Inicio Blog Página 59

[:es]Casa C11 | Anna Solaz Arquitectura[:gl]Casa C11 | Anna Solaz Arquitectura[:en]C11 House | Anna Solaz Arquitectura[:]

[:es]

Se trata de la rehabilitación integral de una vivienda ubicada en Bugarra (Valencia), en una profunda parcela entre medianeras en la que conviven en planta baja un negocio y la vivienda en plantas superiores. Partimos de una casa oscura, con excesiva compartimentación y carencia de luz natural, fruto de distintas ampliaciones y reformas que habían ido colmatando su superficie, sin que ya prácticamente se reconociera la Casa Patio.

Casa C11 Anna Solaz Arquitectura o6 ©Milena Villalba
Casa C11 | Anna Solaz Arquitectura ©Milena Villalba

El proyecto tiene como idea fundamental ésta: recuperar la vida entorno al patio y devolverle el ambiente claro y el paisaje tranquilo. La organización de los espacios viene dictada por la luz. La fragmentación de la que se parte da paso a una sucesión de espacios flexibles y cambiantes, que permiten la ventilación cruzada y trasladan luz al corazón de la vivienda. Los espacios descomprimidos se articulan a través de puertas correderas, permitiendo que cada habitante ocupe su lugar según sus necesidades.

‘La puerta corredera evita los escollos y magnifica el espacio. Sin modificar su equilibrio, permite su metamorfosis. Cuando se abre, dos lugares se comunican entre sí sin ofenderse mutuamente. Cuando se cierra, devuelve a cada uno su integridad. La puesta en común y la reunión se realizan sin intrusión.’

Fragmento de ‘La elegancia del erizo’.  Muriel Barbery

La ubicación de la escalera marca la llegada a un espacio común a través del cual se articula la jerarquía de los ambientes de la casa, permitiendo mantener la independencia entre ambos. Uno de ellos funciona como vivienda de los padres y otro ambiente independiente para el uso de los hijos, con espacios de reunión entre ambos. El interior de las estancias se vacía para conseguir una concatenación más libre de la secuencia de espacios. Las paredes perimetrales se convierten en muros equipados. Éstos se ensanchan y ‘escarban’ para formar nichos, albergar almacenamiento, estanterías e instalaciones, de modo que concentren los servicios y liberen el resto del espacio.

El volumen que aparece alrededor del patio se reconstruye manteniendo la volumetría original del edificio y recurriendo a soluciones constructivas en seco, que permitan una rápida ejecución para alterar lo menos posible el desarrollo del negocio familiar. Durante el proceso de construcción se involucra a los oficios presentes en el municipio y se trabaja con ladrillo, teja cerámica y persianas alicantinas. La madera y el ladrillo aparecen como un leitmotiv que recorre toda la vivienda. Los huecos que se abren en esta envolvente persiguen que el patio se involucre en el día a día y enmarcar las vistas hacia el paisaje. Lanzando una mirada, recortada en el muro, desde un sitio protegido, a cubierto, el paisaje gana en profundidad, convirtiéndose casi en el espacio de un cuadro.

Obra: Casa C11
Autor: Anna Solaz
Tipo de intervención: Reforma integral de vivienda unifamiliar
Localización: Bugarra, Valencia, España
Año de finalización: 2018
Fotografías: Milena Villalba. Fotografía de Arquitectura
+ annasolaz.com

[:gl]

Trátase da rehabilitación integral dunha vivenda situada en Bugarra (Valencia), nunha profunda parcela entre medianeiras na que conviven en planta baixa un negocio e a vivenda en plantas superiores. Partimos dunha casa escura, con excesiva compartimentación e carencia de luz natural, froito de distintas ampliacións e reformas que habían ido colmatando a súa superficie, sen que xa practicamente recoñecésese casa Patio.

Casa C11 Anna Solaz Arquitectura o6 ©Milena Villalba
Casa C11 | Anna Solaz Arquitectura ©Milena Villalba

O proxecto ten como idea fundamental esta: recuperar a vida contorna ao patio e devolverlle o ambiente claro e a paisaxe tranquila. A organización dos espazos vén ditada pola luz. A fragmentación da que se parte dá paso a unha sucesión de espazos flexibles e cambiantes, que permiten a ventilación cruzada e trasladan luz ao corazón da vivenda. Os espazos descomprimidos articúlanse a través de portas correderas, permitindo que cada habitante ocupe o seu lugar segundo as súas necesidades.

‘A porta corredera evita os escollos e magnifica o espazo. Sen modificar o seu equilibrio, permite a súa metamorfose. Cando se abre, dous lugares comunícanse entre si sen ofenderse mutuamente. Cando se pecha, devolve a cada un a súa integridade. A posta en común e a reunión realízanse sen intrusión.’

Fragmento de ‘A elegancia do ourizo’.  Muriel Barbery

A localización da escaleira marca a chegada a un espazo común a través do cal se articula a xerarquía dos ambientes da casa, permitindo manter a independencia entre ambos. Un deles funciona como vivenda dos pais e outro ambiente independente para o uso dos fillos, con espazos de reunión entre ambos. O interior das estancias baléirase para conseguir unha concatenación máis libre da secuencia de espazos. As paredes perimetrais convértense en muros equipados. Estes alárganse e ‘ escarban’ para formar nichos, albergar almacenamento, andeis e instalacións, de modo que concentren os servizos e liberen o resto do espazo.

O volume que aparece ao redor do patio reconstrúese mantendo a volumetría orixinal do edificio e recorrendo a solucións construtivas en seco, que permitan unha rápida execución para alterar o menos posible o desenvolvemento do negocio familiar. Durante o proceso de construción involúcrase aos oficios presentes no municipio e trabállase con ladrillo, tella cerámica e persianas alacantinas. A madeira e o ladrillo aparecen como un leitmotiv que percorre toda a vivenda. Os ocos que se abren nesta envolvente perseguen que o patio se involucre no día a día e enmarcar as vistas cara á paisaxe. Lanzando unha mirada, recortada no muro, desde un sitio protexido, a cuberto, a paisaxe gaña en profundidade, converténdose case no espazo dun cadro.

Obra: Casa C11
Autor: Anna Solaz
Tipo de intervención: Reforma integral de vivenda unifamiliar
Localización: Bugarra, Valencia, España
Ano de finalización: 2018
Fotografías: Milena Villalba. Fotografía de Arquitectura
+ annasolaz.com

[:en]

It is a question of the integral rehabilitation of a house located in Bugarra (Valencia), in a deep plot between medians where a business and housing on higher floors coexist on the ground floor. We started from a dark house, with excessive compartmentalization and lack of natural light, the result of different extensions and reforms that had been filling its surface, without practically recognizing the Patio House.

Casa C11 Anna Solaz Arquitectura o6 ©Milena Villalba
C11 House | Anna Solaz Arquitectura ©Milena Villalba

The project has as its fundamental idea: to recover the life around the patio and return the clear environment and the calm landscape. The organization of spaces is dictated by light. The fragmentation of which it starts gives way to a succession of flexible and changing spaces, which allow cross ventilation and transfer light to the heart of the house. Unpacked spaces are articulated through sliding doors, allowing each inhabitant to take their place according to their needs.

‘The sliding door avoids the pitfalls and magnifies the space. Without changing your balance, it allows your metamorphosis. When it opens, two places communicate with each other without offending each other. When it closes, it restores its integrity to each one. The sharing and the meeting are held without intrusion.’

Fragment of ‘The elegance of the hedgehog’.  Muriel Barbery

The location of the staircase marks the arrival in a common space through which the hierarchy of the house’s environments is articulated, allowing to maintain independence between them. One of them works as a parent’s home and another independent environment for the use of children, with meeting spaces between them. The interior of the rooms is emptied to achieve a freer concatenation of the sequence of spaces. The perimeter walls become equipped walls. They widen and ‘dig’ to form niches, house storage, shelves and facilities, so that they concentrate services and free up the rest of the space.

The volume that appears around the patio is reconstructed maintaining the original volumetry of the building and resorting to dry construction solutions, which allow a quick execution to alter as little as possible the development of the family business. During the construction process, the trades present in the municipality are involved and work with brick, ceramic tile and Alicante blinds. Wood and brick appear as a leitmotif that runs throughout the house. The holes that open in this envelope pursue that the patio is involved in the day to day and frame the views towards the landscape. Throwing a glance, cropped on the wall, from a protected site, under cover, the landscape gains in depth, becoming almost the space of a painting.

Work: C11 House
Author: Anna Solaz
Type of intervention: Integral reform of single-family housing
Location: Bugarra, Valencia, Spain
Ending year: 2018
Photography: Milena Villalba. Fotografía de Arquitectura
+ annasolaz.com

[:]

Ventajas de los cerramientos acristalados eficientes de Acristalia

0

[:es]

Ventajas de los cerramientos acristalados eficientes de Acristalia o1
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.

¿Sabes en qué consiste un cerramiento?

Aunque la palabra en sí sea un “hándicap”, incorporar un sistema de acristalamiento a tu hogar significa todo lo contrario: apertura al exterior y luminosidad. El objetivo de Acristalia no es cerrar espacios, sino abrirlos y hacer aprovechables todos los metros cuadrados de un hogar en todas las estaciones.

Esa es una de sus grandísimas ventajas, poder utilizar tu terraza, balcón, o cualquier espacio exterior, durante todo el año. ¿Sabes lo agradable que es disfrutar de tu azotea en verano e invierno? Imagínate estar en tu balcón mientras tomas una taza de café caliente y disfrutas de los rayos de sol que van asomando, protegido del frío y la intemperie; o ¿qué te parece tener invitados en casa y poder organizar una cena en el porche con unas vistas panorámicas espectaculares, sin pasar frío ni calor?

Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.

Todos estos supuestos son muy posibles, ya que el hecho de incorporar un cerramiento permite un mayor control de la temperatura que, a su vez, se traduce en ahorro energético. Esta es otra gran ventaja, poder decir adiós a la calefacción gracias al efecto invernadero que crean las cortinas de cristal. Pero no te preocupes porque en verano, con el sistema plegable de las cortinas, podrás dejar la terraza totalmente abierta y poder disfrutar de la brisa veraniega a la vez que ventilas la casa.

De un modo más concreto, tener un cerramiento consiste en tener tu hogar aclimatado sin renunciar a las vistas ni a la luz, con un producto transparente, bonito y, además, resistente. Sí, resistente, que no te engañe la claridad y supuesta fragilidad del vidrio, es un material duro y muy seguro, fabricado bajo exhaustivos controles de calidad. Por si fuera poco, el cerramiento también permitirá un gran aislamiento acústico.

Si aún no te convencen todas las ventajas expuestas, hablemos de decoración. Las opciones decorativas que brinda un sistema acristalado son muy interesantes: si antes no podías plantearte decorar tu terraza por miedo a que se mojase con la lluvia, o por dejarlo expuesto al corrosivo sol, con esto es posible y los resultados son tan increíbles como te mostramos a continuación.

Si la idea de las cortinas de cristal ya te atrae, en Acristalia las posibilidades son infinitas. Cuentan con una alta gama de alternativas y soluciones que se adaptarán a las necesidades de cada cliente y a su entorno: techos móviles, barandillas de cristal, cortinas correderas o plegables…

Acristalia lleva más de 10 años aportando soluciones y cuenta con presencia internacional en más de 15 países, siempre innovando y ajustándose a sus clientes. Gracias a su constante trabajo, se ha convertido en una empresa destacada en el sector, con productos de máxima calidad.

Tanto si te falta espacio en casa, como por aprovechar mejor todas las estancias, es una grandísima idea incorporar un sistema de cerramiento. Como has podido comprobar, aportan grandes beneficios estéticos y económicos, por no hablar de las ventajas para el ocio. Convierte tu espacio exterior en un lugar único y mágico, en el que poder vivir maravillosas experiencias.

Ventajas de los cerramientos acristalados eficientes de Acristalia o4
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.
[:gl]
Ventajas de los cerramientos acristalados eficientes de Acristalia o1
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.

¿Sabes en qué consiste un cerramiento?

Aunque la palabra en sí sea un “hándicap”, incorporar un sistema de acristalamiento a tu hogar significa todo lo contrario: apertura al exterior y luminosidad. El objetivo de Acristalia no es cerrar espacios, sino abrirlos y hacer aprovechables todos los metros cuadrados de un hogar en todas las estaciones.

Esa es una de sus grandísimas ventajas, poder utilizar tu terraza, balcón, o cualquier espacio exterior, durante todo el año. ¿Sabes lo agradable que es disfrutar de tu azotea en verano e invierno? Imagínate estar en tu balcón mientras tomas una taza de café caliente y disfrutas de los rayos de sol que van asomando, protegido del frío y la intemperie; o ¿qué te parece tener invitados en casa y poder organizar una cena en el porche con unas vistas panorámicas espectaculares, sin pasar frío ni calor?

Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.

Todos estos supuestos son muy posibles, ya que el hecho de incorporar un cerramiento permite un mayor control de la temperatura que, a su vez, se traduce en ahorro energético. Esta es otra gran ventaja, poder decir adiós a la calefacción gracias al efecto invernadero que crean las cortinas de cristal. Pero no te preocupes porque en verano, con el sistema plegable de las cortinas, podrás dejar la terraza totalmente abierta y poder disfrutar de la brisa veraniega a la vez que ventilas la casa.

De un modo más concreto, tener un cerramiento consiste en tener tu hogar aclimatado sin renunciar a las vistas ni a la luz, con un producto transparente, bonito y, además, resistente. Sí, resistente, que no te engañe la claridad y supuesta fragilidad del vidrio, es un material duro y muy seguro, fabricado bajo exhaustivos controles de calidad. Por si fuera poco, el cerramiento también permitirá un gran aislamiento acústico.

Si aún no te convencen todas las ventajas expuestas, hablemos de decoración. Las opciones decorativas que brinda un sistema acristalado son muy interesantes: si antes no podías plantearte decorar tu terraza por miedo a que se mojase con la lluvia, o por dejarlo expuesto al corrosivo sol, con esto es posible y los resultados son tan increíbles como te mostramos a continuación.

Si la idea de las cortinas de cristal ya te atrae, en Acristalia las posibilidades son infinitas. Cuentan con una alta gama de alternativas y soluciones que se adaptarán a las necesidades de cada cliente y a su entorno: techos móviles, barandillas de cristal, cortinas correderas o plegables…

Acristalia lleva más de 10 años aportando soluciones y cuenta con presencia internacional en más de 15 países, siempre innovando y ajustándose a sus clientes. Gracias a su constante trabajo, se ha convertido en una empresa destacada en el sector, con productos de máxima calidad.

Tanto si te falta espacio en casa, como por aprovechar mejor todas las estancias, es una grandísima idea incorporar un sistema de cerramiento. Como has podido comprobar, aportan grandes beneficios estéticos y económicos, por no hablar de las ventajas para el ocio. Convierte tu espacio exterior en un lugar único y mágico, en el que poder vivir maravillosas experiencias.

Ventajas de los cerramientos acristalados eficientes de Acristalia o4
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.
[:en]
Ventajas de los cerramientos acristalados eficientes de Acristalia o1
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.

¿Sabes en qué consiste un cerramiento?

Aunque la palabra en sí sea un “hándicap”, incorporar un sistema de acristalamiento a tu hogar significa todo lo contrario: apertura al exterior y luminosidad. El objetivo de Acristalia no es cerrar espacios, sino abrirlos y hacer aprovechables todos los metros cuadrados de un hogar en todas las estaciones.

Esa es una de sus grandísimas ventajas, poder utilizar tu terraza, balcón, o cualquier espacio exterior, durante todo el año. ¿Sabes lo agradable que es disfrutar de tu azotea en verano e invierno? Imagínate estar en tu balcón mientras tomas una taza de café caliente y disfrutas de los rayos de sol que van asomando, protegido del frío y la intemperie; o ¿qué te parece tener invitados en casa y poder organizar una cena en el porche con unas vistas panorámicas espectaculares, sin pasar frío ni calor?

Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.

Todos estos supuestos son muy posibles, ya que el hecho de incorporar un cerramiento permite un mayor control de la temperatura que, a su vez, se traduce en ahorro energético. Esta es otra gran ventaja, poder decir adiós a la calefacción gracias al efecto invernadero que crean las cortinas de cristal. Pero no te preocupes porque en verano, con el sistema plegable de las cortinas, podrás dejar la terraza totalmente abierta y poder disfrutar de la brisa veraniega a la vez que ventilas la casa.

De un modo más concreto, tener un cerramiento consiste en tener tu hogar aclimatado sin renunciar a las vistas ni a la luz, con un producto transparente, bonito y, además, resistente. Sí, resistente, que no te engañe la claridad y supuesta fragilidad del vidrio, es un material duro y muy seguro, fabricado bajo exhaustivos controles de calidad. Por si fuera poco, el cerramiento también permitirá un gran aislamiento acústico.

Si aún no te convencen todas las ventajas expuestas, hablemos de decoración. Las opciones decorativas que brinda un sistema acristalado son muy interesantes: si antes no podías plantearte decorar tu terraza por miedo a que se mojase con la lluvia, o por dejarlo expuesto al corrosivo sol, con esto es posible y los resultados son tan increíbles como te mostramos a continuación.

Si la idea de las cortinas de cristal ya te atrae, en Acristalia las posibilidades son infinitas. Cuentan con una alta gama de alternativas y soluciones que se adaptarán a las necesidades de cada cliente y a su entorno: techos móviles, barandillas de cristal, cortinas correderas o plegables…

Acristalia lleva más de 10 años aportando soluciones y cuenta con presencia internacional en más de 15 países, siempre innovando y ajustándose a sus clientes. Gracias a su constante trabajo, se ha convertido en una empresa destacada en el sector, con productos de máxima calidad.

Tanto si te falta espacio en casa, como por aprovechar mejor todas las estancias, es una grandísima idea incorporar un sistema de cerramiento. Como has podido comprobar, aportan grandes beneficios estéticos y económicos, por no hablar de las ventajas para el ocio. Convierte tu espacio exterior en un lugar único y mágico, en el que poder vivir maravillosas experiencias.

Ventajas de los cerramientos acristalados eficientes de Acristalia o4
Acristalia diseña, fabrica e instala acristalamientos especiales que abren tu espacio a múltiples posibilidades de confort.
[:]

[:es]En búsqueda de la coherencia | Óscar Tenreiro Degwitz[:gl]En procura da coherencia | Óscar Tenreiro Degwitz[:en]In search of coherence | Óscar Tenreiro Degwitz[:]

[:es]

La piel exterior es de secciones de tronco sin aserrar | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
La piel exterior es de secciones de tronco sin aserrar | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

No es porque el Royal Institute of British Architects en 2009 le hubiese dedicado conferencias y estudios analíticos, la razón por la que nos interesa el refugio de vacaciones de Le Corbusier construido en Roquebrune-Cap Martin a orillas del mediterráneo francés. Siempre ha capturado nuestra atención porque representa lo que parece escasear más en el momento actual en el mundo de la arquitectura: la coherencia entre discurso y vida. Coherencia que además, en el caso de Le Corbusier, atañe a un estilo de vida austero destinado en forma muy importante a comprobar en sí mismo, en sus hábitos, lo que proponía como arquitecto. Cuya idea central era mejorar las condiciones de vida del hombre mediante la edificación de una arquitectura que respondiera a nuevos modos de hacer ciudad, de organizar el espacio cotidiano, nuevos criterios sobre los patrones de la vida en familia y en sociedad.

Esa coherencia es lo que llevó a Le Corbusier a construir este Cabanon de dimensiones mínimas (3.66 x 3.66 m.) en el patio lateral del restorancito (“L’Étoile de Mer”) de su viejo amigo Thomas Rebutato, en la ladera que desciende desde la línea férrea que sirve a Roquebrune-CapMartin, hacia el mediterráneo. Le Corbusier había hecho amistad con él gracias a sus asiduas visitas a la cercana casa de la arquitecta y diseñadora irlandesa Eileen Gray y Jean Badovici, éste último editor de los primeros escritos de Le Corbusier, construida en 1927 según los criterios racionalistas del temprano “Movimiento Moderno”. Le Corbusier solicitó autorización para construir la cabaña a su amigo Rebutato y, según su testimonio, el 30 de Diciembre de i951, sobre una de las mesas del restorán, la diseñó:

“…dibujé, para regalárselos a mi mujer con motivo de su cumpleaños, los planos de una cabañita …hechos en ¾ de hora…”

Pero la realización detallada, la “puesta en limpio” habría de tardar mucho más tiempo, tan estudiado fue el equipamiento interno, cuyo diseño seguía las normas del sistema dimensional desarrollado por Le Corbusier, el Modulor, Durante ese período el gran ingeniero francés Jean Prouvé (1901-1984) fue llamado como colaborador con la aparente intención de construirla en acero. Sin embargo, esa colaboración no continuó y tanto el mobiliario interno como el envoltorio exterior se realizó en madera. El techo es de fibrocemento ondulado con aleros y bajo él hay un plafón de aglomerado de madera.

La esquina frente al pasadizo de acceso | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
La esquina frente al pasadizo de acceso | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

El equipamiento interno consiste en una mesa de trabajo junto a cuyos lados se abren sendas ventanas, una cuadrada y otra rectangular, que permiten ver al exterior y recibir luz natural; del lado contrario una cama con gavetas debajo destinada a su esposa junto a una tercera ventana, mientras él dormía en el suelo en saco de dormir. Un pequeño lavamanos metálico separa la mesa de la cama y junto a la cabecera de esta última está el cubículo del WC, separado del ambiente por una cortina de lona, enfrentado al pasadizo de entrada decorado por un hermoso mural pintado por el arquitecto.

Se trata de un minúsculo container concebido como el interior de un camarote destinado a dormir y asearse justo al lado del lugar donde podría comer como un parroquiano más. Más allá, hacia la izquierda de la vista al mar, a unos pasos de distancia, hay otra cabañita, más provisional, más desprovista y no accesible al visitante turístico, que es el sitio de trabajo donde dibujaba sus planos o pintaba, en esos treinta días al año de verano caliente y descanso, típicamente europeos.

Ya en el año en el que Le Corbusier construye el Cabanon era un hombre de fama universal. Mientras lo hacía estaba terminando la Unidad de Marsella y comenzaba los estudios de la nueva ciudad de Chandigarh en La India. Pero en lugar de ver su residencia veraniega como una “villa” más a la orilla del mar, decide establecer un “punto de mira” un espacio mínimo vital que no desea irrumpir en su entorno, para convivir con el día a día de ese lugar recluido que había aprendido a amar. Toma entonces el arquitecto el deseo de estar allí en sitio privado como una oportunidad de experimentación en sí mismo en términos de contención, de disfrute con la naturaleza, de convivencia quieta con un ambiente humano y natural.

Por eso hablo de coherencia, de testimonio, de modo de vivir que quiere ser frugal. Una actitud radicalmente diferente a la que hoy prevalece.

Al visitar esta especie de celda de monje secular que es un testimonio vivo de una filosofía de vida estamos a mucha distancia de la fiesta de amaneramientos costosos que es la arquitectura de estos días. Ha sido declarada monumento patrimonial, el más pequeño de Francia, un país colmado de castillos fabulosos. Esa decisión nos habla de lo que constituye una cultura. Entre tantas cosas, la huella de los hombres claves en el transcurrir humano. Una huella que nos llama a retornar a lo esencial.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, enero 2009
Entre lo Cierto y lo Verdadero

[:gl]

La piel exterior es de secciones de tronco sin aserrar | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
A pel exterior é de seccións de tronco sen aserrar | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

Non é porque o Royal Institute of British Architects en 2009 dedicoulle conferencias e estudos analíticos, a razón pola que nos interesa o refuxio de vacacións de Le Corbusier construído en Roquebrune- Cap Martin a beiras do mediterráneo francés. Sempre capturou a nosa atención porque representa o que parece escasear máis no momento actual no mundo da arquitectura: a coherencia entre discurso e vida. Coherencia que ademais, no caso de Le Corbusier, incumbe a un estilo de vida austero destinado en forma moi importante a comprobar en si mesmo, nos seus hábitos, o que propoñía como arquitecto. Cuxa idea central era mellorar as condicións de vida do home mediante a edificación dunha arquitectura que respondese a novos modos de facer cidade, de organizar o espazo cotián, novos criterios sobre os patróns da vida en familia e en sociedade.

Esa coherencia é o que levou a Le Corbusier a construír este Cabanon de dimensións mínimas (3.66 x 3.66 m.) no patio lateral do restorancito (“L’Étoile de Mer”) do seu vello amigo Thomas Rebutato, na ladeira que descende desde a liña férrea que serve a Roquebrune- CapMartin, cara ao mediterráneo. Le Corbusier fixera amizade con el grazas ás súas asiduas visitas á próxima casa da arquitecta e deseñadora irlandesa Eileen Gray e Jean Badovici, este último editor dos primeiros escritos de Le Corbusier, construída en 1927 segundo os criterios racionalistas do temperán “Movemento Moderno”. Le Corbusier solicitou autorización para construír a cabana ao seu amigo Rebutato e, segundo o seu testemuño, o 30 de Decembro de i951, sobre unha das mesas do restorán, deseñouna:

“…debuxei, para regalarllos á miña muller con motivo dos seus aniversarios, os planos dunha cabañita …feitos en ¾ de hora…”

Pero a realización detallada, a “posta en limpo” habería de tardar moito máis tempo, tan estudado foi o equipamento interno, cuxo deseño seguía as normas do sistema dimensional desenvolto por Le Corbusier, o Modulor, Durante ese período o gran enxeñeiro francés Jean Prouvé (1901-1984) foi chamado como colaborador coa aparente intención de construíla en aceiro. Con todo, esa colaboración non continuou e tanto o mobiliario interno como o envoltorio exterior realizouse en madeira. O teito é de fibrocemento ondulado con beirados e baixo el hai un plafón de aglomerado de madeira.

La esquina frente al pasadizo de acceso | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
O recuncho frente ao pasadizo de aceso | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

O equipamento interno consiste nunha mesa de traballo xunto a cuxos lados se abren senllas xanelas, unha cadrada e outra rectangular, que permiten ver ao exterior e recibir luz natural; ao lado contrario unha cama con gavetas debaixo destinada á súa esposa xunto a unha terceira xanela, mentres el durmía no chan en saco de durmir. Un pequeno lavamanos metálico separa a mesa da cama e xunto á cabeceira desta última está o cubículo do WC, separado do ambiente por unha cortina de lona, enfrontado ao pasadizo de entrada decorado por un fermoso mural pintado polo arquitecto.

Trátase dunha minúsculo contedora concibido como o interior dun camarote destinado a durmir e asearse xusto á beira do lugar onde podería comer como un fregués máis. Máis aló, cara á esquerda da vista ao mar, a uns pasos de distancia, hai outra cabañita, máis provisional, máis desprovista e non accesible ao visitante turístico, que é o sitio de traballo onde debuxaba os seus planos ou pintaba, neses trinta días ao ano de verán quente e descanso, tipicamente europeos.

Xa no ano no que Le Corbusier constrúe o Cabanon era un home de fama universal. Mentres o facía estaba a terminar a Unidade de Marsella e comezaba os estudos da nova cidade de Chandigarh na India. Pero en lugar de ver a súa residencia estival como unha “vila” máis á beira do mar, decide establecer un “punto de mira” un espazo mínimo vital que non desexa irromper na súa contorna, para convivir co día a día dese lugar recluído que aprendera a amar. Toma entón o arquitecto o desexo de estar alí en sitio privado como unha oportunidade de experimentación en si mesmo en termos de contención, de goce coa natureza, de convivencia quieta cun ambiente humano e natural.

Por iso falo de coherencia, de testemuño, de modo de vivir que quere ser frugal. Unha actitude radicalmente diferente á que hoxe prevalece.

Ao visitar esta especie de cela de monxe secular que é un testemuño vivo dunha filosofía de vida estamos a moita distancia da festa de amaneramientos custosos que é a arquitectura destes días. Foi declarada monumento patrimonial, o máis pequeno de Francia, un país colmado de castelos fabulosos. Esa decisión fálanos do que constitúe unha cultura. Entre tantas cousas, a pegada dos homes craves no transcorrer humano. Unha pegada que nos chama a retornar ao esencial.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, xaneiro 2009
Entre o Certo e o Verdadeiro

[:en]

La piel exterior es de secciones de tronco sin aserrar | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
The outer skin is of unsawn trunk sections | Photography: Óscar Tenreiro Degwitz

It is not because the Royal Institute of British Architects in 2009 had dedicated lectures and analytical studies, the reason we are interested in the Le Corbusier holiday shelter built in Roquebrune-Cap Martin on the shores of the French Mediterranean. It has always captured our attention because it represents what seems to be scarce at the present time in the world of architecture: coherence between discourse and life. Consistency that also, in the case of Le Corbusier, concerns an austere lifestyle destined in a very important way to verify in himself, in his habits, what he proposed as an architect. Whose central idea was to improve the living conditions of man by building an architecture that responded to new ways of making a city, of organizing daily space, new criteria on the patterns of life in family and society.

That coherence is what led Le Corbusier to build this Cabanon of minimum dimensions (3.66 x 3.66 m.) In the side patio of the restorancito (“L’Étoile de Mer”) of his old friend Thomas Rebutato, on the slope that descends from the railway line that serves Roquebrune-CapMartin, towards the Mediterranean. Le Corbusier had made friends with him thanks to his frequent visits to the nearby house of the Irish architect and designer Eileen Gray and Jean Badovici, the latter editor of the first writings of Le Corbusier, built in 1927 according to the rationalist criteria of the early “Movement Modern”. Le Corbusier requested authorization to build the cabin to his friend Rebutato and, according to his testimony, on December 30, i951, on one of the restaurant tables, he designed it:

“… I drew, to give them to my wife on the occasion of her birthday, the plans of a little cabin … made in ¾ hour …”

But the detailed realization, the «cleanup» would take much longer, so studied was the internal equipment, whose design followed the norms of the dimensional system developed by Le Corbusier, the Modulor, During that period the great French engineer Jean Prouvé (1901-1984) was called as a collaborator with the apparent intention of building it in steel. However, this collaboration did not continue and both the internal furniture and the outer wrapping were made of wood. The roof is made of corrugated fiber cement with eaves and under it there is a wood chipboard ceiling.

La esquina frente al pasadizo de acceso | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
The corner in front of the access passageway | Photography: Óscar Tenreiro Degwitz

The internal equipment consists of a work table next to whose sides open two windows, one square and one rectangular, which allow to see outside and receive natural light; on the opposite side a bed with drawers underneath for his wife by a third window, while he slept on the floor in a sleeping bag. A small metal sink separates the table from the bed and next to the headboard of the latter is the toilet cubicle, separated from the environment by a canvas curtain, facing the entrance passageway decorated by a beautiful mural painted by the architect.

It is a tiny container conceived as the interior of a cabin destined to sleep and clean right next to the place where you could eat like a parishioner. Beyond, to the left of the ocean view, a few steps away, there is another cabin, more provisional, more devoid and not accessible to the tourist visitor, which is the workplace where he drew his plans or painted, in those thirty Hot summer days and rest, typically European.

Already in the year in which Le Corbusier built the Cabanon was a man of universal fame. While doing so he was finishing the Marseille Unit and began studying the new city of Chandigarh in India. But instead of seeing his summer residence as a “villa” more on the seashore, he decides to establish a “point of view” a minimum vital space that he does not want to break into his surroundings, to live with the day to day of that place secluded who had learned to love. The architect then takes the desire to be there in a private place as an opportunity for experimentation in itself in terms of containment, enjoyment with nature, quiet coexistence with a natural and human environment.

That is why I speak of coherence, of testimony, of a way of life that wants to be frugal. A radically different attitude to what prevails today.

By visiting this kind of cell of a secular monk that is a living testimony of a philosophy of life, we are a long way from the costly daybreak party that is the architecture of these days. It has been declared a heritage monument, the smallest in France, a country full of fabulous castles. That decision tells us what constitutes a culture. Among so many things, the imprint of the key men in human life. A footprint that calls us to return to the essential.

Óscar Tenreiro Degwitz, Architect.
Venezuela, january 2009
Entre lo Cierto y lo Verdadero

[:]

Silla roja y azul. Gerrit T. Rietveld | Borja López Cotelo

Gerrit T. Rietveld
Gerrit T. Rietveld | Fuente: archsarp.pl

En 1917 la cartografía de la nueva Europa se dibujaba al ritmo de los cañones aliados. Gerrit T. Rietveld, ocupado en el trabajo cotidiano de su taller de muebles en Utrech, permanecía ajeno a esta realidad. Él prefería dibujar los planos de una nueva silla.

Gerrit T. Rietveld trabajaba en el taller de su padre desde el año 1900. Con doce años había abandonado la escuela primaria y había comenzado su relación con el diseño de muebles. Los cursos nocturnos de dibujo en la Kunstindus-Trieel Onderwijs der Vereeniging y los posteriores estudios con P. J. C. Klaarhamer despertaron en Gerrit T. Rietveld el interés por la arquitectura y las artes aplicadas. La atmósfera en Holanda durante esas primeras décadas del siglo XX estimulaba las nuevas búsquedas estéticas, en un país cuyas vanguardias preconizaban el colapso de los antiguos modos de hacer basados en la inspiración histórica y naturalista.

Gerrit T. Rietveld | Fuente: http://contenporany.galeon.com/album1339434.html
Gerrit T. Rietveld | Fuente: contenporany.galeon.com

Una silla no parecía encajar en este clima de catarsis artística. Vilmos Huszár, Antony Kok, Johanes Jacobus Pieter Oud, Piet Mondrian y Theo van Doesburg fundaron la revista De Stijl en 1917 con la voluntad de encontrar nuevas vías de expresión adaptadas a su época. Su primer número contenía el manifiesto neoplasticista –era época de grandes manifiestos, en las artes y en la guerra- elogio del orden geométrico, los colores puros y la integración disciplinar. Ese mismo año, Gerrit T. Rietveld ultimaba su silla roja y azul, que entonces aún no tenía color.

‘En el fondo, sentarse es una actividad sencilla’,

escribió Gerrit T. Rietveld en 1930. Por eso le sorprendía que –a diferencia de otros objetos como la bicicleta o la cuchara, que parecían haber encontrado su forma óptima- la silla no hubiese sido todavía resuelta de manera satisfactoria.

Silla roja y azul. Gerrit T. Rietveld Borja López Cotelo cubierta-primer-numero
Cubierta de primer número

‘La silla no necesariamente debe ser una representación de la idea de sentarse, sino que la silla es como si fuera la parte inferior de un hombre sentado, la prolongación de una ágil espina dorsal; por eso su estructura no se ha resuelto tan fácilmente…en cada período esto  se ha realizado de forma diferente. De esta manera surgió una enorme variedad de tipos de sillas’.

Así que la silla roja y azul quiso ser la silla de su época, y –deliberadamente o no- lo fue también de su lugar. Fue la silla del neoplasticismo, de la Holanda vanguardista del inicio del siglo XX. Su estricta configuración geométrica y su rigurosa jerarquía cromática –negro para el esqueleto, amarillo para los cantos de las piezas que lo componen, rojo y azul para las superficies de asiento y respaldo- hacen de la silla otro manifiesto neoplasticista, más elocuente que aquel publicado en el primer número de De Stijl.

Silla roja y azul. Gerrit T. Rietveld Borja López Cotelo Destijl_anthologiebonset

Gerrit T. Rietveld había concebido la silla sin color, y sólo más tarde comenzó a experimentar con este nuevo factor: los primeros intentos con blanco, gris y negro fueron más tarde –debido en parte a la influencia de Piet Mondrian- sustituidos por los definitivos rojo y azul, inalterados desde 1918.

La silla se convirtió entonces en el primer ensayo tridimensional de los postulados neoplasticistas, que hasta ese momento no se habían emancipado de los lienzos de Piet Mondrian y sus compañeros. El diseño de la roja y azul respondía también a otra premisa: la facilidad de montaje y la posibilidad de producción en serie, evidenciando así una voluntad de ‘arte aplicada’ que saciaba la originaria aspiración del grupo de Leiden.

Silla roja y azul. Gerrit T. Rietveld Borja López Cotelo Silla roja y azul

Pero la silla roja y azul no es un cómodo asiento donde arrellanarse, pues el cuerpo humano –a diferencia de ella – no está hecho de líneas rectas y planos secantes. Gerrit T. Rietveld nunca aspiró a eso, sino a llevar el nuevo arte a un objeto cotidiano.

La silla roja y azul no se ampara en la ergonomía para justificarse. La fuerza motriz en el nacimiento este objeto parece haber sido en cambio el inconformismo, el hastío hacia lo ya visto que reconocemos en un acorde inaudito, en un trazo novedoso o en el penalti insolente inventado por Panenka. Quizá porque Gerrit T. Rietveld la dibujó mirando hacia delante. Sin volver la cabeza.

Borja López Cotelo. Doctor arquitecto
A Coruña. agosto 2011

Notas:

RIETVELD, Gerrit Thomas en Gerrit Th. Rietveld, 1888-1964. Madrid, Ministerio de Obras Públicas, Transporte y Medio Ambiente (1996), pág. 7

 

[:es]Imaginando la casa mediterránea. Italia y España en los años 50[:gl]Imaxinando a casa mediterránea. Italia e España nos anos 50[:en]Imagining the Mediterranean house. Italy and Spain in the 50s[:]

0

[:es]

F. Català-Roca, Casa Ugalde, en Caldes d’Estrac, 1952. Arquitectos Coderch y Valls. © Fondo F. Català-Roca - Arxiu Històric del Col·legi d’Arquitectes de Catalunya
F. Català-Roca, Casa Ugalde, en Caldes d’Estrac, 1952. Arquitectos Coderch y Valls. © Fondo F. Català-Roca – Arxiu Històric del Col·legi d’Arquitectes de Catalunya

“¿Qué es el mediterráneo? Mil cosas al mismo tiempo, no es un paisaje, sino innumerables paisajes. no es un mar, sino un conjunto de mares.”

Fernand Braudel, 1985

La exposición Imaginando la casa mediterránea. Italia y España en los años cincuenta enfoca el tema de “la casa mediterránea”, investigando su presencia operativa en un entorno histórico acotado: los años cincuenta.

Momento histórico en el que se establecen entre estos dos países fuertes fravinculaciones e intercambios; relaciones centradas, de hecho, en la superación de los “fracasos” arquitectónicos de antaño, mediatizadas por la recuperación de unos valores autóctonos, propios de latitudes meridionales.

Luigi Cosenza y Bernard Rudofsky, Casa Oro en Posillipo, Nápoles, 1934-1937. Archivo Luigi Cosenza, en Archivio di Strato, Pizzofalcone, Nápoles © Bernard Rudofsky, VEGAP, Madrid, 2019
Luigi Cosenza y Bernard Rudofsky, Casa Oro en Posillipo, Nápoles, 1934-1937. Archivo Luigi Cosenza, en Archivio di Strato, Pizzofalcone, Nápoles © Bernard Rudofsky, VEGAP, Madrid, 2019

Las arquitecturas italianas y españoles presentadas en esta ocasión, remiten por tanto a un imaginario mediterráneo concebido como repertorio de formalizaciones y técnicas constructivas primarias que aspiran a una intervención más interactiva con las especificidades del lugar y de su patrimonio, con el fin de satisfacer las instancias básicas de la existencia contemporánea, en oposición polémica a la uniformidad alienante de una civilización urbana totalitaria y mecanizada:

“No necesitamos una nueva manera de construir, sino una nueva manera de vivir.”

Bernard Rudofsky, 1938

Imaginando la casa mediterránea. Italia y España en los años 50
Del 2 de octubre de 2019 al 12 de enero de 2020
Museo ICO, Madrid, España

[:gl]

F. Català-Roca, Casa Ugalde, en Caldes d’Estrac, 1952. Arquitectos Coderch y Valls. © Fondo F. Català-Roca - Arxiu Històric del Col·legi d’Arquitectes de Catalunya
F. Català-Roca, Casa Ugalde, en Caldes d’Estrac, 1952. Arquitectos Coderch y Valls. © Fondo F. Català-Roca – Arxiu Històric del Col·legi d’Arquitectes de Catalunya

“Que é o mediterráneo? Mil cosas ao mesmo tempo, non é unha paisaxe, senón innumerables paisaxes. non é un mar, senón un conxunto de mares.”

Fernand Braudel, 1985

A exposición Imaxinando a casa mediterránea. Italia e España nos anos cincuenta enfoca o tema de “a casa mediterránea”, investigando a súa presenza operativa nunha contorna histórica acoutada: os anos cincuenta.

Momento histórico no que se establecen entre estes dous países fortes fravinculaciones e intercambios; relacións centradas, de feito, na superación dos “fracasos” arquitectónicos de outrora, mediatizadas pola recuperación duns valores autóctonos, propios de latitudes meridionais.

Luigi Cosenza y Bernard Rudofsky, Casa Oro en Posillipo, Nápoles, 1934-1937. Archivo Luigi Cosenza, en Archivio di Strato, Pizzofalcone, Nápoles © Bernard Rudofsky, VEGAP, Madrid, 2019
Luigi Cosenza e Bernard Rudofsky, Casa Oro en Posillipo, Nápoles, 1934-1937. Arquivo Luigi Cosenza, en Archivio di Strato, Pizzofalcone, Nápoles © Bernard Rudofsky, VEGAP, Madrid, 2019

As arquitecturas italianas e españois presentadas nesta ocasión, remiten por tanto a un imaxinario mediterráneo concibido como repertorio de formalizacións e técnicas construtivas primarias que aspiran a unha intervención máis interactiva coas especificidades do lugar e do seu patrimonio, co fin de satisfacer as instancias básicas da existencia contemporánea, en oposición polémica á uniformidade alienante dunha civilización urbana totalitaria e mecanizada:

“Non necesitamos unha nova maneira de construír, senón unha nova maneira de vivir.”

