Inicio Blog Página 81

[:es]Consumo y control en el espacio público. ”Están vivos” | Ignacio Grávalos – Patrizia Di Monte [:gl]Consumo e control no espazo público. ”Están vivos” | Ignacio Grávalos – Patrizia Di Monte [:en]Consumption and control in the public space. ”They live” | Ignacio Grávalos – Patrizia Di Monte [:]

[:es]

La Influencia de los Mass Media | geoengineeringcrimes.wordpress.com
La Influencia de los Mass Media | geoengineeringcrimes.wordpress.com

Consumo y control en el espacio público

La pesadilla de una sociedad sumisa y controlada a través de los perversos mecanismos de la publicidad. Esa es la distopía que plantea John Carpenter en “Están vivos”. El director ya nos había mostrado la cara amarga de las grandes ciudades a finales de los años setenta. La violencia y la incomunicación en Asalto a la comisaría del Distrito 13” (1976), el acoso psicológico y el vouyerismo en el escenario de un opresivo rascacielos en “¡Alguien me está espiando!” (1978) o la visión de la metrópoli como una gran cárcel amurallada en “1997: Rescate en Nueva York” (1981). En esta ocasión, y en el contexto de una película de ciencia-ficción, Carpenter dirige de nuevo una crítica despiadada a la sociedad de consumo en el que ningún elemento resulta gratuito.

They Live, 1988, John Carpenter
They Live, 1988, John Carpenter

Bajo el pretexto de unas gafas que permiten desnudar la realidad cotidiana, nos muestra una ciudad que va saturando el espacio público mediante imposiciones camufladas. Aparece de ese modo una ciudad textual y perversa, repleta de mensajes cifrados en el que los edificios han pasado a ser un mero soporte publicitario.

Se trata de una versión refinada de Las Vegas, pero en esta ocasión, concebida como un paisaje psicológico, como una realidad que sólo adquiere consistencia en el ámbito del subconsciente. Nada es lo que parece, nada es casual. Todo responde a una disposición precisa y calculada para impactar subliminalmente y construir un imaginario del deseo.

Consumo y control en el espacio público -They Live, 1988, John Carpenter o2
They Live, 1988, John Carpenter

El espacio público, un espacio irremediablemente disciplinario, deja de ser de ese modo un lugar de libertad para pasar a ser un espacio de control y aleccionamiento. Adquiere una dimensión irreal, proponiendo un escenario para la ficción y el simulacro, en el que nada es lo que parece. Y esa virtualidad, sin embargo, resulta dolorosamente contemporánea.

They Live, 1988, John Carpenter
They Live, 1988, John Carpenter

Ignacio Grávalos – Patrizia Di Monte. Arquitectos (estonoesunsolar)
Zaragoza-Venezia. marzo 2017.

 [:gl]

La Influencia de los Mass Media | geoengineeringcrimes.wordpress.com
A Influencia dos Mass Media | geoengineeringcrimes.wordpress.com

O pesadelo dunha sociedade sumisa e controlada a través dos perversos mecanismos da publicidade. Esa é a distopía que expón John Carpenter en “Están vivos”. O director xa nos mostraba a cara amarga das grandes cidades a finais dos anos setenta.  A violencia e a incomunicación en Asalto á comisaría do Distrito 13” (1976), o acoso psicolóxico e o vouierismo no escenario dun opresivo rañaceos en “Algien estame espiando!” (1978) ou a visión da metrópole como un gran cárcere amurallado en “1997: Rescate en Nova Iork” (1981). Nesta ocasión, e no contexto dunha película de ciencia-ficción, Carpenter dirixe de novo  unha crítica desapiadada á sociedade de consumo no que ningún elemento resulta gratuíto.

They Live, 1988, John Carpenter
They Live, 1988, John Carpenter

Baixo o pretexto dunhas lentes que permiten espir a realidade cotiá, móstranos unha cidade que vai saturando o espazo público mediante imposicións camufladas. Aparece dese modo unha cidade textual e perversa,  repleta de mensaxes cifradas no que os edificios pasaron a ser un mero soporte publicitario. Trátase dunha versión refinada das Veigas, pero nesta ocasión, concibida como unha paisaxe psicolóxica, como unha realidade que só adquire consistencia no ámbito do subconsciente. Nada é o que parece, nada é casual. Todo responde a unha disposición precisa e calculada para impactar subliminalmente e construír un imaxinario do desexo.

Consumo y control en el espacio público -They Live, 1988, John Carpenter o2
They Live, 1988, John Carpenter

O espazo público, un espazo irremediablemente disciplinario, deixa de ser dese modo un lugar de liberdade para pasar a ser un espazo de control e aleccionamiento. Adquire unha dimensión irreal, propoñendo un escenario para a ficción e o simulacro, no que nada é o que parece. E esa virtualidade, con todo, resulta dolorosamente contemporánea.

They Live, 1988, John Carpenter
They Live, 1988, John Carpenter

Ignacio Grávalos – Patrizia Di Monte. Arquitectos (estonoesunsolar)
Zaragoza-Venezia. marzo 2017.

 [:en]

La Influencia de los Mass Media | geoengineeringcrimes.wordpress.com
The Influence of the Mass Media | geoengineeringcrimes.wordpress.com

The nightmare of a company submissive and controlled across the perverse mechanisms of the advertising. This it is the distopía that John Carpenter raises in “They Live”. The director already had showed us the bitter face of the big cities at the end of the seventies. The violence and the lack of comunication in “Assault on Precinct 13 (1976), the psychological harassment and the vouyerismo in the scene of an oppressive skyscraper in “Someone’s Watching Me!” (1978) or the vision of the metropolis like a great jail walled in “1997: Escape from New York” (1981). In this occasion, and in the context of a movie of science – fiction, Carpenter directs again a merciless critique the company of consumption in which no element turns out to be free.

They Live, 1988, John Carpenter
They Live, 1988, John Carpenter

Under the pretext of a few glasses that allow to undress the daily reality, it shows us a city that is saturating the public space by means of camouflaged impositions. There appears thereby a city textual and perverse, replete with ciphered messages in that the buildings have happened to be a mere advertising support. It is a question of a refined version of Las Vegas, but in this occasion, concebida as a psychological landscape, as a reality that only acquires consistency in the area of the subconscious. Nothing is what seems, nothing is chance. Everything answers to a disposition precise and calculated to strike subliminalmente and to construct the imaginary one of the desire.

Consumo y control en el espacio público -They Live, 1988, John Carpenter o2
They Live, 1988, John Carpenter

The public space, an irremediably disciplinary space, stops being thereby a place of freedom to happen to be a space of control and aleccionamiento. He acquires an unreal dimension, proposing a scene for the fiction and the sham, in which nothing is what seems. And this virtuality, nevertheless, turns out to be painfully contemporary.

They Live, 1988, John Carpenter
They Live, 1988, John Carpenter

Ignacio Grávalos – Patrizia Di Monte. Architects (estonoesunsolar)
Zaragoza-Venezia. march 2017.

 [:]

[:es]Fredy Massad · crítica de arquitectura[:gl]Fredy Massad · crítica de arquitectura[:en]Fredy Massad · critical architecture[:]

[:es]

En esta nueva entrega de la sección “baliza”, nos acercamos al mundo de la “crítica de arquitectura”, y que mejor forma de hacerlo que de la mano de Fredy Massad (Buenos Aires, 1966).

Arquitecto atípico (tiene que obtiene en la Facultad de Arquitectura, Diseño y Planeamiento Urbano de la Universidad de Buenos Aires) y que en compañía de Alicia Guerrero Yesto investiga y realiza análisis críticos sobre la arquitectura contemporánea. Combina su labor docente (profesor de Teoría y Crítica de la Arquitectura en School of Architecture-UIC en Barcelona, profesor invitado ad honorem en la Facultad de Arquitectura y Urbanismo de la Universidad de Buenos Aires en Argentina y profesor invitado de la Vilniaus Dailès Akademija en Lituania) con su trabajo como crítico de arquitectura en el periódico ABC (Desde 2013, autor del blog La viga en el ojo) y colaborador en diferentes medios internacionales de Hispanoamérica, Europa y Asia.

Os dejamos con el ojo clínico de Freddy, esperamos que os guste.

Fredy Massad
Fredy Massad

¿Cómo se definiría Fredy Massad?

Una vez, con ánimo de ofender, alguien me llamó ‘inconformista patológico’. Yo lo tomé como un halago, así que me sirve aquí como auto-definición.

Soy alguien que cree en la necesidad de la duda persistente. Soy pesimista.

Creo que en la vida se puede cambiar de todo menos de camiseta.  Yo llevo siempre la de Boca, que es la de Diego Armando Maradona.

En alguna entrevista anterior comenta que recibió una enseñanza imperfecta pero que, gracias a esa imperfección, no le ha condicionado como individuo y no le había inculcado ningún tipo de dogmatismo ¿Qué opina de los programas y del sistema educativo actual en las escuelas de Arquitectura?

Cuando digo que mi educación fue imperfecta, quiero decir que estudié en una facultad masificada y en un periodo en el que ir a la universidad no era una decisión, sino algo que se sentía como una responsabilidad, una obligación. Sin embargo, el Estado no lo asumía como una prioridad. Se invertía y se sigue invirtiendo muy poco en la educación pública. Pese a ello, la Universidad de Buenos de Aires tenía y sigue teniendo magníficos docentes.

Aquella masificación, que a priori podía ser contraproducente, te obligaba a crecer. Te dejaba libertad como individuo. Te daba calle, como decimos en Argentina. Te obligaba a perfilar el camino que debías recorrer para formarte. Te ofrecía las herramientas básicas, permitiendo que fueras tú mismo quien aprendiera a usarlas.

Me gusta dar valor a esta imperfección porque se suele tener en general un cierto complejo de inferioridad respecto a otras universidades, consideradas más prestigiosas, con más ‘marca’, más ‘vanguardistas’… y de donde se sale con un pensamiento endogámico y cerrado, de cierta arrogancia. Creo preferible el aprendizaje que aportan centros menos ‘perfectos’, donde el alumno tiene que mantener la inquietud por su propia formación, incluso después de haber salido de la universidad.

Respecto a los actuales programas y el estado del sistema educativo, es una pregunta difícil y que a la que no se puede dar una respuesta general. Basándome en mi propia experiencia como docente, creo que el panorama está cambiando demasiado rápido y hemos perdido algunas cosas, y que hoy se está volviendo más difícil inculcar la importancia de reflexionar sobre ideas complejas a una generación cada vez más dominada por lo visual y que tiende a reducir al mínimo sus ideas.

Pero me parece que el gran problema no tiene tanto que ver con los estudiantes sino con cómo nos estamos desempeñando como docentes. Creo que hay profesores cada vez más cegados por la vanidad que interesados por incentivar y motivar a sus alumnos. Es como si prefirieran adoctrinar y crearse fans que alentarlos a ser ellos mismos y hacerlo con rigor y respeto a la profesión.

¿Qué aspectos se podrían mejorar y completar?

Insisto, según mi experiencia, creo que es esencial despertar en cada uno de los alumnos el pensamiento crítico. Esto, en la práctica, se torna casi imposible debido a la terrible brevedad de tiempo que se otorga a la enseñanza de las asignaturas. Tengo la sensación de que justo cuando se están empezando a sentar las primeras bases para comprender el concepto de la asignatura, el semestre ya ha concluido.

Lo más deseable sería valorar y fomentar la construcción sólida de conocimiento antes que la acumulación de información. Compruebo que, en general, los estudiantes poseen un conocimiento muy vago de la historia de la arquitectura. No creo en la historia como acumulación de datos sino como una lectura analítica y crítica que les debiera servir para cimentar su propia formación, evitando así que caigan en el embrujo del último charlatán de moda o creer que cualquier cosa es una innovación.

Creo que habría que tratar de combatir esta inercia de esquematismo en los conocimientos y rapidez que parece determinar el carácter de la formación universitaria hoy en día. No puedo decir cuál sería la fórmula para hacerlo, pero habría que intentar armonizar al máximo posible el acceso a la información que hoy nos brindan las tecnologías con la vocación de construir un conocimiento sólido y amplio, que no rehúya enfrentarse la complejidad.

Durante su formación en Buenos Aires en los años 80 también sufrió el contexto de una crisis como ha ocurrido y ocurre en España en estos momentos, ¿fue este el motivo que le llevó a encauzar su vida profesional hacía la crítica?

Argentina, al igual que otros países de Latinoamérica, se caracteriza por vivir crisis cíclicas, pero que no se pueden equiparar a la crisis en que nos encontramos inmersos en España. Las crisis de este tipo son más rápidas, casi fulminantes, pero también la recuperación manifiesta una cierta celeridad. Lo que ha sucedido es que de cada crisis han ido quedando cosas en el camino: la sanidad, la educación pública… se han ido deteriorando a la par que la clase media iba destruyéndose e iba surgiendo un importante puñado de nuevos ricos.

No decidí estudiar Arquitectura por cuestiones pragmáticas sino por ese empuje que uno tiene cuando es joven, sin plantearme nunca qué pasaría cuando me recibiera. Mis años universitarios estuvieron marcados por una de esas tantas crisis cíclicas, dominados por la incertidumbre de cuál sería el futuro. Posiblemente esto tenga algo que ver con haber derivado hacia la crítica. Sin querer frivolizar, diría que si las crisis no te matan te fortalecen. Siempre que uno esté abierto a aprender de ellas.

Entrevista Fredy Massad_Cruces crítico I
Fredy Massad durante el ciclo de diálagos «Cruces crítico»

Se ha comentado y debatido bastante sobre la muerte de la crítica de arquitectura, pero ¿existe realmente una diferencia substancial entre la crítica actual y la de épocas pasadas?

La animadversión contra la crítica no está solamente en la órbita de la arquitectura. La sociedad se ha tornado cada vez más pasiva o complaciente. La brutal crisis del sistema que estamos padeciendo propició el surgimiento del 15-M, pero finalmente esa indignación fue absorbida por el sistema y de esa forma se contuvo. Tal vez porque algunos no estaban tan indignados como parecía con ese sistema, sino que su única intención era abrirse nichos en él.

Quienes determinan la muerte de la crítica de la arquitectura son normalmente los mismos que buscan destruir cualquier atisbo de insumisión al sistema en que se encuentran demasiado cómodos. Creo que, finalmente, lo que han logrado es no tener que decretar su muerte sino amansarla. Y lo han hecho mediante prebendas.

Siempre hubo críticos obsecuentes y que escribieron al dictado de ciertos personajes, o exclusivamente para loarlos. Pero hoy se me hace difícil, sino imposible, encontrar una verdadera crítica. Abundan charlatanes y boutadistas pero falta gente que hable claro y que exponga ideas con solidez.

¿Cuándo cree que se ha producido esa pérdida de rumbo? (Si se ha producido)

No pienso que se haya perdido el rumbo sino que vamos hacia dónde quieren que vayamos quienes manejan el barco, y los demás han convenido obedecer sin rechistar o sobreactuando una supuesta rebeldía con la sola intención de captar elogios en redes sociales, pero sin un genuino interés de torcer el sistema.

Creo que hemos llegado a un punto de no retorno. La sociedad camina hacia un empobrecimiento cultural, ideológico, espiritual… generalizado. Supongo que se trata de ciclos históricos y estamos viviendo uno de esos momentos de decadencia y crisis, de los que emergen otras estructuras.

Ayer en un programa de televisión entrevistaban a una ‘influencer’, un personaje insulso e ignorante y que se jactaba además de su propia ignorancia.  Viendo esto, confirmaba una vez más que el problema no radica en que exista este modelo de personajes embrutecidos sino en que estos se hayan acabado convirtiendo en ejemplos admirados. Se puede replicar que en eso consiste la televisión basura, pero si trasladamos esta misma inercia a la arquitectura, veremos que los modelos ensalzados por los medios con objeto de que sean reverenciados por los arquitectos no difieren en exceso de esos zangolotinos cuya profesión es ser influencer.

En este mismo sentido, recomiendo ver el documental que forma parte de la serie ‘Abstracts’, emitido por Netflix, dedicado a Bjarke Ingels. Personalmente, ha reforzado las preguntas que no deja de suscitarme Ingels: cómo puede haber ascendido a esta categoría de pseudo-mito un tipo que solamente repite eslóganes dignos de libro de autoayuda, sin la menor enjundia intelectual.

Esta veneración a todo este tipo de figuras ha conducido a este punto muerto y vergonzante.

Caricatura de Fredy Massad realizada por ArchMaaik
Caricatura de Fredy Massad realizada por ArchMaaik

Por tanto, ¿cuál debe ser la función de un crítico? ¿Cómo debe posicionarse un crítico de arquitectura?  

Hoy suelen confundirse la idea de teórico y la de crítico, que son totalmente diferentes. Yo me siento más crítico que teórico.

En mi opinión, el crítico tiene que ser un desestabilizador, alguien que genere preguntas y ponga en liza las certezas colectivas. Lejos, muy lejos, de ser un cazatalentos o un curador, como hoy se empeñan en promulgar quienes dicen estar haciendo crítica. Un crítico debe observar e instigar preguntas. Creo que, dado el tiempo en que vivimos, que tiende a ser pasivo, a necesitar explicaciones y respuestas esquemáticas y rápidas, es necesario cierto espíritu beligerante y vehemente, que haga zozobrar las certezas que se han absorbido irreflexivamente. Creo que más que generar dogmas o verdades, el crítico debe abrir dudas.

Como he dicho, en la actualidad se tiende, de una manera muy taimada, a menospreciar la figura del crítico. En una sociedad infantilizada no son bienvenidas las disidencias.

Hay razones claras para que esto suceda, y muchas de ellas han sido fomentadas por la acción de muchos autoconsiderados críticos, los cuales funcionan más como community managers o publicistas de ciertos arquitectos y que nunca tuvieron por cometido ejercer de críticos. Han anulado la idea de la reflexión y han desfigurado el concepto de lo que significa hacer crítica. También se ha generalizado el modelo del crítico como un personaje amargado y frustrado, un pobre desgraciado que canaliza sus miserias y envidias arremetiendo contra otros: el criticón.

Con esa proliferación de farsantes por un lado y esta trivialización de la función del crítico por otro, se ha vuelto muy difícil crear un entorno en el que la crítica pueda recuperar su razón de ser.

Por mi parte, creo que la reflexión crítica es fundamental para desarrollar y hacer crecer el cuerpo teórico que da base a la construcción de la propia arquitectura. Equipa también los propios criterios, nuestra responsabilidad sobre la integridad de nuestras ideas.

Define la crítica que realiza como pragmática, esto le ha acarreado algún que otro enfrentamiento, ¿por qué cree que no se reciben bien sus reflexiones?

Sostengo que la crítica, y más aún en estos tiempos, debe apuntar directamente al problema, sin perderse en derivas retóricas. Intento, como ya decía, que éstas no sirvan para abonar ningún tipo de dogmatismo sino para generar debate.

No estoy de acuerdo con que mis reflexiones no sean bien recibidas. Seguramente quienes se las toman a mal son más ruidosos, y quizá por ello se tenga esta impresión, pero también se reciben con interés y ganas de diálogo. Percibo que hay mucha gente deseosa de que le hablen con claridad, que el crítico tome una posición libre de ambigüedades.

Respecto al primer caso, el matonismo de la corrección política no acepta divergencias y esto se ha convertido en uno de los grandes males de nuestro tiempo, provocando un retroceso peligroso para el pensamiento. De esa corrección política se están beneficiando muchos crápulas que la utilizan para proteger y mantener a flote sus negocios. El buenismo imperante, por paradójico que suene, es el arma más potente para dejar fuera de juego al discrepante. Amparados en esa auto-atribuida superioridad moral y ética y su poder como ‘grupo’, se intenta eliminar y anular a quien opina y cuestiona desde la individualidad. Tal vez, el problema sea no querer participar en esta comparsa.

En el entorno de la arquitectura, siempre se ha visto como una traición el ejercicio de la crítica independiente, pocas veces como algo útil y constructivo. En una profesión determinada por los egos y el corporativismo se ve muy mal esa insumisión de hablar claro, pedir cuentas. Se premia al tonto útil que blasfema y gesticula pero cuyo discurso no es incómodo.

En un artículo reciente, Santiago de Molina escribía sobre “vivir sin maestros”, ¿podría radiografiar el panorama actual de la arquitectura española e internacional?

Creo que la arquitectura está sumida en un aturdimiento general. Sostengo, a mi pesar, que la crisis no ha servido para reflexionar y generar una catarsis. Que sobreviven, aunque como muertos vivientes, personajes del pasado, que aún siguen infundiendo miedo, lo que evita que se los cuestione por temor a quedarse fuera del sistema que aún rigen.

Me parece que se ha reflexionado poco y mal sobre los motivos que llevaron al colapso de la arquitectura. Estamos ante un escenario al cual está regresando gradualmente todo lo que llevó a ese colapso. Dos ejemplos de este déjà-vu: que Foster gane el reciente concurso del Museo del Prado y la inauguración de la Filarmónica de Hamburgo (otro edificio icónico que ha multiplicado por diez su presupuesto original). Ambos ponen de manifiesto que quienes apostaron para que esta crisis fuera solamente un impasse han ganado. Las reglas del juego y sus jugadores siguen siendo los mismos, y han logrado eliminar o convertir en perdedores a gran parte de una generación. Más aún, generando en ellos un complejo de culpa, de responsabilidad compartida, y haciendo que acaten un estado de precariedad profesional como castigo que deben pagar.

"Cruces Críticos", organizado por Fredy Massad.
«Cruces Críticos», organizado por Fredy Massad.

La arquitectura, tiene abiertos muchos frentes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedad laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), ¿no serán demasiados para la polarización existente dentro de la misma? 

Ante preguntas así uno siempre corre el riesgo de acabar cayendo en el palabrerío, en enunciar buenas intenciones casi utópicas. La mayoría de ellos se solucionarían con determinación real de cambio, con una actitud enérgicamente crítica sobre el momento. Sin mansedumbre, con rebeldía genuina, no con eslóganes y ruido. Hay que empezar a dejar mucho atrás, denunciando las causas verdaderas que nos condujeron a este punto.

Creo que el factor de Bolonia, que a mi criterio conduce a una profesionalización extrema que va en detrimento del papel de la universidad como espacio de pensamiento y crecimiento, causará daños irreparables.

Creo que es muy difícil ir contracorriente de los flujos que empujan el mundo hoy, pero habría que empezar a perder el temor y llamar a las cosas por su nombre. Apuntar hacia arriba, señalando a quiénes y qué factores han llevado a la profesión y a la disciplina a este punto tan sensible.

¿Cómo ve el futuro de la arquitectura? ¿Y el de la profesión?

Como decía antes, soy pesimista en general.  No me gusta cómo están las cosas. La arquitectura, la inteligencia de la arquitectura, se encuentra en malas manos. La frivolidad campa a sus anchas y esto no puede achacarse sólo al entorno digital, también esto afecta a muchas parcelas del mundo académico. El modelo de mercado se ha antepuesto al conocimiento.

Se suele dar valor a arquitectos que hacen mala arquitectura y que, a la vez, venden ideologías deleznablemente huecas. Los admirados modelos Bjarke Ingels y Alejandro Aravena son paupérrimos, ideológicamente perversos, pero creo que es un error contraponer a estos el modelo puritano, que encarnan figuras como Zumthor o los recientes Pritzker, RCR Arquitectes. Este modelo es elitista y poco acorde a nuestro tiempo. Seguramente producen buena arquitectura pero es una arquitectura ensimismada y que está dirigida a minorías.

Da la impresión de que hemos pasado, en el lapso de doce meses, de admirar el concepto ‘cool’ de chabolismo propuesto por Aravena o Urban Think Tank a reivindicar ahora el preciosismo y la sofisticación elitista.

No me interesa hacer de profeta, pero apostaría a que el futuro de la arquitectura tiene que pasar por el desarrollo de la industria y la tecnificación. Es necesario intentar hacer arquitectura de calidad y asequible a todos. Para ello, la crítica debe esforzarse en construir una base ideológica sólida, que defina cuáles son las necesidades reales a las que arquitectura debe dar servicio. Habría que romper con la inercia clasista que siempre ha acabado determinando la profesión. Trabajar desde lo público en serio. Dejar la superficie de los eslóganes y el efectismo y entrar en un debate responsable sobre lo que se quiere y lo que se debe hacer.

¿Qué opina de los que se han ido a trabajar al extranjero?

Procedo de una familia de inmigrantes que se vieron obligados a abandonar su país a comienzos del siglo XX. Por eso sé que emigrar es un trance complejo, aún más cuando se transforma en la única solución. En mi caso, la decisión de emigrar fue una opción personal y mi experiencia ha sido muy satisfactoria. Salir del ‘hogar’, dejar la seguridad, me hizo avanzar. No obstante, no creo que sea una condición ni necesaria ni obligatoria para desarrollarse personal o profesionalmente.

Dentro del contexto español actual, en el que se ubica tu pregunta, creo que estos discursos llamando a la emigración o presentándola como única alternativa son muy perjudiciales. Solamente pueden ser beneficiosos para dejar campo libre a una generación que ya está asentada y que no quiere competencia, ni perder vigencia, poderes y privilegios. Me resultan insultantes por la ligereza con que se invita a las personas a irse, haciendo que las personas comiencen su recorrido profesional desde la frustración y el victimismo.

Lamentablemente veo que se está propiciando también una impostura sobre el hecho de emigrar. Hay muchos migrantes vip, que se han desplazado queriendo imbuir de realidad a ese discurso engañoso y exhibiendo ese victimismo. Estos migrantes vip no tienen interés en hacer de ello una experiencia vital, sino alardear en las redes de sus vicisitudes en tierras extrañas.

Emigrar por obligación no es una cuestión fácil, y aún menos si uno se ve impelido a hacerlo. Puede acabar siendo una circunstancia muy traumática.

La viga en el ojo, de Fredy Massad editado por ediciones Asimétricas.
«La viga en el ojo. Escritos a tiempo» de Fredy Massad editado por ediciones Asimétricas.

¿Qué opina de los arquitectos que emprenden en nuevos campos?

Creo en un individualismo bien entendido, como independencia. El emprendedor como persona que levantaba su propio proyecto profesional y vital siempre ha existido. Quien en estos momentos aplique su conocimiento en proyectos que le permitan realizarse, me parece alguien digno de elogio y respeto.

Dicho esto, ese concepto en boga de ‘emprendedor’ y lo que implica me causa mucha suspicacia. Me parece que es paradigmático de esta sociedad de pícaros y embrutecida, que confía como única solución en un aparente progreso hacia adelante y en el individualismo como espectáculo.

La educación del arquitecto es muy abarcativa, aunque esto suene a cliché, y proporciona herramientas que capacitan para poder aplicar y seguir aprendiendo en otros campos. Esto no quiere decir que, si soy arquitecto, de la noche a la mañana no puedo amanecer también capacitado para ser cineasta, artista o filósofo (o todo a la vez). Por supuesto que es positivo abrir el espectro de los intereses y de los potenciales que uno es capaz de integrar a su conocimiento y actividades, pero es importante un sentido de rigor y humildad.

Con lo que estoy totalmente en desacuerdo es con esos discursos que quieren persuadir a los arquitectos a dejar la profesión para dedicarse a otra cosa, bien sea desalentándoles o bien envaneciéndolos y haciéndoles que serán geniales en cualquier campo porque, como he dicho, parten de intereses turbios que quieren reducir al mínimo la competencia dentro de un sistema que ya está muy bien apuntalado.

¿Está contento con su trayectoria profesional? ¿Qué proyectos de futuro le esperan?

Al ser muy pesimista e inconformista me es difícil sentirme satisfecho. Recalco lo que decía al comienzo: creo que esta profesión, como casi todo, es una carrera de fondo. Me alegra haber corrido a un ritmo pausado, con momentos mejores y otros peores. Pero puedo decir que he visto a muchos pasar corriendo a más velocidad y, después, desaparecer. El aprendizaje es lento y estamos saturados de malos aprendices.

Yendo a lo concreto: el año pasado comencé con ‘Cruces Críticos’ una serie de diálogos entre arquitectos y profesionales de otros ámbitos, que tenían como objeto indagar en la reflexión sobre el papel del pensamiento crítico en este momento. En este momento me interesa mucho salir del monólogo. Hacia el futuro me interesa seguir organizando este tipo de encuentros que sirvan para romper la reflexión endogámica y buscar voces que estén más al margen de los estruendos mediáticos.

