Inicio Blog Página 61

[:es]Escuela Infantil en A Baiuca | Abalo Alonso Arquitectos[:gl]Escola Infantil en A Baiuca | Abalo Alonso Arquitectos[:en]Infant School in A Baiuca | Abalo Alonso Arquitectos[:]

[:es]

Escuela Infantil en A Baiuca Abalo Alonso Arquitectos o7 into3
Escuela Infantil en A Baiuca | Abalo Alonso Arquitectos © Héctor Santos-Díez

Escuela Infantil en A Baiuca se encuentra en el límite del casco urbano, donde éste se confunde ya con el rural. Y con la memoria colectiva, física incluso todavía, de las antiguas instalaciones industriales cercanas presente. Una serie de volúmenes, casi infantiles, se juntan cual casitas de alguno de los “rueiros” que se suceden poco más allá. Y en tierras de carpinteros,

¿de qué, si no madera, podría ser nuestra escuela?

Esquema funcional sencillo

Tres bandas longitudinales recogen las necesidades del programa. Al norte, administración y servicios; al sur las aulas y, en el centro, la sala de usos múltiples y distribuidor general del edificio.

El acceso principal se produce desde la fachada este, la única en contacto con la calle. A lo largo de la fachada norte se propone un recorrido de servicio, para entrada de personal, suministros y mantenimiento de instalaciones.

El cuerpo central, aunque carece de particiones, está modulado espacialmente por el juego de cubiertas y lucernarios que animan y cualifican el espacio; matizan el impacto acústico y favorecen la entrada de luz natural y ventilación. Esta cualificación espacial, sin ser drástica, nos permite diferenciar visualmente áreas sucesivas y, consecuentemente, utilizarlas en diferentes momentos del día o para diferentes actividades.

La franja sur contiene las aulas. Sensiblemente cuadradas, con una parte de juegos de lado a lado, otra de higiene y otra de descanso. La zona de higiene, en fachada, nos permite disfrutar de control, luz y ventilación natural. La zona de descanso, hacia el interior, facilita usos relacionados con los audiovisuales o, simplemente, estructurar el aula en diferentes ámbitos.

Sistema estructural

Sistema estructural de muros de carga de abeto contra laminado, aislados en fachadas y trasdosados con tabla de pino tratada al autoclave acabada con lasur. Cubierta de doble tablero sobre correas de madera laminada, aislamiento y zinc. Carpinterías de madera; trasdosados y tabiques de cartón yeso y pavimentos industrializados.

Obra: Escuela Infantil en A Baiuca.
Emplazamiento: Avenida Benito Vigo 106. 36680 A Estrada. Pontevedra. España.
Proyecto: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso, Francisco González.
Dirección de obra: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso.
Arquitecto técnico: Francisco González Varela.
Colaboradores: Luis Adrán, arquitecto. Maderas Besteiro. Adolfo Montero. Cálculo de estructuras. Gaia Enxeñería. Cálculo de instalaciones. Spotlux. Manuel Carazo. Asesoría iluminación. Cis Madeira. Manuel Touza, Azahara Sólan. Asesoría madera.
Promotor: Concello de A Estrada. Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar
Construcción: Ute Petrolam Construcciones Galasur. Jefe de Obra, Cándido López Blanco. Encargado: José Manuel Luna.
Industriales: Estructura de madera: Egoin. Iluminación ornamental: Arturo Alvarez.
Redacción de proyecto: Concurso 11.12.2015, adjudicación 08.03.2016,
Proyecto básico: 25.04.2016, proyecto de ejecución 26.07.2016
Fin de obra: 10.07.2018
Presupuesto total: 777.504,86 €
Superficie construida: 767,50 m2
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ abaloalonso.es

Reconocimientos.
– 1º premio concurso de proyectos 2016
– Premio GdA 2018. Coag Vigo
– Premio Luces de Arquitectura. Arquitectura con Eñe. Ifema Coam. Madrid 2018.
– Mención Premio Ventana. Arquitectura con Eñe. Ifema Coam. Madrid 2018.
– Finalista XVIII Premios Coag. Ferrol 2019.
– Seleccionado Premios Fad. Barcelona 2019.

[:gl]

A escola atópase no límite do centro urbano, onde este confúndese xa co rural. E coa memoria colectiva, física mesmo aínda, das antigas instalacións industriais próximas presente. Unha serie de volumes, case infantís, xúntanse cal casiñas dalgún dos “rueiros” que se suceden pouco máis aló. E en terras de carpinteiros,

de que, se non madeira, podería ser nosa escola?

Escuela Infantil en A Baiuca Abalo Alonso Arquitectos o7 into3

O esquema funcional é moi sinxelo. Tres bandas lonxitudinais recollen as necesidades do programa. Ao norte, administración e servizos; ao sur as aulas e, no centro, a sala de usos múltiples e distribuidor xeral do edificio.

O acceso principal prodúcese desde a fachada este, a única en contacto coa rúa. Ao longo da fachada norte proponse un percorrido de servizo, para entrada de persoal, subministracións e mantemento de instalacións.

O corpo central, aínda que carece de particións, está modulado espacialmente polo xogo de cubertas e lucernarios que animan e cualifican o espazo; matizan o impacto acústico e favorecen a entrada de luz natural e ventilación. Esta cualificación espacial, sen ser drástica, permítenos diferenciar visualmente áreas sucesivas e, consecuentemente, utilizalas en diferentes momentos do día ou para diferentes actividades.

A franxa sur contén as aulas. Sensiblemente cadradas, cunha parte de xogos de lado a lado, outra de hixiene e outra de descanso. A zona de hixiene, en fachada, permítenos gozar de control, luz e ventilación natural. A zona de descanso, cara ao interior, facilita usos relacionados cos audiovisuais ou, simplemente, estruturar a aula en diferentes ámbitos.

Sistema estrutural de muros de carga de abeto contra laminado, illados en fachadas e trasdosados con táboa de piñeiro tratada ao autoclave acabada con lasur. Cuberta de dobre taboleiro sobre correas de madeira laminada, illamento e zinc. Carpinterías de madeira; trasdosados e tabiques de cartón xeso e pavimentos industrializados.

Obra: Escola Infantil en A Baiuca.
Emprazamento: Avenida Benito Vigo 106. 36680 A Estrada. Pontevedra. España.
Proxecto: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso, Francisco González.
Dirección de obra: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso.
Arquitecto técnico: Francisco González Varela.
Colaboradores: Luis Adrán, arquitecto. Madeiras Besteiro. Adolfo Montero. Cálculo de estruturas. Gaia Enxeñería. Cálculo de instalacións. Spotlux. Manuel Carazo. Asesoría iluminación. Cis Madeira. Manuel Touza, Azahara Sólan. Asesoría madeira.
Promotor: Concello de A Estrada. Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar
Construcción: Ute Petrolam Construcciones Galasur. Jefe de Obra, Cándido López Blanco. Encargado: José Manuel Luna.
Industriais: Estrutura de madeira: Egoin. Iluminación ornamental: Arturo Alvarez.
Redacción de proxecto: Concurso 11.12.2015, adxudicación 08.03.2016,
Proxecto básico: 25.04.2016, proxecto de execución 26.07.2016
Fin de obra: 10.07.2018
Presuposto total: 777.504,86 €
Superficie construida: 767,50 m2
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ abaloalonso.es

Recoñecementos.
– 1º premio concurso de proyectos 2016
– Premio GdA 2018. Coag Vigo
– Premio Luces de Arquitectura. Arquitectura con Eñe. Ifema Coam. Madrid 2018.
– Mención Premio Ventana. Arquitectura con Eñe. Ifema Coam. Madrid 2018.
– Finalista XVIII Premios Coag. Ferrol 2019.
– Seleccionado Premios Fad. Barcelona 2019.

[:en]

The school is located on the edge of the urban area, where it is already confused with the rural one. And with the collective memory, physical even still, of the old industrial facilities nearby present. A series of volumes, almost childish, gather like little houses from one of the “rueiros” that follow one another a little further on. And in lands of carpenters,

Of what, if not wood, could it be our school?

Escuela Infantil en A Baiuca Abalo Alonso Arquitectos o7 into3

The functional scheme is very simple. Three longitudinal bands collect the needs of the program. To the north, administration and services; to the south the classrooms and, in the center, the multipurpose room and the general distributor of the building.

The main access is from the east façade, the only one in contact with the street. Along the north façade a service route is proposed, for the entry of personnel, supplies and maintenance of facilities.

The central body, although lacking in partitions, is spatially modulated by the set of roofs and skylights that animate and qualify the space; they tone the acoustic impact and favor the entry of natural light and ventilation. This spatial qualification, without being drastic, allows us to differentiate visually successive areas and, consequently, to use them at different times of the day or for different activities.

The southern fringe contains the classrooms. Sensibly square, with a part of games from side to side, another of hygiene and another of rest. The hygiene area, on the facade, allows us to enjoy control, light and natural ventilation. The rest area, towards the interior, facilitates uses related to audiovisuals or, simply, to structure the classroom in different areas.

Structural system of fir load walls against laminate, insulated on facades and backings with treated pine table to the autoclave finished with lasur. Deck of double board on straps of laminated wood, insulation and zinc. Wood joinery; plaster and partitions of plasterboard and industrialized pavements.

Work: Infant School in A Baiuca.
Location: Avenida Benito Vigo 106. 36680 A Estrada. Pontevedra. Spain.
Project: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso, Francisco González.
Construction management: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso.
Technical architect: Francisco González Varela.
Collaborators: Luis Adrán, architect. Besteiro Woods. Adolfo Montero Calculation of structures. Gaia Enxeñería. Calculation of facilities. Spotlux. Manuel Carazo. Lighting advice. Cis Madeira. Manuel Touza, Azahara Sólan. Wood advice.
Promoter: Concello de A Estrada. Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar
Building Company: Ute Petrolam Construcciones Galasur. Jefe de Obra, Cándido López Blanco. Encargado: José Manuel Luna.
Industrial: Wooden structure: Egoin. Ornamental lighting: Arturo Alvarez.
Drafting of the project: Contest 11.12.2015, adjudication 08.03.2016,
Basic project: 25.04.2016, execution project 26.07.2016
The end: 10.07.2018
Total budget: 777.504,86 €
Builded surface: 767,50 m2
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ abaloalonso.es

Awards
– 1º premio concurso de proyectos 2016
– Premio GdA 2018. Coag Vigo
– Premio Luces de Arquitectura. Arquitectura con Eñe. Ifema Coam. Madrid 2018.
– Mención Premio Ventana. Arquitectura con Eñe. Ifema Coam. Madrid 2018.
– Finalista XVIII Premios Coag. Ferrol 2019.
– Seleccionado Premios Fad. Barcelona 2019.

[:]

[:es]Más allá de lo humano. Bartlebooth[:gl]Máis aló do humano. Bartlebooth[:en]Beyond the human[:]

0

[:es]

Desplazando al ser humano del centro de la producción espacial
Más allá de lo humano Bartlebooth
Más allá de lo humano. Bartlebooth

Bartlebooth lanza su séptimo experimento, Más allá de lo humano. Esta publicación explora discursos y prácticas que desplazan al hombre del centro de la producción espacial y entienden su posición dentro de un sistema global atravesado por múltiples tentáculos. Una realidad habitada por bacterias, animales, residuos, cadenas de bits, órdenes logísticas, hongos, ciborgs, territorios, ecosistema, aires… Un nuevo cuerpo múltiple que será necesario interrogar para entender las realidades espaciales y desvelar las posibilidades arquitectónicas que van más allá de lo humano.

A través de sus páginas, encontraremos aproximaciones que rompen el binomio cultura-naturaleza, propuestas para una nueva geología postnatural, arquitecturas y dispositivos que convocan a animales no-humanos y otros agentes, exploraremos las implicaciones espaciales del antiespecismo, cómo utilizar las realidades biológicas de otras especies para la recuperación de un territorio y descubriremos las nuevas realidades espaciales de la acumulación de datos y de los nuevos entornos automatizados.

Contribuciones de Timothy Morton, Gabriel Ruiz-Larrea, Paulo Tavares, Takk (Mireia Luzárraga + Alejandro Muiño) y Miguel Mesa, Fernando Cremades, Catia Faria, The Extrapolation Factory, Husos, Stephen Graham, Manuel Beltrán / Institute of Human Obsolescence y Víctor Muñoz Sanz.

Más allá de lo humano Bartlebooth 1
Más allá de lo humano. Bartlebooth

«Desplacemos, aunque sea por un momento, el foco de la agencia arquitectónica para tomar conciencia de nuestra irrelevancia como diseñadores pero también de nuestra responsabilidad crítica en este ecosistema atravesado por múltiples tentáculos, escalas y territorios. Preguntémonos, por un momento, qué clase de seres deberían ser los usuarios de esta disciplina que jamás se ha preocupado por cuestionar siquiera su papel más allá de operaciones cosméticas. Es decir, sin dejar de mirar al hombre clásico como único centro de su marco disciplinar. Un hombre que, desde el esquema vitrubiano, se ha ido manifestando hasta nuestros días de infinitas formas: desde el Modulor de Le Corbusier a la estandarización que ha ido adquiriendo más y más relevancia a lo largo del siglo XX. (…)

Frente al hombre renacentista de límites preciso enmarcado en un círculo y un cuadrado, aparecerá ahora una amalgama que sólo podrá representarse a través de una red o maraña de múltiples centros. Las bacterias, animales, partículas, cadenas de bits, órdenes logísticas, plásticos, cyborgs, materia viva, compost, territorios, ecosistemas, aires, conformarán un nuevo cuerpo no-humano, múltiple e híbrido que pretendemos observar y situar en el centro de la disciplina a lo largo de esta publicación.»

Extracto del editorial

[:gl]

Desprazando ao ser humano do centro da produción espacial.

Más allá de lo humano Bartlebooth

Bartlebooth lanza o seu sétimo experimento, Máis aló do humano. Esta publicación explora discursos e prácticas que desprazan ao home do centro da produción espacial e entenden a súa posición dentro dun sistema global atravesado por múltiples tentáculos. Unha realidade habitada por bacterias, animais, residuos, cadeas de bits, ordes loxísticas, fungos, ciborgs, territorios, ecosistema, aires… Un novo corpo múltiple que será necesario interrogar para entender as realidades espaciais e desvelar as posibilidades arquitectónicas que van máis aló do humano.

A través das súas páxinas, atoparemos aproximacións que rompen o binomio cultura-natureza, propostas para unha nova xeoloxía postnatural, arquitecturas e dispositivos que convocan a animais non-humanos e outros axentes, exploraremos as implicacións espaciais do antiespecismo, como utilizar as realidades biolóxicas doutras especies para a recuperación dun territorio e descubriremos as novas realidades espaciais da acumulación de datos e das novas contornas automatizadas.

Contribucións de Timothy Morton, Gabriel Ruiz- Larrea, Paulo Tavares, Takk ( Mireia Luzárraga + Alejandro Muiño) e Miguel Mesa, Fernando Cremades, Catia Faria, The Extrapolation Factory, Fusos, Stephen Graham, Manuel Beltrán / Institute of Human Obsolescence e Víctor Muñoz Sanz.

Más allá de lo humano Bartlebooth 1

«Despracemos, aínda que sexa por un momento, o foco da axencia arquitectónica para tomar conciencia da nosa irrelevancia como deseñadores pero tamén da nosa responsabilidade crítica neste ecosistema atravesado por múltiples tentáculos, escalas e territorios. Preguntémonos, por un momento, que clase de seres deberían ser os usuarios desta disciplina que xamais se preocupou por cuestionar sequera o seu papel máis aló de operacións cosméticas. É dicir, sen deixar de mirar ao home clásico como único centro do seu marco disciplinar. Un home que, desde o esquema vitrubiano, foise manifestando ata os nosos días de infinitas formas: desde o Modulor de Lle Corbusier á estandarización que foi adquirindo máis e máis relevancia ao longo do século XX. (…)

Fronte ao home renacentista de límites preciso enmarcado nun círculo e un cadrado, aparecerá agora unha amálgama que só poderá representarse a través dunha rede ou maraña de múltiples centros. As bacterias, animais, partículas, cadeas de bits, ordes loxísticas, plásticos, cyborgs, materia viva, compost, territorios, ecosistemas, aires, conformarán un novo corpo non-humano, múltiple e híbrido que pretendemos observar e situar no centro da disciplina ao longo desta publicación.»

Extracto do editorial

[:en]

Moving the human being from the center of spatial production.

Más allá de lo humano Bartlebooth

Bartlebooth launches his seventh experiment, Beyond the human. This publication explores discourses and practices that displace man from the center of spatial production and understand his position within a global system crossed by multiple tentacles. A reality inhabited by bacteria, animals, waste, bit chains, logistical orders, fungi, cyborgs, territories, ecosystems, airs … A new multiple body that will need to be interrogated to understand the spatial realities and reveal the architectural possibilities that go beyond the human.

Through its pages, we will find approaches that break the binomial culture-nature, proposals for a new postnatural geology, architectures and devices that summon non-human animals and other agents, explore the spatial implications of antispecies, how to use the biological realities of other species for the recovery of a territory and we will discover the new spatial realities of data accumulation and new automated environments.

Contributions by Timothy Morton, Gabriel Ruiz-Larrea, Paulo Tavares, Takk (Mireia Luzárraga + Alejandro Muiño) and Miguel Mesa, Fernando Cremades, Catia Faria, The Extrapolation Factory, Husa, Stephen Graham, Manuel Beltrán / Institute of Human Obsolescence and Víctor Muñoz Sanz.

Más allá de lo humano Bartlebooth 1

«Let’s move, even for a moment, the focus of the architectural agency to become aware of our irrelevance as designers but also of our critical responsibility in this ecosystem crossed by multiple tentacles, scales and territories. Let us ask ourselves, for a moment, what kind of beings should be the users of this discipline who has never bothered to even question their role beyond cosmetic operations. That is, without looking at classic man as the only center of his disciplinary framework. A man who, from the Vitruvian scheme, has been manifesting up to our days in infinite forms: from Le Corbusier’s Modulor to the standardization that has been acquiring more and more relevance throughout the 20th century. (…)

In front of the precise Renaissance man of limits framed in a circle and a square, an amalgam will now appear that can only be represented through a network or tangle of multiple centers. Bacteria, animals, particles, bit strings, logistic orders, plastics, cyborgs, living matter, compost, territories, ecosystems, airs, will form a new non-human, multiple and hybrid body that we intend to observe and place in the center of the discipline throughout this publication.»

[:]

[:es]La casa del automóvil | Íñigo García Odiaga[:gl]A casa do automóvil | Íñigo García Odiaga[:en]The car house | Íñigo García Odiaga[:]

[:es]

Casa Patio, mies van der Rohe.
Casa Patio, mies van der Rohe.

La casa del automóvil

Entre 1934 y 1935 Mies van der Rohe desarrolló el estudio de las casas patio. Casas que se reducen a un programa doméstico mínimo, que se aíslan de la ciudad, sin un contexto concreto más allá de su propio habitante, un hipotético Mies.1

Pero entre todas esas casas hay una propuesta singular, la denominada Casa Patio “con garaje”. La ortogonalidad de la retícula mallada de todas las propuestas, que guía la disposición de los muebles y paredes que construyen la espacialidad de las viviendas se ve aquí alterada.

Mies mantiene esa malla isótropa que parece ordenar el mundo en el que se asienta la casa, pero toda la disposición se ve distorsionada por el necesario radio de giro del automóvil que ocupa su garaje.

El garaje se presenta en ángulo respecto de los ejes cartesianos del pavimento ya que para aparcar el vehículo debe describir una arco alrededor de la curva en que se ha convertido la caja de escaleras. Esa deformación tensa la cocina que se comba formando un arco para adaptarse a la posición del garaje. El clásico tabique miesiano que flota en planta separando el dormitorio y el salón también se deforma mediando ahora entre el mundo ortogonal y el giro del volumen reservado al aparcamiento.

Únicamente la masiva pieza negra de la chimenea parece mantener con su peso y rigor la casa anclada en la parcela, cuya distribución en planta parece por momentos haber recibido el impacto del coche que la ocupa. Se adapta tanto la casa al automóvil, ese paradigma del individualismo y la libertad del sueño americano que comercializó Henry Ford. Bien podría soñarse que en el caso de la casa patio “con garaje”, el habitante de la casa es el coche más que el propio Mies van der Rohe, un Zaratrusta como diría Ábalos, con cuatro ruedas y un motor.

Mies van der rohe
Mies van der Rohe.

Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Febrero 2017

Notas:

1 Iñaki Ábalos en La buena vida: Visita guiada a las casas de la modernidad, Gili 2000; o Moisés Puente en 2G, nº 48/49 Mies van der Rohe, Casas; explican bien ese cliente independiente, individual que construye su casa como un imperio del yo, que se personificó en el propio arquitecto alemán.

[:gl]

Casa Patio, mies van der Rohe.
Casa Patio, Mies van der Rohe.

Entre 1934 e 1935 Mies van der Rohe desenvolveu o estudo de cásalas patio. Casas que se reducen a un programa doméstico mínimo, que se illan da cidade, sen un contexto concreto máis aló do seu propio habitante, un hipotético Mies.1

Pero entre todas esas casas hai unha proposta singular, a denominada Casa Patio “con garaxe”. A ortogonalidad da retícula mallada de todas as propostas, que guía a disposición dos mobles e paredes que constrúen a espacialidad das vivendas vese aquí alterada.

Mies mantén esa malla isótropa que parece ordenar o mundo no que se asenta a casa, pero toda a disposición vese distorsionada polo necesario radio de xiro do automóbil que ocupa o seu garaxe.

O garaxe preséntase en ángulo respecto dos eixos cartesianos do pavimento xa que para aparcar o vehículo debe describir unha arco ao redor da curva en que se converteu a caixa de escaleiras. Esa deformación tensa a cociña que se corda formando un arco para adaptarse á posición do garaxe. O clásico tabique miesiano que flota en planta separando o dormitorio e o salón tamén se deforma mediando agora entre o mundo ortogonal e o xiro do volume reservado ao aparcadoiro.

Unicamente a masiva peza negra da cheminea parece manter co seu peso e rigor a casa ancorada na parcela, cuxa distribución en planta parece por momentos recibir o impacto do coche que a ocupa. Adáptase tanto a casa ao automóbil, ese paradigma do individualismo e a liberdade do soño americano que comercializou Henry Ford. Ben podería soñarse que no caso de cásaa patio “con garaxe”, o habitante da casa é o coche máis que o propio Mies van der Rohe, un Zaratrusta como diría Ábalos, con catro rodas e un motor.

Mies van der rohe
Mies van der Rohe.

Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Febreiro 2017

Notas:

1 Iñaki Ábalos en La buena vida: Visita guiada a las casas de la modernidad, Gili 2000; ou Moisés Puente en 2G, nº 48/49 Mies van der Rohe, Casas; explican ben ese cliente independente, individual que constrúe a súa casa como un imperio do eu, que se personificó no propio arquitecto alemán.

[:en]

Casa Patio, mies van der Rohe.
House Patio, mies van der Rohe.

Between 1934 and 1935 Mies van der Rohe developed the study of patio houses. Houses that are reduced to a minimum domestic program, which are isolated from the city, without a concrete context beyond their own inhabitant, a hypothetical Mies.1

But among all these houses there is a unique proposal, the so-called Patio House “with garage”. The orthogonality of the meshed grid of all the proposals, which guides the arrangement of the furniture and walls that construct the spatiality of the dwellings, is here altered.

Mies maintains that isotropic mesh that seems to order the world in which the house sits, but the whole layout is distorted by the necessary turning radius of the car that occupies his garage.

The garage is presented at an angle to the Cartesian axes of the pavement, since to park the vehicle it must describe an arc around the curve in which the stairwell has become. That deformation tenses the kitchen that warps forming an arc to adapt to the position of the garage. The classic Miesian partition that floats on the floor separating the bedroom and the living room is also deformed now between the orthogonal world and the turn of the volume reserved for parking.

Only the massive black piece of the fireplace seems to maintain with its weight and rigor the house anchored in the plot, whose distribution on the floor seems to have received the impact of the car that occupies it. It adapts both the house to the automobile, that paradigm of individualism and the freedom of the American dream commercialized by Henry Ford. It could well be dreamed that in the case of the patio house “with garage”, the inhabitant of the house is the car more than Mies van der Rohe himself, a Zaratrusta as Ábalos would say, with four wheels and a motor.

Mies van der rohe
Mies van der Rohe.

Íñigo García Odiaga. Architect
San Sebastián. Febreuary 2017

Notas:

1 Iñaki Ábalos in La buena vida: Visita guiada a las casas de la modernidad, Gili 2000; or Moisés Puente in 2G, nº 48/49 Mies van der Rohe, Casas; they explain well that independent, individual client who builds his house as an empire of the self, who personified himself in the German architect himself.

[:]

Arquitectura sin fricción (una introducción) | Landa Hernández Martínez

PFC Arquitectura sin fricción (una introducción) Pedro Hernández
PFC Arquitectura sin fricción (una introducción) | Pedro Hernández

En 2011 presenté mi proyecto final de carrera, Una rayuela arquitectónica. Un proyecto que investigaba tanto formatos narrativos como la posibilidad de evitar diseñar un edificio o elemento delimitado como solución. Todo ello soportado por una tesis: arquitectura como fricción, según la cual el objeto arquitectónico — por extensión, el edificio, en particular, sus muros, puertas, ventanas, techos — es un elemento que aplica violencia sobre los cuerpos que lo ocupan — sean humanos, animales u objetos inanimados — al limitar sus movimientos, sus posibilidades. Un fenómeno que no es nuevo, sino que encuentra su antecedente en Architecture and Disjunction, el libro de Bernard Tschumi, donde la relación violenta puede, además, ser invertida: los cuerpos — humanos, picos, palas, bulldozers, agua, y un largo etc. — pueden violentar a la arquitectura para romper y quebrar sus límites. A la arquitectura le corresponde la revuelta — o la rebelión o la revolución de los cuerpos que luchan contra la ella de forma similar a lo que planteaba Foucault en su célebre entrevista en Espacio, saber y poder:

‘el arquitecto no tiene poder sobre mí. Si quiero demoler o transformar la casa que él ha construido para mí, instalar nuevos tabiques o agregar una chimenea, el arquitecto no tiene ningún control’.

El PFC se enraizaba en esta disyuntiva, planteaba a la arquitectura como un enemigo a combatir y se atrevía a hacerlo no desde el diagrama — como haría Tschumi — sino desde el texto, el fotomontaje y la ficción.

Sin embargo, el enunciado de la arquitectura como fricción— ahí donde la violencia entre cuerpos, humanos, arquitectónicos y demás, se despliega — puede ser invertido, o planteado, más bien, desde su negatividad: la arquitectura como no-fricción, como deslizamiento/contacto sin tensión. Un planteamiento que, tiempo después, me he encargado de relacionar con una de las frases más importantes de Le Corbusier, ese padre de la modernidad en arquitectura, quien siempre la vio como una negación de la revolución:

“Arquitectura o Revolución”,

dijo,

“Podemos evitar la revolución”,

sentenció.

LeCorbusier Arquitectura sin fricción (una introducción) Pedro Hernández

Para Le Corbusier, la arquitectura es justo el instrumento para eliminar cualquier desorden y caos ocasionado por los cuerpos revolucionarios, esa masa informe de cuerpos, esos animales, esas “bestias humanas”. Pero si Foucault tiene razón, y ni el arquitecto ni la arquitectura construida — muros, techos, tabiques — suponen realmente un obstáculo,

¿cómo opera, cómo limita?

Foucault, ya se ha dicho, entiende la arquitectura como parte de un entramado mayor de poder, en el que, de nuevo, muros y techos, suponen cierto impedimento para la movilidad y, con ello, del control de los sujetos que ocupan un espacio. Pero no es único. Existen más herramientas que, combinadas con la arquitectura, construyen estos espacios de control.

Los mecanismos, por tanto, son para el pensador francés extra-arquitectónicos, pero dado que mi disciplina es la de la arquitectura, siempre me ha interesado desentrañar cómo esta disciplina, no sólo referida a su parte tectónica, participa de este hecho. Después de todo, pese a que los mecanismos no sean sólo disciplinares (arquitectónicos), la arquitectura participa pues todo este control pasa siempre en algún lugar y, por ende, disponen de un sentido espacial. Pero hay que ir más allá,

¿qué hacer entonces?, ¿dónde encontrar un punto de unión desde el que poder reflexionar y trazar ideas?, ¿cuál es el vínculo?

Recordemos ahora que, frente a la arquitectura, se colocaba al cuerpo. Es éste, y no el edificio, el autentico campo de batalla al que tanto Le Corbusier como Foucault y Tschumi se refieren. Llegados a este punto, para desarrollar la arquitectura como no-fricción lo que habrá que conseguir es la destrucción del cuerpo, o más bien, de su ideal revolucionario, de su potencia

¿Cuáles son los mecanismos?

Dado que ya sabemos que no son los arquitectónicos, en los últimos tiempos, siempre a través de pequeños textos, me he esforzado por enunciar, más o menos torpemente, diferentes formas, desde la gestión del tiempo —donde las horas libres se encuentran ahora colapsadas por mecanismos como la extensión de la jornada laboral o el uso constante de los dispositivos móviles, a los que siempre estamos conectados— a otros como el uso del lenguaje — por ejemplo, la superficialidad de las redes sociales, que reduce ideas a eslóganes o hashtags, pero también — o la anulación de la imaginación, a la que no se permite ya imaginar otros mundos. A ellos se pueden sumar otros muchos: el no-acceso a determinados servicios, el uso de la deuda, los trabajos mal pagados, la desaparición de los servicios sociales, el control de los afectos y las emociones… Las herramientas son, pues, diversas; las podemos imaginar sociales, alimentarias, legales, psicológicas o un largo etcétera. También arquitectónicas.

Se trata de pasar de pensar a la arquitectura más allá de ser un limitante físico, donde el muro, paradigma del límite, ya ha explotado en múltiples sistemas de control que intentan, en última instancia, anestesiar, precarizar y atomizar los cuerpos. Hacerlos desaparecer. Extinguirlos. Anularlos.

Pedro Hernández · arquitecto
Madrid. Junio 2019

Espacios flexibles para necesidades cambiantes con KLEIN

© AlfV
Sistema Lite Glass+ | Proyecto: ATICO

Espacios más abiertos, menor compartimentación, mayor difusión interior de la luz natural. KLEIN®, experto en sistemas arquitectónicos interiores, sigue profundizando hoy en esta reflexión para ayudar a los profesionales a salir del marco establecido.

Su departamento de apoyo a la prescripción les acompaña desde la fase de diseño hasta la ejecución en obra, proporcionándoles todas las herramientas para diseñar interiores desde una perspectiva evolutiva, estancias fluidas con infinitas posibilidades de transformación.

Porque las necesidades del usuario no dejan de cambiar.

KLEIN (Catalogo Perfilerias) Escenario CUBE
Nuevo sistema FRONT con panel corredero de madera

La luz y el movimiento ayudan a conformar espacios capaces de adaptarse y de evolucionar mediante un simple gesto del usuario. Él decide cuando integrar o dividir, reducir o ampliar, fusionar o solo conectar sus espacios, según lo requiere.

Las numerosas innovaciones de la gama KLEIN+ de sistemas correderos interiores están pensadas para permitir hacer realidad el diseño del arquitecto, facilitar la instalación y potenciar la experiencia del usuario.

— Nuevas aplicaciones especiales para falso techo: una guía premarco permite empotrar todo el sistema y esconder las aletas, quedando los perfiles de aluminio totalmente ocultos.
—Nuevo montaje intuitivo, en dos fases, para reducir los tiempos de ejecución y facilitar el mantenimiento.
—Nueva mordaza central KLEIN+: una pieza de alta tecnología, oculta pero fácilmente accesible. Centraliza la regulación en altura para resolver los inconvenientes de las obras.
—Sistema de frenado KSC-Klein Soft Closing, un dispositivo con amortiguadores hidráulicos de última generación y muelles múltiples, que garantiza un fin de recorrido amortiguado, silencioso y sin rebotes.
—Dos nuevos tonos de acabado para los perfiles en aluminio anodizado: Negro mate y Bronce mate, además del clásico Silver.

Rollglass+ empotrado a falso techo
Rollglass+ en versión empotrada con sistema premarco: integración absoluta

Este conjunto de novedades se aplica tanto a los sistemas más representativos de la marca, Rollglass+ y Lite Glass+, como al nuevo FRONT para frentes acristalados fijos combinados a panel corredero de madera.

Todos ellos ofrecen una perfecta integración arquitectónica, libre de marcos verticales y de guía en el suelo:

Rollglass+, para vidrios fijos combinado con paneles correderos de hasta 150 kg;
Lite Glass+, para puerta única o puertas paralelas de vidrio, de hasta 100 kg cada una.

Nuevo FRONT, para frentes fijos acristalados combinados con puerta corredera de madera. Su versión LIGNEA incluye conectores en T y L que permiten lograr bellos espacios acristalados con cuidadísimos retornos a 90º. El altísimo grado de personalización que se obtiene al jugar con los distintos acabados de la gama KLEIN® y la madera de los paneles correderos es otro de sus valores añadidos.

Todos los sistemas KLEIN® así como su dispositivo de frenado KSC-Klein Soft Closing están testados a 100.000 ciclos y benefician de una garantía KLEIN® de 5 años.

Más en KLEIN®

[:es]Vivienda en Brión | ARKB-Arrokabe arquitectos[:gl]Vivienda en Brión | ARKB-Arrokabe arquitectos[:en]House in Brión | ARKB-Arrokabe arquitectos[:]

[:es]

El proyecto que nos ocupa es una pequeña vivienda unifamiliar en planta baja resuelta con el sistema “sieteymedio”.

Sistema “sieteymedio” es un sistema constructivo en madera, diseñado por Arrokabe arquitectos, modulado y a la vez flexible, que permite resolver de forma eficiente tanto estructura como cerramientos exteriores y la relación entre ambos. La imagen final se basa en pautas de diseño derivadas de buenas prácticas constructivas en madera impuestas por el propio material y recogidas en diversas tradiciones de construcción en madera testadas por el paso del tiempo.”

Vivienda-en-Brión-ARKB-Arrokabe-arquitectos-oo9

Los clientes solicitaban una amplia estancia que acogiera el salón-comedor-cocina y dejara espacio libre para desarrollar diferentes actividades, tanto profesionales como relacionadas con el ocio. El programa se completa en planta baja con un dormitorio, un baño, espacios de almacenamiento y un amplio corredor que sugiere distintas posibilidades de uso. La generosa altura libre que define el sistema para su zona central se suplementa, en este caso, con la modificación de la cota de los muretes de cimentación en 20cm; esta operación junto a la incorporación de parte de la cámara de cubierta al espacio interior de la vivienda ha permitido generar un pequeño altillo de carácter multifuncional que vuelca en su acceso sobre el gran espacio del salón-comedor.