Bernard Rudofsky, 1938

Imaxinando a casa mediterránea. Italia e España nos anos 50
Do 2 de outubro de 2019 ao 12 de xaneiro de 2020
Museo ICO, Madrid, España

[:en]

F. Català-Roca, Casa Ugalde, en Caldes d’Estrac, 1952. Arquitectos Coderch y Valls. © Fondo F. Català-Roca - Arxiu Històric del Col·legi d’Arquitectes de Catalunya
F. Català-Roca, Casa Ugalde, in Caldes d’Estrac, 1952. Arquitectos Coderch and Valls. © Fondo F. Català-Roca – Arxiu Històric del Col·legi d’Arquitectes de Catalunya

“What is the Mediterranean? A thousand things at the same time, it is not a landscape, but innumerable landscapes. it is not a sea, but a set of seas.”

Fernand Braudel, 1985

The exhibition Imagining the Mediterranean house. Italy and Spain in the 50s on the theme of «the Mediterranean house», investigating its operational presence in a limited historical environment: the fifties.

Historical moment in which strong fraviances and exchanges are established between these two countries; relationships centered, in fact, on overcoming the architectural «failures» of yesteryear, mediated by the recovery of indigenous values, typical of southern latitudes.

Luigi Cosenza y Bernard Rudofsky, Casa Oro en Posillipo, Nápoles, 1934-1937. Archivo Luigi Cosenza, en Archivio di Strato, Pizzofalcone, Nápoles © Bernard Rudofsky, VEGAP, Madrid, 2019
Luigi Cosenza and Bernard Rudofsky, Casa Oro in Posillipo, Nápoles, 1934-1937. Archive Luigi Cosenza, en Archivio di Strato, Pizzofalcone, Nápoles © Bernard Rudofsky, VEGAP, Madrid, 2019

The Italian and Spanish architectures presented on this occasion, therefore refer to a Mediterranean imaginary conceived as a repertoire of formalizations and primary construction techniques that aspire to a more interactive intervention with the specificities of the place and its heritage, in order to satisfy the instances basic aspects of contemporary existence, in controversial opposition to the alienating uniformity of a totalitarian and mechanized urban civilization::

“We don’t need a new way of building, but a new way of living.”

Bernard Rudofsky, 1938

Imagining the Mediterranean house. Italy and Spain in the 50s
From October 2, 2019 to January 12, 2020
ICO Museum, Madrid, Spain

[:]

[:es]Casa Nostra | Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura[:gl]Casa Nostra | Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura[:en]Nostra House | Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura[:]

[:es]

Una casa en medio del jardín, con dos volúmenes claramente diferenciados,uno más esbelto y cerrado con los espacios de menor intensidad vital y el otro,transparente y horizontal, donde se vive la mayor parte del tiempo, y se relaciona familia y amistades.

Casa Nostra Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura o3

Entorno

Aunque la casa se ubica en una urbanización, se ha concebido para evitar esta sensación centrando la atención en la propia parcela. Mediante pequeños recursos arquitectónicos se ha procurado que desde del interior siempre haya visuales al exterior verde para poder disfrutar del paso de las estaciones, con los cambios de cromatismos de árboles y plantas, con conciencia del tiempo, la lluvia, el sol, el viento… un espectáculo constante alrededor del espacio vital de la casa.

Programa

Una vivienda para una familia. Un espacio simple, sencillo y austero donde no sobra ni falta espacio, con un presupuesto ajustado y con un equilibrio entre el espacio, la función y el coste.

Transparencia

Una sucesión de planes de transparencia entre el parque de delante de la casa, el jardín de enfrente, el espacio de estar, el patio de atrás y la vegetación del arroyo del final, un diálogo constante del verde entre fuera y dentro, con el espacio central, como un gran porche situado en medio del jardín.

Materiales

La casa se ha realizado con materiales nobles: texturas puras de madera, hierro, hormigón y cerámica, evitando elementos sintéticos. Todos estos materiales requieren de mínimos procesos de fabricación y por lo tanto son de baja huella ecológica.

Ecoeficiencia

Casa Nostra tiene un óptimo comportamiento térmico con un consumo muy bajo de calefacción en invierno debido a que se calienta de forma natural con el sol y conserva muy bien la temperatura. Cuenta con inercia térmica del suelo para aprovechar el calentamiento natural y con ventilación natural para el verano, mucha luz natural y protección solar sin sistemas activos, con cortinas y persianas de librillo regulables de madera. La casa cuenta con sistema gota a gota para las plantas, y materiales ecológicos como la madera certificada, el corcho, el aislamiento con celulosa proyectada o los ladrillos cerámicos manuales, además de sistemas prefabricados como las placas del techo de madera, y un microclima que ayuda a regular la temperatura de la  vegetación del entorno del jardín.

Obra: Casa Nostra
Autor: Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura
Ubicación: Bordils, Cataluña, España
Diseño: 2016
Proyecto: 2017
Construcción: (2017-2018)
Promotores: Judith Oller Badenas y Bernat Llauradó Auquer
Ingeniera de estructuras: STAC enginyeria
Proveedor: Construccions Sadurni-Peraferrer S.L.
Fotografía: Adrià Goula
Superficie útil: 130m2
Superficie construida: 150m2
Coste: 160.000€
Coste m2: 1.060€/m2
+ tallerdarquitectura.eu

[:gl]

Unha casa no medio do xardín, con dous volumes claramente diferenciados,un máis esvelto e pechado cos espazos de menor intensidade vital e o outro,transparente e horizontal, onde se vive a maior parte do tempo, e relaciónase familia e amizades.

Casa Nostra Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura o3

Contorna

Aínda que a casa sitúase nunha urbanización, concibiuse para evitar esta sensación centrando a atención na propia parcela. Mediante pequenos recursos arquitectónicos procurouse que desde do interior sempre haxa visuais ao exterior verde para poder gozar do paso das estacións, cos cambios de cromatismos de árbores e plantas, con conciencia do tempo, a choiva, o sol, o vento… un espectáculo constante ao redor do espazo vital da casa.

Programa

Unha vivenda para unha familia. Un espazo simple, sinxelo e austero onde non sobra nin falta espazo, cun orzamento axustado e cun equilibrio entre o espazo, a función e o custo.

Transparencia

Unha sucesión de plans de transparencia entre o parque de diante da casa, o xardín de en fronte, o espazo de estar, o patio de atrás e a vexetación do arroio do final, un diálogo constante do verde entre fóra e dentro, co espazo central, como un gran soportal situado no medio do xardín.

Materiais

A casa realizouse con materiais nobres: texturas puras de madeira, ferro, formigón e cerámica, evitando elementos sintéticos. Todos estes materiais requiren de mínimos procesos de fabricación e por tanto son de baixa pegada ecolóxica.

Ecoeficiencia

Casa Nostra ten un óptimo comportamento térmico cun consumo moi baixo de calefacción no inverno debido a que se quenta de forma natural co sol e conserva moi ben a temperatura. Conta con inercia térmica do chan para aproveitar o quecemento natural e con ventilación natural para o verán, moita luz natural e protección solar sen sistemas activos, con cortinas e persianas de librillo regulables de madeira. A casa conta con sistema pinga a pinga para as plantas, e materiais ecolóxicos como a madeira certificada, a cortiza, o illamento con celulosa proxectada ou os ladrillos cerámicos manuais, ademais de sistemas prefabricados como as placas do teito de madeira, e un microclima que axuda a regular a temperatura da vexetación da contorna do xardín.

Obra: Casa Nostra
Autor: Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura
Emprazamento: Bordils, Cataluña, España
Deseño: 2016
Proxecto: 2017
Construcción: (2017-2018)
Promotores: Judith Oller Badenas y Bernat Llauradó Auquer
Enxeñeria de estruturas: STAC enginyeria
Proveedor: Construccions Sadurni-Peraferrer S.L.
Fotografía: Adrià Goula
Superficie útil: 130m2
Superficie construida: 150m2
Custe: 160.000€
Custe m2: 1.060€/m2
+ tallerdarquitectura.eu

[:en]

A house in the middle of a garden, designed for our way of living and feeling; with two clearly differentiated volumes. One of them slender and closed, which contains our less vital intensity spaces, like bathrooms, stairs, bedrooms or storage, and the other one, horizontal and transparent, where we spend most of the time, with our family and friends.

Casa Nostra Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura o3

Concept & program

This space acts as the vital center of the house; like a large porch in the middle of the garden, between plants and trees. It consists of two floors, with 30% of the program on the first floor, dedicated to the spaces of our children; Nil and Nora. Thus, the formal clarity is also manifested in its division and functional organization, with the different areas to be used.

House surroundings

The house is located in a typical urbanization extension area of a small village, mostly dominated by single-family houses; although our house has been conceived to avoid the sensation of being immersed in it. This is why the attention has been focused on the plot itself, and, through small architectural resources, it has been designed to always have nice visuals to the exterior from the inside. In this way the passage of seasons all around the year is constantly enjoyed, with the changes of chromatisms of trees and plants; being continually conscientious of the natural elements like rain, sun, clouds or wind, … a daily show around the central space of the house.

Textures

For the horizontal volume, a succession of transparency planes dominates the central space, between the park in front of the house, the front garden, the living space, the backyard and the creek at the end. A constant communication of green between inside and outside, a world of day reflections and nightlights; where the crossed visuals are the protagonists.

For the vertical volume, the smooth light plaster, the manual brick, painted with the same mortar and the wood blinds conform the envelope. Fragments of subtle textures which define the shape and volumes.

Finally, the garden vegetation, incorporated as natural architecture and tectonics companion, with a varied species of flowers, plants and trees. Every day bring out the coloration, shades and seasonal variations that culminate the spatial atmospheres, enriching the experience of living and feeling the house.

Tectonics

Most of the materials used are noble, with pure and natural finishes… wood, iron, ceramic or concrete are some of the examples. This allows to enjoy the visual and tactile characteristics of the elements with the natural composition and appearance of their fibers, the patina and the productive processes. In this way, during the design process, we have tried to avoid the introduction of synthetic materials, elements or components to the house.

Eco-efficiency energy and building sustainability

In winter, the house is heated naturally by the sun’s rays and the thermal inertia of the ground. The wall and ceiling insulation maintains the indoor temperature and the wood stove provides an alternative to heating the spaces in winter.

In hotter periods, the orientation of the windows provides good natural cross ventilation, and the adjustable slats of the wooden shutters control and filter light and solar radiation. For the large glass windows an external «screen» system has been installed, complemented with exterior curtains increases the shade factor and prevents internal heating by direct radiation from the sun.

The surrounding vegetation lowers the temperature in the summer, especially in the north façade, which receives more hours of shade.

Sustainable construction systems, such as solar panels for domestic hot water and a drip irrigation system, are complemented by the partial use of prefabricated systems, eco-friendly insulation with compacted cellulose, wood, handmade brick, cork and other elements that have a lower impact on the life cycle and, hence, the calculation of the ecological footprint.

Building cost

It is a simple and austere house for a family, where there is no excess, but there is no lack of space, with a tight budget and a constant search for the balance between spatial quality, function and cost. The construction systems, the elements and the interior finishes have been optimized in order to avoid the extra cost of construction, with minimum solutions to guarantee the desired level of comfort.

Work: Nostra House
Author: Bernat Llauradó Auquer – tallerdarquitectura
Location: Bordils (Spain)
Design: 2016
Project development: 2017
Building: 2017-2018
Developers: Judith Oller Badenas & Bernat Llauradó Auquer
Structural engineer: STAC enginyeria
Contractor: Construccions Sadurni-Peraferrer S.L.
Photographer: Adrià Goula
Useful surface area: 130m2
Surface: 150m2
Budget: 160.000€
Budget m2: 1.060€/m2
+ tallerdarquitectura.eu

[:]

[:es]Cada tanto aparece un perro que habla y otros escritos[:gl] Cada tanto aparece un can que fala e outros escritos[:en]From time to time a talking dog and other writings appear[:]

0

[:es]

Cada tanto aparece un perro que habla y otros escritos

Esta recopilación de textos del arquitecto chileno Smiljan Radić abarca veinte años de producción escrita. Los textos fueron escritos por diversos motivos: en ocasión de la publicación de algún libro, como conferencias o para acompañar alguna exposición. Suponen un complemento inestimable para entender mejor la obra de este magnífico arquitecto, pero también pueden leerse de manera independiente, como sagaces y personales reflexiones alrededor de temas de arquitectura o de otras disciplinas.

En palabras del autor del prólogo, Patricio Mardones:

“Son textos que no ocultan una componente autobiográfica, donde las referencias a otros autores aparecen solo por resonancia con un hecho particular o como homenaje por una definitiva afinidad personal. Como notas de un diario de vida fragmentario o como si fueran repaso en torno a una colección de memorias […], casi siempre son ensamblajes de varias piezas o párrafos que, aunque escritos por un arquitecto, no intentan referirse ni a un proyecto ni a una obra en particular”.

Smiljan Radić (Santiago de Chile, 1965) es arquitecto por la Pontificia Universidad Católica de Chile y continuó sus estudios en el Istitutto Universitario di Architettura di Venezia (UIAV). Desde 1995 tiene su estudio propio en Santiago de Chile.

Su obra ha participado numerosas exposiciones, como Global Ends (Galería Ma, Tokio, 2010), la XII Bienal de Arquitectura de Venecia (2010, con Marcela Correa), Un ruido naranjo (Museum of Contemporary Art, Hiroshima, 2012), The Wardrobe and the Mattress (Hermes Gallery, Tokio, 2013; con Marcela Correa) e Ilustraciones (Galería AFA, Santiago de Chile, 2013; con Alejandro Luer), y ha sido objeto de diversas monografías, entre las que caben destacar los números monográficos de 2G (Barcelona, 2007), El Croquis (Madrid, 2013) y ARQ+2 (Santiago de Chile, 2014); y los libros Bestiary (Toto, Tokio, 2016) y Obra gruesa (Ediciones Puro Chile, Santiago de Chile, 2017).

[:gl]

Cada tanto aparece un perro que habla y otros escritos

Esta recompilación de textos do arquitecto chileno Smiljan Radić abarca vinte anos de produción escrita. Os textos foron escritos por diversos motivos: en ocasión da publicación dalgún libro, como conferencias ou para acompañar algunha exposición. Supoñen un complemento inestimable para entender mellor a obra deste magnífico arquitecto, pero tamén poden lerse de maneira independente, como sagaces e persoais reflexións ao redor de temas de arquitectura ou doutras disciplinas.

En palabras do autor do prólogo, Patricio Mardones:

“Son textos que non ocultan unha compoñente autobiográfica, onde as referencias a outros autores aparecen só por resonancia cun feito particular ou como homenaxe por unha definitiva afinidade persoal. Como notas dun diario de vida fragmentario ou coma se fosen repaso ao redor dunha colección de memorias […], case sempre son ensamblaxes de varias pezas ou parágrafos que, aínda que escritos por un arquitecto, non tentan referirse nin a un proxecto nin a unha obra en particular”.

Smiljan Radić (Santiago de Chile, 1965) é arquitecto pola Pontificia Universidade Católica de Chile e continuou os seus estudos no Istitutto Universitario dei Architettura dei Venezia ( UIAV). Desde 1995 ten o seu estudo propio en Santiago de Chile.

A súa obra participou numerosas exposicións, como Global Ends (Galería Ma, Tokio, 2010), a XII Bienal de Arquitectura de Venecia (2010, con Marcela Correa), Un ruído laranxa ( Museum of Contemporary Art, Hiroshima, 2012), The Wardrobe and the Mattress (Hermes Gallery, Tokio, 2013; con Marcela Correa) e Ilustracións (Galería AFA, Santiago de Chile, 2013; con Alejandro Luer), e foi obxecto de diversas monografías, entre as que caben destacar os números monográficos de 2 G (Barcelona, 2007), El Croquis (Madrid, 2013) e ARQ+2 (Santiago de Chile, 2014); e os libros Bestiary ( Toto, Tokio, 2016) e Obra gruesa (Edicións Puro Chile, Santiago de Chile, 2017).

[:en]

Cada tanto aparece un perro que habla y otros escritos

This compilation of texts by Chilean architect Smiljan Radić covers twenty years of written production. The texts were written for various reasons: on the occasion of the publication of a book, as conferences or to accompany an exhibition. They are an invaluable complement to better understand the work of this magnificent architect, but they can also be read independently, as sagacious and personal reflections on architectural issues or other disciplines.

In the words of the author of the prologue, Patricio Mardones:

“They are texts that do not hide an autobiographical component, where references to other authors appear only by resonance with a particular event or as a tribute to a definite personal affinity. As notes of a fragmentary life diary or as if they were reviewing a collection of memories […], they are almost always assemblies of several pieces or paragraphs that, although written by an architect, do not attempt to refer to either a project or a particular work”.

Smiljan Radić (Santiago de Chile, 1965) is an architect from the Pontifical Catholic University of Chile and continued his studies at the Istitutto Universitario di Architettura di Venezia (UIAV). Since 1995 he has his own studio in Santiago, Chile.

His work has participated in numerous exhibitions, such as Global Ends (Ma Gallery, Tokyo, 2010), the XII Venice Architecture Biennale (2010, with Marcela Correa), An Orange Noise (Museum of Contemporary Art, Hiroshima, 2012), The Wardrobe and the Mattress (Hermes Gallery, Tokyo, 2013; with Marcela Correa) and Illustrations (AFA Gallery, Santiago de Chile, 2013; with Alejandro Luer), and has been the subject of several monographs, among which the monographic numbers of 2G (Barcelona, 2007), El Croquis (Madrid, 2013) and ARQ+2 (Santiago, Chile, 2014); and Bestiary books (Toto, Tokyo, 2016) and Obra gruesa (Ediciones Puro Chile, Santiago de Chile, 2017).

[:]

[:es]Divide y venceras | Íñigo García Odiaga[:gl]Divide e venceras | Íñigo García Odiaga[:en]Divide and win | Íñigo García Odiaga[:]

[:es]

 Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.
Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.

Hay una máxima latina “Divide et impera”, que dio buenos resultados a los grandes estrategas de la historia como Julio César o Napoleón. Pero esta lógica militar es también una de las bases de la ciencia de computación y del diseño algorítmico. Una metodología de cálculo que se enfrenta a la resolución de un problema complejo troceándolo en partes más sencillas de igual tipología hasta que la solución se torna visible y evidente.

En el libro que celebra la concesión del Premio Nacional de la Arquitectura en el año 2002 a Miguel Fisac, aparece una planta que resume bien esta estrategia de la división.

Las siempre sinuosas plantas de las iglesias de Fisac presentaban el problema de determinar su superficie exacta. A día de hoy con el dibujo asistido por ordenador, la medición seria exacta y rápida; apenas un gesto sin importancia. En 1966 el problema, en cambio, se tornaba laborioso y concienzudo.

 Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.
Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.

Para poder calcular los metros cuadrados de pavimento, Fisac cuadriculaba la planta hasta alcanzar el perfil ondulante de los muros de hormigón que construyen la envolvente de la Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, en una retícula equivalente a 1 metro cuadrado. Después con infinita paciencia numeraba todas y cada una de las casillas para mediante esta integral gráfica llegar al convencimiento de que la iglesia contaba con 595 metros cuadrados, como se puede ver en la anotación manuscrita al pie del dibujo.

El abanico formado por los muros curvos, cóncavos y convexos abrazan esa superficie, que como un gran estratega militar Miguel Fisac controla hasta fijar su medida, y con ella su proporción, y con ella la belleza.

Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Enero 2017

[:gl]

 Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.
Igrexa de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.

Hai unha máxima latina “Divide et impera”, que deu bos resultados aos grandes estrategos da historia como Julio César ou Napoleón. Pero esta lóxica militar é tamén una das bases da ciencia de computación e do deseño algorítmico. Unha metodoloxía de cálculo que se enfronta á resolución dun problema complexo cortándoo en anacos en partes máis sinxelas de igual tipoloxía ata que a solución tórnase visible e evidente.

No libro que celebra a concesión do Premio Nacional da Arquitectura no ano 2002 a Miguel Fisac, aparece unha planta que resume ben esta estratexia da división.

As sempre sinuosas plantas das igrexas de Fisac presentaban o problema de determinar a súa superficie exacta. A día de hoxe co debuxo asistido por computador, a medición seria exacta e rápida; apenas un xesto sen importancia. En 1966 o problema, en cambio, tornábase laborioso e concienzudo.

 Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.
Iglrexa de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.

Para poder calcular os metros cadrados de pavimento, Fisac cuadriculaba a planta ata alcanzar o perfil ondulante dos muros de formigón que constrúen a envolvente da Igrexa de Santa Cruz de Oleiros, nunha retícula equivalente a 1 metro cadrado. Despois con infinita paciencia numeraba todas e cada unha das casas para mediante esta integral gráfica chegar ao convencemento de que a igrexa contaba con 595 metros cadrados, como se pode ver na anotación manuscrita ao pé do debuxo.

O abanico formado polos muros curvos, cóncavos e convexos abrazan esa superficie, que como un gran estratego militar Miguel Fisac controla ata fixar a súa medida, e con ela a súa proporción, e con ela a beleza.

Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Xaneiro 2017

[:en]

 Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.
Church of Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.

There is a Latin maxim “Divide et impera”, which gave good results to the great strategists of history such as Julius Caesar or Napoleon. But this military logic is also one of the foundations of computer science and algorithmic design. A calculation methodology that faces the resolution of a complex problem by cutting it into simpler parts of the same type until the solution becomes visible and evident.

In the book that celebrates the award of the National Architecture Award in 2002 to Miguel Fisac, a plant appears that summarizes well this strategy of the division.

The always sinuous plants of the Fisac churches presented the problem of determining their exact surface. Today with the computer-aided drawing, the measurement would be accurate and fast; just an unimportant gesture. In 1966 the problem, on the other hand, became laborious and conscientious.

 Iglesia de Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.
Church of Santa Cruz de Oleiros, Miguel Fisac.

In order to calculate the square meters of pavement, Fisac grid the floor until reaching the undulating profile of the concrete walls that build the envelope of the Church of Santa Cruz de Oleiros, in a grid equivalent to 1 square meter. Then, with infinite patience, he numbered each and every one of the boxes so that, by means of this graphic integral, he could reach the conviction that the church had 595 square meters, as can be seen in the handwritten annotation at the foot of the drawing.

The fan formed by the curved, concave and convex walls embrace that surface, which, like a great military strategist, Miguel Fisac controls until his measure is fixed, and with it his proportion, and with it the beauty.

Íñigo García Odiaga. Architect
San Sebastián. January 2017

[:]

[:es]Discriminación urbana | Aldo G. Facho Dede[:gl]Discriminación urbana | Aldo G. Facho Dede[:en]Urban discrimination | Aldo G. Facho Dede[:]

[:es]

“Extensiones”. Lima, Cómas – La Balanza 2017. Autor: Elezar Cuadros
“Extensiones”. Lima, Cómas – La Balanza 2017. Autor: Elezar Cuadros

Según la ONU, la violencia es una forma de discriminación que inhibe la capacidad de gozar de derechos y libertades en igualdad. Si bien la violencia de género, ante las alarmantes cifras, es uno de los temas que más se está visibilizando hoy, existen otros tipos de actos que afectan y ponen en peligro nuestras vidas cada día, y cuya escala de responsabilidad supera a la de un sujeto en particular. Nos estamos refiriendo a la discriminación urbana, que casi a diario se cobra una vida, y que es, en gran medida, consecuencia de la ilegalidad y falta de planificación de nuestras ciudades.

Hablemos de Lima, una ciudad de más de 9 millones de habitantes donde cerca de la mitad1 viven en zonas con deficiente cobertura de servicios urbanos (agua, desagüe, luz, transporte público, educación, salud, parques, etc.), con problemas de accesibilidad, o con cierto tipo de riesgo físico o edilicio.

La discriminación nos mata cuando tenemos una emergencia y no puede llegar la ambulancia o los bomberos, porque la única forma de acceder a casa del 30% de la población es caminando por arenales o subiendo muchas escaleras. Nos mata cuando nos enfermamos por no tener agua potable, desagües o electricidad, siendo esta la realidad de cerca del 5% de los limeños. Pero también cuando quedamos expuestos a toneladas de basura, ya sea porque la gestión del recojo es deficiente, o porque la pobreza nos lleva a hurgar en los botaderos clandestinos.

Nos mata cuando nuestra casa se desmorona por estar construida sobre un terreno frágil, o cuando se la lleva el río, un huayco o un derrumbe. O también porque la levantamos sin tener en cuenta las normas técnicas, que es la realidad de 7 de cada 10 hogares según cifras de CAPECO.

Nos mata cuando ponemos en riesgos nuestras vidas en una combi, taxi colectivo o mototaxi, sobre cargados de pasajeros y haciendo carreras para ganarle al otro. Y no es que seamos irresponsables, es que no tenemos otra alternativa para llegar a nuestro trabajo o escuela. Según el INEI,2 el 30% de los accidentes de tránsito son generados por unidades de transporte público, que representan sólo el 1,5% del parque automotor.

Nos mata al dejarnos desprotegidos ante el accionar de delincuentes, y no sólo en calles oscuras, sino a plena luz del día, aglutinados en una estrecha vereda, un paradero colapsado, o algún paraje desolado. Según la encuesta de Lima Como Vamos del año 2017, el principal problema de los ciudadanos es la inseguridad, siendo que el principal incidente son los robos callejeros.

Esta ilegalidad es estructural, según el censo del 2007, cerca del 40% del área urbana de Lima es de origen informal, y de ese porcentaje, cerca del 5% no podría ser urbanizado dado lo precario de su ubicación. El costo para la ciudad de la ausencia de políticas sostenidas orientadas a planificar su crecimiento es de miles de millones de soles, ello porque sistemáticamente se han considerado las zonas rústicas y/o marginales como “suelo barato”, sin tomar en cuenta el costo de la provisión de los mencionados servicios urbanos.

La ciudad en la que vivimos necesita acciones urgentes que reduzcan nuestro riesgo a morir, o que, mucho mejor, proyecten nuestro mejor vivir desde un crecimiento equilibrado y en equidad. Para ello es urgente que Lima Metropolitana tome control sobre su territorio, regulando no sólo el desarrollo urbano, sino también la movilidad, los servicios básicos y las grandes obras de infraestructura. El hecho que la ciudad no cuente con un Plan de Desarrollo que organice su presente para orientar su futuro es insostenible. Han pasado ocho años desde que el último plan venció, y casi treinta desde que se elaboró.

Como sociedad, debemos exigir a todos los candidatos el firme compromiso de retomar el control del territorio desde la planificación estratégica, con acciones inmediatas y mediatas que nos permitan proyectar nuestro futuro desde el ordenamiento de nuestro presente, y que contemple su revisión y adaptabilidad permanente, siguiendo los constantes cambios de nuestra sociedad.

Lo que debe motivarnos a presionar por el cambio no debieran ser sólo fechas conmemorativas como el Bicentenario, sino la conciencia que la única forma de asegurar nuestras vidas y bienestar, es trabajando en conjunto por una ciudad mejor.

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto urbanista
Lima · Junio 2018
Autor del Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad y fundador de la Red Latinoamericana de Urbanistas

Notas:

Cuadro 9, Página 24.

2 Página 10

[:gl]

“Extensiones”. Lima, Cómas – La Balanza 2017. Autor: Elezar Cuadros
“Extensións”. Lima, Cómas – La Balanza 2017. Autor: Elezar Cuadros

Segundo a ONU, a violencia é unha forma de discriminación que inhibe a capacidade de gozar de dereitos e liberdades en igualdade. Aínda que a violencia de xénero, #ante as alarmantes cifras, é un dos temas que máis se está visibilizando hoxe, existen outros tipos de actos que afectan e poñen en perigo as nosas vidas cada día, e cuxa escala de responsabilidade supera á dun suxeito en particular. Estamos a referirnos á discriminación urbana, que case a diario cóbrase unha vida, e que é, en gran medida, consecuencia da ilegalidade e falta de planificación das nosas cidades.

Falemos de Lima, unha cidade de máis de 9 millóns de habitantes onde preto da mitade1 viven en zonas con deficiente cobertura de servizos urbanos (auga, desaugadoiro, luz, transporte público, educación, saúde, parques, etc.), con problemas de accesibilidade, ou con certo tipo de risco físico ou edilicio.

A discriminación mátanos cando temos unha emerxencia e non pode chegar a ambulancia ou os bombeiros, porque a única forma de acceder a casa do 30% da poboación é camiñando por areais ou subindo moitas escaleiras. Mátanos cando nos enfermamos por non ter auga potable, desaugadoiros ou electricidade, sendo esta a realidade de preto do 5% dos limeños. Pero tamén cando quedamos expostos a toneladas de lixo, xa sexa porque a xestión do recollo é deficiente, ou porque a pobreza lévanos a furgar nos botaderos clandestinos.

Mátanos cando a nosa casa se desmorona por estar construída sobre un terreo fráxil, ou cando lla leva o río, un huayco ou un derrube. Ou tamén porque a levantamos sen ter en conta as normas técnicas, que é a realidade de 7 de cada 10 fogares segundo cifras de CAPECO.

Mátanos cando poñemos en riscos as nosas vidas nunha combi, taxi colectivo ou mototaxi, sobre cargados de pasaxeiros e facendo carreiras para gañarlle ao outro. E non é que sexamos irresponsables, é que non temos outra alternativa para chegar ao noso traballo ou escola. Segundo o INEI,2 o 30% dos accidentes de tránsito son xerados por unidades de transporte público, que representan só o 1,5% do parque automotor.

Mátanos ao deixarnos desprotexidos #ante o accionar de delincuentes, e non só en rúas escuras, senón a plena luz do día, aglutinados nunha estreita vereda, un paradoiro colapsado, ou algunha paraxe abatida. Segundo a enquisa de Lima Como Imos do ano 2017, o principal problema dos cidadáns é a inseguridade, sendo que o principal incidente son os roubos rueiros.

Esta ilegalidade é estrutural, segundo o censo do 2007, preto da 40% da área urbana de Lima é de orixe informal, e desa porcentaxe, preto do 5% non podería ser urbanizado dado o precario da súa localización. O custo para a cidade da ausencia de políticas sostidas orientadas a planificar o seu crecemento é de miles de millóns de soles, iso porque sistematicamente consideráronse as zonas rústicas e/ou marxinais como “chan barato”, sen tomar en conta o custo da provisión dos mencionados servizos urbanos.

A cidade na que vivimos necesita accións urxentes que reduzan o noso risco para morrer, ou que, moito mellor, proxecten noso mellor vivir desde un crecemento equilibrado e en equidade. Para iso é urxente que Lima Metropolitana tome control sobre o seu territorio, regulando non só o desenvolvemento urbano, senón tamén a mobilidade, os servizos básicos e as grandes obras de infraestrutura. O feito que a cidade non conte cun Plan de Desenvolvemento que organice o seu presente para orientar o seu futuro é insustentable. Pasaron oito anos desde que o último plan venceu, e case trinta desde que se elaborou.

Como sociedade, debemos esixir a todos os candidatos o firme compromiso de retomar o control do territorio desde a planificación estratéxica, con accións inmediatas e mediatas que nos permitan proxectar o noso futuro desde o ordenamento do noso presente, e que contemple a súa revisión e adaptabilidade permanente, seguindo os constantes cambios da nosa sociedade.

O que debe motivarnos a presionar polo cambio non debesen ser só datas conmemorativas como o Bicentenario, senón a conciencia que a única forma de asegurar as nosas vidas e benestar, é traballando en conxunto por unha cidade mellor.

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto urbanista
Lima · Xuño 2018
Autor do Blogue Habitar: Ambiente+Arquitectura+Cidade e fundador da Rede Latinoamericana de Urbanistas

Notas:

Cadro 9, Páxina 24.

2 Páxina 10

[:en]

“Extensiones”. Lima, Cómas – La Balanza 2017. Autor: Elezar Cuadros
“Extensiones”. Lima, Cómas – La Balanza 2017. Author: Elezar Cuadros

According to the UN, violence is a form of discrimination that inhibits the ability to enjoy equal rights and freedoms. Although gender violence, given the alarming figures, is one of the most visible issues today, there are other types of acts that affect and endanger our lives every day, and whose scale of responsibility exceeds that of a particular subject. We are referring to urban discrimination, which almost daily takes a life, and that is, to a large extent, a consequence of the illegality and lack of planning of our cities.

Let’s talk about Lima, a city with more than 9 million inhabitants where about half1 vof them live in areas with poor coverage of urban services (water, sewage, electricity, public transport, education, health, parks, etc.), with problems of accessibility, or with a certain type of physical or building risk.

Discrimination kills us when we have an emergency and cannot be reached by ambulance or firefighters, because the only way to access the home of 30% of the population is by walking on sand or climbing many stairs. It kills us when we get sick from not having drinking water, drains or electricity, this being the reality of about 5% of Lima people. But also when we are exposed to tons of garbage, either because the collection management is poor, or because poverty leads us to delve into clandestine dumps.

It kills us when our house falls apart because it is built on fragile ground, or when it is taken by the river, a huayco or a landslide. Or also because we raise it without taking into account the technical standards, which is the reality of 7 out of 10 households according to CAPECO figures.

It kills us when we put our lives at risk in a combi, collective taxi or motorcycle taxi, over loaded passengers and making races to beat the other. And it is not that we are irresponsible, it is that we have no alternative to get to our work or school. According to the INEI,2 30% of traffic accidents are generated by public transport units, which represent only 1.5% of the car fleet.

It kills us by leaving us unprotected by the actions of criminals, and not only in dark streets, but in broad daylight, clustered together on a narrow path, a collapsed whereabouts, or some desolate place. According to the Lima Como Vamos survey of 2017, the main problem of citizens is insecurity, with the main incident being street robberies.

This illegality is structural, according to the 2007 census, about 40% of the urban area of Lima is of informal origin, and of that percentage, about 5% could not be urbanized given the precarious location. The cost to the city of the absence of sustained policies aimed at planning its growth is billions of soles, this is because the rustic and / or marginal areas have been systematically considered as “cheap land”, without taking into account the cost of the provision of the mentioned urban services.

The city in which we live needs urgent actions that reduce our risk of dying, or that, much better, project our best life from a balanced and fair growth. For this it is urgent that Metropolitan Lima take control over its territory, regulating not only urban development, but also mobility, basic services and large infrastructure works. The fact that the city does not have a Development Plan that organizes its present to guide its future is unsustainable. It has been eight years since the last plan expired, and almost thirty since it was developed.

As a society, we must demand from all the candidates the firm commitment to regain control of the territory from strategic planning, with immediate and mediate actions that allow us to project our future from the ordering of our present, and that contemplates its revision and permanent adaptability, following the constant changes of our society.

What should motivate us to press for change should not only be commemorative dates such as the Bicentennial, but the awareness that the only way to ensure our lives and well-being is to work together for a better city.

Aldo G. Facho Dede · Urban architect
Lima · Juny 2018
Author of the Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad and founder of the Red Latinoamericana de Urbanistas

Notes:

Comparative chart 9, Page 24.

2 Page 10

[:]

[:es]Programa para el cálculo de costes, honorarios y carga de trabajo del estudio[:gl]Programa para o cálculo de custos, honorarios e carga de traballo do estudo[:en]Program for the calculation of costs, fees and workload of the study[:]

0

[:es]

Programa para el cálculo de costes, honorarios y carga de trabajo del estudio

Calcula los costes generales y laborales de un estudio de arquitectura de hasta 20 empleados. Calcula también las horas de trabajo y costes variables que requiere un encargo de edificación de diferentes tipologías y tamaños. Y deduce los honorarios a cobrar por un encargo, tales que aseguren una determinada rentabilidad.

Proporciona automáticamente valores razonables para la mayor parte de los valores, como las cuotas de la HNA, de la seguridad social, o las del seguro de responsabilidad civil de Asemas o del correspondiente. Así se simplifica mucho la introducción de datos: bastará con anotar los específicos del encargo y dar por bueno lo demás. Discrimina las horas requeridas, los costes y los honorarios, por fases del encargo y por empleado, un instrumento eficaz para controlar el desarrollo del trabajo.

Facilita el ajuste de factores estratégicos del estudio, como la capacidad excedente, el esfuerzo en marketing, la productividad o el posicionamiento, ayudando así al arquitecto a tomar decisiones y controlar estos componentes. La velocidad con la que se obtienen los resultados, y el sistema de guardado de archivos facilitan los tanteos, muy necesarios en entornos fuertemente competitivos como los que afectan a los arquitectos en el ejercicio libre de su profesión.

Esa misma velocidad permite al arquitecto ofrecer a su cliente un presupuesto de sus servicios en muy pocos minutos, sin errores ni olvidos.

Descarga el Programa y ayuda de Gonzalo García

[:gl]

Programa para el cálculo de costes, honorarios y carga de trabajo del estudio

Calcula os custos xerais e laborais dun estudo de arquitectura de ata 20 empregados. Calcula tamén as horas de traballo e custos variables que require un encargo de edificación de diferentes tipoloxías e tamaños. E deduce os honorarios a cobrar por un encargo, tales que aseguren unha determinada rendibilidade.

Proporciona automaticamente valores razoables para a maior parte dos valores, como as cotas da HNA, da seguridade social, ou as do seguro de responsabilidade civil de Asemas ou do correspondente. Así se simplifica moito a introdución de datos: bastará con anotar os específicos do encargo e dar por bo o demais. Discrimina as horas requiridas, os custos e os honorarios, por fases do encargo e por empregado, un instrumento eficaz para controlar o desenvolvemento do traballo.

Facilita o axuste de factores estratéxicos do estudo, como a capacidade excedente, o esforzo en márketing, a produtividade ou o posicionamento, axudando así ao arquitecto para tomar decisións e controlar estes compoñentes. A velocidade coa que se obteñen os resultados, e o sistema de gardado de arquivos facilitan os tanteos, moi necesarios en contornas fortemente competitivas como os que afectan os arquitectos no exercicio libre da súa profesión.

Esa mesma velocidade permite ao arquitecto ofrecer ao seu cliente un orzamento dos seus servizos en moi poucos minutos, sen erros nin esquecementos.

Descarga o Programa e axuda de Gonzalo García

[:en]

Programa para el cálculo de costes, honorarios y carga de trabajo del estudio

Calculate the general and labor costs of an architecture studio of up to 20 employees. It also calculates the hours of work and variable costs required by a building commission of different types and sizes. And deducts the fees to be charged for an order, such as to ensure a certain return.

It automatically provides reasonable values for most of the securities, such as the HNA, social security, or Asemas civil liability insurance or the corresponding fees. This greatly simplifies the introduction of data: it will be enough to write down the specifics of the order and take the rest for granted. It discriminates the required hours, costs and fees, by phases of the assignment and by employee, an effective instrument to control the development of work.

It facilitates the adjustment of strategic factors of the study, such as excess capacity, marketing effort, productivity or positioning, thus helping the architect to make decisions and control these components. The speed with which the results are obtained, and the file saving system facilitate the scoring, very necessary in strongly competitive environments such as those affecting architects in the free exercise of their profession.

That same speed allows the architect to offer his client a budget of his services in a few minutes, without errors or forgetfulness.

Download the program and help from Gonzalo García

[:]

[:es]Oficinas Casado & Pujol | Pablo Muñoz Payá Arquitectos[:gl]Oficinas Casado & Pujol | Pablo Muñoz Payá Arquitectos[:en]Casado & Pujol Offices | Pablo Muñoz Payá Arquitectos[:]

[:es]

Oficinas Casado & Pujol Pablo Muñoz Payá Arquitectos o12

El proyecto se basa en una reforma de unas oficinas para una asesoría en Petrer (Alicante, España), situadas en el encuentro entre la Calle Elche con Avenida de Elda, con 141 m2.

El diseño se crea mediante una distribución basada en la comunicación visual y espacial, desarrollándose así dos espacios de uso y características diferentes. El primero, un espacio abierto y diáfano para consultas y gestiones generales donde encontramos las zonas de sala de espera, recepción, puestos de trabajo y almacenaje. El segundo formado por tres cubos de madera cerrados para un asesoramiento más específico y personal, compuesto por dos despachos y una sala de reuniones. Estos tres cubos se comunican visualmente con la zona opuesta a través de grandes paños de vidrio que permiten el paso de la luz natural, disponiendo así de luz del Sol en todas las estancias de trabajo. Dentro de los intersticios que generan los cubos encontramos un aseo y un despacho auxiliar.

La diferenciación de los espacios nos la ofrecen los materiales y la forma de utilizarlos. La zona más pública se destaca por el pavimento de madera, prolongándose hasta la cara exterior de los cubos, revistiéndolos e integrando las puertas de acceso a los mismos. Las estancias más privadas se rigen por el diseño puro y limpio. El pavimento porcelánico crea un ambiente claro y elegante, al que se le añade un toque fresco con los colores corporativos que portan las lamas de la pared frontal.

Los puestos de trabajo del espacio diáfano se disponen de forma paralela frente a los cubos existiendo una conexión visual entre los empleados. Entre estos puestos se crean unas jardineras que potencian la naturalidad, aportando color, fortaleciendo la personalidad del espacio y creando un ambiente más saludable y alegre.

La iluminación artificial recorre todo el espacio de la zona abierta ofreciendo un haz de luz continuo a lo largo de todo el techo, realizando mayores cambios de sentido sobre los puestos de trabajo y sobre recepción para disponer así de más lúmenes sobre estas zonas que así lo requieren.

Obra: Oficinas Casado & Pujol
Autor: Pablo Muñoz Paya Arquitectos
Colaboradoras: Nuria Casas, Cristina Morales, Natacha Parras, Sonia García
Año: 2017
Ubicación: Petrer, Alicante, España
Fotografías: Pablo Muñoz Paya Arquitectos
+ munozpaya.com [:gl]

Oficinas Casado & Pujol Pablo Muñoz Payá Arquitectos o12

O proxecto baséase nunha reforma dunhas oficinas para unha asesoría en Petrer (Alacante, España), situadas no encontro entre a Rúa Elxe con Avenida de Elda, con 141 m2.