Por otro lado, estoy preparando un libro.

Para acabar, ¿qué le aconsejaría a los actuales estudiantes y futuros profesionales de la arquitectura?

Detesto que me den consejos, más aún cuando no los he pedido. Por eso evito posicionarme como consejero.

Ante esta pregunta, me acude a la cabeza la imagen de aquellos estudiantes o jóvenes arquitectos que actuaron como pedestales humanos en la Bienal de Venecia de 2012. Con las máscaras que ocultaban sus rostros y sus monos blancos, uniformándolos. Me parece una metáfora terrible de la obediencia, de la aniquilación total de la rebeldía.

Con esa imagen en mente, no les aconsejaría pero sí les diría que no se acobarden ante el panorama, que parece poco halagüeño y que algunos se empeñan en polucionar aún más. Que busquen sus propias experiencias, sin querer imitar ni obedecer. También que no mitifiquen a nadie, que construyan su propio pensamiento.

Crítica de choque, nueva publicación de Fredy Massad
Crítica de choque, nueva publicación de Fredy Massad

Fredy Massad · crítica de arquitectura
Marzo 2016

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Fredy su tiempo y predisposición con este pequeño espacio.[:gl]

Nesta nova entrega da sección “baliza”, achegámonos ao mundo da “crítica de arquitectura”, e que mellor forma de facelo que da man de Fredy Massad (Buenos Aires, 1966).

Arquitecto atípico (ten que obtén na Facultade de Arquitectura, Deseño e Plan Urbano da Universidade de Buenos Aires) e que en compañía de Alicia Guerreiro Yesto investiga e realiza análises críticas sobre a arquitectura contemporánea. Combina o seu labor docente (profesor de Teoría e Crítica da Arquitectura en School of Architecture-UIC en Barcelona, profesor invitado ad honorem na Facultade de Arquitectura e Urbanismo da Universidade de Buenos Aires en Arxentina e profesor convidado da Vilniaus Dailès Akademija en Lituania) co seu traballo como crítico de arquitectura no xornal ABC (Desde 2013, autor do blogue A viga no ollo) e colaborador en diferentes medios internacionais de Hispanoamérica, Europa e Asia.

Deixámosvos co ollo clínico de Freddy, esperamos que vos guste.

Fredy Massad
Fredy Massad

Como se definiría Fredy Massad?

Unha vez, con ánimo de ofender, alguén me chamou ‘inconformista patolóxico’.  Eu tomeino como un halago, así que me serve aquí como auto-definición.

Son alguén que cre na necesidade da dúbida persistente. Son pesimista.

Creo que na vida pódese cambiar de todo menos de camiseta.  Eu levo sempre a de Boca, que é a de Diego Armando Maradona.

Nalgunha entrevista anterior comenta que recibiu un ensino imperfecta pero que, grazas a esa imperfección, non lle condicionou como individuo e non lle inculcaba ningún tipo de dogmatismo Que opina dos programas e do sistema educativo actual nas escolas de Arquitectura?

Cando digo que a miña educación foi imperfecta, quero dicir que estudei nunha facultade masificada e nun período no que ir á universidade non era unha decisión, senón algo que sentía como unha responsabilidade, unha obrigación. Con todo, o Estado non o asumía como unha prioridade. Investíase e séguese investindo moi pouco na educación pública. A pesar diso, a Universidade de Bos de Aires tiña e segue tendo magníficos docentes

Aquela masificación, que a priori podía ser contraproducente, obrigábache a crecer. Deixábache liberdade como individuo. Dábache rúa, como dicimos en Arxentina. Obrigábache a perfilar o camiño que debías percorrer para formarche. Ofrecíache as ferramentas básicas, permitindo que foses ti mesmo quen aprendese a usalas.

Gústame dar valor a esta imperfección porque se adoita ter en xeral un certo complexo de inferioridade respecto doutras universidades, consideradas máis prestixiosas, con máis ‘marca’, máis ‘vanguardistas’… e de onde se sae cun pensamento endogámico e pechado, de certa arrogancia. Creo preferible a aprendizaxe que achegan centros menos ‘perfectos’, onde o alumno ten que manter a inquietude pola súa propia formación, mesmo despois de saír da universidade.

Respecto dos actuais programas e o estado do sistema educativo, é unha pregunta difícil e que á que non se pode dar unha resposta xeral. Baseándome na miña propia experiencia como docente, creo que o panorama está a cambiar demasiado rápido e perdemos algunhas cousas, e que hoxe se está volvendo máis difícil inculcar a importancia de reflexionar sobre ideas complexas a unha xeración cada vez máis dominada polo visual e que tende a reducir ao mínimo as súas ideas.

Pero paréceme que o gran problema non ten tanto que ver cos estudantes senón con como nos estamos desempeñando como docentes. Creo que hai profesores cada vez máis cegados pola vaidade que interesados por incentivar e motivar aos seus alumnos. É coma se preferisen adoutrinar e crearse fans que alentalos a ser eles mesmos e facelo con rigor e respecto á profesión.

Que aspectos poderíanse mellorar e completar?

Insisto, segundo a miña experiencia, creo que é esencial espertar en cada un dos alumnos o pensamento crítico. Isto, na práctica, tórnase case imposible debido á terrible brevidade de tempo que se outorga ao ensino das materias. Teño a sensación de que xusto cando se están empezando a sentar as primeiras bases para comprender o concepto da materia, o semestre xa concluíu.

O máis desexable sería valorar e fomentar a construción sólida de coñecemento antes que a acumulación de información. Comprobo que, en xeral, os estudantes posúen un coñecemento moi vago da historia da arquitectura. Non creo na historia como acumulación de datos senón como unha lectura analítica e crítica que lles debese servir para cimentar a súa propia formación, evitando así que caian no encanto do último charlatán de moda ou crer que calquera cousa é unha innovación.

Creo que habería que tratar de combater esta inercia de esquematismo nos coñecementos e rapidez que parece determinar o carácter da formación universitaria hoxe en día. Non podo dicir cal sería a fórmula para facelo, pero habería que tentar harmonizar ao máximo posible o acceso á información que hoxe nos brindan as tecnoloxías coa vocación de construír un coñecemento sólido e amplo, que non rehúya enfrontarse a complexidade.

Durante a súa formación en Buenos Aires nos anos 80 tamén sufriu o contexto dunha crise como ocorreu e ocorre en España nestes momentos, foi leste o motivo que lle levou a canalizar a súa vida profesional facía a crítica?

Arxentina, do mesmo xeito que outros países de Latinoamérica, caracterízase por vivir crises cíclicas, pero que non se poden equiparar á crise en que nos atopamos inmersos en España.  As crises deste tipo son máis rápidas, case fulminantes, pero tamén a recuperación manifesta una certa celeridade. O que sucedeu é que de cada crise foron quedando cousas no camiño: a sanidade, a educación pública… fóronse deteriorando á vez que a clase media ía destruíndose e ía xurdindo un importante puñado de novos ricos.

Non decidín estudar Arquitectura por cuestións pragmáticas senón por ese empuxe que un ten cando é novo, sen exporme nunca que pasaría cando me recibise.  Os meus anos universitarios estiveron marcados por unha desas tantas crises cíclicas, dominados pola incerteza de cal sería o futuro. Posiblemente isto teña algo que ver con derivar cara á crítica. Sen querer frivolizar, diría que se as crises non che matan fortalécenche. Sempre que un estea aberto a aprender delas.

Entrevista Fredy Massad_Cruces crítico I
Fredy Massad durante o ciclo de diálagos «Cruces crítico»

Comentouse e debatido bastante sobre a morte da crítica de arquitectura, pero existe realmente unha diferenza substancial entre a crítica actual e a de épocas pasadas?

A animadversión contra a crítica non está soamente na órbita da arquitectura. A sociedade tornouse cada vez máis pasiva ou compracente. A brutal crise do sistema que estamos a padecer propiciou o xurdimento do 15-M, pero finalmente esa indignación foi absorbida polo sistema e desa forma contívose. Talvez porque algúns non estaban tan indignados como parecía con ese sistema, senón que a súa única intención era abrirse nichos nel.

Quen determina a morte da crítica da arquitectura son normalmente os mesmos que buscan destruír calquera indicio de insubmisión ao sistema en que se atopan demasiado cómodos. Creo que, finalmente, o que lograron é non ter que decretar a súa morte senón amansarla. E fixérono mediante prebendas.

Sempre houbo críticos obsecuentes e que escribiron ao ditado de certos personaxes, ou exclusivamente para loalos. Pero hoxe fáilleme difícil, senón imposible, atopar unha verdadeira crítica. Abundan charlatanes e boutadistas pero falta xente que fale claro e que expoña ideas con solidez.

Cando cre que se produciu esa perda de rumbo? (Se se produciu)

Non penso que se perdeu o rumbo senón que imos cara a onde queren que vaiamos quen manexa o barco, e os demais conviñeron obedecer sen rechistar ou sobreactuando unha suposta rebeldía coa soa intención de captar eloxios en redes sociais, pero sen un xenuíno interese de torcer o sistema.

Creo que chegamos a un punto de non retorno. A sociedade camiña cara a un empobrecimiento cultural, ideolóxico, espiritual… xeneralizado. Supoño que se trata de ciclos históricos e estamos a vivir un deses momentos de decadencia e crise, dos que emerxen outras estruturas.

Onte nun programa de televisión entrevistaban a unha ‘influencer’, un personaxe insulso e ignorante e que se jactaba ademais da súa propia ignorancia.  Vendo isto, confirmaba unha vez máis que o problema non radica en que exista este modelo de personaxes embrutecidos senón en que estes se acabaron convertendo en exemplos admirados. Pódese replicar que niso consiste a televisión lixo, pero se trasladamos esta mesma inercia á arquitectura, veremos que os modelos enxalzados polos medios con obxecto de que sexan reverenciados polos arquitectos non difiren en exceso deses zangolotinos cuxa profesión é ser influencer.

En leste mesmo sentido, recomendo ver o documental que forma parte da serie ‘Abstracts’, emitido por Netflix, dedicado a Bjarke Ingels. Persoalmente, reforzou as preguntas que non deixa de suscitarme Ingels: como pode ascender a esta categoría de pseudo-mito un tipo que soamente repite eslóganes dignos de libro de autoaxuda, sen a menor enxunlla intelectual.

Esta veneración a todo este tipo de figuras conduciu a este punto morto e vergonzante.

Caricatura de Fredy Massad realizada por ArchMaaik
Caricatura de Fredy Massad realizada por ArchMaaik

Por tanto, cal debe ser a función dun crítico? Como debe situarse un crítico de arquitectura? 

Hoxe adoitan confundirse a idea de teórico e a de crítico, que son totalmente diferentes. Eu síntome máis crítico que teórico.

Na miña opinión, o crítico ten que ser un desestabilizador, alguén que xere preguntas e poña en liza as certezas colectivas. Lonxe, moi lonxe, de ser un cazatalentos ou un curador, como hoxe empéñanse en promulgar quen di estar a facer crítica. Un crítico debe observar e instigar preguntas. Creo que, dado o tempo en que vivimos, que tende a ser pasivo, a necesitar explicacións e respostas esquemáticas e rápidas, é necesario certo espírito belixerante e vehemente, que faga zozobrar as certezas que se absorberon irreflexivamente. Creo que máis que xerar dogmas ou verdades, o crítico debe abrir dúbidas.

Como dixen, na actualidade téndese, dunha maneira moi taimada, a menosprezar a figura do crítico. Nunha sociedade infantilizada non son benvidas as disidencias.

Hai razóns claras para que isto suceda, e moitas delas foron fomentadas pola acción de moitos autoconsiderados críticos, os cales funcionan máis como community managers ou publicistas de certos arquitectos e que nunca tiveron por labor exercer de críticos. Anularon a idea da reflexión e han desfigurado o concepto do que significa facer crítica. Tamén se xeneralizou o modelo do crítico como un personaxe amargado e frustrado, un pobre desgraciado que canaliza as súas miserias e envexas arremetendo contra outros: o criticón.

Con esa proliferación de farsantes por unha banda e esta trivialización da función do crítico por outro, volveuse moi difícil crear unha contorna no que a crítica poida recuperar a súa razón de ser.

Pola miña banda, creo que a reflexión crítica é fundamental para desenvolver e facer crecer o corpo teórico que dá base á construción da propia arquitectura. Equipa tamén os propios criterios, a nosa responsabilidade sobre a integridade das nosas ideas.

Define a crítica que realiza como pragmática, isto carrexoulle algún que outro enfrontamento, por que cre que non se reciben ben as súas reflexións?

Sosteño que a crítica, e máis aínda nestes tempos, debe apuntar directamente ao problema, sen perderse en derivas retóricas. Intento, como xa dicía, que estas non sirvan para abonar ningún tipo de dogmatismo senón para xerar debate.

Non estou de acordo con que as miñas reflexións non sexan ben recibidas. Seguramente quen llas toma a mal son máis ruidosos, e quizá por iso téñase esta impresión, pero tamén se reciben con interese e ganas de diálogo. Percibo que hai moita xente desexosa de que lle falen con claridade, que o crítico tome unha posición libre de ambigüidades.

Respecto ao primeiro caso, o matonismo da corrección política non acepta diverxencias e isto converteuse nun dos grandes males do noso tempo, provocando un retroceso perigoso para o pensamento.  Desa corrección política están a beneficiarse moitos crápulas que a utilizan para protexer e manter á boia os seus negocios. O buenismo imperante, por paradoxal que soe, é a arma máis potente para deixar fóra de xogo ao discrepante. Amparados nesa auto-atribuída superioridade moral e ética e a súa poder como ‘grupo’, téntase eliminar e anular a quen opina e cuestiona desde a individualidade. Talvez, o problema sexa non querer participar nesta comparsa.

Na contorna da arquitectura, sempre se viu como unha traizón o exercicio da crítica independente, poucas veces como algo útil e construtivo. Nunha profesión determinada polos egos e o corporativismo vese moi mal esa insubmisión de falar claro, pedir contas. Prémiase ao parvo útil que blasfema e gesticula pero cuxo discurso non é incómodo.

Nun artigo recente, Santiago de Molina escribía sobre “vivir sen mestres”, podería radiografiar o panorama actual da arquitectura española e internacional?

Creo que a arquitectura está sumida nun aturdimiento xeral. Sosteño, ao meu pesar, que a crise non serviu para reflexionar e xerar unha catarse. Que sobreviven, aínda que como mortos viventes, personaxes do pasado, que aínda seguen infundiendo medo, o que evita que llos cuestione por temor a quedar fose do sistema que aínda rexen.

Paréceme que se reflexionou pouco e mal sobre os motivos que levaron ao colapso da arquitectura. Estamos ante un escenario ao cal está a regresar gradualmente todo o que levou a ese colapso. Dous exemplos deste déjà-vu: que Foster gañe o recente concurso do Museo do Prado e a inauguración da Filarmónica de Hamburgo (outro edificio icónico que multiplicou por dez o seu orzamento orixinal). Ambos poñen de manifesto que quen apostou para que esta crise fóra soamente un impasse gañaron. As regras do xogo e os seus xogadores seguen sendo os mesmos, e lograron eliminar ou converter en perdedores a gran parte dunha xeración. Máis aínda, xerando neles un complexo de culpa, de responsabilidade compartida, e facendo que acaten un estado de precariedade profesional como castigo que deben pagar.

"Cruces Críticos", organizado por Fredy Massad.
«Cruces Críticos», organizado por Fredy Massad.

A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma?

Ante preguntas así uno sempre corre o risco de acabar caendo no palabrerío, en enunciar boas intencións case utópicas. A maioría deles solucionaríanse con determinación real de cambio, cunha actitude enerxicamente crítica sobre o momento. Sen mansedumbre, con rebeldía xenuína, non con eslóganes e ruído. Hai que empezar a deixar moito atrás, denunciando as causas verdadeiras que nos conduciron a este punto.

Creo que o factor de Bolonia, que ao meu criterio conduce a unha profesionalización extrema que vai en detrimento do papel da universidade como espazo de pensamento e crecemento, causará danos irreparables.

Creo que é moi difícil ir contracorriente dos fluxos que empuxan o mundo hoxe, pero habería que empezar a perder o temor e chamar ás cousas polo seu nome. Apuntar cara arriba, sinalando a quen e que factores levaron á profesión e á disciplina a este punto tan sensible.

Como ve o futuro da arquitectura? E o da profesión?

Como dicía antes, son pesimista en xeral.  Non me gusta como están as cousas. A arquitectura, a intelixencia da arquitectura, atópase en malas mans. A frivolidade campa ás súas anchas e isto non pode achacarse só á contorna dixital, tamén isto afecta a moitas parcelas do mundo académico. O modelo de mercado antepúxose ao coñecemento.

Adóitase dar valor a arquitectos que fan mala arquitectura e que, á vez, venden ideoloxías deleznablemente ocas. Os admirados modelos Bjarke Ingels e Alejandro Aravena son paupérrimos, ideológicamente perversos, pero creo que é un erro contrapoñer a estes o modelo puritano, que encarnan figuras como Zumthor ou os recentes Pritzker, RCR Arquitectes. Este modelo é elitista e pouco acorde ao noso tempo. Seguramente producen boa arquitectura pero é unha arquitectura ensimesmada e que está dirixida a minorías.

Se suele dar valor a arquitectos que hacen mala arquitectura y que, a la vez, venden ideologías deleznablemente huecas. Los admirados modelos Bjarke Ingels y Alejandro Aravena son paupérrimos, ideológicamente perversos, pero creo que es un error contraponer a estos el modelo puritano, que encarnan figuras como Zumthor o los recientes Pritzker, RCR Arquitectes. Este modelo es elitista y poco acorde a nuestro tiempo. Seguramente producen buena arquitectura pero es una arquitectura ensimismada y que está dirigida a minorías.

Dá a impresión de que pasamos, no lapso de doce meses, de admirar o concepto ‘cool’ de chabolismo proposto por Aravena ou Urban Think Tank a reivindicar agora o preciosismo e a sofisticación elitista.

Non me interesa facer de profeta, pero apostaría a que o futuro da arquitectura ten que pasar polo desenvolvemento da industria e a tecnificación. É necesario tentar facer arquitectura de calidade e alcanzable a todos. Para iso, a crítica debe esforzarse en construír unha base ideolóxica sólida, que defina cales son as necesidades reais ás que arquitectura debe dar servizo. Habería que romper coa inercia clasista que sempre acabou determinando a profesión. Traballar desde o público en serio. Deixar a superficie dos eslóganes e o efectismo e entrar nun debate responsable sobre o que se quere e o que se debe facer.

Que opina dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

Procedo dunha familia de inmigrantes que se viron obrigados a abandonar o seu país a comezos do século XX. Por iso se que emigrar é un transo complexo, aínda máis cando se transforma na única solución. No meu caso, a decisión de emigrar foi unha opción persoal e a miña experiencia foi moi satisfactoria. Saír do ‘fogar’, deixar a seguridade, fíxome avanzar. Con todo, non creo que sexa unha condición nin necesaria nin obrigatoria para desenvolverse persoal ou profesionalmente.

Dentro do contexto español actual, no que se sitúa a túa pregunta, creo que estes discursos chamando á emigración ou presentándoa como única alternativa son moi prexudiciais. Soamente poden ser beneficiosos para deixar campo libre a unha xeración que xa está asentada e que non quere competencia, nin perder vixencia, poderes e privilexios. Resúltanme insultantes pola lixeireza con que se convida ás persoas para irse, facendo que as persoas comecen o seu percorrido profesional desde a frustración e o victimismo.

Lamentablemente vexo que se está propiciando tamén unha impostura sobre o feito de emigrar. Hai moitos migrantes vip, que se desprazaron querendo imbuír de realidade a ese discurso enganoso e exhibindo ese victimismo. Estes migrantes vip non teñen interese en facer diso unha experiencia vital, senón alardear nas redes das súas vicisitudes en terras estrañas.

Emigrar por obrigación non é unha cuestión fácil, e aínda menos se un vese impelido a facelo. Pode acabar sendo unha circunstancia moi traumática.

La viga en el ojo, de Fredy Massad editado por ediciones Asimétricas.
«A viga no ollo. Escritos a tempo» de Fredy Massad editado por edicións Asimétricas.

Que opina dos arquitectos que emprenden en novos campos?

Creo nun individualismo ben entendido, como independencia. O emprendedor como persoa que levantaba o seu propio proxecto profesional e vital sempre existiu. Quen nestes momentos aplique o seu coñecemento en proxectos que lle permitan realizarse, paréceme alguén digno de eloxio e respecto.

Devandito isto, ese concepto en boga de ‘emprendedor’e o que implica cáusame moita suspicacia. Paréceme que é paradigmático desta sociedade de pícaros e embrutecida, que confía como única solución nun aparente progreso cara a adiante e no individualismo como espectáculo.

A educación do arquitecto é moi abarcativa, aínda que isto soe a cliché, e proporciona ferramentas que capacitan para poder aplicar e seguir aprendendo noutros campos. Isto non quere dicir que, se son arquitecto, da noite para a mañá non podo amencer tamén capacitado para ser cineasta, artista ou filósofo (ou todo á vez). Por suposto que é positivo abrir o espectro dos intereses e dos potenciais que uno é capaz de integrar ao seu coñecemento e actividades, pero é importante un sentido de rigor e humildade.

Co que estou totalmente en desacordo é con eses discursos que queren persuadir aos arquitectos para deixar a profesión para dedicarse a outra cousa, ben sexa desalentándoles ou ben envaneciéndolos e facéndolles que serán xeniais en calquera campo porque, como dixen, parten de intereses turbios que queren reducir ao mínimo a competencia dentro dun sistema que xa está moi ben apontoado.

Está contento coa súa traxectoria profesional? Que proxectos de futuro espéranlle?

Ao ser moi pesimista e inconformista éme difícil sentirme satisfeito. Recalco o que dicía ao comezo: creo que esta profesión, como case todo, é unha carreira de fondo. Alégrame correr a un ritmo pausado, con momentos mellores e outros peores. Pero podo dicir que vin a moitos pasar correndo a máis velocidade e, despois, desaparecer. A aprendizaxe é lento e estamos saturados de malos aprendices.

Indo ao concreto: o ano pasado comecei con ‘Cruces Críticos’ unha serie de diálogos entre arquitectos e profesionais doutros ámbitos, que tiñan como obxecto indagar na reflexión sobre o papel do pensamento crítico neste momento. Neste momento interésame moito saír do monólogo. Cara ao futuro interésame seguir organizando este tipo de encontros que sirvan para romper a reflexión endogámica e buscar voces que estean máis á marxe dos estrondos mediáticos.

Doutra banda, estou a preparar un libro.

Para acabar, que lle aconsellaría aos actuais estudantes e futuros profesionais da arquitectura?

Detesto que me dean consellos, máis aínda cando non os pedín. Por iso evito situarme como conselleiro.

Ante esta pregunta, acódeme á cabeza a imaxe daqueles estudantes ou novos arquitectos que actuaron como pedestais humanos na Bienal de Venecia de 2012. Coas máscaras que ocultaban os seus rostros e os seus monos brancos, uniformándolos. Paréceme unha metáfora terrible da obediencia, da aniquilación total da rebeldía.

Con esa imaxe en mente, non lles aconsellaría pero si lles diría que non se acovarden ante o panorama, que parece pouco halagüeño e que algúns se empeñan en polucionar aínda máis. Que busquen as súas propias experiencias, sen querer imitar nin obedecer. Tamén que non mitifiquen a ninguén, que constrúan o seu propio pensamento.

Crítica de choque, nueva publicación de Fredy Massad
Crítica de choque, nova publicación de Fredy Massad

Fredy Massad · crítica de arquitectura
Marzo 2016

Entrevista realizada por Ana Barreiro Branco e Alberto Alonso Ouro. Agradecer a Fredy o seu tempo e predisposición con este pequeno espazo.

[:en]

In this new delivery of the section “buoy”, we approach the world of the «critical architecture», and that better way of it doing that of Fredy Massad’s hand (Buenos Aires, 1966).

Atypical architect (it has that Urbano de la Universidad of Buenos Aires obtains in the Faculty of Architecture, Design and Planning) and who in Alicia Guerrero Yesto’s company investigates and realizes critical analyses on the contemporary architecture. It combines his educational labor (teacher of Theory and Critique of the Architecture in School of Architecture-UIC in Barcelona, invited teacher ad honorem in the Faculty of Architecture and Urbanism of the University of Buenos Aires in Argentina and teacher invited of the Vilniaus Dailès Akademija in Lithuania) with his work as critic of architecture in the newspaper ABC (From 2013, author of the blog La viga en el ojo) and collaborator in different international means of Spanish America, Europe and Asia.

We leave you with Freddy’s clinical eye, hope that you like.

Fredy Massad
Fredy Massad

How would Fredy Massad be defined?

Once, with intention of offending, someone was called me a ‘pathological unconformist’. I took it as a praise, so it serves me here as auto-definition.

I am someone who believes in the need of the persistent doubt. I am pessimistic.

I think that into the life it is possible to change of everything less vest. I take always that of Mouth, which is that of Diego Armando Maradona.

In some previous interview it comments that it received an imperfect education but that, thanks to this blemish, it has not determined him as individual and it had not inculcated any type of dogmatism what does think of the programs and of the educational current system in the schools of Architecture?

When I say that my education was imperfect, I want to say that I studied in a faculty masificada and in a period in which to go to the university was a decision, but anything that one was feeling as a responsibility, an obligation. Nevertheless, the State was not assuming it as a priority. It was invested and it continues being invested very little in the public education. In spite of it, the University of Good of Airs had and it continues having magnificent teachers.

That mass-production, which a priori could be counter-productive, was forcing you to grow. It was leaving freedom you as individual. It was giving you street, as we say in Argentina. It was forcing you to outline the way that you had to cross to be formed. It was offering you the basic tools, allowing that you were you itself who was learning to use them.

I like to give value to this blemish because one is in the habit of having in general a certain complex of inferiority with regard to other universities, considered more prestigious, with more it ‘marks’, more ‘avant-gardists’… and wherefrom it leaves with a thought endogámico and closed, of certain arrogance. I believe preferably the learning that less ‘perfect’ centers contribute, where the pupil has to support the worry for his own formation, even after having gone out of the university.

With regard to the current programs and the condition of the educational system, it is a difficult question and that to the one that cannot give him a general response. Basing on my own experience as teacher, I think that the panorama is changing too rapidly and we have lost some things, and that today is becoming more difficult to inculcate the importance of thinking about complex ideas to a generation increasingly dominated by the visual thing and that tends to reduce to the minimum his ideas.

But it seems to me that the great problem does not have so much that to see with the students but with how we are getting out of a jam ourselves as teachers. I think that there are teachers increasingly blocked up by the pretense that interested for stimulating and to motivate his pupils. It is as if prefirieran to indoctrinate and fans create that to encourage to be they themselves and to do it with rigor and respect to the profession.

What aspects might they improve and complete?

I insist, according to my experience, think that it is an essential awakening in each of the pupils the critical thought. This, in the practice, becomes almost impossible due to the terrible briefness of time that is granted to the education of the subjects. I have the sensation of which just when they are starting sitting the first bases to understand the concept of the subject, the semester already has concluded.

The most desirable thing would be the solid construction of knowledge values and to promote before that the accumulation of information. I verify that, in general, the students possess a very vague knowledge of the history of the architecture. I do not believe in the history as accumulation of information but as an analytical and critical reading that must to them serve to establish his own formation, avoiding so they fall down in the spell of the last fashionable charlatan or to think that any thing is an innovation.

I think that there would be necessary to try to attack this inertia of esquematismo in the knowledge and rapidity that seems to determine the character of the universitary education nowadays. I cannot say which would be the formula to do it, but there would be necessary to try to harmonize to the maximum possibly the access to the information that today the technologies drink to us with the vocation of constructing a solid and wide knowledge, that not rehúya the complexity to face.

During his formation in Buenos Aires in the 80s also it suffered the context of a crisis since it has happened and happens in Spain in these moments, it was this the motive that led him to channelling his professional life was doing the critique?