Se optó por la utilización del sistema “sieteymedio” ya que su amplia crujía, libre de elementos estructurales, lo hacía idóneo para resolver el programa planteado y respondía perfectamente las inquietudes de los clientes en materia eficiencia energética. Además, el orden en la composición de las fachadas remite a la sencillez y eficacia con la que se resolvían tradicionalmente las construcciones adjetivas en el rural, su sencilla volumetría en planta baja con cubierta a dos aguas responde adecuadamente a la tipología tradicional de la zona y los materiales de revestimiento insisten en este diálogo: teja cerámica, madera y paneles de madera-cemento.

La edificación se plantea con su eje longitudinal en la dirección norte-sur. Esta disposición responde a vistas, soleamiento y protección frente a la climatología:

– Al sur, en el acceso principal, el retranqueo en parte de la fachada origina un espacio exterior cubierto que protege la carpintería formada por dos amplias hojas correderas.
– Al este (con componente norte) y al oeste (con componente sur), dos aleros de distinta dimensión protegen sendas fachadas resueltas con revestimiento de tabla de madera de los ciclos de agua y sol. Su dimensión está ajustada para obtener la máxima ganancia solar en invierno y generar sombra en verano evitando el sobrecalentamiento.
– El testero norte incorpora un pequeño hueco que ilumina el altillo y ayuda a una eficiente ventilación cruzada.

La edificación se ha elevado de forma que la base de la solera ventilada queda situada en la cota del terreno original asegurándonos que el alto nivel freático alcanzado en la parcela en temporada de lluvias no pueda derivar en problemas de humedad.

Se han utilizado espesores considerables de aislamiento de lana de roca y se ha resuelto un plano de estanqueidad en la cara interior del aislamiento que además de reducir las pérdidas térmicas evitará que este pierda capacidad aislante a lo largo del tiempo. Estas decisiones junto a las características inherentes al sistema han permitido obtener una vivienda de altas prestaciones y muy bajo consumo energético. El sistema de calefacción proyectado se reduce a una pequeña chimenea estanca de leña que obtiene el oxígeno necesario para la combustión del exterior a través de un tubo que discurre por la solera. La chimenea incorpora dos salidas a las que se han conectado unos tubos que mediante convección natural garantizan una adecuada distribución del aire caliente.

En la resolución de la estructura se ha utilizado castaño laminado para los elementos expuestos tanto al exterior como al interior del espacio habitado de la vivienda y pino laminado para los dispuestos dentro de la cámara, protegidos tanto de la humedad como de una posible situación de incendio. Los pórticos se completan con tableros OSB-3 utilizados, también, para el arriostramiento en la dirección perpendicular a los pórticos tanto en cubierta como en cerramientos verticales.

El altillo se ha resuelto mediante pontones de madera laminada de eucalipto, la tabiquería mediante entramados de pequeñas escuadrías de madera aserrada de pino acompañadas, en los elementos más solicitados, de tableros estructurales OSB-3. Para el revestimiento en cubierta se ha utilizado teja cerámica plana y para los cerramientos verticales madera de castaño en las zonas protegidas por los aleros y panel de madera-cemento en los testeros. En el interior de la vivienda el trasdosado de placas de cartón-yeso conforma una cámara que sirve para el paso de las instalaciones evitando, así, afectar con perforaciones al resto del cerramiento. La carpintería exterior es de madera de castaño. Se colocan contraventanas de tablero contrachapado lacado, abatibles o correderas según las necesidades de la distribución interior.

Obra: Vivienda en Brión
Situación: Brion. A Coruña. España
Año: 2019
Autores: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela y Iván Andrés Quintela)
Promotor: Privado
Fotografías: Luis Díaz Díaz | Noire & Blanche
+ arrokabe.com[:gl]

O proxecto que nos ocupa é unha pequena vivenda unifamiliar en planta baixa resolta co sistema “seteemedio”.

Sistema “seteemedio” é un sistema construtivo en madeira, deseñado por Arrokabe arquitectos, modulado y a la vez flexible, que permite resolver de forma eficiente tanto estructura como cerramientos exteriores y la relación entre ambos. La imagen final se basa en pautas de diseño derivadas de buenas prácticas constructivas en madera impuestas por el propio material y recogidas en diversas tradiciones de construcción en madera testadas por el paso del tiempo.”

Vivienda-en-Brión-ARKB-Arrokabe-arquitectos-oo9

Os clientes solicitaban unha ampla estancia que acollese o salón-comedor-cociña e deixase espazo libre para desenvolver diferentes actividades, tanto profesionais como relacionadas co lecer. O programa complétase en planta baixa cun dormitorio, un baño, espazos de almacenamento e un amplo corredor que suxire distintas posibilidades de uso. A xenerosa altura libre que define o sistema para a súa zona central se suplementa, neste caso, coa modificación da cota dos muretes de cimentación en 20cm; esta operación xunto á incorporación de parte da cámara de cuberta ao espazo interior da vivenda permitiu xerar un pequeno altillo de carácter multifuncional que envorca no seu acceso sobre o gran espazo do salón-comedor.

Optouse pola utilización do sistema “seteemedio” xa que a súa ampla crujía, libre de elementos estruturais, facíao idóneo para resolver o programa exposto e respondía perfectamente as inquietudes dos clientes en materia eficiencia enerxética. Ademais, a orde na composición das fachadas remite á sinxeleza e eficacia coa que se resolvían tradicionalmente as construcións adxectivas no rural, a súa sinxela volumetría en planta baixa con cuberta a dúas augas responde adecuadamente á tipoloxía tradicional da zona e os materiais de revestimento insisten neste diálogo: teza cerámica, madeira e paneis de madeira-cemento.

A edificación exponse co seu eixo lonxitudinal na dirección norte-sur. Esta disposición responde a vistas, soleamiento e protección fronte á climatoloxía:

– Ao sur, no acceso principal, o retranqueo en parte da fachada orixina un espazo exterior cuberto que protexe a carpintería formada por dúas amplas follas correderas.

– Ao leste (con compoñente norte) e ao oeste (con compoñente sur), dous beirados de distinta dimensión protexen senllas fachadas resoltas con revestimento de táboa de madeira dos ciclos de auga e sol. A súa dimensión está axustada para obter a máxima ganancia solar no inverno e xerar sombra no verán evitando o sobrecalentamiento.

– O testero norte incorpora un pequeno oco que ilumina o altillo e axuda a unha eficiente ventilación cruzada.

A edificación elevouse de forma que a base da soleira ventilada queda situada na cota do terreo orixinal asegurándonos que o alto nivel freático alcanzado na parcela en tempada de choivas non poida derivar en problemas de humidade.

Utilizáronse espesores considerables de illamento de la de roca e hase resolvido un plano de estanqueidad na cara interior do illamento que ademais de reducir as perdas térmicas evitará que este perda capacidade illante ao longo do tempo. Estas decisións xunto ás características inherentes ao sistema permitiron obter unha vivenda de altas prestacións e moi baixo consumo enerxético. O sistema de calefacción proxectado redúcese a unha pequena cheminea estanca de leña que obtén o osíxeno necesario para a combustión do exterior a través dun tubo que discorre pola soleira. A cheminea incorpora dúas saídas ás que se conectaron uns tubos que mediante convección natural garanten unha adecuada distribución do aire quente.

Na resolución da estrutura utilizouse castiñeiro laminado para os elementos expostos tanto ao exterior como ao interior do espazo habitado da vivenda e piñeiro laminado para os dispostos dentro da cámara, protexidos tanto da humidade como dunha posible situación de incendio. Os pórticos complétanse con taboleiros OSB-3 utilizados, tamén, para o arriostramiento na dirección perpendicular aos pórticos tanto en cuberta como en cerramentos verticais.

O altillo hase resolvido mediante pontones de madeira laminada de eucalipto, a tabiquería mediante armazóns de pequenas escuadrías de madeira aserrada de piñeiro acompañadas, nos elementos máis solicitados, de taboleiros estruturais OSB-3. Para o revestimento en cuberta utilizouse teza cerámica plana e para os cerramentos verticais madeira de castiñeiro nas zonas protexidas polos beirados e panel de madeira-cemento nos testeros. No interior da vivenda o trasdosado de placas de cartón-xeso conforma unha cámara que serve para o paso das instalacións evitando, así, afectar con perforacións ao resto do cerramento. A carpintería exterior é de madeira de castiñeiro. Colócanse contraventanas de taboleiro contrachapado lacado, abatibles ou correderas segundo as necesidades da distribución interior.

Obra: Vivenda en Brión
Situación: Brion. A Coruña. España
Ano: 2019
Autores: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela y Iván Andrés Quintela)
Promotor: Privado
Fotografías: Luis Díaz Díaz Noire & Blanche
+ arrokabe.com[:en]

The project that concerns us is a small single-family house on the ground floor, with the “sieteymedio” system.

“Sieteymedio” system is a wooden construction system, designed by Arrokabe arquitectos, modulated and at the same time flexible, that allows to efficiently solve both the structure and external enclosures and the relationship between both. The final image is based on design guidelines derived from good construction practices in wood imposed by the material itself and collected in various traditions of construction in wood tested by the passage of time.”

Vivienda-en-Brión-ARKB-Arrokabe-arquitectos-oo9

The clients requested a wide stay that would welcome the living room-kitchen and leave free space to develop different activities, both professional and related to leisure. The program is completed on the ground floor with a bedroom, a bathroom, storage spaces and a wide corridor that suggests different possibilities of use. The generous free height that defines the system for its central area is supplemented, in this case, with the modification of the height of the foundation walls in 20cm; This operation, together with the incorporation of part of the roof camera into the interior space of the house, has allowed the creation of a small mezzanine with a multifunctional character that overturns its access to the large living-dining room.

The use of the “sieteymedio” system was chosen because its wide bay, free of structural elements, made it ideal for solving the proposed program and perfectly answered the concerns of customers regarding energy efficiency. In addition, the order in the composition of the facades refers to the simplicity and efficiency with which the adjective constructions were traditionally solved in the rural, its simple volumetry on the ground floor with a gabled roof adequately responds to the traditional typology of the area and the cladding materials insist on this dialogue: ceramic tile, wood and cement-wood panels.

The building is planned with its longitudinal axis in the north-south direction. This provision responds to views, sunlight and protection against the weather:

– To the south, in the main access, the setback in part of the facade originates a covered external space that protects the carpentry formed by two broad sliding leaves.
– To the east (with the northern component) and to the west (with the southern component), two eaves of different dimensions protect the resolved façades with wooden paneling of the water and sun cycles. Its dimension is adjusted to obtain maximum solar gain in winter and generate shade in summer avoiding overheating.
– The north end incorporates a small hole that illuminates the loft and helps efficient cross ventilation.

The building has been raised so that the base of the ventilated hearth is located at the level of the original terrain making sure that the high groundwater level reached in the plot in the rainy season can not lead to moisture problems.

Considerable thicknesses of rock wool insulation have been used and a sealing plane has been resolved on the inner side of the insulation which, in addition to reducing thermal losses, will prevent it from losing insulating capacity over time. These decisions, together with the inherent characteristics of the system, have made it possible to obtain a high-performance home with very low energy consumption. The projected heating system is reduced to a small watertight stack of wood that obtains the oxygen necessary for the combustion of the exterior through a pipe that runs through the hearth. The chimney incorporates two exits to which pipes have been connected, which by means of natural convection guarantee an adequate distribution of the hot air.

In the resolution of the structure has been used laminated chestnut for the elements exposed both to the outside and inside the inhabited space of the house and laminated pine for those arranged inside the chamber, protected from both the humidity and a possible fire situation . The gantries are completed with OSB-3 boards used, also, for the bracing in the direction perpendicular to the porticos both on the roof and in vertical enclosures.

The mezzanine has been resolved by pontoons made of laminated eucalyptus wood, the partition walls using trusses made of small pine sawn timber assemblies, accompanied, in the most requested elements, with OSB-3 structural boards. For roof cladding, flat ceramic tiles have been used and for the vertical frames chestnut wood in the areas protected by the eaves and wood-cement panel in the front walls. In the interior of the house the plastering of plasterboard panels forms a chamber that serves for the passage of the installations avoiding, thus, affecting with perforations the rest of the enclosure. The exterior carpentry is made of chestnut wood. Laminated, folding or sliding plywood shutters are placed according to the needs of the interior layout.

Work: House in Brión
Location: Brion. A Coruña. Spain
Year: 2019
Authors: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela and Iván Andrés Quintela)
Promoter: Private
Photography: Luis Díaz Díaz Noire & Blanche
+ arrokabe.com[:]

[:es]Berenice Abbott. Retratos de la modernidad[:gl]Berenice Abbott. Retratos da modernidade[:en]Berenice Abbott. Portraits of Modernity[:]

0

[:es]

Berenice Abbott. Pionera, moderna, audaz propone un exhaustivo recorrido por la trayectoria de la fotógrafa estadounidense (Springfield, Ohio, 1898 – Monson, Maine, 1991). Su obra, una de las más cautivadoras de la fotografía norteamericana de la primera mitad del siglo XX, hizo de puente entre la vanguardia del viejo continente y la creciente escena artística de la costa este de Estados Unidos de los años 1920 y 1930.

La obra de Abbott es un reflejo de su gran habilidad para identificar y retratar los cambios de su entorno. En conjunto, sus fotografías constituyen un excepcional retrato de la modernidad del nuevo siglo, idea sobre la que pivota la presente muestra.

La exposición, estructurada en tres secciones temáticas, recorre su carrera a través de casi doscientas fotografías de época. Entre ellas, en diálogo con las de la fotógrafa norteamericana, se exponen once fotografías de Eugène Atget positivadas por la propia Abbott a finales de la década de los 1950.

Berenice Abbott. Retratos de la modernidad
West Street, 1932 International Center of Photography Purchase, with funds provided by the National Endowment for the Arts and the Lois and Bruce Zenkel Purchase Fund, 1983 (388.1983) © Getty Images/Berenice Abbott

Modernidad. La idea de modernidad invade todo el trabajo de Abbott, desde sus retratos de los artistas e intelectuales más vanguardistas del momento, pasando por sus asombrosas vistas de la ciudad de Nueva York, hasta sus fotografías de tema científico en las que retrata los resultados de diversos fenómenos y experimentos. Es también un reflejo de la modernidad de la propia Abbott, de su carácter vanguardista y audaz.

París. Apenas tres años después de trasladarse a Nueva York, Abbott viaja a Europa y se instala en París, donde empieza a trabajar en el estudio de Man Ray y entra en contacto con la fotografía. A través de Man Ray conoce a Eugène Atget, cuya obra le despierta una gran admiración. Durante varias décadas se dedicará a promocionarla y a alentar su coleccionismo en los Estados Unidos, convirtiéndose en figura clave para la fortuna crítica e historiográfica del fotógrafo.

Nueva York. En 1929 Abbott regresa a Nueva York y se embarca en la producción de su mayor corpus de trabajo: la documentación fotográfica del crecimiento de esta ciudad. Desarrolla este proyecto de forma independiente hasta que, en 1935, logra financiarlo con ayuda estatal. Las imágenes, publicadas bajo el título de Changing New York en 1939, son reflejo de la genial habilidad de la fotógrafa en percibir las posibilidades infinitas que ofrece Nueva York para plasmar la modernidad de los nuevos tiempos.

¿Documento? Las fotografías que crea Abbott son mucho más que documento. Aunque su intención es huir de las supuestas artificiosidades del arte, el resultado visual es tan rico y diverso que dificulta categorizarlas bajo el adjetivo “documental”. Sus retratos y las imágenes de tema científico que desarrolla desde fines de los 1950 en colaboración con el Instituto de Tecnología de Massachusetts, son ejemplos, presentes en la muestra, característicos de esta dualidad.

La exposición ha sido producida por Fundación MAPFRE y comisariada por Estrella de Diego, catedrática de Arte Contemporáneo de la Universidad Complutense de Madrid y miembro de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando. Para su realización hemos contado con fondos procedentes de algunas de las más importantes colecciones estadounidenses: The New York Public LibraryThe George Eastman Museum (Rochester, Nueva York), The Howard Greenberg Gallery (Nueva York), The International Center of Photography(Nueva York), the MIT Museum (Cambridge, Massachusetts) y The Museum of the City of New York.

[:gl]

Berenice Abbott. Pioneira, moderna, audaz propón un exhaustivo percorrido pola traxectoria da fotógrafa estadounidense ( Springfield, Ohio, 1898 – Monson, Maine, 1991). A súa obra, unha das máis cativadoras da fotografía norteamericana da primeira metade do século XX, fixo de ponte entre a vangarda do vello continente e a crecente escena artística da costa este de Estados Unidos dos anos 1920 e 1930.

A obra de Abbott é un reflexo da súa gran habilidade para identificar e retratar os cambios da súa contorna. En conxunto, as súas fotografías constitúen un excepcional retrato da modernidade do novo século, idea sobre a que pivota a presente mostra.

A exposición, estruturada en tres secciones temáticas, percorre a súa carreira a través de case duascentas fotografías de época. Entre elas, en diálogo coas da fotógrafa norteamericana, expóñense once fotografas de Eugène Atget positivadas pola propia Abbott a finais da década dos 1950.

Berenice Abbott. Retratos de la modernidad
West Street, 1932 International Center of Photography Purchase, with funds provided by the National Endowment for the Arts and the Lois and Bruce Zenkel Purchase Fund, 1983 (388.1983) © Getty Images/Berenice Abbott

París. Apenas tres años después de trasladarse a Nueva York, Abbott viaja a Europa y se instala en París, donde empieza a trabajar en el estudio de Man Ray y entra en contacto con la fotografía. A través de Man Ray conoce a Eugène Atget, cuya obra le despierta una gran admiración. Durante varias décadas se dedicará a promocionarla y a alentar su coleccionismo en los Estados Unidos, convirtiéndose en figura clave para la fortuna crítica e historiográfica del fotógrafo.

Modernidade. A idea de modernidade invade todo o traballo de Abbott, desde os seus retratos dos artistas e intelectuais máis vangardistas do momento, pasando polas súas asombrosas vistas da cidade de Nova York, ata as súas fotografías de tema científico nas que retrata os resultados de diversos fenómenos e experimentos. É tamén un reflexo da modernidade da propia Abbott, do seu carácter vangardista e audaz.

París. Apenas tres anos despois de trasladarse a Nova York, Abbott viaxa a Europa e instálase en París, onde empeza a traballar no estudo de Man Ray e entra en contacto coa fotografía. A través de Man Ray coñece a Eugène Atget, cuxa obra espértalle unha gran admiración. Durante varias décadas dedicarase a promocionala e a alentar o seu coleccionismo nos Estados Unidos, converténdose en figura crave para a fortuna crítica e historiográfica do fotógrafo.

Nova York. En 1929 Abbott regresa a Nova York e embárcase na produción do seu maior corpus de traballo: a documentación fotográfica do crecemento desta cidade. Desenvolve este proxecto de forma independente ata que, en 1935, logra financialo con axuda estatal. As imaxes, publicadas baixo o título de Changing New York en 1939, son reflexo da xenial habilidade da fotógrafa en percibir as posibilidades infinitas que ofrece Nova York para plasmar a modernidade dos novos tempos.

Documento? As fotografías que crea Abbott son moito máis que documento. Aínda que a súa intención é fuxir das supostas artificiosidades da arte, o resultado visual é tan rico e diverso que dificulta categorizarlas baixo o adxectivo “documental”. Os seus retratos e as imaxes de tema científico que desenvolve desde fins dos 1950 en colaboración co Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts, son exemplos, presentes na mostra, característicos desta dualidade.

A exposición foi producida por Fundación MAPFRE e comisariada por Estrela de Diego, catedrática de Arte Contemporánea da Universidade Complutense de Madrid e membro da Real Academia de Belas Artes de San Fernando. Para a súa realización contamos con fondos procedentes dalgunhas das máis importantes coleccións estadounidenses: The New York Public LibraryThe George Eastman Museum (Rochester, Nueva York), The Howard Greenberg Gallery (Nueva York), The International Center of Photography(Nueva York), the MIT Museum (Cambridge, Massachusetts) y The Museum of the City of New York.

[:en]

Berenice Abbott. Pioneer, modern, fearless provides a detailed look at the artistic journey of this American photographer(Springfield, Ohio, 1898 – Monson, Maine, 1991). Her body of work, some of the most captivating North American photography of the first half of the 20th century, acted as a bridge between the avant-garde of the old continent and the burgeoning artistic scene of the East Coast of the United States in the 1920s and 1930s.

Abbott‘s work reflects her masterful ability to identify and depict the changes in her surroundings. Altogether, her photographs provide an exceptional portrayal of the modernity of the new century, a central concept of this current exhibition.

The exhibition is arranged into three thematic sections and covers her career by means of almost two hundred vintage photographs. Among them, in dialogue with those of this American photographer, are eleven photographs by Eugène Atget, which Abbott herself printed at the end of the 1950s.

Berenice Abbott. Retratos de la modernidad
West Street, 1932 International Center of Photography Purchase, with funds provided by the National Endowment for the Arts and the Lois and Bruce Zenkel Purchase Fund, 1983 (388.1983) © Getty Images/Berenice Abbott

Modernity. The concept of modernity infuses all of Abbott’s work, from her portraits of the most cutting-edge artists and intellectuals of the moment, through to the breathtaking views of New York, as well as her scientific-themed photographs in which she captures the results of diverse phenomena and experiments. It is also a reflection of the modernity of Abbott herself, of her ground-breaking and bold personality.

Paris. Scarcely three years after moving to New York, Abbott travels to Europe and installs herself in Paris, where she begins to work in Man Ray’s studio and comes into contact with photography. Through Man Ray she meets Eugène Atget, whose work she came to greatly admire. For several decades she dedicates herself to promoting his work and encouraging its collection in the United States, becoming a key figure in the critical reception and historiography of this photographer.

New York. In 1929 Abbott returns to New York and embarks on the production of her biggest corpus of work: a photographic documentation of this city’s expansion. She develops this project independently until she secures government funding in 1935. These pictures, published under the heading Changing New York in 1939, are a testament to the photographer’s amazing ability to perceive the endless possibilities that New York offers in order to embody the modernity of the changing times.

Documents? The photographs Abbott takes are much more than documents. Although she wished to escape from the supposed artifice of art, the visual outcome is so rich and diverse that it is difficult to categorize it as merely «documentary» work. Her portraits and scientific images from the end of the 1950s, in collaboration with the Massachusetts Institute of Technology, and which feature in this exhibition, are characteristic of this duality.

The exhibition was produced by Fundación MAPFRE and curated by Estrella de Diego, Professor of Contemporary Art at the Complutense University of Madrid and member of the Royal Academy of Fine Arts of San Fernando. For its realization we have had funds from some of the most important American collections: The New York Public Library, The George Eastman Museum (Rochester, New York), The Howard Greenberg Gallery (New York), The International Center of Photography (New York), the MIT Museum (Cambridge, Massachusetts) and The Museum of the City of New York.

[:]

[:es]Los atributos de La Tourette | Marcelo Gardinetti[:gl]Os atributos de A Tourette | Marcelo Gardinetti[:en]The attributes of La Tourette | Marcelo Gardinetti[:]

[:es]

La Tourette | Fotografía: Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Dos circunstancias de diseño fueron determinantes para establecer el carácter que tipifica la arquitectura del Convento de La Tourette. El primero se corporiza al definir el plano horizontal rector en el punto más alto del terreno, para que, a partir de esa horizontal, el edificio descienda copiando la topografía irregular de la ladera. El segundo resulta al mutar el concepto de claustro tradicional por una disposición más compleja, donde el patio no es el espacio de expansión de las habitaciones que lo rodean sino el sostén de volúmenes y circulaciones que lo cruzan para enlazar diferentes puntos del programa.

Ambas disposiciones alinean la respuesta enfática de Le Corbusier a un programa que promueve la introspección, en un sitio que también presenta una sugestiva complejidad. El terreno donde se construyó el convento fue adquirido por los dominicos, un predio de 80 hectáreas con bosques y una granja en la falda de una colina en Eveux-sur-arbresle. El programa se resume a una iglesia, una sala capitular, alojamiento para 100 dominicos, escuela y biblioteca. Le Corbusier fue imbuido del espíritu monástico por el padre Marie Alain Couturier, con quien mantenía una estrecha relación amistosa desde los tiempos de Ronchamp.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Couturier era un apasionado del arte y como tal ejerció fuerte influencia en la decisión de los dominicos para que el elegido sea Le Corbusier, a quien imbuyó de las características de la actividad dentro del monasterio, mediante cartas donde relataba profusamente ritos y costumbres de los dominicos, e incluso un croquis sobre

“la típica planta cisterciense, con servicios comunes adosados a un patio porticado que, a su vez, estaba pegado a uno de los lados de una iglesia alargada”.1

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

En la primera visita al terreno, Le Corbusier determina el carácter de la implantación:

“dibuje la carretera, dibuje los horizontes, puse la orientación del sol, arisquee la topografía, decidí el lugar donde estaría, porque el lugar no estaba fijado en absoluto. Al escoger el emplazamiento estaba cometiendo un acto criminal o válido”.2

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Al definir el plano horizontal en el punto más alto del terreno, Le Corbusier evita una modificación importante en la topografía, mediando en los lados del convento planos ciegos y perforados, para permitir la libre circulación de los sedimentos móviles del sitio.

En esta obra, Le Corbusier plantea una tensión determinante entre lo individual y lo colectivo, que se expresa en la representación de una unidad repetitiva para la celda monástica y la libre disposición de los espacios colectivos. Haciendo “uso” de la irregular topografía el convento ofrece contrastes determinantes, mediando una fachada palpitante sobre el valle, donde las celdas privadas ubicadas en los dos últimos pisos, modelan con sus balcones un carácter que no se repite en el resto del edificio. En el piso inferior, la sala de seminarios tiene paños de vidrio en toda la superficie exterior, dividido por montantes verticales de hormigón que siguen una secuencia diseñada por Xenakis. Esta modulación que proviene del modulor y de ritmos musicales, en los paños fijos es denominada “ondulatories”, y en los móviles “aérateurs”.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Pero el mayor punto de contraste se exterioriza entre el diseño en bandas horizontales del convento y el volumen hermético de la iglesia. Las transparencias y las sombras moduladas colisionan con el macizo vertical de 5 niveles, separado por una raja de aire que establece la disociación entre la privacidad del monasterio y el espacio público de culto.

En planta, los lados interiores del edificio muestran variaciones que señalan los diferentes usos de cada piso. En el nivel de acceso, el corredor que vincula los espacios públicos muestra carpinterías diseñadas en base a un cuadrado modulado que recuerda los ejercicios pictóricos de Mondrian. Por encima, las circulaciones de las celdas son iluminadas por pequeñas rajas de luz ubicadas a la altura de los ojos, moduladas con pequeños soportes de hormigón que sobresalen como terrones, coincidiendo con las columnas estructurales.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Las celdas son pequeños rectángulos regulados por las dimensiones del modulor: 5,92 de largo, 1, 83 de ancho y 2,26 metros de altura. Cada habitación tiene una carpintería que cubre la totalidad del lado exterior y un balcón que permite graduar el ingreso de la luz solar. Los muros presentan una textura rugosa y pesada que solo se aligera en el lugar donde se ubica la mesa de lectura.

El patio central está atravesado por dos pasillos perpendiculares que vinculan todas las funciones públicas. Una circulación conduce desde el acceso a la sala, la otra desde las celdas a la iglesia; ambas se encuentran verticalmente bajo un techo inclinado. El paseo permite contemplar las figuras de la arquitectura: el cubo del oratorio, la pirámide yuxtapuesta encima del cubo, el cilindro de la escalera caracol, cuadrados y paralelepípedos que reflejan las formas de la creación humana.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

La iglesia es resultado de un ejercicio de diseño individual dentro del conjunto. El volumen principal presenta en cada lado de su longitud dos volúmenes adosados. Uno de forma irregular que contiene la cripta, donde predominan tres grandes lucernarios y amplias superficies cubiertas de colores primarios; otro rectangular en el lado opuesto donde se encuentra la sacristía iluminada por siete lucernarios geométricos. Ambas construyen el transepto, fundando una singular versión de la planta en cruz latina de la iglesia tradicional. El altar se ubica donde se cruzan los ejes de esas figuras. Los muros macizos, verticales y desnudos de la nave principal solo se interrumpen por dos hendiduras horizontales: una abierta al sol naciente y la otra al poniente. El piso negro acentúa el contraste entre las sombras y las láminas de luz.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Contenido en su carácter rustico, los atributos de La Tourette exaltan los valores espirituales que le dieron origen, mediando una rigurosa disciplina proyectual. El edificio combina juegos tipológicos, espaciales y funcionales que se apartan de prototipos históricos, pero que están imbuidos por el espíritu de su gen. Las convenciones de la arquitectura son de una estricta geometría, para encumbrar las grafías de la creación humana y establecer una divergencia concluyente con las formas de la naturaleza.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata. Argentina. Junio 2019

Notas:

1 CURTIS, William J.R. Le Corbusier, ideas y formas. Madrid. Hermann Blume. 1987 pág. 181.
2 Palabras de Le Corbusier transcriptas del documental Arquitecturas, El convento de La Tourette, Copans 2002.[:gl]

La Tourette | Fotografía: Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Dúas circunstancias de deseño foron determinantes para establecer o carácter que tipifica a arquitectura do Convento da Tourette. O primeiro se corporiza ao definir o plano horizontal reitor no punto máis alto do terreo, para que, a partir desa horizontal, o edificio descenda copiando a topografía irregular da ladeira. O segundo resulta ao mutar o concepto de claustro tradicional por unha disposición máis complexa, onde o patio non é o espazo de expansión das habitacións que o rodean senón o sostén de volumes e circulacións que o cruzan para enlazar diferentes puntos do programa.

Ambas as disposicións aliñan a resposta enfática de Lle Corbusier a un programa que promove a introspección, nun sitio que tamén presenta unha suxestiva complexidade. O terreo onde se construíu o convento foi adquirido polos dominicos, un predio de 80 hectáreas con bosques e unha granxa na saia dun outeiro en Eveux-sur- arbresle. O programa resúmese a unha igrexa, unha sala capitular, aloxamento para 100 dominicos, escola e biblioteca. Lle Corbusier foi imbuído do espírito monástico polo pai Marie Alain Couturier, con quen mantiña unha estreita relación amigable desde os tempos de Ronchamp.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Couturier era unha apaixonado da arte e como tal exerceu forte influencia na decisión dos dominicos para que o elixido sexa Le Corbusier, a quen imbuíu das características da actividade dentro do mosteiro, mediante cartas onde relataba profusamente ritos e costumes dos dominicos, e mesmo un esbozo sobre

“a típica planta cisterciense, con servizos comúns encostados a un patio porticado que, á súa vez, estaba pegado a un dos lados dunha igrexa alongada”.1

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Na primeira visita ao terreo, Le Corbusier determina o carácter da implantación:

“debuxe a estrada, debuxe os horizontes, puxen a orientación do sol, arisquee a topografía, decidín o lugar onde estaría, porque o lugar non estaba fixado en absoluto. Ao escoller o emprazamento estaba a cometer un acto criminal ou válido”.2

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Ao definir o plano horizontal no punto máis alto do terreo, Le Corbusier evita unha modificación importante na topografía, mediando nos lados do convento planos cegos e perforados, para permitir a libre circulación dos sedimentos móbiles do sitio.

Nesta obra, Lle Corbusier expón unha tensión determinante entre o individual e o colectivo, que se expresa na representación dunha unidade repetitiva para a cela monástica e a libre disposición dos espazos colectivos. Facendo “uso” da irregular topografía o convento ofrece contrastes determinantes, mediando unha fachada palpitante sobre o val, onde as celas privadas situadas nos dous últimos pisos, modelan cos seus balcóns un carácter que non se repite no resto do edificio. No piso inferior, a sala de seminarios ten panos de vidro en toda a superficie exterior, dividido por montantes verticais de formigón que seguen unha secuencia deseñada por Xenakis. Esta modulación que provén do modulor e de ritmos musicais, nos panos fixos é denominada “ondulatories”, e nos móbiles “aérateurs”.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Pero o maior punto de contraste se exterioriza entre o deseño en bandas horizontais do convento e o volume hermético da igrexa. As transparencias e as sombras moduladas chocan co macizo vertical de 5 niveis, separado por unha racha de aire que establece a disociación entre a privacidade do mosteiro e o espazo público de culto.

En planta, os lados interiores do edificio mostran variacións que sinalan os diferentes usos de cada piso. No nivel de acceso, o corredor que vincula os espazos públicos mostra carpinterías deseñadas en base a un cadrado modulado que lembra os exercicios pictóricos de Mondrian. Por encima, as circulacións das celas son iluminadas por pequenas rachas de luz situadas á altura dos ollos, moduladas con pequenos soportes de formigón que sobresaen como terrones, coincidindo coas columnas estruturais.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

As celas son pequenos rectángulos regulados polas dimensións do modulor: 5,92 de longo, 1, 83 de ancho e 2,26 metros de altura. Cada habitación ten unha carpintería que cobre a totalidade ao lado exterior e un balcón que permite graduar o ingreso da luz solar. Os muros presentan unha textura rugosa e pesada que só se alixeira no lugar onde se sitúa a mesa de lectura.

O patio central está atravesado por dous corredores perpendiculares que vinculan todas as funcións públicas. Unha circulación conduce desde o acceso á sala, a outra desde as celas á igrexa; ambas se atopan verticalmente baixo un teito inclinado. O paseo permite contemplar as figuras da arquitectura: o cubo do oratorio, a pirámide yuxtapuesta encima do cubo, o cilindro da escaleira caracol, cadrados e paralelepípedos que reflicten as formas da creación humana.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

A igrexa é resultado dun exercicio de deseño individual dentro do conxunto. O volume principal presenta en cada lado da súa lonxitude dous volumes encostados. Un de forma irregular que contén a cripta, onde predominan tres grandes lucernarios e amplas superficies cubertas de cores primarias; outro rectangular no lado oposto onde se atopa a sancristía iluminada por sete lucernarios xeométricos. Ambas constrúen o transepto, fundando unha singular versión da planta en cruz latina da igrexa tradicional. O altar sitúase onde se cruzan os eixos desas figuras. Os muros macizos, verticais e espidos da nave principal só interrómpense por dúas hendiduras horizontais: unha aberta ao sol nacente e a outra ao poñente. O piso negro acentúa o contraste entre as sombras e as láminas de luz.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
A Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Contido no seu carácter rustico, os atributos da Tourette exaltan os valores espirituais que lle deron orixe, mediando unha rigorosa disciplina proyectual. O edificio combina xogos tipológicos, espaciais e funcionais que se apartan de prototipos históricos, pero que están imbuídos polo espírito do seu xene. As convencións da arquitectura son dunha estrita xeometría, para encumbrar as grafías da creación humana e establecer unha diverxencia concluínte coas formas da natureza.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata. Arxentina. Xuño 2019

Notas:

1 CURTIS, William J.R. Le Corbusier, ideas y formas. Madrid. Hermann Blume. 1987 pág. 181.
2 Verbas de Le Corbusier transcriptas do documental Arquitecturas, O convento de A Tourette, Copans 2002.[:en]

La Tourette | Fotografía: Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Two design circumstances were decisive to establish the character that typifies the architecture of the Convent of La Tourette. The first is embodied by defining the horizontal plane governing the highest point of the terrain, so that, from that horizontal, the building descends copying the irregular topography of the slope. The second is to mutate the concept of traditional cloister by a more complex arrangement, where the patio is not the space of expansion of the rooms that surround it but the support of volumes and circulations that cross it to link different points of the program.