O deseño créase mediante unha distribución baseada na comunicación visual e espacial, desenvolvéndose así dous espazos de uso e características diferentes. O primeiro, un espazo aberto e diáfano para consultas e xestións xerais onde atopamos as zonas de sala de espera, recepción, postos de traballo e almacenaxe. O segundo formado por tres cubos de madeira pechados para un asesoramento máis específico e persoal, composto por dous despachos e unha sala de reunións. Estes tres cubos comunícanse visualmente coa zona oposta a través de grandes panos de vidro que permiten o paso da luz natural, dispoñendo así de luz do Sol en todas as estancias de traballo. Dentro dos intersticios que xeran os cubos atopamos un aseo e un despacho auxiliar.

A diferenciación dos espazos ofrécennola os materiais e a forma de utilizalos. A zona máis pública destácase polo pavimento de madeira, prolongándose ata a cara exterior dos cubos, revestíndoos e integrando as portas de acceso aos mesmos. As estancias máis privadas réxense polo deseño puro e limpo. O pavimento porcelánico crea un ambiente claro e elegante, ao que se lle engade un toque fresco coas cores corporativas que portan as lamas da parede frontal.

Os postos de traballo do espazo diáfano dispóñense de forma paralela fronte aos cubos existindo unha conexión visual entre os empregados. Entre estes postos créanse unhas xardineiras que potencian a naturalidade, achegando cor, fortalecendo a personalidade do espazo e creando un ambiente máis saudable e alegre.

A iluminación artificial percorre todo o espazo da zona aberta ofrecendo un feixe de luz continuo ao longo de todo o teito, realizando maiores cambios de sentido sobre os postos de traballo e sobre recepción para dispoñer así de máis lúmenes sobre estas zonas que así o requiren.

Obra: Oficinas Casado & Pujol
Autor: Pablo Muñoz Paya Arquitectos
Colaboradoras: Nuria Casas, Cristina Morales, Natacha Parras, Sonia García
Ano: 2017
Emprazamento: Petrer, Alicante, España
Fotografías: Pablo Muñoz Paya Arquitectos
+ munozpaya.com [:en]

Oficinas Casado & Pujol Pablo Muñoz Payá Arquitectos o12

The project is based on a reform of some offices for an advisory in Petrer (Alicante, Spain), located in the meeting between Calle Elche and Avenida de Elda, with 141 m2.

The design is created through a distribution based on visual and spatial communication, thus developing two spaces of use and different characteristics. The first, an open and open space for general inquiries and procedures where we find the waiting room, reception, work and storage areas. The second consists of three closed wooden cubes for more specific and personal advice, consisting of two offices and a meeting room. These three cubes communicate visually with the opposite area through large glass cloths that allow the passage of natural light, thus providing sunlight in all work rooms. Within the interstices that generate the cubes we find a toilet and an auxiliary office.

The differentiation of the spaces is offered by the materials and the way of using them. The most public area stands out for the wooden pavement, extending to the outer face of the cubes, covering them and integrating the access doors to them. The most private rooms are governed by the pure and clean design. The porcelain flooring creates a clear and elegant atmosphere, to which a fresh touch is added with the corporate colors carried by the slats of the front wall.

The open space workplaces are arranged in parallel to the cubes and there is a visual connection between the employees. Among these positions, planters are created that enhance naturalness, providing color, strengthening the personality of the space and creating a healthier and happier environment.

Artificial lighting travels through the entire area of the open area offering a continuous beam of light throughout the entire roof, making greater changes of meaning on the workplaces and on reception to thus have more lumens on these areas than so require.

Work: Casado & Pujol Offices
Author: Pablo Muñoz Paya Arquitectos
Collaborators: Nuria Casas, Cristina Morales, Natacha Parras, Sonia García
Year: 2017
Location: Petrer, Alicante, Spain
Photography: Pablo Muñoz Paya Arquitectos
+ munozpaya.com [:]

[:es]¿Cuánta casa necesitamos? Thoreau, Le Corbusier y la cabaña sostenible[:gl]Canta casa necesitamos? Thoreau, Le Corbusier e a cabana sustentable[:en]How much house do we need? Thoreau, Le Corbusier and the sustainable cottage[:]

0

[:es]

¿Cuánta casa necesitamos Thoreau, Le Corbusier y la cabaña sostenible
¿Cuánta casa necesitamos? Thoreau, Le Corbusier y la cabaña sostenible

El espacio que habitamos, reducido a su mínima expresión, ha sido motivo de fascinación y experimentación a lo largo de la historia. Henry David Thoreau vivió en su cabaña forestal de Walden Pond entre 1845 y 1847. Le Corbusier construyó en 1952 para él y su esposa el célebre Cabanon de la Costa Azul. Inspirados en estas experiencias, Urs Peter Flueckiger y sus estudiantes de la Texas Tech University construyeron en la campiña tejana una cabaña ecológica económicamente sostenible.

Los tres proyectos comparten la idea del espacio mínimo y su relación con la naturaleza. Este libro analiza a través de textos, dibujos y fotografías las propuestas de Thoreau, Le Corbusier y el equipo de Flueckiger, atendiendo a sus paralelismos y similitudes. Y, como ya hiciera León Tolstói en su relato

¿Cuánta tierra necesita un hombre?,

Flueckiger se pregunta en definitiva en estas páginas:

¿cuánta casa necesita una persona?

[:gl]

¿Cuánta casa necesitamos Thoreau, Le Corbusier y la cabaña sostenible

O espazo que habitamos, reducido á súa mínima expresión, foi motivo de fascinación e experimentación ao longo da historia. Henry David Thoreau viviu na súa cabana forestal de Walden Pond entre 1845 e 1847. Le Corbusier  construíu en 1952 para el e a súa esposa o soado Cabanon da Costa Azul. Inspirados nestas experiencias, Urs Peter Flueckiger e os seus estudantes da Texas Tech University construíron na campiña texana unha cabana ecolóxica economicamente sustentable.

Os tres proxectos comparten a idea do espazo mínimo e a súa relación coa natureza. Este libro analiza a través de textos, debuxos e fotografías as propostas de Thoreau, Lle Corbusier e o equipo de Flueckiger, atendendo aos seus paralelismos e similitudes. E, como xa fixese León Tolstói no seu relato

Canta terra necesita un home?,

Flueckiger pregúntase en definitiva nestas páxinas:

canta casa necesita unha persoa?

[:en]

¿Cuánta casa necesitamos Thoreau, Le Corbusier y la cabaña sostenible

The space we inhabit, reduced to a minimum, has been a source of fascination and experimentation throughout history. Henry David Thoreau lived in his forest hut in Walden Pond between 1845 and 1847. Le Corbusier built in 1952 for him and his wife the famous Cabanon of the Côte d’Azur. Inspired by these experiences, Urs Peter Flueckiger and his students at Texas Tech University built an economically sustainable ecological cabin in the Texan countryside.

The three projects share the idea of minimum space and its relationship with nature. This book analyzes the proposals of Thoreau, Le Corbusier and the Flueckiger team through texts, drawings and photographs, taking into account their parallels and similarities. And, as León Tolstói did in his story

How much land does a man need?,

Flueckiger finally asks himself in these pages:

how much house does a person need?

[:]

[:es]Nubes | Sergio de Miguel[:gl]Nubes | Sergio de Miguel[:en]Clouds | Sergio de Miguel[:]

[:es]

Nubes
Nubes

“No habrá una sola cosa que no sea una nube. Lo son las catedrales de vasta piedra y bíblicos cristales que el tiempo allanará. Lo es la Odisea, que cambia como el mar. Algo hay distinto cada vez que la abrimos”.

Nubes (I). Jorge Luis Borges

El pensamiento humano es un misterio. Soporta una variedad de formas inimaginable. Detenta continuos cambios y velocidades. Es muy fugaz, pero a la vez profundo e inaprehensible. Es sorprendentemente simultáneo y ubicuo. Y aunque se pretenda no se puede sentir en su totalidad, ni en su intimidad. Podría derivarse que su superficie es de la misma naturaleza que su interior, pero su estructura, incluso su genealogía, es insondable y hermética. Es tan episódico como entero. Y nunca, en ninguna ocasión, se puede completar.

Muchos han visto el pensamiento como una nube. El acto de pensar supone construir un sistema de conocimiento pretendidamente integral, alternando continuamente localizaciones con visiones. A menudo roza la arrogancia de pretender la totalidad pero en su levedad, como soñaba Italo Calvino,

“invita a volar como las brujas encima de utensilios humildes”.

Hacer arquitectura es, aunque silbe a simplificación, abordar desde el pensamiento y la acción la complejidad de la vida del hombre. Y ese pensamiento que deriva en acción supone abordar conscientemente un cuerpo tan etéreo como inexplicable. La bruma es persistente y se requiere valentía y arrojo para internarse con determinación en ella. Aunque no esperemos nada más que aquello que seamos capaces de capturar y materializar.

Buscamos materializar el pensamiento. Y esa paradoja entre lo asible y lo inasible, entre lo mensurable y lo inconmensurable, nos posiciona en una perplejidad constante. Nos mantenemos entre la ignorancia y la certeza, entre el escepticismo y el dogmatismo, en un territorio que despejamos como ajeno al sacar provecho de esa perturbación que entendemos es fértil, sutil y tensa. Se trata de un afortunado estado mental en el que un complicado juego de propósitos, vaguedades, preferencias, cálculos y sentimientos nos lleva a localizarnos en una búsqueda creativa. Adoptando una actitud vital. Se trata de un suspiro interno, animado por la duda, la sorpresa y el asombro. Por el método, la eficacia y el esclarecimiento. Como elocuentemente dijo Thomas Mann capaz de

“infundir el entusiasmo del espíritu en la materia”.

Sin esa perplejidad, sin la incertidumbre activa, no hay ocurrencias. No hay aprendizaje. Tan es así el resorte de la creación.

Es como aquel juego de las nubes, recuerdas, donde las formas al viento invitaban a proponer significados sorprendentes.

Sergio de Miguel, Doctor arquitecto
Madrid, Mayo 2018
Publicado en Grupo docente y de investigación para la arquitectura Grupo 4! de la ETSAM.

[:gl]

Nubes
Nubes

“Non habrá unha soa cousa que non sexa unha nube. O son as catedrais de vasta pedra e bí blicos cristais que o tempo achandasé. O é a Odisea, que cambia como o mar. Algo hai distinto cada vez que a abrimos”.

Nubes (I). Jorge Luis Borges

O pensamento humano é un misterio. Soporta unha variedade de formas inimaxinable. Detenta continuos cambios e velocidades. É moi fugaz, pero á vez profundo e inaprehensible. É sorprendentemente simultá neo e ubicuo. E aínda que se pretenda non se pode sentir na súa totalidade, nin na súa intimidade. Podría derivarse que a súa superficie é da mesma natureza que o seu interior, pero a súa estrutura, mesmo a súa xenealoxía, é insondable e hermé tica. É tan episódico como enteiro. E nunca, en ningunha ocasió n, pódese completar.

Moitos viron o pensamento como unha nube. O acto de pensar supón construír un sistema de coñecemento pretendidamente integral, alternando continuamente localizacións con visións. A miúdo roza a arrogancia de pretender a totalidade pero no seu levedade, como soñaba Italo Calvino,

“convida a voar como as bruxas encima de utensilios humildes”.

Facer arquitectura é, aínda que asubiar a simplificación, abordar desde o pensamento e a acción a complexidade da vida do home. E ese pensamento que deriva en acción supón abordar conscientemente un corpo tan etéreo como inexplicable. A bruma é persistente e requírese valentía e arroxo para internarse con determinación nela. Aínda que non esperemos nada máis que aquilo que sexamos capaces de capturar e materializar.

Buscamos materializar o pensamento. E ese paradoxo entre o asible e o inasible, entre o mensurable e o inconmensurable, posiciónanos nunha perplexidade constante. Mantémonos entre a ignorancia e a certeza, entre o escepticismo e o dogmatismo, nun territorio que despexamos como alleo ao sacar proveito desa perturbación que entendemos é fértil, sutil e tensa. Trátase dun afortunado estado mental no que un complicado xogo de propósitos, vaguedades, preferencias, cálculos e sentimentos lévanos a localizarnos nunha búsqueda creativa. Adoptando unha actitude vital. Trátase dun suspiro interno, animado pola dúbida, a sorpresa e o asombro. Polo método, a eficacia e o esclarecemento. Como elocuentemente dixo Thomas Mann capaz de

“infundir o entusiasmo do espírito na materia”.

Sen esa perplexidade, sen a incerteza activa, non hai ocorrencias. Non hai aprendizaxe. Tan é así o resorte da creación.

É como aquel xogo das nubes, lembras, onde as formas ao vento convidaban a propoñer significados sorprendentes.

Sergio de Miguel, Doutor arquitecto
Madrid, Maio 2018
Publicado en Grupo docente e de investigación para a arquitecturaa Grupo 4! da ETSAM.

[:en]

Nubes
Clouds

“There will not be a single thing that is not a cloud. They are the cathedrals of vast stone and biblical crystals that time will pave. It is the Odyssey, which changes like the sea. There is something different every time we open it”.

Clouds (I). Jorge Luis Borges

Human thought is a mystery. It supports a variety of unimaginable forms. Hold continuous changes and speeds. It is very fleeting, but at the same time deep and incomprehensible. It is surprisingly simultaneous and ubiquitous. And even if it is intended, it cannot be felt in its totality, nor in its privacy. It could be derived that its surface is of the same nature as its interior, but its structure, including its genealogy, is unfathomable and hermetic. It is as episodic as whole. And never, on any occasion, can it be completed.

Many have seen thought as a cloud. The act of thinking involves building a supposedly comprehensive knowledge system, continuously alternating locations with visions. Often it touches the arrogance of pretending the totality but in its lightness, as Italo Calvino dreamed,

“invites you to fly like witches on humble utensils”.

To make architecture is, although it whistles to simplification, to approach from the thought and the action the complexity of the life of the man. And that thought that leads to action involves consciously addressing a body as ethereal as inexplicable. The mist is persistent and courage and courage are required to enter with determination in it. Although we expect nothing more than what we are capable of capturing and materializing.

We seek to materialize the thought. And that paradox between the asible and the unattainable, between the measurable and the immeasurable, positions us in a constant perplexity. We stand between ignorance and certainty, between skepticism and dogmatism, in a territory we clear as alien by taking advantage of that disturbance that we understand is fertile, subtle and tense. It is a fortunate state of mind in which a complicated set of purposes, vagueness, preferences, calculations and feelings leads us to locate ourselves in a creative search. Adopting a vital attitude. It is an internal sigh, animated by doubt, surprise and amazement. By method, efficiency and clarification. As Thomas Mann Mann eloquently said able to

“infusing the enthusiasm of the spirit in matter”.

Without that perplexity, without active uncertainty, there are no occurrences. There is no learning. So is the spring of creation.

It’s like that game of clouds, remember, where the shapes in the wind invited to propose surprising meanings.

Sergio de Miguel, PhD architect
Madrid, May 2018
Published in Teaching and research group for architecture Grupo 4! by ETSAM.

[:]

[:es]El arquitecto estorba | José Ramón Hernández Correa[:gl]O arquitecto amola | José Ramón Hernández Correa[:en]The architect hinders | José Ramón Hernández Correa[:]

[:es]

Tenía esbozada otra entrada, y ya iba con ella cuando se ha colado Fernando Sánchez Dragó (¡ay, este hombre!) y me ha conminado a escribir urgentemente esta otra.

Ha hablado en Radio Nacional, y ha glosado un libro que, por lo que ha dicho, parece muy interesante: La Historia de San Michele, de Axel Munthe. (Confieso que no lo conocía, pero ya me lo he agenciado).

Sánchez Dragó se gustaba (como de costumbre) hablando de este médico sueco que recaló en Capri en los años veinte, en la época romántica y lejana de entreguerras. Ha descrito la isla paradisíaca, y ha referido cómo, en la época de Munthe, los restos de la villa de Tiberio estaban esparcidos por doquier, ante el desinterés de todos.

Munthe recogió amorosamente columnas, estatuas, molduras, etc, que estaban literalmente «tiradas por ahí» y se construyó una casa idílica, a la que llamó San Michele.

San Michele | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
San Michele | arquitectamoslocos.blogspot.com.es

Sánchez Dragó, absolutamente transido de emoción y de vehemencia, y en el colmo de lo que para él es esa casa celestial, esa joya, ha añadido (aunque ya se intuía) que en esa casa (naturalmente) no había intervenido ningún arquitecto.

Yo iba conduciendo, pero como lo estaba viendo venir no he dado ningún respingo ni he hecho ninguna maniobra peligrosa. A veces tengo una solidez mental y espiritual que ya la quisiera un Caballero Jedi.

Ha añadido (y eso sí me ha molestado) que la casa la hizo Munthe con sus propias manos, ayudado por los lugareños, que, aunque analfabetos, habían heredado de padres a hijos, desde los romanos, el oficio de trazar arcos.

Me ha molestado lo de «aunque analfabetos» porque a Sánchez Dragó le ha salido involuntariamente el señorito que lleva dentro.

¿Por qué «aunque analfabetos»? ¿Es que eso es impedimento para saber hacer un arco o un muro?
Es como si hubiera dicho «aunque fumadores», «aunque de pelo rizado», «aunque bajitos», etc

Yo aprendí mucho de lo que sé sobre construcción de un albañil de Seseña (Toledo) que no es exactamente un analfabeto, aunque no se distingue precisamente por pasar las noches en blanco leyendo a Schopenhauer. Hace poco tiempo me contó que en la primera obra que hicimos juntos (la segunda que hacía yo en mi vida) le confesé que yo iba allí a aprender, y eso le emocionó. No recuerdo haberle dicho aquello, pero no me sorprende, porque era lo que siempre he pensado.

Con los años le proyecté y dirigí dos casas para dos hijas suyas, y él me hizo la mía. O sea, que hemos confiado mucho el uno en el otro. Jamás se me ocurriría llamarle analfabeto, o decir que «aunque es analfabeto» sabe construir casas. No era un mero albañil (ya está jubilado), en el sentido de un mero operario. A su modo era arquitecto, como lo eran los albañiles de entonces, a quienes llamaba la gente del pueblo cuando se quería hacer una casa. Había diseñado muchas casas cuando no se exigía proyecto, y años después, trabajando conmigo, aportaba sugerencias siempre valiosas, en las que se veía que adivinaba consecuencias futuras y se anticipaba a futuros problemas. Pero de pronto, en medio del despliegue de su sabiduría práctica, me hacía con toda naturalidad una pregunta sobre cuestiones que se le escapaban, y en las que reconocía que yo sabía más que él, y cuando era capaz de resolverle la duda o de explicarle satisfactoriamente lo que me había preguntado me sentía orgullosísimo y feliz.

Pero retomo el hilo, que me pierdo.

Obviamente, una casa soñada, una casa experimento o una casa manifiesto poético, una casa amante o una casa mausoleo la hace quien la siente, quien la vive, quien la sueña, su protagonista, su destinatario, su amante, su muerto, y en ella un arquitecto puede hasta estorbar. (El arquitecto, de intervenir, debería ser una especie de medium que conecta estos sentimientos y ayuda a cuantificarlos y a «tecnificarlos» y «ajustarlos a norma». Y nada más).

Cuando yo era niño mi tío Carlos se hizo una casa magnífica y completamente ilógica. Tenía el salón en todo el centro, sin una sola ventana, y desde él se abrían todas las puertas a todas las dependencias de la casa. Ese salón era muy especial. Era como un escenario de teatro, en el que pasa toda la acción, y la verdad es que allí siempre pasaban cosas.

También recuerdo una casa lineal en la que todas las habitaciones eran de paso. Para llegar al dormitorio de los padres había que pasar por el de los hijos, pero lo peor era que al final del recorrido había una pequeñísima sala donde estaba la tele y donde pasaba las tardes la familia (y las visitas), y a la que se llegaba después de pasar por el cuarto de los hijos y el de los padres (ambos carecían de ventanas). Además, como el terreno era muy irregular, había que subir peldaños o mesetas de una habitación a otra, e incluso dentro de una de ellas.

Así tenemos muchas casas encantadoras e incluso fascinantes. Obviamente, en el universo onírico de estas casas «bachelardianas» el arquitecto estorba. Claro que sí.
Hablamos de casas (o catedrales) disparatadas, sentidas, soñadas, pero personales e intransferibles.

La catedral de Justo Gallego, una catedral en construcción por una sola persona | Fuente: lavidaesinfinito.com
La catedral de Justo Gallego, una catedral en construcción por una sola persona | Fuente: lavidaesinfinito.com

Hay gente que echa de menos con nostalgia una época en la que no había normativas, en la que cada uno se buscaba la vida y hacía lo que podía o lo que le salía, improvisando y sin planificar, y nadie le decía cuánto tenía que medir como mínimo la ventana de un dormitorio, ni cuánto el espacio sobre el que se asomaba, ni cuánto aire tenía que pasar por ella. Una época épica en la que si te salía el suelo desnivelado te acababas acostumbrando, si te salía una grieta te resignabas, y si se te caía un trozo de techo encima te resignabas más.

Así se pueden hacer casas muy originales, absurdas, antifuncionales y llenas de significado. Pero eso no justifica que se desprecie tan rotundamente a los profesionales.

En esta época, que regula incluso cuál tiene que ser el grado de resbaladicidad de un suelo, cuánto tiene que medir la tabica de un peldaño o cuántos sumideros tiene que tener una cubierta plana, hacen falta profesionales. Y cada vez más profesionalizados. (Y cada vez tienen que responder de más pijoterías). Pero por eso mismo se añora el tiempo en que no hacía falta nada, cuando para echarse al monte sólo hacía falta decisión y audacia. (Ahora para ser bandolero hay que sacarse la licencia de actividad y el epígrafe fiscal, y eso molesta).

Se pueden (y se deben) cantar con pasmo y admiración las alabanzas de una buena casa (y San Michele desde luego lo parece) que no ha sido diseñada por ningún arquitecto, pero igual que uno admira y aplaude una brillante traqueotomía de urgencia hecha en un avión con la cubertería de plástico y un boli BIC por un fontanero que iba de vacaciones.

Son hechos dignos de alabanza. Pero muy otra cosa es frotarse las manos y decir con fruición:

«¡Chincha, rabiña, que esta casa no la ha hecho ningún arquitecto!»,

y pensar que ojalá los arquitectos nos dedicáramos a castrar cerdos y dejáramos de marear de una vez por todas con nuestras giliflauteces.

José Ramón Hernández Correa
Doctor Arquitecto y autor de Arquitectamos locos?
Toledo · julio 2013

Notas:

[:gl]

Tiña esbozada unha entrada e xa ía con ela cando escoitei Fernando Sánchez Dragó (¡ai, este home!) e cominoume a escribir urgentemente estoutra.

Falou en Radio Nacional, e glosou un libro que, polo que dixo, parece moi interesante:  La Historia de San Michele, de Axel Munthe. (Confeso que non o coñecía, pero xa mo axenciei).

Sánchez Dragó gustábase (como de costume) falando deste médico sueco que recalou en Capri nos anos vinte, na época romántica e afastada de entreguerras. describiu a illa paradisíaca, e referiu como, na época de Munthe, os restos da vila de Tiberio estaban esparcidos por todas as partes, ante o desinterese de todos.

Munthe recolleu amorosamente columnas, estatuas, molduras, etc, que estaban literalmente «tiradas por aí» e construír unha casa idílica, á que chamou San Michele.

San Michele | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
San Michele | arquitectamoslocos.blogspot.com.es

Sánchez Dragó, absolutamente transido de emoción e de vehemencia, e no colmo do que para el é esa casa celestial, esa xoia, engadiu (aínda que xa se intuía) que nesa casa (naturalmente) non interviñera ningún arquitecto.

Eu ía conducindo, pero como o estaba vendo vir non dei ningún respingo nin fixen ningunha manobra perigosa. Ás veces teño unha solidez mental e espiritual que xa a quixese un Cabaleiro Jedi.

Engadiu (e iso si me molestou) que a casa fíxoa Munthe coas súas propias mans, axudado polos lugareños, que, aínda que analfabetos, herdaran de pais a fillos, desde os romanos, o oficio de trazar arcos.

Molestoume o de «aínda que analfabetos» porque a Sánchez Dragó saír involuntariamente o señorito que leva dentro.

¿Por que «aínda que analfabetos»? ¿É que iso é impedimento para saber facer un arco ou un muro?
É coma se dixese «aínda que fumadores», «aínda que de pelo rizado», «aínda que baixiños», etc.

Eu aprendín moito do que sei sobre construción dun albanel de Seseña (Toledo) que non é exactamente un analfabeto, aínda que non se distingue precisamente por pasar as noites en branco lendo a Schopenhauer. Hai pouco tempo contoume que na primeira obra que fixemos xuntos (a segunda que facía eu na miña vida) confeseille que eu ía alí a aprender, e iso emocionoulle. Non lembro haberlle devandito aquilo, pero non me sorprende, porque era o que sempre pensei.

Cos anos proxecteille e dirixín dúas casas para dúas fillas súas, e el fíxome a miña. Ou sexa, que confiamos moito o un no outro. Xamais se me ocorrería chamarlle analfabeto, ou dicir que «aínda que é analfabeto» sabe construír casas. Non era un mero albanel (xa está xubilado), no sentido dun mero operario. Ao seu modo era arquitecto, como o eran os albaneis de entón, a quen chamaba a xente do pobo cando se quería facer unha casa. Deseñara moitas casas cando non se esixía proxecto, e anos despois, traballando comigo, achegaba suxerencias sempre valiosas, nas que se vía que adiviñaba consecuencias futuras e anticipábase a futuros problemas. Pero de súpeto, no medio do despregamento da súa sabedoría práctica, facíame con toda naturalidade unha pregunta sobre cuestións que se lle escapaban, e nas que recoñecía que eu sabía máis que el, e cando era capaz de resolverlle a dúbida ou de explicarlle satisfactoriamente o que me preguntaba sentíame orgullosísimo e feliz.

Pero retomo o fío, que me perdo.

Obviamente, unha casa soñada, unha casa experimento ou unha casa manifesto poético, unha casa amante ou unha casa mausoleo faia quen sente, quen a vive, quen a soña, o seu protagonista, o seu destinatario, o seu amante, o seu morto, e nela un arquitecto pode ata estorbar. (O arquitecto, de intervir, debería ser unha especie de medium que conecta estes sentimentos e axuda a cuantificalos e a » tecnificarlos» e «axustalos a norma». E nada máis).

Cando eu era neno o meu tío Carlos fíxose unha casa magnífica e completamente ilóxica. Tiña o salón en todo o centro, sen unha soa xanela, e desde el abríanse todas as portas a todas as dependencias da casa. Ese salón era moi especial. Era como un escenario de teatro, no que pasa toda a acción, e a verdade é que alí sempre pasaban cousas.

Tamén lembro unha casa lineal na que todas as habitacións eran de paso. Para chegar ao dormitorio dos pais había que pasar polo dos fillos, pero o peor era que ao final do percorrido había unha pequeñísima sala onde estaba a tele e onde pasaba as tardes a familia (e as visitas), e á que se chegaba despois de pasar polo cuarto dos fillos e o dos pais (ambos carecían de xanelas). Ademais, como o terreo era moi irregular, había que subir banzos ou mesetas dunha habitación a outra, e mesmo dentro dunha delas.

Así temos moitas casas encantadoras e mesmo fascinantes. Obviamente, no universo onírico destas casas «bachelardianas»1 o arquitecto estorba. Claro que si. Falamos de casas (ou catedrais) disparatadas, sentidas, soñadas, pero persoais e intransferibles.

La catedral de Justo Gallego, una catedral en construcción por una sola persona | Fuente: lavidaesinfinito.com
A catedral de Xusto Gallego, unha catedral en construción por unha soa persoa | Fonte: lavidaesinfinito.com

Hai xente que bota de menos con nostalxia unha época na que non había normativas, na que cada un buscábase a vida e facía o que podía ou o que lle saía, improvisando e sen planificar, e ninguén lle dicía canto tiña que medir como mínimo a xanela dun dormitorio, nin canto o espazo sobre o que se asomaba, nin canto aire tiña que pasar por ela. Unha época épica na que se che saía o chan desnivelado acabábasche afacendo, se che saía unha greta resignábasche, e se se che caía un anaco de teito encima te resignabas máis.

Así se poden facer casas moi orixinais, absurdas, antifuncionales e cheas de significado. Pero iso non xustifica que se desprece tan rotundamente aos profesionais.

Nesta época, que regula mesmo cal ten que ser o grao de resbaladicidad dun chan, canto ten que medir a tabica dun banzo ou cantos sumidoiros ten que ter unha cuberta plana, fan falta profesionais. E cada vez máis profesionalizados. (E cada vez teñen que responder de máis pijoterías). Pero por iso mesmo estráñase o tempo en que non facía falta nada, cando para botarse ao monte só facía falta decisión e audacia. (Agora para ser bandoleiro hai que sacarse a licenza de actividade e o epígrafe fiscal, e iso molesta).

Pódense (e débense) cantar con pasmo e admiración os encomios dunha boa casa (e San Michele desde logo paréceo) que non foi deseñada por ningún arquitecto, pero igual que un admira e aplaude unha brillante traqueotomía de urxencia feita nun avión co xogo de cubertos de plástico e un bolígrafo BIC por un fontaneiro que ía de vacacións.

Son feitos dignos de encomio. Pero moi outra cousa é fregarse as mans e dicir con fruición:

«Chincha, rabiña, que esta casa non a fixo ningún arquitecto!»,

e pensar que oxalá os arquitectos dedicásemonos/dedicásemosnos a castrar porcos e deixásemos de marear dunha vez por todas coas nosas giliflauteces.

José Ramón Hernández Correa
Doutor Arquitecto e autor de Arquitectamos locos?
Toledo · xullo 2013

Notas:

[:en]

I have a new entry in the blog outlined, and already it was going with her when this morning Fernando Sánchez Dragó has slipped past (sigh, this man!) and it has instructed me to write urgently different this one.

He has spoken in National Radio, and has annotated a book that, for what he has said, seems to be very interesting:  La Historia de San Michele, by Axel Munthe. (I confess that it did not know it, but already I have managed it).

One was tasting Sanchez Dragó (as of custom) speaking about this Swedish doctor who ended up at Capri at the twenties, in the romantic and distant epoch of period between the wars. It has described the paradisiac island, and has recounted how, in the epoch of Munthe, the remains of Tiberio´s villa were spread all over, before the disinterest of all.

Munthe gathered loving columns, statues, moldings, etc, that were literally » thrown thereabouts » and there was constructed an idyllic house, to which San Michele called.

San Michele | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
San Michele | arquitectamoslocos.blogspot.com.es

Sanchez Dragó, absolutely transido of emotion and of vehemence, and in the limit of what for him is this celestial house, this jewel, has added (though already there was felt) that in this house (naturally) no architect had controlled.

I was driving, but since I it saw to come I neither have given any wince nor have done any dangerous maneuver. Sometimes I have a mental and spiritual solidity that already there wanted a Gentleman Jedi.

It has added (and yes I have not could stand it) that the house did Munthe with his own hands, helped by the villagers, that, though illiterate, they had inherited from parents to children, from the Romans, the trade of planning arches.

I have not could stand it of » though illiterate » because there has gone out for Sanchez Dragó involuntarily the gentleman who goes inside.

Why » though illiterate «? Is it that it is an impediment to be able to do an arch or a wall?
It is as if he had said «although smokers», «although curly hair», «although short», etc.

I learned a lot from what I know about the construction of a bricklayer from Seseña (Toledo) who is not exactly illiterate, although he does not distinguish himself precisely by spending the nights in white reading Schopenhauer. A short time ago he told me that in the first work we did together (the second I did in my life) I confessed that I was going there to learn, and that moved him. I do not remember telling him that, but I’m not surprised, because that’s what I’ve always thought.

Over the years I projected him and directed two houses for two of his daughters, and he made mine for me. In other words, we have placed great trust in each other. I would never think of calling him illiterate, or saying that «although he is illiterate» he knows how to build houses. He was not a mere bricklayer (he is already retired), in the sense of a mere worker. In his way he was an architect, as were the masons of the time, whom the townspeople called when they wanted to build a house. I had designed many houses when no project was required, and years later, working with me, always provided valuable suggestions, in which it was seen that guessed future consequences and anticipated future problems. But suddenly, in the midst of the display of his practical wisdom, he naturally asked me a question about matters that were beyond him, and in which he acknowledged that I knew more than he did, and when I was able to resolve the doubt or explain it to him. satisfactorily what he had asked me I felt proud and happy.

But I pick up the thread, which I lose.

Obviously, a dream house, an experiment house or a poetic manifesto house, a loving house or a mausoleum house is made by who feels it, who lives it, who dreams it, its protagonist, its recipient, its lover, its dead, and in she an architect can even hinder. (The architect, to intervene, should be a kind of medium that connects these feelings and helps quantify them and «technify» them and «adjust them to the norm.» And nothing more).

When I was a child my uncle Carlos became a magnificent and completely illogical house. It had the living room in the whole center, without a single window, and from it all the doors were opened to all the rooms of the house. That room was very special. It was like a theater stage, where all the action happens, and the truth is that things always happened there.

I also remember a linear house in which all the rooms were passing through. To get to the parents’ bedroom had to go through the children’s, but the worst was that at the end of the tour there was a tiny room where the TV was and where the afternoons spent the family (and the visits), and to which it came after going through the children’s room and the parents’ room (both lacked windows). Also, because the terrain was very irregular, you had to climb steps or plateaus from one room to another, and even inside one of them.

Thus we have many charming and even fascinating houses. Obviously, in the dreamlike universe of these «Bachelardian«1 houses the architect hinders. Of course.
We speak of houses (or cathedrals) crazy, felt, dreamed, but personal and non-transferable.

La catedral de Justo Gallego, una catedral en construcción por una sola persona | Fuente: lavidaesinfinito.com
The Cathedral of Justo Gallego, a cathedral under construction by a single person | Source: lavidaesinfinito.com

There are people who miss with nostalgia a time when there were no regulations, in which each one sought his life and did what he could or did, improvising and unplanned, and nobody told him how much he had to measure at least the window of a bedroom, or how much the space on which it peeked, or how much air had to pass through it. An epic time in which if you left the uneven floor you ended up getting used to it, if you got a crack you resigned yourself, and if you fell a piece of roof over you resigned more.

This is how you can make houses that are very original, absurd, antifunctional and full of meaning. But that does not justify dismissing the professionals so emphatically.

In this time, which regulates even what the degree of slipperiness of a floor has to be, how much the rung of a rung has to measure or how many sinks have to have a flat roof, professionals are needed. And increasingly professionalized. (And every time they have to answer for more pijoterías). But for that very reason, you long for the time when you did not need anything, when to go to the mountain you only needed decision and audacity. (Now to be bandit you have to get the activity license and the tax heading, and that bothers).

You can (and should) sing with astonishment and admiration the praises of a good house (and San Michele certainly seems) that has not been designed by any architect, but just as one admires and applauds a brilliant emergency tracheotomy done in an airplane with plastic cutlery and a BIC pen by a plumber who went on vacation.

They are facts worthy of praise. But another thing is to rub your hands and say with relish:

«Chincha, rabiña, that this house has not been made by any architect!»,

and to think that we, the architects, would dedicate ourselves to castrate pigs and stop being dizzy once and for all with our giliflauteces.

José Ramón Hernández Correa
PhD Arqchitect and author de Arquitectamos locos?
Toledo · july 2013

Notes:

[:]

[:es]Recuerdos de Alejandro de la Sota[:gl]Lembranzas de Alejandro de la Sota[:en]Recuerdos de Alejandro de la Sota[:]

0

[:es]

aniversario Recuerdos de Alejandro de la Sota
Recuerdos de Alejandro de la Sota. Aniversario. Hace ya 24 años que murió Alejandro de la Sota

Recuerdos de Alejandro de la Sota

Charla de Manuel Gallego y Carlos Puente «Recuerdos de Alejandro de la Sota» celebrado en la Sede del COAG en Santiago el 12 de diciembre de 2018, moderada por Carlos Quintáns.

Manuel Gallego Jorreto

Obtuvo el título de arquitecto por la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid en 1963, donde posteriormente también obtendría el doctorado (1968). Comenzó su vida profesional en el estudio de Alejandro de la Sota, después de completar su formación en Noruega, donde trabajó con Erling Viksjø.

Fue miembro fundador del Museo do Pobo Galego en 1976, así como miembro del Seminario de Estudios Gallegos (1980) y de la Fundación Luis Seoane (1996).

Carlos Puente

Carlos Puente nace en Bilbao y es arquitecto por la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid (ETSAM, 1973). Ha sido responsable de importantes proyectos arquitectónicos de restauración, como los de la Casa de las Conchas de Salamanca o el Palacio de Linares de Madrid para sede de la Casa de América. Una larga lista de edificios públicos, viviendas, oficinas y locales comerciales en diversas ciudades españolas son fruto también de su labor como arquitecto.

Su actividad como docente la ha desarrollado como profesor asociado de Proyectos Arquitectónicos en la ETSAM y en el CEU.

[:gl]https://youtu.be/SSBHx5fjZLc

Charla de Manuel Gallego e Carlos Puente «Lembranzas de Alejandro da Sota» celebrado na Sede do COAG en Santiago o 12 de decembro de 2018, moderada por Carlos Quintáns.

[:en]https://youtu.be/SSBHx5fjZLc

Talk by Manuel Gallego and Carlos Puente «Memories of Alejandro de la Sota» held at COAG Headquarters in Santiago on December 12, 2018, moderated by Carlos Quintáns.

[:]

[:es]Nuevas oficinas EBI, Etxebarri | Garmendia Cordero Arquitectos[:gl]Novas oficinas EBI, Etxebarri | Garmendia Cordero Arquitectos[:en]New offices EBI, Etxebarri | Garmendia Cordero Arquitectos[:]

[:es]

Nuevas oficinas EBI, Etxebarri Garmendia Cordero Arquitectos o8 EBI_05
Nuevas oficinas EBI, Etxebarri | Garmendia Cordero Arquitectos

EBI es una ingeniería de instalaciones especializada en sistemas eléctricos, de climatización y telecomunicaciones con la que habíamos coincidido en múltiples ocasiones formando equipo en obras de distinta entidad. Una empresa cuya metodología de trabajo provocaba la necesidad de un cambio de espacio de trabajo. Así, se nos plantea una nueva colaboración para llevar a efecto el diseño de sus nuevas oficinas dentro de una nave industrial en el municipio de Etxebarri, anexo a Bilbao.

La relación con nuestros clientes siempre es cercana e intensa pero, en este caso, además contaba con una peculiaridad, ese cliente sería al mismo tiempo usuario de ese nuevo espacio y parte del equipo que lo definiría y construiría, con lo que el trabajo en común acabó abarcando cada parte del proyecto de una manera u otra.

Como planteamientos iniciales, EBI propone dos vías de actuación que pasan a ser el eje vertebrador del diseño espacial: por un lado, no quiere despachos ni diferenciación alguna, no existirán puestos de trabajo fijos, limitando los espacios cerrados a salas de reuniones de distinta índole. Por otro, al dedicarse al diseño e implantación de instalaciones, las oficinas resultantes debían funcionar como un muestrario de sus capacidades, convirtiéndose éstas en protagonistas principales del diseño.

Además de estas dos pautas, la propuesta debía dejar abierta la opción de ir ejecutando mejoras en el futuro, construyendo en esta primera fase los elementos justamente necesarios para el correcto funcionamiento de la empresa. Así pues, necesitábamos solucionar el espacio de una manera económica y controlada pero alcanzando la totalidad de los objetivos marcados de inicio. La superficie disponible se dividió en dos mitades: una destinada a taller y otra a oficina, cada una de ellas con acceso independiente pero comunicadas entre sí. En la parte de oficina se crearon a su vez dos grandes volúmenes a través de los cuales quedaran definidos todos los espacios, uno de ellos alberga una gran sala de usos múltiples (reuniones, conferencias, presentaciones,…) y una sala de reuniones, el otro acoge salas de videoconferencia, la zona de bar y la sala de RACK, enmarcada como imagen de bienvenida al visitante.

La morfología de estos dos volúmenes acaba resolviendo el programa en planta, acotando la entrada, dirigiendo al usuario hacia la zona de trabajo y creando al mismo tiempo zonas de diferentes características espaciales lo cual favorece la diversidad funcional sin dividir físicamente las mismas.

De igual manera, otros dos volúmenes de menor entidad tanto en superficie como en altura y con usos comunes a taller y oficina hacen las veces de nexos de unión entre ambos espacios, partiendo el muro divisorio y quedando así como espacios de relación entre las dos partes del equipo.

En lo referente a la materialidad, durante el estudio inicial del proyecto, nos encontramos con un serio problema acústico: al ser un espacio de grandes dimensiones, necesitar espacios abiertos y contar con una construcción industrial básica de partida, existía un grave problema tanto en la reverberación interior como con el aislamiento hacia el exterior. Además, se decidió sanear y mantener el pavimento existente por lo que hubo que conseguir la situación de confort mediante los paramentos verticales así como con el falso techo, donde se utilizaron materiales altamente absorbentes, forrando en última instancia los paramentos verticales con chapas metálicas onduladas y microperforadas que, sin interferir en el correcto funcionamiento acústico de la globalidad, respondían estética y morfológicamente a la idea de conjunto del proyecto.

Una vez más, se busca dar respuesta a la totalidad del proyecto de un modo directo y de fácil lectura para conseguir un espacio rotundo y jerarquizado utilizando los mínimos gestos y acabados imprescindibles, un espacio que, a lo largo de su vida útil, pueda crecer al mismo tiempo que lo hace la empresa que trabaja en él y con él.

Obra: Nuevas oficinas EBI
Promotor: EBI efficient facilities
Autor: Garmendia Cordero Arquitectos
Situación: Etxebarri, Bizkaia
Superficie: 2.650 m²
Año: 2017
Constructor: Construcciones J.L. Elizalde
Fotógrafo: Carlos Garmendia Fernández
+ garmendiacordero.com[:gl]

Nuevas oficinas EBI, Etxebarri Garmendia Cordero Arquitectos o8 EBI_05

EBI é unha enxeñería de instalacións especializada en sistemas eléctricos, de climatización e telecomunicacións coa que coincidiramos en múltiples ocasións formando equipo en obras de distinta entidade. Unha empresa cuxa metodoloxía de traballo provocaba a necesidade dun cambio de espazo de traballo. Así, expónsenos unha nova colaboración para levar a efecto o deseño das súas novas oficinas dentro dunha nave industrial no municipio de Etxebarri, anexo a Bilbao.