Argentina, as other countries of Latin America, characterizes for living through cyclical crises, but that cannot be compared to the crisis in which we are immersed in Spain. The crises of this type are more rapid, almost fulminating, but also the recovery demonstrates a certain speed. What has happened is that of every crisis things have been staying in the way: the health, the public education … have been deteriorating at par that the middle class was going being destroyed and an important handful of newly rich was arising.

I did not decide to study Architecture for pragmatic questions but for this push that one has when he is a young woman, without never appearing what would happen when it was receiving me. My university years were marked by one of these so many cyclical crises, dominated by the uncertainty of which it would be the future. Possibly this has something that to see in spite of having derived towards the critique. Accidentally frivolizar, he would say that if the crises do not kill you they strengthen you. Providing that one is opened to learning of them.

Entrevista Fredy Massad_Cruces crítico I
Fredy Massad during the cycle of dialogs «Cruces crítico»

It has commented and debated enough on the death of the critical architecture, but there exists really a substantial difference between the current critique and that of last epochs?

The ill-will against the critique is not only in the orbit of the architecture. The company has become increasingly passive or complaisent. The brutal crisis of the system that we are suffering propitiated the emergence of 15-M, but finally this indignation was absorbed by the system and of this form it controlled itself. Maybe because some of them were not so infuriated since it seemed with this system, but his only intention was niches to be opened in him.

Those who determine the death of the critique of the architecture are normally the same ones that seek to destroy any observation of rebellion to the system in which they are too comfortable. I think that, finally, what they have achieved is not to have to decree his death but tame her. And they have done it by means of prebends.

Always there were critics obsecuentes and that wrote to the dictation of certain prominent figures, or exclusively for loarlos. But today it becomes me difficult, but impossible, to find a real critique. Charlatans abound and boutadistas but people are absent that he speaks clearly and that it exposes ideas with solidity.

When does he think that this loss of course has taken place? (If it has taken place)

I do not think that the course has got lost but we go towards where they want that we go those who handle the ship, and the others have been convenient to obey without rechistar or overacting a supposed rebelliousness with the alone intention of catching praises in social networks, but without a genuine interest of twisting the system.

I think that we have come to a point of no return. The company walks towards a cultural, ideological, spiritual impoverishment… generalized. I suppose that it is a question of historical cycles and we are living through one of these moments of decadence and crisis, of that they emerge other structures.

Yesterday in a television program they were interviewing a ‘influencer’, an insipid and ignorant personage and that was boasting besides his own ignorance. Seeing this, it was confirming once again in that the problem does not take root in that there exists this model of stultified prominent figures but in that these should have been ended turning in admired examples. It is possible to answer that of it the television consists garbage, but if we move the same inertia to the architecture, we will see that the models ensalzados for the means in order which they are revered by the architects do not differ in excess of these zangolotinos whose profession is to be influencer.

In the same sense, I recommend to see the documentary that forms a part of the series ‘Abstracts’, issued by Netflix, dedicated to Bjarke Ingels. Personally, it has reinforced the questions that me Ingels does not stop provoking: how it can have promoted to this category of pseudo-myth a type that only repeats worthy slogans of book of self-help, without the minor intellectual grease.

This worship to all this type of figures has driven to this dead and embarrassing point.

Caricatura de Fredy Massad realizada por ArchMaaik
Fredy Massad’s cartoon realized by ArchMaaik

Therefore, which must be the function of a critic? How must a critic of architecture be positioned?

Today they are in the habit of confusing the idea of theoretically and that of critic, that they are totally different. I feel more critical than theoretical.

In my opinion, the critic has to be the destabilizing one, someone who generates questions and puts in combat the collective certainties. Far, very far, of being a talent-scout or a healer, as today there pledge in promulgating those who say to be doing critique. A critic must observe and instigate questions. I think that, in view of the time in which we live, that tends to be a liabilities, to needing explanations and schematic and rapid answers, it is a necessary certain belligerent and vehement spirit, which makes overturn the certainties that have been absorbed irreflexivamente. I think that more that to generate dogmas or truths, the critic must open doubts.

Since I have said, at present one tends, in a very crafty way, to despise the figure of the critic. In a become childish company the dissents are not welcome.

There are clear reasons in order that this happens, and many of them there have been promoted by the action of a lot of autoconsidered critics, which there work more like community managers or publicists of certain architects and who never had for assignment be critics. They have annulled the idea of the reflection and have disfigured the concept of what means to do critique. Also the model of the critic has been generalized as an embittered and frustrated personage, an unfortunate poor person that canalizes his miseries and you envy rushing forth at others: the fault-finder.

With this frauds’ proliferation on the one hand and this trivialization of the function of the critic for other one, it has become very difficult to create an environment in which the critique could recover his raison d’être.

For my part, I think that the critical reflection is fundamental to develop and to make to grow the theoretical body that gives base to the construction of the own architecture. It equips also the own criteria, our responsibility on the integrity of our ideas.

It defines the critique that it realizes as pragmatics, this has transported him some that another clash, why does he think that his reflections are not received well?

I hold that the critique, and even more in these times, must point directly at the problem, without getting lost in rhetorical drifts. I try, as already he was saying, that these should not serve to pay any type of dogmatism but to generate debate.

I do not agree with that my reflections are not received well. Surely those who take them to evil are noisier, and probably as it this impression is had, but also they are received by interest and desire of dialog. I perceive that there are many people anxious about whom they speak to him with clarity, that the critic takes a free position of ambiguities.

With regard to the first case, the Bullyboy of the political correction does not accept differences and this has turned into one of the big males of our time, provoking a dangerous setback for the thought. From this political correction many people are benefiting debaucheries that use it to protect and to support afloat his business. The commanding buenismo, for paradoxical that sounds, is the most powerful weapon to stop out of I play the discrepant one. Protected in this auto-attributed moral and ethical superiority and his power as ‘group’, it tries to eliminate and to annul whom it thinks and questions from the individuality. Maybe, the problem is not to want to take part in this extra.

In the environment of the architecture, always one has seen as a perfidy the exercise of the independent critique, rarely like slightly usefully and constructivly. In a profession determined by the egos and the corporativismo one sees very badly this rebellion of speaking clearly, asking for accounts. There is rewarded the useful idiot who blasphemes and gestures but which speech is not inconvinient.

In a recent article, Molina’s Santiago was writing on “living without teachers”, might it X-ray the current panorama of the Spanish and international architecture?

I think that the architecture is plunged in a general stun. I hold, to my sorrow, that the crisis has not served to think and to generate a catharsis. That survive, though as living dead men, prominent figures of the past, who still continue unfusing fear, which he prevents one from questioning them for dread of remaining out of the system that still they govern.

It seems to me that it has been thought over little and badly on the motives that led to the collapse of the architecture. We are before a scene to which it is returning gradually everything what led to this collapse. Two examples of this déjà-vu: that Foster gains the recent contest of the Prado Museum and the inauguration of the Philharmonic one of Hamburg (another building icónico that has multiplied by ten his original budget). Both reveal that those who bet in order that this crisis was only an impasse have won. The rules of the game and his players continue being the same, and have managed to eliminate or to turn in losers to great part of a generation. Even more, generating in them a complex of fault, of shared responsibility, and doing that respect a condition of professional precariousness as punishment that they must pay.

"Cruces Críticos", organizado por Fredy Massad.
«Cruces Críticos», organized by Fredy Massad.

The architecture, it has opened many fronts of battle (LSP, Bologna, unemployment, labor precariousness, Spades, ETSAs, emigration, communication, etc), will not they be too much for the existing polarization inside the same one? 

Before questions like that one always traverses the risk of ending up by falling down in the palabrerío, in enunciating good almost Utopian intentions. The majority of they they would be solved by royal determination of change, by an energetically critical attitude on the moment. Without meekness, rebelliously genuine, not with slogans and noise. It is necessary to start stopping very much behind, denouncing the real reasons that led us to this point.

I think that the factor of Bologna, which to my criterion he leads to an extreme professionalization that goes to the detriment of the paper of the university as space of thought and growth, will cause irreparable hurts.

I think that it is very difficult to go cross-current of the flows that push the world today, but there would be necessary to start losing the dread and to call to the things for his name. To appear up, indicating whom and what factors they have taken to the profession and to the discipline to this so sensitive point.

How does it see the future of the architecture? And that of the profession?

As he was saying before, I am pessimistic in general. I do not like how the things are. The architecture, the intelligence of the architecture, is in bad hands. The treeless levity his broad ones and this cannot impute only to the digital environment, also this concerns many plots of the academic world. The model of market has been in front of the knowledge.

Value is in the habit of giving to architects who do bad architecture and who, simultaneously, sell fragilely hollow ideologies. The admired models Bjarke Ingels and Alejandro Araven are very poor, ideologically perverse, but I think that it is a mistake to oppose these the puritanical model, that they personify figures like Zumthor or the recent Pritzker, RCR Arquitectes. This model is elitist and slightly identical to our time. Surely they produce good architecture but it is an architecture ensimismada and that is directed minorities.

It gives the impression from which we have happened, in the space of twelve months, of admiring the concept ‘cool’ of chabolismo proposed by Aravena or Urban Think Tank to claiming now the preciosismo and the elitist sophistication.

I am not interested in doing of prophet, but he would bet that the future of the architecture has to happen for the development of the industry and the modernization. It is necessary to try to do attainable qualit architecture and to all. For it, the critique must strain in constructing an ideological solid base, which defines which are the royal needs to which architecture must give service. It would be necessary to break with the class inertia that always has finished determining the profession. To work from the public thing seriously. To leave the surface of the slogans and the straining to achieve effect and to enter a responsible debate on what it is wanted and what it is necessary to to do.

What does think of those that they have been going to work abroad?

I come from an immigrants’ family that they saw obliged to leave his country at the beginning of the 20th century. Because of it I know that emigrating is a complex situation, furthermore when it transforms in the only solution. In my case, the decision to emigrate was a personal option and my experience has been very satisfactory. To go out of the ‘home’, to leave the safety, it made me advance. Nevertheless, I do not believe that it is a condition either necessary or obligatory personnel to develop or professionally.

Inside the Spanish current context, in which your question is located, I believe that calling these speeches to the emigration or presenting it as the only alternative they are very harmful. Only they can be beneficial to leave free field a generation who already is seated and who does not want competition, nor to lose force, power and privileges. They me turn out to be insulting for the lightness with which one invites the persons to go away, doing that the persons begin his professional tour from the frustration and the victimismo.

Lamentably I see that a deceit is propitiated also on the fact of emigrating. There are many migrantes vip, which have moved queriendo to imbue from reality to this deceitful speech and exhibiting this victimismo. These migrantes vip do not have interest to do of it a vital experience, but boast in the networks of his vicissitudes in strange lands.

To emigrate for obligation is an easy question, and even less if one meets urged to do it. It can end up by being a very traumatic circumstance.

La viga en el ojo, de Fredy Massad editado por ediciones Asimétricas.
«La viga en el ojo. Escritos a tiempo» by Fredy Massad edited for ediciones Asimétricas.

What does think of the architects who undertake in new fields

I believe in an understood well individualism, as independence. The entrepreneur like person who was raising his own professional and vital project always has existed. The one who in these moments applies his knowledge in projects that allow him to be realized, looks like to me worthy someone of praise and respect.

Saying this, this concept in vogue of ‘entrepreneur’ and what implies me great reason mistrust. It seems to me that it is paradigmatic of this crooks’ company and stultified, that trusts as the only solution in the apparent one I progress ahead and in the individualism as spectacle.

The education of the architect is very abarcativa, though this sounds to cliche, and provides tools that qualify to be able to apply and to learn in other fields. This does not want to say that, if I am an architect, overnight I cannot dawn also qualified to be filmmaker, artist or philosopher (or quite simultaneously). Certainly that is positive opens the spectrum of the interests and of the potentials that one is capable of integrating to his knowledge and activities, but there is important a sense of rigor and humility.

With what I am totally in disagreement it is with these speeches that want to persuade the architects to leave the profession to devote itself to another thing, good they is discouraging or making conceited them and doing to them that will be brilliant in any field because, since I have said, they depart from turbid interests that want to reduce to the minimum the competition inside a system that already is very well supported.

Is it satisfied with his professional path? What projects of future do wait?

To the very pessimistic being and unconformist it is difficult to feel satisfied. I stress what he was saying to the beginning: I think that this profession, since almost quite, is a long-distance race. It makes me happy to have run to a slow pace, with better moments and worse others. But I can say that I have seen to spending many running to more speed and, later, to disappear. The learning is slow and we are saturated of bad apprentices.

Going to the concrete thing: last year I began with ‘Cruces Críticos’ a series of dialogs between architects and professionals of other areas, which they had as object investigate in the reflection on the paper of the critical thought at this moment. At this moment I am interested in going out very much of the monologue. Towards the future I am interested in continuing organizing this type of meetings that serve to break the reflection endogámica and to look for voices that are more to the margin of the media uproars.

On the other hand, I am preparing a book.

To finish, what would him advise the current students and future professionals of the architecture?

I detest that they give me advices, even more when I have not asked for them. Because of it I avoid to position myself as counselor.

Before this question, it me comes to the head the image of those students or young architects who acted as human pedestals in the Biennial show of Venice of 2012. With the masks that were concealing his faces and his white monkeys, uniformándolos. It looks like to me a terrible metaphor of the obedience, of the total annihilation of the rebelliousness.

With this image in mind, it would not advise them but yes he would say to them that they should not get frightened by the panorama, which seems to be slightly pleasing and which some of they of them pledge in polucionar furthermore. That look for his own experiences, accidentally to imitate to obey. Also that not mitifiquen to nobody, that they construct his own thought.

Crítica de choque, nueva publicación de Fredy Massad
Crítica de choque, Fredy Massad’s new publication

Fredy Massad · critical architecture

March 2016

Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for Fredy his time and predisposition with this small space.

[:]

[:es]Recuperación y ocupación de una nave agrícola de principios del s.XX | Estudio Serrano + Baquero[:gl]Recuperación e ocupación dunha nave agrícola de principios do s.XX | Estudio Serrano + Baquero[:en]Recovery and occupation of an agricultural ship of beginning of s. The XXth | Estudio Serrano + Baquero | Estudio Serrano + Baquero[:]

[:es]

recuperacion-y-ocupacion-de-una-nave-agricola_serrano-baquero_01_ext01

Contexto.

El proyecto se encuentra en el barrio de Nervión en Sevilla que, como se observa en las distintas fotografías de época y en la planimetría antigua, siempre ha tenido un fuerte carácter industrial.

Fue durante muchos años el área de abastecimiento de la ciudad, con multitud de parcelas agrícolas  en las que se cultivaba sobre todo trigo. Ya en 1830 existía parte del edificio objeto de intervención, construido como nave de aperos y utilizado posteriormente como almacén de tractores.

A principios del siglo XX empieza a desarrollarse la actividad industrial en la zona y comienzan a surgir fábricas como la de cerveza ‘Cruz del campo’. Más tarde el edificio cambia de uso para convertirse en una fábrica de pinturas, estando aún exento. En los años 50 se apuesta por la creación de viviendas en este área, construyéndose edificios a ambos lados del mismo y una planta más sobre parte de la fábrica de pinturas.

Recuperación + Ocupación.

La primera fase del proyecto consiste en la recuperación de los elementos originales del edificio: pilares de ladrillo, muros de carga de ladrillo, pilares metálicos, vigas metálicas, cercha metálica, forjado unidireccional de hormigón y forjado con bóvedas de ladrillo, con el objeto de hacer legible la historia y transformaciones del local, y a otra escala, del barrio.

Para ello se eliminó el falso techo bajo la cercha, permitiendo de nuevo el paso de luz natural, así como las sucesivas  capas de cartón-yeso, morteros, pinturas, espejos, alicatados y aplacados. Los elementos sacados a la luz fueron tratados con tratamientos protectores y antipolvo incoloros.

En la segunda fase, consistente en la puesta en uso del local para su utilización como tienda, se introdujo el mobiliario, a modo de las bandejas móviles que existían en la industria de la zona, y los semicilindros expositores, evocando los de la fábrica de Cruzcampo, al otro lado de la calle, que fueron trasladados a las afueras años atrás.

Proceso natural.

La nave agrícola había sufrido múltiples transformaciones durante su existencia, todas empeñadas en añadir nuevos elementos a los ya existentes, dando como resultado superposición de capas que fueron deformando el espacio, compartimentándolo y confinándolo.

El proyecto trata de recuperar el espacio industrial primigenio a través de un proceso que se realiza de forma natural, eliminando todo elemento accesorio superpuesto y dejando al descubierto la fábrica de ladrillo y la estructura metálica que dieron forma a la nave de comienzos del siglo pasado.  Más tarde este espacio será ocupado con elementos móviles y mobiliario provisional.

La puerta de maquinaria agrícola.

Como parte de la recuperación de la fachada original de muros de ladrillo de la nave, se descubrió un hueco que funcionó en el pasado como acceso de tractores.

En la fachada se pueden observar diversas huellas de las intervenciones que ha sufrido a lo largo del tiempo, como dinteles metálicos y distintas soluciones en ladrillo.

Dichas fachada original, como sus cambios e imperfecciones, es recuperada en un ejercicio de memoria.

Exposición permanente.

Una vez recuperada la nave se ocupa con una nueva actividad. Una tienda de comics que cuenta con una serie de productos permanentes y otros temporales, se trata de un espacio más cercano a lo museístico que a una tienda convencional.

Desplazando el imaginario tan cercano de la fábrica de Cruzcampo y la colocación de sus tanques, consideramos oportuno asociar la exposición del producto permanente a una serie de tanques de vidrio dispuestos en diversas posiciones a modo de vitrinas que interaccionan, a través de reflejos y transparencia, con la luz, el producto y el movimiento de la gente al recorrer el espacio.

Exposición temporal.

El producto que se expone de forma más temporal, dado que se va cambiando aproximadamente cada mes según novedades y temporadas, es expuesto siguiendo una lógica industrial de bandejas y superficies móviles.

Ni tan siquiera la exposición de libros, en estanterías, es fija. Se trata de muebles móviles que se pueden cerrar y transportar a diferentes posiciones dependiendo del capricho del dueño de la tienda, lo que hace que dependiendo del momento del año en que la visitemos se nos presentará con una configuración diferente.

Se pretende que toda la operación de ocupación del espacio recuperado con el nuevo uso sea fácilmente reversible, al desaparecer la tienda de comics quedará una nave agrícola abandonada.

La construcción desvelada.

Los sistemas constructivos predominantes son siempre cerámicos, siendo posible leer las distintas épocas en el tipo de fábrica utilizada, tanto en el caso del ladrillo como del mortero usado (de cal o de cemento), el color y el estado de la misma. El catálogo de soluciones resultante es de gran interés, funcionando como ejemplo de los modos locales de construir en cada etapa y vinculados a cada actividad: la agrícola, la industrial y la residencial, mostrando las distintas transformaciones, no solo del edificio sino del propio barrio.

Eventos singulares como las inundaciones del año 1961 que castigaron esta zona especialmente, también son visibles en el local, a través del zócalo de mortero recuperado, cuya cota coincide con la que se observa en las fotos de la inundación, tomadas en la misma calle.

La aportación del proyecto en cuanto al material no está tanto lo que se añade, si no en lo que se recupera.

Obra: Ecos de un pasado industrial. Recuperación y ocupación de una nave agrícola de principios del s.XX
Localización: Luis Montoto 144. Sevilla, España
Autores: Serrano + Baquero Arquitectos. Juan Antonio Serrano Garcia y Paloma Baquero Masats
Colaboradores: Adriana Rodríguez González, Jose Ignacio Nicolás Cantón
Fecha de proyecto: Septiembre 2014
Fecha terminación: Septiembre 2015
Presupuesto de obra: 40.000 euros
Presupuesto de amueblamiento: 35.000 euros
Superficie: 412 m2
Promotor: Raccoon Games
Fotógrafo: Fernando Alda
+ serranoybaquero.com

Publicaciones.

Diseño Interior n.279, Febrero 2016, Pag: 96-103
Catálogo Arquia Próxima. Convocatoria 2014-2015.
Casa Brutus. 2016 vol.194 MAY
BOB. Ibternational Magazine of Space Design n.140
conarquitectura. n.58 Abril 2016
AIT 1/2.2016 Retail and Presentation

Premios.

Catalogado en la 5ª Edición (2o14-2o15) de los premios de la fundación Arquia/Próxima.

[:gl]

recuperacion-y-ocupacion-de-una-nave-agricola_serrano-baquero_01_ext01

Contexto.

O proxecto atópase no barrio de Nervión en Sevilla que, como se observa nas distintas fotografías de época e na planimetría antiga, sempre tivo un forte carácter industrial.

Foi durante moitos anos a área de abastecemento da cidade, con multitude de parcelas agrícolas  nas que se cultivaba sobre todo trigo. Xa en 1830 existía parte do edificio obxecto de intervención, construído como nave de apeiros e utilizado posteriormente como almacén de tractores.

A principios do século XX empeza a desenvolverse a actividade industrial na zona e comezan a xurdir fábricas como a de cervexa «Cruz do campo». Máis tarde o edificio cambia de uso para converterse nunha fábrica de pinturas, estando aínda exento. Nos anos 50 se aposta pola creación de vivendas nesta área, construíndose edificios a ambos os dous lados do mesmo e unha planta máis sobre parte da fábrica de pinturas.

Recuperación + Ocupación.

A primeira fase  do proxecto consiste na recuperación dos elementos orixinais do edificio: alicerces de ladrillo, muros de carga de ladrillo, alicerces metálicos, vigas metálicas, cercha metálica, forxado unidireccional de formigón e forxado con bóvedas de ladrillo, co obxecto de facer legible a historia e transformacións do local, e a outra escala, do barrio.

Para iso eliminouse o falso teito baixo a cercha, permitindo de novo o paso de luz natural, así como as sucesivas  capas de cartón-yeso, morteiros, pinturas, espellos, alicatados e aplacados. Os elementos sacados á luz foron tratados con tratamentos protectores e antipolvo incoloros.

Na segunda fase, consistente na posta en uso do local para a súa utilización como tenda, introduciuse o mobiliario, a modo das bandexas móbiles que existían na industria da zona, e os semicilindros expositores, evocando os da fábrica de Cruzcampo, alén da rúa, que foron trasladados nos arredores anos atrás.

Proceso natural.

A nave agrícola había sufrido múltiples transformacións durante a súa existencia, todas empeñadas en engadir novos elementos aos xa existentes, dando como resultado superposición de capas que foron deformando o espazo, compartimentándolo e confinándoo.

O proxecto trata de recuperar o espazo industrial primigenio a través dun proceso que se realiza de forma natural, eliminando todo elemento accesorio superposto e deixando ao descuberto a fábrica de ladrillo e a estrutura metálica que deron forma á nave de comezos do século pasado.  Máis tarde este espazo será ocupado con elementos móbiles e mobiliario provisional.

A porta de maquinaria agrícola.

Como parte da recuperación da fachada orixinal de muros de ladrillo da nave, descubriuse un oco que funcionou no pasado como acceso de tractores.

Na fachada pódense observar diversas pegadas das intervencións que sufriu ao longo do tempo, como dinteles metálicos e distintas solucións en ladrillo.

Ditas fachada orixinal, como os seus cambios e imperfeccións, é recuperada nun exercicio de memoria.

Exposición permanente.

Unha vez recuperada a nave ocúpase cunha nova actividade. Unha tenda de cómics que conta cunha serie de produtos permanentes e outros temporais, trátase dun espazo máis próximo ao museístico que a unha tenda convencional.

Desprazando o imaxinario tan próximo da fábrica de Cruzcampo e a colocación dos seus tanques, consideramos oportuno asociar a exposición do produto permanente a unha serie de tanques de vidro dispostos en diversas posicións a modo de vitrinas que interaccionan, a través de reflexos e transparencia, coa luz, o produto e o movemento da xente ao percorrer o espazo.

Exposición temporal.

O produto que se expón de forma máis temporal, dado que se vai cambiando aproximadamente cada mes segundo novidades e tempadas, é exposto seguindo unha lóxica industrial de bandexas e superficies móbiles.

Nin tan sequera a exposición de libros, en andeis, é fixa. Trátase de mobles móbiles que se poden pechar e transportar a diferentes posicións dependendo do capricho do dono da tenda, o que fai que dependendo do momento do ano en que a visitemos presentarásenos cunha configuración diferente.

Preténdese que toda a operación de ocupación do espazo recuperado co novo uso sexa facilmente reversible, ao desaparecer a tenda de cómics quedará unha nave agrícola abandonada.

A construción desvelada.

Os sistemas construtivos predominantes son sempre cerámicos, sendo posible ler as distintas épocas no tipo de fábrica utilizada, tanto no caso do ladrillo como do morteiro usado (de cal ou de cemento), a cor e o estado da mesma. O catálogo de solucións resultante é de gran interese, funcionando como exemplo dos modos locais de construír en cada etapa e vinculados a cada actividade: a agrícola, a industrial e a residencial, mostrando as distintas transformacións, non só do edificio senón do propio barrio.

Eventos singulares como as inundacións do ano 1961 que castigaron esta zona especialmente, tamén son visibles no local, a través do zócalo de morteiro recuperado, cuxa cota coincide coa que se observa nas fotos da inundación, tomadas na mesma rúa.

A achega do proxecto en canto ao material non está tanto o que se engade, se non no que se recupera.

Obra: Ecos dun pasado industrial. Recuperación e ocupación dunha nave agrícola de principios do s.XX
Localización: Luis Montoto 144. Sevilla, España
Autores: Serrano + Baquero Arquitectos. Juan Antonio Serrano Garcia e Paloma Baquero Masats
Colaboradores: Adriana Rodríguez González, Jose Ignacio Nicolás Cantón
Data de proxecto: Setembro 2014
Data terminación: Setembro 2015
Presuposto de obra: 40.000 euros
Presuposto de amoblamento: 35.000 euros
Superficie: 412 m2
Promotor: Raccoon Games
Fotógrafo: Fernando Alda
+ serranoybaquero.com

Publicacións.

Diseño Interior n.279, Febrero 2016, Pax: 96-103
Catálogo Arquia Próxima. Convocatoria 2014-2015.
Casa Brutus. 2016 vol.194 MAY
BOB. Ibternational Magazine of Space Design n.140
conarquitectura. n.58 Abril 2016
AIT 1/2.2016 Retail and Presentation

Premios.

Catalogado na 5ª Edición (2o14-2o15) dos premios da fundación Arquia/Próxima.

[:en]

recuperacion-y-ocupacion-de-una-nave-agricola_serrano-baquero_01_ext01

Context.

The project is in Nervión’s neighborhood in Seville that, as is observed in the different photographies of epoch and in the ancient mapping, always it has had a strong industrial character.

It was for many years the area of supply of the city, with multitude of agricultural plots in which wheat was cultivated especially. Already in 1830 part of the building existed object of intervention, constructed as ship of equipment and used later as store of tractors.

A principios del siglo XX empieza a desarrollarse la actividad industrial en la zona y comienzan a surgir fábricas como la de cerveza ‘Cruz del campo’. Más tarde el edificio cambia de uso para convertirse en una fábrica de pinturas, estando aún exento. En los años 50 se apuesta por la creación de viviendas en este área, construyéndose edificios a ambos lados del mismo y una planta más sobre parte de la fábrica de pinturas.

At the beginning of the 20th century one starts developing the industrial activity in the zone and factories begin to arise as that of beer ‘Cruz del campo’. Later the building changes use to turn into a factory of paintings, being still exempt. In the 50s one bets for the creation of housings in this one area, buildings being constructed on both sides of the same one and one plants more on part of the factory of paintings.

Recovery + Occupation.

The first phase of the project consists of the recovery of the original elements of the building: props of brick, walls of load of brick, metallic props, metallic girders, cercha metallurgy, forged unidirectional of concrete and forged with vaults of brick, in order to make legible the history and transformations of the place, and to another scale, of the neighborhood.

For it the false ceiling was eliminated under the cercha, allowing again the step of natural light, as well as the successive caps of carton – plaster, mortars, paintings, mirrors, tiling and appeased. The elements extracted to the light were treated by protective colorless treatments and antipowder.

In the second phase, consisting of the putting in use of the place for his utilization as shop, the furniture got, like the mobile trays that existed in the industry of the zone, and the semicylinders exhibitors, evoking those of Cruzcampo’s factory, to another side of the street, which they were moved to the suburbs years behind.