Both provisions align Le Corbusier’s emphatic response to a program that promotes introspection, in a site that also presents a suggestive complexity. The land where the convent was built was acquired by the Dominicans, an estate of 80 hectares with forests and a farm on the side of a hill in Eveux-sur-arbresle. The program is summarized to a church, a chapter house, accommodation for 100 Dominicans, school and library. Le Corbusier was imbued with the monastic spirit by Father Marie Alain Couturier, with whom he had a close friendly relationship since the time of Ronchamp.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Couturier was passionate about art and as such exerted strong influence on the decision of the Dominicans so that the chosen one is Le Corbusier, whom he imbued with the characteristics of the activity within the monastery, through letters where he profusely recounted rites and customs of the Dominicans , and even a sketch about

“The typical Cistercian plant, with common services attached to a porticoed courtyard that, in turn, was attached to one side of an elongated church”.1

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

In the first visit to the land, Le Corbusier determines the nature of the implementation:

“I drew the road, I drew the horizons, I put the orientation of the sun, I confused the topography, I decided where I would be, because the place was not fixed at all. By choosing the location I was committing a criminal or valid act”.2

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

By defining the horizontal plane at the highest point of the terrain, Le Corbusier avoids an important modification in the topography, mediating on the sides of the convent blind and perforated planes, to allow the free circulation of the mobile sediments of the site.

In this work, Le Corbusier raises a determining tension between the individual and the collective, which is expressed in the representation of a repetitive unit for the monastic cell and the free disposition of the collective spaces. Making “use“ of the irregular topography the convent offers decisive contrasts, mediating a throbbing façade over the valley, where the private cells located in the last two floors, model with their balconies a character that is not repeated in the rest of the building. On the lower floor, the seminar room has glass cloths on the entire exterior surface, divided by vertical concrete pillars that follow a sequence designed by Xenakis. This modulation that comes from the modulor and musical rhythms, in the fixed panels is called “ondulatories”, and in the mobile “aérateurs“.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

But the greatest point of contrast is exteriorized between the design in horizontal bands of the convent and the hermetic volume of the church. The transparencies and the modulated shadows collide with the 5-level vertical massif, separated by a slit of air that establishes the dissociation between the privacy of the monastery and the public space of worship.

In plan, the interior sides of the building show variations that indicate the different uses of each floor. At the access level, the corridor linking the public spaces shows carpentry designed on the basis of a modulated square that recalls Mondrian’s pictorial exercises. Above, the circulations of the cells are illuminated by small slits of light located at eye level, modulated with small concrete supports that protrude like clods, coinciding with the structural columns.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

The cells are small rectangles regulated by the dimensions of the modulor: 5.92 in length, 1.83 in width and 2.26 meters in height. Each room has a carpentry that covers the entire exterior and a balcony that allows the entry of sunlight. The walls have a rough and heavy texture that only lightens in the place where the reading table is located.

The central patio is crossed by two perpendicular corridors that link all public functions. One circulation leads from the access to the room, the other from the cells to the church; both are located vertically under a sloping roof. The walk allows us to contemplate the figures of architecture: the cube of the oratory, the pyramid juxtaposed above the cube, the cylinder of the spiral staircase, squares and parallelepipeds that reflect the forms of human creation.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

The church is the result of an exercise of individual design within the group. The main volume presents two side-by-side volumes on each side of its length. One of irregular shape that contains the crypt, where three large skylights and large surfaces covered with primary colors predominate; another rectangular one on the opposite side where the sacristy is lit by seven geometric skylights. Both build the transept, founding a unique version of the Latin cross plan of the traditional church. The altar is located where the axes of these figures intersect. The solid, vertical and bare walls of the main nave are interrupted only by two horizontal slits: one open to the rising sun and the other to the west. The black floor accentuates the contrast between the shadows and the sheets of light.

La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP
La Tourette | Olivier Martin Gambier, 2004 © FLC ADAGP

Content in its rustic character, the attributes of La Tourette exalt the spiritual values that gave rise to it, mediating a rigorous project discipline. The building combines typological, spatial and functional games that depart from historical prototypes, but that are imbued with the spirit of their gene. The conventions of architecture are of a strict geometry, to elevate the graffiti of human creation and establish a conclusive divergence with the forms of nature.

Marcelo Gardinetti. Architect
La Plata. Argentina. Juny 2019

Notas:

1 CURTIS, William J.R. Le Corbusier, ideas y formas. Madrid. Hermann Blume. 1987 pág. 181.
2 Le Corbusier´s words transcribed from the documentary Arquitecturas, El convento de La Tourette, Copans 2002.[:]

Silla huevo. Arne Jacobsen | Borja López Cotelo

SAS Hotel Lobby, Arne Jacobsen
SAS Hotel Lobby, Arne Jacobsen

Al cruzar la puerta del hotel Radisson SAS, en la bulliciosa avenida Vesterbrogade, algo extraño ocurre. El tiempo parece suspendido. Al otro lado de la calle, el Tívoli se enfrenta con su onírica exhuberancia a la estricta geometría que Arne Jacobsen dibujó para su torre en el Centro de Copenhague.

Pero en el vestíbulo del Radisson, todo parece responder a un universo de formas puras, de líneas rectas. Hasta que al fondo distinguimos, agrupadas en racimos, unas figuras ovoides: allí se encuentran varios ejemplares de la silla huevo.

Silla huevo. Arne Jacobsen Borja López Cotelo egg_medidas

El diseñador noruego Henry Walter Klein había patentado a lo largo de la década de 1950 diferentes procesos de moldeado de plástico y en 1956 había fabricado su silla Modelo 1007.

Jacobsen asumió en su silla huevo los avances que las investigaciones de Klein habían supuesto en la fabricación de muebles, y se fijó en el Modelo 1007 para dar forma a la silla que poblaría el enorme vestíbulo del Hotel SAS.

Como en otras ocasiones, la manufactura del diseño sería confiada a Fritz Hansen, empresa que hubo de utilizar bajo licencia algunas de las patentes de Henry W. Klein.

La silla huevo exprimía las posibilidades esculturales de los nuevos procesos de moldeado del plástico pero conseguía, ante todo, unir en un todo coherente las diferentes piezas de cualquier silla:

el asiento, el respaldo y los reposabrazos se resolvían con una única carcasa cóncava.

Para optimizar las posibilidades del modelo, la fijación al suelo se resolvió con un mecanismo metálico que permitía un leve balanceo de la silla, y se le añadió un cojín que hacía más cómodo el asiento. La forma resultante parecía una invitación a sentarse, casi una estancia antes que una silla, un objeto envolvente destinado inevitablemente a albergar a alguien en su interior.

La producción de la huevo nunca fue masiva. La fijación del recubrimiento a la estructura debía ser hecha manualmente y el proceso exigía una precisión que no estaba al alcance de cualquier empresa. Al margen de los procesos de moldeado mecánicos, cada ejemplar de la silla requiere un trabajo artesanal que supone que, aún hoy, la producción no supere los diez ejemplares por semana.

Para Fritz Hansen, la huevo se convirtió en un símbolo desde los primeros modelos producidos en 1958. Con motivo de su cincuenta aniversario lanzó una serie limitada de ejemplares estampados, que mostraban la vigencia del diseño de Jacobsen.

Arne Jacobsen
Arne Jacobsen

En un recorrido por los iconos del diseño del siglo XX no podríamos obviar las aportaciones de Jacobsen -la silla huevo, la Swan o la Ant– pero tal vez excluiríamos las piezas del noruego Henry Klein. Sin sus patentes y sus ensayos con materiales plásticos, sin embargo, habría sido imposible concebir una pieza integral y rotunda como la huevo.

Pero el reconocimiento llega, a menudo, para quienes intuyeron el potencial de una idea antes que para quienes la engendraron.

Y la historia tiene una memoria frágil.

George Lazenby sentado en la silla del huevo de Arne Jacobsen con una Kronenbourg
George Lazenby sentado en la silla del huevo de Arne Jacobsen con una Kronenbourg

Borja López Cotelo. Doctor arquitecto
A Coruña. enero 2011

I Curso online de Eficiencia y Productividad para arquitectos y arquitectas de Stepienybarno

¿Estás cansado de que siempre te falte tiempo para hacer lo que realmente quieres?

¿Notas como tus objetivos se te escapan de la palma de las manos?

¿Te gustaría sacar más partido a tu tiempo y tener mejores resultados?

Por fin, todo lo que necesitas saber en un solo curso.

¡Estás en el lugar adecuado!

I Curso online de Eficiencia y Productividad para arquitectos y arquitectas de Stepienybarno

OBJETIVOS DEL CURSO

No se trata de obrar un milagro sino de sentar las bases de hábitos que hagan que tu día a día sea más tranquilo y que puedas hacer lo que realmente tienes que hacer.

Disciplina.

Te contamos dos noticias, una buena y una mala.La mala noticia es que solucionarlo también lleva tiempo; no se puede hacer por arte de magia.La buena noticia es que es posible cambiar esta deriva y, usando las técnicas y herramientas precisas, tu vida puede mejorar mucho. Porque si mejoramos nuestra productividad, no sólo mejoramos nuestro rendimiento laboral, sino que afecta a todas las esferas de nuestra vida.El tema es tan apasionante como complejo; para nada son cuatro ideas que las aplicas y ya está. Como cantaba Sabina:

“que no te vendan amor sin espinas”,

pues aquí ocurre igual. Si os metéis de lleno con el tema, los resultados serán entre buenos y espectaculares; pero, el trayecto para conseguirlo no será ni sencillo ni inmediato.

Adiós a la dispersión.

Nos conviene hacer cambios y aprender a decir que no. Decir no; no a muchas cosas que nos proponen y no, a muchas cosas que se nos ocurren; es decir nos proponemos nosotr@s mism@s.

Cuestión de hábitos.

Pretendemos compartir contigo muchos trucos que a nosotros nos han servido para evitar distracciones y como decían las abuelas, estar a lo que estamos.Sin embargo, para nosotros no siempre fue así; hubo un día en el que no éramos tan eficaces con nuestra productividad y ha sido gracias a pequeños cambios y nuevos hábitos por los que hemos conseguido organizarnos cada vez mejor.

Sin estrés.

Esperamos que este curso/taller te ayude a hacer lo que realmente tienes que hacer y, por supuesto, que lo hagas con el menor estrés posible.En general, tendemos a desear más tiempo para nosotros y para nuestras cosas; pero, la verdad es que, todos tenemos 24 horas y es cuestión de cómo las aprovechemos. Seguramente, si nos dieran más tiempo al día, volveríamos a querer más. Se trata de aprender a ser eficiente con el tiempo y no de aprender a gestionar el tiempo. De hecho, el tiempo no se gestiona, se gestionan prioridades y, en última instancia, a un@ misam@.

¿Noches interminables de entrega? No, gracias.

Los arquitectos tenemos una tendencia alucinante hacia el trabajo incansable. Esto lo hemos aprendido en la escuela y a la que nos descuidamos estamos trabajando el fin de semana. Sin embargo, lo que nosotros proponemos es trabajar con mayor foco e inteligencia, no trabajar todavía más duro. Como ves este no es un curso para trabajar más, más bien se podría decir que es para trabajar menos, pero llegando a mucho más. No va de conseguir la luna, sino de hacer lo que realmente toca, con el menor estrés posible.

Planificar sí, pero no como siempre.

Los arquitectos tendemos a planificar mucho y esto es bueno por un lado, pero por otro, si nos pasamos, puede ser peligroso.

Aprender a enfocar.

La tendencia habitual de meterse en mil fregados, sólo trae distracción y pérdida de foco. Y en esto los arquitectos tenemos mucho que aprender. Es cierto que somos buenos avanzando en muchos frentes a la vez, pero perdemos el potencial de concretar acciones desde una perspectiva más focalizada.

Delegar todo lo posible.

En general, nos cuesta sacar tarea fuera. Si eres arquitecto todavía más. Por un lado, nos pensamos que nadie lo hará tan bien como nosotros, que cuesta más delegar que hacerlo uno mismo o que con lo poco que cobro por el proyecto

¿Cómo voy a delegar?

En el curso veremos muchas claves que nos ayudarán a delegar y hacer sólo lo que realmente sabemos hacer mejor.

Curso online de Eficiencia y Productividad para arquitectos y arquitectas por STEPIENyBARNO
1 julio – 2 de septiembre 2019.

¡Multiplica tu productividad en 10 semanas!

https://www.youtube.com/watch?v=RZrxJ4o2Btk

Casa Cachóns | ARKB-Arrokabe arquitectos

[:es]

Casa Cachóns ARKB-Arrokabe arquitectos o20

Se establece previamente un programa de necesidades para la vivienda, ajustándolo hasta encontrar una solución óptima en cuanto a distribución, orientaciones y relación entre la superficie y el volúmen internos y la superficie de la envolvente.

A la parte acondicionada de la casa se le añade una edificación auxiliar abierta continuando con la cubierta a dos aguas, la altura de cornisa y el material de fachada. La edificación resultante se dispone en la zona más plana de la parcela buscando la orientación idónea, atendiendo a las vistas, niveles de soleamiento y vientos dominantes. Al mismo tiempo su ubicación y su forma contribuyen a la organización espacial de la finca. Para todo ello, el volumen se distorsiona ligeramente en planta con objeto de recogerse abriéndose a la orientación sur. En la zona norte se genera una pequeña explanada que se entiende como espacio de trabajo que sirve a la edificación auxiliar y desde el que se accede al vestíbulo acristalado previo a la entrada a la vivienda. Los espacios vivideros se disponen en planta abiertos en abanico a suroeste-sur-sudeste. El control solar, además de con los propios vuelos de la cubierta, se resuelve con los propios paneles solares, con toldos y con un emparrado, todos ellos fijados a una base formada por una estructura metálica exterior.

Para la cubierta y buena parte de los cerramientos verticales se utiliza una cubrición a base de teja cerámica plana, (las construcciones de la aldea están resueltas tanto con teja cerámica curva como con teja plana). Esta solución se considera óptima porque proporciona una piel continua para la mayor parte de la fachada, generando una cámara de aire y, envolviendo, tanto las zonas de entramado ligero de la parte acondicionada de la casa como la estructura de hormigón de la edificación auxiliar. Los paños de fachada restantes se resuelven con una fachada ventilada de madera.

Volumetría.

La nueva edificación no agota, la edificabilidad prevista para la parcela. Tampoco alcanza la máxima altura de cornisa respecto al terreno en cada punto del perímetro de fachada. Estas decisiones hacen que la volumetría de la nueva pieza se relacione bien con las edificaciones tradicionales, principales y adjetivas, de la aldea. La edificación se presenta como un volumen compacto, una “barra” continua, ligeramente deformada, resuelta con una cubierta a dos aguas.

Composición.

Se ha buscado un orden en la composición de las fachadas que remite a la sencillez y eficacia con la que se resolvían tradicionalmente las construcciones adjetivas en el rural. Asimismo toda esta composición responde a orientaciones de las estancias interiores para primar, vistas, soleamiento, protección frente a la climatología y relación directa con la parcela, utilizando herramientas de composición arquitectónica propias de un lenguaje contemporáneo que no renuncia a establecer referencias claras a la arquitectura popular.

Desde un punto de vista técnico la edificación se define esencialmente por la consecución de una envolvente de alta eficacia desde un punto de vista energético. Además de la construcción de la envolvente esta premisa condiciona también la estructura, las instalaciones y parte de los acabados.

Soleras.

En el caso de los espacios cerrados de la vivienda se proyecta de una losa de cimentación. En este caso la losa se colocará sobre aislamiento de poliestireno extruído dispuesto sobre una láimina impermeabilizante colocada sobre la cama de arena que remata el encachado de grava.

Cubierta.

La cubierta del edificio, inclinada a dos aguas, se resuelve con teja cerámica plana fijada al rastrelado que conforma una cámara de aire ventilada en zonas interiores que van aisladas y que queda vista al interior en las zonas exteriores cubiertas. En este caso el rastrelado al que va fijado la teja, perpendicular a la dirección de la pendiente, se fija directamente a los cabios de cubierta, mientras que en el primero se dispone un segundo rastrelado, en la dirección de la pendiente fijado a un tablero base que sirve como límite de la envolvente del espacio calefactado.

Este tablero base es un panel de fibra de madera que apoya sobre otro de virutas orientadas que arriostra el entramado de cabios de la cubierta. Éste se completa por el exterior con una lámina reguladora de vapor. A éstos se fijan unos rastreles que recogen un tablero de OSB que conforma el plano interior de estanqueidad. La disposición de este nuevo rastrelado permite contar con un espacio suficiente para contar con el espesor de aislamiento necesario en este caso.

Cerramientos verticales y tabiquería interior.

El cerramiento vertical se conforma de manera similar al de cubierta de tal forma que se garantiza la continuidad de toda la envolvente. El revestimiento de madera termotratada y la teja cerámica plana se fija a un doble rastrelado formando una fachada transventilada. Dicho rastrelado se fija al panel de aislante e impermeable de fibra de madera que envuelve el tablero OSB que sirve para arriostrar el entramado estructural de madera. Entre dichos montantes se dispone el aislamiento que queda confinado entre el tablero exterior y el interior de OSB que sirve de plano interior de estanqueidad.

Aislamientos.

Para la zona acondicionada de la casa se utilizan placas de poliestireno extruido en la base y en los zócalos. Para los entramados ligeros de madera de cubierta y los cerramientos verticales se utilizará lana de roca confinada entre tableros. El aislamiento de la envolvente se completa con un panel aislante de fibra de madera por el exterior.

Carpintería Exterior, Cerrajería y Vidriería.

La carpintería exterior será de madera de cedro tratado exteriormente con pintura transpirable. Se colocarán contraventanas de tablero contrachapado lacado, de acuerdo con la documentación gráfica.

Acristalamiento con niveles altos de aislamiento térmico y ganancia solar formado por triple vidrio y doble cámara aislante de 18mm rellena de argón al 90%. Los vidrios utlizados serán extra claros para favorecer la ganancia solar y los dos de los extremos contarán con una lámina bajoemisiva por su cara interior. Por otra parte en función de su ubicación los vidrios expuestos serán en algún caso laminados.

Obra: Casa Cachóns
Situación: Teo. A Coruña. España
Año: 2018
Autores: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela y Iván Andrés Quintela)
Colaborador: INOUS Enxeñería Global (Instalaciones), Mecanismo Ingeniería (Estructuras),  Isaac Fudili Moreno (Ingeniero de CCP – Colaborador en cálculo PHPP)
Promotor: Irene Gómez Ibarlucea,  Isaac Fudili Moreno
Empresa Constructora: José Vázquez (Carpintería exterior e interior). Trabecon S.L. (Empresa constructora)
Arquitecto Técnico: Francisco Fernández Novas
Superficie: 203 m2
Fotografías: ARROKABE Arquitectos SLP | Luis Díaz Díaz
+ arrokabe.com

[:gl]

Casa Cachóns ARKB-Arrokabe arquitectos o20

Establécese previamente un programa de necesidades para a vivenda, axustándoo ata atopar unha solución óptima en canto a distribución, orientacións e relación entre a superficie e o volúmen internos e a superficie da envolvente.

Á parte acondicionada da casa engádeselle unha edificación auxiliar aberta continuando coa cuberta a dúas augas, a altura de cornixa e o material de fachada. A edificación resultante disponse na zona máis plana da parcela buscando a orientación idónea, atendendo ás vistas, niveis de soleamiento e ventos dominantes. Ao mesmo tempo a súa localización e a súa forma contribúen á organización espacial da leira. Para todo iso, o volume se distorsiona lixeiramente en planta con obxecto de recollerse abríndose á orientación sur. Na zona norte xérase unha pequena chaira que se entende como espazo de traballo que serve á edificación auxiliar e desde o que se accede ao vestíbulo acristalado previo á entrada á vivenda. Os espazos vivideros dispóñense en planta abertos en abanico a suroeste-sur-sueste. O control solar, ademais de con os propios voos da cuberta, resólvese cos propios paneis solares, con toldos e cun emparrado, todos eles fixados a unha base formada por unha estrutura metálica exterior.

Para a cuberta e boa parte dos cerramentos verticais utilízase unha cubrición a base de tella cerámica plana, (as construcións da aldea están resoltas tanto con tella cerámica curva como con tella plana). Esta solución considérase óptima porque proporciona unha pel continua para a maior parte da fachada, xerando unha cámara de aire e, envolvendo, tanto as zonas de armazón lixeiro da parte acondicionada da casa como a estrutura de formigón da edificación auxiliar. Os panos de fachada restantes resólvense cunha fachada ventilada de madeira.

Volumetría.

A nova edificación non esgota, a edificabilidade prevista para a parcela. Tampouco alcanza a máxima altura de cornixa respecto ao terreo en cada punto do perímetro de fachada. Estas decisións fan que a volumetría da nova peza relaciónese ben coas edificacións tradicionais, principais e adxectivas, da aldea. A edificación preséntase como un volume compacto, unha “barra” continua, lixeiramente deformada, resolta cunha cuberta a dúas augas.

Composición.

Buscouse unha orde na composición das fachadas que remite á sinxeleza e eficacia coa que se resolvían tradicionalmente as construcións adxectivas no rural. Así mesmo toda esta composición responde a orientacións das estancias interiores para primar, vistas, soleamiento, protección fronte á climatoloxía e relación directa coa parcela, utilizando ferramentas de composición arquitectónica propias dunha linguaxe contemporánea que non renuncia a establecer referencias claras á arquitectura popular

Desde un punto de vista técnico a edificación defínese esencialmente pola consecución dunha envolvente de alta eficacia desde un punto de vista enerxético. Ademais da construción da envolvente esta premisa condiciona tamén a estrutura, as instalacións e parte dos acabados.

Soleiras.

No caso dos espazos pechados da vivenda proxéctase dunha laxa de cimentación. Neste caso a laxa colocarase sobre illamento de poliestireno extruído disposto sobre unha láimina impermeabilizante colocada sobre a cama de area que remata o encachado de grava.

Cuberta.

A cuberta do edificio, inclinada a dúas augas, resólvese con tella cerámica plana fixada ao rastrelado que conforma unha cámara de aire ventilada en zonas interiores que van illadas e que queda vista ao interior nas zonas exteriores cubertas. Neste caso o rastrelado ao que vai fixado a tella, perpendicular á dirección da pendente, fíxase directamente aos cabios de cuberta, mentres que no primeiro disponse un segundo rastrelado, na dirección da pendente fixado a un taboleiro basee que serve como límite da envolvente do espazo calefactado.

Este taboleiro basee é un panel de fibra de madeira que apoia sobre outro de labras orientadas que arriostra o armazón de cabios da cuberta. Este complétase polo exterior cunha lámina reguladora de vapor. A estes fíxanse uns rastreles que recollen un taboleiro de OSB que conforma o plano interior de estanqueidad. A disposición deste novo rastrelado permite contar cun espazo suficiente para contar co espesor de illamento necesario neste caso.

Cerramentos verticais e tabiquería interior.

O cerramento vertical confórmase de maneira similar ao de cuberta de tal forma que se garante a continuidade de toda a envolvente. O revestimento de madeira termotratada e tézaa cerámica plana fíxase a un dobre rastrelado formando unha fachada transventilada. Devandito rastrelado fíxase ao panel de illante e impermeable de fibra de madeira que envolve o taboleiro OSB que serve para arriostrar o armazón estrutural de madeira. Entre os devanditos montantes disponse o illamento que queda confinado entre o taboleiro exterior e o interior de OSB que serve de plano interior de estanqueidad.

Allamentos.

Para a zona acondicionada da casa utilízanse placas de poliestireno extruido na base e nos zócalos. Para os armazóns lixeiros de madeira de cuberta e os cerramentos verticais utilizarase la de roca confinada entre taboleiros. O illamento da envolvente complétase cun panel illante de fibra de madeira polo exterior.

Carpintería Exterior, Cerrajería e Vidriería.

A carpintería exterior será de madeira de cedro tratado exteriormente con pintura transpirable. Colocaranse contraventanas de taboleiro contrachapado lacado, de acordo coa documentación gráfica.

Acristalamiento con niveis altos de illamento térmico e ganancia solar formado por triplo vidro e dobre cámara illante de 18mm enche de argón ao 90%. Os vidros utlizados serán extra claros para favorecer a ganancia solar e os dous dos extremos contarán cunha lámina bajoemisiva pola súa cara interior. Por outra banda en función da súa localización os vidros expostos serán nalgún caso laminados.

Obra: Casa Cachóns
Empramzamento: Teo. A Coruña. España
Ano: 2018
Autores: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela y Iván Andrés Quintela)
Colaborador: INOUS Enxeñería Global (Instalacións), Mecanismo Enxeñeria (Estruturas),  Isaac Fudili Moreno (Enxeñeiro de CCP – Colaborador en cálculo PHPP)
Promotor: Irene Gómez Ibarlucea,  Isaac Fudili Moreno
Empresa Construtora: José Vázquez (Carpintería exterior e interior). Trabecon S.L. (Empresa construtora)
Arquitecto Técnico: Francisco Fernández Novas
Superficie: 203 m2
Fotografías: ARROKABE Arquitectos SLP | Luis Díaz Díaz
+ arrokabe.com

[:en]

Casa Cachóns ARKB-Arrokabe arquitectos o20

A housing needs program is previously established, adjusting it until an optimal solution is found in terms of distribution, orientations and relationship between the internal surface and volume and the surface of the enclosure.

To the conditioned part of the house an auxiliary open building is added continuing with the cover to two waters, the cornice height and the facade material. The resulting building is located in the flattest area of the plot looking for the ideal orientation, taking into account the views, sunlight levels and prevailing winds. At the same time its location and its shape contribute to the spatial organization of the farm. For all this, the volume is distorted slightly in plan in order to pick up opening to the south orientation. In the northern area a small esplanade is generated, which is understood as a work space that serves the auxiliary building and from which the glazed vestibule is accessed before entering the house. The vivideros spaces are arranged in open plan in fan to southwest-south-southeast. The solar control, in addition to the own flights of the cover, is solved with the own solar panels, with awnings and with a trellis, all of them fixed to a base formed by an exterior metallic structure.

For the roof and a good part of the vertical enclosures, a roof covering based on flat ceramic tiles is used (the constructions of the village are resolved with both curved ceramic tiles and flat tiles). This solution is considered optimal because it provides a continuous skin for most of the façade, generating an air chamber and, enveloping both the light framework areas of the conditioned part of the house and the concrete structure of the auxiliary building. The remaining façade panels are resolved with a ventilated wooden façade.

Volumetry.

The new building does not exhaust, the planned buildability for the plot. Nor does it reach the maximum cornice height with respect to the land at each point of the façade perimeter. These decisions make the volumetry of the new piece relate well to the traditional, main and adjective buildings of the village. The building is presented as a compact volume, a continuous “bar”, slightly deformed, resolved with a gable roof.

Composition.

An order was sought in the composition of the facades that refers to the simplicity and efficiency with which adjectival constructions were traditionally solved in rural areas. All this composition also responds to orientations of interior rooms to prioritize, views, sunlight, protection against the weather and direct relationship with the plot, using tools of architectural composition typical of a contemporary language that does not renounce to establish clear references to architecture popular.

From a technical point of view, the building is essentially defined by the achievement of a high efficiency envelope from an energy point of view. In addition to the construction of the envelope this premise also conditions the structure, the facilities and part of the finishes.

Soleras.

In the case of the closed spaces of the house, a foundation slab is projected. In this case the slab will be placed on extruded polystyrene insulation placed on a waterproofing slab placed on the sand bed that completes the gravel bedding.

Cover.

The roof of the building, sloping to two waters, is solved with a flat ceramic tile fixed to the stripping that forms a ventilated air chamber in interior areas that are isolated and that is seen inside in the covered outdoor areas. In this case, the stripping to which the tile is fixed, perpendicular to the direction of the slope, is fixed directly to the roof rafters, while in the first one a second rafter is arranged, in the direction of the slope fixed to a board. base that serves as the boundary of the envelope of the heated space.

This base board is a panel of wood fiber that rests on another one of oriented shavings that braces the framework of rafters of the cover. This is completed on the outside with a steam regulating sheet. To these are fixed strips that collect a board of OSB that forms the inner plane of sealing. The provision of this new tracing allows to have enough space to have the necessary insulation thickness in this case.

Vertical enclosures and internal partition walls.

The vertical enclosure is shaped similarly to that of the roof in such a way that the continuity of the entire enclosure is guaranteed. The heat-treated wood paneling and the flat ceramic tile are fixed to a double slab forming a transventilated façade. Said tracing is fixed to the insulating panel and waterproof fiber wood that surrounds the OSB board that serves to brace the structural framework of wood. Between these uprights, the insulation is confined between the outer board and the interior of the OSB, which serves as an internal sealing plane.

Isolations.

For the conditioned area of the house, extruded polystyrene plates are used in the base and in the baseboards. For the light frameworks of roofing wood and the vertical enclosures, rock wool confined between boards will be used. The insulation of the enclosure is completed with an insulating panel of wood fiber on the outside.

Exterior carpentry, locksmith and glassa.

The exterior carpentry will be cedar wood treated exteriorly with breathable paint. Laminated plywood board shutters will be placed, according to the graphic documentation.

Glazing with high levels of thermal insulation and solar gain formed by triple glass and double insulating chamber of 18mm filled with 90% argon. The glasses used will be extra clear to favor the solar gain and the two of the ends will have a low emissive film on the inside. On the other hand, depending on its location, the exposed glass will be laminated in some cases.

Work: Casa Cachóns
Location: Teo. A Coruña. Spain
Year: 2018
Authors: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela y Iván Andrés Quintela)
Collaborator: INOUS Enxeñería Global (Facilities), Mecanismo Ingeniería (Structures),  Isaac Fudili Moreno (CCP Engineer – Collaborator in PHPP calculation)
Promoter: Irene Gómez Ibarlucea,  Isaac Fudili Moreno
Construction Company: José Vázquez (Exterior and interior carpentry). Trabecon S.L. (Construction company)
Technical architect: Francisco Fernández Novas
Area: 203 m2
Photography: ARROKABE Arquitectos SLP | Luis Díaz Díaz
+ arrokabe.com

[:]

[:es]Paisajes enmarcados. Misiones fotográficas europeas, 1984-2019[:gl]Paisaxes enmarcadas. Misións fotográficas europeas, 1984-2019[:en]Framed Landscapes. European photographic Commissions, 1984-2019[:]

0

[:es]

Paisajes enmarcados. Misiones fotográficas europeas, 1984-2019

La exposición y el libro que la acompaña reúnen ocho misiones fotográficas de larga duración llevadas a cabo en europa, unos proyectos fueron promovidos por instituciones públicas o semipúblicas de distintos países, regiones y ciudades europeos, que contaron con la implicación de varias decenas de fotógrafos.

“El paisaje es cultura. es la expresión de una comunidad viva y el sedimento de la manera que ha tenido esa comunidad de dar forma a su existencia. o, como dijo el influyente paisajista estadounidense John Brinckerhoff Jackson, el paisaje es la historia hecha visible”,

afirma Frits Giertsberg, comisario de la muestra.

Comisariada por Frits Gierstberg –historiador del arte y crítico experto en fotografía contemporánea, así como conservador del Nederlands Fotomuseum de Róterdam (Holanda), del que también es jefe de exposiciones–, esta exposición y el libro que la acompañará mostrarán, por primera vez en España, un conjunto de misiones fotográficas de larga duración centradas en la documentación de los cambios sufridos por el paisaje rural, urbano y suburbano en Europa desde 1984 hasta la actualidad.

Todos estos proyectos fotográficos han sido promovidos por instituciones públicas o semipúblicas de diferentes países, regiones y ciudades europeas. La exposición mostrará el trabajo de casi sesenta fotógrafos, acompañado por las numerosas publicaciones que se editaron en el contexto de las misiones seleccionadas por el comisario: Mission photographique de la DATAR (Francia), Mission photographique Transmanche (Francia), Linea di Confine per la Fotografia Contemporanea (Italia), Ekodok-90 (Suecia), Fotografie und Gedächtnis [Fotografía y memoria] (Alemania), Observación fotográfica a largo plazo de Schlieren (Suiza), RO_Archive (Rumanía) y Lugares. Dinamarca en transición (Dinamarca).

[:gl]

Paisajes enmarcados. Misiones fotográficas europeas, 1984-2019

A exposición e o libro que a acompaña reúnen oito misións fotográficas de longa duración levadas a cabo en europa, uns proxectos foron promovidos por institucións públicas ou semipúblicas de distintos países, rexións e cidades europeos, que contaron coa implicación de varias decenas de fotógrafos.

La exposición y el libro que la acompaña reúnen ocho misiones fotográficas de larga duración llevadas a cabo en europa, unos proyectos fueron promovidos por instituciones públicas o semipúblicas de distintos países, regiones y ciudades europeos, que contaron con la implicación de varias decenas de fotógrafos.

“A paisaxe é cultura. é a expresión dunha comunidade viva e o sedimento da maneira que tivo esa comunidade de dar forma á súa existencia. ou, como dixo o influente paisajista estadounidense John Brinckerhoff Jackson, a paisaxe é a historia feita visible”,

afirma Frits Giertsberg, comisario da mostra.

Comisariada por Frits Gierstberg –historiador da arte e crítico experto en fotografía contemporánea, así como conservador do Nederlands Fotomuseum de Róterdam (Holanda), do que tamén é xefe de exposicións–, esta exposición e o libro que a acompañará mostrarán, por primeira vez en España, un conxunto de misións fotográficas de longa duración centradas na documentación dos cambios sufridos pola paisaxe rural, urbano e suburbano en Europa desde 1984 ata a actualidade.

Todos estes proxectos fotográficos foron promovidos por institucións públicas ou semipúblicas de diferentes países, rexións e cidades europeas. A exposición mostrará o traballo de case sesenta fotógrafos, acompañado polas numerosas publicacións que se editaron no contexto das misións seleccionadas polo comisario: Mission photographique da DATAR (Francia), Mission photographique Transmanche (Francia), Linea dei Confine per a Fotografia Contemporanea (Italia), Ekodok-90 (Suecia), Fotografie und Gedächtnis [Fotografía e memoria] (Alemaña), Observación fotográfica a longo prazo de Schlieren (Suíza), RO_Arquive (Romanía) e Lugares. Dinamarca en transición (Dinamarca).

[:en]

Paisajes enmarcados. Misiones fotográficas europeas, 1984-2019

The exhibition and the book that accompanies it gather eight long-term photographic missions carried out in Europe, some projects were promoted by public or semi-public institutions of different countries, regions and European cities, which counted with the involvement of several dozens of photographers.