A relación cos nosos clientes sempre é próxima e intensa pero, neste caso, ademais contaba cunha peculiaridade, ese cliente sería ao mesmo tempo usuario dese novo espazo e parte do equipo que o definiría e construiría, co que o traballo en común acabou abarcando cada parte do proxecto dunha maneira ou outra.

Como formulacións iniciais, EBI propón dúas vías de actuación que pasan a ser o eixo vertebrador do deseño espacial: por unha banda, non quere despachos nin diferenciación algunha, non existirán postos de traballo fixos, limitando os espazos pechados a salas de reunións de distinta índole. Por outro, ao dedicarse ao deseño e implantación de instalacións, as oficinas resultantes debían funcionar como un mostrario das súas capacidades, converténdose estas en protagonistas principais do deseño.

Ademais destas dúas pautas, a proposta debía deixar aberta a opción de ir executando melloras no futuro, construíndo nesta primeira fase os elementos xustamente necesarios para o correcto funcionamento da empresa. Así pois, necesitabamos solucionar o espazo dunha maneira económica e controlada pero alcanzando a totalidade dos obxectivos marcados de inicio. A superficie dispoñible dividiuse en dúas metades: unha destinada a taller e outra a oficina, cada unha delas con acceso independente pero comunicadas entre si. Na parte de oficina creáronse á súa vez dous grandes volumes a través dos cales quedasen definidos todos os espazos, un deles alberga unha gran sala de usos múltiples (reunións, conferencias, presentacións,…) e unha sala de reunións, o outro acolle salas de videoconferencia, a zona de bar e a sala de RACK, enmarcada como imaxe de benvida ao visitante.

A morfoloxía destes dous volumes acaba resolvendo o programa en planta, acoutando a entrada, dirixindo ao usuario cara á zona de traballo e creando ao mesmo tempo zonas de diferentes características espaciais o cal favorece a diversidade funcional sen dividir fisicamente as mesmas.

De igual maneira, outros dous volumes de menor entidade tanto en superficie como en altura e con usos comúns a taller e oficina fan as veces de nexos de unión entre ambos os espazos, partindo o muro divisorio e quedando así como espazos de relación entre as dúas partes do equipo.

No referente á materialidad, durante o estudo inicial do proxecto, atopámonos cun serio problema acústico: ao ser un espazo de grandes dimensións, necesitar espazos abertos e contar cunha construción industrial básica de partida, existía un grave problema tanto na reverberación interior como co illamento cara ao exterior. Ademais, decidiuse sanear e manter o pavimento existente polo que houbo que conseguir a situación de confort mediante os paramentos verticais así como co falso teito, onde se utilizaron materiais altamente absorbentes, forrando en última instancia os paramentos verticais con chapas metálicas onduladas e microperforadas que, sen interferir no correcto funcionamento acústico da globalidad, respondían estética e morfológicamente á idea de conxunto do proxecto.

Unha vez máis, búscase dar resposta á totalidade do proxecto dun modo directo e de fácil lectura para conseguir un espazo rotundo e jerarquizado utilizando os mínimos xestos e acabados imprescindibles, un espazo que, ao longo da súa vida útil, poida crecer ao mesmo tempo que o fai a empresa que traballa nel e con el.

Obra: Novas oficinas EBI
Promotor: EBI efficient facilities
Autor: Garmendia Cordero Arquitectos
Emprazamento: Etxebarri, Bizkaia
Superficie: 2.650 m²
Ano: 2017
Construtor: Construcciones J.L. Elizalde
Fotógrafo: Carlos Garmendia Fernández
+ garmendiacordero.com[:en]

Nuevas oficinas EBI, Etxebarri Garmendia Cordero Arquitectos o8 EBI_05

EBI is an installation engineering company specializing in electrical systems, air conditioning and telecommunications with which we had agreed on multiple occasions forming a team in different works. A company whose work methodology caused the need for a change of workspace. Thus, we are considering a new collaboration to carry out the design of its new offices within an industrial warehouse in the municipality of Etxebarri, annexed to Bilbao.

The relationship with our customers is always close and intense but, in this case, it also had a peculiarity, that client would be both a user of that new space and part of the team that would define and build it, thus working in common it ended up covering each part of the project in one way or another.

As initial proposals, EBI proposes two courses of action that become the backbone of the spatial design: on the one hand, it does not want offices or differentiation, there will be no fixed work places, limiting the closed spaces to meeting rooms of different types . On the other hand, when dedicating itself to the design and installation of facilities, the resulting offices had to function as a sample of their capacities, becoming these main protagonists of the design.

In addition to these two guidelines, the proposal should leave open the option of executing improvements in the future, building in this first phase the elements just necessary for the proper functioning of the company. So, we needed to solve the space in an economical and controlled way but reaching all the objectives set at the beginning. The available surface was divided in two halves: one destined to workshop and another to office, each of them with independent access but communicated to each other. In the office part, two large volumes were created through which all the spaces were defined, one of them houses a large multipurpose room (meetings, conferences, presentations, …) and a meeting room, the another hosts videoconferencing rooms, the bar area and the RACK room, framed as a welcome image to the visitor.

The morphology of these two volumes ends up solving the program in plan, delimiting the entrance, directing the user to the work zone and creating at the same time zones of different spatial characteristics which favors the functional diversity without physically dividing them.

In the same way, two other smaller volumes, both in terms of surface and height and with common uses to the workshop and office, act as linkages between the two spaces, splitting the dividing wall and thus remaining spaces of relationship between the two parties. of the team.

With regard to materiality, during the initial study of the project, we found ourselves with a serious acoustic problem: since it was a large space, needing open spaces and having a basic industrial construction, there was a serious problem in both the interior reverberation as with insulation towards the outside. In addition, it was decided to clean and maintain the existing flooring, so the comfort situation had to be achieved by means of the vertical walls as well as the false ceiling, where highly absorbent materials were used, ultimately covering the vertical walls with corrugated metal sheets and microperforated that, without interfering with the correct acoustic functioning of the whole, responded aesthetically and morphologically to the idea of the whole project.

Once again, it seeks to respond to the entire project in a direct and easy to read to get a resounding and hierarchical space using the minimum gestures and essential finishes, a space that, throughout its useful life, can grow at the same time that the company that works in him and with him does it.

Work: New offices EBI EBI
Promoter: EBI efficient facilities
Author: Garmendia Cordero Arquitectos
Location: Etxebarri, Bizkaia
Area: 2.650 m²
Year: 2017
Building company: Construcciones J.L. Elizalde
Photography: Carlos Garmendia Fernández
+ garmendiacordero.com[:]

[:es]Sigurd Lewerentz. 44 fotografías del viaje en Italia[:gl]Sigurd Lewerentz. 44 fotografías da viaxe en Italia[:en]Sigurd Lewerentz. 44 photographs of the trip in Italy[:]

0

[:es]

Image © DM DigitaltMuseum
Image © DM DigitaltMuseum

El 16 de septiembre, se inaugura en la Escuela de Arte y Superior de Diseño de Olot la exposición Sigurd Lewerentz. 44 fotografías del viaje en Italia», que forma parte del ciclo El Álbum del arquitecto, y que anteriormente se ha expuesto en las sedes de Girona y Figueres del Colegio de Arquitectos de Cataluña.

La muestra es una selección de 44 instantáneas del archivo personal de Sigurd Lewerentz procedentes del DM DigitaltMuseum, hechas durante su viaje hasta Italia en el año 1909.

Casi al mismo tiempo que Lewerentz realiza este viaje, entre 1902 y 1908 Franz Xaver Kappus mantiene correspondencia con el poeta austríaco Rainer Maria Rilke y si no fuera porque las “Cartas a un joven poeta” no se publicaron hasta el 1929, se podría afirmar que Lewerentz las había leído y se esforzaba en a seguir al pie de la letra los consejos del poeta. Estas cartas hablan de silencio, de profundidad, de tristeza, de alegría, de creación artística, de la obra de arte y también de la soledad. Tal como decía Rilke:

“Hay que conseguir ir hacia un mismo y durante horas y horas no encontrarse con nadie. Estar solo como cuando se era niño (…)”.

La soledad y el silencio también parecen ser los rasgos característicos que mejor definen a Lewerentz. La crítica lo ha denominado nórdico solitario, arquitecto silencioso, subterráneo, aislado… una persona de trato difícil, a menudo cerrado en él mismo, obstinado, obsesivo.

En estas cuarenta fotografías que podréis ver hasta el 17 de noviembre, encontraréis algunas de las preguntas que un joven arquitecto vivió al inicio de su camino.

[:gl]

Image © DM DigitaltMuseum
Imaxe © DM DigitaltMuseum

O 16 de setembro, inaugúrase na Escola de Arte e Superior de Deseño de Olot a exposición “Sigurd Lewerentz. 44 fotografías da viaxe en Italia», que forma parte do ciclo O Álbum do arquitecto, e que anteriormente se expuxo nas sedes de Xirona e Figueres do Colexio de Arquitectos de Cataluña.

A mostra é unha selección de 44 instantáneas do arquivo persoal de Sigurd Lewerentz procedentes do DM DigitaltMuseum, feitas durante a súa viaxe ata Italia no ano 1909.

Case ao mesmo tempo que Lewerentz realiza esta viaxe, entre 1902 e 1908 Franz Xaver Kappus mantén correspondencia co poeta austríaco Rainer Maria Rilke e se non fose porque as “Cartas a un novo poeta” non se publicaron ata o 1929, poderíase afirmar que Lewerentz léraas e esforzábase na seguir ao pé da letra os consellos do poeta. Estas cartas falan de silencio, de profundidade, de tristeza, de alegría, de creación artística, da obra de arte e tamén da soidade. Tal como dicía Rilke:

“Hai que conseguir ir cara a un mesmo e durante horas e horas non atoparse con ninguén. Estar só como cando se era neno (…)”.

A soidade e o silencio tamén parecen ser os trazos característicos que mellor definen a Lewerentz. A crítica denominouno nórdico solitario, arquitecto silencioso, subterráneo, illado… unha persoa de trato difícil, a miúdo pechado nel mesmo, obstinado, obsesivo.

Nestas corenta fotografas que poderedes ver ata o 17 de novembro, atoparedes algunhas das preguntas que un novo arquitecto viviu ao comezo do seu camiño.

[:en]

Image © DM DigitaltMuseum
Image © DM DigitaltMuseum

On September 16, the exhibition “Sigurd Lewerentz. 44 photographs of the trip in Italy» is inaugurated at the School of Art and Superior of Design in Olot, which is part of the cycle The Album of the architect, and which has previously been exhibited at the headquarters of Girona and Figueres of the College of Architects of Catalonia.

The sample is a selection of 44 snapshots of Sigurd Lewerentz’s personal archive from the DM DigitaltMuseum, made during his trip to Italy in 1909.

Almost at the same time that Lewerentz made this trip, between 1902 and 1908 Franz Xaver Kappus corresponded with the Austrian poet Rainer Maria Rilke and if it were not because the «Letters to a young poet» were not published until 1929, it could be said that Lewerentz had read them and tried hard to follow the poet’s advice to the letter. These letters speak of silence, depth, sadness, joy, artistic creation, the work of art and also of loneliness. As Rilke said:

“You have to get to go to yourself and for hours and hours not meet anyone. Being alone like when you were a child (…)”.

Loneliness and silence also seem to be the characteristic features that best define Lewerentz. The critic has called him a lonely Nordic, silent architect, underground, isolated … a person of difficult treatment, often closed in himself, obstinate, obsessive.

In these forty photographs that you can see until November 17, you will find some of the questions that a young architect lived at the beginning of his path.

[:]

[:es]La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (VI) | Antón Capitel[:gl]A Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica dunha gran rúa (VI) | Antón Capitel[:en]La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (VI) | Antón Capitel[:]

[:es]

La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (V) | Antón Capitel

La Sociedad Madrid-París (fundada en 1920) construyó el inmueble con capital francés y español, convirtiéndolo en poco tiempo en un referente de las compras capitalinas.
La Sociedad Madrid-París (fundada en 1920) construyó el inmueble con capital francés y español, convirtiéndolo en poco tiempo en un referente de las compras capitalinas.

El edificio Madrid-París ocupa con especial atractivo una posición intermedia del tramo segundo y horizontal de la Gran Vía, en la acera Sur, o de los números pares. La singularidad del edificio procede sobre todo de haber sido primero un edificio más bajo (de 7 alturas más unos torreones en las esquinas) y de haber sido, más adelante, prácticamente duplicado, esto es con 5 alturas más sobre las cinco primitivas. Parece ser que el primer proyecto llegó de Francia, producto de un arquitecto desconocido, y que fue ejecutado por el arqto. madrileño Teodoro de Anasagasti y Algán, con la colaboración del ingeniero Maximiliano Jacobson, y de 1920 a 1922. Se trataba de una disposición comercial (los almacenes “Madrid-París”) situada en los diferentes pisos y en torno a un patio cubierto.

La ampliación, producto del cierre de los almacenes y de un cambio de propiedad, fue realizada también por Anasagasti entre 1933 y 1934. Le añadió, en realidad, sólo 3 pisos, uno de ellos en forma de ático, pero modificó completamente la fachada de los dos pisos del último cuerpo antiguo para unirlos con los 3 últimos del nuevo y otorgar a la composición un carácter duplicado, diríamos. Esto es, tomando el hecho de la ampliación como si se tratara en efecto de una duplicación, aunque, en realidad, no lo fuera, y concediendo a este hecho de la duplicación un estatuto compositivo.

El edificio se presenta así ante la calle como un edificio doble, y este gesto le concede un empaque especial, dando a su escala un interesante acierto, y relacionándolo casi directamente con operaciones famosas y bien conocidas de los grandes edificios comerciales de Chicago del final del siglo XIX. La composición tiene así un primer piso de carácter basamental, dos cuerpos superiores de 4 y 3 alturas, separados por una gran cornisa, y ambos animados por composiciones distintas, pero presididas las dos por órdenes gigantes de un clasicismo simplificado y elegante. La composición se corona por medo de un piso completo y otro menor, que se unifican y hacen las veces de cuerpo de coronación.

Interior del Edificio Madrid-París
Interior del Edificio Madrid-París | Fuente: secretosdemadrid.es

El resultado es bastante atractivo y especialmente relacionado con las ciudades estadounidenses, incluso en una medida mayor y quizá más cualificada que el edificio de la Telefónica. La composición que hemos descrito era bastante propia de los arquitectos de la ya aludida “Escuela de Chicago”, y fue ridiculizada por Frank Lloyd Wright cuando dijo que los arquitectos de la ciudad proyectaban los edificios en altura poniendo un palacio clásico encima de otro. Quizá el gran genio estadounidense envidiaba aquellos importantes encargos, y es preciso reconocer que no definió mal el método propio de sus antecesores, aunque también es necesario observar que dicho método, aunque rozase en cierto modo el ridículo, como Wright observó, también lograba una notable eficacia.

El edificio Madrid-París es, de hecho, un edificio más atractivo como volumen urbano después de su ampliación (o duplicación), pues antes era un volumen relacionado con la arquitectura ecléctica, mucho más anodino. El hecho de la duplicación, falsa o no (“poner un palacio clásico encima de otro”), decidida, brutal y metropolitana, le benefició mucho en el aspecto que estamos tratando.

De 1933 a 1935, el arquitecto Anasagasti, con la colaboración de Charles Siclis, realizó en una parte de las plantas bajas del edificio, el cine “Madrid-París”, instalación del tiempo del racionalismo especialmente sofisticada y atractiva, y de la que tenemos documentación ya sólo a través de las revistas de la época, pues ya no existe. Inmediatamente después de la guerra civil, y aunque continuó el uso con el nombre de “Cine Imperial”, su decoración y su forma fue modificada para someterse al cretino gusto ecléctico y provinciano de los vencedores de la guerra fratricida. Finalmente, este segundo cine también desapareció.

Sintetizando, la Gran Vía es una calle de altísima vitalidad comercial y popular, y cuyo trazado fue un acierto para definir más cualificadamente la estructura urbana de la metrópoli. Esta doble condición la ha convertido en un elemento valiosísimo de la capital y cuya importancia nunca morirá. Su condición paisajística y ambiental, su capacidad de ser un “teatro” arquitectónico, representa así, fiel y adecuadamente, esta importancia.

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · enero 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

[:gl]https://veredes.es/blog/gl/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-v-anton-capitel/

La Sociedad Madrid-París (fundada en 1920) construyó el inmueble con capital francés y español, convirtiéndolo en poco tiempo en un referente de las compras capitalinas.
A Sociedade Madrid-París (fundada en 1920) construíu o inmoble con capital francés e español, converténdoo en pouco tempo nun referente das compras da capital.

O edificio Madrid-París ocupa con especial atractivo unha posición intermedia do tramo segundo e horizontal da Gran Vía, en acéiraa Sur, ou dos números pares. A singularidade do edificio procede sobre todo de ser primeiro un edificio máis baixo (de 7 alturas máis uns torreóns nas esquinas) e de ser, máis adiante, practicamente duplicado, isto é con 5 alturas máis sobre as cinco primitivas. Parece ser que o primeiro proxecto chegou de Francia, produto dun arquitecto descoñecido, e que foi executado polo arqto. madrileño Teodoro de Anasagasti e Algán, coa colaboración do enxeñeiro Maximiliano Jacobson, e de 1920 a 1922. Tratábase dunha disposición comercial (os almacéns “Madrid-París”) situada nos diferentes pisos e ao redor dun patio cuberto

A ampliación, produto do peche dos almacéns e dun cambio de propiedade, foi realizada tamén por Anasagasti entre 1933 e 1934. Engadiulle, en realidade, só 3 pisos, un deles en forma de ático, pero modificou completamente a fachada dos dous pisos do último corpo antigo para unilos cos 3 últimos do novo e outorgar á composición un carácter duplicado, diriamos. Isto é, tomando o feito da ampliación coma se tratásese en efecto dunha duplicación, aínda que, en realidade, non o fose, e concedendo a este feito da duplicación un estatuto compositivo.

O edificio preséntase así #ante a rúa como un edificio dobre, e este xesto concédelle un empaquetado especial, dando á súa escala un interesante acerto, e relacionándoo case directamente con operacións famosas e ben coñecidas dos grandes edificios comerciais de Chicago do final do século XIX. A composición ten así un primeiro piso de carácter basamental, dous corpos superiores de 4 e 3 alturas, separados por unha gran cornixa, e ambos os animados por composicións distintas, pero presididas as dúas por ordes xigantes dun clasicismo simplificado e elegante. A composición coróase por medo dun piso completo e outro menor, que se unifican e fan as veces de corpo de coroación.

Interior del Edificio Madrid-París
Interior do Edificio Madrid-París | Fonte: secretosdemadrid.es

O resultado é bastante atractivo e especialmente relacionado coas cidades estadounidenses, mesmo nunha medida maior e quizá máis cualificada que o edificio da Telefónica. A composición que describimos era bastante propia dos arquitectos da xa aludida “Escola de Chicago”, e foi ridiculizada por Frank Lloyd Wright cando dixo que os arquitectos da cidade proxectaban os edificios en altura poñendo un palacio clásico encima doutro. Quizá o gran xenio estadounidense envexaba aqueles importantes encargos, e é preciso recoñecer que non definiu mal o método propio dos seus antecesores, aínda que tamén é necesario observar que devandito método, aínda que rozase en certo xeito o ridículo, como Wright observou, tamén lograba unha notable eficacia.

O edificio Madrid-París é, de feito, un edificio máis atractivo como volume urbano despois da súa ampliación (ou duplicación), pois antes era un volume relacionado coa arquitectura ecléctica, moito máis anodino. O feito da duplicación, falsa ou non (“poñer un palacio clásico encima de outro”), decidida, brutal e metropolitana, beneficioulle moito no aspecto que estamos a tratar.

De 1933 a 1935, o arquitecto Anasagasti, coa colaboración de Charles Siclis, realizou nunha parte das plantas baixas do edificio, o cinema “Madrid-París”, instalación do tempo do racionalismo especialmente sofisticada e atractiva, e da que temos documentación xa só a través das revistas da época, pois xa non existe. Inmediatamente despois da guerra civil, e aínda que continuou o uso co nome de “Cinema Imperial”, a súa decoración e a súa forma foi modificada para someterse ao cretino gusto ecléctico e provinciano dos vencedores da guerra fratricida. Finalmente, este segundo cinema tamén desapareceu.

Sintetizando, a Gran Vía é unha rúa de altísima vitalidade comercial e popular, e cuxo trazado foi un acerto para definir máis cualificadamente a estrutura urbana da metrópole. Esta dobre condición converteuna nun elemento valiosísimo da capital e cuxa importancia nunca morrerá. A súa condición paisaxística e ambiental, a súa capacidade de ser un “teatro” arquitectónico, representa así, fiel e adecuadamente, esta importancia.

Antonio González-Capitel Martínez · Doutor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · xaneiro 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

[:en]https://veredes.es/blog/en/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-v-anton-capitel/

La Sociedad Madrid-París (fundada en 1920) construyó el inmueble con capital francés y español, convirtiéndolo en poco tiempo en un referente de las compras capitalinas.
La Sociedad Madrid-París (fundada en 1920) construyó el inmueble con capital francés y español, convirtiéndolo en poco tiempo en un referente de las compras capitalinas.

El edificio Madrid-París ocupa con especial atractivo una posición intermedia del tramo segundo y horizontal de la Gran Vía, en la acera Sur, o de los números pares. La singularidad del edificio procede sobre todo de haber sido primero un edificio más bajo (de 7 alturas más unos torreones en las esquinas) y de haber sido, más adelante, prácticamente duplicado, esto es con 5 alturas más sobre las cinco primitivas. Parece ser que el primer proyecto llegó de Francia, producto de un arquitecto desconocido, y que fue ejecutado por el arqto. madrileño Teodoro de Anasagasti y Algán, con la colaboración del ingeniero Maximiliano Jacobson, y de 1920 a 1922. Se trataba de una disposición comercial (los almacenes “Madrid-París”) situada en los diferentes pisos y en torno a un patio cubierto.

La ampliación, producto del cierre de los almacenes y de un cambio de propiedad, fue realizada también por Anasagasti entre 1933 y 1934. Le añadió, en realidad, sólo 3 pisos, uno de ellos en forma de ático, pero modificó completamente la fachada de los dos pisos del último cuerpo antiguo para unirlos con los 3 últimos del nuevo y otorgar a la composición un carácter duplicado, diríamos. Esto es, tomando el hecho de la ampliación como si se tratara en efecto de una duplicación, aunque, en realidad, no lo fuera, y concediendo a este hecho de la duplicación un estatuto compositivo.

El edificio se presenta así ante la calle como un edificio doble, y este gesto le concede un empaque especial, dando a su escala un interesante acierto, y relacionándolo casi directamente con operaciones famosas y bien conocidas de los grandes edificios comerciales de Chicago del final del siglo XIX. La composición tiene así un primer piso de carácter basamental, dos cuerpos superiores de 4 y 3 alturas, separados por una gran cornisa, y ambos animados por composiciones distintas, pero presididas las dos por órdenes gigantes de un clasicismo simplificado y elegante. La composición se corona por medo de un piso completo y otro menor, que se unifican y hacen las veces de cuerpo de coronación.

Interior del Edificio Madrid-París
Interior del Edificio Madrid-París | Fuente: secretosdemadrid.es

El resultado es bastante atractivo y especialmente relacionado con las ciudades estadounidenses, incluso en una medida mayor y quizá más cualificada que el edificio de la Telefónica. La composición que hemos descrito era bastante propia de los arquitectos de la ya aludida “Escuela de Chicago”, y fue ridiculizada por Frank Lloyd Wright cuando dijo que los arquitectos de la ciudad proyectaban los edificios en altura poniendo un palacio clásico encima de otro. Quizá el gran genio estadounidense envidiaba aquellos importantes encargos, y es preciso reconocer que no definió mal el método propio de sus antecesores, aunque también es necesario observar que dicho método, aunque rozase en cierto modo el ridículo, como Wright observó, también lograba una notable eficacia.

El edificio Madrid-París es, de hecho, un edificio más atractivo como volumen urbano después de su ampliación (o duplicación), pues antes era un volumen relacionado con la arquitectura ecléctica, mucho más anodino. El hecho de la duplicación, falsa o no (“poner un palacio clásico encima de otro”), decidida, brutal y metropolitana, le benefició mucho en el aspecto que estamos tratando.

De 1933 a 1935, el arquitecto Anasagasti, con la colaboración de Charles Siclis, realizó en una parte de las plantas bajas del edificio, el cine “Madrid-París”, instalación del tiempo del racionalismo especialmente sofisticada y atractiva, y de la que tenemos documentación ya sólo a través de las revistas de la época, pues ya no existe. Inmediatamente después de la guerra civil, y aunque continuó el uso con el nombre de “Cine Imperial”, su decoración y su forma fue modificada para someterse al cretino gusto ecléctico y provinciano de los vencedores de la guerra fratricida. Finalmente, este segundo cine también desapareció.

Sintetizando, la Gran Vía es una calle de altísima vitalidad comercial y popular, y cuyo trazado fue un acierto para definir más cualificadamente la estructura urbana de la metrópoli. Esta doble condición la ha convertido en un elemento valiosísimo de la capital y cuya importancia nunca morirá. Su condición paisajística y ambiental, su capacidad de ser un “teatro” arquitectónico, representa así, fiel y adecuadamente, esta importancia.

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · enero 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

[:]

[:es]Nuevas herramientas proyectuales de referencia: HiperMaterialidad | Miquel Lacasta[:gl]Novas ferramentas proxectuais de referencia: HiperMaterialidad | Miquel Lacasta[:en]New tools proyectuales of reference: HiperMaterialidad | Miquel Lacasta[:]

[:es]https://veredes.es/blog/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-paisajes-productivos-miquel-lacasta/

maqueta prototipo del proyecto Protofactory realizada por Marta García-Orte y Aaron Tregent del encuentro entre las tres disciplinas architecture, landscape and environment realizada para el Design Studio de Iñaki Ábalos y Javier García-Germán en el curso 2010-2011 del BIArch
Maqueta prototipo del proyecto Protofactory realizada por Marta García-Orte y Aaron Tregent del encuentro entre las tres disciplinas architecture, landscape and environment realizada para el Design Studio de Iñaki Ábalos y Javier García-Germán en el curso 2010-2011 del BIArch

«No hay arquitectura sin confianza en la materia

Luis Moreno Mansilla1

Introducción

Si entendemos la idea de materia en su forma filosófica, a saber, todo lo que existe fuera del espíritu e independientemente del pensamiento, o en otras palabras, la parte no espiritual y no ideal de lo real, tendremos una definición puramente negativa. Podemos quedarnos con esa definición y esbozar el papel de la materialidad en la arquitectura como un lugar de destino. Podemos fijar toda decisión de lo matérico como subproducto no pensado de decisiones previas, como pura consecuencia. Lo matérico, si seguimos estirando del hilo anterior, viene a ser todo aquello que no tiene conciencia, todo lo que no piensa, todo lo que está desprovisto de memoria, de inteligencia, de voluntad y afectividad.

Quizás esto valga para el pensamiento económico tradicional o tenga sentido para la metafísica, pero no pensamos que este precepto sea válido para la arquitectura. Y aún menos para la teoría de la arquitectura, como no lo es para la física contemporánea, que dota a la materia de capacidades pensantes, en el mismo momento que incorpora el vector tiempo, es decir de memoria, en su formulación a partir de la física cuántica. O por hacerlo mucho más sencillo, de la estricta condición material de la arquitectura, todos hemos sacado lecciones que tienen que ver con la memoria, la inteligencia, la voluntad y/o la afectividad. Quizás en términos aristotélicos la materia no piensa, pero sin duda la materia hace pensar, aporta no ya una parte marginal de la experiencia espacial, sino una parte central y estructuralmente constitutiva.

Avancemos un poco más. La definición de materialismo hace referencia a

toda doctrina o actitud que privilegia, de una manera u otra, a la materia.2

Aquí sí que la arquitectura puede empezar a sentirse reflejada. En cierta medida toda reflexión arquitectónica de valor tiene algo, o mucho, de materialismo, en tanto que ser materialista no consiste en negar la existencia del pensamiento, consiste más bien en negar el carácter absoluto y la independencia ontológica del pensar, su condición transcendente, que en el caso de seguir con este razonamiento, solo nos llevarían a Dios.

Materialidad y Contemporaneidad

Muy al contrario, la versión contemporánea del materialismo permite relacionar materia y pensamiento de una forma intrincada e indiscernible. Para hacerlo más fácil de digerir, de la misma manera que resulta absurdo decir que como doy un paseo, soy paseo, en una caricatura extrema de un idealismo feroz, también es absurdo decir que solamente pasean mis átomos, mi constitución física primordial, y el conjunto de reflexiones, afecciones y observaciones propias del acto de pasear, se dan en otra esfera, que no la del paseo mismo. En definitiva, hacer y pensar, pensar y ser en sí, vienen a estar tan interrelacionados que son uno, de la misma manera que pensar arquitectura y la arquitectura en sí misma, son inseparables.

Una vez asumido este marco básico, nos parece crucial dar cuenta de varios aspectos de la relación entre el cerebro y la mano, es decir de la relación indisociable entre el pensar y el hacer, entre el idealista y el materialista, que en definitiva, son uno. El hecho material de la arquitectura conlleva una preposición ética, que puede asimilarse a la voluntad pragmática del artesano de hacer las cosas bien. Y entender que si bien esta condición material de la arquitectura se centra específicamente en una esfera técnica, lo que en realidad se está produciendo en una estructura cultural.

En toda reflexión sobre la materialidad de la arquitectura deberíamos incorporar la conexión entre la mano y la cabeza, de la misma manera que todo buen artesano

mantiene un diálogo entre unas prácticas concretas y el pensamiento.3

En este sentido, nos parece central establecer la relación primigenia de lo matérico y la significación material de la arquitectura como un espacio a la vez de reflexión y de acción, que parte de lo que Richard Sennett llama el desarrollo de la destreza, o lo que antiguamente llamábamos oficio. Para desarrollar un cuerpo de pensamiento cultural, pero también tecnológico, social, económico y político, a partir de la idea de materialidad debemos asumir en primer lugar que

todas las habilidades, incluso las más abstractas, empiezan como prácticas corporales, y en segundo lugar, que la compresión técnica se desarrolla a través del poder de la imaginación. El primer argumento se centra en el conocimiento que se obtiene en la mano a través del tacto y el movimiento. El argumento acerca de la imaginación comienza con la exploración del lenguaje que intenta dirigir y orientar la habilidad corporal. Este lenguaje alcanza su máxima funcionalidad cuando muestra de modo imaginativo cómo hacer algo.4

HiperMaterialidades

Es desde esta doble perspectiva, la de un materialismo conceptual, y la de la implicación y el perfeccionamiento de habilidades, que queremos entender la idea de HiperMaterialidad como herramienta proyectual de referencia de la arquitectura. Es decir, lo material de la arquitectura es una materialidad repleta de propiedades, de capacidades y potencialidades que trascienden la concepción propia de aquello que el material es, y lanza lo matérico en arquitectura a una dimensión central para la constitución de significaciones. Lo HiperMaterial como herramienta tanto de la mano como del cerebro, del hecho arquitectónico en sí mismo, como de la construcción de la narrativa asociada a toda experiencia espacial.

Si entendemos que el tejido esencial de toda arquitectura, pero también de toda ciudad, es aquel con lo que físicamente está constituida, la idea de HiperMaterialidad pretende dar una vuelta de tuerca a esta obviedad. En realidad, hablamos aquí no solamente de piel y de las capas de una cierta consideración epitelial de la arquitectura, muy popular en los últimos 10 o 15 años, sino más profundamente, de lo construido, lo producido y lo real.

Pero hay más, a los materiales con propiedades, no solamente táctiles, evocadoras y ligeras, hay que sumar aspectos performativos, relacionales y emocionales. De hecho esta  corriente de reflexión no es nueva. En los años 60 irrumpe con fuerza la consideración de la naturaleza como actor central en el proceso proyectual del objeto arquitectónico, y por consiguiente su materialidad. La relación entre fondo y figura se fusionan en una lógica mucho más abierta, donde la figura es también fondo, y el fondo se transmuta en figura.

La obra arquitectónica por tanto, no se concibe como un objeto material acabado sino que lo hace como un artefacto capaz de generar procesos e intercambios con el medio en el que se sitúa, desdibujando sus límites al permitir que el propio entorno actúe sobre ella. Se incorpora por tanto la incertidumbre y el cambio permanente presente en las condiciones del medio como elementos fundamentales de su concepción.5

En este punto se puede hablar de materiales con memoria de forma, biomiméticos, o biodigitales. La puerta se abre así a una materialidad tecnológica reactiva, capaz de intercambiar información a partir de las condiciones del entorno e inmediatamente cambiar alguna de sus características.

Pero también hay una posición, si bien no opuesta, si que como mínimo, alejada de la tecnología punta e igualmente válida. Es decir, de la materialidad genuina, término mucho más acertado que el de materialidad honesta. Nos referimos al uso de materiales y técnicas constructivas tradicionales basadas en la condición material en crudo, de manipulación minuciosa, de aspecto natural, donde el peso especifico del material, sea este ligero o pesado y la cercanía son sus valores constituyentes. Podríamos hablar así de una hipercontextualidad material. El uso de aquello que asociamos a lo tradicional no debe confundirse con una posición conservacionista en el peor sentido de la palabra. Lo que se pretende es por un lado proyectar desde lo cercano, pero proyectar contemporáneamente. El éxito de esta materialidad reside en la mínima alteración del  espíritu del lugar, de preservar una lectura si bien lineal, acertadamente relacionada con aquel lugar, siempre fijo, donde la arquitectura se implementa.

Por último quisiéramos destacar otra dimensión de la hipermaterialidad. Si asumimos que los procesos industriales forman parte inherente de la producción material, las soluciones constructivas, deberían hacerse a partir de una materia prima de ciclo. Nos referimos aquí a los materiales que transforman excedentes o productos de desecho de otros procesos de la industria y que tras una importante manipulación, se transforman en materiales re-ciclados. En este sentido el vector tiempo y la oportunidad de acceder a materia prima de rechazo, parece una acertada dimensión a tener en cuenta de esta nueva materialidad.

También con una lógica similar, pero alejada de componentes a veces falsamente ecologistas, esta la materialidad desviada, es decir, el uso de materiales y/o técnicas constructivas provenientes de otros ámbitos, como por ejemplo la obra civil o el arte, que de forma bastante directa se transforman sin apenas manipulación en materiales de fachada o pavimentos, o cualquier aplicación no prevista inicialmente. Esta estrategia suele aprovechar el coste de oportunidad de utilizar técnicas constructivas o sistemas ya consolidados, que sin embargo no se utilizan como material para la arquitectura.

Punto y seguido

La hipermaterialidad vendría a ser en todas las estrategias anunciadas aquí, un recurso proyectual, en tanto que se concibe aquello que es material y constructivo, como motor para confeccionar un relato a desarrollar por el proyecto arquitectónico. Es decir, la materialidad de la arquitectura no viene dada al final por un proceso de descarte proyectual estructurado por una cierta coherencia, o como producto final de una cadena de decisiones, sino que lo material es usado como elemento estratégico para confeccionar esa coherencia, precisamente. En definitiva, la idea de HiperMaterialidad es un activador de lo arquitectónico, y proporciona al acto de proyectar una sólida herramienta.

En suma, y positivando el interesante texto de José Ballesteros,6 Esas Tenemos, deberíamos producir edificios que admitan las posibilidades que la industria ofrece, asumir en nuestra arquitectura sus avances y evitar que aparezcan como pegotes. Contextualizar en el entramado urbano y en el espacio arquitectónico todo aquello que la materialidad, de la mano de sus productores, pueda ofrecer como mejoras sustanciales en su construcción.

Y es que en realidad hay muchos arquitectos involucrados en la investigación sobre nuevos materiales, dentro y fuera de la universidad, en grupos de investigación o asociados con empresas. Estas nuevas adaptaciones de materiales que ya usamos, nuevos procesos de producción que los mejoran, los hacen durables y más eficaces están destinados también a modificar sensiblemente nuestros espacios.

Hay arquitectos trabajando sobre elementos mínimos de construcción, llamando la atención sobre la posibilidad de habilitar procesos para los usuarios. Los arquitectos como diseñadores de procesos, no de objetos.7

Por lo que parece, o al menos por lo que queda aquí esbozado, tenemos por delante un tiempo apasionante con en el que implicarnos. Un catálogo completo de nuevas herramientas proyectuales a desarrollar y poner al servicio de nuestros iguales.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, enero 2013

*Con este post, cerramos la trilogía que hemos bautizado como Nuevas Herramientas Proyectuales de Referencia. Al igual que los anteriores, las reflexiones plasmadas son el producto de un diálogo abierto con Marta García-Orte, profesora de Taller Final de Grado de la ESARQ, de la Universitat Internacional de Catalunya y co-autora de estos textos. En el taller estamos centrados en la  investigación y la introducción de estos temas en paralelo al desarrollo de los proyectos de los alumnos. Nuestra aspiración es que al final del Taller, estas ideas sean reconocibles, no tanto en la forma de un objeto dado, sino en los contenidos y la construcción del relato de cada proyecto.

Notas:

MANSILLA, Luís Moreno, Sobre la confianza en la materia, Revista CIRCO, 1998.52 El curso de las cosas, Ed. CIRCO M.R.T. Coop., Madrid, 1998

Idem

COSTOYA, Manuel, Una nueva materialidad contemporánea.

BALLESTEROS, José, Esas Tenemos, Revista Pasajes núm. 119, Ed. América Ibérica, Madrid, 2011

BALLESTEROS, José, ¡Que Inventen Otros!, Revista Pasajes núm. 124, Ed. América Ibérica, Madrid, 2012

[:gl]https://veredes.es/blog/gl/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-paisajes-productivos-miquel-lacasta/

maqueta prototipo del proyecto Protofactory realizada por Marta García-Orte y Aaron Tregent del encuentro entre las tres disciplinas architecture, landscape and environment realizada para el Design Studio de Iñaki Ábalos y Javier García-Germán en el curso 2010-2011 del BIArch
Maqueta prototipo do proxecto Protofactory realizada por Marta García-Orte e Aaron Tregent do encontro entre as tres disciplinas: architecture, landscape and environment realizada para o Design Studio de Iñaki Ábalos e Javier García-Germán no curso 2010-2011 da BIArc

«Non hai arquitectura sen confianza na materia

Luis Moreno Mansilla1

Introdución

Si entendemos a idea de materia na súa forma filosófica, a saber, todo o que existe fóra do espírito e independientemente do pensamento, ou noutras palabras, a parte non espiritual e non ideal do real, teremos unha definición puramente negativa. Podemos quedarnos con esa definición e esbozar o papel da materialidad na arquitectura como un lugar de destino. Podemos fixar toda decisión do matérico como subproducto non pensado de decisións previas, como pura consecuencia. O matérico, si seguimos estirando do fío anterior, vén ser todo aquilo que non ten conciencia, todo o que non pensa, todo o que está desprovisto de memoria, de intelixencia, de vontade e afectividade.

Quizais isto valla para o pensamento económico tradicional ou teña sentido para a metafísica, pero non pensamos que este precepto sexa válido para a arquitectura. E aínda menos para a teoría da arquitectura, como non o é para a física contemporánea, que dota á materia de capacidades pensantes, no mesmo momento que incorpora o vector tempo, é dicir de memoria, na súa formulación a partir da física cuántica. Ou por facelo moito máis sinxelo, da estrita condición material da arquitectura, todos sacamos leccións que teñen que ver coa memoria, a intelixencia, a vontade e/ou a afectividad. Quizais en términos aristotélicos a materia non pensa, pero sen dúbida a materia fai pensar, aporta non xa unha parte marginal da experiencia espacial, senón unha parte central e estructuralmente constitutiva.

Avancemos un pouco máis. A definición de materialismo fai referencia a

toda doutrina ou actitude que privilexia, dunha maneira ou outra, á materia.2

Aquí si que a arquitectura pode empezar a sentirse reflectida. En certa medida toda reflexión arquitectónica de valor ten algo, ou moito, de materialismo, en tanto que ser materialista non consiste en negar a existencia do pensamento, consiste máis ben en negar o carácter absoluto e a independencia ontológica do pensar, a súa condición transcendente, que no caso de seguir con este razoamento, só levaríannos a Deus.

Materialidad e Contemporaneidade

Moi ao contrario, a versión contemporánea do materialismo permite relacionar materia e pensamento dunha forma intrincada e indiscernible. Para facelo máis fácil de dixerir, da mesma maneira que resulta absurdo dicir que como dou un paseo, son paseo, nunha caricatura extrema dun idealismo feroz, tamén é absurdo dicir que soamente pasean os meus átomos, a miña constitución física primordial, e o conxunto de reflexións, afeccións e observacións propias do acto de pasear, danse noutra esfera, que non a do paseo mesmo. En definitiva, facer e pensar, pensar e ser en si, veñen estar tan interrelacionados que son un, da mesma maneira que pensar arquitectura e a arquitectura en si mesma, son inseparables.

Unha vez asumido este marco básico, parécenos crucial dar conta de varios aspectos da relación entre o cerebro e a man, é dicir da relación indisociable entre o pensar e o facer, entre o idealista e o materialista, que en definitiva, son un. O feito material da arquitectura conleva unha preposición ética, que pode asimilarse á vontade pragmática do artesán de facer as cousas ben. E entender que aínda que esta condición material da arquitectura céntrase especificamente nunha esfera técnica, o que en realidade está a producirse nunha estrutura cultural.