Natural process.

The agricultural ship had suffered multiple transformations during his existence, all pawned in adding new elements to the already existing ones, giving like proved overlapping cap that they were deforming the space, dividing it and confining it.

The project tries to recover the industrial original space across a process that is realized of natural form, eliminating any incidental superposed element and leaving to the overdraft the factory of brick and the metallic structure that they gave form to the ship of beginning of last century. Later this space will be busy with mobile elements and provisional furniture.

The door of agricultural machinery.

As part of the recovery of the original front of walls of brick of the ship, there was discovered a hollow that worked in the past as access of tractors.

In the front can be observed diverse fingerprints of the interventions that it has suffered throughout the time, as metallic lintels and different solutions in brick.

Said original front, as his changes and blemishes, is recovered in an exercise of memory.

Permanent exhibition.

Once recovered the ship deals with a new activity. A shop of comics that possesses a series of permanent products and temporary others, treats itself about a nearest space to museístico that to a conventional shop.

Displacing imaginary so nearby of Cruzcampo’s factory and the placement of his tanks, we think opportunely to associate the exhibition of the permanent product with a series of glass tanks arranged in diverse positions like showcases that intergesticulate, across reflections and transparency, with the light, the product and the movement of the people on having crossed the space.

Temporary exhibition.

The product that is exposed of more temporary form, provided that it is changing approximately every month according to innovations and seasons, is exposed following an industrial logic of trays and mobile surfaces.

Not so at least the exhibition of books, in racks, is fixed. It is a question of mobile furniture that they can close and transport to different positions depending on the caprice of the owner of the shop, which does that depending on the moment of the year in which we visit her us one will present with a different configuration.

There is claimed that the whole operation of occupation of the space recovered with the new use is easily reversible, on having eliminated the shop of comics there will stay an agricultural left ship.

The wakefull construction.

The constructive predominant systems are always ceramic, being possible to read the different epochs in the type of used factory, so much in case of the brick as the secondhand mortar (of lime or of cement), the color and the condition of the same one. The resultant catalogue of solutions is of great interest, working as example of local manners of constructing in every stage and linked to every activity: the agriculturalist, the industrial and the residential one, showing the different transformations, not only of the building but of the own neighborhood.

Singular events like the floods of the year 1961 that punished this zone specially, also are visible in the place, across the socle of recovered mortar, which level coincides with the one that is observed in the photos of the flood, taken in the same street.

The contribution of the project as for the material is not so much what is added, if not in what recovers.

Work: Echoes of an industrial past. Recovery and occupation of an agricultural ship of beginning of s. The XXth
Location: Luis Montoto 144. Sevilla, Spain
Authors: Serrano + Baquero Arquitectos. Juan Antonio Serrano Garcia and Paloma Baquero Masats
Collaborators: Adriana Rodríguez González, Jose Ignacio Nicolás Cantón
Project date: September, 2014
Completion dates: September, 2015
Budget of work: 40.000 euros
Forniture Budget : 35.000 euros
Area: 412 m2
Promoteor: Raccoon Games
Photography: Fernando Alda
+ serranoybaquero.com

Publications.

Diseño Interior n.279, Febrero 2016, Pag: 96-103
Catálogo Arquia Próxima. Convocatoria 2014-2015.
Casa Brutus. 2016 vol.194 MAY
BOB. Ibternational Magazine of Space Design n.140
conarquitectura. n.58 April 2016
AIT 1/2.2016 Retail and Presentation

Awards.

Catalogued in 5 ª Edition (2o14-2o15) of the prizes of the foundation Arquia/Próxima.

[:]

Mad Architects: Mies versus Farnsworth

[:es]

Mad Architects Mies versus Farnsworth Lexcursó

Con esta tira, Mad Architects: Mies versus Farnsworth, empieza y probablemente finaliza una serie que hace bastante tiempo empecé pero que no vio la luz hasta ahora.

No pasó el rasero crítico, lúcido, humorístico y irónico que me caracteriza (si no me lo digo yo…) y a no ser que alguna revista, web etc, me pague por hacerlas, creo que de momento va aquedar así la cosa.

Eso sí, sigo con la seria Architects vintage, no se la pierdan. Pronto,  más arquitectos viejunos.

Lexcursó, arquitecto e ilustrador.
Barcelona, febrero 2013

[:gl]

Mad Architects Mies versus Farnsworth Lexcursó

Con esta tira, Mad Architects: Mies versus Farnsworth, empeza e probablemente finaliza unha serie que hai bastante tempo empecei pero que non viu a luz ata agora.

Non pasou a rapadoira crítica, lúcido, humorístico e irónico que me caracteriza (se non mo digo eu…) e a non ser que algunha revista, web etc, págueme por facelas, creo que de momento vai aquedar así a cousa.

Iso si, sigo coa seria Architects vintage, , non a perdan. Pronto, máis arquitectos viejunos.

Lexcursó, arquitecto e ilustrador.
Barcelona, febreiro 2013

[:en]

Mad Architects Mies versus Farnsworth Lexcursó-en

With this cartoon, Mad Architects: Mies versus Farnsworth, it begins and probably it finishes a series that enough time ago I began but that did not see the light till now.

There did not happen the critical, lucid, humorous and ironic rasero that characterizes me (if I do not say it to myself …) and unless some magazine, web etc, pays me for doing them, I think that at the moment the thing goes aquedar this way.

It yes, I continue with the serious Architects vintage, they do not lose it. Soon, more too old architects.

Lexcursó, architect and ilustrator.
Barcelona, february 2013

[:]

[:es]El caso Bunshaft. Apuntes sobre la fragilidad | José Antonio Sumay Rey[:gl]O caso Bunshaft. Apuntamentos sobre a fraxilidade | José Antonio Sumay Rey[:en]The Bunshaft case. Notes on the fragility | José Antonio Sumay Rey[:]

[:es]

Nina y Gordon Bunshaft en la construcción de su casa de East Hampton, Nueva York Foto: Hans Namuth
Nina y Gordon Bunshaft en la construcción de su casa de East Hampton, Nueva York. Fotografía: Hans Namuth

Pocos casos hay más paradigmáticos sobre la cuestión de la conservación de la arquitectura moderna que el caso Bunshaft. Hombre áspero y de pocas palabras, Gordon Bunshaft (1909-1990) es conocido internacionalmente por la Lever House (1952) y por su trabajo en la firma Skidmore, Owings and Merrill (SOM) donde desarrollaría toda su carrera hasta 1979. Su obra se caracteriza por un delicado equilibrio entre forma y construcción destilando una elegante utilización de la técnica constructiva como se puede apreciar en obras tan significativas como la biblioteca Beinecke (1963) en Yale, el Chase Manhattan (1961) o el edificio Manufactures Trust (1954) ambos en Nueva York. Fuese por su trabajo directo o por su jerarquía sobre otros arquitectos de la firma de Chicago, a mediados del siglo XX la obra de Bunshaft ejerció una enorme influencia tanto en la imagen de Manhattan como en el downtown de varias ciudades americanas.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

En 1962, entre los grandes proyectos de SOM, Bunshaft construye su única vivienda unifamiliar, para él y su esposa Nina, en los Hamptons como retiro de fin de semana y sede de una colección de arte contemporáneo que con gran criterio había reunido a lo largo de su vida. Conocida por el material con el que estaba revestida, la casa de travertino era, junto a su jardín sobre Georgica Pond, un espacio privilegiado en el que poder disfrutar de la obra de Jean Dubuffet, Alberto Giacometti, Henry Moore o Joan Miró.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller salón
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller salón

Sin hijos en el matrimonio, Bunshaft, que era miembro de la comisión de pintura y escultura del MoMA, y su esposa deciden que el museo será el heredero de su colección y su vivienda; hecho que se produce con el fallecimiento de Nina en mayo de 1994. El MoMA incorpora las esculturas y la pintura a su catálogo y vende la vivienda, sin ninguna protección, con la finalidad de constituir un fondo de adquisiciones que llevará el nombre de Gordon y Nina Bunshaft. La casa es comprada por la estrella de la televisión Martha Stewart en 1995 por un precio que superó los 3 millones de dólares.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

Aunque parece ser que la intención de la estrella era mantener la casa y para ello encarga una remodelación interior a John Pawson, esta nunca se llegará a completar. Envuelta en pleitos con su vecino, con la reforma sin completar y el travertino desmontado Martha Stewart cede la casa a su hija Alexis quien la acabará vendiendo en 2004 al empresario textil Donald Maharam que será el que finalmente la derribe alegando su deplorable estado de conservación. Irónicamente la empresa de Maharam se dedica a la producción de diseños textiles de los Eames, Gio Ponti o Verner Panton pero esto no evitó la demolición de la vivienda en 2005. Lo que nos queda de esta amarga historia son unos planos y las fantásticas fotografías que en 1964 hizo Ezra Stoller.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

El caso Bunshaft recuerda al reciente descubrimiento del derribo de la casa Guzmán de Alejandro de la Sota y la consiguiente polémica en redes sociales y prensa. Las circunstancias en las que se produce la demolición de ambos casos son muy diferentes pero los dos expresan la evidente dificultad de protección del patrimonio moderno y comparten la desidia, el desprecio, la inacción de las instituciones y la ausencia de alguien que desee habitar la casa y respetarla.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

Decía Sotaque el mayor problema de la arquitectura es la solución de la vivienda y su entorno. Arquitectos como Bunshaft o Sota pensaron en la vivienda como una manera de aproximarse a la forma de vida del ser humano y ambas fueron construidas en un compromiso con los medios e ideas de su tiempo.

No hay obra sin idea”,2 

decía Sota y por lo tanto la demolición de estas arquitecturas significa la destrucción del pensamiento, la desaparición de una idea sobre una nueva forma posible y distinta del habitar.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

Puede resultar obvio recordar que las casas pertenecen, no solo patrimonial sino sentimentalmente, a las familias y a la memoria de aquellos que las habitaron. La pervivencia de estas viviendas está vinculada desde su creación a las familias que las convirtieron en su hogar. Sin ellas y en ausencia de personas dispuestas a vivirlas una casa comienza el camino descendente hacia la ruina. Sirvan como ejemplo los diferentes períodos de abandono que han sufrido obras maestras como la Tugendhat o la Savoye.

Según Juhani Pallasmaa la arquitectura de verdad siempre trata sobre la vida3; por ello la fragilidad de estas casas ha de entenderse como una metáfora de la propia fragilidad de la vida humana, de sus principios éticos y su memoria. Al contrario que otras arquitecturas, que por estar insertadas en una trama urbana pertenecen al paisaje visual de las ciudades configurando su identidad y memoria, la vivienda moderna generalmente pertenece a la memoria íntima de las familias y al reducido círculo de los estudiosos y amantes de la arquitectura. Obras como la de Bunshaft y Sota buscaban una forma de habitar que reestableciese una relación equilibrada entre el ser humano y la naturaleza: ambas disfrutaban de un entorno natural privilegiado, la Georgica Pond en la casa de travertino y la ribera del río Jarama en la Guzmán. Ubicadas en la periferia de grandes ciudades y alejadas del ámbito público, sus derribos se producen con nocturnidad y su desaparición se descubre, casi siempre, por casualidad.

Georgica Pond, East Hampton, New York, USA , 1962 Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

El caso Bunshaft nos advierte de que poco importa la relevancia de la arquitectura y el haber sido donada a una institución sin ánimo de lucro y especializada en la conservación del patrimonio artístico como el MoMA si no hay una adecuada y necesaria protección de estas casas. Sin un profundo conocimiento y divulgación social de estas arquitecturas, sin una actuación conjunta de la propiedad y las instituciones públicas y privadas, estas viviendas se convierten en objetos obsoletos cuya ubicación en parcelas con un alto valor puede significar su sentencia de muerte.

La desaparición o la muerte, también la de una casa, deja siempre abiertas más cuestiones que certezas, quizás la única en los casos Bunshaft y Guzmán sea que sólo desde la advertencia de la fragilidad del legado de la vivienda moderna se podrán evitar que acabemos hablando del caso Domínguez o del caso Huarte. Al fin y al cabo, algo nos jugamos en ello pues, como dice Pallasmaa, sin estas obras las posibilidades de la morada humana, de nuestra comprensión de la modernidad y de nosotros mismos, serían considerablemente más débiles.

La Casa Guzmán. Archivo Fundación Alejandro de la Sota
La Casa Guzmán. Archivo Fundación Alejandro de la Sota

José Antonio Sumay Rey. Doctor Arquitecto
Marzo de 2017, A Coruña

Notas:

1. de la Sota, Alejandro. “Entrevista en revista Método (1968)”. En Escritos conversaciones, conferencias, ed. Moisés Puente (Barcelona: Gustavo Gili, 2002)

2. de la Sota, Alejandro. “Memoria de la casa Domínguez”. En Alejandro de la Sota (Madrid: Pronaos, 1989).

3. Pallasmaa, Juhani. “Identidad, intimidad y domicilio” (1994). En Habitar Pallasmaa, Juhani (Barcelona: Gustavo Gili, 2016)

4Pallasmaa, op. cit.

Bibliografía:

Adams, Nicholas. “Gordon Bunshaft: What convinces is conviction”. SOM Journal nº 9 (2014). https:com/@SOM/gordon-bunshaft-4a52e5b2852d#.ehsqny6y3//medium. (Consultado el 2 de marzo de 2017)

Krinsky, Carol Herselle. Gordon Bunshaft of Skidmore, Owings & Merrill. New York: The Architectural History Foundation, 1983[:gl]

Nina y Gordon Bunshaft en la construcción de su casa de East Hampton, Nueva York Foto: Hans Namuth
Nina e Gordon Bunshaft na construcción de súa casa de East Hampton, Nova Iork. Fotografía: Hans Namuth

Poucos casos hai máis paradigmáticos sobre a cuestión da conservación da arquitectura moderna que o caso Bunshaft. Home áspero e de poucas palabras, Gordon Bunshaft (1909-1990) é coñecido internacionalmente pola Lever House (1952) e polo seu traballo na firma Skidmore, Owings and Merrill (SOM) onde desenvolvería toda a súa carreira ata 1979. A súa obra caracterízase por un delicado equilibrio entre forma e construción destilando unha elegante utilización da técnica construtiva como se pode apreciar en obras tan significativas como a biblioteca Beinecke (1963) en Yale, o Chase Manhattan (1961) ou o edificio Manufactures Trust (1954) ambos en Nova York. Fose polo seu traballo directo ou pola súa xerarquía sobre outros arquitectos da firma de Chicago, a mediados do século XX, a obra de Bunshaft exerceu unha enorme influencia tanto na imaxe de Manhattan como no downtown de varias cidades americanas.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

En 1962, entre os grandes proxectos de SOM, Bunshaft constrúe a súa única vivenda unifamiliar, para el e a súa esposa Nina, nos Hamptons como retiro de fin de semana e sé dunha colección de arte contemporánea que con gran criterio reunira ao longo da súa vida. Coñecida polo material co que estaba revestida, a casa de travertino era, xunto ao seu xardín sobre Georgica Pond, un espazo privilexiado no que poder gozar da obra de Jean Dubuffet, Alberto Giacometti, Henry Moore ou Joan Miró.

 

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller salón
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller salón

Sen fillos no matrimonio, Bunshaft, que era membro da comisión de pintura e escultura do MoMA, e a súa esposa deciden que o museo será o herdeiro da súa colección e a súa vivenda; feito que se produce co falecemento de Nina en maio de 1994. O MoMA incorpora as esculturas e a pintura ao seu catálogo e vende a vivenda, sen ningunha protección, coa finalidade de constituír un fondo de adquisicions que levará o nome de Gordon e Nina Bunshaft. A casa é comprada pola estrela da televisión Martha Stewart en 1995 por un prezo que superou os 3 millóns de dólares.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

Aínda que parece ser que a intención da estrela era manter a casa e para iso encarga unha remodelación interior a John Pawson, esta nunca se chegará a completar. Envolta en preitos co seu veciño, coa reforma sen completar e o travertino desmontado Martha Stewart cede a casa á súa filla Alexis quen a acabará vendendo en 2004 ao empresario téxtil Donald Maharam que será o que finalmente a derribe alegando o seu deplorable estado de conservación. Irónicamente a empresa de Maharam dedícase á produción de deseños textis dos Eames, Gio Ponti ou Verner Panton pero isto non evitou a demolición da vivenda en 2005. O que nos queda desta amarga historia son uns planos e as fantásticas fotografías que en 1964 fixo Ezra Stoller.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

O caso Bunshaft recorda ao recente descubrimento do derribamento da casa Guzmán de Alejandro de la Sota e a conseguinte polémica en redes sociais e prensa. As circunstancias nas que se produce a demolición de ambos casos son moi diferentes pero os dous expresan a evidente dificultade de protección do patrimonio moderno e comparten o desleixo, o desprezo, a inacción das institucións e a ausencia de alguén que desexe habitar a casa e respectala.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

Dicía Sotaque o maior problema da arquitectura é a solución da vivenda e a súa contorna. Arquitectos como Bunshaft ou Sota pensaron na vivenda como un xeito de aproximarse á forma de vida do ser humano e ambas foron construídas nun compromiso cos medios e ideas do seu tempo.

“Non hai obra sen idea”,2

dicía Sota e polo tanto a demolición destas arquitecturas significa a destrución do pensamento, a desaparición dunha idea sobre unha nova forma posible e distinta do habitar.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

Pode resultar obvio recordar que as casas pertencen, non só patrimonial senón sentimentalmente, ás familias e á memoria daqueles que as habitaron. A pervivencia destas vivendas está vinculada desde a súa creación ás familias que as converteron no seu fogar. Sen elas e en ausencia de persoas dispostas a vivilas unha casa comeza o camiño descendente cara á ruína. Sirvan como exemplo os diferentes períodos de abandono que sufriron obras mestras como a Tugendhat ou a Savoye.

Segundo Juhani Pallasmaa a arquitectura de verdade sempre trata sobre a vida3; por iso a fraxilidade destas casas ha de entenderse como unha metáfora da propia fraxilidade da vida humana, dos seus principios éticos e a súa memoria. Ao contrario que outras arquitecturas, que por estar inseridas nunha trama urbana pertencen á paisaxe visual das cidades configurando a súa identidade e memoria, a vivenda moderna xeralmente pertence á memoria íntima das familias e ao reducido círculo dos estudosos e amantes da arquitectura. Obras como a de Bunshaft e Sota buscaban unha forma de habitar que reestableciese unha relación equilibrada entre o ser humano e a natureza: ambas gozaban dunha contorna natural privilexiada, a Georgica Pond na casa de travertino e a ribeira do río Jarama na Guzmán. Situadas na periferia de grandes cidades e afastadas do ámbito público, os seus derrubamentos prodúcense con nocturnidade e a súa desaparición descúbrese, case sempre, por casualidade.

Georgica Pond, East Hampton, New York, USA , 1962 Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller

O caso Bunshaft advírtenos de que pouco importa a relevancia da arquitectura e o ser doada a unha institución sen ánimo de lucro e especializada na conservación do patrimonio artístico como o MoMA se non hai unha adecuada e necesaria protección destas casas. Sen un profundo coñecemento e divulgación social destas arquitecturas, sen unha actuación conxunta da propiedade e as institucións públicas e privadas, estas vivendas convértense en obxectos obsoletos cuxa ubicación en parcelas cun alto valor pode significar a súa sentenza de morte.

A desaparición ou a morte, tamén a dunha casa, deixa sempre abertas máis cuestións que certezas, quizais a única nos casos Bunshaft e Guzmán sexa que só desde a advertencia da fraxilidade do legado da vivenda moderna poderase evitar que acabemos falando do caso Domínguez ou do caso Huarte. Á fin e ao cabo, algo nos xogamos niso pois, como di Pallasmaa, sen estas obras as posibilidades da morada humana, da nosa comprensión da modernidade e de nós mesmos, serían considerablemente máis febles.

La Casa Guzmán. Archivo Fundación Alejandro de la Sota
La Casa Guzmán. Arquivo Fundación Alejandro de la Sota

José Antonio Sumay Rey. Doutor Arquitecto
Marzo de 2016, A Coruña

Notas:

1. de la Sota, Alejandro. “Entrevista en revista Método (1968)”. En Escritos conversas, conferencias, ed. Moisés Puente (Barcelona: Gustavo Gili, 2002)

2. de la Sota, Alejandro. “Memoria da casa Domínguez”. En Alejandro de la Sota (Madrid: Pronaos, 1989).

3. Pallasmaa, Juhani. “Identidade, intimidade e domicilio” (1994). En Habitar Pallasmaa, Juhani (Barcelona: Gustavo Gili, 2016)

4Pallasmaa, op. cit.

Bibliografía:

Adams, Nicholas. “Gordon Bunshaft: What convinces is conviction”. SOM Journal nº 9 (2014). https:com/@SOM/gordon-bunshaft-4a52e5b2852d#.ehsqny6y3//medium. (Consultado el 2 de marzo de 2017)

Krinsky, Carol Herselle. Gordon Bunshaft of Skidmore, Owings & Merrill. New York: The Architectural History Foundation, 1983[:en]

Nina y Gordon Bunshaft en la construcción de su casa de East Hampton, Nueva York Foto: Hans Namuth
Nina and Gordon Bunshaft in the construction of his East Hampton’s house, New York. Photography: Hans Namuth

Few cases there is more paradigmatic on the question of the conservation of the modern architecture that the case Bunshaft. Rough man and of few words, Gordon Bunshaft (1909-1990) is known internationally by the Lever House (1952) and by his work in the signature Skidmore, Owings and Merrill (SOM) where it would develop all his career until 1979. His work is characterized by a delicate balance between form and construction revealing an elegant utilization of the constructive technology like it can estimate in works as significant as the library Beinecke (1963) in Yale, the Chase Manhattan (1961) or the building Manufacture Trust (1954) both in New York. It was for his direct work or for his hierarchy on other architects of the signature of Chicago, in the middle of the 20th century Bunshaft‘s work exercised an enormous influence both in the image of Manhattan and in the downtown of several American cities.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Photography: Ezra Stoller

In 1962, between the big projects of SOM, Bunshaft he constructs his only one-family housing, for him and his wife Nina, in the Hamptons as retirement of weekend and headquarters of a collection of contemporary art that with great criterion had assembled along his life. Known by the material in which it was re-dressed, the travertine house was make it, close to his garden on Georgica Pond, a privileged space in which to be able to enjoy the work of Jean Dubuffet, Alberto Giacometti, Henry Moore or Joan Miro.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller salón
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Photography: Ezra Stoller salón

Without children in the marriage, Bunshaft, which was member of the commission of painting and sculpture of the MoMA, and his wife decide that the museum will be the inheritor of his collection and his housing; fact that takes place with Nina’s death in May, 1994. The MoMA incorporates the sculptures and the painting into his catalogue and sells the housing, without any protection, with the purpose of constituting a bottom of acquisitions that will take the name of Gordon and Nina Bunshaft. The house Martha Stewart is bought by the star of the television in 1995 by a price that overcame 3 million dollars.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Photography: Ezra Stoller

Though it seems to be that the intention of the star was to support the house and for it he entrusts an interior remodeling to John Pawson, it will never manage to complete this one. Wrapped in lawsuits with his neighbor, with the reform without completing and the dismantled travertino Martha Stewart yields the house to his daughter Alexis who her will end up by selling in 2004 to the textile businessman Donald Maharam who will be the one that finally knocks down her invoking his deplorable condition of conservation. Ironically Maharam’s company devotes itself to the production of textile designs of the Eames, Gio Ponti or Verner Panton but this did not avoid the demolition of the housing in 2005. What we still have of this bitter history they are a few planes and the fantastic photographies that in 1964 Ezra Stoller did.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Photography: Ezra Stoller

The Bunshaft case resembles the recent discovery of the demolition of the Alejandro de la Sota’s house and Guzmán´s house and the consequent polemic in social networks and presses. The circumstances in which there takes place the demolition of both cases are very different but the two express the evident difficulty of protection of the modern heritage and share the laziness, the scorn, the inaction of the institutions and the absence of someone who wants to live the house and to respect her.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Photography: Ezra Stoller

Sotawas saying that the major problem of the architecture is the solution of the housing and his environment. Architects like Bunshaft or Jack thought about the housing as a way of coming closer the form of life of the human being and both were constructed in a commitment by the means and ideas of his time.

“There is no work without idea”,2 

he was saying Jack and therefore the demolition of these architectures means the destruction of the thought, the disappearance of an idea on a new possible and different form of to live.

Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Photography: Ezra Stoller

It is possible to turn out to be obvious to remember that the houses belong, not only patrimonial but sentimentally, to the families and in memory of those who lived them. The survival of these housings is linked from his creation to the families that turned them into his home. Without them and in absence of persons ready to a house live through them it begins the descending way towards the ruin. Serve as example the different periods of abandon that masterpieces have suffered as the Tugendhat or the Savoye.

According to Juhani Pallasmaa the architecture indeed always treats on the life3; by it the fragility of these houses has to be understood as a metaphor of the own fragility of the human life, of his ethical beginning and his memory. Unlike other architectures, which for being inserted in an urban plot belong to the visual landscape of the cities forming his identity and memory, the modern housing generally belongs to the intimate memory of the families and to the limited circle of the experts and lovers of the architecture. Works like that of Bunshaft and Jack were looking for a way of living that it was re-establishing a relation balanced between the human being and the nature: both were enjoying a natural privileged environment, the Georgica Pond in the house of travertino and the bank of the river Jarama in the Guzmán. Located in the periphery of big cities and removed from the public area, his demolitions take place with nocturnidad and his disappearance reveals itself, almost always, accidentally. 

Georgica Pond, East Hampton, New York, USA , 1962 Fotografía: Ezra Stoller
Travertine House, 1963, Gordon Bunshaft, Photography: Ezra Stoller

The Bunshaft case warns us from that little imports the relevancy of the architecture and the been credit donated to an institution non-profit-making and specialized in the conservation of the art heritage as the MoMA if there is no a suitable and necessary protection of these houses. Without a deep knowledge and social spreading of these architectures, without a joint action of the property and the public and private institutions, these housings turn into obsolete objects which location in plots with a high value can mean his death sentence.

The disappearance or the death, also that of a house, makes always more questions opened that certainties, probably the only one in the cases Bunshaft and Guzmán is that only from the warning of the fragility of the legacy of the modern housing there will be able to be prevented from speaking about the case Domínguez or about the case Huarte. In the end, a little we us play in it so, as says Pallasmaa, without these works the possibilities of the mansion it humanizes, of our comprehension of the modernity and of us themselves, they would be considerably weaker.

La Casa Guzmán. Archivo Fundación Alejandro de la Sota
The Guzmán House. Fundación Alejandro de la Sota Archive

José Antonio Sumay Rey. PhD Architect
March 2016, A Coruña

Notes:

1. de la Sota, Alejandro. “Entrevista en revista Método (1968)”. En Escritos conversaciones, conferencias, ed. Moisés Puente (Barcelona: Gustavo Gili, 2002)

2. de la Sota, Alejandro. “Memoria de la casa Domínguez”. En Alejandro de la Sota (Madrid: Pronaos, 1989).

3. Pallasmaa, Juhani. “Identidad, intimidad y domicilio” (1994). En Habitar Pallasmaa, Juhani (Barcelona: Gustavo Gili, 2016)

4Pallasmaa, op. cit.

Bibliography:

Adams, Nicholas. “Gordon Bunshaft: What convinces is conviction”. SOM Journal nº 9 (2014). https:com/@SOM/gordon-bunshaft-4a52e5b2852d#.ehsqny6y3//medium. (Consulted on March 2, 2017)

Krinsky, Carol Herselle. Gordon Bunshaft of Skidmore, Owings & Merrill. New York: The Architectural History Foundation, 1983[:]

Pensar la arquitectura (III) | Óscar Tenreiro Degwitz

[:es]Pensar la arquitectura (II) | Óscar Tenreiro Degwitz[:gl]Pensar a arquitectura (II) | Óscar Tenreiro Degwitz[:en]Thinking the architecture (II) | Óscar Tenreiro Degwitz[:]

Peter Eisenman
Peter Eisenman | Fuente: edgargonzalez.com

Las notas que he escrito sobre este tema tienen que ver con mi participación en Valencia, España, en el Seminario Pensamiento y Arquitectura organizado entre otros por el colega José María Lozano de la Escuela de Arquitectura de la Universidad Politécnica. Se realizó entre el 11 y el 15 de Noviembre del 2011. El documento editado como convocatoria incorporaba frases de Peter Eisenman, entre las cuales destaco éstas dos:

“…no podemos ser los vanguardistas que siempre hemos querido ser, no podemos serlo cuando no hay un nuevo paradigma. No se puede ser nuevo cuando es imposible ser nuevo” y “necesitamos estar involucrados con los paradigmas de nuestro tiempo”.