La exhibition y el libro que la acompaña reúnen ocho misiones fotográficas de larga duración llevadas a cabo en europa, unos proyectos fueron promovidos por instituciones públicas o semipúblicas de distintos países, regiones y ciudades europeos, que contaron con la implicación de varias decenas de fotógrafos.

“The landscape is culture. it is the expression of a living community and the sediment of the way that community has had to shape its existence. or, as the influential American landscape painter John Brinckerhoff Jackson said, landscape is history made visible”,

Frits Giertsberg says, curator of the exhibition.

Curated by Frits Gierstberg – art historian and expert critic in contemporary photography, as well as curator of the Nederlands Fotomuseum in Rotterdam (Holland), of which he is also head of exhibitions -, this exhibition and the book that will accompany it will show, for the first time in Spain, a set of long-lasting photographic missions focused on documenting the changes suffered by the rural, urban and suburban landscape in Europe from 1984 to the present.

All these photographic projects have been promoted by public or semi-public institutions of different countries, regions and European cities. The exhibition will show the work of almost sixty photographers, accompanied by the numerous publications that were published in the context of the missions selected by the curator: Mission photographique de la DATAR (France), Mission photographique Transmanche (France), Linea di Confine per la Contemporary Photography (Italy), Ekodok-90 (Sweden), Fotografie und Gedächtnis [Photography and memory] (Germany), Long-term photographic observation of Schlieren (Switzerland), RO_Archive (Romania) and Places. Denmark in transition (Denmark).

[:]

Los procesos Re- como expiación | Javier Mozas

Caspar David Friedrich. Kreidefelsen auf Rügen. Óleo Sobre lienzo. 90,5x71,0 cm. Museum Oskar. Reinhart am Stadtgarten. Winterthur.
Caspar David Friedrich. Kreidefelsen auf Rügen.
Óleo Sobre lienzo. 90,5×71,0 cm. Museum Oskar.
Reinhart am Stadtgarten. Winterthur.

La Humanidad ha consolidado, a lo largo del tiempo, una morbosa relación de amor y odio con la Naturaleza. Admiración y contemplación, o dominio y sometimiento. En la conferencia que pronuncia Rem Koolhaas en Harvard el 3 de abril de 2009 bajo el título Sustainability: advancement versus apocalypse,1 mostró en las primeras imágenes, una pintura de Caspar David Friedrich, 1774-1840, en la que se reconoce a tres personajes de apariencia cultivada frente a los acantilados blancos de la Isla de Rügen en el Báltico. Según Koolhaas, la escena no muestra ninguna tensión ni alineación, sino que invita a la observación detallada de un marco natural insólito. La imagen de Friedrich está elegida por Koolhaas porque simboliza ese sentimiento romántico que es esencialmente anti-moderno por su postura contemplativa y respetuosa.

A mi me interesa más empezar con un caso desafiante y menos relajado de otro pintor contemporáneo y también amigo de Friedrich, llamado Karl Blechen, 1798-1840. Su posición en el mundo del arte era más apocalíptica. Cuando Blechen volvió de un viaje desde Italia hacía Alemania, atravesó el puente del Diablo en el Gotrado, que se estaba duplicando entonces. Su pintura Bau der Teufelsbrücke representa el trabajo de consolidación de ese puente en la garganta Schöllenen, en el curso Reuss hacia Lucerna.

Las condiciones geográficas de ese tipo de tareas, como la de atravesar los Alpes, eran entonces tan complicadas que el afán fabulador de la época hacía intervenir de inmediato a las supersticiones. En el cuento hay un papel destacado: el Diablo, y una simbología de protección: la señal de la Cruz. El pacto se estableció entre el principal usuario del puente, un pastor de cabras, y el Maligno, quen requirió el alma del primer transeúnte como condición para proporcionar su ayuda sobrenatural en un obra tan ardua. La astucia del cabrero como constructor, que superó a la ambición del diabólico promotor, maquinó una idea arriesgada: que fuera una cabra la primera en atravesar el puente. El Diablo, sintiéndose engañado, reaccionó sin medida, como lo hacen las fuerzas desatadas de la naturaleza, y pensó en destruirlo todo dejando caer una gran piedra negro sobre su obra; pero alguien pintó una cruz sobre la oscura roca para que la encarnación del Mal ni siquiera se atreviese a tocarla. Hasta el puente sigue intacto.

En ese lugar, el desafío humano a las fuerzas naturales no ha parado desde entonces y a lo largo tiempo se han ido superponiendo nuevas obras de ingeniería cada vez más provocadoras. En el sigo XX, como solución definitiva, se echó mano de la tecnología para taladrar un túnel bajo la cadena montañosa. En 2017 está prevista la terminación de un nuevo túnel ferroviario balo los Alpes (el más largo del mundo para trenes de alta velocidad). La Teufelsstein, la piedra del Diablo, sigue allí dispuesta a caer cuando el paso del tiempo borre la cruz.

“Primero está el ser humano y luego el sistema, o así es como era al menos en otros tiempos. Hoy en día, la sociedad se atreve a producir seres humanos pre-empaquetados, listos para el consumo. Cualquiera puede proponer reformas, criticar, violar y desmitificar, pero siempre con la obligación de permanecer dentro del sistema. Está prohibido ser libre”.

Germano Celant. Flash Art. nº 5 1967

Karl Blevhen. Bau der Teufelsbrücke. c. 1830-1832. Óleo sobre lienzo. 77,8x104x5 cm. Bayerische Staatgemäldesammlungen. Munich.
Karl Blevhen. Bau der Teufelsbrücke. c. 1830-1832. Óleo sobre lienzo. 77,8x104x5 cm. Bayerische Staatgemäldesammlungen. Munich.

Regenerar, reutilizar y reciclar son procesos en los que intervienen la intensidad del programa, la diversidad de los usos y la recuperación de elementos. Nombran la manera de intervenir sobre cosas y territorios existentes desde perspectivas abiertas y abarcan temas de amplio contenido como: densificación, hibridación e integración.

“…De todo el conjunto de procesos Re- cuyo objetivo es volver a intervenir sobre el mundo real: redistribuir, reciclar, reedificar, reformar, regenerar, rehabilitar, rehacer, reinventar, renovar, reorganizar, reparar, restaurar, restituir, reutilizar… (en orden alfabético), ha seleccionado tres: regenerar, reutilizar y reciclar. El resto puede considerarse sub-procesos de los anteriores u operaciones que matizan el mismo concepto sin añadirle sustancia.”

Estas tres categorías Re- propuestas, operan con el medioambiente, con los usos y con los materiales y lo hacen desde tres escalas diferentes. Remediate actúa en la gran escala, la del territorio, y su sentido principal es la regeneración ecológica. Reuse, en la escala media, la del edificio; incluye temas energéticos y de eficiencia, al centrarse principalmente en modificaciones de los sistemas tecnológicos que permitan el paso de un uso a otro. Recycle, en la pequeña escala, la del material; consiste en la teoría del aprovechamiento y en dotar de nueva vida a elementos y componentes, que se reencarnan en otro cuerpo diferente; su sentido es eminentemente económico.

En las acciones que forman parte de los fenómenos Re- no existe la satisfacción final por la terminación del proceso. Pertenecen a ciclos sin término, que contradicen el sentido de permanencia que se ha otorgado históricamente al «monumento» como objeto de restauración y conservación. Forman parte de ciclos que no buscan la confrontación entre lo viejo y lo nuevo, pues lo que pretenden es que surja la magia de la mezcla de usos, épocas, actitudes y soluciones técnicas Cuando ese efecto mágico se produce, todo se justifica, se entiende y se disfruta.

Javier Mozas, arquitecto, a+t research group
Vitoria-Gasteiz, marzo 2012

Notas:

El texto de Rem Koolhaas, donde aniliza dos facetas de la Sostenibilidad: avance contra apocalipsis y que corresponde a la conferencia Ecological Urbanism pronunciada en la Universidad de Havard, se puede en contrar en oma eu lectures sustantainability advancemente apocalypse.

Extracto del artículo publicado en la revista a+t RECLAIM, RECLAIM Remediate Reuse Recycle

[:es]Esquizo. Ricardo Bofill, Paolo Portoghesi y José Luis Guarner | Jorge Gorostiza[:gl]Esquizo. Ricardo Bofill, Paolo Portoghesi y José Luis Guarner | Jorge Gorostiza[:en]Esquizo. Ricardo Bofill, Paolo Portoghesi and José Luis Guarner | Jorge Gorostiza[:]

[:es]

Esquizo. Ricardo Bofill - Ricardo Bofill
Esquizo. Ricardo Bofill

Suele suceder que buscando algo en un periódico o una revista, se encuentre otra cosa, a veces más interesante, que la buscada originalmente. Esto me ha sucedido recientemente en la Hemeroteca de La Vanguardia, donde encontré un artículo que enlaza a dos arquitectos con una película y un crítico de cine. Los arquitectos son Paolo Portoghesi y Ricardo Bofill, la película Esquizo, obra del Taller de Arquitectura donde se encontraba este último, como ya se ha comentado en este blog, y por último el crítico, uno de los más interesantes de su época, José Luis Guarner, al que en su momento seguí con admiración, porque era capaz de algo muy importante para un profesional: descubrir películas que de otro modo hubieran pasado desapercibidas en las carteleras.

Guarner era el corresponsal de La Vanguardia en el Festival de Cine de Venecia de 1991 y su crónica publicada el 14 de septiembre comienza con estas palabras:

«Esta es la obra de un gran neoclásico»,

afirmó Paolo Portoghesi, presidente de la Mostra de Venecia, durante la presentación de la película de Ricardo Bofill Esquizo, uno de los eventos más esperados de la Mostra. Arquitecto, además de uno de los grandes especialistas del barroco italiano, Portoghesi destacó el concepto de Esquizo como arquitectura cinematográfica, situando el experimento de Bofill en su contexto -fue filmado en agosto de 1970- y precisando que su intento de ruptura de los códigos del lenguaje del cine fue una de las-consecuencias de la revolución estética de mayo del 68.

Bofill, por su parte, explicó que Esquizo no es otra cosa que un «cuaderno de apuntes» dentro de las actividades interdisciplinarias del Taller de Arquitectura de Barcelona. Su objetivo principal es el de una investigación de los mecanismos de creación artística a través de su relación con la locura, por cuanto «todo creador es un loco controlado». Y sus materiales de trabajo fueron tesis de psiquiatras y testimonios transcritos de dementes.

El ambiente de la sesión resultó más próximo al severo seminario de estudiosos que a la reunión mundana de un festival de cine. Pero, a fin de cuentas, era el que precisaba una película experimental, no pensada para la exhibición convencional. Y que además se ofreció en su versión original castellana sin subtítulos, no por capricho sino porque su simultaneidad de textos y voces hace precario todo intento de subtitulación convencional.

Esquizo se define, en los títulos de crédito, como

«un reportaje ficción sobre la arquitectura de un cerebro».

Y ese cerebro es lo que nos muestra, literalmente, la primera imagen. Y sus pensamientos irrumpen con violencia en la pantalla, donde sus movimientos mentales se expresan a través del movimiento corporal de un grupo de mimos, una solución a la que no son ajenas las ideas de Artaud y las invenciones escénicas del Living Theater. Lo que podía ser un mero experimento de laboratorio, sin embargo, cobra otra dimensión gracias a la personalidad de Serena Vergano, que asume todas las voces -femeninas- en un extraordinario «tour de forcé». Locos, niños, paisajes mentales se suceden luego en una catarata de imágenes violentas, ferozmente poéticas. Hay muchas reiteraciones, tanteos y caídas de ritmo en el conjunto. Pero Esquizo está llena de hallazgos y conserva su carácter de experiencia extrema, inflexible que tenía aquella madrugada de otoño -¿o sería invierno?- de 1970, en la que el cronista la vio por primera vez en el cine Publi, en una sesión que congregó a la «Gauche Divine» en peso de Barcelona.

El tiempo ha dado a Esquizo, por lo demás, un inesperado valor testimonial: los locos tienen aquí la voz cantante, pero dicen cosas que entonces decía también una generación. Y la ha convertido, de paso, en la propuesta más radical de la extinta Escuela de Barcelona. El tránsito veneciano de Esquizo aparece irónico por partida doble. Primero, porque significa a la vez el triunfo de la muerte y las exequias definitivas de un movimiento limitado, pero que permanece lo más importante que ha ocurrido cinematográficamente en Barcelona en los últimos 25 años. Y segundo, porque a pesar del tiempo transcurrido, Esquizo ha salvado el honor del cine español en esta Mostra: no parece que hayamos progresado mucho.

Casi treinta años después de su estreno, Guarner contextualiza la película en su momento histórico y es capaz de valorar este experimento «neoclásico» de arquitectura cinematográfica.

Jorge Gorostiza, Doctor arquitecto.
Santa Cruz de Tenerife, noviembre 2018
Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad

 [:gl]

Esquizo. Ricardo Bofill - Ricardo Bofill
Esquizo. Ricardo Bofill

Suele suceder que buscando algo en un periódico o una revista, se encuentre otra cosa, a veces más interesante, que la buscada originalmente. Esto me ha sucedido recientemente en la Hemeroteca de La Vanguardia, donde encontré un artículo que enlaza a dos arquitectos con una película y un crítico de cine. Los arquitectos son Paolo Portoghesi y Ricardo Bofill, la película Esquizo, obra del Taller de Arquitectura donde se encontraba este último, como ya se ha comentado en este blog, y por último el crítico, uno de los más interesantes de su época, José Luis Guarner, al que en su momento seguí con admiración, porque era capaz de algo muy importante para un profesional: descubrir películas que de otro modo hubieran pasado desapercibidas en las carteleras.

Guarner era el corresponsal de La Vanguardia en el Festival de Cine de Venecia de 1991 y su crónica publicada el 14 de septiembre comienza con estas palabras:

«Esta es la obra de un gran neoclásico»,

afirmó Paolo Portoghesi, presidente de la Mostra de Venecia, durante la presentación de la película de Ricardo Bofill Esquizo, uno de los eventos más esperados de la Mostra. Arquitecto, además de uno de los grandes especialistas del barroco italiano, Portoghesi destacó el concepto de Esquizo como arquitectura cinematográfica, situando el experimento de Bofill en su contexto -fue filmado en agosto de 1970- y precisando que su intento de ruptura de los códigos del lenguaje del cine fue una de las-consecuencias de la revolución estética de mayo del 68.

Bofill, por su parte, explicó que Esquizo no es otra cosa que un «cuaderno de apuntes» dentro de las actividades interdisciplinarias del Taller de Arquitectura de Barcelona. Su objetivo principal es el de una investigación de los mecanismos de creación artística a través de su relación con la locura, por cuanto «todo creador es un loco controlado». Y sus materiales de trabajo fueron tesis de psiquiatras y testimonios transcritos de dementes.

El ambiente de la sesión resultó más próximo al severo seminario de estudiosos que a la reunión mundana de un festival de cine. Pero, a fin de cuentas, era el que precisaba una película experimental, no pensada para la exhibición convencional. Y que además se ofreció en su versión original castellana sin subtítulos, no por capricho sino porque su simultaneidad de textos y voces hace precario todo intento de subtitulación convencional.

Esquizo se define, en los títulos de crédito, como

«un reportaje ficción sobre la arquitectura de un cerebro».

Y ese cerebro es lo que nos muestra, literalmente, la primera imagen. Y sus pensamientos irrumpen con violencia en la pantalla, donde sus movimientos mentales se expresan a través del movimiento corporal de un grupo de mimos, una solución a la que no son ajenas las ideas de Artaud y las invenciones escénicas del Living Theater. Lo que podía ser un mero experimento de laboratorio, sin embargo, cobra otra dimensión gracias a la personalidad de Serena Vergano, que asume todas las voces -femeninas- en un extraordinario «tour de forcé». Locos, niños, paisajes mentales se suceden luego en una catarata de imágenes violentas, ferozmente poéticas. Hay muchas reiteraciones, tanteos y caídas de ritmo en el conjunto. Pero Esquizo está llena de hallazgos y conserva su carácter de experiencia extrema, inflexible que tenía aquella madrugada de otoño -¿o sería invierno?- de 1970, en la que el cronista la vio por primera vez en el cine Publi, en una sesión que congregó a la «Gauche Divine» en peso de Barcelona.

El tiempo ha dado a Esquizo, por lo demás, un inesperado valor testimonial: los locos tienen aquí la voz cantante, pero dicen cosas que entonces decía también una generación. Y la ha convertido, de paso, en la propuesta más radical de la extinta Escuela de Barcelona. El tránsito veneciano de Esquizo aparece irónico por partida doble. Primero, porque significa a la vez el triunfo de la muerte y las exequias definitivas de un movimiento limitado, pero que permanece lo más importante que ha ocurrido cinematográficamente en Barcelona en los últimos 25 años. Y segundo, porque a pesar del tiempo transcurrido, Esquizo ha salvado el honor del cine español en esta Mostra: no parece que hayamos progresado mucho.

Casi treinta años después de su estreno, Guarner contextualiza la película en su momento histórico y es capaz de valorar este experimento «neoclásico» de arquitectura cinematográfica.

Jorge Gorostiza, Doctor arquitecto.
Santa Cruz de Tenerife, noviembre 2018
Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad

 [:en]

Esquizo. Ricardo Bofill - Ricardo Bofill
Esquizo. Ricardo Bofill

It often happens that looking for something in a newspaper or magazine, you will find something else, sometimes more interesting, than the one originally wanted. This has happened recently in the newspaper library of La Vanguardia, where I found an article that links two architects with a film and a film critic. The architects are Paolo Portoghesi and Ricardo Bofill, the film Esquizo, the work of the Architecture Workshop where the latter was, as already mentioned in this blog, and finally the critic, one of the most interesting of his time, José Luis Guarner, who in his time I followed with admiration, because he was capable of something very important for a professional: to discover films that otherwise would have gone unnoticed on the billboards.

Guarner was the correspondent for La Vanguardia at the Venice Film Festival in 1991 and his chronicle published on September 14 begins with these words:

«This is the work of a great neoclassicist»,

Paolo Portoghesi said, president of the Mostra of Venice, during the presentation of the film by Ricardo Bofill Esquizo, one of the most anticipated events of the Mostra. Architect, in addition to one of the great specialists of the Italian Baroque, Portoghesi highlighted the concept of Esquizo as a cinematographic architecture, situating Bofill’s experiment in its context – it was filmed in August 1970 – and specifying that his attempt to break the codes of Language of cinema was one of the consequences of the aesthetic revolution of May ’68.

Bofill, for his part, explained that Esquizo is nothing more than a «notebook» within the interdisciplinary activities of the Barcelona Architecture Workshop. Its main objective is to investigate the mechanisms of artistic creation through its relationship with madness, because «every creator is a controlled madman». And their work materials were theses of psychiatrists and transcribed testimonies of demented people.

The atmosphere of the session was closer to the severe seminar of scholars than to the mundane meeting of a film festival. But, after all, it was the one that needed an experimental film, not designed for conventional exhibition. And that it was also offered in its original Castilian version without subtitles, not because of whim but because its simultaneity of texts and voices makes any conventional subtitling attempt precarious.

Esquizo is defined, in the titles of credit, as

«a fiction report about the architecture of a brain».

And that brain is what shows us, literally, the first image. And his thoughts burst with violence on the screen, where his mental movements are expressed through the bodily movement of a group of mimes, a solution to which the ideas of Artaud and the scenic inventions of the Living Theater are no strangers. What could be a mere laboratory experiment, however, takes on another dimension thanks to the personality of Serena Vergano, who assumes all the voices – female – in an extraordinary «tour de force». Crazy, children, mental landscapes follow one another in a cataract of violent images, fiercely poetic. There are many reiterations, scores and falls of rhythm in the set. But Esquizo is full of findings and retains its character of extreme, inflexible experience that had that early autumn – or would it be winter? – of 1970, in which the chronicler saw it for the first time in the Publi cinema, in a session that It brought together the «Gauche Divine» by weight of Barcelona.

Time has given to Esquizo, for the rest, an unexpected testimonial value: the insane have a voice here, but they say things that then a generation also said. And it has turned it, in passing, into the most radical proposal of the extinct School of Barcelona. The Venetian transit of Esquizo appears ironic in two ways. First, because it means both the triumph of death and the final funeral of a limited movement, but that remains the most important thing that has happened cinematographically in Barcelona in the last 25 years. And second, because despite the time elapsed, Esquizo has saved the honor of Spanish cinema in this Mostra: it does not seem that we have made much progress.

Almost thirty years after its premiere, Guarner contextualizes the film in its historical moment and is able to evaluate this «neoclassical» film architecture experiment.

Jorge Gorostiza, PhD architect.
Santa Cruz de Tenerife, november 2018
Author of the blog Arquitectura+Cine+Ciudad

 [:]

[:es]Workshop. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura[:gl]Workshop. Henri Quillé. Cando a actitude devén arquitectura[:en]Workshop. Henri Quillé. When attitude becomes architecture[:]

[:es]

Workshop. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura

«Formentera era única. El mar, y una piedrecita en el mar, y estaba yo en esta piedrecita poco conocida porque no había nada. […] Tener calor en invierno cuando hace frío, tener frío en verano cuando hace calor y conservar el agua, es todo lo necesario para vivir. El viento, el sol y la lluvia era lo que necesitaba, nada más»,

resumió Henri Quillé en 2016, desde París, después de una carrera dedicada a la construcción de unas 30 casas en Formentera, la más pequeña de las Islas Baleares.

Henri Quillé (1928-2018) fue un arquitecto francés pionero en la autosuficiencia y las energías renovables a partir de finales de los años 60, aunque también fue un arquitecto moderno formado con Le Corbusier en la Unité de Habitation de Marsella y co-fundador del Atelier 12 en París. Inmediatamente después de los acontecimientos de mayo del 68, se trasladó a Formentera en busca de una sociedad ideal y del mito de la isla mediterránea, materializado en la construcción de una arquitectura moderna, atemporal y autosuficiente.

Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura es el título de un programa multiformato sobre las características de la arquitectura de Quillé. El taller intensivo de verano se desarrolla a lo largo de cinco días –viviendo y visitando la obra de Quillé– y aborda las cuestiones de decrecimiento, atemporalidad, modernidad, vernacular y autosuficiencia en la arquitectura a través de un estudio crítico de la obra de Henri Quillé. La exposición final mostrará los resultados del taller de Formentera y se expondrá una parte de su archivo personal, así como nuevas fotografías, las plantas redibujadas, un ensayo crítico y una conferencia sobre su arquitectura en Formentera, todo ello conformando una aproximación crítica y contemporánea a su arquitectura.

La propuesta añade valor al patrimonio construido en las Islas Baleares analizando la posición y la contribución únicas de la arquitectura de Quillé. Un arquitecto que ha sido obviado por el gran público y cuya obra no ha sido publicada en ninguna monografía importante hasta ahora. El trabajo de Quillé prefigura el decrecimiento y el uso de los conocimientos tradicionales y los recursos locales. Una arquitectura que permite la transición económica de la producción industrial y el consumo material hacia la riqueza cultural; o como simplemente dijo Henri Quillé:

«Formentera no me parecía pequeña, me parecía muy grande. […] Quedarse en Formentera era para mí la felicidad».

Workshop. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura

TALLER DE VERANO. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura.
FECHAS. 14-20 Julio 2019
FORMENTERA.

con la participación de

– H Arquitectes, Curro Claret
– Marià Castelló, Carles Oliver
– Amadeu Santacana
– Tanit Quillé, Antoni Ramon
– Som Energia Ibiza, Elena Ruiz (MACE)

Comisariado y dirigido por Guillem Aloy, Toni Gelabert y Tomeu Ramis

[:gl]

Workshop. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura

«Formentera era única. O mar, e unha piedrecita no mar, e estaba eu nesta piedrecita pouco coñecida porque non había nada. […] Ter calor no inverno cando fai frío, ter frío no verán cando fai calor e conservar a auga, é todo o necesario para vivir. O vento, o sol e a choiva era o que necesitaba, nada máis»,

resumiu Henri Quillé en 2016, desde París, despois dunha carreira dedicada á construción dunhas 30 casas en Formentera, a máis pequena das Illas Baleares.

Henri Quillé (1928-2018) foi un arquitecto francés pioneiro na autosuficiencia e as enerxías renovables a partir de finais dos anos 60, aínda que tamén foi un arquitecto moderno formado con Le Corbusier na Unité de Habitation de Marsella e co-fundador do Atelier 12 en París. Inmediatamente despois dos acontecementos de maio do 68, trasladouse a Formentera en busca dunha sociedade ideal e do mito da illa mediterránea, materializado na construción dunha arquitectura moderna, atemporal e autosuficiente.

Henri Quillé. Cando a actitude devén arquitectura é o título dun programa multiformato sobre as características da arquitectura de Quillé. O taller intensivo de verán desenvólvese ao longo de cinco días –vivindo e visitando a obra de Quillé– e aborda as cuestións de decrecemento, atemporalidade, modernidade, vernacular e autosuficiencia na arquitectura a través dun estudo crítico da obra de Henri Quillé. A exposición final mostrará os resultados do taller de Formentera e expoñerase unha parte do seu arquivo persoal, así como novas fotografías, as plantas redibujadas, un ensaio crítico e unha conferencia sobre a súa arquitectura en Formentera, todo iso conformando unha aproximación crítica e contemporánea á súa arquitectura.

A proposta engade valor ao patrimonio construído nas Illas Baleares analizando a posición e a contribución únicas da arquitectura de Quillé. Un arquitecto que foi obviado polo gran público e cuxa obra non foi publicada en ningunha monografía importante ata agora. O traballo de Quillé prefigura o decrecemento e o uso dos coñecementos tradicionais e os recursos locais. Unha arquitectura que permite a transición económica da produción industrial e o consumo material cara á riqueza cultural; ou como simplemente dixo Henri Quillé:

«Formentera non me parecía pequena, parecíame moi grande. […] Quedar en Formentera era para min a felicidade».

Workshop. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura

OBRADOIRO DE VERÁN. Henri Quillé. Cando a actitude devén arquitectura.
DATAS. 14-20 Xullo 2019
FORMENTERA.

coa participación de

– H Arquitectes, Curro Claret
– Marià Castelló, Carles Oliver
– Amadeu Santacana
– Tanit Quillé, Antoni Ramon
– Som Energia Ibiza, Elena Ruiz (MACE)

Comisariado e dirixido por Guillem Aloy, Toni Gelabert e Tomeu Ramis

[:en]

Workshop. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura

“Formentera was unique. The sea, and a little rock in the sea, and I was on this out-of-the-way little rock where there was nothing. […] Being warm in the winter when it’s cold, keeping cool in the summer when it’s hot and retaining water, that’s all that’s necessary for living. The wind, the sun, the rain, was what I needed, nothing else”,

summarized Henri Quillé in 2016, living back in Paris after a career devoted to build around 30 houses on Formentera, the smallest of the Balearic Islands.

Henri Quillé (1928-2018) was a pionner French architect in self-sufficiency and renewable energy at the end of the 60s, but also a modern architect trained with Le Corbusier at the Marseille‘s Unité d’Habitation and cofounder of Atelier 12 in Paris. Right after the events of May ’68, he moved to Formentera in search of an ideal society and the myth of the Mediterranean island; materialized in the construction of a modern, timeless and self-sufficient architecture.

Henri Quillé. When Attitude Becomes Architecture is the title of a multi-format program about the key features of Quillé’s architecture. The immersive Summer School expands upon a 5 days –living and visiting Quillé’s oeuvre– and addresses Degrowth, Timeless, Modern, Vernacular and Self-Sufficient Architecture on a critical anthology of Henri Quillé’s work. The final exhibition will contain the results of the immersive Summer School in Formentera: showing his personal archive, as well as new photographs, re-drawn plans, a critical essay giving as a result an open lecture of his architecture in Formentera.

Thus, the proposal adds value to the architecture built in the Balearic Islands by exploring the unique position and contribution of the architecture of Quillé. An architect that has been overlooked for the large audience and his work not being represented in any major monograph so far. A body of work foreshadowing degrowth, showing that using local resources and traditional knowledge for a new architecture enables the economic transition from industrial production and material consumption to cultural richness; or as Henri Quillé simply said,

“Formentera didn’t seem small, it seemed big. […] Staying in Formentera was happiness to me”.

Workshop. Henri Quillé. Cuando la actitud deviene arquitectura

Workshop. Henri Quillé. When attitude becomes architecture.
DATES. 14-20 July, 2019
FORMENTERA.

with the participation of

– H Arquitectes, Curro Claret
– Marià Castelló, Carles Oliver
– Amadeu Santacana
– Tanit Quillé, Antoni Ramon
– Som Energia Ibiza, Elena Ruiz (MACE)

Curated and directed by Guillem Aloy, Toni Gelabert and Tomeu Ramis

[:]

A casa do taberneiro | ARKB-Arrokabe arquitectos

[:es]

A casa do taberneiro ARKB-Arrokabe arquitectos o4

La edificación es una construcción tradicional con una tipología de origen medieval propia de los rueiros de Santiago de Compostela caracterizada por la presencia de sus dos muros piñones dispuestos como fachadas. Con el tiempo, esta disposición de casa piñón entre medianeras fue siendo sustituida con el remonte de nuevas plantas y/o la sustitución de las cubiertas por otras cuyos faldones desaguaban de forma directa hacia la calle. Hoy en día sólo quedan en el barrio dos inmuebles con esta tipología. La edificación es, por tanto, un testimonio del origen del Barrio que nació como asentamiento extramuros ocupado por algunas granjas, hospedajes y tabernas que acogían a ciudadanos y visitantes que llegaban a Santiago por el camino Francés, ruta principal de peregrinaje histórica y actualmente.

Hoy en día, el barrio es una referencia en la ciudad. Su valor principal reside en la diversidad de usos que acoge (residencial, cultural, hostelero, pequeño comercio local etc…) Esto lo diferencia de otras zonas de la Ciudad Histórica, en muchos casos con poca población residente y saturadas de locales hosteleros y de un comercio especializado en el consumo rápido enfocado únicamente al turismo.

Los clientes buscaban un inmueble que les permitiera combinar la actividad hostelera con una función de dinamización social y cultural por ello, la edificación, amplia y de carácter singular, resultaba idónea.

“A casa do taberneiro” quiere ser testimonio de la tradición, la cultura y la vida del lugar. Desde la iniciativa privada pretende sumarse a iniciativas del barrio ofreciendo, más allá de las actividades programadas que aseguren la continuidad del centro, un espacio abierto, a disposición de vecinos y visitantes que sirva para fomentar reunión e intercambio de ideas de una manera informal. En planta baja se recupera el carácter histórico y la función de la taberna de barrio con una oferta basada en el producto local.

Para resolver el programa (centro socio-cultural y taberna) se aprovecha la disposición de los diferentes de niveles interiores de piso que son consecuencia de la diferencia entre la rasante de las dos calles desde las que se accede al inmueble y quedan definidos por la posición de los diferentes elementos de cantería que forman parte de la construcción muraría (Lareiras, fregaderos y soleras de puertas y ventanas balconeras).

En planta baja, la taberna cuenta con un vestíbulo exterior, una pequeña cocina y dos aseos. En la entreplanta, en el acceso exterior desde la rúa do Medio se dispone de un pequeño almacén y un amplio vestíbulo que incorpora un banco en L. Sobre esta zona, en el espacio bajocubierta se habilita un espacio de lectura. La planta primera se propone como sala multiusos (exposiciones, conferencias etc.) y el espacio bajocubierta sobre ella se reserva para actividades infantiles como cuentacuentos y conciertos de aforo mínimo.

La rehabilitación contribuye a una relectura del edificio consecuente con la riqueza espacial que supone este desplazamiento de las alturas de piso y con la singularidad de los diferentes elementos patrimoniales. La adaptación de las cotas de la propuesta para permitir la recuperación, visibilización y la puesta en uso de dichos elementos facilita la comprensión de su función y necesidad.

Dos lucernarios en cubierta y los huecos en los forjados, en su proyección vertical, mejoran considerablemente la iluminación natural en todas las plantas y ayudan a mostrar y significar las dos lareiras superpuestas (elemento más característico de la vivienda urbana en la ciudad histórica) y clarificar la lectura de la sección facilitando una comprensión global del volumen interior.

El plano de encuentro entre los diferentes niveles de piso se resuelve con una cercha de madera laminada sobre la que descargan, directamente o a través de tirantes, parte de los forjados y de la escalera. Ésta funciona como charnela entre la zona norte (rúa do Medio) y la zona sur (rúa de San Pedro) de la edificación.

Los clientes reclamaban un espacio que representara el carácter de un proyecto vocacional, que implica a varias generaciones de una familia con tradición de taberneros y que, como indicábamos al principio de esta memoria, sea testimonio de la tradición, la cultura y la vida del lugar. Se plantea, por tanto, un espacio definido por la conservación singularidades patrimoniales de la edificación y por la presentación “en crudo” de los nuevos elementos constructivos y estructurales resueltos en madera de eucalipto laminado. Se utilizan, además, tableros contrachapados con acabado de eucalipto que resuelven el antepecho (estructural) de la escalera, el volumen suspendido sobre la barra que acoge la unidad interior de la bomba de calor y, a la vista, los barriles de cerveza y vino y la tabiquería del almacén de la entreplanta.

Se reaprovechan los tablones de madera aserrada de castaño que, a pesar de su grandes dimensiones y del prolongado abandono de la edificación, se conservaban en buen estado y no habían sufrido deformaciones. Se utilizan, ahora, en el vestíbulo de planta baja, como cielo raso y para conformar la caja que acoge la unidad exterior de la bomba de calor. Se reaprovechan, también, las baldosas hidráulicas y se recolocan como revestimiento en el vestíbulo de los aseos.

Mediante el uso de veladuras blancas en los elementos de madera laminada y tableros contrachapados se aumenta la luminosidad del espacio y se clarifica y estiliza la lectura de los diferentes elementos. Para la barra y las mesas (de la taberna y los espacios de uso socio-cultural) se utiliza madera de castaño, al natural o carbonizada soplete (sou sugi ban). Este acabado, negro, contrasta resaltando estos elementos (barra, alguna de las mesas y el banco en L den el acceso desde la rúa do Medio) sobre al tono general del local.

Para la taberna se ha elegido un modelo de silla (recuperado y restaurado) diseñado en los años 60 en A Estrada (población cercana a Santiago de Compostela) con claras referencias nórdicas pero construido con madera local de castaño. Estas sillas incorporan pequeñas variaciones en su construcción y algunas se han pintado parcialmente potenciando esta variabilidad y el diálogo cromático con elementos como la barra, las mesas y las baldosas recuperadas.

Los taburetes de la barra y del espacio bajo cubierta situado sobre la entreplanta son de eucalipto y castaño y han sido fabricados por una empresa local con un diseño que remite al mobiliario tradicional de las tabernas de la zona.

Finalmente, para el espacio situado sobre la taberna se han elegido sillas apilables transparentes reduciendo al mínimo su presencia y permitiendo, de forma sencilla diversas configuraciones para el uso de este espacio.