En toda reflexión sobre a materialidad da arquitectura deberiamos incorporar a conexión entre a man e a cabeza, da mesma maneira que todo bo artesán

mantén un diálogo entre unhas prácticas concretas e o pensamento.3

Neste sentido, parécenos central establecer a relación primigenia do matérico e a significación material da arquitectura como un espazo á vez de reflexión e de acción, que parte do que Richard Sennett chama o desenvolvemento da destreza, ou o que antigamente chamabamos oficio. Para desenvolver un corpo de pensamento cultural, pero tamén tecnolóxico, social, económico e político, a partir da idea de materialidad debemos asumir en primeiro lugar que

todas as habilidades, incluso as máis abstractas, empezan como prácticas corporais, e en segundo lugar, que a compresión técnica desenvólvese a través do poder da imaxinación. O primeiro argumento céntrase no coñecemento que se obtén na man a través do tacto e o movemento. O argumento acerca da imaxinación comeza coa exploración da linguaxe que tenta dirixir e orientar a habilidade corporal. Esta linguaxe alcanza a súa máxima funcionalidade cando mostra de modo imaxinativo como facer algo.4

HiperMaterialidades

É desde esta dobre perspectiva, a dun materialismo conceptual, e a da implicación e o perfeccionamento de habilidades, que queremos entender a idea de HiperMaterialidad como ferramenta proyectual de referencia da arquitectura. É dicir, o material da arquitectura é unha materialidad repleta de propiedades, de capacidades e potencialidades que transcenden a concepción propia daquilo que o material é, e lanza o matérico en arquitectura a unha dimensión central para a constitución de significacións. O HiperMaterial como ferramenta tanto da man como do cerebro, do feito arquitectónico en si mesmo, como da construción da narrativa asociada a toda experiencia espacial.

Se entendemos que o tecido esencial de toda arquitectura, pero tamén de toda cidade, é aquel con o que fisicamente está constituída, a idea de HiperMaterialidad pretende dar unha volta de porca a esta obviedad. En realidade, falamos aquí non soamente de pel e das capas dunha certa consideración epitelial da arquitectura, moi popular nos últimos 10 ou 15 anos, senón máis profundamente, do construído, o producido e o real.

Pero hai máis, aos materiais con propiedades, non soamente táctiles, evocadoras e lixeiras, hai que sumar aspectos performativos, relacionales e emocionais. De feito esta corrente de reflexión non é nova. Nos anos 60 irrompe con forza a consideración da natureza como actor central no proceso proyectual do obxecto arquitectónico, e por conseguinte o seu materialidad. A relación entre fondo e figura fusiónanse nunha lóxica moito máis aberta, onde a figura é tamén fondo, e o fondo se transmuta en figura.

A obra arquitectónica por tanto, non se concibe como un obxecto material acabado senón que o fai como un artefacto capaz de xerar procesos e intercambios co medio no que se sitúa, desdibujando os seus límites ao permitir que a propia contorna actúe sobre ela. Incorpórase por tanto a incerteza e o cambio permanente presente nas condicións do medio como elementos fundamentais da súa concepción.5

Neste punto pódese falar de materiais con memoria de forma, biomiméticos, ou biodigitales. A porta ábrese así a unha materialidad tecnolóxica reactiva, capaz de intercambiar información a partir das condicións da contorna e inmediatamente cambiar algunha das súas características.

Pero tamén hai unha posición, aínda que non oposta, se que como mínimo, afastada da tecnoloxía punta e igualmente válida. É dicir, da materialidad xenuína, termo moito máis acertado que o de materialidad honesta. Referímonos ao uso de materiais e técnicas construtivas tradicionais baseadas na condición material en cru, de manipulación minuciosa, de aspecto natural, onde o peso especifico do material, sexa este lixeiro ou pesado e a proximidade son os seus valores constituíntes. Poderiamos falar así dunha hipercontextualidad material. O uso daquilo que asociamos ao tradicional non debe confundirse cunha posición conservacionista no peor sentido da palabra. O que se pretende é por unha banda proxectar desde o próximo, pero proxectar contemporáneamente. O éxito desta materialidad reside na mínima alteración do espírito do lugar, de preservar unha lectura aínda que lineal, acertadamente relacionada con aquel lugar, sempre fixo, onde a arquitectura impleméntase.

Por último quixésemos destacar outra dimensión da hipermaterialidade. Se asumimos que os procesos industriais forman parte inherente da produción material, as solucións construtivas, deberían facerse a partir dunha materia prima de ciclo. Referímonos aquí aos materiais que transforman excedentes ou produtos de refugallo doutros procesos da industria e que tras unha importante manipulación, transfórmanse en materiais re- ciclados. Neste sentido o vector tempo e a oportunidade de acceder a materia prima de rexeitamento, parece unha acertada dimensión a ter en conta desta nova materialidade.

Tamén cunha lóxica similar, pero afastada de compoñentes ás veces falsamente ecoloxistas, esta a materialidad desviada, é dicir, o uso de materiais e/ou técnicas construtivas provenientes doutros ámbitos, por exemplo a obra civil ou a arte, que de forma bastante directa transfórmanse sen apenas manipulación en materiais de fachada ou pavimentos, ou calquera aplicación non prevista inicialmente. Esta estratexia adoita aproveitar o custo de oportunidade de utilizar técnicas construtivas ou sistemas xa consolidados, que con todo non se utilizan como material para a arquitectura.

Punto e seguido

A hipermaterialidade viría ser en todas as estratexias anunciadas aquí, un recurso proyectual, en tanto que se concibe aquilo que é material e construtivo, como motor para confeccionar un relato para desenvolver polo proxecto arquitectónico. É dicir, a materialidad da arquitectura non vén dada ao final por un proceso de descarte proyectual estruturado por unha certa coherencia, ou como produto final dunha cadea de decisións, senón que o material é usado como elemento estratéxico para confeccionar esa coherencia, precisamente. En definitiva, a idea de HiperMaterialidade é un activador do arquitectónico, e proporciona ao acto de proxectar unha sólida ferramenta.

En suma, e positivando o interesante texto de José Ballesteros,6 Esas Temos, deberiamos producir edificios que admitan as posibilidades que a industria ofrece, asumir na nosa arquitectura os seus avances e evitar que aparezan como pegotes. Contextualizar no armazón urbano e no espazo arquitectónico todo aquilo que a materialidad, da man dos seus produtores, poida ofrecer como melloras substanciais na súa construción.

E é que en realidade hai moitos arquitectos involucrados na investigación sobre novos materiais, dentro e fóra da universidade, en grupos de investigación ou asociados con empresas. Estas novas adaptacións de materiais que xa usamos, novos procesos de produción que os melloran, fanos durables e máis eficaces están destinados tamén a modificar sensiblemente os nosos espazos.

Hai arquitectos traballando sobre elementos mínimos de construción, chamando a atención sobre a posibilidade de habilitar procesos para os usuarios. Os arquitectos como deseñadores de procesos, non de obxectos.7

Polo que parece, ou polo menos polo que queda aquí esbozado, temos por diante un tempo apaixonante con en o que implicarnos. Un catálogo completo de novas ferramentas proyectuales a desenvolver e poñer ao servizo dos nosos iguais.

Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, xaneiro 2013

*Con este post, pechamos a triloxía que bautizamos como Novas Ferramentas Proyectuales de Referencia. Do mesmo xeito que os anteriores, as reflexións plasmadas son o produto dun diálogo aberto con Marta García-Orte, profesora de Obradoiro Final de Grao da ESARQ, da Universitat Internacional de Catalunya e co-autora destes textos. No taller estamos centrados na investigación e a introdución destes temas en paralelo ao desenvolvemento dos proxectos dos alumnos. A nosa aspiración é que ao final do Taller, estas ideas sexan reconocibles, non tanto na forma dun obxecto dado, senón nos contidos e a construción do relato de cada proxecto.

Notas:

MANSILLA, Luís Moreno, Sobre la confianza en la materia, Revista CIRCO, 1998.52 El curso de las cosas, Ed. CIRCO M.R.T. Coop., Madrid, 1998

Idem

COSTOYA, Manuel, Una nueva materialidad contemporánea.

BALLESTEROS, José, Esas Tenemos, Revista Pasajes núm. 119, Ed. América Ibérica, Madrid, 2011

BALLESTEROS, José, ¡Que Inventen Otros!, Revista Pasajes núm. 124, Ed. América Ibérica, Madrid, 2012

[:en]https://veredes.es/blog/en/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-paisajes-productivos-miquel-lacasta/

maqueta prototipo del proyecto Protofactory realizada por Marta García-Orte y Aaron Tregent del encuentro entre las tres disciplinas architecture, landscape and environment realizada para el Design Studio de Iñaki Ábalos y Javier García-Germán en el curso 2010-2011 del BIArch
Model prototype of the project Protofactory realized by Marta García-Orte y Aaron Tregent of the meeting between three disciplines: architecture, landscape and environment realized for Iñaki los’s Design Studio Abuse and Javier García-Germán in the course 2010-2011 of the BIArch

«There is no architecture without confidence in the matter

Luis Moreno Mansilla1

Introduction

If we understand the idea of matter in his philosophical form, namely, everything what exists out of the spirit and independently of the thought, or in other words, the not spiritual and not ideal part of the royal thing, we will have a purely negative definition. We can remain with this definition and to outline the paper of the materiality in the architecture as a place of destination. We can fix any decision of matérico as by-product not thought about previous decisions, as pure consequence. Matérico, if we continue stretching of the previous thread, comes to be all that that does not have conscience, everything what he does not think, everything what is devoid of memory, of intelligence, of will and affectibility.

Probably this costs for the economic traditional thought or sense makes for the metaphysics, but we do not think that this rule is valid for the architecture. And even less for the theory of the architecture, since it it is not for the contemporary physics, which provides to the matter of thinking capacities, in the same moment that incorporates the vector time, that is to say of memory, in his formulation from the quantum physics. Or for making it much simpler, of the strict material condition of the architecture, we all have extracted lessons that they have to see with the memory, the intelligence, the will and / or the affectibility. Probably about terms aristotélicos the matter does not think, but undoubtedly the matter makes think, contributes not already a marginal part of the spatial experience, but a central and structurally constitutive part.

Let’s move forward a little more. The definition of materialism refers to

any doctrine or attitude that privileges, in one way or another, the subject.2

Here, architecture can begin to feel reflected. To a certain extent any architectural reflection of value has something, or much, of materialism, while being materialistic does not consist in denying the existence of thought, it consists rather in denying the absolute character and ontological independence of thinking, its transcendent condition, that in the case of continuing with this reasoning, they would only take us to God.

Materiality and Contemporaneity

On the contrary, the contemporary version of materialism allows to relate matter and thought in an intricate and indiscernible way. To make it easier to digest, in the same way that it is absurd to say that as I take a walk, I am a ride, in an extreme caricature of a ferocious idealism, it is also absurd to say that only my atoms, my primordial physical constitution, and the set of reflections, affections and observations of the act of walking, are given in another sphere, that of the walk itself. In short, doing and thinking, thinking and being in themselves, come to be so interrelated that they are one, in the same way that thinking about architecture and architecture itself are inseparable.

Once this basic framework is assumed, it seems crucial to give an account of several aspects of the relationship between the brain and the hand, that is, of the inseparable relationship between thinking and doing, between the idealist and the materialist, which ultimately are one. The material fact of the architecture entails an ethical preposition, which can be assimilated to the pragmatic will of the craftsman to do things well. And understand that while this material condition of architecture focuses specifically on a technical sphere, what is actually occurring in a cultural structure.

In any reflection on the materiality of architecture we should incorporate the connection between the hand and the head, in the same way that every good craftsman

maintains a dialogue between concrete practices and thought.3

In this sense, it seems to us central to establish the primitive relation of the material and the material significance of architecture as a space at the same time of reflection and action, which starts from what Richard Sennett calls the development of the skill, or what formerly we called office. To develop a body of cultural thought, but also technological, social, economic and political, from the idea of materiality we must first assume that

all skills, even the most abstract, begin as bodily practices, and second, that technical understanding develops through the power of the imagination. The first argument focuses on the knowledge that is obtained in the hand through touch and movement. The argument about the imagination begins with the exploration of the language that attempts to direct and guide the corporal ability. This language reaches its maximum functionality when it shows in an imaginative way how to do something.4

HyperMaterialities

It is from this double perspective, that of a conceptual materialism, and that of the involvement and improvement of skills, that we want to understand the idea of HyperMateriality as a reference project tool of architecture. That is, the material of architecture is a materiality full of properties, capabilities and potentialities that transcend the conception of what the material is, and throws the material in architecture to a central dimension for the constitution of meanings. The HyperMaterial as a tool of both the hand and the brain, of the architectural fact in itself, as of the construction of the narrative associated with all spatial experience.

If we understand that the essential fabric of all architecture, but also of every city, is that with which it is physically constituted, the idea of HyperMateriality aims to give a twist to this obviousness. Actually, we are talking here not only of skin and layers of a certain epithelial consideration of architecture, very popular in the last 10 or 15 years, but more deeply, of the constructed, the produced and the real.

But there is more, materials with properties, not only tactile, evocative and light, we must add performative, relational and emotional aspects. In fact, this stream of reflection is not new. In the 60s, the consideration of nature as a central actor in the design process of the architectural object, and therefore its materiality, burst forth with force. The relationship between background and figure are merged into a much more open logic, where the figure is also background, and the background is transmuted into a figure.

Architectural work is therefore not conceived as a finished material object, but rather as an artifact capable of generating processes and exchanges with the medium in which it is located, blurring its limits by allowing the environment itself to act on it. Therefore, the uncertainty and the permanent change present in the conditions of the environment are incorporated as fundamental elements of its conception.5

At this point we can talk about materials with shape memory, biomimetics, or biodigitals. The door thus opens to a reactive technological materiality, capable of exchanging information from the environmental conditions and immediately changing some of its characteristics.

But there is also a position, if not opposite, if at least, away from the latest technology and equally valid. That is to say, of genuine materiality, a term much more accurate than that of honest materiality. We refer to the use of materials and traditional construction techniques based on the material condition in crude, meticulous handling, natural appearance, where the specific weight of the material, be it light or heavy and the proximity are its constituent values. We could talk like this of a material hypercontextuality. The use of what we associate with the traditional should not be confused with a conservationist position in the worst sense of the word. What is intended is on the one hand to project from the near, but project contemporaneously. The success of this materiality lies in the minimal alteration of the spirit of the place, of preserving a reading that is linear, rightly related to that place, always fixed, where architecture is implemented.

Finally, we would like to highlight another dimension of hypermateriality. If we assume that industrial processes are an inherent part of material production, constructive solutions should be made from a cycle raw material. We refer here to materials that transform surplus or waste products from other processes in the industry and that, after an important manipulation, are transformed into recycled materials. In this sense, the time vector and the opportunity to access raw material rejection, seems a right dimension to take into account this new materiality.

Also with a similar logic, but away from components that are sometimes falsely environmentalist, is the deviated materiality, that is, the use of materials and / or construction techniques from other areas, such as civil works or art, which quite direct they transform without hardly manipulation in front materials or pavements, or any application not initially planned. This strategy usually takes advantage of the opportunity cost of using constructive techniques or already consolidated systems, which however are not used as material for the architecture.

Point and followed

The hypermateriality would be in all the strategies announced here, a project resource, while it is conceived that which is material and constructive, as the engine to make a story to be developed by the architectural project. That is to say, the materiality of the architecture is not given at the end by a project discarding process structured by a certain coherence, or as the final product of a chain of decisions, but the material is used as a strategic element to make that coherence, precisely . In short, the idea of HyperMateriality is an activator of the architectural, and provides the act of projecting a solid tool.

In short, and positive the interesting text by José Ballesteros,6 We have, we should produce buildings that admit the possibilities that the industry offers, take our advances in our architecture and avoid appearing as gobs. Contextualize in the urban fabric and architectural space everything that materiality, from the hand of its producers, can offer as substantial improvements in its construction.

En suma, y positivando el interesante texto de José Ballesteros,6 Esas Tenemos, deberíamos producir edificios que admitan las posibilidades que la industria ofrece, asumir en nuestra arquitectura sus avances y evitar que aparezcan como pegotes. Contextualizar en el entramado urbano y en el espacio arquitectónico todo aquello que la materialidad, de la mano de sus productores, pueda ofrecer como mejoras sustanciales en su construcción.

And in fact there are many architects involved in research on new materials, inside and outside the university, in research groups or associated with companies. These new adaptations of materials that we already use, new production processes that improve them, make them durable and more effective are also destined to modify our spaces sensibly.

There are architects working on minimum construction elements, calling attention to the possibility of enabling processes for users. Architects as process designers, not objects.7

As it seems, or at least for what is left here outlined, we have an exciting time ahead in which to get involved. A complete catalog of new project tools to be developed and put at the service of our peers.

Miquel Lacasta. PhD architect
Barcelona, january 2013

*With this post, we closed the trilogy that we have baptized as New Reference Project Tools. Like the previous ones, the reflected reflections are the product of an open dialogue with Marta García-Orte, professor of the Taller Final de Grado of the ESARQ, of the International University of Catalonia and co-author of these texts. In the workshop we are focused on research and the introduction of these issues in parallel to the development of student projects. Our aspiration is that at the end of the Workshop, these ideas are recognizable, not so much in the form of a given object, but in the contents and construction of the story of each project.

Notes:

MANSILLA, Luís Moreno, Sobre la confianza en la materia, Revista CIRCO, 1998.52 El curso de las cosas, Ed. CIRCO M.R.T. Coop., Madrid, 1998

Idem

COSTOYA, Manuel, Una nueva materialidad contemporánea.

BALLESTEROS, José, Esas Tenemos, Revista Pasajes núm. 119, Ed. América Ibérica, Madrid, 2011

BALLESTEROS, José, ¡Que Inventen Otros!, Revista Pasajes núm. 124, Ed. América Ibérica, Madrid, 2012

[:]

[:es]Culos inquietos, infinitos asientos [:gl]Cus inquietos, infinitos asentos [:en]Restless asses, infinite seats[:]

0

[:es]

Culos inquietos, infinitos asientos Federico L. Silvestre

Decía Jimmy Durham que las sillas delimitan nuestros cuerpos con el fin de volverse esenciales y que la arquitectura —espíritu santo de una entidad fantasmal y escurridiza vinculada con el Estado— fue la encargada de inventarlas. Del mismo modo, cientos de artistas y literatos llevan décadas mostrándonos el papel de los culos más inquietos en la lucha contra estructuras y escaños, intentando recordarnos de mil maneras lo que todos tenemos abajo.

¿Cómo contar, entonces, la historia de los culos libertarios que montaron la artística Logia P2 alzándose contra tanta opresión?

Obviamente, con cierto tacto y notable atención. Ese, y no otro, es el objetivo de este libro; ese y su paradójica lección: que, así como la perla procede en la ostra del barro, así la belleza guarda a veces relación con el ano.

Federico L. Silvestre es profesor de Estética e Historia del Arte en la Universidad de Santiago de Compostela. Director de varias colecciones de libros, ha impartido clases en las universidades de Barcelona, Sevilla, Islas Baleares y Ginebra. Colaboró con El Estado Mental y es autor de los libros: El paisaje virtual (2004), Os límites da paisaxe (2008), A emerxencia da paisaxe (2009), Micrologías o historia breve de artes mínimas (2012) y Los pájaros y el fantasma (2013).

Xiana Cobo es ilustradora y diseñadora gráfica. Graduada en Diseño y Licenciada en Historia del Arte por la Universidad de Santiago de Compostela, trabaja en la industria de la moda estando especializada en estampados y diseño de superficies. Desarrolla su proyecto más personal bajo el pseudónimo de Walter & Gradiva con el que ha publicado el álbum La terrible historia de Miros Gombrowicz (2014).

[:gl]

Culos inquietos, infinitos asientos Federico L. Silvestre

Decía Jimmy Durham que las sillas delimitan nuestros cuerpos con el fin de volverse esenciales y que la arquitectura —espíritu santo de una entidad fantasmal y escurridiza vinculada con el Estado— fue la encargada de inventarlas. Del mismo modo, cientos de artistas y literatos llevan décadas mostrándonos el papel de los culos más inquietos en la lucha contra estructuras y escaños, intentando recordarnos de mil maneras lo que todos tenemos abajo.

Dicía Jimmy Durham que as cadeiras delimitan os nosos corpos co fin de volverse esenciais e que a arquitectura —espírito santo dunha entidade fantasmal e escurridiza vinculada co Estado— foi a encargada de inventalas. Do mesmo xeito, centos de artistas e literatos levan décadas mostrándonos o papel dos cus máis inquietos na loita contra estruturas e escanos, tentando lembrarnos de mil maneiras o que todos temos abaixo.

Como contar, entón, a historia dos cus libertarios que montaron a artística Logia P2 alzándose contra tanta opresión?

Obviamente, con certo tacto e notable atención. Ese, e non outro, é o obxectivo deste libro; ese e a súa paradoxal lección: que, así como a perla procede na ostra do barro, así a beleza garda ás veces relación co ano.

Federico L. Silvestre é profesor de Estética e Historia da arte na Universidade de Santiago de Compostela. Director de varias coleccións de libros, impartiu clases nas universidades de Barcelona, Sevilla, Illas Baleares e Xenebra. Colaborou no O Estado Mental e é autor dos libros: A paisaxe virtual (2004), Os límites da paisaxe (2008), A emerxencia da paisaxe (2009), Micrologías o historia breve de artes mínimas (2012) e os paxaros e o pantasma (2013).

Xiana Cobo é ilustradora e deseñadora gráfica. Graduada en Deseño e Licenciada en Historia da arte pola Universidade de Santiago de Compostela, traballa na industria da moda estando especializada en estampados e deseño de superficies. Desenvolve o seu proxecto máis persoal baixo o pseudónimo de Walter & Gradiva co que publicou o álbum A terrible historia de Miros Gombrowicz (2014).

[:en]

Culos inquietos, infinitos asientos Federico L. Silvestre

Jimmy Durham said that the chairs delimit our bodies in order to become essential and that architecture – the holy spirit of a ghostly and elusive entity linked to the State – was in charge of inventing them. In the same way, hundreds of artists and writers have spent decades showing us the role of the most restless asses in the fight against structures and seats, trying to remind us in a thousand ways what we all have below.

How to tell, then, the story of the libertarian asses that mounted the artistic Lodge P2 rising up against so much oppression?

Obviously, with a certain tact and remarkable attention. That, and not another, is the objective of this book; that and its paradoxical lesson: that, just as the pearl proceeds in the clay oyster, so beauty sometimes keeps relation with the anus.

Federico L. Silvestre is a professor of Aesthetics and Art History at the University of Santiago de Compostela. Director of several book collections, he has taught at universities in Barcelona, Seville, the Balearic Islands and Geneva. He collaborated with El Estado Mental and is the author of the books: The virtual landscape (2004), Os límites da paisaxe (2008), A emerxencia da paisaxe (2009), Micrologías o historia breve de artes mínimas (2012) and Los pájaros y el fantasma (2013).

Xiana Cobo is an illustrator and graphic designer. Graduated in Design and Degree in Art History from the University of Santiago de Compostela, she works in the fashion industry, specializing in prints and surface design. He develops his most personal project under the pseudonym of Walter & Gradiva with which he has published the album La terrible historia de Miros Gombrowicz (2014).

[:]

Sukkahville Toronto | Taller David Dana Arquitectura

[:es]

Sukkahville Toronto Taller David Dana Arquitectura o15

Sukkahville es un concurso de Diseño internacional que reta a los participantes a re imaginar la Sukkah. Una Sukkah es una estructura temporal construida durante la festividad judía del Sukkot para conmemorar los 40 años que pasaron los judíos en el desierto. Es descrito como un refugio simbólicamente natural, cuyo simbolismo es la fragilidad y trascendencia de la vida. Proponer un diseño innovador de la Sukkah que balancee las dicotomías entre lo nuevo /viejo, abierto/cerrado, temporal/permanente es el reto inherente en este concurso.

Escudo de David.

Como diseñadores contemporáneos nuestra perspectiva para este proyecto vuelve a plantear por completo una Sukkah tradicional, comenzamos explorando conceptos primarios como: tipología, estructura, iluminación y costo. Nuestras conclusiones nos hicieron pensar en patrones y capas, ya que consideramos que el debate de la arquitectura actual tiene que ver más con relaciones, límites y energías. En nuestra planta el núcleo central (árbol) representa el corazón judío rodeado por una serie de elementos secundarios representando otros aspectos de la historia, integridad y tradición judía.

Y finalmente, vimos una oportunidad para aproximar con una metodología de ornamentación. Nuestra propuesta “Escudo de David” presenta un diseño modular y prefabricado basado en la abstracción del hexagrama, el resultado crea una tipología permeable de madera, un grupo de unidades integradas fáciles de armar.

Obra: Sukkahville Toronto
Autor: Taller David Dana Arquitectura
Dirección: Toronto, Canadá.

Cliente: Sukkahville 2014
Fecha: 2015
tallerdaviddana.com

[:gl]

Sukkahville Toronto Taller David Dana Arquitectura o15

Sukkahville é un concurso de Deseño internacional que reta aos participantes a re imaxinar a Sukkah. Unha Sukkah é unha estrutura temporal construída durante a festividade xudía do Sukkot para conmemorar os 40 anos que pasaron os xudeus no deserto. É descrito como un refuxio simbólicamente natural, cuxo simbolismo é a fraxilidade e transcendencia da vida. Propoñer un deseño innovador da Sukkah que balancee as dicotomías entre o novo /vello, aberto/pechado, temporal/permanente é o reto inherente neste concurso.

Escudo de David.

Como deseñadores contemporáneos nosa perspectiva para este proxecto volve expor por completo unha Sukkah tradicional, comezamos explorando conceptos primarios como: tipoloxía, estrutura, iluminación e custo. As nosas conclusións fixéronnos pensar en patróns e capas, xa que consideramos que o debate da arquitectura actual ten que ver máis con relacións, límites e enerxías. Na nosa planta o núcleo central (árbore) representa o corazón xudeu rodeado por unha serie de elementos secundarios representando outros aspectos da historia, integridade e tradición xudía.

E finalmente, vimos unha oportunidade para aproximar cunha metodoloxía de ornamentación. A nosa proposta “Escudo de David” presenta un deseño modular e prefabricado baseado na abstracción do hexagrama, o resultado crea unha tipoloxía permeable de madeira, un grupo de unidades integradas fáciles de armar.

Obra: Sukkahville Toronto
Autor: Taller David Dana Arquitectura
Emprazamento: Toronto, Canadá.

Cliente: Sukkahville 2014
Data: 2015
tallerdaviddana.com

[:en]

Sukkahville Toronto Taller David Dana Arquitectura o15

Sukkahville is an international Design competition that challenges participants to reimagine the Sukkah. A Sukkah is a temporary structure built during the Jewish Sukkot holiday to commemorate the 40 years that Jews spent in the desert. It is described as a symbolically natural refuge, whose symbolism is the fragility and transcendence of life. Propose an innovative design of the Sukkah that balances the dichotomies between the new / old, open / closed, temporary / permanent is the inherent challenge in this contest.

David´s Shield.

As contemporary designers, our perspective for this project completely reconsiders a traditional Sukkah. We begin by exploring primary concepts such as: typology, structure, lighting and cost. Our conclusions made us think about patterns and layers, since we consider that the debate of the current architecture has more to do with relationships, limits and energies. In our plant the central core (tree) represents the Jewish heart surrounded by a series of secondary elements representing other aspects of Jewish history, integrity and tradition.

And finally, we saw an opportunity to approximate with an ornamentation methodology. Our proposal David’s Shield” presents a modular and prefabricated design based on the abstraction of the hexagram, the result creates a permeable type of wood, a group of integrated units easy to assemble.

Work: Sukkahville Toronto
Author: Taller David Dana Arquitectura
Location: Toronto, Canadá.

Client: Sukkahville 2014
Date: 2015
tallerdaviddana.com

[:]

[:es]Arquitectura, diseño y sociedad en la temprana Edad Moderna[:gl]Arquitectura, deseño e sociedade na temperá Idade Moderna[:en]Architecture, design and society in the early Modern Period[:]

0

[:es]

Arquitectura, diseño y sociedad en la temprana Edad Moderna

No se puede entender el significado de las obras maestras de la arquitectura construidas a lo largo de la historia sin comprender previamente lo que en cada época se entendía por

“ser arquitecto”

y cómo se desarrollaba su actividad.

La utilización de la copia de dibujos, la importancia de los tratados para la transmisión de conocimientos, el significado de la planta centralizada o la importancia de las matemáticas y de la geometría en el quehacer diario de los arquitectos de la temprana Edad Moderna son algunos de los conceptos en los que se profundiza en este volumen, para acercarnos al contexto histórico y social de este periodo tan importante para el devenir de la arquitectura.

Textos de: Guido Cimadomo, Amanda Wunder, Giulia Ceriani Sebregondi, Elizabeth Merrill, José Ramón Hernández Correa, José María Cabeza Láinez y Rodrigo Almonacid Canseco.

Guido Cimadomo (ed.) Arquitecto (Italia, 1998), Doctor Europeus en Arquitectura (España, 2014). Profesor Asociado en el Departamento de Arte y Arquitectura de la Universidad de Málaga desde el año 2010. Expert Member del comité científico CIPA perteneciente a ICOMOS para la documentación del patrimonio arquitectónico y del Forum UNESCO «Universidad y Patrimonio». Comparte la actividad docente e investigadora con la práctica profesional en el ámbito de las infraestructuras deportivas y culturales y en la rehabilitación y difusión del patrimonio cultural. Ha publicado recientemente Cesare Brandi. El lenguaje clásico de la arquitectura (Ediciones Asimétricas, 2016).

[:gl]

Arquitectura, diseño y sociedad en la temprana Edad Moderna

Non se pode entender o significado das obras mestras da arquitectura construídas ao longo da historia sen comprender previamente o que en cada época entendíase por

“ser arquitecto”

e como se desenvolvía a súa actividade.

A utilización da copia de debuxos, a importancia dos tratados para a transmisión de coñecementos, o significado da planta centralizada ou a importancia das matemáticas e da xeometría no quefacer diario dos arquitectos da temperá Idade Moderna son algúns dos conceptos nos que se profunda neste volume, para achegarnos ao contexto histórico e social deste período tan importante para o devir da arquitectura.

Textos de: Guido Cimadomo, Amanda Wunder, Giulia Ceriani Sebregondi, Elizabeth Merrill, José Ramón Hernández Correa, José María Cabeza Láinez y Rodrigo Almonacid Canseco.

Guido Cimadomo (ed.) Arquitecto (Italia, 1998), Doutor Europeus en Arquitectura (España, 2014). Profesor Asociado no Departamento de Arte e Arquitectura da Universidade de Málaga desde o ano 2010. Expert Member do comité científico CIPA pertencente a ICOMOS para a documentación do patrimonio arquitectónico e do Forum UNESCO «Universidade e Patrimonio». Comparte a actividade docente e investigadora coa práctica profesional no ámbito das infraestruturas deportivas e culturais e na rehabilitación e difusión do patrimonio cultural. Publicou recentemente Cesar Brandi. A linguaxe clásica da arquitectura (Edicións Asimétricas, 2016).

[:en]

Arquitectura, diseño y sociedad en la temprana Edad Moderna

It is not possible to understand the meaning of architectural masterpieces built throughout history without first understanding the meaning of

“being an architect”

and how his activity developed.

The use of the copy of drawings, the importance of treaties for the transmission of knowledge, the meaning of the centralized plant or the importance of mathematics and geometry in the diary work of architects in the Early Modern Age are some of the concepts in which this volume deepens, to get closer to the historical and social context of this period so important for the future of architecture.

Articles by: Guido Cimadomo, Amanda Wunder, Giulia Ceriani Sebregondi, Elizabeth Merrill, José Ramón Hernández Correa, José María Cabeza Láinez and Rodrigo Almonacid Canseco.

Guido Cimadomo (ed.) Architect (Italy, 1998), Ph.D. (Spain, 2014). Lecturer at the Department Art and Architecture, University of Malaga (Spain) since 2010. Expert member of the ICOMOS’ scientific committee CIPA for the Documentation of Architectonic Heritage and of UNESCO’s Forum «University and Heritage». He shares teaching and research activities with the practice of architecture working on the design of cultural and sport facilities and on documentation, rehabilitation and dissemination of cultural heritage. Recent outcomes are Cesare Brandi: the classical language of architecture (Ediciones Asimétricas, 2016).

[:]

[:es]La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (V) | Antón Capitel[:gl]A Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica dunha gran rúa (V) | Antón Capitel[:en]The Gran Vía of Madrid. Brief critical biography of a great street (V) | Antón Capitel[:]

[:es]

La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (IV) | Antón Capitel

Memoria de Madrid. Construcción del tercer tramo de gran vía en 1929 y en la actualidad | Fuente: elpais.com
Memoria de Madrid. Construcción del tercer tramo de gran vía en 1929 | Fuente: elpais.com

El tercer tramo, descendiente, como si aludiera a los más apresurados nuevos tiempos, fue realizado como dijimos desde los años treinta hasta los cincuenta; esto es, dejando de por medio a la terrible guerra civil. La Gran Vía, inacabada, contempló y sufrió los bombardeos de los militares franquistas desde la Casa de Campo, y los de la aviación alemana, y el edificio de la Telefónica, aún reciente, sufrió por su altura las terribles heridas de la guerra fratricida. Hoy nada recuerda, ni siquiera un letrero, la dramática y criminal contienda, tal y como si el disimulo pudiera sustituir al olvido.

Una voluntad todavía ecléctica, pero en muy buena medida ya renovada –esto es, en la que la influencia de la arquitectura moderna se hacía ya sentir con bastante fuerza- construyó mayoritariamente este tercer tramo, con muchas obras interesantes de los años 30. Una de las últimas, el edificio del cine Coliseum (de viviendas y con un gran cine; arqtos Casto Fernández Shaw y Pedro Muguruza, 1931-33) clausuró con gran brillantez formal y urbana el tramo que el Capitol, su edificio estrictamente coetáneo, había iniciado, y dejó testimonio de la ecléctica pero buena arquitectura moderna que se había producido en la etapa republicana. Con su fachada protagonizada por la enfática expresión vertical de la estructura, el edificio Coliseum evocó las grandes ciudades estadounidenses y ayudó a caracterizar adecuadamente la avenida.

Entre ellos, toda clase de cosas; muchas de ellas, edificios pequeños y entre medianeras, los más significativos, y los que forman un mundo arquitectónico indeciso, que mezcla recursos académicos y racionalistas. En otras ocasiones, cosas bien diferentes, como la gran operación de arquitectura “franquista” hecha por los hermanos Joaquín y Julián Otamendi Machimbarrena, en el edificio que fue conocido como el de “Los sótanos”, que aloja el cine Lope de Vega (hoy Teatro) y que ocupa una gran manzana (1944-49). En su inmenso frente podemos observar con claridad el esfuerzo de un tensionado equilibrio –quizá algo ridículo- entre el intento de conservación de los lenguajes de anteguerra y la forzada mezcla con un vocabulario neo-historicista muy poco convincente, sobre todo para sus propios autores, lo que se transparenta en modo notable.

Los Otamendi construyeron también los dos grandes “monstruos” finales, el llamado “Edificio España” (1947-53) y el llamado “Torre de Madrid” (años 50), nuevas emulaciones de las ciudades estadounidenses, esta vez no demasiado cualificadas y bastante exageradas, fuera de escala. Tan fuera de escala que ambos han tenido problemas de supervivencia. Cuando se escriben estas líneas, el edificio “España” está cerrado, es de propiedad china y está amenazado por ser reformado por el arquitecto británico Foster, amenaza ésta última que a quien escribe le parece probablemente la peor de todas. Estas dos antiguas operaciones son testimonio tanto del provincianismo propio de la etapa de posguerra, intentando en vano hacer de Madrid una gran ciudad, como del nacimiento de la especulación del suelo como un muy importante negocio, sustitutivo de la verdadera industria, que nació y prosperó con la desafortunada dictadura militar, tan torpe y tan larga, y que se convirtió luego en una de las actividades económicas más propias de nuestro país, que convivió con el desarrollo de la democracia, con los resultados tan desastrosos que hemos comprobado ya en el siglo siguiente.

La ciudad es un mecanismo y un territorio de especulación económica, desde luego, pero no necesariamente feroz ni tan desafortunada como la que hemos vivido. Nos queda, sin embargo, la Gran Vía como un testimonio muy completo y muy complejo, donde la ciudad como un instrumento de negocio se ha visto compensada las más de las veces con el nacimiento de una calidad urbana y arquitectónica más que notable.

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · enero 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (VI) | Antón Capitel

[:gl]https://veredes.es/blog/gl/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-iv-anton-capitel/

Memoria de Madrid. Construcción del tercer tramo de gran vía en 1929 y en la actualidad | Fuente: elpais.com
Memoria de Madrid. Construción do terceiro tramo da Gran Vía en 1929 | Fonte: elpais.com

O terceiro tramo, descendente, coma se aludise aos máis apresurados novos tempos, foi realizado como dixemos desde os anos trinta ata os cincuenta; isto é, deixando polo medio á terrible guerra civil. A Gran Vía, inacabada, contemplou e sufriu os bombardeos dos militares franquistas desde a Casa de Campo, e os da aviación alemá, e o edificio da Telefónica, aínda recente, sufriu pola súa altura as terribles feridas da guerra fratricida. Hoxe nada lembra, nin sequera un letreiro, a dramática e criminal contenda, tal e como se o disimulo puidese substituír ao esquecemento.

Unha vontade aínda ecléctica, pero en moi boa medida xa renovada –isto é, na que a influencia da arquitectura moderna facíase xa sentir con bastante forza- construíu maioritariamente este terceiro tramo, con moitas obras interesantes dos anos 30. Unha das últimas, o edificio do cinema Coliseum (de vivendas e cun gran cinema; arqtos Casto Fernández Shaw e Pedro Muguruza, 1931-33) clausurou con gran brillantez formal e urbana o tramo que o Capitol, o seu edificio estritamente coetáneo, iniciara, e deixou testemuño da ecléctica pero boa arquitectura moderna que se produciu na etapa republicana. Coa súa fachada protagonizada pola enfática expresión vertical da estrutura, o edificio Coliseum evocou as grandes cidades estadounidenses e axudou a caracterizar adecuadamente a avenida.

Entre eles, toda clase de cousas; moitas delas, edificios pequenos e entre medianeiras, os máis significativos, e os que forman un mundo arquitectónico indeciso, que mestura recursos académicos e racionalistas. Noutras ocasións, cousas ben diferentes, como a gran operación de arquitectura “franquista” feita polos irmáns Joaquín e Julián Otamendi Machimbarrena, no edificio que foi coñecido como o de “Os sotos”, que aloxa o cinema Lope de Vega (hoxe Teatro) e que ocupa unha gran mazá (1944-49). Na súa inmensa fronte podemos observar con claridade o esforzo dun tensionado equilibrio –quizá algo ridículo- entre o intento de conservación das linguaxes de anteguerra e a forzada mestura cun vocabulario neo- historicista moi pouco convincente, sobre todo para os seus propios autores, o que se transparenta en modo notable.

Os Otamendi construíron tamén os dous grandes “monstros” finais, o chamado “Edificio España” (1947-53) e a chamado “Torre de Madrid” (anos 50), novas emulacións das cidades estadounidenses, esta vez non demasiado cualificadas e bastante esaxeradas, fóra de escala. Tan fóra de escala que ambos tiveron problemas de supervivencia. Cando se escriben estas liñas, o edificio “España” está pechado, é de propiedade chinesa e está ameazado por ser reformado polo arquitecto británico Foster, ameaza esta última que a quen escribe parécelle probablemente a peor de todas. Estas dúas antigas operacións son testemuño tanto do provincianismo propio da etapa de posguerra, tentando en balde facer de Madrid unha gran cidade, como do nacemento da especulación do chan como un moi importante negocio, sustitutivo da verdadeira industria, que naceu e prosperou coa desafortunada ditadura militar, tan torpe e tan longa, e que se converteu logo nunha das actividades económicas máis propias do noso país, que conviviu co desenvolvemento da democracia, cos resultados tan desastrosos que comprobamos xa no século seguinte.

A cidade é un mecanismo e un territorio de especulación económica, desde logo, pero non necesariamente feroz nin tan desafortunada como a que vivimos. Quédanos, con todo, a Gran Vía como un testemuño moi completo e moi complexo, onde a cidade como un instrumento de negocio viuse compensada as máis das veces co nacemento dunha calidade urbana e arquitectónica máis que notable.

Antonio González-Capitel Martínez · Doutor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · xaneiro 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

https://veredes.es/blog/gl/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-vi-anton-capitel/[:en]https://veredes.es/blog/en/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-iv-anton-capitel/

Memoria de Madrid. Construcción del tercer tramo de gran vía en 1929 y en la actualidad | Fuente: elpais.com
Memory of Madrid. Construction of the third section of the great road in 1929 | Source: elpais.com

The third section, descendant, as if referring to the most hurried new times, was made as we said from the thirties to the fifties; that is, leaving the terrible civil war behind. The Gran Vía, unfinished, contemplated and suffered the bombings of the Franco military from the Casa de Campo, and those of German aircraft, and the Telefonica building, still recent, suffered by its height the terrible wounds of the fratricidal war. Today nothing remembers, not even a sign, the dramatic and criminal strife, as if dissimulation could replace oblivion.

A still eclectic will, but to a great extent already renewed – that is, in which the influence of modern architecture was already felt quite strongly – built this third section mostly, with many interesting works from the 30s. the last ones, the building of the Coliseum cinema (of houses and with a great cinema, arqtos Casto Fernández Shaw and Pedro Muguruza, 1931-33) closed with great formal and urban brilliance the section that the Capitol, its strictly contemporary building, had begun, and left testimony of the eclectic but good modern architecture that had taken place in the republican stage. With its facade starring the emphatic vertical expression of the structure, the Coliseum building evoked the great American cities and helped adequately characterize the avenue.