Frases que resumen el “sesgo” de Eisenman, y que me incomodaban como referencias. Pero no era el único de los participantes que pensaba así. Había campo para un intercambio crítico.

Dos cosas resaltan de las citas. Una la idea de la vanguardia, lo nuevo y la otra la de los

“paradigmas de nuestro tiempo”.

Sobre el tema de ser vanguardia en el mundo del arte conviene ir hacia lo que ya he mencionado, que las vanguardias de principios del siglo veinte perdieron la frescura inicial para convertirse en interpretaciones sectarias, reflejadas en normas,  de los contenidos ideológicos de la modernidad.

Algo parecido ocurre con la idea de “lo nuevo”. Se delimita el concepto, se propone un significado sobre el cual habría que acordarse. Se hace rígido el sentido de la palabra. Rigidez que excluiría incluso a la arquitectura de Peter Eisenman. Porque no surge de un “nuevo paradigma” la Ciudad de la Cultura de Galicia, y la arquitectura resultante ofrece pocas sorpresas. Lo nuevo no está pues en el discurso sino en lo que la arquitectura muestra.

Arquitectura e Ingeniería Eduardo Souto de Moura y Juan Miguel Hernández de León Instituto Torroja TV
Arquitectura e Ingeniería Eduardo Souto de Moura y Juan Miguel Hernández de León | Instituto Torroja TV | Fuente: wikipedia.com
Premio bienvenido

El muy reciente Premio Pritzker a Eduardo Souto de Moura (1952) es una inesperada muestra del sentido de lo que digo. Su arquitectura es buena, es de hoy, nueva. ¿Lo es en el sentido de las frases de Peter Eisenman? No. Carece de esa ansiedad por la novedad que busca sorprender con desmesuras, siendo sin embargo un “modo de hacer” diferente, expresión de un camino de reflexión personal. Lo nuevo de sus edificios está en las jerarquías que establece, en el modo de usar viejos materiales, en sutilezas surgidas de una intimidad. Hay poesía personal, hay drama, conmueve (atributo esencial de la arquitectura para Le Corbusier). Pero no hay ansiedad por ser distinto. Es un aporte a la tradición moderna: manejo de los volúmenes y la luz, rigor constructivo que se expresa, rechazo al ornamento superpuesto. Hay además en la obra de Souto de Moura huella de su maestro, Álvaro Siza (1933), de cuyos edificios podríamos hablar en parecida forma.

Hacia allí orienté mi exposición del seminario, hacia la poca utilidad de recurrir a la “explicación” como instrumento de la labor crítica versus la palabra dicha por el edificio, lo que éste muestra con su realidad física. Dicho en otra forma, se trata de hablar del edificio destacando sus valores concretos y haciendo uso de la capacidad expresiva, poética o no, del que asume la crítica, haciendo visible la dirección de sus preferencias. Algo que parece sencillo y no lo es, porque la crítica vista así exige más calidad literaria, menos retórica, y más sinceridad. Y para no menospreciar la descripción, recordemos que la gran tradición novelística es descripción y sentido de lo poético.

En cuanto al compromiso con el juicio de valor, ya lo he escrito aquí muchas veces, lo veo como un asunto esencial.  La crítica es útil si se compromete con la orientación del debate, lo cual exige decir lo que nos parece bien y señalar lo que rechazamos.

Álvaro Siza
Álvaro Siza | Fotografía: Ritratto di Álvaro Siza © Teresa Siza | Fuente: archdaily.mx
Reservas

Y expresé reservas sobre la tradición crítica que se viene estableciendo en algunos medios académicos de España, con doctorados que parecen diseñados como alimentadores de sí mismos.

Este movimiento hacia una crítica que se mira a sí misma y el escape a favor de la arquitectura del espectáculo, la complacencia con el exceso, es parte de un cambio de actitud en el ambiente cultural español que subraya las distancias con las condiciones de nuestro ejercicio. Nuestros excesos son otros, acaso más destructivos, pero en el terreno estrictamente disciplinario no podía dejar de atacar la condescendencia hacia la arquitectura de la demasía.

Que eso ocurra en España sorprende si recordamos que en tiempos del posmodernismo el debate español resistía al discurso predominante. Y ayudó a preservar la frescura de la arquitectura española hasta convertirla en referencia inescapable.

¿Cuáles han sido los impulsos que han llevado a las generaciones recientes de España a ver en otras direcciones cuando tenían en casa lo sustantivo, lo más permanente?

Hay muchos. Uno de ellos, el más obvio, que los más jóvenes rechazan el papel histórico de pariente pobre, semiatrasado técnica y económicamente, y se esfuerzan en mirar como iguales, casi compulsivamente, al resto del viejo mundo. Otro, la fascinación de la opulencia, cuyo polo magnético está fuera de la península, hacia el noreste y noroeste. Y finalmente la reacción a esa suerte de deriva hacia América que intentó poetizar Saramago en su novela La Balsa de Piedra. Esto lo recalco porque erosiona los vínculos con un espacio cultural, el nuestro, que desde sus limitaciones ha hecho más completa la mirada universal de España. Disminuida aún más por un separatismo interno ensimismado. Se hizo lejana la llamada hacia la anchura y desigualdad del mundo, sin la cual no hay equilibrio posible.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, abril 2011,
Entre lo Cierto y lo Verdadero

[:es]Bartlebooth. La producción: Cuatro estrategias menores[:gl]Bartlebooth. A producción: Catro estratexias menores[:en]Bartlebooth. The production: Four minor strategies[:]

[:es]

bartlebooth-la-produccion-cuatro-estrategias-menores

Las cosas cocinadas a fuego lento siempre salen mejor. Por eso, después de tanto tiempo invertido nos hace muchísima ilusión presentar el quinto experimento de Bartlebooth, recién llegado de la imprenta. Un experimento que comenzó a gestarse a principios de 2016 y que nos tuvo enfrascados en su producción y edición casi diez meses.

La producción: cuatro estrategias menores, es un trabajo colectivo donde más de veinticinco personas se han convertido en artífices, cómplices, hackers, chatarrerxs, y responsables del éxito (o fracaso) de esta nueva publicación que hoy se pone a la venta.

Este quinto experimento se estructura en torno a cuatro estrategias diferentes con una idea o denominador común. Cuatro estrategias menores a través de las cuales producir nuevo contenido basándose en los fragmentos, ruinas y cascotes de lo anterior, que rechazan la tabula rasa y los objetos. Frente a ello proponen procesos y tácticas precarias de resistencia. Este es el punto de partida del quinto experimento, que a través de 288 páginas va cobrando forma a través de 20 colaboraciones…textos hackeados, archivos manipulados, sesiones de música. Así, los 20 colaboradores se convirtieron en hackers y chatarreros, personajes destructivos, saboteadores que generaron un nuevo material manipulando y destrozando sin piedad las ruinas y fragmentos de contenidos preexistentes.

En este número han colaborado las siguientes personas:

Chatarrear | Mengya Yang, Sara Escudero, Pedro Hernández, Manuel Sendón, Ángel Martínez García-Posada
Hackear | Uriel Fogué, Núria Güell, Davide Tommaso Ferrando, Roberto Equisoain, Francisco G Triviño, Joaquín García Vicente
Samplear | Miguel Mesa del Castillo + Juan Carlos Castro, Tatiana Poggi, Luis Díaz Díaz y Eduardo Navas.
No Hacer | Atxu Amann + Rodrigo Delso Gutierrez, Santiago Sierra, Yolanda Pérez Sánchez, Juan Creus, Virginia de Diego

Incluye lámina de Sandwich Mixto para las primeras 50 personas que la adquieran.

[:gl]

bartlebooth-la-produccion-cuatro-estrategias-menores

As cousas cociñadas a lume lento sempre saen mellor. Por iso, despois de tanto tempo investido fainos moitísima ilusión presentar o quinto experimento de Bartlebooth, recentemente chegado da imprenta. Un experimento que comezou a xestarse a principios de 2016 e que nos tivo enfrascados na súa produción e edición case dez meses.

A produción: catro estratexias menores, é un traballo colectivo onde máis de vinte e cinco persoas convertéronse en artífices, cómplices, hackers, chatarrerxs, e responsables do éxito (ou fracaso) desta nova publicación que hoxe se pon á venda.

Este quinto experimento estrutúrase ao redor de catro estratexias diferentes cunha idea ou denominador común. Catro estratexias menores a través das cales producir novo contido baseándose nos fragmentos, ruínas e cascotes do anterior, que rexeitan a tabula rasa e os obxectos. Fronte a iso propoñen procesos e tácticas precarias de resistencia. Este é o punto de partida do quinto experimento, que a través de 288 páxinas vai cobrando forma a través de 20 colaboracións…textos hackeados, arquivos manipulados, sesións de música. Así, os 20 colaboradores convertéronse en hackers e chatarreros, personaxes destrutivos, saboteadores que xeraron un novo material manipulando e esnaquizando sen piedade as ruínas e fragmentos de contidos preexistentes.

Neste número colaboraron as seguintes persoas:

Chatarrear | Mengya Yang, Sara Escudero, Pedro Hernández, Manuel Sendón, Ángel Martínez García-Posada
Hackear | Uriel Fogué, Núria Güell, Davide Tommaso Ferrando, Roberto Equisoain, Francisco G Triviño, Joaquín García Vicente
Samplear | Miguel Mesa del Castillo + Juan Carlos Castro, Tatiana Poggi, Luis Díaz Díaz e Eduardo Navas.
No Hacer | Atxu Amann + Rodrigo Delso Gutierrez, Santiago Sierra, Yolanda Pérez Sánchez, Juan Creus, Virginia de Diego

Inclúe lámina de Sandwich Mixto para as primeiras 50 persoas que a adquiran.

[:en]

bartlebooth-la-produccion-cuatro-estrategias-menores

The things cooks slow fire always work out better. Because of it, after so much reversed time it makes to us a lot of illusion present the fifth experiment of Bartlebooth, newcomer of the press. An experiment that began to be in preparation at the beginning of 2016 and that had us bottled in his production and edition almost ten months.

The production: four minor strategies, it is a collective work where more than twenty-five persons have turned into makers, accomplices, hackers, chatarrerxs, and persons in charge of the success (or I fail) of this new publication on that today it puts to the sale.

This fifth experiment is structured concerning four different strategies by an idea or common denominator. Four minor strategies across which to produce new content being based on the fragments, ruins and debris of the previous thing, which they reject it tabulates it levels and the objects. Opposite to it they propose processes and precarious tactics of resistance. This one is the point of item of the fifth experiment, which across 288 pages he is receiving form across 20 collaborations … texts hackeados, manipulated files, meetings music. This way, 20 collaborators turned into hackers and scrap metal dealers, destructive prominent figures, saboteurs who generated a new material manipulating and destroying mercilessly the ruins and fragments of preexisting contents.

In this number the following persons have collaborated:

Chatarrear | Mengya Yang, Sara Escudero, Pedro Hernández, Manuel Sendón, Ángel Martínez García-Posada
Hackear | Uriel Fogué, Núria Güell, Davide Tommaso Ferrando, Roberto Equisoain, Francisco G Triviño, Joaquín García Vicente
Samplear | Miguel Mesa del Castillo + Juan Carlos Castro, Tatiana Poggi, Luis Díaz Díaz y Eduardo Navas.
No Hacer | Atxu Amann + Rodrigo Delso Gutierrez, Santiago Sierra, Yolanda Pérez Sánchez, Juan Creus, Virginia de Diego

It includes sheet of Mixed Sandwich for the first 50 persons who acquire it.

[:]

[:es]Ctrl+Green. Reconversión de un espacio industrial | RuizEsquiroz + Marta Muñoz Arquitectos[:gl]Ctrl+Green. Reconversión dun espazo industrial | RuizEsquiroz + Marta Muñoz Arquitectos[:en]Ctrl+Green. Renovation of an industrial space | RuizEsquiroz + Marta Muñoz Arquitectos[:]

[:es]

Ctrl+Green es la reconversión de un espacio industrial en un estudio-vivienda en las inmediaciones de Madrid Río. La estrategia arquitectónica se basa en duplicar y guardar (ya sea espacio y/o energía). En primer lugar, se duplican elementos arquitectónicos (el suelo y la fachada) generando cámaras activas. En segundo lugar y gracias a la estrategia anterior, el proyecto almacena energía y multitud de objetos (sobre todo libros y herramientas), despejando la vista del magnífico cielo de Madrid.

Ctrl+Green. Reconversión de un espacio industrial RuizEsquiroz + Marta Muñoz Arquitectos o1

Duplicar la piel: El local original no disponía de aislante térmico. Su perímetro estaba acristalado en sus tres orientaciones, pero sus carpinterías y vidrios eran simples. La primera decisión fue realizar una segunda piel de vidrio hacia el interior, lo suficientemente separada de la existente, como para crear una galería transitable que aislase térmica y acústicamente. Unos estores motorizados evitan el exceso de soleamiento en verano.

Galería en 7 movimientos: Este espacio intersticial se resolvió con siete secciones distintas a lo largo de los 40 metros lineales de sus tres fachadas. Como la altura de las ventanas era de 150cm y no permitía asomarse a la calle, se decidió elevar el suelo 45 cm, permitiendo su uso como terraza hacia el exterior y como banco corrido hacia el interior. Bajo este perímetro se ocultan grandes cajones con ruedas, donde se almacenan miles de documentos, herramientas y muebles.  En la orientación sur la galería es un invernadero lleno de plantas colgantes. En la esquina Suroeste se convierte en una terraza habitable rodeada de una huerta urbana. En la fachada oeste, la sección varía convirtiéndose en un sofá integrado con una mesa de trabajo. Finalmente, en la fachada norte, se reduce el espacio entre las pieles, desplegando un diván rodeado de libros y multitud de armarios.

Duplicar el suelo: La colocación de un nuevo pavimento sobre el existente, ha permitido instalar un suelo radiante de baja temperatura con solera de anhidrita, alimentado por un sistema de climatización de aerotermia, sustituyendo el antiguo e ineficiente aire acondicionado. En el suelo se han resuelto también las nuevas instalaciones de fontanería. El acabado final, en pintura de poliuretano blanca, enfatiza la abstracción y la luminosidad del espacio.

Todo Rueda: Se han diseñado 21 cajones móviles de diferentes tamaños, que se ocultan bajo la galería perimetral. Para adaptarse a sus dimensiones variables se fabricaron mediante control numérico y se ensamblaron sin ningún tipo de tornillería o adhesivo, confiando únicamente en el rozamiento generado por sus juntas en “cremallera”.

También han sido específicamente diseñadas y construidos los prototipos de la gran mesa transparente, las mesas para los ordenadores, y la camarera auxiliar. Todos estos muebles con ruedas permiten que el espacio se reconfigure rápidamente en función de cada necesidad.

La luz como materia: Se han utilizado materiales abstractos que potencian el espacio y la luz de manera nítida y austera. El color gris neutro de los paneles de madera-cemento se ha usado profusamente en la construcción del perímetro. Para el suelo y el núcleo interior se ha utilizado pintura blanca. El techo, cuyas instalaciones quedan vistas, se ha pintado de negro como estrategia de camuflaje.

La complejidad oculta es parte de nuestra vida moderna, y este espacio pretende reflejar nuestra necesidad de disipar los excesos visuales que nos rodean.

Obra: Ctrl+Green
Arquitectos: Marta Muñoz + Josean Ruiz Esquiroz
Ubicación: Madrid, España
Año: 2016
Tipo: reforma interior
Cliente: privado
Constructor: Trazo. Gestión Integral de Proyectos
+ ruizesquiroz.com

[:gl]

Ctrl+Green é a reconversión dun espazo industrial nun estudo-vivenda nas inmediacións de Madrid Río. A estratexia arquitectónica baséase en duplicar e gardar (xa sexa espazo e/ou enerxía). En primeiro lugar, duplícanse elementos arquitectónicos (o chan e a fachada) xerando cámaras activas. En segundo lugar e grazas á estratexia anterior, o proxecto almacena enerxía e multitude de obxectos (sobre todo libros e ferramentas), despexando a vista do magnífico ceo de Madrid.

Ctrl+Green. Reconversión de un espacio industrial RuizEsquiroz + Marta Muñoz Arquitectos o1

Duplicar a pel: O local orixinal non dispoñía de illante térmico. O seu perímetro estaba acristalado nas súas tres orientacións, pero as súas carpinterías e vidros eran simples. A primeira decisión foi realizar unha segunda pel de vidro cara ao interior, o suficientemente separada da existente, como para crear unha galería transitable que illase térmica e acusticamente. Uns estores motorizados evitan o exceso de soleamiento no verán.

Galería en 7 movementos: Este espazo intersticial resolveuse con sete seccións distintas ao longo dos 40 metros lineais das súas tres fachadas. Como a altura das xanelas era de 150cm e non permitía asomarse á rúa, decidiuse elevar o chan 45 cm, permitindo o seu uso como terraza cara ao exterior e como banco corrido cara ao interior. Baixo este perímetro ocúltanse grandes caixóns con rodas, onde se almacenan miles de documentos, ferramentas e mobles. Na orientación sur a galería é un invernadoiro cheo de plantas colgantes. Na esquina Suroeste convértese nunha terraza habitable rodeada dunha horta urbana. Na fachada oeste, a sección varía converténdose nun sofá integrado cunha mesa de traballo. Finalmente, na fachada norte, redúcese o espazo entre as peles, despregando un diván rodeado de libros e multitude de armarios.

Duplicar o chan: A colocación dun novo pavimento sobre o existente, permitiu instalar un chan radiante de baixa temperatura con soleira de anhidrita, alimentado por un sistema de climatización de aerotermia, substituíndo o antigo e ineficiente aire acondicionado. No chan resolvéronse tamén as novas instalacións de fontanería. O acabado final, en pintura de poliuretano branca, salienta a abstracción e a luminosidade do espazo.

Todo Roda: Deseñáronse 21 caixóns móbiles de diferentes tamaños, que se ocultan baixo a galería perimetral. Para adaptarse ás súas dimensións variables fabricáronse mediante control numérico e se ensamblaron sen ningún tipo de tornillería ou adhesivo, confiando unicamente no rozamiento xerado polas súas xuntas en “cremallera”.

Tamén foron especificamente deseñadas e construídos os prototipos da gran mesa transparente, as mesas para os computadores, e a camareira auxiliar. Todos estes mobles con rodas permiten que o espazo se reconfigure rapidamente en función de cada necesidade.

A luz como materia: Utilizáronse materiais abstractos que potencian o espazo e a luz de maneira nítida e austera. A cor gris neutra dos paneis de madeira-cemento usouse profusamente na construción do perímetro. Para o chan e o núcleo interior utilizouse pintura branca. O teito, cuxas instalacións quedan vistas, pintouse de negro como estratexia de camuflaxe.

A complexidade oculta é parte da nosa vida moderna, e este espazo pretende reflectir a nosa necesidade de disipar os excesos visuais que nos rodean.

Obra: Ctrl+Green
Arquitectos: Marta Muñoz + Josean Ruiz Esquiroz
Emprazamento: Madrid, España
Aoo: 2016
Tipo: reforma interior
Cliente: privado
Constructor: Trazo. Xestión Integral de Proxectos
+ ruizesquiroz.com

[:en]

Ctrl+Green is a renovation project of an industrial space, changing its use into an office/house in the vicinity of Madrid Río. The architectural strategies are based on duplication and saving, both energy and space. Firstly, we duplicate some architectural elements (the floor and the façade) creating active chambers. Secondly, and thanks to the first strategy, we save and store energy as well as multiple objects (mainly books, tools and furniture), clearing the way for the views of Madrid´s skyline.

Ctrl+Green. Reconversión de un espacio industrial RuizEsquiroz + Marta Muñoz Arquitectos o1

Doubling the skin: The former industrial space didn´t have any thermal insulation on its walls. Its perimeter was glazed facing every direction, but the windows and glazing were insufficient and antiquated. The first decision was to create a second skin inwards, with a space in-between big enough to be used as a pedestrian corridor, which at the same time, isolates the inner space thermally and acoustically. The excess of sunlight is filtered by a hanging garden and wireless motorized blinds.

Gallery in 7 movements: This interstitial space is transformed in seven different sections. If we unfold the gallery, it measures 40m in length, facing three different directions. The 150cm height of the existing windows wouldn’t allow us to see the street from the inside, that´s why we decided to elevate the floor 45 cm, allowing its use as an external terrace and as a linear bench inwards. Below that perimeter band, several wheeled drawers are hidden, in which thousands of books, tools and furniture can be stored. In the southern gallery there is a greenhouse with plenty of hanging plants. At the southwest corner it becomes a terrace surrounded by an urban orchard. In the western façade, the section of the gallery varies again, integrating a cushioned bench and a worktable.  Finally, at the northern façade, the space in-between is reduced. There, we have a divan surrounded by books and plenty of wardrobes.

Doubling the floor: The construction of a new floor over the existing one, allows the installation of a low temperature radiant floor with an anhydrite screed. It is powered by an acclimatization system of aerothermia, instead of the old and inefficient air conditioner. Inside the floor the new plumbing utilities are also located. The floor is finished with a white polyurethane paint, emphasizing the abstract and luminous space.

All on wheels: 21 mobile drawers have been designed with different sizes. They are hidden bellow the perimeter gallery. To achieve the adaptability for all the dimensions they were manufactured with CNC milling machines, and assembled with no screws or adhesive, trusting only in the friction between its “zip” joints.

Besides that, we have specifically designed three furniture prototypes: the big transparent table, the computer office tables and the auxiliary bar table. All of them are on wheels, allowing the fast reconfiguration of the space depending on its needs.

Light as matter: The project displays abstract materials which emphasize the space and light in a precise and austere way. The neutral grey of the concrete & wood´ composite panels has been used extensively in the construction of the perimeter. The floor and the inner walls are painted in white. The ceiling, in which all the electrical utilities are visible, has been painted in black, as a camouflage strategy.

Hidden complexities are part of our modern life, and this space aims to reflect our need to dispel the visual excesses around us.

Obra: Ctrl+Green
Arquitectos: Marta Muñoz + Josean Ruiz Esquiroz
Ubicación: Madrid, España
Año: 2016
Tipo: reforma interior
Cliente: privado
Constructor: Trazo. Gestión Integral de Proyectos
+ ruizesquiroz.com

[:]

[:es]Premios BBConstrumat 2017[:gl]Premios BBConstrumat 2017[:en] BBConstrumat 2017 Awards[:]

[:es]

Premios BBConstrumat 2017
El hospital de Olot y comarcal de la Garrotxa fue el ganador de la edición de los Premios BBConstrumat 2015 en la categoría de edificación.

El objetivo de los Premios es distinguir y dar a conocer las obras y propuestas que representan al sector de la construcción y generan un valor añadido en los siguientes ámbitos:

· Obra construida, en las categoríasArquitectura’ e/o ‘Infraestructuras‘. Fecha límite: 17 de abril de 2017

Pueden participar todas las obras de arquitectura, urbanismo e infraestructuras, de nueva planta o de intervención en obras existentes, acabadas entre el 1 de enero de 2015 y el 31 de diciembre de 2016, promovidas, proyectadas, dirigidas o construidas en cualquier país del mundo y por cualquier agente del proceso constructivo de España, Portugal y Andorra.

Bases

Formulario de preinscripción

· Proyecto y/o servicio innovador. Fecha límite: 31 de marzo de 2017

Categoría exclusiva para empresas expositoras de la edición 2017.

Si ya es expositor puede inscribirse a través del:

Área Expositor

Bases

· Producto y/o material innovador. Fecha límite: 31 de marzo de 2017.

Categoría exclusiva para empresas expositoras de la edición 2017.

Si ya es expositor puede inscribirse a través del:

Área Expositor

Bases

· Stand Barcelona Building Construmat 2017. Fecha límite: 31 de marzo de 2017

Categoría exclusiva para empresas expositoras de la edición 2017.

Esta categoría incentiva la calidad de la arquitectura efímera, pone en valor su potencial y estimula la curiosidad de los visitantes de la exposición.

Si ya es expositor puede inscribirse a través del:

Área Expositor

Bases

La edición de este año premiará la excelencia técnica y la capacidad de dar respuestas a los nuevos retos del sector desde la calidad del diseño, la innovación y la sostenibilidad medio-ambiental, económica y social.

El jurado se dará a conocer a principios de marzo y estará formado por profesionales y académicos de reconocida trayectoria.

La entrega de los premios tendrá lugar el miércoles 24 de mayo dentro del Barcelona Building Construmat 2017, con la presencia de los ganadores y los miembros del jurado.

Contamos con la Fundació Mies van der Rohe como comisaria de los premios.

Más información en este enlace.

[:gl]

Premios BBConstrumat 2017
O hospital de Olot e comarcal da Garrotxa foi o gañador da edición dos Premios BBConstrumat 2015 na categoría de edificación.

O obxectivo dos Premios é distinguir e dar a coñecer as obras e propostas que representan ao sector da construción e xeran un valor engadido nos seguintes ámbitos:

· Obra construída, nas categorías ‘Arquitectura’ e/ou ‘Infraestructuras‘. Data límite: 17 de abril de 2017

Poden participar todas as obras de arquitectura, urbanismo e infraestruturas, de nova planta ou de intervención en obras existentes, acabadas entre o 1 de xaneiro de 2015 e o 31 de decembro de 2016, promovidas, proxectadas, dirixidas ou construídas en calquera país do mundo e por calquera axente do proceso construtivo de España, Portugal e Andorra.

Bases

Formulario de preinscripción

· Proxecto e/ou servizo innovador. Data límite: 31 de marzo de 2017

Categoría exclusiva para empresas expositoras da edición 2017.

Se xa é expositor pode inscribirse a través do:

Área Expositor

Bases

· Producto e/ou material innovador. Data límite: 31 de marzo de 2017.

Categoría exclusiva para empresas expositoras da edición 2017.

Se xa é expositor pode inscribirse a través do:

Área Expositor

Bases

· Stand Barcelona Building Construmat 2017. Fecha límite: 31 de marzo de 2017

Categoría exclusiva para empresas expositoras da edición 2017.

Esta categoría incentiva a calidade da arquitectura efémera, pon en valor o seu potencial e estimula a curiosidade dos visitantes da exposición.

Se xa é expositor pode inscribirse a través do:

Área Expositor

Bases

A edición deste ano premiará a excelencia técnica e a capacidade de dar respostas aos novos retos do sector desde a calidade do deseño, a innovación e a sustentabilidade medio-ambiental, económica e social.

O xurado darase a coñecer a principios de marzo e estará formado por profesionais e académicos de recoñecida traxectoria.

A entrega dos premios terá lugar o mércores 24 de maio dentro do Barcelona Building Construmat 2017, coa presenza dos gañadores e os membros do xurado.

Contamos coa Fundació Mies van der Rohe como comisaria dos premios.

Máis información neste enlace.

[:en]

Premios BBConstrumat 2017
The county hospital of Olot and Garrotxa was the winner of the BBConstrumat Awards 2015 in the Building category.

The purpose of the Awards is to recognise and promote the projects and initiatives that represent and generate added value in the construction sector in the following areas:

· Constructed project, in the categories of ‘Architecture’ and ‘Infrastructures’. Deadline: 17 April 2017

Entries may include all kinds of architecture, urban planning and infrastructures, whether new-build or interventions in existing buildings, that were completed between 1 January 2015 and 31 December 2016, having been promoted, planned, developed or built in any country around the world by any agent involved in the construction process from Spain, Portugal and Andorra.

Terms

Pre-register

· Innovative project and/or service. Deadline: 31 March 2017

This category is exclusively for exhibitors at the 2017 event.