Obra: A casa do taberneiro
Situación: San Pedro 15. Santiago de Compostela. España
Año: 2019
Autores: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela y Iván Andrés Quintela)
Fotografías: ARROKABE Arquitectos SLP | Luis Díaz Díaz
+ arrokabe.com

[:gl]

A casa do taberneiro ARKB-Arrokabe arquitectos o4

A edificación é unha construción tradicional cunha tipoloxía de orixe medieval propia dos rueiros de Santiago de Compostela caracterizada pola presenza dos seus dous muros piñóns dispostos como fachadas. Co tempo, esta disposición de casa piñón entre medianeiras foi sendo substituída co remonte de novas plantas e/ou a substitución das cubertas por outras cuxos faldones desaguaban de forma directa cara á rúa. Hoxe en día só quedan no barrio dous inmobles con esta tipoloxía. A edificación é, por tanto, un testemuño da orixe do Barrio que naceu como asentamento extramuros ocupado por algunhas granxas, hospedaxes e tabernas que acollían a cidadáns e visitantes que chegaban a Santiago polo camiño Francés, ruta principal de peregrinaxe histórica e actualmente.

Hoxe en día, o barrio é unha referencia na cidade. O seu valor principal reside na diversidade de usos que acolle (residencial, cultural, hostaleiro, pequeno comercio local etc…) Isto diferénciao doutras zonas da Cidade Histórica, en moitos casos con pouca poboación residente e saturadas de locais hostaleiros e dun comercio especializado no consumo rápido enfocado unicamente ao turismo.

Os clientes buscaban un inmoble que lles permitise combinar a actividade hostaleira cunha función de dinamización social e cultural por iso, a edificación, ampla e de carácter singular, resultaba idónea.

“A casa do taberneiro” quere ser testemuño da tradición, a cultura e a vida do lugar. Desde a iniciativa privada pretende sumarse a iniciativas do barrio ofrecendo, máis aló das actividades programadas que aseguren a continuidade do centro, un espazo aberto, a disposición de veciños e visitantes que sirva para fomentar reunión e intercambio de ideas dunha maneira informal. En planta baixa recupérase o carácter histórico e a función da taberna de barrio cunha oferta baseada no produto local.

Para resolver o programa (centro socio-cultural e taberna) aprovéitase a disposición dos diferentes de niveis interiores de piso que son consecuencia da diferenza entre a rasante das dúas rúas desde as que se accede ao inmoble e quedan definidos pola posición dos diferentes elementos de cantería que forman parte da construción muraría ( Lareiras, fregaderos e soleiras de portas e xanelas balconeras).

En planta baixa, a taberna conta cun vestíbulo exterior, unha pequena cociña e dous aseos. Na entreplanta, no acceso exterior desde a rúa do Medio disponse dun pequeno almacén e un amplo vestíbulo que incorpora un banco en L. Sobre esta zona, no espazo bajocubierta habilítase un espazo de lectura. A planta primeira proponse como sala multiusos (exposicións, conferencias etc.) e o espazo bajocubierta sobre ela se reserva para actividades infantís como contacontos e concertos de aforamento mínimo.

A rehabilitación contribúe a unha relectura do edificio consecuente coa riqueza espacial que supón este desprazamento das alturas de piso e coa singularidade dos diferentes elementos patrimoniais. A adaptación das cotas da proposta para permitir a recuperación, visibilización e a posta en uso dos devanditos elementos facilita a comprensión da súa función e necesidade.

Dous lucernarios en cuberta e os ocos nos forxados, na súa proxección vertical, melloran considerablemente a iluminación natural en todas as plantas e axudan a mostrar e significar as dúas lareiras superpostas (elemento máis característico da vivenda urbana na cidade histórica) e clarificar a lectura da sección facilitando unha comprensión global do volume interior.

O plano de encontro entre os diferentes niveis de piso resólvese cunha cercha de madeira laminada sobre a que descargan, directamente ou a través de tirantes, parte dos forxados e da escaleira. Esta funciona como charnela entre a zona norte (rúa do Medio) e a zona sur (rúa de San Pedro) da edificación.

Os clientes reclamaban un espazo que representase o carácter dun proxecto vocacional, que implica a varias xeracións dunha familia con tradición de taberneros e que, como indicabamos ao principio desta memoria, sexa testemuño da tradición, a cultura e a vida do lugar. Exponse, por tanto, un espazo definido pola conservación singularidades patrimoniais da edificación e pola presentación “en cru” dos novos elementos construtivos e estruturais resoltos en madeira de eucalipto laminado. Utilízanse, ademais, taboleiros contrachapados con acabado de eucalipto que resolven o antepecho (estrutural) da escaleira, o volume suspendido sobre a barra que acolle a unidade interior da bomba de calor e, á vista, os barrís de cervexa e viño e a tabiquería do almacén da entreplanta.

Reaproveitanse os taboleiros de madeira aserrada de castiñeiro que, a pesar das súas grandes dimensións e do prolongado abandono da edificación, conservábanse en bo estado e non sufriran deformacións. Utilízanse, agora, no vestíbulo de planta baixa, como ceo raso e para conformar a caixa que acolle a unidade exterior da bomba de calor. Reaproveitanse, tamén, as baldosas hidráulicas e recolócanse como revestimento no vestíbulo dos aseos.

Mediante o uso de veladuras brancas nos elementos de madeira laminada e taboleiros contrachapados auméntase a luminosidade do espazo e clarifícase e estiliza a lectura dos diferentes elementos. Para a barra e as mesas (da taberna e os espazos de uso socio-cultural) utilízase madeira de castiñeiro, ao natural ou carbonizada soplete (sou sugi ban). Este acabado, negro, contrasta resaltando estes elementos (barra, algunha das mesas e o banco en L dean o acceso desde a rúa do Medio) sobre ao ton xeral do local.

Para a taberna elixiuse un modelo de cadeira (recuperado e restaurado) deseñado nos anos 60 na Estrada (poboación próxima a Santiago de Compostela) con claras referencias nórdicas pero construído con madeira local de castiñeiro. Estas cadeiras incorporan pequenas variacións na súa construción e algunhas se pintaron parcialmente potenciando esta variabilidade e o diálogo cromático con elementos como a barra, as mesas e as baldosas recuperadas.

Os taburetes da barra e do espazo baixo cuberta situado sobre a entreplanta son de eucalipto e castiñeiro e foron fabricados por unha empresa local cun deseño que remite ao mobiliario tradicional das tabernas da zona.

Finalmente, para o espazo situado sobre a taberna elixíronse cadeiras apilables transparentes reducindo ao mínimo a súa presenza e permitindo, de forma sinxela diversas configuracións para o uso deste espazo.

Obra: A casa do taberneiro
Emprazamento: San Pedro 15. Santiago de Compostela. España
Ano: 2019
Autores: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela e Iván Andrés Quintela)
Fotografías: ARROKABE Arquitectos SLP | Luis Díaz Díaz
+ arrokabe.com

[:en]

A casa do taberneiro ARKB-Arrokabe arquitectos o4

The building is a traditional construction with a type of medieval origin typical of the rueiros de Santiago de Compostela characterized by the presence of its two walls pinions arranged as facades. Over time, this provision of house pine tree between medianeras was being replaced with the lift of new plants and / or the replacement of the covers by others whose skirts drained directly into the street. Today, only two buildings with this type remain in the neighborhood. The building is, therefore, a testimony of the origin of the neighborhood that was born as an extramural settlement occupied by some farms, lodges and taverns that welcomed citizens and visitors who arrived in Santiago by the French road, the main historical pilgrimage route and currently.

Nowadays, the neighborhood is a reference in the city. Its main value lies in the diversity of uses it receives (residential, cultural, hospitality, small local commerce etc …) This differentiates it from other areas of the Historic City, in many cases with a small resident population and saturated with local restaurants and a specialized trade in fast consumption focused solely on tourism.

The clients looked for a property that would allow them to combine the hospitality activity with a function of social and cultural revitalization; therefore, the building, wide and of singular character, was ideal.

“A casa do taberneiro” wants to be a testimony of the tradition, the culture and the life of the place. From the private initiative pretends to join initiatives of the neighborhood offering, beyond the programmed activities that ensure the continuity of the center, an open space, available to neighbors and visitors that serves to encourage meeting and exchange of ideas in an informal manner. On the ground floor the historical character and the function of the neighborhood tavern are recovered with an offer based on the local product.

To solve the program (socio-cultural center and tavern) the layout of the different interior floor levels is taken advantage of, which is a consequence of the difference between the vertical of the two streets from which the property is accessed and are defined by the position of the different elements of stonework that are part of the muraría construction (Lareiras, sinks and sills of doors and windows balconies).

On the ground floor, the tavern has an outdoor lobby, a small kitchen and two toilets. In the mezzanine, in the exterior access from the rua do Medio there is a small warehouse and a wide hall that incorporates a bench in L. On this area, in the undercover space a reading space is enabled. The first floor is proposed as a multipurpose room (exhibitions, conferences etc.) and the undercover space on it is reserved for children’s activities such as storytelling and concerts with a minimum capacity.

The renovation contributes to a rereading of the building consistent with the spatial richness that this displacement of the floor heights implies and with the uniqueness of the different heritage elements. The adaptation of the dimensions of the proposal to allow the recovery, visibility and putting into use of these elements facilitates the understanding of its function and need.

Two skylights on the roof and the holes in the slabs, in their vertical projection, considerably improve the natural lighting in all the floors and help to show and signify the two superimposed lareiras (most characteristic element of urban housing in the historic city) and clarify the reading of the section facilitating a global understanding of the interior volume.

The meeting plan between the different floor levels is resolved with a laminated wooden truss on which they discharge, directly or through tie rods, part of the floors and the staircase. This works as a hinge between the north (rúa do Medio) and the south (rúa de San Pedro) of the building.

Clients claimed a space that represented the character of a vocational project, which involves several generations of a family with a tradition of tavern owners and, as indicated at the beginning of this report, is a testimony of the tradition, culture and life of the place . Therefore, a space defined by the conservation of heritage singularities of the building and by the “raw” presentation of the new constructive and structural elements resolved in laminated eucalyptus wood is proposed. They are also used, plywood boards with eucalyptus finish that resolve the (structural) parapet of the staircase, the volume suspended on the bar that houses the indoor unit of the heat pump and, in view, the barrels of beer and wine and the partition wall of the mezzanine store.

The planks of sawed chestnut wood are reused, which, in spite of their large size and the prolonged abandonment of the building, were kept in good condition and had not undergone deformations. They are used, now, in the ground floor lobby, as a ceiling and to shape the box that houses the outdoor unit of the heat pump. Hydraulic tiles are also reused and repositioned as a lining in the toilets lobby.

Through the use of white glazes in the elements of laminated wood and plywood panels the luminosity of the space is increased and the reading of the different elements is clarified and stylized. For the bar and the tables (from the tavern and spaces for socio-cultural use) chestnut wood, natural or charred torch (sou sugi ban) is used. This finish, black, contrasts highlighting these elements (bar, some of the tables and the bench in L give access from the Rua do Medio) on the overall tone of the premises.

For the tavern has been chosen a chair model (recovered and restored) designed in the 60s in A Estrada (population near Santiago de Compostela) with clear Nordic references but built with local chestnut wood. These chairs incorporate small variations in their construction and some have been partially painted, enhancing this variability and the chromatic dialogue with elements such as the bar, the tables and the recovered tiles.

The stools of the bar and of the space under cover located on the mezzanine are of eucalyptus and chestnut and have been manufactured by a local company with a design that refers to the traditional furniture of the taverns of the area.

Finally, for the space located above the tavern, transparent stackable chairs have been chosen, minimizing their presence and allowing, in a simple way, various configurations for the use of this space.

Work: A casa do taberneiro
Location: San Pedro 15. Santiago de Compostela. España
Year: 2019
Authors: ARROKABE Arquitectos SLP (Óscar Andrés Quintela and Iván Andrés Quintela)
Photography: ARROKABE Arquitectos SLP | Luis Díaz Díaz
+ arrokabe.com

[:]

REBUILD 2019. Smart Building

[:es]

Madrid acogerá REBUILD 2019, el evento de innovación para transformar el sector de la edificación que reunirá a más de 9.000 profesionales Smart Building es el concepto bajo el que REBUILD 2019 comienza su andadura este año para reunir a más de 9.000 profesionales del sector de la edificación, alrededor de 3.500 congresistas y cerca de 380 speakers.

· Gema Traveria, directora de REBUILD, resalta la gran oportunidad que supone la celebración de este evento para la industria con el fin de dar a conocer los avances en la transformación de la edificación y reflexionar sobre su futuro.

· La industrialización, la eficiencia energética, la sostenibilidad, la tecnología, el diseño y la innovación en materiales marcarán esta segunda edición de REBUILD, que convertirá a Madrid en la capital mundial de la edificación inteligente.

· El encuentro entre profesionales del sector tendrá lugar los días 17, 18 y 19 de septiembre en el pabellón 8 de Feria de Madrid (IFEMA).

REBUILD 2019. Smart Building

REBUILD 2019 ya está en marcha para hacer de Madrid la capital mundial de la edificación inteligente del 17 al 19 de septiembre. El encuentro, que se celebrará en el pabellón 8 de Feria de Madrid (IFEMA), contará con la presencia de más 9.000 profesionales del sector, que representan más de 5.000 nuevos proyectos de edificación, además de las más de 200 compañías que estarán presentes en la zona expositiva para presentar sus propuestas más innovadoras y vanguardistas en materia de edificación.

Bajo el concepto Smart Building, esta segunda edición de REBUILD busca situar el foco de la innovación en la transformación digital de la edificación, en la obtención y análisis de los datos para conseguir una mayor eficiencia que contribuya a la creación de ciudades más inteligentes, o en la construcción offsite para reducir plazos de actuación y aumentar la precisión de los proyectos. En definitiva, introducir la digitalización, y todas las posibilidades que este proceso ofrece, en este gran escaparate del sector. Y es que, según datos de Naciones Unidas, la población mundial que vive en ciudades se espera que crezca del 54% al 66% para el año 2050, añadiendo así 2.500 millones de personas a las áreas urbanas. Ante este escenario, se acentúa la necesidad de crear edificaciones más sostenibles, energéticamente eficientes y de calidad a través de un uso más inteligente de la tecnología.

“Para esta segunda edición de REBUILD queremos presentar una perspectiva de la industria de la edificación mucho más integrada, en la que los diferentes agentes puedan mostrar sus avances para la necesaria transformación del sector”,

asegura Gema Traveria, directora de REBUILD, quien además señala que

“este encuentro es una gran oportunidad de negocio al reunir a todos los profesionales del sector: desde arquitectos, promotores, constructores, aparejadores, diseñadores de interior, hasta ingenieros, instaladores y jefes de obra, entre muchos otros”.

REBUILD 2019: Una propuesta de éxito.

Llega a Madrid la segunda edición de REBUILD, el evento boutique de innovación para transformar el sector de la edificación con las últimas tendencias, soluciones, materiales y tecnologías. Y con la seguridad de superar el éxito experimentado en su primera edición, celebrada en Barcelona. Por esta razón, dentro de la programación prevista para este año, tendrá lugar la segunda edición del ‘Congreso Nacional de Arquitectura Avanzada y Construcción 4.0’, con una agenda especializada para cada uno de los diferentes perfiles profesionales que la visitarán, y diseñada con el objetivo de reflexionar sobre el futuro de la edificación y los drivers que deben marcar su transformación. Con este fin, el Congreso ofrecerá más de 112 conferencias alrededor de cuatro grandes ejes: Arquitectura Avanzada & Diseño, Construcción 4.0 & Building, Interiorismo & Nuevos Materiales y Lighting & Eficiencia Energética.

REBUILD 2019 ofrece mucho más, pues bajo el mismo evento, se suman un conjunto de eventos paralelos, como la organización de los “The Advanced Architecture Awards”, workshops especializados entre los que se encuentran el ‘Construction Tech Startup Forum’, para apoyar el emprendimiento y conocer nuevas propuestas disruptivas; o el ‘Talent Market Place’ para abrir el encuentro al talento de jóvenes universitarios. También cuenta con muchos eventos de networking para facilitar el contacto y crear un entorno cómodo para el “B2B”.

“Temáticas como la industrialización de los procesos, el BIM, la sostenibilidad en términos de economía circular y Passivhaus, o elementos transversales de la digitalización como blockchain, inteligencia artificial o la nanotecnología serán sólo algunos de los aspectos clave que se abordarán en REBUILD 2019 durante los tres días que dura este encuentro profesional. Tenemos el firme objetivo de consolidarnos como la plataforma de transferencia de conocimiento, una cita ineludible para las empresas que buscan proyectos de edificación y contactos de nueva generación”

concluye Traveria.

REBUILD 2019 cuenta con el apoyo institucional del Ministerio de Fomento, la Comunidad de Madrid, y el Ayuntamiento de Madrid; el Colegio de Arquitectos de Madrid (COAM), el Colegio de Decoradores y Diseñadores de Interior de Madrid (CODDIM), el Colegio de Aparejadores de Madrid, así como más de 90 organizaciones empresariales, universidades, asociaciones y colegios profesionales, centros tecnológicos y las empresas más innovadoras en la fabricación de materiales y soluciones para la edificación.

Acerca de REBUILD 2019.

REBUILD 2019 (17, 18 y 19 de septiembre | Feria de Madrid IFEMA) es la segunda edición del evento destinado a los profesionales del sector de la edificación, que reúne toda la innovación y las últimas tendencias en materiales, productos y soluciones en una zona expositiva showroom con más de 200 empresas. Además, se celebra la segunda edición del Congreso Nacional de Arquitectura Avanzada y Construcción 4.0 con más de 350 speakers internacionales, 4 escenarios y 3 workshops profesionales. Más de 9.000 arquitectos, aparejadores, constructores, promotores, instaladores, reformistas, diseñadores de interior, ingenieros y profesionales del sector se darán cita en este encuentro.

[:gl]

Madrid acollerá REBUILD 2019, o evento de innovación para transformar o sector da edificación que reunirá a máis de 9.000 profesionais Smart Building é o concepto baixo o que REBUILD 2019 comeza a súa andaina este ano para reunir a máis de 9.000 profesionais do sector da edificación, ao redor de 3.500 congresistas e preto de 380 speakers.

· Xema Traveria, directora de REBUILD, resalta a gran oportunidade que supón a celebración deste evento para a industria co fin de dar a coñecer os avances na transformación da edificación e reflexionar sobre o seu futuro.

· A industrialización, a eficiencia enerxética, a sustentabilidade, a tecnoloxía, o deseño e a innovación en materiais marcarán esta segunda edición de REBUILD, que converterá a Madrid na capital mundial da edificación intelixente.

· O encontro entre profesionais do sector terá lugar os días 17, 18 e 19 de setembro no pavillón 8 de Feira de Madrid (IFEMA).

REBUILD 2019. Smart Building

REBUILD 2019 xa está en marcha para facer de Madrid a capital mundial da edificación intelixente do 17 ao 19 de setembro. O encontro, que se celebrará no pavillón 8 de Feira de Madrid (IFEMA), contará coa presenza de máis 9.000 profesionais do sector, que representan máis de 5.000 novos proxectos de edificación, ademais das máis de 200 compañías que estarán presentes na zona expositiva para presentar as súas propostas máis innovadoras e vangardistas en materia de edificación.

Baixo o concepto Smart Building, esta segunda edición de REBUILD busca situar o foco da innovación na transformación dixital da edificación, na obtención e análise dos datos para conseguir unha maior eficiencia que contribúa á creación de cidades máis intelixentes, ou na construción offsite para reducir prazos de actuación e aumentar a precisión dos proxectos. En definitiva, introducir a dixitalización, e todas as posibilidades que este proceso ofrece, neste gran escaparate do sector. E é que, segundo datos de Nacións Unidas, a poboación mundial que vive en cidades espérase que creza do 54% ao 66% para o ano 2050, engadindo así 2.500 millóns de persoas ás áreas urbanas. #Ante este escenario, acentúase a necesidade de crear edificacións máis sustentables, energéticamente eficientes e de calidade a través dun uso máis intelixente da tecnoloxía.

“Para esta segunda edición de REBUILD queremos presentar unha perspectiva da industria da edificación moito máis integrada, na que os diferentes axentes poidan mostrar os seus avances para a necesaria transformación do sector”,

asegura Gema Traveria, directora de REBUILD, quen ademais sinala que

“este encontro é unha gran oportunidade de negocio ao reunir a todos os profesionais do sector: desde arquitectos, promotores, construtores, aparelladores, deseñadores de interior, ata enxeñeiros, instaladores e xefes de obra, entre moitos outros”.

REBUILD 2019: Unha proposta de éxito.

Chega a Madrid a segunda edición de REBUILD, o evento boutique de innovación para transformar o sector da edificación coas últimas tendencias, solucións, materiais e tecnoloxías. E coa seguridade de superar o éxito experimentado na súa primeira edición, celebrada en Barcelona. Por esta razón, dentro da programación prevista para este ano, terá lugar a segunda edición do ‘Congreso Nacional de Arquitectura Avanzada e Construción 4.0’, cunha axenda especializada para cada un dos diferentes perfís profesionais que a visitarán, e deseñada co obxectivo de reflexionar sobre o futuro da edificación e os drivers que deben marcar a súa transformación. Con este fin, o Congreso ofrecerá máis de 112 conferencias ao redor de catro grandes eixos: Arquitectura Avanzada & Deseño, Construción 4.0 & Building, Interiorismo & Novos Materiais e Lighting & Eficiencia Enerxética.

REBUILD 2019 ofrece moito máis, pois baixo o mesmo evento, súmanse un conxunto de eventos paralelos, como a organización dos “The Advanced Architecture Awards”, workshops especializados entre os que se atopan o ‘Construction Tech Startup Forum’, para apoiar o emprendemento e coñecer novas propostas disruptivas; ou o ‘Talent Market Place’ para abrir o encontro ao talento de mozos universitarios. Tamén conta con moitos eventos de networking para facilitar o contacto e crear unha contorna cómoda para o “ B2 B”.

“Temáticas como a industrialización dos procesos, o BIM, a sustentabilidade en termos de economía circular e Passivhaus, ou elementos transversais da dixitalización como blockchain, intelixencia artificial ou a nanotecnoloxía serán só algúns dos aspectos crave que se abordarán en REBUILD 2019 durante os tres días que dura este encontro profesional. Temos o firme obxectivo de consolidarnos como a plataforma de transferencia de coñecemento, unha cita ineludible para as empresas que buscan proxectos de edificación e contactos de nova xeraciónn”

conclúe Traveria.

REBUILD 2019 conta co apoio institucional do Ministerio de Fomento, a Comunidad de Madrid, e o Concello de Madrid; o Colexio de Arquitectos de Madrid ( COAM), o Colexio de Decoradores e Deseñadores de Interior de Madrid ( CODDIM), o Colexio de Aparelladores de Madrid, así como máis de 90 organizacións empresariais, universidades, asociacións e colexios profesionais, centros tecnolóxicos e as empresas máis innovadoras na fabricación de materiais e solucións para a edificación.

Acerca de REBUILD 2019.

REBUILD 2019 (17, 18 e 19 de setembro | Feira de Madrid IFEMA) é a segunda edición do evento destinado aos profesionais do sector da edificación, que reúne toda a innovación e as últimas tendencias en materiais, produtos e solucións nunha zona expositiva showroom con máis de 200 empresas. Ademais, celébrase a segunda edición do Congreso Nacional de Arquitectura Avanzada e Construción 4.0 con máis de 350 speakers internacionais, 4 escenarios e 3 workshops profesionais. Máis de 9.000 arquitectos, aparelladores, construtores, promotores, instaladores, reformistas, deseñadores de interior, enxeñeiros e profesionais do sector daranse cita neste encontro.

[:en]

Madrid will host REBUILD 2019, the innovation event to transform the building sector that will gather more than 9,000 professionals Smart Building is the concept under which REBUILD 2019 begins its journey this year to bring together more than 9,000 professionals in the building sector , around 3,500 congressmen and about 380 speakers.

· Gema Traveria, director of REBUILD, highlights the great opportunity involved in holding this event for the industry in order to publicize the progress made in the transformation of the building and reflect on its future.

· Industrialization, energy efficiency, sustainability, technology, design and innovation in materials will mark this second edition of REBUILD, which will turn Madrid into the world capital of intelligent building.

· The meeting between professionals of the sector will take place on September 17, 18 and 19 in Hall 8 of Feria de Madrid (IFEMA).

REBUILD 2019. Smart Building

REBUILD 2019 is already underway to make Madrid the smart building capital of the world from September 17 to 19. The meeting, which will be held in Hall 8 of Feria de Madrid (IFEMA), will be attended by more than 9,000 professionals from the sector, representing more than 5,000 new building projects, in addition to the more than 200 companies that will be present at the event. the exhibition area to present its most innovative and cutting-edge proposals in the field of building.

Under the Smart Building concept, this second edition of REBUILD seeks to place the focus of innovation in the digital transformation of buildings, in the collection and analysis of data to achieve greater efficiency that contributes to the creation of smarter cities, or in offsite construction to reduce turnaround times and increase the accuracy of projects. In short, introduce the digitalization, and all the possibilities that this process offers, in this great showcase of the sector. And, according to United Nations data, the world population that lives in cities is expected to grow from 54% to 66% by the year 2050, thus adding 2.5 billion people to urban areas. Given this scenario, the need to create more sustainable, energy efficient and quality buildings through a more intelligent use of technology is accentuated.

“For this second edition of REBUILD we want to present a much more integrated perspective of the building industry, in which the different agents can show their progress for the necessary transformation of the sector”,

Gema Traveria says, director of REBUILD, who also points out that

“This meeting is a great business opportunity to bring together all professionals in the sector: from architects, developers, builders, surveyors, interior designers, to engineers, installers and site managers, among many others”.

REBUILD 2019: A proposal of success.

The second edition of REBUILD arrives in Madrid, the boutique innovation event to transform the building sector with the latest trends, solutions, materials and technologies. And with the security of overcoming the success experienced in its first edition, held in Barcelona. For this reason, within the planned schedule for this year, the second edition of the ‘National Congress of Advanced Architecture and Construction 4.0’ will take place, with a specialized agenda for each of the different professional profiles that will visit it, and designed with the objective to reflect on the future of the building and the drivers that should mark its transformation. To this end, the Congress will offer more than 112 conferences around four major axes: Advanced Architecture & Design, Construction 4.0 & Building, Interior Design & New Materials and Lighting & Energy Efficiency.

REBUILD 2019 offers much more, since under the same event, a set of parallel events are added, such as the organization of the The Advanced Architecture Awards”, specialized workshops among which are the ‘Construction Tech Startup Forum’, to support the entrepreneurship and meet new disruptive proposals; or the ‘Talent Market Place’ to open the meeting for the talent of young university students. It also has many networking events to facilitate contact and create a comfortable environment for the B2B».

“Issues such as process industrialization, BIM, sustainability in terms of circular economy and Passivhaus, or cross-cutting elements of digitization such as blockchain, artificial intelligence or nanotechnology will be only some of the key aspects that will be addressed in REBUILD 2019 during the three days of this professional meeting. We have the firm objective of consolidating ourselves as the knowledge transfer platform, an unmissable event for companies that are looking for building projects and new generation contacts”

Traveria concludes.

REBUILD 2019 has the institutional support of the Ministry of Development, the Community of Madrid, and the City of Madrid; the Architects Association of Madrid (COAM), the Interior Designers and Designers Association of Madrid (CODDIM), the Madrid Association of Quantity Surveyors, as well as more than 90 business organizations, universities, professional associations and colleges, technology centers and most innovative companies in the manufacture of materials and solutions for building.

About REBUILD 2019.

REBUILD 2019 (17, 18 and 19 September | Feria de Madrid IFEMA) is the second edition of the event for professionals in the building sector, which brings together all the latest innovation and materials, products and solutions in one area Exhibition showroom with more than 200 companies. In addition, the second edition of the National Congress of Advanced Architecture and Construction 4.0 is held with more than 350 international speakers, 4 stages and 3 professional workshops. More than 9,000 architects, surveyors, builders, developers, installers, reformers, interior designers, engineers and industry professionals will meet at this meeting.

[:]

[:es]Aprender de lo que ha sido | Óscar Tenreiro Degwitz[:gl]Aprender do que foi | Óscar Tenreiro Degwitz[:en]Learn from what has been | Óscar Tenreiro Degwitz[:]

[:es]

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

Los arquitectos no podemos formarnos sin conocer, y aprender a amar, lo que nos precedió. Una joven que hace poco escribía que le importaba poco Ronchamp y que prefería lo más actual, podrá llegar a dibujante, a técnica de CAD, a ayudante de construcción, pero para ser arquitecta tendrá que adoptar un nivel de reflexión mayor. El que requiere una profesión difícil que exige entender raíces y seguir el hilo de lo que ha sido.

Por eso quise, a mi edad, ir a Marsella a conocer la Unité de Le Corbusier, una experiencia de vivienda que marcó una época y condujo hacia caminos positivos y negativos, como toda experiencia bien o mal interpretada.

Mi primera impresión de este edificio tiene que ver con el entusiasmo de Osvaldo Lares, arquitecto y musicólogo, producto de una visita en torno a 1956, que lo llevó a organizar sesiones de fotografías a grupos de amigos de las cuales tuve noticia como estudiante a través de mi hermano Jesús. Y pude además, en publicaciones diversas, fotos, comentarios, saber lo que significaba. Ya graduado, como joven profesor interino, la estudié mejor porque me interesaba mucho en el tema de la vivienda. Pero la falta de espacio para la arquitectura que ha sido típica de la política de vivienda del Estado venezolano nunca me permitió poner mi granito de arena. Sin embargo la he seguido estudiando, como quien recurre a un texto fundamental, y siempre es posible encontrar algún aspecto de interés que alimenta la práctica diaria y sobre todo enseña.

Lo primera cosa que impresiona es, como me comentaba Elías Toro, la sorprendente actualidad del edificio. Cuando la propietaria de uno de los apartamentos nos explicaba la cocina, por ejemplo, me sorprendía que hace sesenta años se hubieran planteado los problemas con tanta claridad y se hubieran resuelto con el más eficiente diseño, para lo cual Charlotte Perriand fue la mano derecha de Le Corbusier. La diferencia está sólo en la tecnología disponible hoy, que aparte de que hubiera facilitado la solución de muchos detalles ya no hace necesario el diario suministro de hielo para la heladera, como en los años cincuenta, sino que permite una nevera que muchos propietarios no encuentran donde poner.

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

La sensación de amplitud que da la doble altura en el estar y su vinculación con el dormitorio es un logro aún insuperado en la vivienda social, y la optimización dimensional, expresada sobre todo en los dormitorios secundarios, largos y estrechos, ha sido asimilada hasta casi en términos militantes por los propietarios de hoy, que consideran vivir allí un privilegio y que se han convertido en voceros de las ventajas del diseño que una vez fue objeto de toda clase de controversias.

Los pasillos de acceso a los apartamentos, que dependen de la luz artificial, están en muy buen estado de conservación y parecen no plantear mayores preguntas, aunque siempre me ha parecido que es el aspecto más problemático de la concepción de las Unités, particularmente en climas como el nuestro y en situaciones de escaso mantenimiento. Lo que plantea la cuestión de si no es la Unité y sus principios una propuesta asimilable por un nivel social y económico que es más bien el de la clase media.

En los espacios que una vez fueron propuestos para habitaciones de visitantes funciona hoy un hotel en el cual por supuesto nos alojamos para ver todo de primera mano; y en el lugar destinado a tiendas, un restaurante con el turístico nombre “El vientre del arquitecto” que ofrece una comida de tanta calidad como cabe esperar en esa región de Francia.

Habría muchas otras cosas que decir, pero desde hoy tenemos aún menos espacio y no quiero dejar de referirme a la inevitable visita a la terraza, donde funciona un preescolar y un gimnasio. Allí la visita tuvo su punto más intenso porque este lugar sigue siendo hoy una obra maestra. Ofrece una vinculación con el paisaje que puede llamarse primordial, porque se percibe por encima de un muro perimetral deliberadamente alto que suprime lo inmediato y acerca el mar y las colinas. Y convierte los elementos arquitectónicos utilitarios (caja de ascensores, chimeneas de extracción) en objetos escultóricos que, combinados a sitios de juego, escenario al aire libre y espacios de descanso, hacen del conjunto un evento estético que deja huella en lo íntimo.

Recorrimos mi mujer y yo este sitio en todas direcciones como quien va a un lugar muy conocido pero jamás visitado que despertaba resonancias en muchos sentidos. No puedo evitar decir que me emocioné y también me conmoví, y hasta me pareció que algo muy similar le ocurría a una pareja con la cual nos cruzábamos de cuando en cuando además de un solitario joven que hacía dibujos y tomaba notas.

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

Son lugares del espíritu, creados por las imágenes percibidas cuando nos abríamos al mundo, por los sueños de quien aspira a hacer realidad ciertas cosas y por el paso lento y sostenido de la vida que permite intuir donde está lo que en realidad vale.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, septiembre 2008,
Entre lo Cierto y lo Verdadero[:gl]

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

Os arquitectos non podemos formarnos sen coñecer, e aprender a amar, o que nos precedeu. Unha moza que hai pouco escribía que lle importaba pouco Ronchamp e que prefería o máis actual, poderá chegar a debuxante, a técnica de CAD, a axudante de construción, pero para ser arquitecta terá que adoptar un nivel de reflexión maior. O que require unha profesión difícil que esixe entender raíces e seguir o fío do que foi.

Por iso quixen, á miña idade, ir a Marsella a coñecer a Unité de Le Corbusier, unha experiencia de vivenda que marcou unha época e conduciu cara a camiños positivos e negativos, como toda experiencia ben ou mal interpretada.

A miña primeira impresión deste edificio ten que ver co entusiasmo de Osvaldo Lareiras, arquitecto e musicólogo, produto dunha visita ao redor de 1956, que o levou a organizar sesións de fotografías a grupos de amigos das cales tiven noticia como estudante a través do meu irmán Jesús. E puiden ademais, en publicacións diversas, fotos, comentarios, saber o que significaba. Xa graduado, como novo profesor interino, estudeina mellor porque me interesaba moito no tema da vivenda. Pero a falta de espazo para a arquitectura que foi típica da política de vivenda do Estado venezolano nunca me permitiu poñer o meu granito de area. Con todo seguina estudando, como quen recorre a un texto fundamental, e sempre é posible atopar algún aspecto de interese que alimenta a práctica diaria e sobre todo insignia.

O primeira cousa que impresiona é, como me comentaba Elías Toro, a sorprendente actualidade do edificio. Cando a propietaria dun dos apartamentos explicábanos a cociña, por exemplo, sorprendíame que fai sesenta anos expuxéronse os problemas con tanta claridade e houbésense resolvido co máis eficiente deseño, para o que Charlotte Perriand foi a man dereita de Lle Corbusier. A diferenza está só na tecnoloxía dispoñible hoxe, que á parte de que facilitase a solución de moitos detalles xa non fai necesario a diaria subministración de xeo para a heladera, como nos anos cincuenta, senón que permite unha neveira que moitos propietarios non atopan onde poñer.