Among them, all kinds of things; many of them, small buildings and between medians, the most significant, and those that form an indecisive architectural world, that mix academic and rationalist resources. On other occasions, very different things, such as the great operation of “Francoist” architecture made by the brothers Joaquín and Julián Otamendi Machimbarrena, in the building that was known as “Los sótanos”, which houses the Lope de Vega cinema (today Theater) and occupying a large block (1944-49). On its immense front we can clearly see the effort of a stressed equilibrium – perhaps something ridiculous – between the intent to conserve prewar languages and the forced mixture with a very unconvincing neo-historicist vocabulary, especially for its own authors, what is transparent in remarkable way.

The Otamendi also built the two great final “monsters”, the so-called “Edificio España” (1947-53) and the so-called “Tower of Madrid” (50’s), new emulations of American cities, this time not too qualified and quite exaggerated, out of scale. So out of scale that both have had problems of survival. When these lines are written, the building “Spain” is closed, it is Chinese property and is threatened to be reformed by the British architect Foster, the latter threatens that who writes it seems probably the worst of all. These two old operations are testimony both of the provincialism of the post-war period, trying in vain to make Madrid a great city, and the birth of land speculation as a very important business, a substitute for true industry, which was born and prospered with the unfortunate military dictatorship, so clumsy and so long, and that later became one of the economic activities more typical of our country, which coexisted with the development of democracy, with the disastrous results that we have already proven in the last century. following.

The city is a mechanism and a territory of economic speculation, of course, but not necessarily fierce or as unfortunate as we have lived. We still have the Gran Vía as a very complete and very complex testimony, where the city as a business instrument has been compensated most of the time with the birth of an urban and architectural quality more than remarkable.

Antonio González-Capitel Martínez · PhD architect · professor at ETSAM
Madrid · january 2016

References:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

https://veredes.es/blog/en/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-vi-anton-capitel/[:]

[:es]Nuevas herramientas proyectuales de referencia: Paisajes Productivos | Miquel Lacasta[:gl]Novas ferramentas proxectuais de referencia: Paisaxes Productivos | axonometrica[:en]New tools proyectuales of reference: Productive Landscapes | axonometrica[:]

[:es]https://veredes.es/blog/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-espacios-comunes-miquel-lacasta/

Fragmento del Master Plan de los alumnos del grupo A del Taller Ciutadella de TFG, Jordi Barri, Jairo Vizcaino, José Vicente García Iglesias, Roser Estelrich y Javi Ivorra | axonometrica.wordpress.com
Fragmento del Master Plan de los alumnos del grupo A del Taller Ciutadella de TFG, Jordi Barri, Jairo Vizcaino, José Vicente García Iglesias, Roser Estelrich y Javi Ivorra | axonometrica.wordpress.com
Introducción

Paisajes Productivos. La idea de paisaje ha abierto una brecha en las consideraciones y los principios tradicionales del cuerpo disciplinar de la arquitectura y el urbanismo. En realidad las lógicas del paisaje, interpretadas de forma abierta, permiten entender las relaciones entre entornos, es decir arrojan nuevas lecturas entre, de un lado, los paisajes urbanos o naturales, y del otro los procesos de crecimiento. De forma emergente el paisajismo se está convirtiendo en un modelo para pensar la ciudad.

Esta relación entre entornos, es en realidad una nueva modalidad espacial que tiene la forma de un punto de encuentro entre las tres disciplinas que la modernidad mantuvo desvinculadas, la arquitectura, el urbanismo y el paisajismo. El meeting point donde se produce esta confluencia viene a configurar una nueva organización, una síntesis orgánica de lo objetual verticalizado, la arquitectura, lo operativamente horizontalizado, el paisaje y lo sistémicamente extensivo, el urbanismo. Si asumimos la idea de paisaje como catalizador de esta confluencia disciplinar, igualmente deberemos asumir la necesidad de construir un nuevo léxico que prevenga del predominio de algunas de las antiguas disciplinas. Por consiguiente un nuevo campo de operaciones se abre de par en par para ser explorado con nuevos instrumentos y metodologías.

En definitiva, si como dice Stan Allen,

el paisajismo ha sido definido como el arte de organizar superficies horizontales,

prestando una mayor atención a las condiciones de esta horizontalidad y buscando la confluencia disciplinar, no solamente en términos de configuración, sino también a su materialidad y su rendimiento, los arquitectos, urbanistas y paisajistas podemos activar espacios y producir ciudad sin el pesado aparato de la manera tradicional de urbanizar y colonizar el territorio. Para nosotros, esto es una oportunidad que no podemos pasar.

La idea de paisaje se convierte así en un nuevo instrumental operativo para definir, redefinir e incluso predefinir posicionamientos estratégicos en la concepción de las condiciones urbanas. El marco teórico de estas reflexiones proviene de la idea de Landscape Urbanismformulada y articulada a mitad de los 90’s por James Corner en asociación con Stan Allen en dos conferencias, Constructing Landscape, en la Universidad de Pensilvania en 1993 y The recovery of Landscape, en la Architectural Association en 1994.3

En el ámbito conceptual esbozado por Corner y Allen, el paisaje es el medio capaz de adaptarse a cambios espaciales, mediante transformaciones de dentro a fuera, a través de la disposición de sucesiones temporales, emparentando así una herramienta proyectual para la arquitectura con lógicas y procesos contemporáneos de configuración de lo urbano, basadas en condiciones de indeterminación, demandas cambiantes y sistemas abiertos.

Paisaje e intercambio

Otra de las consideraciones básicas insertadas en la idea de paisaje atiende a su vez a lógicas de intercambio de materia y energía, a los procesos de acción y reacción, en definitiva a la idea de interacción. Como aspiración, si fuéramos capaces de diseñar edificios y ciudades que se comportan con la inteligencia interactiva de un árbol, el propio proceso adaptativo provocado por las sucesivas respuestas del sistema edificio/árbol, ciudad/árbol, estructuraría un modelo de autoaprendizaje con capacidades tan interesantes como la autoregulación de la energía, por ejemplo. En realidad, esto ya ocurre en sistemas complejos como son las ciudades, pero el problema es el elevado coste en tiempo y energía necesario para que la ciudad vaya mutando al tiempo que cambian las demandas.  La visión de un edificio y una ciudad interactivos se corresponde con la idea del intercambio termodinámico que se da en un ecosistema.

Ligado con lo anterior y siguiendo a Ilya Prigogine en torno a las estructuras disipativas, demostró que en un proceso entrópico, o también podríamos decir en un sistema con alta entropía como es la ciudad,

la disipación de energía y de materia, generalmente asociada a los conceptos de pérdida, rendimiento y evolución hacia el desorden, se convierte, lejos del equilibrio, en fuente de orden.4

Es decir, en un ecosistema, y aquí tanto vale hablar de edificios como de ciudad, la tendencia a la entropía se comporta como un regulador, arrastra hacia el equilibrio situaciones que en principio quedan lejos del equilibrio. Esta noción que proviene de la física, de ser aplicada en lógicas urbanas, deja fuera de foco la sobreregulación al uso en la planificación actual de nuestras ciudades, y centra la capacidad proyectual en provocar condiciones. Condiciones para que un tejido urbano se extienda según las demandas, y pueda evitarse un crecimiento basado en la proyección errática de una supuesta oferta, condiciones para que las unidades proyectuales de lo urbano, es decir, los edificios, asuman el papel de activador del entorno, de catalizadores tanto del espacio creado como propio, como del espacio circundante sobre el que va a interactuar. Condiciones, en definitiva, para que la ciudad y los edificios actúen en términos termodinámicos.

De ahí a la idea del potencial estético de lo termodinámico, como sublimación de la idea de intercambio va muy poco. En texto de Iñaki Ábalos,

la belleza de lo termodinámico, el autor concluye: desde la perspectiva de la cultura arquitectónica contemporánea, en la que este texto se inserta, frente a la aparente dispersión de posturas, referencias y casos prácticos, parece crucial entender que sólo si hay una discusión estética, si hay una idea de belleza tras la idea de sostenibilidad, ésta habrá llegado hasta aquí para quedarse. Es necesario cruzar los lenguajes técnicos y los culturales a la búsqueda de unos acuerdos mínimos, identificar un sistema consensuado de trabajar sobre el paradigma termodinámico que lo haga fructífero en el plano técnico, en el crítico y en el estético.5

Paisaje y energía

Con la concepción de la idea de paisaje como sistema de producción urbano/arquitectónica, surge un mecanismo proyectual operativo que permite no ya solamente aunar energía y tecnología con estética y cultura, sino que más allá, desde la raíz de la idea de la energía como vector de diseño, puede darse una respuesta global y contundente a consideraciones de ámbito social, político y económico, además del cultural y tecnológico.  Esto mismo se deduce del texto, al seguir concluyendo el autor, que

para avanzar en este cambio de paradigma desde el modelo tectónico y mecánico de la modernidad  al modelo termodinámico contemporáneo, parece necesario construir una nueva cartografía que nos oriente en torno a las nuevas técnicas proyectuales, a la organización de los sistemas constructivo-tipológicos y a las filiaciones estéticas, adoptando como hipótesis de partida la convención o consenso en la necesidad de una integración entre arquitectura, paisaje y técnicas medioambientales. 

En eso estamos.

Si a las lógicas abiertas y ampliadas del concepto de paisaje, le sumamos la  concepción de rendimiento, entendida esta idea como fuerza motriz, donde cada fragmento, cada átomo que participa en un ecosistema tiene un papel de intercambiador activo6, entramos de lleno en la idea de paisaje productivo. De esta forma, a los principios operativos del paisaje, le confiamos la capacidad de operar tanto en términos infraestructurales como urbanos, de hecho fusionando ambos, para ir más allá en la producción de significaciones culturales, cohesiones sociales, horizontes políticos, lógicas económicas y avances tecnológicos.

En realidad, se trata, como ya hemos apuntado, de promover la interacción, la implicación y la interdependencia entre las infraestructuras de producción energética y el territorio, con la intención de crear sistemas híbridos energético/urbanos, capaces de estructurar una relación en que ambos sistemas salgan ganando, provocando sinergias multiescalares. En este sentido es especialmente interesante el libro de Aleksandar Ivancic cuando habla de las geografías de la energía y la operatividad de los artefactos energéticos para producir también lógicas urbanas en Energyscapes.7

Paisaje y ciudad

Deberíamos insistir en que al volver a tomar una postura crítica y replantearnos nuestra actual situación como profesionales frente a la sociedad, un nuevo punto de encuentro emerge entre la arquitectura, entendida como la materialización de algo, que debe ser dinámico y responder de una manera natural al encuentro entre el paisaje y la ciudad, el paisaje, entendido en tanto que proveedor de una respuesta natural al medio y por lo tanto adaptable a condiciones cambiantes como lo son el agua, la tierra, la luz, etc. y en último lugar la ciudad, entendida como el medio urbano que proporciona los nutrientes  y las demandas de organización, desde donde tenemos que procurar entender cómo podemos llegar a ser realmente productivos.

En definitiva se trata de activar en el ámbito del paisaje urbano, las lógicas centrales del paisaje energético, fusionando en una sola manera de conceptualizar, la antigua tricotomía de sistemas, equipamientos y viales, del urbanismo tradicional, dejando inteligentemente las lógicas de la programación urbana a la gestión de una demanda real, cambiante y abierta a los flujos económico y sociales, en detrimento de la gestión de la oferta, promovida más o menos bienintencionadamente a partir de parámetros obsoletos, basados en resultados ficticios de bajo vuelo político y nula inteligencia crítica, tales como la proyección de datos estimados a X años vista, el comportamiento de masas sociales determinadas o la previsión a futuro de necesidades, muchas veces irreales, con la perspectiva de un presente en permanente estado de obsolescencia, sobre lógicas de un pasado, que ya no sirven de patrón estándar.

Punto y seguido

Bajo el paraguas del concepto de paisaje productivo, tanto se enmarcan las tendencias del km0, es decir producir desde lo cercano bienes y alimentos, la producción de información para gestionar comportamientos urbanos en tiempo real, los sistemas urbanos gagnant-gagnant, es decir la creación de ecosistemas urbano y energéticos, donde los programas con excedentes energéticos se asocian con programas con déficit energético, a la revalorización del espacio común como garante del equilibrio social y participativo, o la necesidad de gestionar micro economías de escala urbana entre entornos multifocales y descentralizados, por poner solamente como ejemplo algunas de las lógicas ligadas al utillaje proyectual urbano contemporáneo.

Pero no solamente eso. La idea de paisaje productivo pone en cuestión la forma misma de la arquitectura, la rigidez estructural de los espacios comunes de la ciudad, la materialidad misma en como acaba resuelto cualquier objeto arquitectónico. En definitiva se trata de encontrar nuevos prototipos basados en nuevas formas de relación que asumen nuevas lógicas programáticas.

Paisaje productivo podría ser un punto de encuentro disciplinar, no fortuito, sino provocado, de hecho entendemos que necesario y esperado, en el cual todo es dinámico y por lo tanto, permite proyectar operativamente con un  alto gradiente de adaptabilidad a condiciones cambiantes.

En este sentido, y con todos los matices y profundidades necesarios, la idea de paisaje productivo nos parece también central como una nueva herramienta proyectual de referencia.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, enero 2013

*Este post y los dos siguientes, con los que comparto la autoría, son el producto de un diálogo abierto con Marta García-Orte, profesora de Taller Final de Grado de la ESARQ, de la Universitat Internacional de Catalunya. En el taller estamos centrados en la  investigación y la introducción de estos temas en paralelo al desarrollo de los proyectos de los alumnos. Nuestra aspiración es que al final del Taller, estas ideas sean reconocibles, no tanto en la forma de un objeto dado, sino en los contenidos y la construcción del relato de cada proyecto. Esperamos ver algunos resultados a finales del mes de Julio de este año.

Notas:

ALLEN, Stan, McQUADE, Marc, Landform Building, Lars Muller ed. and Princeton University School of Architecture, Nueva York, 2008

La idea es llegar a que el ecosistema se convierta en un todo productivo, en una máquina interactiva. De hecho es la manera como funciona la naturaleza.

[:es]Nuevas herramientas proyectuales de referencia: HiperMaterialidad | Miquel Lacasta[:gl]Novas ferramentas proxectuais de referencia: HiperMaterialidad | Miquel Lacasta[:en]New tools proyectuales of reference: HiperMaterialidad | Miquel Lacasta[:]

[:gl]https://veredes.es/blog/gl/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-espacios-comunes-miquel-lacasta/

Fragmento del Master Plan de los alumnos del grupo A del Taller Ciutadella de TFG, Jordi Barri, Jairo Vizcaino, José Vicente García Iglesias, Roser Estelrich y Javi Ivorra | axonometrica.wordpress.com
Fragmento do Master Plan dos alumnos do grupo A do Obradoiro Ciutadella de TFG, Jordi Barri, Jairo Vizcaino, José Vicente García Iglesias, Roser Estelrich e Javi Ivorra | axonometrica.wordpress.com

Introdución

Paisaxes Produtivas. A idea de paisaxe abriu unha brecha nas consideracións e os principios tradicionais do corpo disciplinar da arquitectura e o urbanismo. En realidade as lóxicas da paisaxe, interpretadas de forma aberta, permiten entender as relacións entre contornas, é dicir arroxan novas lecturas entre, dun lado, as paisaxes urbanas ou naturais, e do outro os procesos de crecemento. De forma emerxente o paisaxismo estase convertendo nun modelo para pensar a cidade.

Esta relación entre contornas, é en realidade unha nova modalidade espacial que ten a forma dun punto de encontro entre as tres disciplinas que a modernidad mantivo desvinculadas, a arquitectura, o urbanismo e o paisajismo. O meeting point onde se produce esta confluencia vén configurar unha nova organización, unha síntese orgánica do objetual verticalizado, a arquitectura, o operativamente horizontalizado, a paisaxe e o sistémicamente extensivo, o urbanismo. Si asumimos a idea de paisaxe como catalizador desta confluencia disciplinar, igualmente deberemos asumir a necesidade de construír un novo léxico que preveña do predominio dalgunhas das antigas disciplinas. Por conseguinte un novo campo de operacións ábrese de pao a pao para ser explorado con novos instrumentos e metodoloxías.

En definitiva, se como di Stan Allen,

o paisajismo foi definido como a arte de organizar superficies horizontais,

prestando unha maior atención ás condicións desta horizontalidad e buscando a confluencia disciplinar, non soamente en termos de configuración, senón tamén á súa materialidad e o seu rendemento, os arquitectos, urbanistas e paisajistas podemos activar espazos e producir cidade sen o pesado aparello da maneira tradicional de urbanizar e colonizar o territorio. Para nós, isto é unha oportunidade que non podemos pasar.

A idea de paisaxe convértese así nun novo instrumental operativo para definir, redefinir e mesmo predefinir posicionamentos estratéxicos na concepción das condicións urbanas. O marco teórico destas reflexións provén da idea de Landscape Urbanism, formulada e articulada a metade dos 90’s por James Corner en asociación con Stan Allen en dúas conferencias, Constructing Landscape, na Universidade de Pensilvania en 1993 e The recovery of Landscape, na Architectural Association en 1994.3

No ámbito conceptual esbozado por Corner e Allen, a paisaxe é o medio capaz de adaptarse a cambios espaciais, mediante transformacións de dentro a fóra, a través da disposición de sucesións temporais, emparentando así unha ferramenta proyectual para a arquitectura con lóxicas e procesos contemporáneos de configuración do urbano, baseadas en condicións de indeterminación, demandas cambiantes e sistemas abertos.

Paisaxe e intercambio

Outra das consideracións básicas inseridas na idea de paisaxe atende á súa vez a lóxicas de intercambio de materia e enerxía, aos procesos de acción e reacción, en definitiva á idea de interacción. Como aspiración, se fósemos capaces de deseñar edificios e cidades que se comportan coa intelixencia interactiva dunha árbore, o propio proceso adaptativo provocado polas sucesivas respostas do sistema edificio/árbore, cidade/árbore, estruturaría un modelo de autoaprendizaje con capacidades tan interesantes como a autoregulación da enerxía, por exemplo. En realidade, isto xa ocorre en sistemas complexos como son as cidades, pero o problema é o elevado custo en tempo e enerxía necesario para que a cidade vaia mutando á vez que cambian as demandas. A visión dun edificio e unha cidade interactivos correspóndese coa idea do intercambio termodinámico que se dá nun ecosistema.

Ligado co anterior e seguindo a Ilya Prigogine ao redor das estruturas disipativas, demostrou que nun proceso entrópico, ou tamén poderiamos dicir nun sistema con alta entropía como é a cidade,

a disipación de enerxía e de materia, xeralmente asociada aos conceptos de perda, rendemento e evolución cara á desorde, convértese, lonxe do equilibrio, en fonte de orde.4

É dicir, nun ecosistema, e aquí tanto vale falar de edificios como de cidade, a tendencia á entropía compórtase como un regulador, arrastra cara ao equilibrio situacións que en principio quedan lonxe do equilibrio. Esta noción que provén da física, de ser aplicada en lóxicas urbanas, deixa fóra de foco a sobreregulación ao uso na planificación actual das nosas cidades, e centra a capacidade proyectual en provocar condicións. Condicións para que un tecido urbano esténdase segundo as demandas, e poida evitarse un crecemento baseado na proxección errática dunha suposta oferta, condicións para que as unidades proyectuales do urbano, é dicir, os edificios, asuman o papel de activador da contorna, de catalizadores tanto do espazo creado como propio, como do espazo circundante sobre o que vai interactuar. Condicións, en definitiva, para que a cidade e os edificios actúen en termos termodinámicos.

De aí á idea do potencial estético do termodinámico, como sublimación da idea de intercambio vai moi pouco. En texto de Iñaki Ábalos,

a beleza do termodinámico, o autor conclúe: desde a perspectiva da cultura arquitectónica contemporánea, na que este texto insérese, fronte á aparente dispersión de posturas, referencias e casos prácticos, parece crucial entender que só se hai unha discusión estética, se hai unha idea de beleza tras a idea de sustentabilidade, esta chegaría ata aquí para quedar. É necesario cruzar as linguaxes técnicas e os culturais á procura duns acordos mínimos, identificar un sistema consensuado de traballar sobre o paradigma termodinámico que o faga frutífero no plano técnico, no crítico e no estético.5

Paisaxe e enerxía

Coa concepción da idea de paisaxe como sistema de produción urbano/arquitectónica, xorde un mecanismo proyectual operativo que permite non xa soamente axuntar enerxía e tecnoloxía con estética e cultura, senón que máis aló, desde a raíz da idea da enerxía como vector de deseño, pode darse unha resposta global e contundente a consideracións de ámbito social, político e económico, ademais do cultural e tecnolóxico. Isto mesmo dedúcese do texto, ao seguir concluíndo o autor, que

para avanzar neste cambio de paradigma desde o modelo tectónico e mecánico da modernidade ao modelo termodinámico contemporáneo, parece necesario construír unha nova cartografía que nos oriente ao redor das novas técnicas proyectuales, á organización dos sistemas construtivo- tipológicos e ás filiacións estéticas, adoptando como hipóteses de partida a convención ou consenso na necesidade dunha integración entre arquitectura, paisaxe e técnicas ambientais. 

Niso estamos.

Se ás lóxicas abertas e ampliadas do concepto de paisaxe, sumámoslle a concepción de rendemento, entendida esta idea como forza motriz, onde cada fragmento, cada átomo que participa nun ecosistema ten un papel de intercambiador activo6,  entramos de cheo na idea de paisaxe produtiva. Desta forma, aos principios operativos da paisaxe, confiámoslle a capacidade de operar tanto en termos infraestruturais como urbanos, de feito fusionando ambos, para ir máis aló na produción de significacións culturais, cohesións sociais, horizontes políticos, lóxicas económicas e avances tecnolóxicos.

En realidade, trátase, como xa apuntamos, de promover a interacción, a implicación e a interdependencia entre as infraestruturas de produción enerxética e o territorio, coa intención de crear sistemas híbridos enerxético/urbanos, capaces de estruturar unha relación en que ambos os sistemas saian gañando, provocando sinerxias multiescalares. Neste sentido é especialmente interesante o libro de Aleksandar Ivancic cando fala das xeografías da enerxía e a operatividade dos artefactos enerxéticos para producir tamén lóxicas urbanas en Energyscapes.7

Paisaxe e cidade

Deberiamos insistir en que ao volver tomar unha postura crítica e reformularnos nosa actual situación como profesionais fronte á sociedade, un novo punto de encontro emerxe entre a arquitectura, entendida como a materialización de algo, que debe ser dinámico e responder dunha maneira natural ao encontro entre a paisaxe e a cidade, a paisaxe, entendido en tanto que provedor dunha resposta natural ao medio e por tanto adaptable a condicións cambiantes como o son a auga, a terra, a luz, etc. e en último lugar a cidade, entendida como o medio urbano que proporciona os nutrientes e as demandas de organización, desde onde temos que procurar entender como podemos chegar a ser realmente produtivos.

En definitiva trátase de activar no ámbito da paisaxe urbana, as lóxicas centrais da paisaxe enerxética, fusionando nunha soa maneira de conceptualizar, a antiga tricotomía de sistemas, equipamentos e viarios, do urbanismo tradicional, deixando intelixentemente as lóxicas da programación urbana á xestión dunha demanda real, cambiante e aberta aos fluxos económico e sociais, en detrimento de a xestión da oferta, promovida máis ou menos bienintencionadamente a partir de parámetros obsoletos, baseados en resultados ficticios de baixo voo político e nula intelixencia crítica, tales como a proxección de datos estimados a X anos vista, o comportamento de masas sociais determinadas ou a previsión a futuro de necesidades, moitas veces irreais, coa perspectiva dun presente en permanente estado de obsolescencia, sobre lóxicas dun pasado, que xa non serven de patrón estándar.

Punto e seguido

Baixo o paraugas do concepto de paisaxe produtiva, tanto se enmarcan as tendencias do km0, é dicir producir desde o próximo bens e alimentos, a produción de información para xestionar comportamentos urbanos en tempo real, os sistemas urbanos gagnant- gagnant, é dicir a creación de ecosistemas urbano e enerxéticos, onde os programas con excedentes enerxéticos asócianse con programas con déficit enerxético, á revalorización do espazo común como garante do equilibrio social e participativo, ou a necesidade de xestionar micro economías de escala urbana entre contornas multifocales e descentralizados, por poñer soamente como exemplo algunhas das lóxicas ligadas ao utillaje proyectual urbano contemporáneo.

Pero non soamente iso. A idea de paisaxe produtiva pon en cuestión a forma mesma da arquitectura, a rixidez estrutural dos espazos comúns da cidade, a materialidad mesma en como acaba resolvido calquera obxecto arquitectónico. En definitiva trátase de atopar novos prototipos baseados en novas formas de relación que asumen novas lóxicas programáticas.

Paisaxe produtiva podería ser un punto de encontro disciplinar, non fortuíto, senón provocado, de feito entendemos que necesario e esperado, no cal todo é dinámico e por tanto, permite proxectar operativamente cun alto gradiente de adaptabilidade a condicións cambiantes.

Neste sentido, e con todos os matices e profundidades necesarios, a idea de paisaxe produtiva parécenos tamén central como unha nova ferramenta proyectual de referencia.

Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, Xaneiro 2013

*Este post e os dous seguintes, cos que comparto a autoría, son o produto dun diálogo aberto con Marta García-Orte, profesora de Obradoiro Final de Grao da ESARQ, da Universitat Internacional de Catalunya. No taller estamos centrados na investigación e a introdución destes temas en paralelo ao desenvolvemento dos proxectos dos alumnos. A nosa aspiración é que ao final do Taller, estas ideas sexan reconocibles, non tanto na forma dun obxecto dado, senón nos contidos e a construción do relato de cada proxecto. Esperamos ver algúns resultados a finais do mes de Xullo deste ano.

Notas:

ALLEN, Stan, McQUADE, Marc, Landform Building, Lars Muller ed. and Princeton University School of Architecture, Nueva York, 2008

La idea es llegar a que el ecosistema se convierta en un todo productivo, en una máquina interactiva. De hecho es la manera como funciona la naturaleza.

https://veredes.es/blog/gl/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-hipermaterialidad-miquel-lacasta/[:en]https://veredes.es/blog/en/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-espacios-comunes-miquel-lacasta/

Fragmento del Master Plan de los alumnos del grupo A del Taller Ciutadella de TFG, Jordi Barri, Jairo Vizcaino, José Vicente García Iglesias, Roser Estelrich y Javi Ivorra | axonometrica.wordpress.com
Fragment of the Master Plan of the pupils of the group To of the Workshop Ciutadella of TFG, Jordi Barri, Jairo Vizcaino, Jose Vicente García Iglesias, Roser Estelrich and Javi Ivorra | axonometrica.wordpress.com

Introduction

Productive landscapes. The idea of landscape has opened a gap in the considerations and the traditional beginning of the body to discipline of the architecture and the urbanism. Actually the logics of the landscape, interpreted of opened form, allow to understand the relations between environments, that is to say they throw new readings between, of a side, the urban or natural landscapes, and of other one the processes of growth. Of emergent form the landscape painting is turning into a model to think the city.

This relation between environments, is actually a new spatial modality that has the form of a point of meeting between three disciplines that the modernity supported detached, the architecture, the urbanism and the landscape painting. The meeting point where this confluence takes place comes to form a new organization, an organic synthesis of objetual verticalizado, the architecture, operatively horizontalizado, the landscape and the systemicly extensive thing, the urbanism. If we assume the idea of landscape as catalyst of this confluence to discipline, equally we will have to assume the need to construct a new lexicon that he provides with the predominance with some with the former disciplines. Consequently a new field of operations is opened widely to be explored by new instruments and methodologies.

Esta relación entre entornos, es en realidad una nueva modalidad espacial que tiene la forma de un punto de encuentro entre las tres disciplinas que la modernidad mantuvo desvinculadas, la arquitectura, el urbanismo y el paisajismo. El meeting point donde se produce esta confluencia viene a configurar una nueva organización, una síntesis orgánica de lo objetual verticalizado, la arquitectura, lo operativamente horizontalizado, el paisaje y lo sistémicamente extensivo, el urbanismo.  Si asumimos la idea de paisaje como catalizador de esta confluencia disciplinar, igualmente deberemos asumir la necesidad de construir un nuevo léxico que prevenga del predominio de algunas de las antiguas disciplinas. Por consiguiente un nuevo campo de operaciones se abre de par en par para ser explorado con nuevos instrumentos y metodologías.

In short, if as Stan Allen says,

landscaping has been defined as the art of organizing horizontal surfaces,

paying more attention to the conditions of this horizontality and looking for the disciplinary confluence, not only in terms of configuration, but also to its materiality and performance, architects, urban planners and landscapers can activate spaces and produce a city without the heavy apparatus of traditional way to urbanize and colonize the territory. For us, this is an opportunity we can not pass.

The idea of landscape thus becomes a new operative instrument to define, redefine and even predefine strategic positions in the conception of urban conditions. The theoretical framework of these reflections comes from the idea of Landscape Urbanism, formulated and articulated in the mid 90’s by James Corner in association with Stan Allen in two conferences, Constructing Landscape, at the University of Pennsylvania in 1993 and The recovery of Landscape, at the Architectural Association in 1994.3

In the conceptual scope outlined by Corner and Allen, the landscape is the medium capable of adapting to spatial changes, through transformations from the inside to the outside, through the arrangement of temporal successions, thus linking a project tool for architecture with logic and processes contemporary urban configuration, based on conditions of indetermination, changing demands and open systems.

Landscape and exchange

Another of the basic considerations inserted in the idea of landscape attends in turn to the logic of exchange of matter and energy, to the processes of action and reaction, in short to the idea of interaction. As an aspiration, if we were able to design buildings and cities that behave with the interactive intelligence of a tree, the adaptive process itself caused by the successive responses of the building / tree, city / tree system, would structure a self-learning model with such interesting capabilities as the self-regulation of energy, for example. In reality, this already happens in complex systems such as cities, but the problem is the high cost in time and energy necessary for the city to change while the demands change. The vision of an interactive building and city corresponds to the idea of thermodynamic exchange that occurs in an ecosystem.

Linked with the above and following Ilya Prigogine around dissipative structures, he demonstrated that in an entropic process, or we could also say in a system with high entropy as is the city,

the dissipation of energy and matter, generally associated with the concepts of loss, performance and evolution towards disorder, becomes, far from equilibrium, a source of order.4

That is, in an ecosystem, and here it is worth talking about buildings and cities, the tendency to entropy behaves like a regulator, dragging towards equilibrium situations that in principle are far from equilibrium. This notion that comes from physics, if applied in urban logic, leaves out of focus the overregulation to use in the current planning of our cities, and focuses the project capacity in provoking conditions. Conditions for an urban fabric to be extended according to the demands, and a growth based on the erratic projection of a supposed offer can be avoided, conditions for the project units of the urban, that is, the buildings, to assume the role of activating the environment , of catalysts of the space created as well as of the surrounding space on which it will interact. Conditions, in short, for the city and buildings to act in thermodynamic terms.

From there to the idea of the aesthetic potential of the thermodynamic, as sublimation of the idea of exchange goes very little. In text by Iñaki Ábalos,

the beauty of the thermodynamic, the author concludes: from the perspective of the contemporary architectural culture, in which this text is inserted, in front of the apparent dispersion of postures, references and practical cases, it seems crucial to understand that only if there is an aesthetic discussion If there is an idea of beauty behind the idea of sustainability, it will have arrived here to stay. It is necessary to cross the technical and cultural languages in search of minimum agreements, to identify a consensual system to work on the thermodynamic paradigm that makes it fruitful on the technical, critical and aesthetic levels.5

Landscape and energy

With the conception of the idea of landscape as an urban / architectural production system, an operating project mechanism emerges that allows not only to combine energy and technology with aesthetics and culture, but also beyond, from the root of the idea of energy as design vector, there can be a global and forceful response to considerations of social, political and economic, as well as cultural and technological. The same can be deduced from the text, as the author continues to conclude,

to advance in this paradigm shift from the tectonic and mechanical model of modernity to the contemporary thermodynamic model, it seems necessary to build a new cartography that will guide us around new project techniques, the organization of constructive-typological systems and affiliations aesthetics, adopting as a starting hypothesis the convention or consensus on the need for an integration between architecture, landscape and environmental techniques.

If we add the conception of performance to the open and extended logics of the landscape concept, this idea is understood as a driving force, where each fragment, each atom that participates in an ecosystem plays an active role as an exchanger6, we enter fully into the idea of productive landscape. In this way, to the operating principles of the landscape, we entrust the ability to operate both infrastructural and urban, in fact fusing both, to go further in the production of cultural meanings, social cohesion, political horizons, economic logic and progress technological.

In fact, it is, as we have already pointed out, to promote the interaction, the implication and the interdependence between the energy production infrastructures and the territory, with the intention of creating hybrid energy / urban systems, capable of structuring a relationship in which both systems go on winning, causing multi-scale synergies. In this sense, Aleksandar Ivancic’s book is especially interesting when he talks about the geographies of energy and the operability of energy devices to produce urban logic in Energyscapes.7

Landscape and city

We should insist that by taking a critical position again and rethinking our current situation as professionals facing society, a new meeting point emerges between architecture, understood as the materialization of something, which must be dynamic and respond in a natural way to the encounter between the landscape and the city, the landscape, understood as a provider of a natural response to the environment and therefore adaptable to changing conditions such as water, land, light, etc. and finally, the city, understood as the urban environment that provides the nutrients and organizational demands, from where we have to try to understand how we can become really productive.

In short it is to activate in the field of urban landscape, the central logics of the energy landscape, merging in a single way to conceptualize, the old trichotomy of systems, equipment and roads, traditional urbanism, intelligently leaving the logic of urban programming to the management of a real demand, changing and open to economic and social flows, to the detriment of the management of supply, promoted more or less well-intentioned from obsolete parameters, based on fictitious results of low political flight and no critical intelligence , such as the projection of estimated data to X years, the behavior of certain social masses or the future forecast of needs, often unreal, with the perspective of a present in a permanent state of obsolescence, on the logic of a past, which they no longer serve as the standard pattern.

Point and followed

Under the umbrella of the concept of productive landscape, both the trends of the km0 are framed, that is to say, produce from the near goods and food, the production of information to manage urban behavior in real time, the gagnant-gagnant urban systems, that is, the creation of urban and energy ecosystems, where programs with energy surpluses are associated with energy-deficit programs, the revaluation of the common space as a guarantor of social and participatory equilibrium, or the need to manage urban economies of scale between multifocal and decentralized environments, to put only as an example some of the logics linked to the contemporary urban design tool.

But not only that. The idea of productive landscape questions the very form of architecture, the structural rigidity of the common spaces of the city, the materiality itself in how any architectural object has been resolved. In short, it is about finding new prototypes based on new forms of relationship that assume new programmatic logics.

Productive landscape could be a point of encounter disciplinary, not fortuitous, but provoked, in fact we understand that necessary and expected, in which everything is dynamic and therefore, allows to project operationally with a high gradient of adaptability to changing conditions.

In this sense, and with all the necessary nuances and depths, the idea of a productive landscape also seems central to us as a new reference project tool.

En este sentido, y con todos los matices y profundidades necesarios, la idea de paisaje productivo nos parece también central como una nueva herramienta proyectual de referencia.

Miquel Lacasta. PhD architect
Barcelona, january 2013

*This post and the following two, with which I share the authorship, are the product of an open dialogue with Marta García-Orte, professor of the Taller Final de Grado of the ESARQ, of the International University of Catalonia. In the workshop we are focused on research and the introduction of these issues in parallel to the development of student projects. Our aspiration is that at the end of the Workshop, these ideas are recognizable, not so much in the form of a given object, but in the contents and construction of the story of each project. We hope to see some results at the end of July of this year.

Notes:

ALLEN, Stan, McQUADE, Marc, Landform Building, Lars Muller ed. and Princeton University School of Architecture, Nueva York, 2008

The idea is to get the ecosystem to become a productive whole, an interactive machine. In fact it is the way nature works.

https://veredes.es/blog/en/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-hipermaterialidad-miquel-lacasta/[:]

[:es]Las matemáticas y la belleza en arquitectura. A hombros de gigantes [:gl]As matemáticas e a beleza na arquitectura. Aos ombreiros de xigantes [:en]Mathematics and beauty in architecture. On the shoulders of giants[:]

0

[:es]

Partenón, Atenas, Grecia. Fotografiado en 1978 | Fuente: wikiepedia.org
Partenón, Atenas, Grecia. Fotografiado en 1978 | Autor: Steve Swayne | Fuente: wikiepedia.org

Matemáticas y arquitectura guardan una relación más que evidente desde la construcción de los primeros edificios. Las matemáticas no solo garantizan la seguridad de las construcciones, que resistan el peso y no se caigan, también la belleza. Encontramos la razón aurea en el Partenón, la cúpula de revolución en Santa Sofía; las 17 teselaciones posibles en la Alhambra de Granada, la sucesión de Fibonacci en la escalera de Bramante del Vaticano; la cinta de Moebius en la Librería Nacional de Astaná, en Kazajastán, o las superficies mínimas en la cubierta del estadio Olímpico de Munich, por poner algunos ejemplos.

Durante siglos, los arquitectos realizaron su trabajo con lápiz y papel, pero en los últimos tiempos han aparecido herramientas digitales que no solo facilitan los cálculos sino también hacer realidad sus diseños. Con Eugenia Rosado y Francisco Padial, del Departamento de Matemática Aplicada de la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de la Universidad Politécnica de Madrid, hemos hablado de estas herramientas CAD que hecho posible obras como el Guggenheim de Frank Gehry o la cubierta del estadio olímpico de Múnich, de Frei Otto.

José Antonio López Guerrero nos ha hablado de un estudio sobre los mecanismos de regulación del sistema inmune, que explicarían porque no actúa contra las células cancerosas y que podrían contribuir a una inmunoterapia más precisa y con menos efectos secundarios. El doctor Pedro Gargantilla nos ha contado que en el siglo XVIII un profesor italiano publicó el primer tratado en el que se asociaban profesiones y enfermedades, en lo que más adelante se llamaría medicina del trabajo.

Eva Rodríguez (SINC) nos ha informado de que el espectacular paisaje volcánico de la isla de Santorini (Italia) es un nuevo análogo marciano, y que una hembra virgen de dragón verde (Physignathus cocincinus) consiguió poner huevos fértiles de los que eclosionaron crías vivas, aunque solo una sobrevivió, en el primer caso registrado de reproducción por partenogénesis en esta especie de reptil. En el Año Internacional de la Tabla Periódica, Bernardo Herradón nos ha hablado del platino, descubierto por Antonio de Ulloa, y de sus características como metal noble.

Nuria Martínez Medina ha trazado la biografía del químico francés Joseph Macquer. Su monumental Diccionario de la Química fue el primer intento en la historia de esta ciencia por organizar de forma sistemática toda la información disponible en su época. En nuestros lugares con ciencia, Esther García nos ha llevado hasta la ciudad holandesa de Leiden. Además de sus atractivos turísticos, edificios centenarios y su famosa universidad del siglo XVI, vecinos y turistas pueden encontrarse por toda la ciudad unos dibujos y grafitis muy particulares, con fórmulas científicas que explican conceptos como la relación entre la materia y el espacio-tiempo o la refracción de las ondas.

PODCAST

[:gl]

Partenón, Atenas, Grecia. Fotografiado en 1978 | Fuente: wikiepedia.org
Partenón, Atenas, Grecia. Fotografiado en 1978 | Autor: Steve Swayne | Fonte: wikiepedia.org

Matemáticas e arquitectura gardan unha relación máis que evidente desde a construción dos primeiros edificios. As matemáticas non só garanten a seguridade das construcións, que resistan o peso e non caian, tamén a beleza. Atopamos a razón aurea no Partenón, a cúpula de revolución en Santa Sofía; as 17 teselaciones posibles na Alhambra de Granada, a sucesión de Fibonacci na escaleira de Bramante do Vaticano; a cinta de Moebius na Librería Nacional de Astaná, en Kazajastán, ou as superficies mínimas na cuberta do estadio Olímpico de Munich, por poñer algúns exemplos.

Durante séculos, os arquitectos realizaron o seu traballo con lapis e papel, pero nos últimos tempos apareceron ferramentas dixitais que non só facilitan os cálculos senón tamén facer realidade os seus deseños. Con Eugenia Rosado e Francisco Padial, do Departamento de Matemática Aplicada da Escola Técnica Superior de Arquitectura da Universidade Politécnica de Madrid, falamos destas ferramentas CAD que feito posible obras como o Guggenheim de Frank Gehry ou a cuberta do estadio olímpico de Múnic, de Frei Otto.

José Antonio López Guerrero falounos dun estudo sobre os mecanismos de regulación do sistema inmune, que explicarían porque non actúa contra as células cancerosas e que poderían contribuír a unha inmunoterapia máis precisa e con menos efectos secundarios. O doutor Pedro Gargantilla contounos que no século XVIII un profesor italiano publicou o primeiro tratado no que se asociaban profesións e enfermidades, no que máis adiante se chamaría medicina do traballo.

Eva Rodríguez ( SINC) informounos de que a espectacular paisaxe volcánico da illa de Santorini (Italia) é un novo análogo marciano, e que unha femia virxe de dragón verde ( Physignathus cocincinus) conseguiu poñer ovos fértiles dos que eclosionaron crías vivas, aínda que só unha sobreviviu, no primeiro caso rexistrado de reprodución por partenogénesis nesta especie de réptil. No Ano Internacional da Táboa Periódica, Bernardo Herradón falounos do platino, descuberto por Antonio de Ulloa, e das súas características como metal nobre.

