[:es]
Después de terminar sus estudios de arquitectura, Jorge Lobos viaja a Chiloé a realizar un trabajo de meses, que terminarían transformándose en años. Por entonces desarrolla su obra arquitectónica en conjunto con la agrupación de arquitectos que ya se encontraba en la zona, y estudia la cultura del territorio, hilvanando las primeras ideas sobre lo que definirá con posterioridad como “arquitectura cultural”.
El trabajo de Lobos ha manifestado constantemente una dirección hacia aquello o aquellos que están al margen de lo que fueron las tendencias de investigación de la academia y el quehacer de los arquitectos, tanto en Chile como en el mundo, ámbitos en los que aún predomina, aunque hoy en menor medida, el trabajo formal sin mayores cuestionamientos, centrado en lo artístico y estético.
De a poco, los problemas ligados a la sobrepoblación, las enormes desigualdades entre los habitantes de las ciudades, la falta de viviendas y el aumento de las masas migratorias en todo el orbe, han llevado a un cuestionamiento de los enfoques de la profesión, lo que ha puesto en primera línea una serie de temas que hace quince años un número muy reducido de profesionales ya estaba investigando.
Los problemas originados por las crisis humanitarias, así como aquellas nuevas necesidades surgidas de los enormes procesos migratorios en diversas partes del mundo, constituyen situaciones sobre las cuales se ha desarrollado en los últimos años el trabajo de Lobos y la fundación “Emergency Architecture & Human Rights”, enfocada en el desarrollo de soluciones aplicables a diferentes escenarios de emergencia y de manera específica para cada territorio y cultura; dos conceptos que son, por cierto, fundamentales en la obra desarrollada por Lobos desde su época en Chiloé.
Una parte esencial de su planteamiento, al enfrentar los problemas provocados por las crisis humanitarias, radica precisamente en entender el territorio y la cultura, sobre todo esta última, como guía del diseño arquitectónico, en la medida en que a través de tales nociones se valoriza e integra un aspecto esencial: los futuros habitantes del proyecto.
Este enfoque fue reconocido el año pasado en la XX Bienal de Arquitectura y Urbanismo de Chile, otorgándole a la fundación el primer premio de la muestra por el proyecto “100 aulas para refugiados” en Jordania, un proyecto en desarrollo hasta el día de hoy.

En las entrevistas que aquí se presentan, realizadas durante enero del 2014 y abril del 2016, se evidencia que esta forma de pensar y cuestionar la disciplina, así como la labor del arquitecto en el proyecto, son constantes en el trabajo y discurso de Lobos, un cuestionamiento y forma de trabajo que si bien no es nuevo, en estos momentos cobra un mayor valor, ya que genera nuevas preguntas y aporta a un proceso de cambio de enfoque que ha venido desarrollando muy lentamente la profesión y la academia.
[:gl]
Despois de terminar os seus estudos de arquitectura, Jorge Lobos viaxa a Chiloé a realizar un traballo de meses, que terminarían transformándose en anos. Por entón desenvolve a súa obra arquitectónica en conxunto coa agrupación de arquitectos que xa se atopaba na zona, e estuda a cultura do territorio, ganduxando as primeiras ideas sobre o que definirá con posterioridade como “arquitectura cultural”.
O traballo de Lobos manifestou constantemente unha dirección cara a aquilo ou aqueles que están á marxe do que foron as tendencias de investigación da academia e o quefacer dos arquitectos, tanto en Chile como no mundo, ámbitos nos que aínda predomina, aínda que hoxe en menor medida, o traballo formal sen maiores cuestionamientos, centrado no artístico e estético.
Da pouco, os problemas ligados á sobrepoblación, as enormes desigualdades entre os habitantes das cidades, a falta de vivendas e o aumento das masas migratorias en todo o orbe, levaron a un cuestionamiento dos enfoques da profesión, o que puxo en primeira liña unha serie de temas que fai quince anos un número moi reducido de profesionais xa estaba a investigar.
Os problemas orixinados polas crises humanitarias, así como aquelas novas necesidades xurdidas dos enormes procesos migratorios en diversas partes do mundo, constitúen situacións sobre as cales se desenvolveu nos últimos anos o traballo de Lobos e a fundación “Emergency Architecture & Human Rights”, enfocada no desenvolvemento de solucións aplicables a diferentes escenarios de emerxencia e de maneira específica para cada territorio e cultura; dous conceptos que son, por certo, fundamentais na obra desenvolvida por Lobos desde a súa época en Chiloé.
Unha parte esencial da súa formulación, ao enfrontar os problemas provocados polas crises humanitarias, radica precisamente en entender o territorio e a cultura, sobre todo esta última, como guía do deseño arquitectónico, na medida en que a través de tales nocións se valoriza e integra un aspecto esencial: os futuros habitantes do proxecto.
Este enfoque foi recoñecido o ano pasado na XX Bienal de Arquitectura e Urbanismo de Chile, outorgándolle á fundación o primeiro premio da mostra polo proxecto “100 aulas para refuxiados” en Xordania, un proxecto en desenvolvemento ata o día de hoxe.

Nas entrevistas que aquí se presentan, realizadas durante xaneiro do 2014 e abril do 2016, evidénciase que esta forma de pensar e cuestionar a disciplina, así como o labor do arquitecto no proxecto, son constantes no traballo e discurso de Lobos, un cuestionamiento e forma de traballo que aínda que non é novo, nestes momentos cobra un maior valor, xa que xera novas preguntas e achega a un proceso de cambio de enfoque que veu desenvolvendo moi lentamente a profesión e a academia.
[:en]
After finishing his architecture studies, Jorge Lobos travels to Chiloé to do a month’s work, which would end up transforming into years. At that time he developed his architectural work in conjunction with the group of architects that was already in the area, and studied the culture of the territory, weaving the first ideas about what he would later define as “cultural architecture”.
The work of Lobos has constantly shown a direction towards that or those who are outside of what were the research trends of the academy and the work of architects, both in Chile and in the world, areas in which it still predominates, although today to a lesser extent, formal work without major questions, focused on the artistic and aesthetic.
Little by little, the problems linked to overpopulation, the enormous inequalities between the inhabitants of the cities, the lack of housing and the increase of migratory masses all over the world, have led to a questioning of the approaches of the profession, which has put in the forefront a series of issues that fifteen years ago a very small number of professionals was already investigating.
The problems caused by humanitarian crises, as well as those new needs arising from the enormous migratory processes in various parts of the world, constitute situations over which the work of Lobos and the foundation “Emergency Architecture & Human Rights”, has developed in recent years. Focused on the development of solutions applicable to different emergency scenarios and specifically for each territory and culture; two concepts that are, of course, fundamental in the work developed by Lobos since his time in Chiloé.
An essential part of its approach, when facing the problems caused by humanitarian crises, lies precisely in understanding the territory and culture, especially the latter, as a guide to architectural design, to the extent that through such notions it is valued and integrates an essential aspect: the future inhabitants of the project.
This approach was recognized last year at the XX Biennial of Architecture and Urbanism of Chile, giving the foundation the first prize in the exhibition for the project “100 aulas para refugiados” in Jordan, a project under development to this day.

In the interviews presented here, conducted during January 2014 and April 2016, it is evident that this way of thinking and questioning the discipline, as well as the work of the architect in the project, are constant in the work and discourse of Lobos, a questioning and way of working that although it is not new, in these moments it acquires a greater value, since it generates new questions and contributes to a process of change of focus that has been developing very slowly the profession and the academy.
[:]