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

A sensación de amplitude que dá a dobre altura no estar e a súa vinculación co dormitorio é un logro aínda insuperado na vivenda social, e a optimización dimensional, expresada sobre todo nos dormitorios secundarios, longos e estreitos, foi asimilada ata case en termos militantes polos propietarios de hoxe, que consideran vivir alí un privilexio e que se converteron en voceiros das vantaxes do deseño que unha vez foi obxecto de toda clase de controversias.

Os corredores de acceso aos apartamentos, que dependen da luz artificial, están en moi bo estado de conservación e parecen non expor maiores preguntas, aínda que sempre me pareceu que é o aspecto máis problemático da concepción das Unités, particularmente en climas como o noso e en situacións de escaso mantemento. O que expón a cuestión de se non é a Unité e os seus principios unha proposta asimilable por un nivel social e económico que é máis ben o da clase media.

Nos espazos que unha vez foron propostos para habitacións de visitantes funciona hoxe un hotel no cal por suposto nos aloxamos para ver todo de primeira man; e no lugar destinado a tendas, un restaurante co turístico nome “O ventre do arquitecto” que ofrece unha comida de tanta calidade como cabe esperar nesa rexión de Francia.

Habería moitas outras cousas que dicir, pero desde hoxe temos aínda menos espazo e non quero deixar de referirme á inevitable visita á terraza, onde funciona un preescolar e un ximnasio. Alí a visita tivo o seu punto máis intenso porque este lugar segue sendo hoxe unha obra mestra. Ofrece unha vinculación coa paisaxe que pode chamarse primordial, porque se percibe por encima dun muro perimetral deliberadamente alto que suprime o inmediato e achega o mar e os outeiros. E converte os elementos arquitectónicos utilitarios (caixa de ascensores, chemineas de extracción) en obxectos escultóricos que, combinados a sitios de xogo, escenario ao aire libre e espazos de descanso, fan do conxunto un evento estético que deixa pegada no íntimo.

Percorremos a miña muller e eu este sitio en todas direccións como quen vai a un lugar moi coñecido pero xamais visitado que espertaba resonancias en moitos sentidos. Non podo evitar dicir que me emocionei e tamén me conmovín, e ata me pareceu que algo moi similar ocorríalle a unha parella coa cal nos cruzabamos de cando en cando ademais dun solitario novo que facía debuxos e tomaba notas.

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

Son lugares do espírito, creados polas imaxes percibidas cando nos abriamos ao mundo, polos soños de quen aspira a facer realidade certas cousas e polo paso lento e sostido da vida que permite intuír onde está o que en realidade vale.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, setembro 2008,
Entre o Cierto e o Verdadeiro[:en]

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Photography: Óscar Tenreiro Degwitz

Architects can not form without knowing, and learning to love, what preceded us. A young woman who recently wrote that she cared little about Ronchamp and that she preferred the most current, will be able to become a draftsman, a CAD technician, a construction assistant, but to be an architect she will have to adopt a higher level of reflection. The one that requires a difficult profession that requires understanding roots and following the thread of what has been.

That’s why I wanted, at my age, to go to Marseille to meet Le Corbusier’s Unité, a housing experience that marked an era and led to positive and negative paths, like any experience well or badly interpreted.

My first impression of this building has to do with the enthusiasm of Osvaldo Lares, architect and musicologist, product of a visit around 1956, which led him to organize photo shoots to groups of friends of which I had news as a student through of my brother Jesus. And I could also, in various publications, photos, comments, know what it meant. Once I graduated, as a young interim teacher, I studied it better because I was very interested in the subject of housing. But the lack of space for architecture that has been typical of the housing policy of the Venezuelan State never allowed me to do my bit. However, I have continued to study it, as one who uses a fundamental text, and it is always possible to find some aspect of interest that feeds the daily practice and especially teaches.

The first thing that impresses is, as Elías Toro told me, the surprising topicality of the building. When the owner of one of the apartments explained to us the kitchen, for example, I was surprised that sixty years ago the problems had been raised with such clarity and resolved with the most efficient design, for which Charlotte Perriand was the right hand of Le Corbusier. The difference is only in the technology available today, which apart from the fact that it would have facilitated the solution of many details no longer requires the daily supply of ice for the refrigerator, as in the fifties, but allows a refrigerator that many owners do not find where to put.

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Photography: Óscar Tenreiro Degwitz

The sense of spaciousness that the double height gives in the living room and its connection with the bedroom is an achievement still unsurpassed in the social housing, and the dimensional optimization, expressed especially in the secondary bedrooms, long and narrow, has been assimilated to almost in militant terms by the owners of today, who consider living there a privilege and who have become spokesmen for the advantages of the design that was once the object of all kinds of controversies.

The access corridors to the apartments, which depend on artificial light, are in a very good state of conservation and do not seem to pose any further questions, although I have always found that it is the most problematic aspect of the Unités conception, particularly in climates like ours and in situations of little maintenance. What raises the question of whether the Unité and its principles is a proposal assimilable by a social and economic level that is rather that of the middle class.

In the spaces that were once proposed for visitors’ rooms, a hotel now operates in which of course we stayed to see everything first-hand; and in the place destined to shops, a restaurant with the tourist name “The Belly of the architect” that offers a food of as much quality as can be expected in that region of France.

There would be many other things to say, but from today we have even less space and I do not want to stop referring to the inevitable visit to the terrace, where a preschool and a gym works. There the visit had its most intense point because this place remains today a masterpiece. It offers a connection with the landscape that can be called primordial, because it is perceived above a deliberately high perimeter wall that suppresses the immediate and brings the sea and the hills closer together. And it converts the utilitarian architectural elements (elevator box, extraction chimneys) into sculptural objects that, combined with play sites, outdoor scenery and resting spaces, make the whole an aesthetic event that leaves an imprint on the intimate.

My wife and I walked this place in all directions like someone who goes to a well-known but never visited place that awoke resonances in many ways. I can not help but say that I was moved and also moved, and I even thought that something very similar happened to a couple with whom we passed from time to time in addition to a lonely young man who made drawings and took notes.

Unité d'Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Unité d’Habitation en Marsella, 1947-52, Le Corbusier | Photography: Óscar Tenreiro Degwitz

They are places of the spirit, created by the images perceived when we open ourselves to the world, by the dreams of those who aspire to make certain things come true and by the slow and sustained pace of life that allows us to intuit where it really is.

Óscar Tenreiro Degwitz, Architect.
Venezuela, september 2008,
Entre lo Cierto y lo Verdadero[:]

[:es]Arquitectura bunkerizada | Íñigo García Odiaga[:gl]Arquitectura bunkerizada | Íñigo García Odiaga[:en]Bunkerized architecture | Íñigo García Odiaga[:]

[:es]

Claude Parent w. Paul Virilio, 1964, + model and interior of Sainte-Bernadette, from AA Publications’ First Works
Claude Parent – Paul Virilio, 1964 

Paul Virilio nació en 1932 y creció en Nantes, donde a los ocho años presenció la llegada de los alemanes, y a los once la destrucción de la ciudad bajo una lluvia de bombas de los aliados. Al finalizar la guerra descubrió el mar al mismo tiempo que la paz, ya que la costa debido a la presencia del muro atlántico era una zona de control militar, y el acceso a la misma en los países ocupados estaba prohibido.

La línea defensiva alemana está formada esencialmente por cerca de 12.000 construcciones de hormigón, de 600 modelos diferentes, cada uno de ellos con una función militar específica, adaptada a la topografía local y a la posición estratégica. Fue Fritz Todt el responsable inicial de la construcción del muro atlántico, si bien fue sustituido por Albert Speer, en 1942. La edificación de esta línea militar, congregó un elevadísimo número de recursos. Desde materiales, técnicos y humanos hasta económicos y logísticos, y si bien su funcionalidad militar no fue muy sobresaliente, tal y como se demostró durante el desembarco aliado, su construcción sirvió a la propaganda nazi de cuartada para levantar el ánimo de una desilusionada población alemana, haciendo hincapié en la impermeabilidad de las fronteras del Reich.

En las playas Virilio se fascinó con los búnkers dejados por los combatientes, enigmas de una arquitectura bélica que comenzaba a ser reciclada por la población civil con otros fines. Con una cámara Leica realizó un extenso inventario fotográfico, iniciando lo que treinta años después se convertiría en un ensayo arqueológico sobre la arquitectura de la guerra, Bunker Archéologie, 1975.

Búnker del muro atlántico | Fotografía: Paul Virilio, Bunker Archéologie, 1975.
Búnker del muro atlántico | Fotografía: Paul Virilio, Bunker Archéologie, 1975.

Sin lugar a dudas ha sido Paul Virilio la persona que más ha investigado en los valores estéticos de estas construcciones, cuyo carácter militar, está impreso en la genética ingenieril, económica y racional que las ha creado, lanzando un fuerte vínculo con lo que la arquitectura racionalista y brutalista de la postguerra defenderá. Superada la lectura bélica y militar del muro atlántico, resta aún plantear otra lectura posible del mismo artefacto, como es su condición estética y territorial, de elemento edificado en el paisaje despoblado de la costa, y que vigila el horizonte desde una postura que Virilio asemejó a la de los moáis de la isla de pascua.

Un vínculo también inseparable también de la obra del propio Virilio, cuya trayectoria arquitectónica y filosófica posterior está totalmente influenciada por las construcciones del muro atlántico. Esta afirmación se demuestra al contemplar la obra que su oficina, formada junto a Claude Parent y en la que trabajó durante varios años Jean Nouvel, ha realizado durante la década de los 60, entre la que destaca con gran intensidad la iglesia de Sainte Bernadette construida en Nevers. Su inmenso y masivo volumen de hormigón armado se presenta con la rotundidad que Virilio había otorgado a los búnkers o a las mastabas, es decir con la presencia característica de los monumentos. La capacidad expresiva de esta masa pétrea, que carece de puertas o ventanas, que han sido sustituidas por grietas o huecos por los que entra la luz o se permite el acceso, se aprovecha al máximo al tratar con especial cuidado los acabados que la componen, dando un recital de precisión en cuanto a lo que supone el dominio de la técnica constructiva con hormigón armado.

Église Sainte-Bernadette du Banlay, Nevers. Paul Virilio, Claude Parent. 1966
Église Sainte-Bernadette du Banlay, Nevers. Paul Virilio, Claude Parent. 1966

Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Febrero 2017

[:gl]

Claude Parent w. Paul Virilio, 1964, + model and interior of Sainte-Bernadette, from AA Publications’ First Works
Claude Parent – Paul Virilio, 1964 

Paul Virilio naceu en 1932 e creceu en Nantes, onde aos oito anos presenciou a chegada dos alemáns, e aos once a destrución da cidade baixo unha choiva de bombas dos aliados. Ao finalizar a guerra descubriu o mar ao mesmo tempo que a paz, xa que a costa debido á presenza do muro atlántico era unha zona de control militar, e o acceso á mesma nos países ocupados estaba prohibido.

A liña defensiva alemá está formada esencialmente por preto de 12.000 construcións de formigón, de 600 modelos diferentes, cada un deles cunha función militar específica, adaptada á topografía local e á posición estratéxica. Foi Fritz Todt o responsable inicial da construción do muro atlántico, aínda que foi substituído por Albert Speer, en 1942. A edificación desta liña militar, congregou un elevadísimo número de recursos. Desde materiais, técnicos e humanos ata económicos e loxísticos, e aínda que a súa funcionalidade militar non foi moi sobresaliente, tal e como se demostrou durante o desembarco aliado, a súa construción serviu á propaganda nazi de cuartada para levantar o ánimo dunha desilusionada poboación alemá, facendo fincapé na impermeabilidad das fronteiras do Reich.

Nas praias Virilio fascinouse cos búnkers deixados polos combatentes, enigmas dunha arquitectura bélica que comezaba a ser reciclada pola poboación civil con outros fins. Cunha cámara Leica realizou un extenso inventario fotográfico, iniciando o que trinta anos despois converteríase nun ensaio arqueolóxico sobre a arquitectura da guerra, Bunker Archéologie, 1975.

Búnker del muro atlántico | Fotografía: Paul Virilio, Bunker Archéologie, 1975.
Búnker do muro atlántico | Fotografía: Paul Virilio, Bunker Archéologie, 1975.

Sen dúbida foi Paul Virilio a persoa que máis investigou nos valores estéticos destas construcións, cuxo carácter militar, está impreso na xenética ingenieril, económica e racional que as creou, lanzando un forte vínculo co que a arquitectura racionalista e brutalista da postguerra defenderá. Superada a lectura bélica e militar do muro atlántico, resta aínda expor outra lectura posible do mesmo artefacto, como é a súa condición estética e territorial, de elemento edificado na paisaxe despoblado da costa, e que vixía o horizonte desde unha postura que Virilio asemellou á dos moáis da illa de pascua.

Un vínculo tamén inseparable tamén da obra do propio Virilio, cuxa traxectoria arquitectónica e filosófica posterior está totalmente influenciada polas construcións do muro atlántico. Esta afirmación demóstrase ao contemplar a obra que a súa oficina, formada xunto a Claude Parentt e na que traballou durante varios anos Jean Nouvell, realizou durante a década dos 60, entre a que destaca con gran intensidade a igrexa de Sainte Bernadette construída en Nevers. O seu inmenso e masivo volume de formigón armado preséntase coa rotundidade que Virilio outorgara aos búnkers ou ás mastabas, é dicir coa presenza característica dos monumentos. A capacidade expresiva desta masa pétrea, que carece de portas ou xanelas, que foron substituídas por gretas ou ocos polos que entra a luz ou se permite o acceso, aprovéitase ao máximo ao tratar con especial coidado os acabados que a compoñen, dando un recital de precisión en canto ao que supón o dominio da técnica construtiva con formigón armado.

Église Sainte-Bernadette du Banlay, Nevers. Paul Virilio, Claude Parent. 1966
Église Sainte-Bernadette du Banlay, Nevers. Paul Virilio, Claude Parent. 1966

Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Febreiro 2017

[:en]

Claude Parent w. Paul Virilio, 1964, + model and interior of Sainte-Bernadette, from AA Publications’ First Works
Claude Parent – Paul Virilio, 1964 

Paul Virilio was born in 1932 and grew up in Nantes, where at the age of eight he witnessed the arrival of the Germans, and at eleven the destruction of the city under a shower of bombs from the allies. At the end of the war he discovered the sea at the same time as peace, since the coast due to the presence of the Atlantic wall was a zone of military control, and access to it in the occupied countries was prohibited.

The German defensive line consists essentially of about 12,000 concrete constructions, of 600 different models, each of them with a specific military function, adapted to the local topography and strategic position. Fritz Todt was initially responsible for the construction of the Atlantic Wall, although he was replaced by Albert Speer in 1942. The construction of this military line brought together a very large number of resources. From materials, technicians and humans to economic and logistical, and although its military functionality was not very outstanding, as was demonstrated during the Allied landing, its construction served Nazi headquarters propaganda to lift the spirits of a disillusioned German population , emphasizing the impermeability of the borders of the Reich.

On the beaches Virilio was fascinated by the bunkers left by the combatants, enigmas of a war architecture that was beginning to be recycled by the civilian population for other purposes. With a Leica camera he made an extensive photographic inventory, starting what thirty years later would become an archaeological essay on the architecture of war, Bunker Archéologie, 1975.

Búnker del muro atlántico | Fotografía: Paul Virilio, Bunker Archéologie, 1975.
Atlantic wall bunker | Photography: Paul Virilio, Bunker Archéologie, 1975.

Without a doubt, Paul Virilio has been the person who has researched the most in the aesthetic values of these constructions, whose military nature is imprinted in the engineering, economic and rational genetics that created them, launching a strong link with what architecture rationalist and brutalist of the postwar period will defend. Having overcome the military and military reading of the Atlantic wall, it is still necessary to propose another possible reading of the same artifact, such as its aesthetic and territorial condition, element built in the unpopulated landscape of the coast, and which watches the horizon from a position that Virilio resembled to that of the moáis of Easter Island.

A link also inseparable from the work of Virilio himself, whose subsequent architectural and philosophical trajectory is totally influenced by the constructions of the Atlantic wall. This affirmation is demonstrated when contemplating the work that his office, formed together with Claude Parent and in which Jean Nouvel worked for several years, was carried out during the decade of the 60s, among which the Sainte Bernadette church built with great intensity stands out in Nevers. Its immense and massive volume of reinforced concrete appears with the rotundity that Virilio had granted to the bunkers or to the mastabas, that is to say with the characteristic presence of the monuments. The expressive capacity of this stone mass, which has no doors or windows, which have been replaced by cracks or holes through which light enters or access is allowed, is exploited to the maximum when treating with special care the finishes that compose it, giving a recital of precision as to what supposes the mastery of the constructive technique with reinforced concrete.

Église Sainte-Bernadette du Banlay, Nevers. Paul Virilio, Claude Parent. 1966
Église Sainte-Bernadette du Banlay, Nevers. Paul Virilio, Claude Parent. 1966

Íñigo García Odiaga. Architect
San Sebastián. February 2017

[:]

[:es]Herramienta PIM Hispalyt[:gl]Ferramenta PIM Hispalyt[:en]PIM Hispalyt tool[:]

0

[:es]

Herramienta PIM Hispalyt
Herramienta PIM Hispalyt

Hispalyt, Asociación Española de fabricantes de ladrillos y tejas de arcilla cocida, ha estado presente en Barcelona Building Construmat (BBConstrumat 2019) la Herramienta PIM Hispalyt, una aplicación (Add-in) para Revit, que permite al prescriptor elegir los sistemas constructivos cerámicos óptimos para su proyecto, en base a las prestaciones técnicas de los mismos y a las exigencias del Código Técnico de la Edificación. Una vez seleccionada la solución óptima, el Add-in permite incorporarla al modelo BIM sustituyéndola por otra del proyecto o modelando una nueva. Esta aplicación fue seleccionada como finalista de los Premios BBConstrumat en la categoría de “Proyecto o servicio innovador”.

En España, de acuerdo con los datos presentados durante el European Bim Summit de 2019, una de cada dos licitaciones públicas ya exige algún uso del BIM. Así lo confirma el último estudio elaborado por el Observatorio es.BIM de Licitaciones, según el cual en fase de ejecución el número de licitaciones en los que se requiere el uso de BIM, aumentó casi al doble en 2018, tanto en edificación como en infraestructura. Y se prevé que estas cifras continuarán aumentando en el futuro, como demuestra la creación el pasado diciembre de la Comisión Interministerial para la Implantación de la Metodología BIM en la contratación pública.

Herramienta_PIM_Hispalyt
Herramienta PIM Hispalyt

En este contexto, la Herramienta PIM Hispalyt se ha concebido como una ayuda de gran utilidad para el proyectista que quiera trabajar con soluciones cerámicas en un entorno BIM. Además, desde dicha Herramienta se accede al edificio BIM Hispalyt, que permite ver de forma real y práctica la integración de las soluciones cerámicas de Hispalyt en un proyecto arquitectónico en BIM. La aplicación podrá descargarse próximamente y de forma gratuita desde la página web de Hispalyt, dónde por el momento ya puede encontrarse la biblioteca de objetos y soluciones cerámicas BIM de Hispalyt.

[:gl]

Herramienta_PIM_Hispalyt_1

Hispalyt, Asociación Española de fabricantes de ladrillos e tellas de arxila cocida, estivo presente en Barcelona Building Construmat ( BBConstrumat 2019) a Ferramenta PIM Hispalyt, unha aplicación (Add- in) para Revit, que permite ao prescritor elixir os sistemas construtivos cerámicos óptimos para o seu proxecto, en base ás prestacións técnicas dos mesmos e ás esixencias do Código Técnico da Edificación. Unha vez seleccionada a solución óptima, o Add- in permite incorporala ao modelo BIM substituíndoa por outra do proxecto ou modelando unha nova. Esta aplicación foi seleccionada como finalista dos Premios BBConstrumat na categoría de “Proxecto ou servizo innovador”.

En España, de acordo cos datos presentados durante o European Bim Summit de 2019, unha de cada dúas licitacións públicas xa esixe algún uso do BIM. Así o confirma o último estudo elaborado polo Observatorio é. BIM de Licitacións, segundo o cal en fase de execución o número de licitacións nos que se require o uso de BIM, aumentou case ao dobre en 2018, tanto en edificación como en infraestrutura. E prevese que estas cifras continuarán aumentando no futuro, como demostra a creación o pasado decembro da Comisión Interministerial para a Implantación da Metodoloxía BIM na contratación pública.

Herramienta_PIM_Hispalyt

Neste contexto, a Ferramenta PIM Hispalyt concibiuse como unha axuda de gran utilidade para o proyectista que queira traballar con solucións cerámicas nunha contorna BIM. Ademais, desde a devandita Ferramenta accédese ao edificio BIM Hispalyt, que permite ver de forma real e práctica a integración das solucións cerámicas de Hispalyt nun proxecto arquitectónico en BIM. A aplicación poderá descargarse proximamente e de forma gratuíta desde a páxina web de Hispalyt, onde polo momento xa pode atoparse a biblioteca de obxectos e solucións cerámicas BIM de Hispalyt.

[:en]

Herramienta_PIM_Hispalyt_1

Hispalyt, Spanish Association of brick and clay clay manufacturers, has been present at Barcelona Building Construmat (BBConstrumat 2019) the PIM Hispalyt Tool, an application (Add-in) for Revit, which allows the prescriber to choose the optimal ceramic construction systems for your project, based on the technical performance of the same and the requirements of the Technical Building Code. Once the optimal solution has been selected, the Add-in allows you to incorporate it into the BIM model, replacing it with another of the project or modeling a new one. This application was selected as a finalist for the BBConstrumat Awards in the category of “Innovative project or service”.

In Spain, according to the data presented during the European Bim Summit of 2019, one out of every two public tenders already requires some use of the BIM. This is confirmed by the latest study prepared by the Observatory es.BIM of Tenders, according to which in the execution phase the number of tenders in which the use of BIM is required, increased almost double in 2018, both in construction and infrastructure. And it is expected that these figures will continue to increase in the future, as evidenced by the creation last December of the Interministerial Commission for the Implementation of the BIM Methodology in public procurement.

Herramienta_PIM_Hispalyt

In this context, the Hispalyt PIM tool has been conceived as a very useful aid for the designer who wants to work with ceramic solutions in a BIM environment. In addition, from this tool the BIM Hispalyt building is accessed, which allows to see in a real and practical way the integration of the ceramic solutions of Hispalyt in an architectural project in BIM. The application can be downloaded soon and free of charge from the Hispalyt website, where at the moment you can find the Hispalyt BIM ceramic objects and solutions library.

[:]

Punta de Mar – Marina Lodge Experience | Mano de Santo

[:es]

Punta de Mar – Marina Lodge Experience Mano de Santo o11

Punta de Mar es una startup que surge de una idea del equipo de arquitectura Mano de Santo, y que KMZero Open Innovation Hub, se ha encargado de desarrollar e impulsar como negocio.

Un alojamiento flotante que proporciona una experiencia única de integración con el entorno natural. Siendo este el protagonista, el diseño debe permitir que el usuario lo perciba de manera directa con los 5 sentidos.

Diseñado como un pabellón desde el que nos acercamos al mar y aprendemos a amarlo, cuidarlo y respetarlo. El mar espejo del alma e icono de libertad. La convivencia con este favorece la desconexión, el relax y el bienestar. Una experiencia 360º gracias al diseño y a la tecnología empleada como herramienta que nos ayuda a acercarnos aun más a la naturaleza.

Würth, Technal, Simon, Guardian Glass y Gira son aliados estratégicos en este proyecto participando en el desarrollo técnico de este que emplea la tecnología y la innovación para acercar la naturaleza al usuario.

Con una superficie total de 74 m2, el pabellón está pensado para el disfrute de dos personas y se divide en dos plantas, cuyo diseño y equipación es minimalista para conseguir así una conexión más profunda y autentica con el destino en el que se ubique. La primera de ellas, de 40 m2 de superficie, tiene un camarote con baño y una terraza privada, continua al espacio interior. Por su parte, la segunda planta es una cubierta Chill-Out de cerca de 34 m2 que posee una zona diseñada para la relajación y el confort de los huéspedes. Ambos espacios disponen de iluminación e hilo musical, adaptables al gusto del cliente.

Precisamente uno de los puntos más innovadores de esta iniciativa es ese control de la experiencia por parte del usuario, y es que, a través de una app, el huésped puede decidir sobre todos los aspectos domóticos de la habitación. Es decir, la iluminación, el sonido, la climatización o los aromas, entre otros.

Comprometido con la sostenibilidad.

Punta de Mar es una iniciativa de turismo sostenible, ya que no genera residuos por ser una instalación de módulos cuyo sistema es el “Plug & Go”. Además, se integra en el entorno y sus materiales son de bajo impacto ambiental. Otro de los puntos fuertes es la instalación, que es inmediata y reubicable, ya que puede ser transportada por tierra y remolcada por mar, lo que brinda la posibilidad de alojarla en distintos parajes naturales en los que vivir experiencias únicas y exclusivas.

Obra: Punta de Mar – Marina Lodge Experience
Arquitectos: Mano de Santo –Equipo de Arquitectura (Francesc de Paula García Martínez, Ana Gil Collado, Francisco Miravete Martín)
Ubicación: Denia, Alicante, España.
Año: 2018
Superficie Construida: 70,00m2
Promotor: KM Zero Open Innovation Hub
Fotografía: Sergio Belinchon
Empresas: Aluminio: Technal, Vidrio: Guardian Glass, Aislamiento y adhesivos: Würth, Domótica: Gira, Luz técnica: Simon.
+ manodsanto.com
+ puntademar.com  [:gl]

Punta de Mar – Marina Lodge Experience Mano de Santo o11

Punta de Mar é unha startup que xorde dunha idea do equipo de arquitectura Mano de Santo, e que KMZero Open Innovation Hub, encargouse de desenvolver e impulsar como negocio.

Un aloxamento flotante que proporciona unha experiencia única de integración coa contorna natural. Sendo leste o protagonista, o deseño debe permitir que o usuario o perciba de maneira directa cos 5 sentidos.

Deseñado como un pavillón desde o que nos achegamos ao mar e aprendemos a amalo, coidalo e respectalo. O mar espello da alma e icona de liberdade. A convivencia con leste favorece a desconexión, o relax e o benestar. Unha experiencia 360º grazas ao deseño e á tecnoloxía empregada como ferramenta que nos axuda a achegarnos aínda máis á natureza.

Würth, Technal, Simon, Guardian Glass e Xira son aliados estratéxicos neste proxecto participando no desenvolvemento técnico deste que emprega a tecnoloxía e a innovación para achegar a natureza ao usuario.

Cunha superficie total de 74 m2, o pavillón está pensado para o goce de dúas persoas e divídese en dúas plantas, cuxo deseño e equipamento é minimalista para conseguir así unha conexión máis profunda e autentica co destino no que se sitúe. A primeira delas, de 40 m2 de superficie, ten un camarote con baño e unha terraza privada, continua ao espazo interior. Pola súa banda, a segunda planta é unha cuberta Chill- Out de preto de 34 m2 que posúe unha zona deseñada para a relaxación e o confort dos hóspedes. Ambos os espazos dispoñen de iluminación e fío musical, adaptables ao gusto do cliente.

Precisamente un dos puntos máis innovadores desta iniciativa é ese control da experiencia por parte do usuario, e é que, a través dunha app, o hóspede pode decidir sobre todos os aspectos domóticos da habitación. É dicir, a iluminación, o son, a climatización ou os aromas, entre outros.

Comprometido coa sustentabilidade.

Punta de Mar é unha iniciativa de turismo sustentable, xa que non xera residuos por ser unha instalación de módulos cuxo sistema é o “Plug & Go”. Ademais, intégrase na contorna e os seus materiais son de baixo impacto ambiental. Outro dos puntos fortes é a instalación, que é inmediata e reubicable, xa que pode ser transportada por terra e remolcada por mar, o que brinda a posibilidade de aloxala en distintas paraxes naturais nos que vivir experiencias únicas e exclusivas.

Obra: Punta de Mar – Marina Lodge Experience
Arquitectos: Mano de Santo –Equipo de Arquitectura (Francesc de Paula García Martínez, Ana Gil Collado, Francisco Miravete Martín)
Emprazamento: Denia, Alicante, España.
Ano: 2018
Superficie Construida: 70,00m2
Promotor: KM Zero Open Innovation Hub
Fotografía: Sergio Belinchon
Empresas: Aluminio: Technal, Vidro: Guardian Glass, Aislamento e adhesivos: Würth, Domótica: Gira, Luz técnica: Simon.
+ manodsanto.com
+ puntademar.com  [:en]

Punta de Mar – Marina Lodge Experience Mano de Santo o11

Punta de Mar is a startup that arises from an idea of the Mano de Santo architecture team, and that KMZero Open Innovation Hub, has been responsible for developing and promoting as a business.

A floating accommodation that provides a unique experience of integration with the natural environment. Being this the protagonist, the design must allow the user to perceive it directly with the 5 senses.

Designed as a pavilion from which we approach the sea and learn to love it, take care of it and respect it. The sea mirror of the soul and icon of freedom. The coexistence with this favors disconnection, relaxation and well-being. A 360º experience thanks to the design and the technology used as a tool that helps us get even closer to nature.

Würth, Technal, Simon, Guardian Glass and Gira are strategic allies in this project participating in the technical development of this which uses technology and innovation to bring nature closer to the user.

With a total area of 74 m2, the pavilion is designed for the enjoyment of two people and is divided into two floors, whose design and equipment is minimalist to achieve a deeper and more authentic connection with the destination in which it is located. The first of them, 40 m2, has a stateroom with bathroom and a private terrace, continuing to the interior space. For its part, the second floor is a Chill-Out cover of about 34 m2 that has an area designed for relaxation and comfort of the guests. Both spaces have lighting and piped music, adaptable to the client’s taste.

Precisely one of the most innovative points of this initiative is that control of the experience by the user, and is that, through an app, the guest can decide on all domotic aspects of the room. That is, lighting, sound, air conditioning or aromas, among others.

Committed to sustainability.

Punta de Mar is a sustainable tourism initiative, since it does not generate waste because it is an installation of modules whose system is the “Plug & Go”. In addition, it is integrated into the environment and its materials are of low environmental impact. Another of the strong points is the installation, which is immediate and relocatable, since it can be transported by land and towed by sea, which offers the possibility of lodging it in different natural landscapes in which to live unique and exclusive experiences.

Work: Punta de Mar – Marina Lodge Experience
Architects: Mano de Santo –Equipo de Arquitectura (Francesc de Paula García Martínez, Ana Gil Collado, Francisco Miravete Martín)
Location: Denia, Alicante, Spain.
Year: 2018
Builded surface: 70,00m2
Client: KM Zero Open Innovation Hub
Photography: Sergio Belinchon
Compay: Aluminum: Technal, Glass: Guardian Glass, Insulation and adhesives: Würth, Domotics: Gira, Technical light: Simon.
+ manodsanto.com
+ puntademar.com  [:]

Les Heures Claires. Josep Quetglas

Les Heures Claires. Josep Quetglas ediciones asimétricas

Con la habitual agudeza crítica y rigor investigador de Josep Quetglas, el libro documenta exhaustivamente los antecedentes, el encargo, el desarrollo y modificaciones de los sucesivos proyectos, los presupuestos en los que Le Corbusier profundizaba en la definición material de la casa y la construcción.

También se trata la azarosa vida de esta obra, que incluye la ocupación por las tropas alemanas y después americanas, el abandono posterior, el intento de expropiación y demolición por parte del ayuntamiento de Poissy, la declaración como monumento histórico por Malraux y la restauración del propio Le Corbusier de este edificio icónico de la arquitectura del siglo XX y pieza absolutamente clave de la arquitectura racionalista del Movimiento Moderno.

Josep QuetglasCatedrático de la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de la Universidad Politécnica de Cataluña y autor de numerosas publicaciones de teoría y crítica de la Arquitectura. Suyos son libros como La casa de Don Giovanni (1996), El horror cristalizado: imágenes del Pabellón de Alemania de Mies van der Rohe (2001), Pasado a limpio I (2001), Pasado a limpio II (2002) y Oiza, Oteiza: línea de defensa en Altzuza (2004), Artículos de ocasión (2004), Le Corbusier et le livre (2005), Casa en Mallorca. Alvaro Siza (2010), Aurora Picornell. Escrits 1930-1936 (2013), Ronchamp: A landscape of Visual Acoustics (2014), Restos de arquitectura y crítica de la cultura (2017), Breviario de Ronchamp (2017). Es uno de los mayores expertos mundiales en Le Corbusier, además de editor de sus obras completas en España.

[:es]El desafío de la significación | Miquel Lacasta [:gl]O desafío da significación | Miquel Lacasta [:en]The challenge of the significance | Miquel Lacasta [:]

[:es]

El desafío de la significación | Miquel Lacasta   Casa Vana Venturi | axonometrica.wordpress.com
Casa Vana Venturi | axonometrica.wordpress.com

Este sugerente título lo regala Joaquim Español en el capítulo 13 de Forma y consistencia.El libro reflexiona acerca de una doble distorsión. Por un lado en muchas arquitecturas contemporáneas todavía late la vieja frase de Mies Van der Rohe rechazamos reconocer problemas de forma. Es decir, la arquitectura debe entenderse como exenta de forma en tanto que solamente debe responder a una condición moral que viene legitimada por la lógica constructiva, acaso con cierta instrumentalización compositiva. Ese posicionamiento que transforma la idea de forma, y subsidiariamente la idea de geometría, en pura instrumentalidad arquitectónica, puede reseguirse en proyectos actuales, que rechazan la reflexión sobre la forma y su inmediata relación de consistencia con la geometría, como si fuera posible hacer arquitectura con una no-forma.

La otra distorsión, evidentemente más llamativa y popular, ha sido la sobreformalización de tantos y tantos proyectos de las últimas décadas, formas excesivas carentes de razonamiento y sentido, pero peor aún, carentes de la más mínima inteligencia en el uso de la forma. Formas de usar y tirar, sin el mínimo respeto por el contenido que la significación pueda traer a la memoria. Formas desatadas, plagadas de balbuceos intencionales que acaban convirtiendo la idea de forma en algo sucio y pueril. Viendo algunos de estos proyectos acabados, da la sensación que más bien la forma ha sido forzada hasta la saciedad como si de una esclava sexual se tratara. No hace falta decir más.

Tanto por defecto como por exceso, el resultado es el menosprecio de toda la carga significativa que contiene cualquier forma, incluso las formas de la amnesia o las formas del desfase.

En arquitectura todo es forma.

La reflexión a la que Español intenta dar forma2, queda explicita en la pregunta lanzada al aire, que a modo de introducción al libro, está impresa en la contraportada,

¿se nos permite a los arquitectos olvidarnos de las responsabilidades frente a la forma?