Nuria Martínez Medina trazou a biografía do químico francés Joseph Macquer. O seu monumental Dicionario da Química foi o primeiro intento na historia desta ciencia por organizar de forma sistemática toda a información dispoñible na súa época. Nos nosos lugares con ciencia, Esther García levounos ata a cidade holandesa de Leiden. Ademais dos seus atractivos turísticos, edificios centenarios e a súa famosa universidade do século XVI, veciños e turistas poden atoparse por toda a cidade uns debuxos e grafitis moi particulares, con fórmulas científicas que explican conceptos como a relación entre a materia e o espazo-tempo ou a refracción das ondas.

PODCAST

[:en]

Partenón, Atenas, Grecia. Fotografiado en 1978 | Fuente: wikiepedia.org
Partenón, Athenas, Greek. Photography. 1978 | Author: Steve Swayne | Source: wikiepedia.org

Mathematics and architecture have a more than evident relationship since the construction of the first buildings. Mathematics not only guarantees the safety of buildings, which resist weight and do not fall, but also beauty. We find the golden reason in the Parthenon, the dome of revolution in Hagia Sophia; the 17 possible tessellations in the Alhambra in Granada, the Fibonacci succession on the Vatican’s Bramante staircase; the Moebius tape in the National Library of Astana, in Kazakhstan, or the minimum surfaces on the roof of the Olympic Stadium in Munich, to give some examples.

For centuries, architects carried out their work with pencil and paper, but in recent times digital tools have appeared that not only facilitate calculations but also make their designs come true. With Eugenia Rosado and Francisco Padial, from the Department of Applied Mathematics of the Higher Technical School of Architecture of the Polytechnic University of Madrid, we have talked about these CAD tools that made possible works such as Frank Gehry’s Guggenheim or the roof of the Munich Olympic Stadium by Frei Otto.

José Antonio López Guerrero has told us about a study on the mechanisms of regulation of the immune system, which would explain why it does not act against cancer cells and that could contribute to a more precise immunotherapy and with fewer side effects. Dr. Pedro Gargantilla has told us that in the 18th century an Italian professor published the first treatise in which professions and diseases were associated, in what would later be called occupational medicine.

Eva Rodríguez (SINC) has informed us that the spectacular volcanic landscape of the island of Santorini (Italy) is a new Martian analogue, and that a virgin female green dragon (Physignathus cocincinus) managed to lay fertile eggs from which live young hatched , although only one survived, in the first recorded case of parthenogenesis reproduction in this reptile species. In the International Year of the Periodic Table, Bernardo Herradón has told us about platinum, discovered by Antonio de Ulloa, and its characteristics as a noble metal.

Nuria Martínez Medina has traced the biography of the French chemist Joseph Macquer. His monumental Dictionary of Chemistry was the first attempt in the history of this science to systematically organize all the information available in his time. In our places with science, Esther García has taken us to the Dutch city of Leiden. In addition to its tourist attractions, centennial buildings and its famous 16th-century university, neighbors and tourists can find very particular drawings and graffiti throughout the city, with scientific formulas that explain concepts such as the relationship between matter and space-time or the refraction of the waves.

PODCAST

[:]

[:es]Apartamento Lapaman | Sra. Farnsworth[:gl]Apartamento Lapaman | Sra. Farnsworth[:en]Lapaman Apartament | Sra. Farnsworth[:]

[:es]

Se trataba de rehabilitar y actualizar un pequeño apartamento de 60 metros cuadrados, ubicado en la localidad de Bueu y con unas impresionantes vistas sobre la ría de Pontevedra. La idea era transformarlo en una residencia de verano para poder alquilarlo en periodos vacacionales.

La vivienda preexistente databa de los años 70 y se articulaba en 5 estancias -cocina, salón, dos dormitorios y un baño, unidas por un recibidor de amplias dimensiones. Esta distribución, tan compartimentada, minimizaba el nivel de luz interior de la vivienda e impedía desfrutar de la totalidad de las vistas que asomaban por las ventanas. De los elementos originales del apartamento fueron dos los que más nos llamaron la atención y que decidimos mantener: una terraza con vistas directas sobre la playa de Lapamán, a la que se accedía a través de una pequeña puerta situada en la cocina y un espectacular suelo de terrazo de granito rosa portugués ejecutado in situ y que constituía el suelo de toda la casa, excepto el de los dormitorios.

Apartamento Lapaman Sra. Farnsworth o1

La idea de los propietarios era -a pesar de que el apartamento disponía de solo dos dormitorios- poder alojar a 6 personas. Además querían que el apartamento reflejase el espíritu de la costa gallega, de tal forma que, la experiencia de los inquilinos, empezase ya en el propio apartamento.

A nivel funcional y espacial, desde el principio tuvimos claro que era necesario integrar el salón, la cocina y el recibidor en un único espacio visual, de tal forma que la luz invadiese toda la zona de día de la vivienda y que las vistas de la Ría de Pontevedra se pudiesen disfrutar ya desde la puerta de entrada de la vivienda. Para ello fue necesario eliminar los tabiques que separaban el salón del recibidor y de la cocina, cerrar la terraza con una galería en forma de L que permite el máximo aprovechamiento de luz y vistas e instalar una mampara de cristal para acotar la zona del recibidor, como zona de llegada y recepción.

Se mantuvieron los dos dormitorios y en el espacio diáfano de la zona de día se incorporó una cortina en forma de L que permite aislar parte del salón para alojar a dos personas en la zona del sofá-cama.

Desde un punto de vista estético, el suelo de terrazo preexistente y el requerimiento de los propietarios de reflejar la esencia marítima del rural gallego nos sirvieron de punto de partida para el desarrollo y la concreción de la imagen interior del apartamento.

Así, por un lado, empujadas por el suelo de terrazo rosa de la vivienda, que nos evocaba a la arquitectura italiana de los años 60-70, decidimos inspirarnos en la obra de Carlo Scarpa y el trabajo de estudios italianos como Marcante-Testa, que a día de hoy desarrollan sus proyectos en continuación al estilo definido en su día por Scarpa: una arquitectura que huye del minimalismo, que busca la originalidad, que potencia el color y que disfruta del juego de planos y del uso de diferentes formas geométricas. Por otro, no podíamos olvidarnos de que el apartamento está ubicado en una zona «rural», rodeado de vegetación y al lado del mar, por lo que también decidimos combinar esa estética postmoderna de Scarpa con elementos de inspiración natural y artesanal.

El diseño en la estancia principal de la vivienda se basa en el juego y contraste de dos materiales y/o colores que se disponen en planos diferentes: el terrazo rosa en el plano del suelo y el azul oscuro -por la referencia al mar atlántico y a la cultura marítima gallega- que se utiliza tanto en el plano vertical de las carpinterías interiores y cortinas, como en el plano horizontal del techo de la cocina, enfatizando todavía mas si cabe, la potencia del mármol rosa portugués.

La cocina, de líneas modernas se diseña en blanco, para que ceda todo el protagonismo a los dos elementos arriba descritos: el rosa del suelo y el azul de las carpinterías. La campana se diseño exenta, combinada con unas baldas que permiten ver el menaje almacenado. La campana exenta en cobre, el grifo del mismo material y el menaje a la vista, aportan el toque de inspiración «tradicional», en contraste con la modernidad del resto del diseño.

En el cuarto de baño seguimos la misma estética que en el resto de la casa. Utilizamos azulejo tipo metro en color azul, pero colocado en vertical como se hacía en los años 60 y 70. La pieza de la pileta sobre patas y la grifería en color negro nos ayudan a reforzar esa estética.

En los dormitorios, que no contaban con el terrazo del resto de la vivienda, se instaló un laminado de roble y se utilizó un rodapié en el azul oscuro utilizado para el restante de los elementos de carpintería interior. Se trata de una línea coherente con el resto de la vivienda, pero más comedida.

En cuanto al mobiliario interior, se opto por muebles de estilo también postmoderno, pero con un pequeño toque «rustico» aportado por el color de la madera al natural, para reforzar esa sensación anteriormente indicada, de que estamos en un entorno natural, rodeados de vegetación y mar. Para el comedor se escogió una mesa ovalada que se combinó con unas sillas de inspiración Windsor y lámparas de fibras naturales. El sofá, de tonos azules y estilo retro es también un guiño al mobiliario de los años 60-70. La decoración se completa con composiciones de cuadros con imágenes de paisajes de la zona tomadas por fotógrafos locales.

Obra: Apartamento Lapaman
Autor: Carolina Domínguez y Rosa del Río (Farnsworth Estudio de Arquitectura y Diseño)
Situación: Bueu, Pontevedra, Galicia, España
Superficie: aproximadamente 60 m2
Año: 2018
Constructora: CNC
Carpintería interior y mobiliario cocina: Difaín
Instalación eléctrica: Maco
Instalación fontanería: Intecal Bueu
Iluminación: A de Rosita
Sanitarios y acabados: Saneamientos Rosales Marín
Fotografías: Roi Alonso
+ srafarnsworth.blogspot.com.es

 

 

[:gl]

Tratábase de rehabilitar e actualizar un pequeno apartamento de 60 metros cadrados, situado na localidade de Bueu e cunhas impresionantes vistas sobre a ría de Pontevedra. A idea era transformalo nunha residencia de verán para poder alugalo en períodos vacacionais.

A vivenda preexistente databa dos anos 70 e articulábase en 5 estancias -cociña, salón, dous dormitorios e un baño, unidas por un recibidor de amplas dimensións. Esta distribución, tan compartimentada, minimizaba o nivel de luz interior da vivenda e impedía desfrutar da totalidade das vistas que asomaban polas xanelas. Dos elementos orixinais do apartamento foron dous os que máis nos chamaron a atención e que decidimos manter: unha terraza con vistas directas sobre a praia de Lapamán, á que se accedía a través dunha pequena porta situada na cociña e un espectacular chan de terrazo de granito rosa portugués executado in situ e que constituía o chan de toda a casa, excepto o dos dormitorios.

Apartamento Lapaman Sra. Farnsworth o1

A idea dos propietarios era -a pesar de que o apartamento dispoñía de só dous dormitorios- poder aloxar a 6 persoas. Ademais querían que o apartamento reflectise o espírito da costa galega, de tal forma que, a experiencia dos inquilinos, empezase xa no propio apartamento.

A nivel funcional e espacial, desde o principio tivemos claro que era necesario integrar o salón, a cociña e o recibidor nun único espazo visual, de tal forma que a luz invadise toda a zona de día da vivenda e que as vistas da Ría de Pontevedra puidésense gozar xa desde a porta de entrada da vivenda. Para iso foi necesario eliminar os tabiques que separaban o salón do recibidor e da cociña, pechar a terraza cunha galería en forma de L que permite o máximo aproveitamento de luz e vistas e instalar un biombo de cristal para acoutar a zona do recibidor, como zona de chegada e recepción.

Mantivéronse os dous dormitorios e no espazo diáfano da zona de día incorporouse unha cortina en forma de L que permite illar parte do salón para aloxar a dúas persoas na zona do sofá-cama.

Desde un punto de vista estético, o chan de terrazo preexistente e o requirimento dos propietarios de reflectir a esencia marítima do rural galego servíronnos de punto de partida para o desenvolvemento e a concreción da imaxe interior do apartamento.

Así, por unha banda, empuxadas polo chan de terrazo rosa da vivenda, que nos evocaba á arquitectura italiana dos anos 60-70, decidimos inspirarnos na obra de Carlo Scarpa e o traballo de estudos italianos como Marcante-Testa, que a día de hoxe desenvolven os seus proxectos en continuación ao estilo definido no seu día por Scarpa: unha arquitectura que foxe do minimalismo, que busca a orixinalidade, que potencia a cor e que goza do xogo de planos e do uso de diferentes formas xeométricas. Por outro, non podiamos esquecernos de que o apartamento está situado nunha zona «rural», rodeado de vexetación e á beira do mar, polo que tamén decidimos combinar esa estética postmoderna de Scarpa con elementos de inspiración natural e artesanal.

O deseño na estancia principal da vivenda baséase no xogo e contraste de dous materiais e/ou cores que se dispoñen en planos diferentes: o terrazo rosa no plano do chan e o azul escuro -pola referencia ao mar atlántico e á cultura marítima galega- que se utiliza tanto no plano vertical das carpinterías interiores e cortinas, como no plano horizontal do teito da cociña, salientando aínda mais se cabe, a potencia do mármore rosa portugués.

A cociña, de liñas modernas deséñase en branco, para que ceda todo o protagonismo aos dous elementos arriba descritos: o rosa do chan e o azul das carpinterías. A campá #deseñar exenta, combinada cunhas baldas que permiten ver o enxoval almacenado. A campá exenta en cobre, a billa do mesmo material e o enxoval á vista, achegan o toque de inspiración «tradicional», en contraste coa modernidade do resto do deseño.

No cuarto de baño seguimos a mesma estética que no resto da casa. Utilizamos azulexo tipo metro en cor azul, pero colocado en vertical como se facía nos anos 60 e 70. A peza da pileta sobre patas e a grifería en cor negra axúdannos a reforzar esa estética.

Nos dormitorios, que non contaban co terrazo do resto da vivenda, instalouse un laminado de carballo e utilizouse un rodapié no azul escuro utilizado para o restante dos elementos de carpintería interior. Trátase dunha liña coherente co resto da vivenda, pero máis comedida.

En canto ao mobiliario interior, #optar por mobles de estilo tamén postmoderno, pero cun pequeno toque » rustico» achegado pola cor da madeira ao natural, para reforzar esa sensación anteriormente indicada, de que estamos nunha contorna natural, rodeados de vexetación e mar. Para o comedor escolleuse unha mesa ovalada que se combinou cunhas cadeiras de inspiración Windsor e lámpadas de fibras naturais. O sofá, de tons azuis e estilo retro é tamén unha chiscadela ao mobiliario dos anos 60-70. A decoración complétase con composicións de cadros con imaxes de paisaxes da zona tomadas por fotógrafos locais.

Obra: Apartamento Lapaman
Autor: Carolina Domínguez e Rosa del Río (Farnsworth Estudio de Arquitectura y Diseño)
Situación: Bueu, Pontevedra, Galicia, España
Superficie: aproximadamente 60 m2
Ano: 2018
Constructora: CNC
Carpintería interior e mobiliario cociña: Difaín
Instalación eléctrica: Maco
Instalación fontanería: Intecal Bueu
Iluminación: A de Rosita
Sanitarios e acabados: Saneamentos Rosales Marín
Fotografías: Roi Alonso
+ srafarnsworth.blogspot.com.es

 

 [:en]

It was about rehabilitating and updating a small apartment of 60 square meters, located in the town of Bueu and with stunning views over the estuary of Pontevedra. The idea was to transform it into a summer residence to be able to rent it during holiday periods.

The pre-existing housing dates back to the 70s and was divided into 5 rooms-kitchen, living room, two bedrooms and a bathroom, joined by a large hall. This distribution, so compartmentalized, minimized the level of interior light of the house and prevented to enjoy the totality of the views that showed through the windows. Of the original elements of the apartment were two that most caught our attention and we decided to keep: a terrace with direct views over Lapamán beach, which was accessed through a small door in the kitchen and a spectacular floor of terrazzo of Portuguese pink granite executed in situ and that constituted the floor of all the house, except the one of the dormitories.

Apartamento Lapaman Sra. Farnsworth o1

The idea of the owners was – despite the fact that the apartment had only two bedrooms – to accommodate 6 people. They also wanted the apartment to reflect the spirit of the Galician coast, in such a way that, the experience of the tenants, began already in the apartment itself.

At the functional and spatial level, from the beginning it was clear that it was necessary to integrate the living room, the kitchen and the hall into a single visual space, in such a way that the light invaded the entire day area of the house and that the views of the Ría de Pontevedra could already be enjoyed from the entrance door of the house. For this it was necessary to eliminate the partitions that separated the living room from the hall and the kitchen, close the terrace with an L-shaped gallery that allows maximum use of light and views and install a glass screen to narrow the area of the hall, as arrival and reception area.

The two bedrooms were kept and in the diaphanous space of the day area an L-shaped curtain was incorporated that allows to isolate part of the living room to accommodate two people in the sofa-bed area.

From an aesthetic point of view, the pre-existing terrazzo floor and the requirement of the owners to reflect the maritime essence of the Galician countryside served as a starting point for the development and the realization of the interior image of the apartment.

Thus, on the one hand, pushed by the pink terrazzo floor of the house, which evoked the Italian architecture of the 60-70s, we decided to draw inspiration from the work of Carlo Scarpa and the work of Italian studios such as Marcante-Testa, that today they develop their projects in continuation to the style defined in his day by Scarpa: an architecture that flees from minimalism, that seeks originality, that enhances color and that enjoys the play of planes and the use of different geometric shapes. On the other, we could not forget that the apartment is located in a «rural» area, surrounded by greenery and by the sea, so we also decided to combine that postmodern aesthetic of Scarpa with elements of natural inspiration and craft.

The design in the main room of the house is based on the play and contrast of two materials and / or colors that are arranged in different planes: the pink terrazzo in the floor plan and the dark blue -for reference to the Atlantic sea and Galician maritime culture – used both in the vertical plane of interior carpentry and curtains, and in the horizontal plane of the kitchen ceiling, emphasizing even more if possible, the power of Portuguese pink marble.

The kitchen, with modern lines, is designed in white, so that it gives all the protagonism to the two elements described above: the pink of the floor and the blue of the carpentry. The bell is designed free, combined with shelves that allow to see the stored ware. The copper-free bell, the faucet of the same material and the visuals, provide the touch of «traditional» inspiration, in contrast to the modernity of the rest of the design.

n the bathroom we follow the same aesthetic as in the rest of the house. We use subway tile in blue, but placed in vertical as it was done in the 60s and 70s. The piece of the sink on legs and the black faucet help us to reinforce that aesthetic.

In the bedrooms, which did not have the terrazzo of the rest of the house, an oak laminate was installed and a skirting board was used in the dark blue used for the rest of the interior carpentry elements. It is a coherent line with the rest of the house, but more restrained.

As for the interior furniture, we opted for postmodern-style furniture, but with a small «rustic» touch brought by the color of natural wood, to reinforce the aforementioned feeling, that we are in a natural environment, surrounded by vegetation and sea. For the dining room, an oval table was chosen that was combined with Windsor-inspired chairs and natural fiber lamps. The sofa, in blue tones and retro style is also a nod to the furniture of the 60s-70s. The decoration is completed with compositions of paintings with images of landscapes of the area taken by local photographers.

Work: Apartment Lapaman
Author: Carolina Domínguez and Rosa del Río (Farnsworth Estudio de Arquitectura y Diseño)
Situación: Bueu, Pontevedra, Galician, Spain
Area: approximately 60 m2
Year: 2018
Construction: CNC
Interior carpentry and kitchen furniture: Difaín
Electrical installation: Maco
Plumbing installation: Intecal Bueu
Lighting: A de Rosita
Sanitary and finished: Saneamientos Rosales Marín
Photography: Roi Alonso
+ srafarnsworth.blogspot.com.es

 

 [:]

Selling bricks and exposing architecturel avant-garde. Bartlebooth

0

[:es]

Un fotolibro para conectar música urbana y objeto arquitectónico.

Selling bricks and exposing architecturel avant-garde. Bartlebooth

Selling bricks and exposing architectural avant-garde es un proyecto de archivo audiovisual desarrollado por Pablo Ibáñez Ferrera y Antonio Giráldez López desde 2018. Hasta la fecha, ha tomado forma de feed de Instagram (@kellycorbusier) y publicación. Selling bricks captura arquitectura de vanguardia y casos de especial relevancia representados en videoclips de música urbana en España.

200 páginas, casi 100 videoclips y planos inéditos de una arquitectura que se transforma en escenario. Edificios que se recorren a ritmo de hi-hats, autotune y perro como ningún fotógrafo o revista especializada lo ha hecho jamás. Una mirada desplazada que, sin embargo, muestra y descubre detalles o edificios a un público que solo puede contarse con millones de visualizaciones. Un texto de la periodista y crítica musical HJ Darger se encarga de introducirnos en este imaginario de planos contrariados y frames de Youtube.

Selling bricks and exposing architecturel avant-garde. Bartlebooth 1

“Estos trabajos se sitúan cómodamente en las grietas de la representación o incluso podríamos decir más allá de la representación. Lo arquitectónico ha sido observado históricamente, al igual que cualquier producto cultural, bajo una aproximación textual, simbólica e iconográfica, definiendo una arquitectura-objeto o arquitectura-signo que actuaba en términos sociales.

Es decir, hemos leído la obra arquitectónica como texto en firme sospecha ideológica, escrutando en sus formas los valores más estables y persistentes de la cultura, entendiendo que las instituciones simbolizaban estos valores en sus construcciones monumentales. Sin embargo quisiera entender en este texto lo matérico arquitectónico ajeno a su significado lingüístico o su simbolismo, pensarlo como noción de agencia distribuida que responde a las interrelaciones entre humanos y no humanos.

¿Cómo puede ser que en el MACBA me interpele a enfrentar la cámara del móvil?

¿Cuáles son los afectos que despliegan las torres madrileñas, la torre Pelli en Sevilla o la torre Agbar en Barcelona frente a la generación de artistas urbanos?

Lo matérico no ha necesitado de una narración constructivista para hacerse presente en la escena.”

Fragmento de Más allá de la representación, de HJ Darger

[:gl]

Un fotolibro para conectar música urbana e obxecto arquitectónico.

Selling bricks and exposing architecturel avant-garde. Bartlebooth

Selling bricks and exposing architectural avant-garde é un proxecto de arquivo audiovisual desenvolto por Pablo Ibáñez Ferrera e Antonio Giráldez López desde 2018. Ata a data, tomou forma de feed de Instagram (@kellycorbusier) e publicación. Selling bricks captura arquitectura de vangarda e casos de especial relevancia representados en videoclips de música urbana en España.

200 páxinas, case 100 videoclips e planos inéditos dunha arquitectura que se transforma en escenario. Edificios que se percorren a ritmo de hi- hats, autotune e can como ningún fotógrafo ou revista especializada fíxoo xamais. Unha mirada desprazada que, con todo, mostra e descobre detalles ou edificios a un público que só pode contarse con millóns de visualizacións. Un texto da xornalista e crítica musical HJ Darger encárgase de introducirnos neste imaxinario de planos contrariados e frames de Youtube.

Selling bricks and exposing architecturel avant-garde. Bartlebooth 1

“Estes traballos sitúanse comodamente nas gretas da representación ou mesmo poderiamos dicir máis aló da representación. O arquitectónico foi observado historicamente, do mesmo xeito que calquera produto cultural, baixo unha aproximación textual, simbólica e iconográfica, definindo unha arquitectura-obxecto ou arquitectura-signo que actuaba en termos sociais.

É dicir, lemos a obra arquitectónica como texto en firme sospeita ideolóxica, escrutando nas súas formas os valores máis estables e persistentes da cultura, entendendo que as institucións simbolizaban estes valores nas súas construcións monumentais. Con todo quixese entender neste texto o matérico arquitectónico alleo ao seu significado lingüístico ou o seu simbolismo, pensalo como noción de axencia distribuída que responde as interrelacións entre humanos e non humanos.

Como pode ser que no MACBA interpéleme a enfrontar a cámara do móbil?

Cales son os afectos que despregan as torres madrileñas, a torre Pelli en Sevilla ou a torre Agbar en Barcelona fronte á xeración de artistas urbanos?

O matérico non necesitou dunha narración constructivista para facerse presente na escena.”

Fragmento de Máis alá da representación, de HJ Darger

[:en]

A photobook to connect urban music and architectural object.

Selling bricks and exposing architecturel avant-garde. Bartlebooth

Selling bricks and exposing architectural avant-garde is an audiovisual archive project developed by Pablo Ibáñez Ferrera and Antonio Giráldez López since 2018. To date, it has taken the form of Instagram feed (@kellycorbusier) and publication. Selling bricks captures avant-garde architecture and cases of special relevance represented in urban music video clips in Spain.

200 pages, almost 100 video clips and unpublished plans of an architecture that transforms into a stage. Buildings that are traveled to the rhythm of hi-hats, autotune and dog like no photographer or specialized magazine has ever done. A displaced look that, however, shows and discovers details or buildings to an audience that can only be counted on with millions of visualizations. A text by the journalist and music critic HJ Darger is responsible for introducing us in this imaginary of contrarian planes and YouTube frames.

Selling bricks and exposing architecturel avant-garde. Bartlebooth 1

“These works are placed comfortably in the cracks of the representation or we could even say beyond the representation. The architectural has been observed historically, like any cultural product, under a textual, symbolic and iconographic approach, defining an architecture-object or architecture-sign that acted in social terms.

That is, we have read the architectural work as a firm ideological text, scrutinizing in its forms the most stable and persistent values of culture, understanding that the institutions symbolized these values in their monumental constructions. However, I would like to understand in this text the architectural material that is alien to its linguistic meaning or its symbolism, to think of it as a notion of distributed agency that responds to the interrelations between humans and nonhumans.

How can it be that at the MACBA I’m being asked to confront the mobile camera?

What are the affects that the Madrid towers display, the Pelli tower in Seville or the Agbar tower in Barcelona in front of the generation of urban artists??

The material has not needed a constructivist narrative to be present in the scene..”

Fragment of Beyond Representation, by HJ Darger

[:]

[:es]La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (IV) | Antón Capitel[:gl]A Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica dunha gran rúa (IV) | Antón Capitel[:en]The Gran Vía of Madrid. Brief critical biography of a great street (IV) | Antón Capitel[:]

[:es]

La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (III) | Antón Capitel

La foto de la semana: Obras en la Plaza de Callao (construcción del segundo tramo de la Gran Vía), años veinte | Fuente: edicioneslalibreria
Obras en la Plaza de Callao, años veinte | Fuente: edicioneslalibreria

En el final del segundo tramo y principio del tercero se produjo un episodio espacial y formal de alto interés, la plaza del Callao, que puede considerarse también como un “cuarto acto” del “teatro” total que la Gran Vía supone. O si se prefiere, y por su singularidad, un teatro propio. Una escena intensa e independiente, espacialmente puntual al tratarse en este caso de una plaza.

Allí -y contando con el tiempo- se produjo una intensa escena que se inició con unos importantísimos personajes. El primero fue el Palacio de la Prensa (arqto. Pedro Muguruza, 1924-28), en estilo más o menos neobarroco, pero tardío, nada emparentado con los edificios del primer tramo, y sí, y mucho, con las intenciones metropolitanas y de la evocación de los edificios en altura. Las estancias de Muguruza en Estados Unidos no fueron ajenas, naturalmente, a estas intenciones, que antes habíamos destacado ya en términos más generales.

Pero el segundo personaje, el edificio Capitol (o Carrión, tiene dos nombres; arqtos. Luis Martínez Feduchi y Vicente Eced y Eced, 1931-33), aunque se enlaza también con América, al menos a través de lo que tiene de la decoración con el estilo “Art-Dèco”, se relaciona sobre todo con el expresionismo alemán, y, muy concretamente, con la obra de Mendelshon, cuando este influyente arquitecto decidió suavizar el expresionismo con los rasgos y el vocabulario propio del racionalismo. Esto le permitió practicar una arquitectura muy atractiva y bastante práctica, lo que le valió importantes obras, de un lado, y también el ejercicio de una importante influencia internacional, de otro. Probablemente una de las obras más afortunadas del mundo dentro del entorno de esta influencia fuera precisamente este edificio Capitol, ganado por Feduchi y Eced en un concurso restringido (al que se presentaron también Muguruza y Gutiérrez Soto) y construido en un lugar en el que su elaborada propuesta formal sirve de imagen a la propia Gran Vía al ofrecerse como fondo de perspectiva del segundo tramo, el más importante tanto por su situación como por su horizontalidad.

La plaza del Callao y el edificio del Palacio de la Prensa en construcción | Fuente: http://www.memoriademadrid.es/buscador.php?accion=VerFicha&id=19514&num_id=13&num_total=17
La plaza del Callao y el edificio del Palacio de la Prensa en construcción, 1927 | Fuente: memoriademadrid

Es muy destacable para los dos edificios citados, verdaderos protagonistas de la plaza, el hábil manejo de las distintas escalas y caracteres a los que se enfrentaron allí. En el Palacio de la Prensa son tres: el edificio se presenta ante la plaza en forma de torre, cuya configuración parece autónoma, aunque no lo sea, al tercer tramo de la avenida con un edificio de escala media y continuo, y a la parte de atrás, el casco antiguo, con la escala menor que el volumen ciego de la sala de cine permite. En el Capitol sólo hay dos escalas o caracteres, pero también muy claros y bien resueltos: la escala de torre, igualmente autónoma sólo en apariencia, explícita en la plaza y en diálogo intenso con el Palacio de la Prensa, y enormemente activa en el fondo de perspectiva antes citado. La segunda escala, también paralela a la del Palacio de la Prensa, es la más continua, de altura media y horizontal del desarrollo ligeramente descendente del tercer tramo de la avenida. Tanto el protagonismo de ambos edificios en la plaza como el habilidoso manejo de las escalas diferentes citadas hacen de estos ejemplares, y de su diálogo, uno de los más intensos y logrados episodios de este gran escenario.

El resto de los edificios de la plaza, y de esta misma época o anteriores, son tan sólo complementarios. Podría destacarse, si acaso, el edificio del cine Callao (arqto. Luis Gutiérrez Soto, 1926-27) y ello por su especializada dedicación –un edificio que es tan sólo un cine- como por la cúpula con la que se propuso entrar en diálogo tanto con los edificios más antiguos como con los dos grandes protagonistas futuros, que parecía adivinar.

Los demás edificios singulares son modernos. El que es hoy de la FNAC fue el de “Galerías Preciados” (también de Luis Gutiérrez Soto, realizado después de la guerra civil -años 40- y aumentado posteriormente de altura –años 50-; hoy aparece relativamente reformado para su nuevo uso). Su neutralidad de rascacielos abstracto completa bien la plaza al establecer un nuevo personaje en diálogo suave con las dos torres anteriores. Donde hoy está “El Corte Inglés” (que fue también “Galerías Preciados”, dos instituciones comerciales que fueron muy importantes para la ciudad, la segunda ya desaparecida) estuvo primero el “Hotel Florida” (arqto. Antonio Palacios, que era una referencia importante para los cubano-españoles vueltos a la metrópoli y que visitaban la capital), derribado para dar lugar a la ampliación de “Galerías Preciados” (arqtos. Antonio Perpiñá y Luis Iglesias, 1964-68). Con estas contribuciones, más modernas y de buena calidad, se ha renovado y completado un escenario muy importante, tanto que puede decirse que es por sí mismo toda una síntesis, y, así, el verdadero protagonista de la gran avenida.

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · enero 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

La Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica de una gran calle (V) | Antón Capitel

[:gl]https://veredes.es/blog/gl/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-iii-anton-capitel/

La foto de la semana: Obras en la Plaza de Callao (construcción del segundo tramo de la Gran Vía), años veinte | Fuente: edicioneslalibreria
Obras na Praza de Callao, anos vinte | Fonte: edicioneslalibreria

No final do segundo tramo e principio do terceiro produciuse un episodio espacial e formal de alto interese, a praza do Callao, que pode considerarse tamén como un “cuarto acto” do “teatro” total que a Gran Vía supón. Ou se se prefire, e pola súa singularidade, un teatro propio. Unha escena intensa e independente, espacialmente puntual ao tratarse neste caso dunha praza.

Alí -e contando co tempo- produciuse unha intensa escena que se iniciou cuns importantísimos personaxes. O primeiro foi o Palacio da Prensa ( arqto. Pedro Muguruza, 1924-28), en estilo máis ou menos neobarroco, pero tardío, nada emparentado cos edificios do primeiro tramo, e si, e moito, coas intencións metropolitanas e da evocación dos edificios en altura. As estancias de Muguruza en Estados Unidos non foron alleas, naturalmente, a estas intencións, que antes destacaramos xa en termos máis xerais.

Pero o segundo personaxe, o edificio Capitol (ou Carrión, ten dous nomes; arqtos. Luís Martínez Feduchi e Vicente Eced e Eced, 1931-33), aínda que se enlaza tamén con América, polo menos a través do que ten da decoración co estilo “Art- Dèco”, relaciónase sobre todo co expresionismo alemán, e, moi concretamente, coa obra de Mendelshon, cando este influente arquitecto decidiu suavizar o expresionismo cos trazos e o vocabulario propio do racionalismo. Isto permitiulle practicar unha arquitectura moi atractiva e bastante práctica, o que lle valeu importantes obras, dun lado, e tamén o exercicio dunha importante influencia internacional, doutro. Probablemente una das obras máis afortunadas do mundo dentro da contorna desta influencia fóra precisamente este edificio Capitol, gañado por Feduchi e Eced nun concurso restrinxido (ao que se presentaron tamén Muguruza e Gutiérrez Soto) e construído nun lugar no que a súa elaborada proposta formal serve de imaxe á propia Gran Vía ao ofrecerse como fondo de perspectiva do segundo tramo, o máis importante tanto pola súa situación como pola súa horizontalidad.

La plaza del Callao y el edificio del Palacio de la Prensa en construcción | Fuente: http://www.memoriademadrid.es/buscador.php?accion=VerFicha&id=19514&num_id=13&num_total=17
A praza do Callao e o edificio do Palacio da Prensa en construcción, 1927 | Fonte: memoriademadrid

É moi destacable para os dous edificios citados, verdadeiros protagonistas da praza, o hábil manexo das distintas escalas e caracteres aos que se enfrontaron alí. No Palacio da Prensa son tres: o edificio preséntase #ante a praza en forma de torre, cuxa configuración parece autónoma, aínda que non o sexa, ao terceiro tramo da avenida cun edificio de escala media e continuo, e á parte de atrás, o casco antigo, coa escala menor que o volume cego da sala de cinema permite. No Capitol só hai dúas escalas ou caracteres, pero tamén moi claros e ben resoltos: a escala de torre, igualmente autónoma só en aparencia, explícita na praza e en diálogo intenso co Palacio da Prensa, e enormemente activa no fondo de perspectiva antes citado. A segunda escala, tamén paralela á do Palacio da Prensa, é a máis continua, de altura media e horizontal do desenvolvemento lixeiramente descendente do terceiro tramo da avenida. Tanto o protagonismo de ambos os edificios na praza como o habilidoso manexo das escalas diferentes citadas fan destes exemplares, e do seu diálogo, un dos máis intensos e logrados episodios deste gran escenario.

O resto dos edificios da praza, e desta mesma época ou anteriores, son tan só complementarios. Podería destacarse, se seica, o edificio do cinema Callao (arqto. Luis Gutiérrez Soto, 1926-27) e iso pola súa especializada dedicación –un edificio que é tan só un cinema- como pola cúpula coa que se propuxo entrar en diálogo tanto cos edificios máis antigos como cos dous grandes protagonistas futuros, que parecía adiviñar.

Os demais edificios singulares son modernos. O que é hoxe da FNAC foi o de “Galerías Prezados” (tamén de Luís Gutiérrez Soto, realizado despois da guerra civil -anos 40- e aumentado posteriormente de altura –anos 50-; hoxe aparece relativamente reformado para o seu novo uso). A súa neutralidade de rañaceos abstracto completa ben a praza ao establecer un novo personaxe en diálogo suave coas dúas torres anteriores. Onde hoxe está “O Corte Inglés” (que foi tamén “Galerías Prezados”, dúas institucións comerciais que foron moi importantes para a cidade, a segunda xa desaparecida) estivo primeiro o “Hotel Florida” ( arqto. Antonio Palacios, que era unha referencia importante para os cubano-españois voltos á metrópole e que visitaban a capital), derrubado para dar lugar á ampliación de “Galerías Prezados” (arqtos. Antonio Perpiñá e Luís Iglesias, 1964-68). Con estas contribucións, máis modernas e de boa calidade, renovouse e completado un escenario moi importante, tanto que pode dicirse que é en por si toda unha síntese, e, así, o verdadeiro protagonista da gran avenida..

Antonio González-Capitel Martínez · Doutor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · xaneiro 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

https://veredes.es/blog/gl/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-v-anton-capitel/
[:en]https://veredes.es/blog/en/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-iii-anton-capitel/

La foto de la semana: Obras en la Plaza de Callao (construcción del segundo tramo de la Gran Vía), años veinte | Fuente: edicioneslalibreria
Works in th Callao Square, twenties | Source: edicioneslalibreria

At the end of the second section and beginning of the third there was a high-interest spatial and formal episode, the Plaza del Callao, which can also be considered as a fourth act” of the total “theater” that Gran Vía supposes. Or if you prefer, and because of its uniqueness, a theater of your own. An intense and independent scene, spatially punctual in this case being a square.

There-and counting on time-there was an intense scene that began with some very important characters. The first was the Palacio de la Prensa (Arch. Pedro Muguruza, 1924-28), in a more or less neo-Baroque style, but late, not related to the buildings of the first section, and yes, and much, with the metropolitan intentions and the evocation of buildings in height. Muguruza’s stays in the United States were not, of course, foreign to these intentions, which we had already highlighted in more general terms.

But the second character, the Capitol building (or Carrión, has two names, Arch. Luis Martínez Feduchi and Vicente Eced y Eced, 1931-33), although it also links to America, at least through what it has of decoration with the style “Art-Dèco”, it is related mainly with the German expressionism, and, very concretely, with the work of Mendelshon, when this influential architect decided to soften the expressionism with the features and vocabulary of rationalism. This allowed him to practice a very attractive and practical architecture, which earned him important works, on the one hand, and also the exercise of an important international influence, on the other. Probably one of the most fortunate works in the world within the environment of this influence was precisely this Capitol building, won by Feduchi and Eced in a restricted contest (which was also presented by Muguruza and Gutiérrez Soto) and built in a place where its An elaborate formal proposal serves as an image for Gran Vía itself, offering itself as a perspective fund for the second section, the most important for its situation and its horizontality.

La plaza del Callao y el edificio del Palacio de la Prensa en construcción | Fuente: http://www.memoriademadrid.es/buscador.php?accion=VerFicha&id=19514&num_id=13&num_total=17
The Plaza del Callao and the building of the Palacio de la Prensa under construction, 1927 | Source: memoriademadrid

It is very remarkable for the two mentioned buildings, true protagonists of the square, the skillful handling of the different scales and characters they faced there. In the Palacio de la Prensa there are three: the building is presented in front of the square in the form of a tower, whose configuration seems autonomous, although it is not, to the third section of the avenue with a building of medium and continuous scale, and part of behind, the old town, with the smaller scale that the blind volume of the cinema allows. In the Capitol there are only two scales or characters, but also very clear and well resolved: the tower scale, equally autonomous only in appearance, explicit in the square and in intense dialogue with the Palace of the Press, and enormously active in the background of perspective cited above. The second scale, also parallel to that of the Palacio de la Prensa, is the most continuous, of medium and horizontal height of the slightly descending development of the third section of the avenue. Both the prominence of both buildings in the square and the skillful handling of the different scales mentioned make these copies, and their dialogue, one of the most intense and successful episodes of this great stage.

The rest of the buildings of the square, and from this same period or earlier, are only complementary. One could highlight, if anything, the building of the Callao cinema (architect Luis Gutiérrez Soto, 1926-27) and this because of its specialized dedication – a building that is only a cinema – and because of the dome with which it was proposed to enter into dialogue both with the oldest buildings and with the two great future protagonists, that seemed to guess.

The other unique buildings are modern. The one that is today of the FNAC was the one of “Galerías Preciados” (also of Luis Gutiérrez Soto, realized after the civil war -40 years and increased later of height -50 years-, today it appears relatively reformed for its new use). Its neutrality of abstract skyscraper completes well the square when establishing a new character in smooth dialogue with the two previous towers. Where today is “El Corte Inglés” (which was also “Galerías Preciados”, two commercial institutions that were very important for the city, the second one already disappeared) was first the “Hotel Florida” (Arch. Antonio Palacios, which was a reference important for the Cuban-Spaniards returned to the metropolis and who visited the capital), demolished to give rise to the expansion of “Galerías Preciados” (archives Antonio Perpiñá and Luis Iglesias, 1964-68). With these contributions, more modern and of good quality, a very important scene has been renewed and completed, so much so that it can be said that it is by itself a synthesis, and, thus, the true protagonist of the great avenue.

Antonio González-Capitel Martínez · PhD architect · professor at ETSAM
Madrid · january 2016

References:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

https://veredes.es/blog/en/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-v-anton-capitel/[:]

[:es]Nuevas herramientas proyectuales de referencia: Espacios Comunes | Miquel Lacasta[:gl]Novas ferramentas proyectuales de referencia: Espazos Comúns | Miquel Lacasta[:en]New tools proyectuales of reference: Common Spaces | Miquel Lacasta[:]

[:es]

El tiempo de los lamentos suele dejar paso a una reflexión serena y a veces audaz. La visión y la lectura del campo después de la batalla, remueve reflexiones, y de forma más convulsa que programada, activa nuevas esperanzas. La situación actual, no solamente en términos locales, sino a nivel global, debería promover un debate riguroso sobre el uso social de la arquitectura y el papel de médium de los arquitectos.

Algunos balbuceos al respecto empiezan a considerar una nueva re-proyección del hecho arquitectónico, con el fin de volver a sintonizar con una masa social que parece habernos dado la espalda, en algunas ocasiones, gracias a nosotros mismos. Desde instancias normalmente periféricas, hoy día, puede decirse que nuevas lógicas de referencia parecen querer religar al arquitecto con su tiempo y su sociedad.

En otras palabras, hoy se da una situación de carácter ocasional, en el sentido al que hace referencia Josep Lluís Mateo en su libro Ocasiones donde señala que

nuestros trabajos son siempre oportunidades para entender y establecer relaciones activas con el mundo.1

Reactivar y cuestionar estas oportunidades es uno de los retos que están sobre la mesa, y desde aquí queremos aportar y compartir algunas ideas que tanto en nuestros despachos como en la universidad vamos lentamente visualizando.

Al hilo de esta consideración inicial, y haciendo un análisis puramente instrumental, uno de los puntos clave reside en la obsolescencia del utillaje estándar del acto de proyectar la arquitectura. No nos referimos, evidentemente, al paso del lápiz al ordenador, sino más bien al instrumental intelectual con que los arquitectos suelen resolver la reflexión arquitectónica, que más tarde darán cabida en sus proyectos de manera más o menos específica. Igualmente nos referimos la aspiración de que, con un nuevo instrumental intelectual, volveremos a establecer un puente de diálogo con nuestra sociedad, escucharemos las situaciones que nos propone el lugar y emprenderemos el viaje crítico que todo proyecto debería llevar incorporado en su código genético.