If you are already an exhibitor you can register in the

Exhibitors’ Area

Terms

· Innovative product and/or material. Deadline: 31 March 2017

This category is exclusively for exhibitors at the 2017 event.

If you are already an exhibitor you can register in the

Exhibitors’ Area

Terms

· Stand at Barcelona Building Construmat 2017. Deadline: 31 March 2017

This category is exclusively for exhibitors at the 2017 event.

This category is intended to incentivise quality in temporary architecture, highlighting its potential and stimulating the curiosity of visitors to the show.

If you are already an exhibitor you can register in the

Exhibitors’ Area

Rules

This year’s edition will be honouring technical excellence and the ability to find solutions to the new challenges facing the sector in terms of design quality, innovation and environmental, economic and social sustainability.

The Jury will be announced in early March and will comprise individuals of recognised prestige from the professional and academic worlds.

The prize-giving ceremony will be held on Wednesday 24 May as part of Barcelona Building Construmat 2017, attended by the winners and the members of the jury.

The Mies van der Rohe Foundation is the curator of the Awards

More information in this link. 

[:]

[:es]Yuri Avvakumov: La Ciudad Club | Jelena Prokopljević[:gl]Yuri Avvakumov: A Cidade Club | Jelena Prokopljević[:en]Yuri Avvakumov: The Club City | Jelena Prokopljević[:]

[:es]

En los años 80 un grupo de jóvenes arquitectos salidos de la escuela de arquitectura de Moscú (MArhkI) formó parte del movimiento teórico y utópico llamado arquitectura de papel. Los más conocidos entre ellos fueron: Mikhail Belov, Alexander Brodsky, Ilya Utkin, Mikhail Flippov, Nadia Bronzova y Yuri Avvakumov. Arquitectura de papel, o arquitectos de papel era un nombre peyorativo, una auto parodia y una protesta: el grupo hacía proyectos no solicitados, imposibles de realizar y contrarios a las directrices oficiales de la producción arquitectónica. Históricamente el término arquitectura de papel se acuñó en los años 20 para designar –negativamente- todos aquellos proyectos que por su forma o contenido utópico fueron alejados de su tiempo, ideología y economía y que por tanto no aportaban nada a la construcción del socialismo. En los años 80, tras las vueltas estalinistas y khruschevistas, la arquitectura de papel significaba el recuerdo o la reinterpretación del constructivismo ruso y, al mismo tiempo, la huida de los espacios impersonales, modulares, informes y baratos de la ciudad soviética producidos tras las reformas simplificadoras de Kruschev. Los arquitectos de la arquitectura de papel son hijos de la estagnación sobre todo económica y política previa a la Perestroika, cuyos reflejos en arquitectura, aunque bien disimulados en los grandes proyectos estatales, cobraban presencia en todo lo referido a la zona residencial o al espacio público no representativo. En definitiva, en la construcción de la ciudad y definición y mantenimiento del espacio público urbano.

Los jóvenes arquitectos se presentaban masivamente a los concursos de ideas organizados por las revistas Japan Architect y A+U, enviando entre 1981 y 1984 centenares de propuestas al año. Esta productividad se mantuvo, aunque disminuyendo, hasta 1988 y produjo más de 50 premios. Según Mikhail Belov,

“Lo que hacía estas propuestas diferentes de las semejantes trabajos del occidente, es sin duda, lo mismo que distingue al rock soviético del rock occidental: la tensión, la aspiración a expresarse hasta el final, la búsqueda por la harmonía perfecta y un confort elemental.”

Su propuesta para el concurso de ideas de A+U de 1984 titulado “El estilo para el año 2001” describía muy gráficamente las referencias con las que contaban los jóvenes arquitectos, cuya contraposición conceptual venía personificada en un Stalin y un Modulor. Una torre parecida a la Universidad Lomonosov contrapuesta a una anónima torre de cristal, un arco y columnas con relieves que frivolizan la habitual iconografía del realismo socialista, estrellas de cinco puntas, enmarcan el encuentro de dos personajes e ilustran la intensidad de aquel patrimonio teórico que buscaba expresarse, como apuntaba Belov.

M. Belov entrada para el concurso de A+U “A Style for the Year 2001”, 1984.
M. Belov entrada para el concurso de A+U “A Style for the Year 2001”, 1984.

El mismo concurso fue ganado por otro “arquitecto de papel”, Yuri Avvakumov, de 27 años, entonces profesor en el MArhkI recién titulado. El proyecto que presentó se titulaba Ciudad-Club, una reflexión sobre el barrio donde vivía, las manzanas alrededor de la calle Nagornaya de Moscú, un microrayon (micro distrito) de unos 30.000 habitantes. Formado en los años 60, en la primera etapa del boom de las khruschovki –edificios prefabricados de relativamente baja calidad- de entre 5 y 10 plantas y una aspecto repetitivo e impersonal. Como problema se identifica la planificación informe, típica de los barrios-dormitorio con el espacio público tratado como un resto de la construcción, funcionalmente indefinido y sin favorecer la relación interhumana. Un problema recurrente y sin resolver, exceptuando los paliativos que ha aportado la sociedad de consumo, en las ciudades socialistas de toda Europa.

El concepto del proyecto extiende la idea de club, un espacio cerrado, interior e íntimo, destinado a un grupo limitado, a la ciudad y lo contrapone a la planificación masificada e impersonal de la ciudad socialista. El club, o mejor, el club obrero fue todo un mito de la arquitectura vanguardista soviética: condensador social, taller y escenario de la transformación del hombre, base de la sociedad comunista. En 1984, los ideales de crear el nuevo hombre soviético eran ya obsoletos y la reminiscencia al club obrero tenía un aire irónico.

Y. Avvakumov y Estudio de estudiantes de MARKhI Ciudad-Club 1984. Detalles plaza, carril, patio, bulevar, calle, parque
Y. Avvakumov y Estudio de estudiantes de MARKhI Ciudad-Club 1984. Detalles plaza, carril, patio, bulevar, calle, parque.

El proyecto tiene dos vertientes: primero, de identificar los espacios urbanos típicos, para dotarlos de un confort adecuado para un urbanita moderno. Segundo, de desarrollar en estos  espacios las estructuras adaptables a los usos que los habitantes les quieran asignar. El proyecto muestra diferentes opciones de cómo crear la red de ambientes que pueden aparecer y desarrollarse independientemente, pero sin embargo, formar una unidad estilística y formal. Avvakumov crea “interiores urbanos”: plaza, carril, patio, bulevar, calle, parque. Les dota de estructuras básicas aparentemente efímeras, modulares, prefabricadas y altamente adaptables; las sitúa en el suelo y en los edificios para que los nuevos clubs puedan integrar a todo el espacio.

El proyecto de  Ciudad Club nunca se planteó seriamente para incorporarlo en la planificación urbana de Moscú, ni tan sólo como concepto a estudiar y adaptar. Sin embargo a Yuri Avvakumov le trajo cierto prestigio profesional. En 1984 en el Museo Mayakovsky de Moscú fue organizada una exposición donde, al lado de las obras históricas, los organizadores incluyeron una pequeña sección de las obras contemporáneas, seguidoras del modernismo. El Proyecto de Ciudad Club que justo había ganado el concurso en Japón fue incluido, pero a los tres días de la inauguración tuvo que ser retirado por no haber pasado la censura militar. Sin embargo, a Boris Yeltsin, entonces alto funcionario del PCUS de Moscú, le gustó el proyecto y lo elogió públicamente. No fue el proyecto, pero sí esta mención que a Avvakumov le valió la entrada en la Unión de los Arquitectos de la URSS.

El concepto de estructuras intermedias pensado para la calle Nagornaya tuvo sus paralelas occidentales en la obra de Bernard Tschumi o del grupo NATo. Yuri Avvakumov lo volvió a desarrollar junto con Yuri Kuzin en el proyecto de Leonidovsk (1987), donde implementaron una serie de elementos intermedios entre los volúmenes y en el espacio público del famoso esquema constructivista que Ivan Leonidov presento en 1930 en el concurso para la nueva ciudad socialista de Magnitogorsk.

“La arquitectura del desierto urbano es contemporánea… como acróbatas errantes, apareciendo desde ninguna parte y yéndose a ninguna parte, auto-elevadora, auto- y constantemente reparable, pobre proletaria antes que acomodada, absurda y de papel antes que real y acabada. Esta es la reinterpretación de hoy de las vanguardias de los 1920…”

Y. Avvakumov, 1984

Y.Avvakumov, Y. Kuzin Leonidovsk 1987.
Y.Avvakumov, Y. Kuzin Leonidovsk 1987.

Jelena Prokopljevic. Doctora Arquitecta
Barcelona. marzo 2014

Fotografías:

1 y 3 Nostalgia of Culture. Contemporary Soviet Visionary Architecture. The Architectural Association. London, 1988

2 y 4 Agit Arch

[:gl]

Nos anos 80 un grupo de novos arquitectos saídos da escola de arquitectura de Moscova (MArhkI) formou parte do movemento teórico e utópico chamado arquitectura de papel. Os máis coñecidos entre eles foron: Mikhail Belov, Alexander Brodsky, Ilya Utkin, Mikhail Flippov, Nadia Bronzova e Yuri Avvakumov.. Arquitectura de papel, ou arquitectos de papel era un nome peyorativo, unha auto parodia e unha protesta: o grupo facía proxectos non solicitados, imposibles de realizar e contrarios ás directrices oficiais da produción arquitectónica. Historicamente o termo arquitectura de papel acuñouse nos anos 20 para designar -negativamente- todos aqueles proxectos que pola súa forma ou contido utópico foron afastados do seu tempo, ideoloxía e economía e que por tanto non achegaban nada á construción do socialismo. Nos anos 80, tras as voltas estalinistas e khruschevistas, a arquitectura de papel significaba o recordo ou a reinterpretación do constructivismo ruso e, ao mesmo tempo, a fuxida dos espazos impersonales, modulares, informes e baratos da cidade soviética producidos tras as reformas simplificadoras de Kruschev. Os arquitectos da arquitectura de papel son fillos da estagnación sobre todo económica e política previa á Perestroika, cuxos reflexos en arquitectura, aínda que ben disimulados nos grandes proxectos estatais, cobraban presenza en todo o referido á zona residencial ou ao espazo público non representativo. En definitiva, na construción da cidade e definición e mantemento do espazo público urbano.

En los años 80 un grupo de jóvenes arquitectos salidos de la escuela de arquitectura de Moscú (MArhkI) formó parte del movimiento teórico y utópico llamado arquitectura de papel. Los más conocidos entre ellos fueron: Mikhail Belov, Alexander Brodsky, Ilya Utkin, Mikhail Flippov, Nadia Bronzova y Yuri Avvakumov. Arquitectura de papel, o arquitectos de papel era un nombre peyorativo, una auto parodia y una protesta: el grupo hacía proyectos no solicitados, imposibles de realizar y contrarios a las directrices oficiales de la producción arquitectónica. Históricamente el término arquitectura de papel se acuñó en los años 20 para designar –negativamente- todos aquellos proyectos que por su forma o contenido utópico fueron alejados de su tiempo, ideología y economía y que por tanto no aportaban nada a la construcción del socialismo. En los años 80, tras las vueltas estalinistas y khruschevistas, la arquitectura de papel significaba el recuerdo o la reinterpretación del constructivismo ruso y, al mismo tiempo, la huida de los espacios impersonales, modulares, informes y baratos de la ciudad soviética producidos tras las reformas simplificadoras de Kruschev.  Los arquitectos de la arquitectura de papel son hijos de la estagnación sobre todo económica y política previa a la Perestroika, cuyos reflejos en arquitectura, aunque bien disimulados en los grandes proyectos estatales, cobraban presencia en todo lo referido a la zona residencial o al espacio público no representativo. En definitiva, en la construcción de la ciudad y definición y mantenimiento del espacio público urbano.

Os novos arquitectos presentábanse masivamente aos concursos de ideas organizados polas revistas Japan Architect e A+U, enviando entre 1981 e 1984 centenares de propostas ao ano. Esta produtividade mantívose, aínda que diminuíndo, ata 1988 e produciu máis de 50 premios. Segundo Mikhail Belov,

“O que facía estas propostas diferentes dos semellantes traballos do occidente, é sen dúbida, o mesmo que distingue ao rock soviético do rock occidental: a tensión, a aspiración para expresarse ata o final, a procura pola harmonía perfecta e un confort elemental.”

A súa proposta para o concurso de ideas de A+U de 1984 titulado O estilo para o ano 2001” describía moi gráficamente as referencias coas que contaban os novos arquitectos, cuxa contraposición conceptual viña personificada nun Stalin e un Modulor. Unha torre parecida á Universidade Lomonosov contraposta a unha anónima torre de cristal, un arco e columnas con relevos que frivolizan a habitual iconografía do realismo socialista, estrelas de cinco puntas, enmarcan o encontro de dous personaxes e ilustran a intensidade daquel patrimonio teórico que buscaba expresarse, como apuntaba Belov.

M. Belov entrada para el concurso de A+U “A Style for the Year 2001”, 1984.
M. Belov entrada para o concurso de A+U “A Style for the Year 2001”, 1984.

O mesmo concurso foi gañado por outro “arquitecto de papel”, Yuri Avvakumov, de 27 anos, entón profesor no MArhkI recentemente titulado. O proxecto que presentou titulábase Cidade-Club, unha reflexión sobre o barrio onde vivía, as mazás ao redor da rúa Nagornaya de Moscova, un microrayon (micro distrito) duns 30.000 habitantes. Formado nos anos 60, na primeira etapa do boom das khruschovki -edificios prefabricados de relativamente baixa calidade- de entre 5 e 10 plantas e unha aspecto repetitivo e impersonal. Como problema identifícase a planificación informe, típica dos barrios-dormitorio co espazo público tratado como un resto da construción, funcionalmente indefinido e sen favorecer a relación interhumana. Un problema recorrente e sen resolver, exceptuando os paliativos que achegou a sociedade de consumo, nas cidades socialistas de toda Europa.

O concepto do proxecto estende a idea de club, un espazo pechado, interior e íntimo, destinado a un grupo limitado, á cidade e contrapono á planificación masificada e impersonal da cidade socialista. O club, ou mellor, o club obreiro foi todo un mito da arquitectura vangardista soviética: condensador social, taller e escenario da transformación do home, base da sociedade comunista. En 1984, os ideais de crear o novo home soviético eran xa obsoletos e a reminiscencia ao club obreiro tiña un aire irónico.

Y. Avvakumov y Estudio de estudiantes de MARKhI Ciudad-Club 1984. Detalles plaza, carril, patio, bulevar, calle, parque
Y. Avvakumov e Estudio de estudantes de MARKhI Ciudad-Club 1984. Detalles praza, carril, patio, bulevar, rúa, parque.

O proxecto ten dúas vertentes: primeiro, de identificar os espazos urbanos típicos, para dotalos dun confort adecuado para un urbanita moderno. Segundo, de desenvolver nestes  espazos as estruturas adaptables aos usos que os habitantes lles queiran asignar. O proxecto mostra diferentes opcións de como crear a rede de ambientes que poden aparecer e desenvolverse independentemente, pero con todo, formar unha unidade estilística e formal. Avvakumov crea “interiores urbanos”: praza, carril, patio, bulevar, rúa, parque. Dótalles de estruturas básicas aparentemente efémeras, modulares, prefabricadas e altamente adaptables; sitúaas no chan e nos edificios para que os novos clubs poidan integrar a todo o espazo.

O proxecto de Cidade  Club nunca se expuxo seriamente para incorporalo na planificación urbana de Moscova, nin tan só como concepto a estudar e adaptar. Con todo a Yuri Avvakumov tróuxolle certo prestixio profesional. En 1984 no Museo Mayakovsky de Moscova foi organizada unha exposición onde, á beira das obras históricas, os organizadores incluíron unha pequena sección das obras contemporáneas, seguidoras do modernismo. O Proxecto de Cidade Club que xusto gañara o concurso en Xapón foi incluído, pero aos tres días da inauguración tivo que ser retirado por non pasar a censura militar. Con todo, a Boris Yeltsin, entón alto funcionario do PCUS de Moscova, gustoulle o proxecto e eloxiouno publicamente. Non foi o proxecto, pero si esta mención que a Avvakumov valeulle a entrada na Unión dos Arquitectos da URSS.

O concepto de estruturas intermedias pensado para a rúa Nagornaya tivo as súas paralelas occidentais na obra de Bernard Tschumi ou do grupo Nato. Yuri Avvakumov volveu desenvolver xunto con Yuri Kuzin no proxecto de Leonidovsk (1987), onde implementaron unha serie de elementos intermedios entre os volumes e no espazo público do famoso esquema constructivista que Ivan Leonidov presento en 1930 no concurso para a nova cidade socialista de Magnitogorsk.

 

“A arquitectura do deserto urbano é contemporánea? como acróbatas errantes, aparecendo desde ningunha parte e índose a ningunha parte, auto-elevadora, auto- e constantemente reparable, pobre proletaria antes que acomodada, absurda e de papel antes que real e acabada. Esta é a reinterpretación de hoxe das vangardas dos 1920…”

Y. Avvakumov, 1984

Y.Avvakumov, Y. Kuzin Leonidovsk 1987.
Y.Avvakumov, Y. Kuzin Leonidovsk 1987.

Jelena Prokopljevic. Doutora Arquitecta
Barcelona. marzo 2014

Fotografías:

1 e 3 Nostalgia of Culture. Contemporary Soviet Visionary Architecture. The Architectural Association. London, 1988

2 e 4 Agit Arch

[:en]

In the 80s a group of young bulging architects of the school of architecture of Moscow (MArhkI) formed a part of the theoretical and Utopian movement called architecture of paper. More acquaintances between them were: Mikhail Belov, Alexander Brodsky, Ilya Utkin, Mikhail Flippov, Nadia Bronzova and Yuri Avvakumov. Architecture of paper, or architects of paper it was a pejorative name, an auto parodies and a protest: the group was making projects not requested, impossible to realize and opposite to the official directives of the architectural production. Architecture of paper, or architects of paper it was a pejorative name, an auto parodies and a protest: the group was making projects not requested, impossible to realize and opposite to the official directives of the architectural production. Historically the term architecture of paper was coined in the 20s to designate – negatively – all those projects that by his form or Utopian content were removed from his time, ideology and economy and that therefore were not contributing anything to the construction of the socialism. In the 80s, after the Stalinist returns and khruschevistas, the architecture of paper was meaning the recollection or the reintepretation of the Russian and, constructivismo at the same time, the flight of the impersonal, modular, formless and cheap spaces of the Soviet city produced after the reforms simplificadoras of Kruschev. The architects of the architecture of paper are children of the stagnancy especially economic and politics before the Perestroika, which reflections in architecture, though hidden well in the big state projects, they were receiving presence in everything recounted to the residential zone or to the public not representative space. Definitively, in the construction of the city and definition and maintenance of the public urban space.

The young architects were presenting massively to the contests of ideas organized by the magazines Japan Architect and A+U, sending between 1981 and 1984 hundreds of offers a year. This productivity was kept, though diminishing, until 1988 and produced more than 50 prizes. According to Mikhail Belov,

“What was doing these different offers of similar works of the west, is undoubtedly the same as it distinguishes to the Soviet rock of the western rock: the tension, the aspiration to expressing up to the end, the search for the perfect harmony and an elementary comfort.”

His offer for the contest of ideas of A+U of qualified 1984 The style for the year 2001” was describing very graphically the references which were possessing the young architects, whose conceptual contraposition was coming personified in a Stalin and a Modulor. A tower similar to the University Lomonosov opposed to an anonymous tower of crystal, an arch and columns with reliefs that frivolizan the habitual iconography of the socialist realism, stars of five tops, frame the meeting of two prominent figures and illustrate the intensity of that theoretical heritage that was seeking to express, since it was aiming At Belov.

M. Belov entrada para el concurso de A+U “A Style for the Year 2001”, 1984.
M. Belov entry for the contest of A+U “A Style for the Year 2001”, 1984.

The same contest was gained by another “architect of paper”, 27-year-old Yuri Avvakumov, teacher at the time in the MArhkI newly qualified. The project that he presented was titling City – club, a reflection on the neighborhood where it was living, the apples about the street Nagornaya of Moscow, a microrayon (mike district) of approximately 30.000 inhabitants. Formed in the 60s, in the first stage of the boom of the khruschovki – prefabricated buildings of relatively low quality – of between 5 and 10 plants and one repetitive and impersonal aspecto. Since problem identifies the formless, typical planning of the neighborhoods – bedrooms with the public space treated as a rest of the construction, functionally indefinite and without favoring the interhuman relation. A problem appellant and without resolving, exempting the palliative ones that the company of consumption has contributed, in the socialist cities of the whole Europe.

The concept of the project extends the idea of club, a closed, space interior and intimate, destined for a limited group, for the city and opposes it to the planning masificada and impersonal of the socialist city. The club, or better, the working club was the whole myth of the ultramodern Soviet architecture: social condenser, workshop and scene of the transformation of the man, base of the communist company. In 1984, the ideal ones of the new Soviet man created they were already obsolete and the reminiscence to the working club had an ironic air.

Y. Avvakumov y Estudio de estudiantes de MARKhI Ciudad-Club 1984. Detalles plaza, carril, patio, bulevar, calle, parque
Y. Avvakumov and Students’ study of MARKhI City-Club 1984. Details square, rail, court, boulevard, street, park.

The project has two slopes: first, of identifying the urban typical spaces, to provide them with a comfort adapted for a modern urbanita. I come second, of the adaptable structures develop in these spaces to the uses that the inhabitants want to assign them. The project shows different options of how to create the network of environments that can appear and to develop independently, but nevertheless, to form a stylistic and formal unit. Avvakumov believes “urban interiors”: square, rail, court, boulevard, street, park. It provides them with basic seemingly ephemeral, modular, prefabricated and highly adaptable structures; it places them in the soil and in the buildings in order that the new clubs could integrate to the whole space.

The project of Club City never appeared seriously to incorporate it in the town planning of Moscow, not only as concept to studying and adapting. Nevertheless to Yuri Avvakumov it brought certain professional prestige. In 1984 in the Museum Mayakovsky of Moscow an exhibition was organized where, next to the historical works, the organizers included a small section of the contemporary works, seguidoras of the modernism. The Project of City Club that just had gained the contest in Japan was included, but from three days of the inauguration he had to be withdrawn for not having spent the military censorship. Nevertheless, Boris Yeltsin, high civil servant at the time of the PCUS of Moscow, him liked the project and praised it publicly. It was not the project, but yes this mention that to Avvakumov cost the entry in the Union of the Architects of the USSR.

The concept of intermediate structures thought for the street Nagornaya had his western parallel bars in the work of Bernard Tschumi or of the Born group. Yuri Avvakumov turned it to developing together with Yuri Kuzin in the project of Leonidovsk (1987), where there implemented a series of intermediate elements between the volumes and in the public space of the famous scheme constructivista that Ivan Leonidov I present in 1930 in the contest for the new socialist city of Magnitogorsk.

“The architecture of the urban desert is contemporary … as errant acrobats, appearing from no part and going away nowhere, forklift truck, car – and constant repairable, poor proletarian before that well-off, absurd and of paper before that royal and finished. This one is the today reintepretation of the forefronts of 1920…”

Y. Avvakumov, 1984

Y.Avvakumov, Y. Kuzin Leonidovsk 1987.
Y.Avvakumov, Y. Kuzin Leonidovsk 1987.

Jelena Prokopljevic. PhD Architecture
Barcelona. march 2014

Photographies:

1 and 3 Nostalgia of Culture. Contemporary Soviet Visionary Architecture. The Architectural Association. London, 1988

2 and 4 Agit Arch

[:]

Pensar la arquitectura (II) | Óscar Tenreiro Degwitz

[:es]Pensar la arquitectura (I) | Óscar Tenreiro Degwitz[:gl]Pensar a arquitectura (I) | Óscar Tenreiro Degwitz[:en]Thinking the architecture (I) | Óscar Tenreiro Degwitz[:]

Neo-clasicismo auténtico la “Neue Wache”, Palacio de la Guardia, en Berlín (1818) de Karl Friedrich
Neo-clasicismo auténtico la “Neue Wache”, Palacio de la Guardia, en Berlín (1818) de Karl Friedrich | Fuente: wikipedia.org

Es necesario aclarar lo que podemos entender por ideología, una palabra que se suele aplicar sólo a la política y produce dudas aplicada a otras actividades humanas.

Tomo esta definición:

“Una ideología es el conjunto de ideas que inciden en mayor o menor grado en las características de la práctica de cualquier actividad humana, ya sea en el ámbito económico, social, político, cultural, moral o religioso, o en cualquier otro derivado de éstos”.

No hay pues en la noción de ideología ningún contenido peyorativo ni tiene siempre que aludir como se ha hecho a partir de Marx, a superestructuras económicas o sociales. Me remito al “conjunto de ideas que inciden en la práctica” lo cual deja espacio para que pueda hablarse de una ideología de grupo (Van Dijk),  casi-personal, en lugar de, como es habitual, ideología en términos socio-políticos. Lo cual no impide aceptar que aquella sea informada por ésta.

Como se sigue de la definición, toda ideología tiene un origen filosófico, surge de un modo de ver el mundo, de pensarlo. Pero no por ello quien actúa según una ideología conoce el pensamiento filosófico que la originó.

Ese desconocimiento no importa demasiado, porque la ideología inevitablemente orienta un modo de proceder en la realidad. Se establece algo parecido a un código de conducta, una norma para la actuación.

¿Cómo se termina expresando ese “modo” (moral) en la práctica de una actividad, si ella pretende convertirse en arte o se define como arte: en lo que hace el pintor, el músico, el escritor, el poeta…el arquitecto?

Hay muchas respuestas posibles a esta pregunta, todas incompletas. Porque como lo he recordado con insistencia, en toda actividad humana lo que se hace se piensa mientras se hace, es decir, el pensar una actividad se expresa dentro de los límites de esa actividad.

Se piensa haciendo

Aparte de cualquier argumento académico, que los hay muy sólidos, eso se entiende por sentido común: no hay pensamiento previo a la acción que la defina o garantice resultados. Y los mecanismos que hacen que el pensar “anterior” lleve a decisiones sobre la acción misma de pintar, escribir con letras o notas, diseñar, son siempre imprecisos. Los motiva la intuición, la reflexión, las preferencias e inclinaciones personales, las destrezas “técnicas”  de cada quien,  las afinidades estéticas o éticas (“una y la misma cosa” según Wittgenstein), una constelación personal de motivos, virtudes y limitaciones, respecto a lo que corresponde hacer en cada caso.

Y en ese punto, en el que decide lo que se va a hacer, desde la ideología se da el “salto” hacia normas que quieren simbolizar los valores ideológicos. Para Le Corbusier fueron los Cinco Puntos (el edificio sobre pilotes, la planta libre, el techo jardín, la ventana longitudinal y la fachada libre), para Adolf Loos considerar el ornamento arquitectónico como delito, en música, para Schönberg, el uso de las doce notas equivalentes, para Mondrian separarse de toda representación pictórica de la naturaleza, para los surrealistas la escritura automática del poema. Y tantas otras cosas, todas ellas prescripciones “técnicas” que se identifican, que funcionan como figuras, de una ideología.

Es en estos casos la Ideología Moderna: romper con la tradición inmediata, hacer militancia (también política) desde el arte, incorporar la visión tecnológica al quehacer artístico,  alejarse de una preceptiva moral, escandalizar al estamento social en clave revolucionaria, convertir el tema social (la vivienda de las masas por ejemplo o la investigación sobre la vivienda mínima), en objetivo de la arquitectura. Quienes abrazaban la ideología “del Moderno” aceptaban el código técnico que la acompañaba.