La forma como resultado es producto de una condición de consistencia, como bien dice el autor.

La consistencia, la cohesión entre partículas de una masa, puede entenderse como la trabazón de los elementos de un conjunto que le otorga el atributo de la estabilidad. La trabazón supone relación. La consistencia de una forma se da pues cuando existen en ella relaciones perceptibles. Entonces podemos decir que posee estructura interna. 

Solamente por esta reflexión inicial, la no-forma en arquitectura es imposible.

Si hay algo consustancial a la arquitectura esto es su forma y su capacidad para construir un cuerpo significativo. Es decir, toda forma, primaria o compleja, que la arquitectura pueda adoptar encierra una relación entre la estructura física y una estructura significativa. Cuando menospreciamos la vulgaridad de las formas de las casas pareadas de extrarradio que pueblan nuestro territorio, estamos criticando la falta de consistencia entre la realidad formal física y su falta de significación. Estamos lamentando la oportunidad perdida al no haber propuesto un cuerpo significativo de valor, que integrado en la geometría de la forma, estaría aportando una posible lectura del hecho de habitar en la periferia, o la manera como un objeto es capaz de establecer un diálogo explicito en relación al paisaje que lo rodea, por poner unos ejemplos.

Por eso el regocijo formal por sí mismo es también igual de absurdo que el enmudecimiento significativo. La indolencia como algunas arquitecturas están recargadas de significados vacíos, disonantes, extremos en su absurda espectacularización, por contraposición con el ejemplo anterior, podríamos decir que chillones por definición, provoca la misma reacción de decepción y crítica.

El centro de la discusión que propone Español es precisamente lo que titula este artículo el desafío de la significación, el enriquecido viaje entre forma física y sus significados posibles, en definitiva, la discusión de la forma como la discusión acerca de la relación entre realidad y percepción, entre lo físico y lo que metafóricamente hablando llamamos lo químico, lo empático, la capacidad para la construcción narrativa de un relato.

Y es que la forma es el conductor del relato de toda arquitectura. La forma, la geometría de una forma específica, está relatando el entramado de ideas y decisiones que hacen que una arquitectura acabe siendo lo que es, y no otra cosa. El desafío de la significación formal de una arquitectura consiste en dominar los entresijos, los atributos, los procedimientos que de manera coherente acaban cosificando unas ideas entrelazadas. Juzgar una arquitectura es juzgar precisamente la pertinencia del relato que toda arquitectura ofrece. Buscar la coherencia para evitar la arbitrariedad.

Para no ser siervos de un lenguaje de formas, debemos ser expertos en el metalenguaje de las formas.

El reto, el desafío de toda arquitectura, es el de dar consistencia a un relato significativo, que por principio deberá estar fuertemente vinculado a la sociedad y al tiempo al que sirve. Por eso en raras ocasiones la carga significativa de un proyecto es válida cuando remite a arquetipos del pasado, o se esconde detrás de estilismos importados de otras latitudes o de otros tiempos. La pertinencia de la carga significativa de una arquitectura debe juzgarse por su capacidad para relacionarse con el territorio y los individuos que en el habitan, entendiendo que debe interpretar de la mejor manera posible las aspiraciones individuales y colectivas de una sociedad en la que la arquitectura se asienta. Y todo ello, además, sin perder la emoción de la presencia que todo objeto arquitectónico induce. Es decir, sin perder lo intuitivo, lo visceral y lo fenomenológico.

El reto de la significación de la arquitectura es a la vez objetivo y subjetivo, o mejor dicho, es esencialmente intersubjetivo, relacional, exagerando, diría que es vírico. Por tanto, está sujeto a lógicas de sistematización, y sin ser contradictorio, a lógicas de límite.

Decía Josep Llinás que se puede hacer arquitectura desde el sistema o hacer arquitectura desde el límite, yo creo que siendo cierto lo anterior, se debe hacer arquitectura desde el sistema y desde el límite a la vez. Lo sistémico es esencialmente lo codificado, lo previamente estructurado y traducido a un comportamiento de signos predecibles. Lo limítrofe, muchos más sugerente, es el lugar fronterizo, el espacio desde el que avanzar, la posición que permite ensanchar todavía más el campo de lo posible. Sin duda bascular entre lo sistémico y lo limítrofe es enormemente complejo y la superación del estructuralismo propuesto por Claude Lévi-Strauss, entendido como un intento de sistematizar los significados, y por tanto de borrar los límites, atestigua que el desafío de la significación de la arquitectura todavía está sobre la mesa.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, abril 2013

Notas:

ESPAÑOL, Joaquim, Forma y consistencia; La construcción de la forma en arquitectura, Fundación Caja de Arquitectos, Barcelona 2007.

Pido perdón por no poder resistirme al uso de esta cacofonía.

[:gl]

Casa Vana Venturi | axonometrica.wordpress.com

Este suxerente título regálao Joaquim Español no capítulo 13 de Forma e consistencia.O libro reflexiona achega dunha dobre distorsión. Por unha banda en moitas arquitecturas contemporáneas aínda latexa a vella frase de Mies Van der Rohe rexeitamos recoñecer problemas de forma. É dicir, a arquitectura debe entenderse como exenta de forma en tanto que soamente debe responder a unha condición moral que vén legitimada pola lóxica constructiva, seica con certa instrumentalización compositiva. Ese posicionamiento que transforma a idea de forma, e subsidiariamente a idea de geometría, en pura instrumentalidad arquitectónica, pode reseguirse en proxectos actuais, que rexeitan a reflexión sobre a forma e a súa inmediata relación de consistencia coa geometría, coma se fose posible facer arquitectura cunha non-form

A outra distorsión, evidentemente máis rechamante e popular, foi a sobreformalización de tantos e tantos proxectos das últimas décadas, formas excesivas carentes de razoamento e sentido, pero peor aínda, carentes da máis mínima intelixencia no uso da forma. Formas de usar e tirar, sen o mínimo respecto polo contido que a significación poida traer á memoria. Formas desatadas, infestadas de balbuceos intencionales que acaban convertendo a idea de forma en algo sucio e pueril. Vendo algúns destes proxectos acabados, dá a sensación que máis ben a forma foi forzada ata a saciedade coma se dunha escrava sexual tratásese. Non fai falta dicir máis.

Tanto por defecto como por exceso, o resultado é o menosprezo de toda a carga significativa que contén calquera forma, incluso as formas da amnesia ou as formas do desfasamento.

En arquitectura todo é forma.

A reflexión á que Español tenta dar forma2, queda explicita na pregunta lanzada ao aire, que a modo de introdución ao libro, está impresa na contraportada,

permítesenos aos arquitectos esquecernos das responsabilidades fronte á forma?

A forma como resultado é produto dunha condición de consistencia, como ben di o autor.

A consistencia, a cohesión entre partículas dunha masa, pode entenderse como a trabazón dos elementos dun conxunto que lle outorga o atributo da estabilidade. A trabazón supón relación. A consistencia dunha forma dáse pois cando existen nela relacións perceptibles. Entón podemos dicir que posúe estrutura interna.

Soamente por esta reflexión inicial, a non-forma en arquitectura é imposible.

Se hai algo consustancial á arquitectura isto é a súa forma e a súa capacidade para construír un corpo significativo. É dicir, toda forma, primaria ou complexa, que a arquitectura poida adoptar encerra unha relación entre a estrutura física e unha estrutura significativa. Cando menosprezamos a vulgaridade das formas das casas pareadas de arrabalde que poboan o noso territorio, estamos a criticar a falta de consistencia entre a realidade formal física e a súa falta de significación. Estamos a lamentar a oportunidade perdida ao non propoñer un corpo significativo de valor, que integrado na xeometría da forma, estaría a achegar unha posible lectura do feito de habitar na periferia, ou a maneira como un obxecto é capaz de establecer un diálogo explicito en relación á paisaxe que o rodea, por poñer uns exemplos.

Por iso o xúbilo formal en por si é tamén igual de absurdo que o enmudecimiento significativo. A indolencia como algunhas arquitecturas están recargadas de significados baleiros, disonantes, extremos na súa absurda espectacularización, por contraposición co exemplo anterior, poderiamos dicir que chillones por definición, provoca a mesma reacción de decepción e crítica.

O centro da discusión que propón Español é precisamente o que titula este artigo o desafío da significación, a enriquecida viaxe entre forma física e os seus significados posibles, en definitiva, a discusión da forma como a discusión acerca da relación entre realidade e percepción, entre o físico e o que metaforicamente falando chamamos o químico, o empático, a capacidade para a construción narrativa dun relato.

E é que a forma é o condutor do relato de toda arquitectura. A forma, a xeometría dunha forma específica, está a relatar o armazón de ideas e decisións que fan que unha arquitectura acabe sendo o que é, e non outra cousa. O desafío da significación formal dunha arquitectura consiste en dominar as reviravoltas, os atributos, os procedementos que de maneira coherente acaban cosificando unhas ideas entrelazadas. Xulgar unha arquitectura é xulgar precisamente a pertinencia do relato que toda arquitectura ofrece. Buscar a coherencia para evitar a arbitrariedade.

Para non ser servos dunha linguaxe de formas, debemos ser expertos na metalinguaxe das formas.

O reto, o desafío de toda arquitectura, é o de dar consistencia a un relato significativo, que por principio deberá estar fortemente vinculado á sociedade e ao tempo ao que serve. Por iso en raras ocasións a carga significativa dun proxecto é válida cando remite a arquetipos do pasado, ou se esconde detrás de estilismos importados doutras latitudes ou doutros tempos. A pertinencia da carga significativa dunha arquitectura debe xulgarse pola súa capacidade para relacionarse co territorio e os individuos que no habitan, entendendo que debe interpretar da mellor maneira posible as aspiracións individuais e colectivas dunha sociedade na que a arquitectura se asenta. E todo iso, ademais, sen perder a emoción da presenza que todo obxecto arquitectónico induce. É dicir, sen perder o intuitivo, o visceral e o fenomenológico.

O reto da significación da arquitectura é á vez obxectivo e subxectivo, ou mellor devandito, é esencialmente intersubjetivo, relacional, esaxerando, diría que é vírico. Por tanto, está suxeito a lóxicas de sistematización, e sen ser contraditorio, a lóxicas de límite.

Dicía Josep Llinás que se pode facer arquitectura desde o sistema ou facer arquitectura desde o límite, eu creo que sendo certo o anterior, débese facer arquitectura desde o sistema e desde o límite á vez. O sistémico é esencialmente o codificado, o previamente estruturado e traducido a un comportamento de signos predicibles. O limítrofe, moitos máis suxestivo, é o lugar fronteirizo, o espazo desde o que avanzar, a posición que permite alargar aínda máis o campo do posible. Sen dúbida bascular entre o sistémico e o limítrofe é enormemente complexo e a superación do estructuralismo proposto por Claude Lévi-Strauss, entendido como un intento de sistematizar os significados, e por tanto de borrar os límites, testemuña que o desafío da significación da arquitectura aínda está sobre a mesa.

Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, abril 2013

Notas:

ESPAÑOL, Joaquim, Forma e consistencia; A construción da forma en arquitectura, Fundación Caja de Arquitectos, Barcelona 2007.

Pido perdón por non poder resistirme ao uso desta cacofonía.

[:en]

Vana Venturi House | axonometrica.wordpress.com

This suggestive title Joaquim Español gives it in the chapter 13 of Forma y consistencia.1 The book thinks brings over of a double distortion. On the one hand in many contemporary architectures still late the old phrase of Mies Van der Rohe we reject to recognize problems of form. That is to say, the architecture must be understood like it exempts of form while only it must answer to a moral condition that comes legitimized by the constructive logic, perhaps with certain instrumentalización compositiva. This positioning that transforms the idea of form, and subsidiarily the idea of geometry, into pure architectural instrumentalidad, can reseguirse in current projects, which reject the reflection on the form and his immediate relation of consistency with the geometry, as if it was possible to do architecture with a non-form

Another distortion, evidently more showy and popular, has been the formalization of so many people and so many projects of last decades, excessive forms lacking in reasoning and sense, but worse still, lacking in the most minimal intelligence in the use of the form. Ways of using and throwing, without the minimal respect for the content that the significance could bring to the memory. Untied forms, riddled with intentional stutters that end up by turning the idea of form into something dirty and puerile. Seeing some of these finished projects, the sensation gives that rather the form has been forced up to the satiety as if about a sexual slave it was treating itself. It is not necessary to say any more.

Both by default and by excess, the result is the disparagement of all the significant load that contains any form, including the forms of amnesia or the forms of the phase shift.

In architecture, everything is form.

The reflection to which Spanish tries to give form2, is explicit in the question thrown to the air, that as an introduction to the book, is printed on the back cover,

Are architects allowed to forget about responsibilities versus form?

The form as a result is the product of a condition of consistency, as the author says.

The consistency, the cohesion between particles of a mass, can be understood as the interlocking of the elements of a set that gives it the attribute of stability. The connection implies relationship. The consistency of a form is given when there are perceivable relationships in it. Then we can say that it has internal structure.

Only by this initial reflection, the non-form in architecture is impossible.

If there is something consubstantial to the architecture, this is its form and its capacity to build a meaningful body. That is to say, every form, primary or complex, that the architecture can adopt involves a relationship between the physical structure and a significant structure. When we despise the vulgarity of the forms of the suburban paired houses that populate our territory, we are criticizing the lack of consistency between the physical formal reality and its lack of significance. We are lamenting the lost opportunity to not have proposed a significant body of value, which integrated into the geometry of the form, would be providing a possible reading of the fact of living in the periphery, or the way an object is able to establish an explicit dialogue in relation to the landscape that surrounds it, to give some examples.

That is why formal rejoicing by itself is equally as absurd as meaningful muteness. The indolence as some architectures are loaded with empty meanings, dissonant, extremes in their absurd spectacularization, by contrast with the previous example, we could say that shrill by definition, causes the same reaction of disappointment and criticism.

The focus of the discussion proposed by Español is precisely what this article calls the challenge of meaning, the enriched journey between physical form and its possible meanings, in short, the discussion of the way in which the discussion about the relationship between reality and perception, between the physical and what metaphorically speaking we call the chemical, the empathic, the capacity for the narrative construction of a story.

In order not to be a servant of a language of forms, we must be experts in the metalanguage of forms.

The challenge, the challenge of all architecture, is to give consistency to a meaningful story, which in principle must be strongly linked to society and the time it serves. That is why in rare cases the significant burden of a project is valid when it refers to archetypes of the past, or hides behind styles imported from other latitudes or other times. The relevance of the significant load of an architecture must be judged by its capacity to relate to the territory and the individuals who inhabit it, understanding that it must interpret in the best possible way the individual and collective aspirations of a society in which architecture settle And all this, in addition, without losing the emotion of the presence that every architectural object induces. That is, without losing the intuitive, the visceral and the phenomenological.

The challenge of the significance of architecture is both objective and subjective, or rather, it is essentially intersubjective, relational, exaggerating, I would say that it is viral. Therefore, it is subject to systematization logics, and without being contradictory, to limit logics.

Josep Llinás said that architecture can be done from the system or architecture from the limit, I believe that being true the previous, architecture must be done from the system and from the limit at the same time. The systemic is essentially the codified, the previously structured and translated into a behavior of predictable signs. The border, many more suggestive, is the border, the space from which to advance, the position that allows to expand even more the field of the possible. Undoubtedly tipping between the systemic and the borderline is enormously complex and the overcoming of the structuralism proposed by Claude Lévi-Strauss, understood as an attempt to systematize the meanings, and therefore to erase the limits, testifies that the challenge of the significance of the Architecture is still on the table.

Miquel Lacasta. PhD architect
Barcelona, april 2013

Notas:

ESPAÑOL, Joaquim, Form and consistency; The construction of the form in architecture,, Fundación Caja de Arquitectos, Barcelona 2007.

I apologize for not being able to resist the use of this cacophony.nía.

[:]

Silla Ant. Arne Jacobsen | Borja López Cotelo

Arne Jacobsen se consideraba a sí mismo, ante todo, arquitecto. Pero la trascendencia de sus muebles ha hecho que sea reconocido como diseñador industrial, algo de lo que siempre intentó huir. Jacobsen creía que el diseño, la arquitectura y las artes podían funcionar como un todo, de acuerdo con las ideas de la gesamtkunstwerk.

Este ideal de síntesis artística le llevó a diseñar la silla 3100 para el comedor de la empresa farmacéutica danesa Novo Nordisk.

Arne Jacobsen
Arne Jacobsen

Su perfil redondeado y sus esbeltos apoyos recordaban a la forma de una hormiga, por lo que pasó a ser conocida como Ant Chair. La silla comenzó a ser comercializada por Fritz Hansen, y supuso un enorme éxito impredecible para prototipo del que originalmente sólo habían sido encargadas 300 unidades para cubrir las necesidades de la farmacéutica.

Jacobsen se enfrentó a este encargo bajo la influencia de los diseños de Charles & Ray Eames, especialmente la silla LCW de 1945, y de la silla AX, proyectada por Peter Hvidt para Fritz Hansen en 1950.

Silla LCW, Charles & Ray Eames, 1945 | Silla AX, Peter Hvidt, 1950
Silla LCW, Charles & Ray Eames, 1945 | Silla AX, Peter Hvidt, 1950

Pero el diseño de Jacobsen era más limpio y sintético, la silla era mucho más ligera que sus predecesoras y podía ser apilada con facilidad.  Estaba formada por nueve láminas de madera contrachapada de teca que, al doblarse, resolvían el asiento y el respaldo.

La flexibilidad de estos productos derivados de la madera ya había sido comprobada en muebles desde la década de 1930, pero en la silla hormiga la lámina era inusualmente fina. Entre las capas de madera se intercalaban estratos de algodón hindú que mejoraban la flexibilidad y resistencia del producto.

Esta lámina descansaba originalmente sobre tres apoyos metálicos, unidos a la madera mediante conectores plásticos.

Silla Ant
Silla Ant

Desde el principio, el modelo fue sometido a ajustes que contribuyeron a aumentar su difusión: las tres patas originales de acero cromado fueron sustituidas por cuatro fabricadas con tubo de acero mate. El contrachapado de teca fue sustituido por otros de haya, roble y arce. Comenzó además a ser distribuida en diferentes colores, dimensiones y acabados.

Esta versatilidad contribuyó a su expansión como pieza de culto entre diseñadores y arquitectos, que con frecuencia utilizaron la Ant como complemento de sus propias obras. Esta enorme aceptación sorprendió al propio Fritz Hansen, que en principio había dudado del potencial de la silla hormiga. A tal punto que Jacobsen decidió ofrecerse a comprar el excedente ante un posible fracaso en el mercado.

Serie 7, Arne Jacobsen
Serie 7, Arne Jacobsen

A pesar de esta desconfianza, la Ant supuso un enorme éxito comercial para Fritz Hansen. Esto  hizo que la silla fuese tomada como base para futuros diseños que se convirtieron en iconos. La Serie 7, hoy tan reconocida como la Ant, es una evolución del diseño original que apenas supone cambios en la concepción de la pieza.

La silla hormiga lleva en producción desde el año 1952. Pero la popularidad de estos objetos no debe hacer olvidar que Arne Jacobsen también construyó edificios.

Borja López Cotelo. Doctor arquitecto
A Coruña. marzo 2010

[:es]Formas del diseño. Galicia XXI[:gl]Formas do deseño. Galicia XXI[:en]Forms of design. Galicia XXI[:]

[:es]

Formas do deseño. Galicia XXI entrada

‘Formas del diseño. Galicia XXI’, pretende construir un relato desde el presente del potencial creativo de Galicia en el ámbito del diseño. La idea es proyectar lo que se está haciendo sin dejar de tener un ojo en el retrovisor, para revisar lo logrado a partir de un punto de vista simbólico: la publicación del Manifiesto del Laboratorio de Formas de Galicia editado en 1970, que entre sus primeras acciones incluía el renacimiento de la fábrica de Sargadelos y la creación del Museo de Arte Carlos Maside. Así, la exposición cuenta con dos partes: una introducción en esas tres décadas de despertar y modernización, desde los primeros años setenta a los últimos noventa, cuando surgen en Galicia una serie de profesionales del diseño que comienzan a trabajar con una conciencia de ser diseñadores y diseñadoras; y un cuerpo principal que coincide con el cambio de milenio y que supone un cambio generacional con la incorporación al comprado laboral de una generación de diseñadores y diseñadoras gallegos ya formados en Galicia.

Como complemento y punto de partida de la exposición, que se desarrolla en su grande medida en las salas del Auditorio de Galicia, en la Fundación DIDAC se exhiben los tapices y tarjetas diseñados por Luis Seoane y Mª Elena Montero, cuarenta años después de que estos fueran presentados en la galería Citania de Santiago de Compostela, y nunca mostrados en conjunto desde 1979. Precisamente, es uno dieras tapices, así como otros trabajos de Isaac Díaz Pardo y Luis Seoane y sus logros en el renacimiento de la fábrica de Sargadelos, los que abren la muestra en las salas del Auditorio de Galicia.

Formas del diseño. Galicia XXI no es una muestra de nuevos creativas y creativos, sino de propuestas de diseño que fueron realizadas en las últimas décadas. Así, aunque la muestra se centra en diseñadores y diseñadoras que cobraron visibilidad ya entrado el siglo XXI, para darle continuidad al investigado y mostrado en La Creación del necesario. Aproximaciones al diseño del siglo XX en Galicia (2004), exposición celebrada en el MARCO de Vigo hace quince años, Formas del diseño. Galicia XXI presta también atención a los diseñadores y diseñadoras que venían trabajando con rigor y continuaron a trabajar en el cambio de siglo, entre otros, Ventura Cores; Xosé Díaz; Pepe Barro, Lía Santana y Xosé Salgado del Grupo Revisión; Eloy Lozano; Francisco Mantecón; Miguel Vigo; Manuel Janeiro; Alberte Permuy; Xosé María Torné; Uqui Permui; Nuria Carballo; Fausto Isorna; Esteban Carballido o los estudios Taller DD y Signum Diseño, entre otros, así como los arquitectos y arquitectas Alberto Noguerol y Pilar Díez, Jesús Irisarri y Guadalupe Piñera, León López de la Osa o el pionero Xosé Bar Boo, que tendrán en el diseño un campo de acción fundamental.

En la década de 2000 aparecen nuevos diseñadores y diseñadoras, con una formación muy heterogénea y que, en la mayor parte de los casos, tienen en Galicia su punto de partida. Por supuesto, hay muchos que desarrollarán fuera su trayectoria o gran parte de ella, como es el caso paradigmático de Tomás Alonso, así como de otros como Iván Mato, Eli Alonso, Marta Bordes, Isaac Piñeiro o Miguel Leiro. Décadas antes, el gallego Víctor Moscoso trabajará su diseño psicodélico para promotores musicales de la esfera californiana. Entre los que tendrán Galicia como eje de sus creaciones se destacaron equipos de diseño industrial y de producto como FrutoDS o Cenlitrosmetrocadrado, Lois Guillán, arquitectos enfocados también al diseño de mobiliario como Luis Gil Gallina y Cristina Nieto y su labor con UnDo ReDo, rvr-arquitectos, domohomo o Sofía Blanco, así como diseñadores más ligados a la tradición artesanal como Elías Cueto, Lago:Monroy, Oitenta o Arturo Álvarez. Es precisamente donde se mezcla el diseño y el proceso artesanal -valores que ya estaban en las experiencias de Bauhaus o de Ulm y de manera más próxima en Sargadelos-, donde se destacan propuestas como las de Idoia Cuesta, Elena Hierro, Marta Armada, Ojea Studio, Verónica Moar, Noroeste Obradoiro, Degerónimo, Anna Champeney y Rosa Méndez.

En las últimas décadas, el desarrollo de la identidad corporativa y los sistemas de identificación visual facilitarán la entrada de tipografías con raíces gallegas, como las de Marcos Dopico o María Ramos. En esa misma línea heredera de la revolución de la historia de los sistemas gráficos, Álvaro Valiño obtendrá una importante visibilidad internacional con sus pictograma e infografías. Otros referentes de diseño gráfico e identidad corporativa son los de Xosé Teiga, Marta Lojo, María Pereiró, Rebeca Ces y estudios como Costa, Desoños o Sond3, que destacan como en el mundo editorial lo harán Ombretta, etc., Don Gráfica, 3c3, Cecilia Labella, Rai Iglesias e Iria Sobrino, Santiago Carballal, Artur Galocha, Desescribir, Tatata, Dardo o Numax. Otros sectores que se incluyen en la muestra son lo del textil con pioneros como Adolfo Domínguez y la iniciativa Galicia Moda de mano del publicista Luis Carballo, Masscob, Knitbrary o, en otra línea más híbrida, Sara Coleman.

Formas do deseño. Galicia XXI o1

Formas do deseño. Galicia XXI incide también en como la finales de los años noventa la digitalización cambió la manera de trabajar. En los últimos años, las redes sociales cambiaron definitivamente nuestro modo de mirar el entorno, de situarnos en ella. Es momento de nuevos perfiles profesionales, como los de la diseñadora multimedia Marta Verde. Por otra parte, una grande cantidad de artistas plásticos que derivaron su trabajo hacia el mundo del diseño en los últimos años. En Galicia es el caso de Juan Cidrás, Salvador Cidrás y Vicente Blanco, que canalizaron su energía creativa a partir de cerámicas y tapices bajo el nombre de Formabesta. Otros artistas que tocan el campo del diseño son Montse Rego dentro del campo de la moda; Misha Bies Golas realizando portadas de discos; Pablo Barreiro y Mauro Trastoy investigando las posibilidades cerámicas; o Manuel Vázquez y Alberto Barreiro en el diseño estratégico. La ilustración aplicada al diseño también destacará de la mano de Nuria Díaz.

Aunque Formas del diseño. Galicia XXI se fundamenta en el trabajo de los diseñadores y diseñadoras -en algunos de los casos mostrando diseños de autor con escasa salida comercial-, la ultima parte de la muestra incide exclusivamente en la integración del diseño en el mundo de la empresa, una vez que el avance del diseño transcurre paralelo al desarrollo de la industria y de la economía de un lugar. En este sentido, además de trabajos de algunos de los diseñadores antes citados, en este apartado se incluyen los de otros diseñadores y agencias como Bap & Conde, Quattro idcp, Koolbrand, 100 x 100 Creatividad+Comunicación, Imagen, Otiiplanet, Ekinocio o Tony Lee Brand, entre otros.

Proyecto producido por el Auditorio de Galicia (Ayuntamiento de Santiago de Compostela) y la Fundación DIDAC.

Comisariado: David Barro y Mónica Maneiro

FORMAS DEL DISEÑO. GALICIA XXI
Del 20 de febrero al 23 de junio de 2019
Auditorio de Galicia
Avenida do Burgo das Nacións s/n
15704 Santiago de Compostela

[:gl]

Formas do deseño. Galicia XXI entrada

‘Formas do deseño. Galicia XXI’, pretende construír un relato dende o presente do potencial creativo de Galicia no ámbito do deseño. A idea é proxectar o que se está a facer sen deixar de ter un ollo no retrovisor, para revisar o logrado a partir dun punto de vista simbólico: a publicación do Manifesto do Laboratorio de Formas de Galicia editado en 1970, que entre as súas primeiras accións incluía o renacemento da fábrica de Sargadelos e a creación do Museo de Arte Carlos Maside. Así, a exposición conta con dúas partes: unha introdución nesas tres décadas de espertar e modernización, dende os primeiros anos setenta aos últimos noventa, cando xorden en Galicia unha serie de profesionais do deseño que comezan a traballar cunha conciencia de ser deseñadores e deseñadoras; e un corpo principal que coincide co cambio de milenio e que supón un cambio xeracional coa incorporación ao mercado laboral dunha xeración de deseñadores e deseñadoras galegos xa formados en Galicia.

Como complemento e punto de partida da exposición, que se desenvolve na súa grande medida nas salas do Auditorio de Galicia, na Fundación DIDAC  exhíbense os tapices e cartóns deseñados por Luís Seoane e Mª Elena Montero, corenta anos despois de que estes fosen presentados na galería Citania de Santiago de Compostela, e nunca mostrados en conxunto dende 1979. Precisamente, é un deses tapices, así como outros traballos de Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane e os seus logros no renacemento da fábrica de Sargadelos, os que abren a mostra nas salas do Auditorio de Galicia.

Formas do deseño. Galicia XXI non é unha mostra de novas creativas e creativos, senón de propostas de deseño que foron realizadas nas últimas décadas. Así, aínda que a mostra se centra en deseñadores e deseñadoras  que cobraron visibilidade xa entrado o século XXI, para darlle continuidade ao investigado e mostrado en A Creación do necesario. Aproximacións ao deseño do século XX en Galicia (2004), exposición celebrada no MARCO de Vigo hai quince anos, Formas do deseño. Galicia XXI presta tamén atención aos deseñadores e deseñadoras que viñan traballando con rigor e continuaron a traballar no cambio de século, entre outros, Ventura Cores; Xosé Díaz; Pepe Barro, Lía Santana e Xosé Salgado do Grupo Revisión; Eloy Lozano; Francisco Mantecón; Miguel Vigo; Manuel Janeiro; Alberte Permuy; Xosé María Torné; Uqui Permui; Nuria Carballo; Fausto Isorna; Esteban Carballido ou os estudios Taller DD e Signum Deseño, entre outros, así como os arquitectos e arquitectas Alberto Noguerol e Pilar Díez, Jesús Irisarri e Guadalupe Piñera, León López de la Osa ou o pioneiro Xosé Bar Boo, que terán no deseño un campo de acción fundamental.

Na década de 2000 aparecen novos deseñadores e deseñadoras, cunha formación moi heteroxénea e que, na maior parte dos casos, teñen en Galicia o seu punto de partida. Por suposto, hai moitos que desenvolverán fóra a súa traxectoria ou gran parte dela, como é o caso paradigmático de Tomás Alonso, así como doutros como Iván Mato, Eli Alonso, Marta Bordes, Isaac Piñeiro ou Miguel Leiro. Décadas antes, o galego Víctor Moscoso traballará o seu deseño psicodélico para promotores musicais da esfera californiana. Entre os que terán Galicia como eixe das súas creacións destacáronse equipos de deseño industrial e de produto como FrutoDS ou Cenlitrosmetrocadrado, Lois Guillán, arquitectos enfocados tamén ao deseño de mobiliario como Luis Gil Pita e Cristina Nieto e o seu labor con UnDo ReDo, rvr-arquitectos, domohomo ou Sofía Blanco, así como deseñadores máis ligados á tradición artesanal como Elías Cueto, Lago:Monroy, Oitenta ou Arturo Álvarez. É precisamente onde se mestura o deseño e o proceso artesanal -valores que xa estaban nas experiencias de Bauhaus ou de Ulm e de maneira máis próxima en Sargadelos-, onde se destacan propostas como as de Idoia Cuesta, Elena Ferro, Marta Armada, Ojea Studio, Verónica Moar, Noroeste Obradoiro, Degerónimo, Anna Champeney e Rosa Méndez.

Nas últimas décadas, o desenvolvemento da identidade corporativa e os sistemas de identificación visual facilitarán a entrada de tipografías con raíces galegas, como as de Marcos Dopico ou María Ramos. Nesa mesma liña herdeira da revolución da historia dos sistemas gráficos, Álvaro Valiño obterá unha importante visibilidade internacional cos seus pictogramas e infografías. Outros referentes de deseño gráfico e identidade corporativa son os de Xosé Teiga, Marta Lojo, María Pereiró, Rebeca Ces e estudios como Costa, Desoños ou Sond3, que destacan como no mundo editorial o farán Ombretta, etc., Don Gráfica, 3c3, Cecilia Labella, Rai Iglesias e Iria Sobrino, Santiago Carballal, Artur Galocha, Desescribir, Tatata, Dardo ou Numax. Outros sectores que se inclúen na mostra son o do téxtil con pioneiros como Adolfo Domínguez e a iniciativa Galicia Moda de man do publicista Luís Carballo, Masscob, Knitbrary ou, noutra liña más híbrida, Sara Coleman.

Formas do deseño. Galicia XXI o1

Formas do deseño. Galicia XXI incide tamén en como a finais dos anos noventa a dixitalización mudou o xeito de traballar. Nos últimos anos, as redes sociais cambiaron definitivamente o noso modo de ollar a contorna, de situarnos nela. É momento de novos perfís profesionais, como os da deseñadora multimedia Marta Verde. Por outra banda, unha grande cantidade de artistas plásticos que derivaron o seu traballo cara ao mundo do deseño nos últimos anos. En Galicia é o caso de Juan Cidrás, Salvador Cidrás e Vicente Blanco, que canalizaron a súa enerxía creativa a partir de cerámicas e tapices baixo o nome de Formabesta. Outros artistas que tocan o campo do deseño son Montse Rego dentro do campo da moda; Misha Bies Golas realizando portadas de discos; Pablo Barreiro e Mauro Trastoy investigando as posibilidades cerámicas; ou Manuel Vázquez e Alberto Barreiro no deseño estratéxico. A ilustración aplicada ao deseño tamén destacará da man de Nuria Díaz.

Aínda que Formas do deseño. Galicia XXI se fundamenta no traballo dos deseñadores e deseñadoras -nalgúns dos casos mostrando deseños de autor con escasa saída comercial-, a ultima parte da mostra incide exclusivamente na integración do deseño no mundo da empresa, unha vez que o avance do deseño transcorre paralelo ao desenvolvemento da industria e da economía dun lugar. Neste sentido, ademais de traballos dalgúns dos deseñadores antes citados, neste apartado inclúense os de outros deseñadores e axencias como Bap & Conde, Quattro idcp, Koolbrand, 100 x 100 Creatividad+Comunicación, Imaxe, Otiiplanet, Ekinocio ou Tony Le Brand, entre outros.

Proxecto producido polo Auditorio de Galicia (Concello de Santiago de Compostela) e a Fundación DIDAC

Comisariado: David Barro e Mónica Maneiro

FORMAS DO DESEÑO. GALICIA XXI
Do 20 de febreiro ao 23 de xuño de 2019
Auditorio de Galicia
Avenida do Burgo das Nacións s/n
15704 Santiago de Compostela[:en]

Formas do deseño. Galicia XXI entrada

‘Forms of design. Galicia XXI’, aims to build a story from the present of the creative potential of Galicia in the field of design. The idea is to project what is being done while keeping an eye on the mirror, to review what has been achieved from a symbolic point of view: the publication of the Formas de Galicia Laboratory Manifesto published in 1970, which among its first Actions included the rebirth of the Sargadelos factory and the creation of the Carlos Maside Art Museum. Thus, the exhibition has two parts: an introduction in those three decades of awakening and modernization, from the early seventies to the last nineties, when a series of design professionals started working in Galicia with an awareness of being designers. and designers; and a main body that coincides with the turn of the millennium and which represents a generational change with the incorporation of a generation of Galician designers and designers already trained in Galicia into the labor market.