No se trata por tanto de operar en términos de posicionamientos categóricos, sino más bien de tejer balizas, nodos conceptuales, puntos de reflexión que inviten a una inflexión en las bases teóricas de la arquitectura y en las propuestas de valor de los proyectos del futuro, tanto en los docentes como en los profesionales.

Se pueden determinar como mínimo tres ámbitos de reflexión disciplinar que tienen en su raíz la reformulación de nuestra vocación de servicio a la sociedad. En los próximos 3 artículos anunciaremos estos puntos de anclaje que consideramos estructurales.

Espacios Comunes. La idea de lo común, es decir en términos abstractos, aquello que aglutina, que forma parte de todos, aquello que seguramente no tiene un propietario especifico, porque es un recurso puesto al servicio de todos, parece que centra alguna de las últimas reflexiones. En este espacio ya se hizo alguna mención al respecto, leer artículo Thoughts on the Everyday.2 Tanto el título de la Biennale de Venecia inaugurada el pasado agosto, Common Ground, como en el Congreso Internacional de la Fundación Arquitectura y Sociedad celebrado el pasado junio en Pamplona, cuyo enunciado La Arquitectura: Lo Común, podrían hacer pensar que el foco se mueve hacia una nueva idea de comunidad, o más bien, hacia a una lógica de comunidad. Otro debate, que no vamos a empezar aquí, es la profundidad y la pertinencia de las reflexiones alrededor de la Biennale, por ejemplo, o el carácter oportunista de algunas de las propuestas comisariadas por David Chipperfield. Otros3 saben desenmascarar ciertas actitudes mejor de lo que aquí podríamos hacer.

Instalación de Norman Foster para la última Bienal de Venecia | Fotografía: Jaume Prat Ortells | jaumepratarquitecto.com
Instalación de Norman Foster para la última Bienal de Venecia | Fotografía: Jaume Prat Ortells | jaumepratarquitecto.com
Introducción

Preferimos pensar que tras la idea de Espacios Comunes, hay la posibilidad de replantear por ejemplo los rígidos límites entre el espacio público y el espacio privado, abrir definitivamente la discusión sobre, por ejemplo, la responsabilidad social sobre espacios privados, o la posibilidad de gestionar desde la eficiencia de lo privado, espacios públicos. Cabría pensar también, bajo la idea de lo común, sobre la multiescalaridad de todo proyecto como garantía de su valor social, es decir, entender que cada proyecto de arquitectura debe encontrar su acomodo en la escala metropolitana, la escala urbana y la escala humana. Podríamos decir que todas las escalas participan de la idea de lo común. Por último, otra idea que planea alrededor del concepto Espacios Comunes, es el de la gestión de los modelos de comportamiento urbanos. La tecnología y lo que se llama la internet de las cosas,4 está provocando que la red se extienda no solamente a las personas, que de por sí ya empiezan a hacer un uso de lo urbano diferente al programado inicialmente, sino también a las cosas, con la posibilidad de emitir y recibir información entre ellas, y entre las cosas y las personas. Esta autentica revolución instrumental, va a llegar a modificar las pautas de pensamiento proyectual de las ciudades, y sobre todo, de los espacios comunes. En otras palabras, afecta directamente a la esencia de lo común. Igualmente pertenece a las lógicas de lo que aquí llamamos Espacios Comunes la concepción de lo ordinario en oposición a lo extraordinario y la idea de lo cotidiano en oposición a lo inhabitual.

Espacios Comunes: La comunidad

Más allá incluso, hay una reflexión de fondo sobre el modelo de comportamiento de las ciudades, que desde hace ya demasiado tiempo están empleando lógicas más ligadas a las corporaciones que a las comunidades, que es lo que realmente son. La competencia por extraer de la ciudad recursos para la satisfacción supuesta de una oferta, léase turismo masivo, equipamientos marca sobredimensionados, estructuras megalomaníacas destinadas al posicionamiento de la citybrand, dejando al ciudadano en un segundo plano, empiezan a mostrar su alto grado de obsolescencia.

Por el contrario, una re-lectura de la idea de ciudad comunidad, cuya raíz es lo común, empieza a hacerse hueco de nuevo. Esta nueva lógica de la comunidad ha demostrado a lo largo de la historia su capacidad para aprovechar un recurso compartido de una manera flexible. En esencia, una comunidad comparte recursos y cada miembro se preocupa por que estos recursos se vayan renovando. En una comunidad, el cuidado de lo común forma parte de su lógica de acción. La estrategia de una comunidad se organiza a través de ecosistemas, basados en estándares abiertos y emergentes. En definitiva el comportamiento de un cuerpo social estructurado a partir de la idea de comunidad potencia la innovación, la resolución efectiva de los conflictos y procura compartir el rol de transferencia de las experiencias pasadas, liberando conocimiento y fomentando la inteligencia colectiva.5

Espacios Comunes: Lo ordinario

Otro aspecto destacado del epígrafe de lo común es la relación con lo ordinario. Lo ordinario, en palabras de Enrique Walker

incluye la arquitectura que la propia arquitectura excluye.6

En esencia lo común emparentado con la idea de lo ordinario supone

por definición una condición de alteridad. Es decir, consiste en aquellos objetos que la disciplina de la arquitectura proclama fuera de su territorio y contra los que define sus límites. 

En otras palabras, y llevando las ideas al extremo, lo ordinario, viene  a expresar la distancia que los arquitectos y ciertas arquitecturas han abierto respecto a lo que la sociedad sí que da valor, como mínimo valor de uso, y que posiciones esteticistas o simplemente un afán por sofisticar el gusto, ha provocado que la figura del arquitecto quede lejos de las aspiraciones sociales. Otra forma de entender lo ordinario, lo encontramos en la exaltación del arte de lo transitorio, lo fugitivo y lo contingente y que tiene en Baudelaire o en el conde de Lautréamont, quien exalta

la belleza del encuentro fortuito entre una máquina de coser y un paraguas sobre una mesa de disección, 

un punto de referencia, donde lo prácticamente vulgar, como categoría, puede dar pie a una lectura de lo extraordinario. Algo de eso hacían ya los situacionistas en los lejanos años 50.

La consistencia de lo ordinario, dentro del ámbito de lo común, reside en palabras más cercanas, en tomar también como propio del instrumental reflexivo del arquitecto aquello que podría considerase obvio, y que por falta endémica de atención, se ha transformado en algo preciado y recuperable. Potencialmente asistimos a fenómenos de lo corriente, como por ejemplo la proliferación de huertos urbanos, que investigados y convenientemente interpretados son capaces de formular conceptos y estrategias, que permiten en definitiva, aprender del paisaje humano y urbano existente. En otras palabras,

una condición urbana, que no ha sido precedida por una teoría, pero que contiene suficiente evidencia como para sostener una.7

Espacios Comunes: Lo cotidiano

Parece por tanto que el territorio de lo común, se imbrica en las lógicas de cada día, en realidades cotidianas,  como pieza angular de una ciudad y desde allí promover una arquitectura más cercana, más real, igual de ambiciosa que otras, y sobre todo, reposiciona a las personas en el centro de reflexión urbano-arquitectónica. Algo que, sin duda, se ha dejado últimamente descuidado en el afán por estilizar epatar, con propuestas que nacen torcidas. Hay que volver a entender cuál es el tiempo y el espacio especifico para lo cotidiano, donde cada proyecto se afirma por ofrecer exactamente aquello que la sociedad demandará en un futuro próximo, que favorece la conexión y el intercambio, que pivota sobre espacios de roce, de vida cotidiana, y no esconder las carencias tras el disfraz de lo extraordinario, de lo sobresingular.

Seamos claros, aparte de ciertas situaciones extremas, la gran ambición de la arquitectura debería ser el dotar de máxima calidad espacial, funcional y técnica a la mayoría de edificios corrientes, con programas corrientes y situaciones corrientes que llegan a los despachos de arquitectura, es decir dar el máximo de arquitectura para los proyectos mínimos. O en otras palabras, no pretender disfrazar de museo un edificio de vivienda social, un centro de asistencia primaria o un colegio. Eso no quiere decir que debamos renunciar a la ambición arquitectónica, sino todo lo contrario, significa concentrar la máxima ambición en los proyectos cotidianos sin desnaturalizarlos.

Punto y seguido

Debería ser razonable, que tras una evidente obnubilación por los ejercicios de estilo apabullantes en su formalismo, pero aterradoramente vacios de contenido en muchas ocasiones, los Espacio Comunes, vuelvan a mapificar una realidad compleja, por contradictoria, y abierta por indeterminada. A su vez, parecería pertinente reconsiderar también reflexiones basadas en un cierto sentido de lo común, o de la comunidad, entendido este a la manera Kantiana, como la acción recíproca entre el agente y el paciente. Según Kant, esta es una de las tres categorías de la relación, junto con la inherencia y la casualidad, que desemboca en la tercera analogía de la experiencia, llamada también principio de la comunidad. Citando directamente al filósofo,

todas las sustancias se hallan, en la medida en que sean simultáneas, en completa comunidad, es decir en acción recíproca.

En definitiva, aplicado a un conjunto de individuos, la idea de comunidad es un cuerpo social que se comunica por lo menos en algo, es decir, que se relaciona con cosas u otras personas. Que comparten, interactúan, intercambian, etc. Una especie de sensatez establecida, con menos potencia de juzgar, que con la capacidad de ofrecer un resultado socialmente disponible y reconocido.8 

Nada mejor que asumir estas ideas como aspiración de lo que debería incorporar un espacio urbano entendido dentro del ámbito de los Espacios Comunes.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, enero 2013

*Este post y los dos siguientes, con los que comparto la autoría, son el producto de un diálogo abierto con Marta García-Orte, profesora de Taller Final de Grado de la ESARQ, de la Universitat Internacional de Catalunya. En el taller estamos centrados en la  investigación y la introducción de estos temas en paralelo al desarrollo de los proyectos de los alumnos. Nuestra aspiración es que al final del Taller, estas ideas sean reconocibles, no tanto en la forma de un objeto dado, sino en los contenidos y la construcción del relato de cada proyecto. Esperamos ver algunos resultados a finales del mes de Julio de este año.

Notas:

MATEO, Josep Lluís, Ocasiones, Ed Actar, Barcelona, 2009

Interesante la lectura The Internet of Things

Para saber más, son muy interesantes los artículos y la línea argumental de Javier Creus, que desarrolla desde la consultora Ideas for change

Idem

[:gl]

O tempo dos queixumes adoita deixar paso a unha reflexión serena e ás veces audaz. A visión e a lectura do campo logo da batalla, remove reflexións, e de forma máis convulsa que programada, activa novas esperanzas. A situación actual, non soamente en términos locais, senón a nivel global, debería promover un debate rigoroso sobre o uso social da arquitectura e o papel de médium dos arquitectos. Algúns balbuceos respecto diso empezan a considerar unha nova re-proxección do feito arquitectónico, co fin de volver a sintonizar cunha masa social que parece habernos dado as costas, nalgunhas ocasións, grazas a nós mesmos. Desde instancias normalmente periféricas, hoxe día, pode dicirse que novas lóxicas de referencia parecen querer religar ao arquitecto co seu tempo e a súa sociedade. Noutras palabras, hoxe dáse unha situación de carácter ocasional, no sentido ao que fai referencia Josep Lluís Mateo no seu libro Ocasións onde

sinala que os nosos traballos son sempre oportunidades para entender e establecer relacións activas co mundo.1

Reactivar e cuestionar estas oportunidades é un dos retos que están sobre a mesa, e desde aquí queremos aportar e compartir algunhas ideas que tanto nos nosos despachos como na universidade imos lentamente visualizando.

Ao fío desta consideración inicial, e facendo unha análise puramente instrumental, un dos puntos crave reside na obsolescencia do utillaje estándar do acto de proxectar a arquitectura. Non nos referimos, evidentemente, ao paso do lapis ao computador, senón máis ben ao instrumental intelectual con que os arquitectos adoitan resolver a reflexión arquitectónica, que máis tarde darán cabida nos seus proxectos de maneira máis ou menos específica. Igualmente referímonos a aspiración de que, cun novo instrumental intelectual, volveremos establecer unha ponte de diálogo coa nosa sociedade, escoitaremos as situacións que nos propón o lugar e emprenderemos a viaxe crítica que todo proxecto debería levar incorporado no seu código xenético.

Non se trata por tanto de operar en termos de posicionamentos categóricos, senón máis ben de tecer balizas, nodos conceptuais, puntos de reflexión que conviden a unha inflexión nas bases teóricas da arquitectura e nas propostas de valor dos proxectos do futuro, tanto nos docentes como nos profesionais.

Pódense determinar como mínimo tres ámbitos de reflexión disciplinar que teñen na súa raíz a reformulación da nosa vocación de servizo á sociedade. Nos próximos 3 artigos anunciaremos estes puntos de ancoraxe que consideramos estruturais.

Espazos Comúns. A idea do común, é dicir en termos abstractos, aquilo que aglutina, que forma parte de todos, aquilo que seguramente non ten un propietario especifico, porque é un recurso posto ao servizo de todos, parece que centra algunha das últimas reflexións. Neste espazo xa se fixo algunha mención respecto diso, ler artigo Thoughts on the Everyday.2 Tanto o título da Biennale de Venecia inaugurada o pasado agosto, Common Ground, como no Congreso Internacional da Fundación Arquitectura e Sociedade celebrado o pasado xuño en Pamplona, cuxo enunciado A Arquitectura: O Común, poderían facer pensar que o foco se move cara a unha nova idea de comunidade, ou máis ben, cara á unha lóxica de comunidade. Outro debate, que non imos empezar aquí, é a profundidade e a pertinencia das reflexións ao redor da Biennale, por exemplo, ou o carácter oportunista dalgunhas das propostas comisariadas por David Chipperfield. Outros3 saben desenmascarar certas actitudes mellor do que aquí poderiamos facer.

Instalación de Norman Foster para la última Bienal de Venecia | Fotografía: Jaume Prat Ortells | jaumepratarquitecto.com
Instalación de Norman Foster para a última Bienal de Venecia | Fotografía: Jaume Prat Ortells | jaumepratarquitecto.com

Introdución

Preferimos pensar que tras a idea de Espazos Comúns, hai a posibilidade de reformular por exemplo os ríxidos límites entre o espazo público e o espazo privado, abrir definitivamente a discusión sobre, por exemplo, a responsabilidade social sobre espazos privados, ou a posibilidade de xestionar desde a eficiencia do privado, espazos públicos. Cabería pensar tamén, baixo a idea do común, sobre a multiescalaridad de todo proxecto como garantía do seu valor social, é dicir, entender que cada proxecto de arquitectura debe atopar a súa acomodo na escala metropolitana, a escala urbana e a escala humana. Poderiamos dicir que todas as escalas participan da idea do común. Por último, outra idea que planea ao redor do concepto Espazos Comúns, é o da xestión dos modelos de comportamento urbanos. A tecnoloxía e o que se chama a internet das cousas,4 está a provocar que a rede se estenda non soamente ás persoas, que de seu xa empezan a facer un uso do urbano diferente ao programado inicialmente, senón tamén ás cousas, coa posibilidade de emitir e recibir información entre elas, e entre as cousas e as persoas. Esta autentica revolución instrumental, vai chegar a modificar as pautas de pensamento proyectual das cidades, e sobre todo, dos espazos comúns. Noutras palabras, afecta directamente á esencia do común. Igualmente pertence ás lóxicas do que aquí chamamos Espazos Comúns a concepción do ordinario en oposición ao extraordinario e a idea do cotián en oposición ao inhabitual.

Espazos Comúns: A comunidade

Máis aló mesmo, hai unha reflexión de fondo sobre o modelo de comportamento das cidades, que desde fai xa demasiado tempo están a empregar lóxicas máis ligadas ás corporacións que ás comunidades, que é o que realmente son. A competencia por extraer da cidade recursos para a satisfacción suposta dunha oferta, léase turismo masivo, equipamentos marca sobredimensionados, estruturas megalomaníacas destinadas ao posicionamento da citybrand, deixando ao cidadán nun segundo plano, empezan a mostrar o seu alto grao de obsolescencia.

Pola contra, unha re-lectura da idea de cidade comunidade, cuxa raíz é o común, empeza a facerse oco de novo. Esta nova lóxica da comunidade demostrou ao longo da historia a súa capacidade para aproveitar un recurso compartido dunha maneira flexible. En esencia, unha comunidade comparte recursos e cada membro preocúpase por que estes recursos váianse renovando. Nunha comunidade, o coidado do común forma parte da súa lóxica de acción. A estratexia dunha comunidade organízase a través de ecosistemas, baseados en estándares abertos e emerxentes. En definitiva o comportamento dun corpo social estruturado a partir da idea de comunidade potencia a innovación, a resolución efectiva dos conflitos e procura compartir o rol de transferencia das experiencias pasadas, liberando coñecemento e fomentando a intelixencia colectiva.5

Espazos Comúns: O ordinario

Outro aspecto destacado do epígrafe do común é a relación co ordinario. O ordinario, en palabras de Enrique Walker

inclúe a arquitectura que a propia arquitectura exclúe.6

En esencia o común emparentado coa idea do ordinario supón

por definición unha condición de alteridade. É dicir, consiste naqueles obxectos que a disciplina da arquitectura proclama fóra do seu territorio e contra os que define os seus límites.

Noutras palabras, e levando as ideas ao extremo, o ordinario, vén expresar a distancia que os arquitectos e certas arquitecturas abriron respecto a o que a sociedade si que dá valor, como mínimo valor de uso, e que posicións esteticistas ou simplemente un afán por sofisticar o gusto, provocou que a figura do arquitecto quede lonxe das aspiracións sociais. Outra forma de entender o ordinario, atopámolo na exaltación da arte do transitorio, o fugitivo e o continxente e que ten en Baudelaire ou no conde de Lautréamont, quen exalta

a beleza do encontro fortuíto entre unha máquina de coser e un paraugas sobre unha mesa de disección, 

un punto de referencia, onde o practicamente vulgar, como categoría, pode dar pé a unha lectura do extraordinario. Algo diso facían xa os situacionistas nos afastados anos 50.

A consistencia do ordinario, dentro do ámbito do común, reside en palabras máis próximas, en tomar tamén como propio do instrumental reflexivo do arquitecto aquilo que podería considerase obvio, e que por falta endémica de atención, transformouse en algo prezado e recuperable. Potencialmente asistimos a fenómenos do común, por exemplo a proliferación de hortos urbanos, que investigados e convenientemente interpretados son capaces de formular conceptos e estratexias, que permiten en definitiva, aprender da paisaxe humana e urbana existente. Noutras palabras,

unha condición urbana, que non foi precedida por unha teoría, pero que contén suficiente evidencia como para soster unha.7

Espazos Comúns: O cotián

Parece por tanto que o territorio do común, se imbrica nas lóxicas de cada día, en realidades cotiás, como peza angular dunha cidade e desde alí promover unha arquitectura máis próxima, máis real, igual de ambiciosa que outras, e sobre todo, reposiciona ás persoas no centro de reflexión urbano-arquitectónica. Algo que, sen dúbida, deixouse ultimamente descoidado no afán por estilizar e epatar, con propostas que nacen torcidas. Hai que volver entender cal é o tempo e o espazo especifico para o cotián, onde cada proxecto afírmase por ofrecer exactamente aquilo que a sociedade demandará nun futuro próximo, que favorece a conexión e o intercambio, que pivota sobre espazos de rozamento, de vida cotiá, e non esconder as carencias tras o disfrace do extraordinario, do sobresingular.

Sexamos claros, á parte de certas situacións extremas, a gran ambición da arquitectura debería ser o dotar de máxima calidade espacial, funcional e técnica á maioría de edificios correntes, con programas correntes e situacións correntes que chegan aos despachos de arquitectura, é dicir dar o máximo de arquitectura para os proxectos mínimos. Ou noutras palabras, non pretender disfrazar de museo un edificio de vivenda social, un centro de asistencia primaria ou un colexio. Iso non quere dicir que debamos renunciar á ambición arquitectónica, senón todo o contrario, significa concentrar a máxima ambición nos proxectos cotiáns sen desnaturalizarlos.

Punto e seguido

Debería ser razoable, que tras unha evidente obnubilación polos exercicios de estilo humillantes no seu formalismo, pero aterradoramente vacios de contido en moitas ocasións, os Espazo Comúns, volvan a mapificar unha realidade complexa, por contraditoria, e aberta por indeterminada. Á súa vez, parecería pertinente reconsiderar tamén reflexións baseadas nun certo sentido do común, ou da comunidade, entendido este a a maneira Kantiana, como a acción recíproca entre o axente e o paciente. Segundo Kant, esta é unha das tres categorías da relación, xunto coa inherencia e a casualidade, que desemboca na terceira analogía da experiencia, chamada tamén principio da comunidade. Citando directamente ao filósofo,

todas as substancias áchanse, na medida en que sexan simultáneas, en completa comunidade, é dicir en acción recíproca.

En definitiva, aplicado a un conxunto de individuos, a idea de comunidade é un corpo social que se comunica polo menos en algo, é dicir, que se relaciona con cousas ou outras persoas. Que comparten, interactúan, intercambian, etc. Unha especie de sensatez establecida, con menos potencia de xulgar, que coa capacidade de ofrecer un resultado socialmente dispoñible e recoñecido.8 

Nada mellor que asumir estas ideas como aspiración do que debería incorporar un espazo urbano entendido dentro do ámbito dos Espazos Comúns.

Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, xaneiro 2013

*Este post e os dous seguintes, cos que comparto a autoría, son o produto dun diálogo aberto con Marta García-Orte, profesora de Obradoiro Final de Grao da ESARQ, da Universitat Internacional de Catalunya. No taller estamos centrados na investigación e a introdución destes temas en paralelo ao desenvolvemento dos proxectos dos alumnos. A nosa aspiración é que ao final do Taller, estas ideas sexan reconocibles, non tanto na forma dun obxecto dado, senón nos contidos e a construción do relato de cada proxecto. Esperamos ver algúns resultados a finais do mes de Xullo deste ano.

Notas:

MATEO, Josep Lluís, Ocasiones, Ed Actar, Barcelona, 2009

Interesante a lectura The Internet of Things

Para saber máis, son moi interesantes os artigos e a liña argumental de Javier Creus, que desenvolve desde a consultora Ideas for change

Idem

https://veredes.es/blog/gl/nuevas-herramientas-proyectuales-de-referencia-paisajes-productivos-miquel-lacasta/[:en]

The time of the laments is in the habit of opening way to a serene and sometimes bold reflection. The vision and the reading of the field after the battle, removes reflections, and of form more convulsed that programmed, it activates new hopes. The current situation, not only in local terms, but worldwide, should promote a rigorous debate on the social use of the architecture and the medium’s paper of the architects. Some stutters in the matter start considering a new re-projection of the architectural fact, in order to return to tune with a social mass that seems to have given ourselves the back, in some occasions, thanks to us themselves. From normally peripheral instances, today, it can be said that new logics of reference seem to want to re-tie the architect with his time and his company. In other words, today one gives a situation of occasional character, in the sense to which there refers Josep Lluís Mateo in his book Ocasiones 

where it indicates that our works are always opportunities to deal and to establish active relations with the world.1

Reactivate and question these opportunities is one of the challenges that are on the table, and from here we want to contribute and share some ideas that both in our offices and in the university we are slowly visualizing.

In line with this initial consideration, and making a purely instrumental analysis, one of the key points lies in the obsolescence of the standard tools of the act of projecting architecture. We are not referring, evidently, to the passage from the pencil to the computer, but rather to the intellectual tools with which the architects usually resolve the architectural reflection, which will later be accommodated in their projects in a more or less specific way. We also refer to the aspiration that, with a new intellectual instrument, we will again establish a bridge of dialogue with our society, we will listen to the situations proposed by the place and we will undertake the critical journey that every project should have incorporated into its genetic code.

Therefore, it is not a question of operating in terms of categorical positions, but rather of knitting markers, conceptual nodes, points of reflection that invite an inflection in the theoretical bases of architecture and in the value propositions of the projects of the future, both in teachers and professionals.

At least three areas of disciplinary reflection can be determined, which have at their root the reformulation of our vocation of service to society. In the next 3 articles we will announce these anchor points that we consider structural.

Common spaces. The idea of the common, that is, in abstract terms, that which agglutinates, that is part of all, that which surely does not have a specific owner, because it is a resource put at the service of all, seems to center some of the last reflections. In this space some mention was already made, read the article Thoughts on the Everyday.2  Both the title of the Venice Biennale inaugurated last August, Common Ground, and the International Congress of the Architecture and Society Foundation held last June in Pamplona, whose enunciation Architecture: The Common, could suggest that the focus moves towards a new idea of community, or rather, towards a community logic. Another debate, that we are not going to start here, is the depth and relevance of the reflections around the Biennale, for example, or the opportunistic nature of some of the proposals curated by David Chipperfield. Others3 know how to unmask certain attitudes better than what we could do here.

Instalación de Norman Foster para la última Bienal de Venecia | Fotografía: Jaume Prat Ortells | jaumepratarquitecto.com
Norman Foster’s installation for the last Biennial show of Venice | Photography: Jaume Prat Ortells | jaumepratarquitecto.com

Introduction

We prefer to think that behind the idea of Common Spaces, there is the possibility of rethinking, for example, the rigid boundaries between public space and private space, opening up the discussion about, for example, social responsibility over private spaces, or the possibility of managing from the efficiency of the private, public spaces. One might also think, under the idea of the common, about the multi-scale nature of any project as a guarantee of its social value, that is, to understand that each architectural project must find its accommodation in the metropolitan scale, the urban scale and the human scale. We could say that all scales participate in the idea of the common. Finally, another idea that plans around the concept of Common Spaces, is the management of urban behavior models. Technology and what is called the internet of things,4 is causing the network to extend not only to people, who already begin to make use of the urban different from the initially programmed, but also to things , with the possibility of emitting and receiving information among them, and between things and people. This authentic instrumental revolution will change the design thinking patterns of cities and, above all, of common spaces. In other words, it directly affects the essence of the common. It also belongs to the logics of what we call here Common Spaces the conception of the ordinary in opposition to the extraordinary and the idea of the everyday as opposed to the unusual.

Common Spaces: The community

Beyond that, there is a deep reflection on the model of behavior of cities, which for too long have been using logics more linked to corporations than to communities, which is what they really are. The competition to extract from the city resources for the supposed satisfaction of an offer, read mass tourism, oversized brand equipment, megalomaniac structures aimed at positioning the citybrand, leaving the citizen in the background, begin to show their high degree of obsolescence.

On the contrary, a re-reading of the idea of a community city, whose root is the common, begins to take shape again. This new logic of the community has demonstrated throughout history its ability to take advantage of a shared resource in a flexible way. In essence, a community shares resources and each member is concerned that these resources are renewed. In a community, the care of the common is part of its logic of action. The strategy of a community is organized through ecosystems, based on open and emerging standards. In short, the behavior of a structured social body based on the idea of community promotes innovation, the effective resolution of conflicts and seeks to share the role of transfer of past experiences, liberating knowledge and fostering collective intelligence.5

Common Spaces: The ordinary

Another outstanding aspect of the epigraph of the common is the relationship with the ordinary. The ordinary, in the words of Enrique Walker

includes the architecture that the architecture itself excludes.6

In essence, the common thing related to the idea of the ordinary supposes

by definition a condition of otherness. That is, it consists of those objects that the discipline of architecture proclaims outside its territory and against which it defines its limits. 

In other words, and taking the ideas to the extreme, the ordinary, comes to express the distance that architects and certain architectures have opened regarding what society does value, at least use value, and what aesthetic positions or simply an eagerness to sophisticate the taste, has caused that the figure of the architect is far from the social aspirations. Another way of understanding the ordinary, we find it in the exaltation of the art of the transitory, the fugitive and the contingent and that it has in Baudelaire or in the Count of Lautréamont, who exalts

the beauty of the fortuitous encounter between a sewing machine and an umbrella on a dissection table, 

a point of reference, where the practically vulgar, as a category, can give rise to a reading of the extraordinary. Something of that was already done by the Situationists in the distant 50s.

The consistency of the ordinary, within the scope of the common, resides in closer words, in taking also as own of the reflective instrumental of the architect what could be considered obvious, and that due to an endemic lack of attention, has become something precious and recoverable. Potentially we attend phenomena of the ordinary, such as the proliferation of urban gardens, which, when researched and conveniently interpreted, are capable of formulating concepts and strategies, which ultimately allow us to learn from the existing human and urban landscape. In other words,

an urban condition, which has not been preceded by a theory, but that contains enough evidence to sustain one.7

Common Spaces: The everyday

It seems therefore that the territory of the common, is imbricated in the logics of each day, in daily realities, as an angular piece of a city and from there to promote a closer, more real architecture, as ambitious as others, and above all, repositions people in the urban-architectural reflection center. Something that, without a doubt, has been left lately neglected in the eagerness to stylize and epatar, with proposals that are born crooked. It is necessary to re-understand what is the specific time and space for everyday life, where each project is affirmed to offer exactly what society will demand in the near future, which favors connection and exchange, which pivots on spaces of friction, of daily life, and not hide the shortcomings behind the disguise of the extraordinary, of the over-all.

Let’s be clear, apart from certain extreme situations, the great ambition of architecture should be to provide maximum spatial, functional and technical quality to most current buildings, with current programs and current situations that reach architecture offices, that is, give the maximum of architecture for the minimum projects. Or in other words, do not pretend to disguise as a museum a social housing building, a primary care center or a school. That does not mean that we should renounce architectural ambition, but quite the opposite, means to concentrate the maximum ambition in the daily projects without denaturing them.

Point and followed

It should be reasonable, that after a clear obfuscation by the style exercises overwhelming in their formalism, but frighteningly empty of content on many occasions, the Commons, re-mapify a complex reality, as contradictory, and open as indeterminate. At the same time, it would seem pertinent to reconsider also reflections based on a certain sense of the common, or of the community, understood in the Kantian way, as the reciprocal action between the agent and the patient. According to Kant, this is one of the three categories of the relationship, together with inherence and chance, which leads to the third analogy of experience, also called the principle of community. Quoting directly from the philosopher,

all substances are, to the extent that they are simultaneous, in complete community, that is, in reciprocal action.

In short, applied to a group of individuals, the idea of community is a social body that communicates at least in something, that is, that relates to things or other people. That they share, interact, exchange, etc. A kind of established good sense, with less power to judge, than with the ability to offer a socially available and recognized result.8 

Nothing better than to assume these ideas as an aspiration of what should incorporate an urban space understood within the scope of the Common Spaces..

Miquel Lacasta. PhD architect
Barcelona, january 2013

*This post and the following two, with which I share the authorship, are the product of an open dialogue with Marta García-Orte, professor of the Final Degree Workshop of the ESARQ, of the International University of Catalonia. In the workshop we are focused on research and the introduction of these issues in parallel to the development of student projects. Our aspiration is that at the end of the Workshop, these ideas are recognizable, not so much in the form of a given object, but in the contents and construction of the story of each project. We hope to see some results at the end of July of this year.

Notes:

REhabitando Barrios. REhabitando Ciudades

0

[:es]

REhabitando-Barrios2019

Según el Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD), más de la mitad de la población mundial vive hoy en zonas urbanas. En 2050, esa cifra habrá aumentado a 6.500 millones de personas, dos tercios de la humanidad. No es posible lograr un desarrollo sostenible sin transformar radicalmente la forma en que construimos y administramos los espacios urbanos.

Algunas de las metas que Naciones Unidas ha establecido para cumplir el Objetivo 11 de Desarrollo Sostenible sobre ciudades y comunidades sostenibles son:

· De aquí a 2030, reducir el impacto ambiental negativo per cápita de las ciudades, incluso prestando especial atención a la calidad del aire y la gestión de los desechos municipales y de otro tipo.

· Redoblar los esfuerzos para proteger y salvaguardar el patrimonio cultural y natural del mundo.

· De aquí a 2030, proporcionar acceso a sistemas de transporte seguros, asequibles, accesibles y sostenibles para todos y mejorar la seguridad vial, en particular mediante la ampliación del transporte público, prestando especial atención a las necesidades de las personas en situación de vulnerabilidad, las mujeres, los niños, las personas con discapacidad y las personas de edad.

En línea con estos objetivos, es importante destacar que existe una importante variedad de patrimonio urbano industrial o del transporte en el tejido urbano de nuestras ciudades que sufre algún proceso de degradación o está completamente abandonado. En lo relativo al patrimonio industrial, podemos encontrar desde la herencia industrial, tanto si se trata de terrenos industriales abandonados como de edificios fabriles obsoletos y en ruina, hasta polígonos, conjuntos o edificios industriales aún en activo inmersos en la ciudad, pero con escasa colaboración con el espacio urbano. Y en lo que concierne al patrimonio del transporte, es común encontrar en nuestras ciudades antiguas estaciones en desuso, o bien vías ferroviarias, pistas de aeropuertos o carreteras que obsoletas o cuyo uso representa una barrera histórica entre zonas urbanas.

Las presentes bases definen las condiciones de un concurso que busca explorar las oportunidades medioambientales, sociales, económicas y paisajísticas que pueden adquirir las intervenciones en los espacios urbanos y edificios industriales o en las infraestructuras del transporte, que sufren algún proceso de degradación o están completamente abandonados, así como el alcance y significado territorial que dichas intervenciones pueden llegar a alcanzar dentro de una estrategia urbana de economía circular.

Este concurso se diseña con el doble criterio de permitir ilustrar, por un lado, el potencial de la industria o la infraestructura del transporte en degradación o abandonada como recurso y oportunidad parala activación económica y la mejora del espacio urbano (en términos funcionales, paisajísticos y sociales); y, por otro lado, la contribución que dichas actuaciones pueden tener en la construcción de una ciudad más sostenible y resiliente, a través de su su RE-utilización y adaptación a las articulaciones entre proyecto y ciudad como objeto de transformación de los sistemas (viario, espacios públicos y equipamientos)

En el ámbito de este contexto se convoca este concurso que tiene como objetivo incentivar y generar propuestas de estrategias de sostenibilidad que reduzcan el impacto ambiental negativo per cápita de la ciudad en la que se sitúe, salvaguarde el valor del patrimonio industrial o del transporte en el que se intervenga, mejore la movilidad sostenible y suponga una mejora social, económica, funcional y paisajística para la ciudad. Asimismo, deben ser examinados los intereses de grupos sociales afectados o destinatarios de la operación, como agentes de transformación a movilizar.

Inscripción previa gratuita:
Abierto el plazo de inscripción desde el 1 de octubre hasta el 6 de diciembre de 2019.

BASES

[:gl]

REhabitando-Barrios2019

Segundo o Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD), máis da metade da poboación mundial vive hoxe en zonas urbanas. En 2050, esa cifra aumentaría a 6.500 millóns de persoas, dous terzos da humanidade. Non é posible lograr un desenvolvemento sustentable sen transformar radicalmente a forma en que construímos e administramos os espazos urbanos.

Algunhas das metas que Nacións Unidas estableceu para cumprir o Obxectivo 11 de Desenvolvemento Sustentable sobre cidades e comunidades sustentables son:

Algunas de las metas que Naciones Unidas ha establecido para cumplir el Objetivo 11 de Desarrollo Sostenible sobre ciudades y comunidades sostenibles son:

· De aquí a 2030, reducir o impacto ambiental negativo per cápita das cidades, incluso prestando especial atención á calidade do aire e a xestión dos refugallos municipais e doutro tipo.

· Redobrar os esforzos para protexer e salvagardar o patrimonio cultural e natural do mundo.

· De aquí a 2030, proporcionar acceso a sistemas de transporte seguros, alcanzables, accesibles e sustentables para todos e mellorar a seguridade viaria, en particular mediante a ampliación do transporte público, prestando especial atención ás necesidades das persoas en situación de vulnerabilidade, as mulleres, os nenos, as persoas con discapacidade e as persoas de idade

En liña con estes obxectivos, é importante destacar que existe unha importante variedade de patrimonio urbano industrial ou do transporte no tecido urbano das nosas cidades que sofre algún proceso de degradación ou está completamente abandonado. No relativo ao patrimonio industrial, podemos atopar desde a herdanza industrial, tanto se se trata de terreos industriais abandonados como de edificios fabrís obsoletos e en ruína, ata polígonos, conxuntos ou edificios industriais aínda en activo inmersos na cidade, pero con escasa colaboración co espazo urbano. E no que concierne ao patrimonio do transporte, é común atopar nas nosas cidades antigas estacións en desuso, ou ben vías ferroviarias, pistas de aeroportos ou estradas que obsoletas ou cuxo uso representa unha barreira histórica entre zonas urbanas.

As presentes bases definen as condicións dun concurso que busca explorar as oportunidades ambientais, sociais, económicas e paisaxísticas que poden adquirir as intervencións nos espazos urbanos e edificios industriais ou nas infraestruturas do transporte, que sofren algún proceso de degradación ou están completamente abandonados, así como o alcance e significado territorial que ditas intervencións poden chegar a alcanzar dentro dunha estratexia urbana de economía circular.

Este concurso deséñase co dobre criterio de permitir ilustrar, por unha banda, o potencial da industria ou a infraestrutura do transporte en degradación ou abandonada como recurso e oportunidade parala activación económica e a mellora do espazo urbano (en termos funcionais, paisaxísticos e sociais); e, doutra banda, a contribución que ditas actuacións poden ter na construción dunha cidade máis sustentable e resiliente, a través da súa a súa RE-utilización e adaptación ás articulacións entre proxecto e cidade como obxecto de transformación dos sistemas (viario, espazos públicos e equipamentos)

No ámbito deste contexto convócase este concurso que ten como obxectivo incentivar e xerar propostas de estratexias de sustentabilidade que reduzan o impacto ambiental negativo per cápita da cidade na que se sitúe, salvagarde o valor do patrimonio industrial ou do transporte no que se interveña, mellore a mobilidade sustentable e supoña unha mellora social, económica, funcional e paisaxística para a cidade. Así mesmo, deben ser examinados os intereses de grupos sociais afectados ou destinatarios da operación, como axentes de transformación a mobilizar.

Inscrición previa gratuíta:
Aberto o prazo de inscrición desde o 1 de outubro ata o 6 de decembro de 2019.

BASES

[:en]

REhabitando-Barrios2019

Según el Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD), más de la mitad de la población mundial vive hoy en zonas urbanas. En 2050, esa cifra habrá aumentado a 6.500 millones de personas, dos tercios de la humanidad. No es posible lograr un desarrollo sostenible sin transformar radicalmente la forma en que construimos y administramos los espacios urbanos.

Algunas de las metas que Naciones Unidas ha establecido para cumplir el Objetivo 11 de Desarrollo Sostenible sobre ciudades y comunidades sostenibles son:

· De aquí a 2030, reducir el impacto ambiental negativo per cápita de las ciudades, incluso prestando especial atención a la calidad del aire y la gestión de los desechos municipales y de otro tipo.

· Redoblar los esfuerzos para proteger y salvaguardar el patrimonio cultural y natural del mundo.

· De aquí a 2030, proporcionar acceso a sistemas de transporte seguros, asequibles, accesibles y sostenibles para todos y mejorar la seguridad vial, en particular mediante la ampliación del transporte público, prestando especial atención a las necesidades de las personas en situación de vulnerabilidad, las mujeres, los niños, las personas con discapacidad y las personas de edad.

En línea con estos objetivos, es importante destacar que existe una importante variedad de patrimonio urbano industrial o del transporte en el tejido urbano de nuestras ciudades que sufre algún proceso de degradación o está completamente abandonado. En lo relativo al patrimonio industrial, podemos encontrar desde la herencia industrial, tanto si se trata de terrenos industriales abandonados como de edificios fabriles obsoletos y en ruina, hasta polígonos, conjuntos o edificios industriales aún en activo inmersos en la ciudad, pero con escasa colaboración con el espacio urbano. Y en lo que concierne al patrimonio del transporte, es común encontrar en nuestras ciudades antiguas estaciones en desuso, o bien vías ferroviarias, pistas de aeropuertos o carreteras que obsoletas o cuyo uso representa una barrera histórica entre zonas urbanas.

Las presentes bases definen las condiciones de un concurso que busca explorar las oportunidades medioambientales, sociales, económicas y paisajísticas que pueden adquirir las intervenciones en los espacios urbanos y edificios industriales o en las infraestructuras del transporte, que sufren algún proceso de degradación o están completamente abandonados, así como el alcance y significado territorial que dichas intervenciones pueden llegar a alcanzar dentro de una estrategia urbana de economía circular.

Este concurso se diseña con el doble criterio de permitir ilustrar, por un lado, el potencial de la industria o la infraestructura del transporte en degradación o abandonada como recurso y oportunidad parala activación económica y la mejora del espacio urbano (en términos funcionales, paisajísticos y sociales); y, por otro lado, la contribución que dichas actuaciones pueden tener en la construcción de una ciudad más sostenible y resiliente, a través de su su RE-utilización y adaptación a las articulaciones entre proyecto y ciudad como objeto de transformación de los sistemas (viario, espacios públicos y equipamientos)

En el ámbito de este contexto se convoca este concurso que tiene como objetivo incentivar y generar propuestas de estrategias de sostenibilidad que reduzcan el impacto ambiental negativo per cápita de la ciudad en la que se sitúe, salvaguarde el valor del patrimonio industrial o del transporte en el que se intervenga, mejore la movilidad sostenible y suponga una mejora social, económica, funcional y paisajística para la ciudad. Asimismo, deben ser examinados los intereses de grupos sociales afectados o destinatarios de la operación, como agentes de transformación a movilizar.

Inscripción previa gratuita:
Abierto el plazo de inscripción desde el 1 de octubre hasta el 6 de diciembre de 2019.

BASES

[:]