Neo-clasicismo “fake” La ampliación de la National Gallery de Londres (1991) de Robert Venturi (1925
Neo-clasicismo “fake” La ampliación de la National Gallery de Londres (1991) de Robert Venturi (1925) | Fuente: wikiarquitectura.com
Ideología contra ideología

Esa normativa técnica de origen ideológico, rígida y limitada en su afán de oponerse al mundo académico Beaux-Arts, fue el objeto de los ataques postmodernistas. Es así como se plantea un regreso al discurso filosófico como posible germen de un modo de aproximarse a la arquitectura menos dogmático. Pero la visión postmoderna, a manos del oportunismo, se contaminó de revancha hasta operar como ideología reaccionaria. Se ignoró el importante origen filosófico de la visión moderna para reconectarse, en términos ideológicos, con los códigos Beaux-Arts. Se revive así la noción de estilo. Aparecen (son los setenta del siglo pasado) los ingleses neoclásicos “fake” como Quinlan Terry, el pasticho imitativo a lo Robert Venturi en la National Gallery de Londres, los escapismos de Leon Krier, las horripilantes “Arenas de Picasso” del catalán Manuel Nuñez en París, el Bofill de aquí y allá (menos los aeropuertos). Al debilitarse el fundamento ético-ideológico se deja paso franco al manierismo del lenguaje “personal”, a la visión del arquitecto como recurso instrumental del Poder, a la nostalgia, a la arquitectura espectáculo, barato o caro. Se comercializa sin mala conciencia la imagen arquitectónica. Y se deja a un lado el concepto de responsabilidad social y sus implicaciones democráticas, objetivo central para la modernidad. Así, dos décadas después, China bien vale una misa.

Es de ese confuso caldo ideológico de donde surgen en los ochenta los diálogos con el deconstructivismo filosófico francés (Jacques Derrida) capitaneados por Peter Eisenman. Pretexto para crear códigos técnicos: ruptura con el ángulo recto, fragmentación (una simplista analogía con la deconstrucción del lenguaje), torceduras, diagonales. Se “traducen” a la arquitectura métodos analíticos del lenguaje.

¿Han enloquecido los arquitectos? No, están inventando una moda. Y hacia allá van los Museos, el MOMA aloja al “deconstructivismo” en 1988. Éxito y pronto olvido.

Pensar la arquitectura (III) | Óscar Tenreiro Degwitz

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, marzo 2011,
Entre lo Cierto y lo Verdadero

[:es]6 años de carrera ¿Y ahora qué?[:gl]6 anos de carreira. E agora que?[:en]6 years of career and now what?[:]

0

[:es]

6 años de carrera ¿Y ahora qué?
6 años de carrera ¿Y ahora qué?

6 años de carrera ¿Y ahora qué?

El Consejo de Representantes de Estudiantes de Arquitectura (CREARQ), organiza esta mesa redonda que tratará de arrojar algo de luz sobre cómo afrontar la entrada en el mundo laboral.

¿Qué pasa cuando te enfrentas por primera vez al mundo laboral? ¿Cuáles son tus opciones?

Participan:

– Elena Sarabia. Secretario del Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid
– Patricia Fernández. Vocal del Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid
– José Mª Echarte. Arquitecto, trabajador por cuenta ajena
– Enrique Parra. Arquitecto, autónomo

VAD07 La periferia

La comprensión de la amplitud del ámbito disciplinar es tan necesaria hoy como siempre lo ha sido, aunque quizá actualmente seamos algo más sensibles a ello. Las tareas, pre y post proyecto, o en paralelo al proyecto, son también tareas profesionales. Muchos arquitectos y arquitectas proyectan nuestro entorno desde el ámbito político promoviendo leyes, decretos, reglamentos, planes y ordenanzas. Desde la administración, muchas personas han trabajado mucho tiempo para que un trozo de terreno sea calificado como solar edificable o no lo sea. Emplazamientos que tienen un contexto socio-económico que ha sido decidido previamente por muchas otras personas, por no hablar de los reglamentos de habitabilidad que condicionan y alientan las posibilidades de diseño de los edificios.

En este contexto, este número de la revista VAD, bajo el lema La Periferia, hace una llamada a reflexiones, artículos y experiencias que abran nuestra mirada a lo que “siempre está sucediendo”, pero cuyo eco se ha perdido en el ruido que nos envuelve y que, habitualmente, la arquitectura oficial ha ido relegando a los márgenes.

Realidad y periferia de la arquitecturaRealidade e periferia da arquitecturaReality and periphery of the architecture

 [:gl]https://vimeo.com/205856318

O Consello de Representantes de Estudantes de Arquitectura (CREARQ), organiza esta mesa redonda que tratará de arroxar algo de luz sobre como afrontar a entrada no mundo laboral.

Que pasa cando te enfrontas por primeira vez ao mundo laboral? Cales son as túas opcións?

Participan:

– Elena Sarabia. Secretario do Colexio Oficial de Arquitectos de Madrid
– Patricia Fernández. Vocal do Colexio Oficial de Arquitectos de Madrid
– José Mª Echarte. Arquitecto, traballador por conta allea
– Enrique Parra. Arquitecto, autónomo

[:en]https://vimeo.com/205856318

The Representatives’ Advice of Students of Architecture (CREARQ), organizes this round table that will try to throw something of light on how confronting the entry in the labor world.

What does go on when you face for the first time to the labor world? Which are your options?

They take part:

– Elena Sarabia. Secretary of the Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid
– Patricia Fernández. Associate judge of the Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid
– José Mª Echarte.Architect, worker for foreign account
– Enrique Parra. Architect, autonomous

[:]

[:es]El pabellón escondido | Penelas Architects[:gl]O pavillón agochado | Penelas Architects[:en]The hidden pavilion | Penelas Architects[:]

[:es]

El proyecto surge de la voluntad de construir un espacio de Meditación y de Retiro, integrado en plena Naturaleza: un nuevo lugar para habitar donde sea posible pensar… donde la Cultura establezca una simbiosis con la tecnología avanzada de hoy…

El pabellón escondido Penelas Architects o4 ext04

Un nuevo lugar donde se pueda reconstruir la memoria original casi perdida del hombre… Un lugar de evocaciones… El Pabellón reacciona a las condiciones predispuestas de la Naturaleza: …Se abre completamente a ella, a través de todas sus superficies acristaladas… Se inclina para dejar espacio a la encina a la encina bicentenaria, mostrando respeto hacia ella… Se eleva a través de los captadores de sol para capturar y conducir hacia el interior, los rayos que la encina ocultaría…

Se construye en el único claro en el bosque, se envuelve en la Naturaleza y se esconde en ella, de manera  que es sólo levemente perceptible, asomando como si fuera la copa de un árbol más…

Vuela sobre una pequeña cascada de agua, protegiéndola… se mezcla con los árboles permitiendo que lo atraviesen a través de la terraza y de los  voladizos que se extienden para proteger del sol… Sólo tres materiales: estructura de acero oxidado, vidrio en las fachadas y madera de cerezo en sus interiores reverberando la presencia de la naturaleza en su interior…

Un lugar donde las emociones y las sensaciones se van alternando a lo largo de múltiples miradas… de veladuras de  arquitecturas y paisaje: un nuevo paisaje interiorizado… una arquitectura que desaparece…

Por último, un pabellón en los que los sentidos, las sensaciones y los sentimientos, generen nuevas emociones con el paso de las estaciones…

Obra: El pabellón escondido
Autor: Penelas Architects
Localización: Las Rozas, Madrid, España
Arquitecto a cargo: José Luis Esteban Penelas
Año del proyecto: 2016
Área: 70 m2
Fotografías: Miguel de Guzmán – Imagen Subliminal
+ penelas.com

[:gl]

O proxecto xorde da vontade de construír un espazo de Meditación e de Retiro, integrado en plena Natureza: un novo lugar para habitar onde  sexa posible pensar… onde a Cultura estableza unha simbiose coa tecnoloxía avanzada de hoxe…

El pabellón escondido Penelas Architects o4 ext04

Un novo lugar onde se poida reconstruír a memoria orixinal case perdida do home? Un lugar de evocacións? O Pavillón reacciona ás condicións predispostas da Natureza: …Ábrese completamente a ela, a través de todas as súas superficies acristaladas… Inclínase para deixar espazo á aciñeira á aciñeira bicentenaria, mostrando respecto cara a ela… Elévase a través dos captadores de sol para capturar e conducir cara ao interior, os raios que a aciñeira ocultaría…

Constrúese no único claro no bosque, envólvese na Natureza e escóndese nela, de maneira que  é só levemente perceptible, asomando coma se fose a copa dunha árbore máis…

Voa sobre unha pequena fervenza de auga, protexéndoa… mestúrase coas árbores permitindo que o atravesen a través da terraza e dos  voladizos que se estenden para protexer do sol… Só tres materiais: estrutura de aceiro oxidado, vidro nas fachadas e madeira de cerdeira nos seus interiores reverberando a presenza da natureza no seu interior…

Un lugar onde as emocións e as sensacións vanse alternando ao longo de múltiples miradas… de veladuras de arquitecturas  e paisaxe: unha nova paisaxe interiorizado… unha arquitectura que desaparece…

Por último, un pavillón nos que os sentidos, as sensacións e os sentimentos, xeren novas emocións co paso das estacións…

Obra: O pavillón agochado
Autor: Penelas Architects
Emprazamento: Las Rozas, Madrid, España
Arquitecto o cargo: José Luis Esteban Penelas
Ano do proxecto: 2016
Área: 70 m2
Fotografías: Miguel de Guzmán – Imagen Subliminal
+ penelas.com

[:en]

The Project fulfills the desire to Build a space for meditation and retreat, a place to Inhabit and to Think. The pavilion is built in a glade of the forest, the only clearing without a tree. It is wrapped up in Nature, hidden in it, in a way that it is only slightly perceptible.

El pabellón escondido Penelas Architects o4 ext04

Suspended over a small waterfall, the pavilion protects it. The pavilion interacts directly with the growing of trees, allowing them to pass through its terraces and cantilevers by gaps built for them.

Fully embedded within the forest, the pavilion openly embraces the presence of Nature through the enclosure of its glass exterior. The upper level surface is inclined, respectfully providing room for the growth of a bicentenary holm oak tree.

The raised light wells catch the sunrays and directs them downwards towards the interior, rays that would have otherwise been blocked by the holm oak tree.

Only three materials are used: rusted steel structure, glass facade and cherry-tree wood interior, brining Nature inside. The passing of the seasons generates new senses and emotions within the design.

Work: The hidden pavilion
Architect: Penelas Architects
Location: Las Rozas, Madrid (Spain)
Architect in Charge: José Luis Esteban Penelas
Project Year: 2016
Area: 70 sqm
Photographs: Miguel de Guzmán – Imagen Subliminal
+ penelas.com

[:]

[:es]La apropiación arquitectónica de las ciencias de la complejidad | Miquel Lacasta [:gl]A apropiación arquitectónica das ciencias da complexidade | axonometrica[:en]The architectural appropriation of the sciences of the complexity | axonometrica[:]

[:es]

La apropiación arquitectónica de las ciencias de la complejidad | Miquel Lacasta
La apropiación arquitectónica de las ciencias de la complejidad 

A lo largo del siglo XX el concepto de complejidad se ha ido integrando prácticamente en todos los ámbitos del conocimiento. La realidad es compleja, las relaciones entre diferentes cuerpos del saber son complejas, se habla de la teoría de sistemas complejos, del paradigma de la complejidad y de las ciencias de la complejidad. Muchos de los conceptos anteriores, si bien están relacionados entre sí, poseen un significado y un alcance diversos.

Las ciencias de la complejidad estudian los fenómenos del mundo asumiendo su complejidad y buscan modelos predictivos que incorporen la existencia del azar y la indeterminación. La teoría de los sistemas complejos es un modelo explicativo de los fenómenos del mundo con capacidad predictiva que reúne aportaciones de distintas ramas del conocimiento científico íntimamente relacionados con la naturaleza.1

Las primeras referencias al paradigma de la complejidad las da el sociólogo francés Edgar Morin, en contraposición a lo que denomina el paradigma de la simplificación. Morin define siete principios básicos que guían el pensamiento complejo, considerándolos complementarios e interdependientes.

Sitúa el principio sistémico o organizacional bajo el que se relaciona el conocimiento de las partes con el conocimiento del todo; el principio holístico que incide en que las partes están dentro del todo y el todo está en cada parte; el principio retroactivo que refleja cómo una causa actúa sobre un efecto y, a su vez, éste sobre la causa; el principio recursivo que supera la noción de regulación al incluir el de auto-producción y auto-organización; el principio de autonomía y dependencia en el que expresa la autonomía de los seres humanos pero, a la vez, su dependencia del medio; el principio dialógico que integra lo antagónico como complementario y finalmente el principio de la reintroducción del sujeto que introduce la incertidumbre en la elaboración del conocimiento al poner de relieve que todo conocimiento es una construcción de la mente.

Al plantear el paradigma de la complejidad se ha dicho que éste constituye una manera concreta de orientar la forma de pensar el mundo, de construir conocimiento. Una forma que incorpora el concepto de sistema complejo adaptativo, hace suya la necesidad de un diálogo continuado entre las distintas formas de conocimiento, y niega la existencia de formas de conocimiento más simples unas que otras.

En su aspecto más académico las ciencias de la complejidad es un cuerpo de conocimiento todavía hoy en pleno desarrollo, dedicado al estudio de los sistemas naturales dinámicos, que engloba un conjunto de teorías y sub-teorías interrelacionadas. De estas teorías emergen y se consolidan algunos conceptos claves en la caracterización de la ciencia contemporánea como son la idea de caos, la imprevisibilidad, el azar, el indeterminismo, la no-linealidad, la autoorganización, la emergencia y la autosemejanza.

Una de las obsesiones de estas ciencias de la complejidad es aproximarse a la realidad, en sus más diversas manifestaciones sin simplificarla, sin renunciar a su entramado complejo.

Varias teorías procedentes de las ciencias, se dirigen, explícita o implícitamente, en este sentido. Una lectura epistemológica de las mismas, muestra que estas teorías acercan paradójicamente las ciencias naturales y las ciencias humanas y quizás en parte por ello, la arquitectura no ha permanecido al margen de la emergencia de este conocimiento y con cierta naturalidad, ha hecho suyas algunas de las principales aportaciones de estas teorías y algunas de sus aplicaciones al comportamiento espacial.

El concepto de complejidad, entendido tradicionalmente en un sentido cuantitativo, es revisado, proponiéndose una visión cualitativa de la idea misma de complejidad promoviendo una nueva visión de carácter operativo, apuntándose cómo puede ser aplicada al desarrollo creativo de la arquitectura del siglo XXI.

En cualquier caso, estas teorías manejan unos términos para describir y explicar la realidad que se mueven en unas coordenadas muy distintas a las tradicionales y que como mínimo han enriquecido una parte del discurso arquitectónico para crítica de los pensadores más tradicionales y solaz de aquellos que prefieren desmarcarse de una sintaxis que consideran avejentada. La arquitectura, en sus más diversas manifestaciones, aparece en el nuevo contexto, constituida por fluctuaciones, iteraciones, borrosidad, turbulencias y torbellinos, catástrofes, fractales, bifurcaciones, atractores extraños, líneas de fuerza, etc.

El éxito del concepto complejidad entre los arquitectos actuales esta fuera de toda duda. Algunos arquitectos sin mentar específicamente ciertos modelos científicos, adoptan algunos de sus conceptos clave tanto en la producción y el diseño de sus edificios, como en sus escritos y conferencias. En realidad podríamos afirmar que estos modelos científicos están entrañados en un contexto cultural que transciende lo científico.2

Otros arquitectos incluso están usando términos propios de las ciencias de la complejidad sin ni tan siquiera darse cuenta o saber de su existencia. En suma, la apropiación arquitectónica de las ciencias de la complejidad se hace desde las formas más explicitas y cultas, hasta las más sutiles, desde las más directas hasta las indirectamente mezcladas en otros contextos.

Independiente de ciertas posturas que por vanidad se acercan al paradigma de la complejidad como tendencia más cercana a una moda que a un planteo investigador serio, se puede percibir y se están desarrollando trabajos profesionales, docentes e investigaciones de primera línea que indican un profundo cambio en la manera de hacer arquitectura, síntomas relacionados con la visión científica contemporánea y con un meta-contexto cultural a esa visión, vinculada.3

Más allá de lo científico, la adopción por parte de la arquitectura de ideas y conceptos provenientes de estas ciencias naturales es una operación que desvela una relación fundamental con la naturaleza tal y como así ha sido a lo largo de la historia de la arquitectura.

Esta operación de mímesis con la naturaleza puede entenderse como la voluntad mimética de la arquitectura de reproducir una visión científica de lo natural, pautada por la idea de complejidad.

Una vez más, no lo vamos a descubrir ahora, una mirada abierta a la naturaleza ofrece a la arquitectura una verdadera base desde la que investigar sobre nuevas herramientas de referencia del hecho proyectual contemporáneo. No se trata tanto de que las ciudades y los edificios sean miméticamente naturaleza, sino que se comporten como ella.

A fin de cuentas si los humanos no dejamos de ser una especie más de la naturaleza, nuestros hábitats y nuestras herramientas no pueden ser otra cosa que naturales, es decir, si consideramos un panal de abejas como una estructura natural, no podemos dejar de considerar una ciudad como naturaleza misma.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, noviembre 2012

Notas:

1 Es interesante el artículo de BONIL, Josep, PUJOL, Rosa Maria, SANMARTÍ, Neus, y TOMÁS, Catalina, “Un nuevo marco para orientar respuestas a las dinámicas sociales: el paradigma de la complejidad”, Universidad Autónoma de Barcelona,UAB, Bellaterra, 2004.

Los autores forman parte del grupo Complex del Departamento de Didáctica de la Matemática y las Ciencias Experimentales de la Universidad Autónoma de Barcelona

2 GRILLO, Carlos D., La Arquitectura y la Naturaleza Compleja: Arquitectura, Ciencia y Mimesis a finales del Siglo XX, UPC Departament de Composició Arquitectònica, tesis doctoral dirigida por Dra. Marta Llorente, Barcelona 2005, p. 28.

3 Ídem

[:gl]

A apropiación arquitectónica das ciencias da complexidade 

Ao longo do século XX o concepto de complejidad se ha ir integrando prácticamente en todos os ámbitos do coñecemento. A realidade é complexa, as relacións entre diferentes corpos do saber son complexas, fálase da teoría de sistemas complexos, do paradigma da complejidad e das ciencias da complejidad. Moitos dos conceptos anteriores, aínda que están relacionados entre si, posúen un significado e un alcance diversos.

As ciencias da complejidad estudan os fenómenos do mundo asumindo o seu complejidad e buscan modelos predictivos que incorporen a existencia do azar e a indeterminación. A teoría dos sistemas complexos é un modelo explicativo dos fenómenos do mundo con capacidade predictiva que reúne achegas de distintas ramas do coñecemento científico íntimamente relacionados coa natureza.1

As primeiras referencias ao paradigma da complejidad dáas o sociólogo francés Edgar Morin, en contraposición ao que denomina o paradigma da simplificación. Morin define sete principios básicos que guían o pensamento complexo, considerándoos complementarios e interdependientes.

Sitúa o principio sistémico ou organizacional baixo o que se relaciona o coñecemento das partes co coñecemento do todo; o principio holístico que incide en que as partes están dentro do todo e o todo está en cada parte; o principio retroactivo que reflicte como unha causa actúa sobre un efecto e, á súa vez, este sobre a causa; o principio recursivo que supera a noción de regulación ao incluír o de auto-produción e auto-organización; o principio de autonomía e dependencia no que expresa a autonomía dos seres humanos pero, á vez, a súa dependencia do medio; o principio dialógico que integra o antagónico como complementario e finalmente o principio da reintroducción do suxeito que introduce a incerteza na elaboración do coñecemento ao poñer de relevo que todo coñecemento é unha construción da mente.

Ao expor o paradigma da complexidade díxose que este constitúe unha maneira concreta de orientar a forma de pensar o mundo, de construír coñecemento. Unha forma que incorpora o concepto de sistema complexo adaptativo, fai súa a necesidade dun diálogo continuado entre as distintas formas de coñecemento, e nega a existencia de formas de coñecemento máis simples unas que outras.

No seu aspecto máis académico as ciencias da complexidade é un corpo de coñecemento aínda hoxe en pleno desenvolvemento, dedicado ao estudo dos sistemas naturais dinámicos, que engloba un conxunto de teorías e sub-teorías interrelacionadas. Destas teorías emerxen e consolídanse algúns conceptos craves na caracterización da ciencia contemporánea como son a idea de caos, a imprevisibilidad, o azar, o indeterminismo, a non-linealidad, a autoorganización, a emerxencia e a autosemejanza.

Unha das obsesións destas ciencias da complexidade é aproximarse á realidade, nas súas máis diversas manifestacións sen simplificala, sen renunciar ao seu armazón complexo.

Varias teorías procedentes das ciencias, diríxense, explícita ou implicitamente, neste sentido. Unha lectura epistemológica das mesmas, mostra que estas teorías achegan paradoxalmente as ciencias naturais e as ciencias humanas e quizais en parte por iso, a arquitectura non permaneceu á marxe da emerxencia deste coñecemento e con certa naturalidade, fixo súas algunhas das principais achegas destas teorías e algunhas das súas aplicacións ao comportamento espacial.

O concepto de complexidade, entendido tradicionalmente nun sentido cuantitativo, é revisado, propoñéndose unha visión cualitativa da idea mesma de complexidade promovendo unha nova visión de carácter operativo, apuntándose como pode ser aplicada ao desenvolvemento creativo da arquitectura do século XXI.

En calquera caso, estas teorías manexan uns termos para describir e explicar a realidade que se moven nunhas coordenadas moi distintas ás tradicionais e que como mínimo enriqueceron unha parte do discurso arquitectónico para crítica dos pensadores máis tradicionais e solaz daqueles que prefiren desmarcarse dunha sintaxe que consideran avejentada. A arquitectura, nas súas máis diversas manifestacións, aparece no novo contexto, constituída por fluctuaciones, iteracións, borrosidad, turbulencias e bulebules, catástrofes, fractales, bifurcacións, atractores estraños, liñas de forza, etc.

O éxito do concepto complejidadentre os arquitectos actuais esta fóra de toda dúbida. Algúns arquitectos sen amentar especificamente certos modelos científicos, adoptan algúns dos seus conceptos crave tanto na produción e o deseño dos seus edificios, como nos seus escritos e conferencias. En realidade poderiamos afirmar que estes modelos científicos están entrañados nun contexto cultural que transciende o científico.2

Outros arquitectos mesmo están a usar termos propios das ciencias da complexidade sen nin tan sequera darse conta ou saber da súa existencia. En suma, a apropiación arquitectónica das ciencias da complexidade faise desde as formas máis explicitas e cultas, ata as máis sutís, desde as máis directas ata as indirectamente mesturadas noutros contextos.

Independente de certas posturas que por vaidade achéganse ao paradigma da complexidade como tendencia máis próxima a unha moda que a un expoño investigador serio, pódese percibir e estanse desenvolvendo traballos profesionais, docentes e investigacións de primeira liña que indican un profundo cambio na maneira de facer arquitectura, síntomas relacionados coa visión científica contemporánea e cun meta-contexto cultural a esa visión, vinculada.3

Máis aló do científico, a adopción por parte da arquitectura de ideas e conceptos provenientes destas ciencias naturais é unha operación que desvela unha relación fundamental coa natureza tal e como así foi ao longo da historia da arquitectura.

Esta operación de mímesis coa natureza pode entenderse como a vontade mimética da arquitectura de reproducir unha visión científica do natural, pautada pola idea de complexidade.

Unha vez máis, non o imos a descubrir agora, unha mirada aberta á natureza ofrece á arquitectura unha verdadeira base desde a que investigar sobre novas ferramentas de referencia do feito proyectual contemporáneo. Non se trata tanto de que as cidades e os edificios sexan miméticamente natureza, senón que se comporten como ela.

A final de contas se os humanos non deixamos de ser unha especie máis da natureza, os nosos hábitats e as nosas ferramentas non poden ser outra cousa que naturais, é dicir, se consideramos un panal de abellas como unha estrutura natural, non podemos deixar de considerar unha cidade como natureza mesma.

Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, novembro 2012

Notas:

1 É interesante el artigo de BONIL, Josep, PUJOL, Rosa Maria, SANMARTÍ, Neus, e TOMÁS, Catalina, “Un novo marco para orientar respuestas as dinámicas sociais: o paradigma da complexidade”, Universidad Autónoma de Barcelona,UAB, Bellaterra, 2004.

Os autores forman parte do grupo Complex do Departamento de Didáctica da Matemática e as Ciencias Experimentais da Universidade Autónoma de Barcelona

2 GRILLO, Carlos D., La Arquitectura y la Naturaleza Compleja: Arquitectura, Ciencia y Mimesis a finales del Siglo XX, UPC Departament de Composició Arquitectònica, tesis doctoral dirigida por Dra. Marta Llorente, Barcelona 2005, p. 28.

3 Ídem

[:en]

The architectural appropriation of the sciences of the complexity

Along the 20th century the concept of complexity has been joining practically all the areas of the knowledge. The reality is complex, the relations between different bodies of to know are complex, one speaks about the theory of complex systems, about the paradigm of the complexity and about the sciences of the complexity. Many of the previous concepts, though they are related between yes, possess a diverse meaning and a scope.

The sciences of the complexity study the phenomena of the world assuming his complexity and there search predictive models who incorporate the existence of the random and the indetermination. The theory of the complex systems is an explanatory model of the phenomena of the world with predictive capacity that assembles contributions of different branches of the scientific knowledge intimately related to the nature.1

The first references to the paradigm of the complexity are given by the French sociologist Edgar Morin, in contraposition to what it names the paradigm of the simplification. Morin defines seven basic beginning that guide the complex thought, considering them to be complementary and interdependent.

It places the systemic beginning or organizacional under that the knowledge of the parts is related to the knowledge completely; the holistic beginning that affects in that the parts are inside everything and everything is in every part; the retroactive beginning that reflects how a reason acts on an effect and, in turn, this one on the reason; the recursive beginning that overcomes the notion of regulation on having included that of auto-production and self-organization; the beginning of autonomy and dependence in the one that expresses the autonomy of the human but, beings simultaneously, his dependence of the way; the beginning dialógico that integrates the antagonistic thing as complementary and finally the beginning of the reintroduction of the subject that introduces the uncertainty in the production of the knowledge on having emphasized that any knowledge is a construction of the mind.

On having raised the paradigm of the complexity it has been said that this one constitutes a concrete way of orientating the way of thinking the world, of constructing knowledge. One forms that it incorporates the concept of complex adaptative system, makes his the need of a dialog continued between the different forms of knowledge, and denies the existence of the simplest forms of knowledge some that different.

In his more academic aspect the sciences of the complexity it is a body of knowledge still today in full development dedicated to the study of the natural dynamic systems, which includes a set of theories and interrelated sub-theories. Of these theories they emerge and some key concepts are consolidated in the characterization of the contemporary science since they are the idea of chaos, the unpredictability, the random, the indeterminism, the non-linearity, the self-organization, the emergency and the autosimilarity.

One of the obsessions of these sciences of the complexity is to come closer the reality, in his more diverse manifestations without simplifying it, without resigning his complex studding.

Several theories proceeding from the sciences, go, explicitly or implicitly, in this respect. A reading epistemológica of the same ones, it shows that these theories bring over paradoxically the natural sciences and the human sciences and probably partly for it, the architecture has not remained to the margin of the emergency of this knowledge and with certain naturalness, has made his some of the principal contributions from these theories and some of his applications to the spatial behavior.

The concept of complexity, understood traditionally with a quantitative sense, is checked, proposing him a qualitative vision of the idea itself of complexity promoting a new vision of operative character, signing how it can be applied to the creative development of the architecture of the 21st century.

In any case, these theories handle a few terms to describe and to explain the reality that they move in a few coordinates very different from the traditional ones and that as minimum they have enriched a part of the architectural speech for critique of the most traditional thinkers and recreation of those that prefer being unmarked of a syntax that they consider to be grown older. The architecture, in his more diverse manifestations, appears in the new context, constituted by fluctuations, iterations, borrosidad, turbulences and whirlwinds, catastrophes, fractals, bifurcations, atractores strangers, lines of force, etc.

The success of the concept complejidadentre the current architects this one out of any doubt. Some architects without specifically certain scientific models mention, adopt some of his key concepts so much in the production and the design of his buildings, since in his writings and conferences. Actually we might affirm that these scientific models are contained in a cultural context that transciende the scientific thing.2

Other architects even are using own terms of the sciences of the complexity without so at least realize or to know of his existence. In sum, the architectural appropriation of the sciences of the complexity is done from the most explicit and educated forms, up to the subtlest, from the most direct up to the indirectly mixed ones in other contexts.