As a complement and starting point of the exhibition, which takes place to a large extent in the rooms of the Auditorium of Galicia, the DIDAC Foundation exhibits tapestries and cards designed by Luis Seoane and Mª Elena Montero, forty years after these were presented at the gallery Citania of Santiago de Compostela, and never shown together since 1979. Precisely, it is one of the tapestries, as well as other works of Isaac Díaz Pardo and Luis Seoane and their achievements in the rebirth of the factory of Sargadelos, that open the exhibition in the rooms of the Auditorium of Galicia.

Forms of design. Galicia XXI is not a sample of new creative and creative, but design proposals that were made in recent decades. Thus, although the show focuses on designers and designers who gained visibility already into the 21st century, to give continuity to the research and shown in The Creation of the necessary. Approximations to the design of the XX century in Galicia (2004), exhibition held at the MARCO of Vigo fifteen years ago, Forms of design. Galicia XXI also pays attention to the designers and designers who had been working with rigor and continued to work at the turn of the century, among others, Ventura Cores; Xosé Díaz; Pepe Barro, Lía Santana and Xosé Salgado of the Review Group; Eloy Lozano; Francisco Mantecón; Miguel Vigo; Manuel Janeiro; Alberte Permuy; Xosé María Torné; Uqui Permui; Nuria Carballo; Faust Isorna; Esteban Carballido or the DD Workshop and Signum Design studios, among others, as well as the architects and architects Alberto Noguerol and Pilar Díez, Jesús Irisarri and Guadalupe Piñera, León López de la Osa or the pioneer Xosé Bar Boo, who will have in the design a fundamental field of action.

In the decade of 2000 new designers and designers appear, with a very heterogeneous formation and that, in most of the cases, have their starting point in Galicia. Of course, there are many who will develop their career or a large part of it, such as the paradigmatic case of Tomás Alonso, as well as others like Iván Mato, Eli Alonso, Marta Bordes, Isaac Piñeiro or Miguel Leiro. Decades earlier, the Galician Víctor Moscoso will work on his psychedelic design for musical promoters of the Californian sphere. Among those who will have Galicia as the axis of their creations stood out industrial design and product teams such as FrutoDS or Cenlitrosmetrocadrado, Lois Guillán, architects also focused on furniture design such as Luis Gil Gallina and Cristina Nieto and their work with UnDo ReDo, rvr- architects, domohomo or Sofía Blanco, as well as designers more linked to the craft tradition such as Elías Cueto, Lago: Monroy, Oitenta or Arturo Álvarez. It is precisely where the design and the artisan process are mixed -values that were already in the experiences of Bauhaus or Ulm and more closely in Sargadelos-, where proposals like Idoia Cuesta, Elena Hierro, Marta Armada, Ojea stand out Studio, Verónica Moar, Noroeste Obradoiro, Degerónimo, Anna Champeney and Rosa Méndez.

Formas do deseño. Galicia XXI o1

Forms of design. Galicia XXI also affects how the end of the nineties the digitalization changed the way of working. In recent years, social networks have definitely changed our way of looking at the environment, of situating ourselves in it. It is time for new professional profiles, such as those of the multimedia designer Marta Verde. On the other hand, a large number of artists who derived their work to the world of design in recent years. In Galicia is the case of Juan Cidrás, Salvador Cidrás and Vicente Blanco, who channeled their creative energy from ceramics and tapestries under the name of Formabesta. Other artists who touch the field of design are Montse Rego in the field of fashion; Misha Bies Golas making album covers; Pablo Barreiro and Mauro Trastoy investigating the ceramic possibilities; or Manuel Vázquez and Alberto Barreiro in strategic design. The illustration applied to the design will also stand out thanks to Nuria Díaz.

Although Forms of design. Galicia XXI is based on the work of the designers and designers -in some of the cases showing author’s designs with little commercial outlet-, the last part of the sample affects exclusively the integration of the design in the world of the company, once that the advance of the design takes place parallel to the development of the industry and the economy of a place. In this sense, in addition to the works of some of the aforementioned designers, this section includes those of other designers and agencies such as Bap & Conde, Quattro idcp, Koolbrand, 100 x 100 Creativity + Communication, Image, Otiiplanet, Ekinocio or Tony Lee Brand, among others.

Project produced by the Auditorium of Galicia (City of Santiago de Compostela) and the DIDAC Foundation.

Curated by: David Barro and Mónica Maneiro

FORMS OF DESIGN. GALICIA XXI
From February 20 to June 23, 2019
Auditorium of Galicia
Avenue of Burgo das Nacións s / n
15704 Santiago de Compostela[:]

Librería Palas | Arquitectura a Contrapelo

[:es]

Librería Palas Arquitectura a Contrapelo o1 exto1

Desde que se abriera al público en 1980, la librería Palas ya destacaba entre los establecimientos de su género, al apostar por una fachada muy abierta, de líneas sencillas, y un acceso central secuenciado. Pero el paso del tiempo ha dejado su huella en unos paramentos invadidos por canalizaciones, huecos, señales y otras interferencias.

La acción propuesta persigue la renovación de su interfaz privado-público con una estrategia de adición-sustracción: añadir lo imprescindible, retirar lo innecesario. Una intervención que oculta y reduce al mínimo el ruido de fondo para transmitir su mensaje con la máxima claridad posible, tratando de recuperar la sencillez y sobriedad subyacentes.

Con apenas un rascado y lavado de la desgastada y oscurecida fábrica de ladrillo -que había padecido durante décadas los humos del tráfico de la concurrida calle en que se sitúa-, así como la limpieza del zócalo de granito, se devuelve a la fachada un aspecto más próximo al original.

Frente a la retirada de algunos elementos superfluos y de la rotulación y cartelería preexistentes que alteraban el ritmo de la fachada, se incorpora una cuidada pieza de acero a medida de gran formato que, además de conferir al establecimiento una nueva identidad corporativa, permite ocultar los objetos de mayor impacto (aire acondicionado, bajante…) y dar una mayor continuidad visual al frente de la librería.

Con esta mínima inversión, la librería se inscribe en una actitud contemporánea en cuanto a comunicación con el espacio público, sacando partido a su posición privilegiada en una de las principales arterias peatonales de la ciudad.

Cliente: Librería Palas
Localización: Calle Asunción, Sevilla (España)
Autores: Arquitectura a Contrapelo (Pedro Mena, Miguel Rabán Mondéjar, Juan Luis Romero Masero)
Proyecto y ejecución: Arquitectura a Contrapelo
Estructura y montaje: Sebastián de Alba
Fotografía: Arquitectura a Contrapelo
+ arquitecturaacontrapelo.es[:gl]

Librería Palas Arquitectura a Contrapelo o1 exto1

Desde que se abriera al público en 1980, la librería Palas ya destacaba entre los establecimientos de su género, al apostar por una fachada muy abierta, de líneas sencillas, y un acceso central secuenciado. Pero el paso del tiempo ha dejado su huella en unos paramentos invadidos por canalizaciones, huecos, señales y otras interferencias.

La acción propuesta persigue la renovación de su interfaz privado-público con una estrategia de adición-sustracción: añadir lo imprescindible, retirar lo innecesario. Una intervención que oculta y reduce al mínimo el ruido de fondo para transmitir su mensaje con la máxima claridad posible, tratando de recuperar la sencillez y sobriedad subyacentes.

Con apenas un rascado y lavado de la desgastada y oscurecida fábrica de ladrillo -que había padecido durante décadas los humos del tráfico de la concurrida calle en que se sitúa-, así como la limpieza del zócalo de granito, se devuelve a la fachada un aspecto más próximo al original.

Frente a la retirada de algunos elementos superfluos y de la rotulación y cartelería preexistentes que alteraban el ritmo de la fachada, se incorpora una cuidada pieza de acero a medida de gran formato que, además de conferir al establecimiento una nueva identidad corporativa, permite ocultar los objetos de mayor impacto (aire acondicionado, bajante…) y dar una mayor continuidad visual al frente de la librería.

Con esta mínima inversión, la librería se inscribe en una actitud contemporánea en cuanto a comunicación con el espacio público, sacando partido a su posición privilegiada en una de las principales arterias peatonales de la ciudad.

Cliente: Librería Palas
Localización: Calle Asunción, Sevilla (España)
Autores: Arquitectura a Contrapelo (Pedro Mena, Miguel Rabán Mondéjar, Juan Luis Romero Masero)
Proyecto y ejecución: Arquitectura a Contrapelo
Estructura y montaje: Sebastián de Alba
Fotografía: Arquitectura a Contrapelo
+ arquitecturaacontrapelo.es[:en]

Librería Palas Arquitectura a Contrapelo o1 exto1

Desde que se abriera al público en 1980, la librería Palas ya destacaba entre los establecimientos de su género, al apostar por una fachada muy abierta, de líneas sencillas, y un acceso central secuenciado. Pero el paso del tiempo ha dejado su huella en unos paramentos invadidos por canalizaciones, huecos, señales y otras interferencias.

La acción propuesta persigue la renovación de su interfaz privado-público con una estrategia de adición-sustracción: añadir lo imprescindible, retirar lo innecesario. Una intervención que oculta y reduce al mínimo el ruido de fondo para transmitir su mensaje con la máxima claridad posible, tratando de recuperar la sencillez y sobriedad subyacentes.

Con apenas un rascado y lavado de la desgastada y oscurecida fábrica de ladrillo -que había padecido durante décadas los humos del tráfico de la concurrida calle en que se sitúa-, así como la limpieza del zócalo de granito, se devuelve a la fachada un aspecto más próximo al original.

Frente a la retirada de algunos elementos superfluos y de la rotulación y cartelería preexistentes que alteraban el ritmo de la fachada, se incorpora una cuidada pieza de acero a medida de gran formato que, además de conferir al establecimiento una nueva identidad corporativa, permite ocultar los objetos de mayor impacto (aire acondicionado, bajante…) y dar una mayor continuidad visual al frente de la librería.

Con esta mínima inversión, la librería se inscribe en una actitud contemporánea en cuanto a comunicación con el espacio público, sacando partido a su posición privilegiada en una de las principales arterias peatonales de la ciudad.

Cliente: Librería Palas
Localización: Calle Asunción, Sevilla (España)
Autores: Arquitectura a Contrapelo (Pedro Mena, Miguel Rabán Mondéjar, Juan Luis Romero Masero)
Proyecto y ejecución: Arquitectura a Contrapelo
Estructura y montaje: Sebastián de Alba
Fotografía: Arquitectura a Contrapelo
+ arquitecturaacontrapelo.es[:]

[:es]Lo igual y lo distinto | Sergio de Miguel[:gl]O igual e o distinto | Sergio de Miguel[:en]The same and the different | Sergio de Miguel[:]

[:es]

Logotipo de los Rolling Stones. 50 Aniversario.
Logotipo de los Rolling Stones. 50 Aniversario.

«Nadie come naranjas bajo la luna llena».

Federico García Lorca

Cuando tenemos que proceder, en cualquier ámbito, lo hacemos mediante distinciones, mediante elecciones disyuntivas. Entonces procuramos discernir categorías amplias. A menudo involuntarias. Pero lo que siempre distinguimos, por puro instinto, es todo aquello que relaciona y une frente lo que aleja y separa. Lo que es propio y cercano de lo que es ajeno y apartado. Lo que involucra y envuelve frente a lo que escinde y distancia.

Lo igual, esa fuerte relación de pertenencia y afinidad, es aquello que designa lo favorable, lo bien dispuesto, incluso lo justo y equilibrado. Nuestra natural tendencia a la equidad nos hace proclives a todo aquello que consigue provocar esa manifestación de proximidad consciente.

Lo distinto, lo separado y diferente, es por el contrario detectado como inconveniente. Perturbador. Estimula la distancia, física y psicológica, e incorpora condiciones automáticas de exclusión. Como entendemos que difiere, que no atiende a lo más próximo, provoca un inmediato alejamiento. Lo impar, lo no igual, pareciera que obedece a reglas inversas.

Pero es sentido que los contrarios producen tensión entre sí. Y la oportuna interrelación de lo igual con lo distinto induce a atractivos fenómenos de extrañamiento, a contrastes eficaces. En su presencia puede llegar a surgir nuestra más abierta capacidad de asimilación y disposición. Es preciso saber ver y juntar, mirar y medir la amplitud de la oposición. Con un merecido equilibrio entre diversos podemos descubrir y proponer nuevos caminos de resolución, y en su pertinencia encontrar el significado último.

Procedamos mediante la pregunta capaz.

¿Es igual o distinto?

Con fortuna será igual y distinto a la vez.
Que así sea.

Sergio de Miguel, Doctor arquitecto
Madrid, Abril 2018
Publicado en Grupo docente y de investigación para la arquitectura Grupo 4! de la ETSAM.[:gl]

Logotipo de los Rolling Stones. 50 Aniversario.
Logotipo dos Rolling Stones. 50 Aniversario.

«Ninguén come laranxas baixo a lúa chea».

Federico García Lorca

Cando temos que proceder, en calquera ámbito, facémolo mediante distincións, mediante eleccións disxuntivas. Entón procuramos discernir categorías amplas. A miúdo involuntarias. Pero o que sempre distinguimos, por puro instinto, é todo aquilo que relaciona e une fronte o que afasta e separa. O que é propio e próximo do que é alleo e apartado. O que involucra e envolve fronte ao que escinde e distancia.

O igual, esa forte relación de pertenza e afinidade, é aquilo que designa o favorable, o ben disposto, incluso o xusto e equilibrado. A nosa natural tendencia á equidade fainos proclives a todo aquilo que consegue provocar esa manifestación de proximidade consciente.

O distinto, o separado e diferente, é pola contra detectado como inconveniente. Perturbador. Estimula a distancia, física e psicolóxica, e incorpora condicións automáticas de exclusión. Como entendemos que difire, que non atende todo o máis próximo, provoca un inmediato afastamento. O impar, o non igual, parecese que obedece a regras inversas.

PPero é sentido que os contrarios producen tensión entre si. E a oportuna interrelación do igual co distinto induce a atractivos fenómenos de extrañamiento, a contrastes eficaces. Na súa presenza pode chegar a xurdir nosa máis aberta capacidade de asimilación e disposición. É preciso saber ver e xuntar, mirar e medir a amplitude da oposición. Cun merecido equilibrio entre diversos podemos descubrir e propoñer novos camiños de resolución, e na súa pertinencia atopar o significado último.

Procedamos mediante a pregunta capaz.

É igual ou distinto?

Con fortuna será igual e distinto á vez.

Que así sexa.

Sergio de Miguel, Doutor arquitecto
Madrid, Abril 2018
Publicado en Grupo docente e de investigación para a arquitectura Grupo 4! da ETSAM.[:en]

Logotipo de los Rolling Stones. 50 Aniversario.
Rolling Stones logo. 50th anniversary.

«Nadie come naranjas bajo la luna llena».

Federico García Lorca

When we have to proceed, in any area, we do so through distinctions, through disjunctive elections. Then we try to discern broad categories. Often involuntary. But what we always distinguish, by pure instinct, is everything that relates and unites in front of what separates and separates. What is proper and close to what is foreign and apart. What it involves and involves in front of what splits and distance.

The same, that strong relation of belonging and affinity, is what designates the favorable, the well-disposed, even the just and balanced. Our natural tendency to equity makes us prone to everything that provokes this manifestation of conscious proximity.

What is different, what is separate and different, is on the contrary detected as an inconvenience. Disturbing. Stimulates distance, physical and psychological, and incorporates automatic conditions of exclusion. As we understand that it differs, that it does not attend to the nearest, it causes an immediate distancing. The odd, the unequal, seems to obey inverse rules.

But it is sense that the opposites produce tension among themselves. And the opportune interrelation of the equal with the different induces attractive phenomena of estrangement, to effective contrasts. In his presence, our most open capacity for assimilation and disposition may arise. It is necessary to know how to see and gather, look and measure the extent of the opposition. With a well-deserved balance between diverse we can discover and propose new paths of resolution, and in its relevance find the ultimate meaning.

Let’s proceed by the capable question.

Is it the same or different?

With luck it will be the same and different at the same time.
So be it.

Sergio de Miguel, PhD architect
Madrid, April 2018
It´s published in Group teaching and research for architecture Group 4! of the ETSAM.[:]

[:es]Cine y patrimonio arquitectónico | Jorge Gorostiza[:gl]Cinema e patrimonio arquitectónico | Jorge Gorostiza[:en]Cinema and architectural heritage | Jorge Gorostiza[:]

[:es]

Escena "Cinema Paradiso" | Fuente: cineycriticasmarcianas.com
Escena «Cinema Paradiso» | Fuente: cineycriticasmarcianas.com

Será muy difícil olvidar la primera vez que vi El acorazado Potemkin, la película dirigida por Serguéi M. Eisenstein en 1925, fue a finales de los años setenta en una fiesta organizada por el recién legalizado Partido Comunista de España, en el interior del Castillo de la Luz, en lo que ahora es la Fundación de Arte y Pensamiento Martín Chirino. Es complicado olvidarlo, porque en aquel momento se relacionaron un documento audiovisual fundamental para la cultura de la humanidad, con una edificación que es parte importante del acervo edificatorio del país, dos patrimonios aparentemente sin relación, pero que siempre han estado unidos.

Pero lo mejor es empezar por el principio. En sus orígenes, el cine se exhibió en cafés, barracas de feria y otros locales que se habilitaron para colocar un proyector, sillas y una pantalla, pero pronto se comenzaron a usar teatros y, sobre todo, a construir edificios específicos para esas proyecciones, en todas las grandes ciudades alrededor del planeta; estos edificios, que en español se denominaron cines, asimilando su nombre al del espectáculo, tipológicamente eran muy parecidos a los teatros, pero prescindiendo de su escenario, una gran sala con las butacas dispuestas mirando hacia una sola pantalla, que en algunos casos gracias a su tamaño y decoración se convirtieron en palacios, donde los ciudadanos acudían con frecuencia, pudiendo relacionarse entre ellos.

Los cines son las edificaciones relacionadas con el espectáculo cinematográfico más conocidas en general, pero no fueron las únicas, también se construyeron pronto estudios donde se filmaban las películas, que en muchos casos debido a sus infraestructuras y equipamientos, eran casi como ciudades independientes dentro de las poblaciones donde se encontraban. Estas instalaciones fueron las primeras en ir desapareciendo, debido a la comercialización de emulsiones más sensibles que permitían rodar en el exterior y, sobre todo, por una cuestión urbanística, porque aunque en sus orígenes estaban situados en las afueras de las ciudades en terrenos rústicos, cuando estas crecieron y los alcanzaron se convirtieron en bolsas de suelo urbano cuyo valor se incrementó exponencialmente siendo devorados por la especulación inmobiliaria. Algunos estudios se convirtieron en parques temáticos sobre las películas que se rodaron en sus instalaciones, aunque la mayoría de su patrimonio formado por los decorados se destruía o se reciclaba, por lo que lo mostrado en estos parques hubo de ser construido de nuevo, perdiendo su autenticidad, lo que parece no importarle a los miles de turistas que los visitan cada año.

Los grandes cines también han ido desapareciendo, primero se fragmentaron convirtiéndose en multisalas, después se incluyeron dentro de nuevos centros comerciales, quitándoles importancia al transformarlos en otro de los locales comerciales que albergaban y recientemente incluso estos últimos han ido perdiendo espectadores, debido a la popularización de los contenidos multimedia servidos por streaming en ordenadores y televisores, que penetran directamente en los hogares.

La imagen en movimiento además ha servido para documentar la existencia de edificaciones ya desaparecidas, pero que todavía pueden verse en las pantallas, aunque muchas veces también se transformaron para servir a los argumentos cinematográficos. Lo curioso es que hoy en día haya edificios que por haber aparecido a veces en una sola película o en una serie de televisión, son visitados por turistas logrando que, por este hecho a veces casual, se conserven incluso mejor que otros edificios más interesantes arquitectónicamente, pero que no tuvieron la suerte de estar unidos a una ficción audiovisual popular.

El patrimonio cinematográfico es muy delicado, por culpa de la fragilidad del soporte de las películas, el nitrato de celulosa que se usó desde la década de los noventa del siglo XIX hasta los primeros años cincuenta del siglo pasado, arde por combustión espontánea a la temperatura ambiente de cuarenta grados centígrados, y el triacetato de celulosa empleado a continuación, desde primeros años de la década de los cincuenta hasta los ochenta se desecaba degradándose tanto que no podía ser proyectada; la digitalización ha mejorado estos problemas, pero aún es pronto para saber qué puede ocurrir con este soporte.

También hay que tener en cuenta que gran parte del cine mudo ha desaparecido, no solo por culpa de los incendios, sino además porque se consideró que aquellas películas innovadoras en su momento, ya se habían quedado obsoletas y no tenían interés, como si se hubieran destruido cuadros de pintores “primitivos” por no conocer las reglas de la perspectiva; además la celulosa de las cintas se podía reciclar para convertirla en peines y otros objetos domésticos; que hoy en día no tienen interés alguno, habiéndose perdido para siempre imágenes de un mundo desaparecido e historias que contaban los problemas y expectativas de generaciones, que ya no pueden volver a narrarlas y jamás podremos saber como eran.

Desde hace mucho tiempo las filmotecas serias han adoptado el criterio de recuperar y conservar todos los contenidos audiovisuales, desde una cinta familiar hasta una superproducción, porque cualquiera de ellos, por muy poco interesante que parezca en un momento histórico determinado, es un documento imprescindible para conocer y analizar la historia. Evidentemente es imposible conservar todas las edificaciones, ya que las nuevas se suelen construir en los solares donde estaban las antiguas, es inevitable que las ciudades se transformen y desarrollen, mientras las necesidades humanas sigan evolucionando, lo triste es que muchas veces esa transformación y desarrollo, que provoca la desaparición del patrimonio arquitectónico, se produzca más por causa de necesidades económicas que para el bienestar de los ciudadanos.

Jorge Gorostiza, Doctor arquitecto.
Santa Cruz de Tenerife, septiembre 2018
Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad

Nota: El lunes 1 de octubre 2018 impartí una conferencia, titulada como esta entrada, «Cine y patrimonio arquitectónico», en la Fundación de Arte y Pensamiento Martín Chirino, dentro de la IV Semana de Arquitectura, organizada por el Colegio de Arquitectos de Gran Canaria, junto con esa Fundación. A raíz de la conferencia, me solicitaron que escribiese un texto para el diario grancanario La Provincia, que se publicó dentro de su estupendo suplemento de cultura.

[:gl]

Escena "Cinema Paradiso" | Fuente: cineycriticasmarcianas.com
Escena «Cinema Paradiso» | Fonte: cineycriticasmarcianas.com

Será moi difícil esquecer a primeira vez que vin O acoirazado Potemkin, a película dirixida por Serguéi M. Eisenstein en 1925, foi a finais dos anos setenta nunha festa organizada polo recentemente legalizado Partido Comunista de España, no interior do Castelo da Luz, no que agora é a Fundación de Arte e Pensamento Martín Chirino. É complicado esquecelo, porque naquel momento relacionáronse un documento audiovisual fundamental para a cultura da humanidade, cunha edificación que é parte importante do acervo edificatorio do país, dous patrimonios aparentemente sen relación, pero que sempre estiveron unidos.

Pero o mellor é empezar polo principio. Nas súas orixes, o cinema exhibiuse en cafés, barracas de feira e outros locais que se habilitaron para colocar un proxector, cadeiras e unha pantalla, pero pronto se comezaron a usar teatros e, sobre todo, a construír edificios específicos para esas proxeccións, en todas as grandes cidades ao redor do planeta; estes edificios, que en español denomináronse cinemas, asimilando o seu nome ao do espectáculo, tipolóxicamente eran moi parecidos aos teatros, pero prescindindo do seu escenario, unha gran sala coas butacas dispostas mirando cara a unha soa pantalla, que nalgúns casos grazas ao seu tamaño e decoración convertéronse en palacios, onde os cidadáns acudían con frecuencia, podendo relacionarse entre eles.

Os cinemas son as edificacións relacionadas co espectáculo cinematográfico máis coñecidas en xeral, pero non foron as únicas, tamén se construíron pronto estudos onde se filmaban as películas, que en moitos casos debido ás súas infraestruturas e equipamentos, eran case como cidades independentes dentro das poboacións onde se atopaban. Estas instalacións foron as primeiras en ir desaparecendo, debido á comercialización de emulsiones máis sensibles que permitían rodar no exterior e, sobre todo, por unha cuestión urbanística, porque aínda que nas súas orixes estaban situados nos arredores das cidades en terreos rústicos, cando estas creceron e alcanzáronos convertéronse en bolsas de chan urbano cuxo valor se incrementou exponencialmente sendo devorados pola especulación inmobiliaria. Algúns estudos convertéronse en parques temáticos sobre as películas que se rodaron nas súas instalacións, aínda que a maioría do seu patrimonio formado polos decorados destruíase ou se reciclaba, polo que o mostrado nestes parques houbo de ser construído de novo, perdendo a súa autenticidade, o que parece non importarlle aos miles de turistas que os visitan cada ano.

Os grandes cinemas tamén foron desaparecendo, primeiro se fragmentaron converténdose en multisalas, despois incluíronse dentro de novos centros comerciais, quitándolles importancia ao transformalos noutro dos locais comerciais que albergaban e recentemente mesmo estes últimos foron perdendo espectadores, debido á popularización dos contidos multimedia servidos por streaming en computadores e televisores, que penetran directamente nos fogares.

A imaxe en movemento ademais serviu para documentar a existencia de edificacións xa desaparecidas, pero que aínda poden verse nas pantallas, aínda que moitas veces tamén se transformaron para servir aos argumentos cinematográficos. O curioso é que hoxe en día haxa edificios que por aparecer ás veces nunha soa película ou nunha serie de televisión, son visitados por turistas logrando que, por este feito ás veces casual, consérvense incluso mellor que outros edificios máis interesantes arquitectónicamente, pero que non tiveron a sorte de estar unidos a unha ficción audiovisual popular.

O patrimonio cinematográfico é moi delicado, por culpa da fraxilidade do soporte das películas, o nitrato de celulosa que se usou desde a década dos noventa do século XIX ata os primeiros anos cincuenta do século pasado, arde por combustión espontánea á temperatura ambiente de corenta graos centígrados, e o triacetato de celulosa empregado a continuación, desde primeiros anos da década dos cincuenta ata os oitenta se desecaba degradándose tanto que non podía ser proxectada; a dixitalización mellorou estes problemas, pero aínda é pronto para saber que pode ocorrer con este soporte.

Tamén hai que ter en conta que gran parte do cinema mudo ha desaparecido, non só por culpa dos incendios, senón ademais porque se considerou que aquelas películas innovadoras no seu momento, xa se quedaron obsoletas e non tiñan interese, coma se destruíronse cadros de pintores “primitivos” por non coñecer as regras da perspectiva; ademais a celulosa das cintas podíase reciclar para convertela en peites e outros obxectos domésticos; que hoxe en día non teñen interese algún, perdéndose para sempre imaxes dun mundo desaparecido e historias que contaban os problemas e expectativas de xeracións, que xa non poden volver narralas e xamais poderemos saber como eran.

Desde hai moito tempo as filmotecas serias adoptaron o criterio de recuperar e conservar todos os contidos audiovisuais, desde unha cinta familiar ata unha superproducción, porque calquera deles, por moi pouco interesante que pareza nun momento histórico determinado, é un documento imprescindible para coñecer e analizar a historia. Evidentemente é imposible conservar todas as edificacións, xa que as novas adóitanse construír nos solares onde estaban as antigas, é inevitable que as cidades se transformen e desenvolvan, mentres as necesidades humanas sigan evolucionando, o triste é que moitas veces esa transformación e desenvolvemento, que provoca a desaparición do patrimonio arquitectónico, prodúzase máis por causa de necesidades económicas que para o benestar dos cidadáns.

Jorge Gorostiza, Doutor arquitecto.
Santa Cruz de Tenerife, setembro 2018
Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad

Nota: O luns 1 de outubro 2018 impartín unha conferencia, titulada coma esta entrada, «Cinema e patrimonio arquitectónico», na Fundación de Arte e Pensamento Martín Chirino, dentro da IV Semana de Arquitectura, organizada polo Colexio de Arquitectos de Gran Canaria, xunto con esa Fundación. A raíz da conferencia, solicitáronme que escribise un texto para o diario grancanario La Provincia, que se publicou dentro de seu estupendo suplemento de cultura.

[:en]

Escena "Cinema Paradiso" | Fuente: cineycriticasmarcianas.com
Scene «Cinema Paradiso» | Soruce: cineycriticasmarcianas.com

It will be very difficult to forget the first time I saw The battleship Potemkin, the film directed by Sergei M. Eisenstein in 1925, was at the end of the seventies in a party organized by the newly legalized Communist Party of Spain, inside the Castle of La Luz, in what is now the Martín Chirino Art and Thought Foundation. It is difficult to forget it, because at that time an audiovisual document fundamental for the culture of humanity was related, with a building that is an important part of the building heritage of the country, two patrimonies apparently unrelated, but which have always been united.

But the best thing is to start at the beginning. In its origins, the cinema was shown in cafes, fairgrounds and other premises that were enabled to place a projector, chairs and a screen, but soon began to use theaters and, above all, to build specific buildings for these projections, in all the big cities around the planet; these buildings, which in Spanish were called cinemas, assimilating their name to the one of the spectacle, typologically they were very similar to the theaters, but ignoring their stage, a great room with the seats arranged looking towards a single screen, that in some cases thanks to their size and decoration became palaces, where citizens came frequently, being able to relate to each other.

The cinemas are the buildings related to the best-known film show in general, but they were not the only ones. Studios were also built soon where the films were filmed, which in many cases due to their infrastructures and facilities, were almost like independent cities within the populations where they were. These facilities were the first to be disappearing, due to the commercialization of more sensitive emulsions that allowed to roll abroad and, above all, for an urban issue, because although in their origins they were located on the outskirts of cities on rustic land, when these grew and reached them they became bags of urban land whose value increased exponentially being devoured by real estate speculation. Some studios turned into theme parks about the films that were shot in their facilities, although most of their heritage formed by the sets was destroyed or recycled, so what was shown in these parks had to be built again, losing its Authenticity, which does not seem to matter to the thousands of tourists who visit them every year.

The large cinemas have also been disappearing, first fragmented into multiplexes, then were included in new shopping centers, taking away their importance to transform them into another of the commercial premises they housed and recently even these latter have been losing viewers, due to the popularization of the multimedia contents served by streaming on computers and televisions, which penetrate directly into homes.

The moving image has also served to document the existence of buildings that have already disappeared, but which can still be seen on the screens, although they were also often transformed to serve the cinematographic arguments. The funny thing is that nowadays there are buildings that have sometimes appeared in a single movie or in a television series, are visited by tourists making, by this fact sometimes casual, are even better preserved than other buildings more interesting architecturally , but who were not lucky enough to be linked to a popular audiovisual fiction.

The cinematographic heritage is very delicate, because of the fragility of the support of the films, the cellulose nitrate that was used from the nineties of the nineteenth century until the first fifties of the last century, burns by spontaneous combustion at the temperature environment of forty degrees Celsius, and the cellulose triacetate used then, from the early fifties to the eighties was drying out so degraded that it could not be projected; Digitization has improved these problems, but it is still early to know what can happen with this support.

We must also bear in mind that much of the silent film has disappeared, not only because of the fires, but also because it was considered that those innovative films at the time, had already become obsolete and had no interest, as if they had destroyed pictures of “primitive” painters for not knowing the rules of perspective; in addition, the cellulose from the tapes could be recycled into combs and other domestic objects; that today they have no interest whatsoever, having lost forever images of a vanished world and stories that told the problems and expectations of generations, who can no longer narrate them and we can never know what they were like.

For a long time, serious film libraries have adopted the criterion of recovering and preserving all audiovisual content, from a familiar tape to an overproduction, because any of them, no matter how uninteresting it may seem at a given historical moment, is an essential document for Know and analyze the story. Obviously it is impossible to keep all the buildings, since the new ones are usually built in the lots where the old ones were, it is inevitable that the cities are transformed and developed, while human needs continue to evolve, the sad thing is that many times that transformation and development , which causes the disappearance of the architectural heritage, occurs more because of economic needs than for the welfare of citizens.

Jorge Gorostiza, PhD architect.
Santa Cruz de Tenerife, september 2018
Author of the blog Arquitectura+Cine+Ciudad

Note: On Monday, October 1, 2018, I gave a lecture entitled «Cinema and Architectural Heritage» at the Martín Chirino Art and Thought Foundation, as part of the IV Architecture Week, organized by the College of Architects of Gran Canaria. together with that Foundation. As a result of the conference, I was asked to write a text for La Gran Canaria newspaper La Provincia, which was published in its great culture supplement.

[:]

Abierta la VII edición 2018-2019 arquia/próxima

0

Abierta la VII edición 2018-2019 arquiapróxima Punto de inflexión Posiciones radicales para un mundo en cambio

La Fundación Arquia, con el fin de ofrecer apoyo a los arquitectos españoles y portugueses en los diez primeros años de ejercicio profesional presenta la VII Edición del programa bienal arquia/próxima.

Regístrate como arquitecto PRÓXIMO y publica en la web de la Fundación tus realizaciones. Optarán a ser seleccionadas por el jurado de la presente edición para su publicación en un catálogo. Además podrás ganar el premio arquia/próxima dotado con 15.000 euros o el premio arquia/innova dotado con 3.000 euros.

Como novedad en la presente edición, la Fundación Arquia, en base a su paulatino proceso de internacionalización, abre la convocatoria a Portugal, estableciéndose como Convocatoria Ibérica, para poner en valor las realizaciones de los jóvenes arquitectos/as portugueses/as.

La Fundación Arquia ha confiado el comisariado de esta edición a Gonzalo Herrero Delicado que bajo el lema

‘Punto de inflexión: Posiciones radicales para un mundo en cambio’

reflexiona sobre el momento de conflictos, desigualdades y desastres que aproxima al mundo globalizado a un estado de colapso. Se plantea con el objetivo de buscar estrategias, reflexiones y materializaciones que actúen con riesgo para cuestionar el estatus quo y las concepciones preestablecidas, presentando propuestas que permitan generar un cambio radical en las prácticas de la arquitectura contemporánea.

El jurado está formado por:

Gonzalo Herrero Delicado, comisario VII edición 2018-2019 arquia/próxima.

Santiago de Molina, Representante de la zona Centro.

Naiara Montero, Patrona y representante de la Fundación Arquia.

Marta Pelegrín, Representante de la zona Sur.

Ester Roldán, Representante de la zona Norte.

Fran Silvestre, Representante de la zona Levante.

Ana Luisa Soares, de Fala atelier, Representante de Portugal.

Representante de los participantes: El arquitecto próximo, que cumpla los requisitos de participación para esta edición, podrá elegir de entre todos los seleccionados en anteriores ediciones, un representante que forme parte del jurado. Puedes votar hasta el 13 de mayo AQUI.

Esta convocatoria pueden participar todos aquellos arquitectos españoles y portugueses que hayan obtenido el título a partir del 1 de enero de 2008. Puedes presentar tus realizaciones hasta el 9 de diciembre de 2019 a las 12:00 del mediodía.

Más información AQUI