Independent from certain positions that for pretense approach the paradigm of the complexity as nearest trend a mode that to one I raise serious investigator, it is possible to perceive and there are developing professional, educational works and investigations of the first line that indicate a deep change in the way of making cultural meta-contexto architecture, symptoms related to the scientific contemporary vision and to one to this vision, linked.3

Beyond the scientific thing, the adoption on the part of the architecture of ideas and concepts from these natural sciences is an operation that reveals a fundamental relation with the nature as like that has been along the history of the architecture.

This operation of mímesis with the nature can be understood as the mimetic will of the architecture to reproduce a scientific vision of the natural thing, ruled by the idea of complexity.

Once again, we are not going to discover it now, a look opened for the nature offers to the architecture real base from which to investigate on new tools of reference of the fact proyectual contemporary. It does not treat itself so much that the cities and the buildings are mimetically a nature, but they behave as her.

Una vez más, no lo vamos a descubrir ahora, una mirada abierta a la naturaleza ofrece a la arquitectura una verdadera base desde la que investigar sobre nuevas herramientas de referencia del hecho proyectual contemporáneo. No se trata tanto de que las ciudades y los edificios sean miméticamente naturaleza, sino que se comporten como ella.

Ultimately if the human beings we do not stop being one more species of the nature, our habitats and our tools cannot be another thing that natural, that is to say, if we consider a honeycomb of bees to be a natural structure, we cannot stop considering to be a city as nature itself.

Miquel Lacasta. PhD architect
Barcelona, november 2012

Notes:

1 There is interesting the article by BONIL, Josep, PUJOL, Rosa Maria, SANMARTÍ, Neus, y TOMÁS, Catalina, “A new frame to orientate answers to the social dynamics: the paradigm of the complexity”, Universidad Autónoma de Barcelona,UAB, Bellaterra, 2004.

The authors form a part of the Complex Group of the Department of Didactics of the Mathematics and the Experimental Sciences of the Autonomous University of Barcelona.

2 GRILLO, Carlos D., La Arquitectura y la Naturaleza Compleja: Arquitectura, Ciencia y Mimesis a finales del Siglo XX, UPC Departament de Composició Arquitectònica, doctoral thesis directed for Dra. Marta Llorente, Barcelona 2005, p. 28.

3 Ídem

[:]

Pensar la arquitectura (I) | Óscar Tenreiro Degwitz

Villa Adriana | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Villa Adriana | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

El deseo de contrastar puntos de vista sobre lo que se debe hacer se ha hecho fuerte entre arquitectos en las últimas tres décadas. En algunos medios académicos ese deseo, convertido en materia de estudio, se denomina (incorrectamente) Teoría de la Arquitectura. Que sería un cuerpo de ideas, conceptos, puntos de vista, que buscan explicar la arquitectura, entendiendo por explicación

“el hacer patente el qué, por qué, para qué, y el cómo de las cosas y de los sucesos del mundo”,

definición que tomo a falta de otra mejor y que ha sido la sustancia del quehacer filosófico durante siglos.

Cuando entré a estudiar Arquitectura en 1955, se veía como “teoría” la cátedra  sobre “Introducción y Elementos de la Arquitectura”, que venía a ser como un discurso general sobre la arquitectura y el oficio de arquitecto. Nuestro profesor era Santiago Goiri (1919-1974), quien nos hablaba por ejemplo de que el principal problema de la arquitectura era la cubierta, de que la historia de la Humanidad estaba escrita en piedra, o de las partes de las que constaba un Proyecto.

Villa Adriana | Fotografía Óscar Tenreiro Degwitz
Villa Adriana | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz

Pero nada más. No había surgido todavía el oficio de “crítico de arquitectura”; y quienes ejercían esa función lo hacían más bien desde la perspectiva del historiador. Sonaban mucho los nombres de Sigfried Giedion (1888-1968), de Lewis Mumford (1895-1990) y un poco menos Nikolaus Pevsner (1902-1983), todos historiadores. De Giedion nos recomendaban insistentemente leer “Espacio, Tiempo y Arquitectura”; y cuando se hizo fuerte el prestigio de Bruno Zevi (1918-2000) leeríamos “Saber ver la Arquitectura” (1948) donde la historia era fundamento del juicio de valor.

Reyner Banham (1922-1988) o Leonardo Benévolo (1923) cultivaron esa mirada, así como en la década siguiente Manfredo Tafuri (1935-1994). Giulio Carlo Argan (1909-1992) aunque bastante mayor que Zevi, irrumpe en el mundo de la crítica más tarde, con su libro “Proyecto y Destino” de 1965. Eran nuestras referencias.

Villa Adriana | Fotografía Óscar Tenreiro Degwitz
Villa Adriana | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Continuadores

A partir de ese legado, a fines de los sesenta se expande la actividad crítica con el postmodernismo. Los nombres son muchos. La crítica se institucionaliza…y se empobrece el debate. Los críticos reclaman autonomía (¿?). Se pasa de una visión “sobre todo ideológica” a una que quiere ser “sobre todo filosófica”. Un ejemplo de la primera podría ser la crítica (1956) de Giulio Carlo Argan a la iglesia de Ronchamp de Le Corbusier, a la cual consideraba, desde su marxismo, una traición al racionalismo del primer Corbu. Y de la segunda el famoso libro de Robert Venturi “Complejidad y Contradicción en la Arquitectura” (1966) que es un inteligente resumen de muchas de las reflexiones sobre la arquitectura histórica que venían circulando desde los años cincuenta.

La famosa frase de Aldo Rossi (“no hay justificación ideológica para un puente que se cae”) formulada por un hombre de formación marxista, marca el abandono de “ese” fardo ideológico. Rossi, ya no un historiador sino un arquitecto en ejercicio, llama a una visión de la ciudad más completa, valora el papel del monumento, de la memoria, recurre al concepto de la analogía entre ciudad nueva y ciudad de la memoria, rescata del desprecio imágenes de una arquitectura esencial: el techo a dos aguas, la ventana como perforación, la simetría barroca. Se establece la “cita”, el detalle que reproduce el viejo ornamento. Y se impone la arquitectura de papel, el culto a los valores gráficos de la representación de la arquitectura.

Villa Adriana Fotografía Óscar Tenreiro Degwitz
Villa Adriana | Fotografía: Óscar Tenreiro Degwitz
Metafísica y Arquitectura

Si el postmodernismo no podía negar el valor de la arquitectura de la segunda generación moderna (Aalto, Kahn, Niemeyer, Villanueva, Barragán) lo hizo prescindiendo de sus raíces culturales. Se convirtió a Le Corbusier, como portavoz de lo moderno, en el enemigo visible. Y si él había dicho que estaba “fuera de todo propósito filosófico” correspondía refutarlo convirtiendo el filosofar en recurso central. Es esa  la “Teoría” de la Arquitectura, que suplanta la de mis tiempos de estudiante. La manejan no sólo historiadores sino arquitectos activos (además de Rossi, Venturi, Eisenman, los Krier, etc.).

Parten de la idea de que una construcción metafísica tiene una correspondencia directa en una física, la arquitectónica, olvidando (salvo Leon Krier, ideólogo nato) que todo razonar filosófico para incidir en la acción se hace ideología, código moral ético y estético que dicta un modo de proceder técnico. El “embrujo del lenguaje” confunde. Para ir del discurso a la acción “dentro” de la disciplina se necesita una normativa ideológica de alcance técnico. Como que un edificio sea blanco, sobre pilotes, que la escala musical sea dodecafónica o que la pintura sea abstracta. El discurso filosófico queda atrás. Buscando escapar de una ideología se adopta otra. Es lo que estos pensadores-arquitectos hacen, en fin de cuentas.

En el fondo todo creador al seleccionar un color, un material, una armonía, lo hace a partir de una ética (vinculada a una estética) que deriva de un cuerpo ideológico. Y ese creador puede ser grande o mediocre. Paradójicamente, muchas arquitecturas de buenos pensadores, como los que acabo de nombrar, son de poco interés.

Villa Adriana Fotografía Óscar Tenreiro Degwitz
Villa Adriana | Fotografía Óscar Tenreiro Degwitz

Hoy se hace ideología con el uso de la computadora, así como se hizo ideología con los sistemas de edificaciones  (normativas industriales, prefabricación) desde la visión marxista. ¡Todo el mundo a hacer superficies alabeadas y trabajar con redes espaciales!

Pero más vale no olvidar que las ideologías son excluyentes, deben ser sustituidas por otras gracias al aporte del creador libre, del artesano, del que construye en un contexto cultural específico y no quiere ni debe ser excluido. Las ideologías como códigos de conducta surgen para ser superadas, modificadas o enriquecidas.

Villa Adriana | Fotografía Óscar Tenreiro Degwitz
Villa Adriana | Fotografía Óscar Tenreiro Degwitz

Pensar la arquitectura (II) | Óscar Tenreiro Degwitz

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, marzo 2011,
Entre lo Cierto y lo Verdadero

[:es]Hambre de arquitectura. Necesidad y práctica de lo cotidiano[:gl]Fame de arquitectura. Necesidade e práctica do cotián[:en]Hunger of architecture. Need and practice of the daily thing[:]

0

[:es]

Hambre de arquitectura. Necesidad y práctica de lo cotidiano

¿Ha muerto la arquitectura? Tras la era de la arquitectura del espectáculo, ¿es posible comenzar de nuevo? Hoy, cuando la virtualidad se cobra innumerables víctimas en forma de almas sin cuerpo, la realidad que ofrece la arquitectura nos brinda un asidero firme en ese descenso irrefrenable hacia lo inmaterial. La arquitectura nos permite sentir una especial continuidad con el mundo. Al hacernos conscientes de los hechos elementales de la vida o al mostrar la mera relación con el universo, la arquitectura se hace presente.

Pocos “bocados de realidad” pueden ser saboreados a lo largo de un día, pero todavía sentimos la necesidad de volver a casa tras una larga jornada delante de trillones de unos y ceros retroiluminados a sesenta hertzios. Como un charco que fuerza nuestros pasos y con algo de fastidio nos obliga a saltarlo, lo real nos estimula como vivencia. La arquitectura y la ciudad se han convertido en el penúltimo refugio de la realidad, un reducto donde sentirse vivo: esa es la arquitectura que la vida reclama.

Tal vez la arquitectura deje de ser necesaria cuando ya no ofrezca lo que Sartre llamaba “alegría estética”, es decir, un especial tipo de placer que recibe el hombre al perfeccionarse conociendo lo que le rodea y a sí mismo. Pero aún no ha llegado ese tiempo sin alegrías. Este libro de Santiago de Molina es una invitación a comprobar que el campo de acción más propio de la arquitectura es precisamente el hombre en su cotidianeidad. Que la arquitectura tiene mucho futuro. Que, por supuesto, sigue habiendo hambre de arquitectura, pero de una arquitectura real.

Santiago de Molina es arquitecto y educador. Premio extraordinario de Doctorado, compagina sus labores docentes con el trabajo en su oficina de arquitectura. Su obra construida ha sido seleccionada en la Bienal de Arquitectura y Urbanismo Española 2013. Ha publicado los libros Arquitectos al margen y Collage y Arquitectura, seleccionado éste último en los premios FAD de Arquitectura y Crítica 2015. En Ediciones Asimétricas ha publicado el título Múltiples estrategias de la arquitectura.



[:gl]

Hambre de arquitectura. Necesidad y práctica de lo cotidiano

Morreu a arquitectura? Tras a era da arquitectura do espectáculo, é posible comezar de novo? Hoxe, cando a virtualidade cóbrase innumerables vítimas en forma de almas sen corpo, a realidade que ofrece a arquitectura bríndanos un asidero firme nese descenso irrefreable cara ao inmaterial. A arquitectura permítenos sentir unha especial continuidade co mundo. Ao facernos conscientes dos feitos elementais da vida ou ao mostrar a mera relación co universo, a arquitectura faise presente.

Poucos “bocados de realidade” poden ser saboreados ao longo dun día, pero aínda sentimos a necesidade de volver a casa tras unha longa xornada diante de trillones duns e ceros retroiluminados a sesenta hertzios. Como un charco que forza os nosos pasos e con algo de amolo obríganos a saltalo, o real estimúlanos como vivencia. A arquitectura e a cidade convertéronse no penúltimo refuxio da realidade, un reduto onde sentirse vivo: esa é a arquitectura que a vida reclama.

Quizáis a arquitectura deixe de ser necesaria cando xa non ofreza o que Sartre chamaba “alegría estética”, é dicir, un especial tipo de pracer que recibe o home ao perfeccionarse coñecendo o que lle rodea e a si mesmo. Pero aínda non chegou ese tempo sen alegrías. Este libro de Santiago de Molina é unha invitación para comprobar que o campo de acción máis propio da arquitectura é precisamente o home no seu cotidianeidade. Que a arquitectura ten moito futuro. Que, por suposto, segue habendo fame de arquitectura, pero dunha arquitectura real.

Santiago de Molina eé arquitecto e educador. Premio extraordinario de Doutoramento, compaxina os seus labores docentes co traballo na súa oficina de arquitectura. A súa obra construída foi seleccionada na Bienal de Arquitectura e Urbanismo Española 2013. Publicou os libros Arquitectos a marxe e Collage e Arquitectura, seleccionado este último nos premios FAD de Arquitectura e Crítica 2015. En Edicións Asimétricas publicou o título Múltiples estratexias da arquitectura.



[:en]

Hambre de arquitectura. Necesidad y práctica de lo cotidiano

Has architecture died? After the age of the architecture of the spectacle, is it possible to begin again? Today, when the virtuality recovers innumerable victims in the shape of souls without body, the reality that offers the architecture offers to us a firm handle in this unrestrained decrease towards the immaterial thing. The architecture allows us to feel a special continuity with the world. On having made ourselves conscious of the elementary facts of the life or on having showed the mere relation with the universe, the architecture becomes present.

Few «morsels of reality» can be savoured throughout one day, but still we feel the need to come back home after a long day in front of trillions of some and zeros retroiluminados to sixty hertzes. As a puddle that forces our steps and with something of nuisance it forces us to jump it, the royal thing stimulates us as experience. The architecture and the city have turned into the penultimate refuge of the reality, a redoubt where to feel alive: this it is the architecture that the life claims.

Maybe the architecture stops being necessary when already it does not offer what Sartre was calling a » aesthetic happiness «, that is to say, a special type of pleasure that the man receives on having be perfected knowing what him makes a detour and to yes same. But still this time has not come without happy moments. This Santiago de Molina’s book is an invitation to verify that the most own field of action of the architecture is precisely the man in his ordinariness. That the architecture has very much future. That, certainly, there continues being hunger of architecture, but of a royal architecture.

Santiago de Molina is an architect and educator. Extraordinary prize of Doctorate, he reconciles his educational labors with the work in his office of architecture. His constructed work has been selected in the Spanish Biennial show of Architecture and Urbanism 2013. He has published the books Architects to the margin and Collage and Architecture,  selected the latter in the prizes FAD of Architecture and Critique 2015. In Asymmetric Editions the title has published Multiple strategies of the architecture.



[:]

[:es]Restaurante El Papagayo | Ernesto Bedmar[:gl]Restaurante El Papagaio | Ernesto Bedmar[:en]Restaurant El Papagayo | Ernesto Bedmar[:]

[:es]

El hueco.

Aproximadamente 32 años atrás, en una visita a mi país y mi familia y hablando con el distinguido arquitecto cordobés «Togo» Díaz es que descubrí que se vendía un pasillo que era originalmente una servidumbre de paso para las casonas de la manzana. Él lo había usado como depósito para una de sus obras con vista al palacio de justicia y el paseo Sobremonte.

El Papagayo_Ernesto Bedmar_03_int01

Para ese entonces yo vivía en Hong Kong y había visitado en varias ocasiones Japón, en donde descubrí el valor que los Asiáticos le dan a todos los espacios, pero en particular al «pequeño espacio” y como de ello logran algo «mágico».
Con gran entusiasmo, una vez comprado, se lo mostré a mi padre quien, cuando lo vio por primera vez, pensó que su hijo estaba loco. Por suerte el viejo llego a vivir para ver la transformación que sufrió ese pasillo para convertirse en un hermoso loft. Siempre recuerdo su gran asombro y el orgullo con el que se lo mostraba a todos sus amigos:

“ojalá él pudiera hoy ver El Papagayo”.

Los años transcurrieron y el loft fue deteriorándose y se transformaba en algo cada vez menos rentable. A través de amigos conocí al chef Javier Rodríguez quien vivió y disfrutó varios años de Singapur, mi adoptado país. Entre vinos y charlas fue como la idea del actual Papagayo se formalizó.

El “Hueco”, como yo le llamo, sólo tiene 2.40 metros de ancho por 32 metros de largo y una altura de casi 7 metros. Originalmente tenía una losa de hormigón, muy poca luz y sus dos paredes eran de ladrillo visto que datan del 1870.
La intención fue crear un sitio bañado de luz natural por lo cual el techo de hormigón se reemplazó por uno de vidrio, enfatizando así la gran altura del interior. Los espacios físicos requeridos eran los baños, la cocina (el espacio principal), la sala y arriba un privado y la oficina pensante de Javier. Todo esto requería la introducción de varios elementos técnicos como cables, caños, desagües, ventilación, etc… Para todo ello fue nuestra decisión utilizar sólo una pared, la que hoy vemos terminada en hormigón y así dejar intacta pared original de ladrillo. De esta forma creamos un contraste entre lo contemporáneo y lo antiguo. Esto estableció la posición de la cava y los baños, los cuales fueron cubiertos con madera, sin llegar a la losa y así crear un pequeño edificio dentro de otro.

La fachada fue concebida de manera muy simple enfatizando la altura del sitio.
 Mi colaborador de siempre y director técnico de mis obras en Argentina es el arquitecto Roberto Mansilla, quien hizo, de un sueño una realidad.

Obra: Restaurante El Papagayo
Autor: Ernesto Bedmar
Ubicación: Arturo M. Bas 69, Córdoba, Argentina
Año Proyecto: 2015
Dirección Técnica: Roberto Mansilla
Diseño de interiores: Lucía Roland – CAPÓ estudio
Obra de arte: “Bandada” de Santiago Lena
Fotografía: Wifre Meléndrez
+ bedmarandshi.com

[:gl]

O oco.

Aproximadamente 32 anos atrás, nunha visita ao meu país e a miña familia e falando co distinguido arquitecto cordobés «Togo» Díaz é que descubrín que se vendía un corredor que era orixinalmente unha servidume de paso para os casaróns da mazá. El usábao como depósito para unha das súas obras con vista ao palacio de xustiza e o paseo Sobremonte.

El Papagayo_Ernesto Bedmar_03_int01

Para ese entón eu vivía en Hong Kong e visitara en varias ocasións Xapón, onde descubrín o valor que os Asiáticos lle dan a todos os espazos, pero en particular ao «pequeno espazo» e como diso logran algo «máxico».Con gran entusiasmo, unha vez comprado, mostreillo ao meu pai quen, cando o viu por primeira vez, pensou que o seu fillo estaba tolo. Por sorte o vello chego a vivir para ver a transformación que sufriu ese corredor para converterse nun fermoso loft. Sempre lembro o seu gran asombro e o orgullo co que llo mostraba a todos os seus amigos:

“oxalá el puidese hoxe ver O Papagaio”.

Os anos transcorreron e o loft foi deteriorándose e transformábase en algo cada vez menos rendible. A través de amigos coñecín ao chef Javier Rodríguez quen viviu e gozou varios anos de Singapura, o meu adoptado país. Entre viños e charlas foi como a idea do actual Papagaio formalizouse.

O “Oco”, como eu chámolle, só ten 2.40 metros de ancho por 32 metros de longo e unha altura de case 7 metros. Orixinalmente tiña unha laxa de formigón, moi pouca luz e as súas dúas paredes eran de ladrillo visto que datan do 1870.?A intención foi crear un sitio bañado de luz natural polo cal o teito de formigón substituíuse por un de vidro, salientando así a gran altura do interior. Os espazos físicos requiridos eran os baños, a cociña (o espazo principal), a sala e arriba un privado e a oficina pensante de Javier. Todo isto requiría a introdución de varios elementos técnicos como cables, caños, desaugadoiros, ventilación, etc… Para todo iso foi nosa decisión utilizar só unha parede, a que hoxe vemos terminada en formigón e así deixar intacta parede orixinal de ladrillo. Desta forma creamos un contraste entre o contemporáneo e o antigo. Isto estableceu a posición da cava e os baños, os cales foron cubertos con madeira, sen chegar á laxa e así crear un pequeno edificio dentro doutro.

A fachada foi concibida de maneira moi simple salientando a altura do sitio. O meu colaborador de sempre e director técnico das miñas obras en Arxentina é o arquitecto Roberto Mansilla, quen fixo, dun soño unha realidade.

Obra: Restaurante O Papagaio
Autor: Ernesto Bedmar
Emprazamento: Arturo M. Bas 69, Córdoba, Arxentina
Ano Proxecto: 2015
Dirección Técnica: Roberto Mansilla
Deseño de interiores: Lucía Roland – CAPÓ estudio
Obra de arte: “Bandada” de Santiago Lena
Fotografía: Wifre Meléndrez
+ bedmarandshi.com

[:en]

The hollow.

Approximately 32 years behind, in a visit to my country and my family and speaking with the distinguished architect native of Cordoba «Togo» Díaz it is that I discovered that there was sold a corridor that was originally a servitude of step for the casonas of the apple. He had used it as warehouse for one of his works with sight to the courthouse and the walk Sobremonte.

El Papagayo_Ernesto Bedmar_03_int01

For this then I was living in Hong Kong and had visited in several occasions Japan, where I discovered the value that the Asians give him to all the spaces, but especially to the «small space» and since of it they achieve something «magic». With great enthusiasm, once bought, I showed it to my father who, when it saw it for the first time, thought that his son was mad. Thankfully the old man I manage to live to see the transformation that suffered this corridor to turn into a beautiful loft. Always I remember his great amazement and the pride with the one that was showing it to all his friends:

“I hope so! he could today see El Papagayo”.

The years passed and the loft was deteriorating and it was transforming in something less and less profitably. Across friends I knew the chef Javier Rodríguez who lived and enjoyed several years of Singapore, my adopted country. Between wines and chats it was like the idea of the current Papagayo was formalized.

The “Hollow”, since I call him, only has 2.40 meters of width per 32 meters of length and a height of almost 7 meters. Originally it had a slab of concrete, very few light and his two walls were of brick I dress that they date back of 1870. The intention was to create a site bathed of natural light for which the ceiling concrete was replaced by one of glass, emphasizing this way the great height of the interior. The physical needed spaces were the baths, the kitchen (the principal space), the room and there arrives the private one and Javier’s thinking office. All that was needing the introduction of several technical elements as cables, tubes, outlets, ventilation, etc… For all this it was our decision to use only a wall, which today we see finished in concrete and this way to leave intact original wall of brick.

The front was concebida in a very simple way emphasizing the height of the site. My collaborator of always and the technical director of my works in Argentina is the architect Roberto Mansilla, who did, of a dream a reality.

Work: Restaurant El Papagayo
Author: Ernesto Bedmar
Location: Arturo M. Bas 69, Córdoba, Argentine
Year Project: 2015
Technical direction: Roberto Mansilla
Interior design: Lucía Roland – CAPÓ estudio
Work of art: “Bandada” de Santiago Lena
Photography: Wifre Meléndrez
+ bedmarandshi.com

[:]

[:es]Cortinas de Cristal: recrea tu hogar con luz natural[:gl]Cortinas de Cristal: recrea o teu fogar con luz natural[:en]Crystal Curtains: it recreates your home with natural light[:]

0

[:es]

acristalia Cortinas de Cristal o1
Cortinas de Cristal

El vidrio es el material usado por antonomasia para realizar un cerramiento en el hogar. De hecho, ya durante el Imperio romano se confió en este material para cerrar sus ventanas, puertas o patios por sus beneficios y su aporte de luz natural. Si este tipo de cerramiento se remonta a la antigüedad por algo será. Esto sigue igual, lo que sí ha cambiado es su diseño, la forma de concebirlo y sus beneficios, que ahora son mayores. Las Cortinas de Cristal son el modelo actual más eficaz para realizar un cerramiento y mantener las ventajas de un espacio exterior. Visión panorámica, diseño, versatilidad, reducción de consumo energético y su contribución a la eficiencia energética son sus principales ventajas.

La Cortina de Cristal es el elemento perfecto para recrear el espacio exterior, aportándole mayor diseño y permitiendo por completo la entrada de luz natural. Gracias al proceso de templado del vidrio con el que se fabrican las cortinas se puede jugar con la luz para recrear el espacio y contribuir al ahorro energético, además de sus beneficios para la propia salud. Acristalia es especialista en este sistema de cerramientos. Fabrica, distribuye e instala cortinas de cristal ofreciendo el mejor asesoramiento de forma personalizada para un producto hecho a medida.

acristalia Cortinas de Cristal o2
Cortinas de Cristal

Ya sea una Cortina Corredera o Cortinas de Cristal, el sistema de cerramiento sin perfiles verticales permite gozar de una visión panorámica completa sin impacto visual. Por la variedad en sus productos se puede adaptar a todo tipo de formas y espacios. De esta forma la terraza quedará abierta al exterior aún estando cerrada. La entrada de luz natural y la conexión con el entorno que rodea al hogar contribuye a la liberación de estrés y conciliación del descanso que se vuelve tan necesario en una vida rutinaria.

A mayor entrada de luz, menor uso de la instalación eléctrica. El uso del aire acondicionado o de la calefacción se reduce considerablemente gracias a los tipos de vidrio con efecto aislante como el bajo emisivo, que permite la entrada de luz reduciendo su efecto en la temperatura del hogar tanto en verano como en invierno. Por eso son muchos los hogares españoles y extranjeros que han apostado ya por este sistema de cerramiento para recrear sus espacios y permitir la entrada de luz natural. Lo mejor del producto es que se puede instalar en cualquier parte del país independientemente de su clima. De hecho, hay instalaciones de este tipo en países tan diversos como Rusia, Francia o Marruecos.

acristalia Cortinas de Cristal o3
Cortinas de Cristal

Su composición resulta uno de los aspectos más importantes a la hora de decidirse por un cerramiento con vidrio puesto que es un material altamente sostenible que contribuye, además, a la eficiencia energética. Esta opción encaja perfectamente en la nueva concepción del edificio y hogar para hacerlos más sostenibles. Al final, la cuestión es disfrutar de ese espacio exterior durante todo el año, dándole un aspecto actual y contribuyendo a la sostenibilidad del hogar.

[:gl]

acristalia Cortinas de Cristal o1

O vidro é o material usado por antonomasia para realizar un cerramento no fogar. De feito, xa durante o Imperio romano confiouse neste material para pechar as súas xanelas, portas ou patios polos seus beneficios e a súa achega de luz natural. Se este tipo de cerramento remóntase á antigüidade por algo será. Isto segue igual, o que si cambiou é o seu deseño, a forma de concibilo e os seus beneficios, que agora son maiores. As Cortinas de Cristal son o modelo actual máis eficaz para realizar un cerramento e manter as vantaxes dun espazo exterior. Visión panorámica, deseño, versatilidade, redución de consumo enerxético e a súa contribución á eficiencia enerxética son as súas principais vantaxes.

A Cortina de Cristal é o elemento perfecto para recrear o espazo exterior, achegándolle maior deseño e permitindo por completo a entrada de luz natural. Grazas ao proceso de tépedo do vidro co que se fabrican as cortinas pódese xogar coa luz para recrear o espazo e contribuír ao aforro enerxético, ademais dos seus beneficios para a propia saúde. Acristalia é especialista neste sistema de cerramentos. Fabrica, distribúe e instala cortinas de cristal ofrecendo o mellor asesoramento de forma personalizada para un produto feito a medida.

acristalia Cortinas de Cristal o2

Xa sexa unha Cortina Corredera ou Cortinas de Cristal, o sistema de cerramento sen perfís verticais permite gozar dunha visión panorámica completa sen impacto visual. Pola variedade nos seus produtos pódese adaptar a todo tipo de formas e espazos. Desta forma a terraza quedará aberta ao exterior aínda estando pechada. A entrada de luz natural e a conexión coa contorna que rodea ao fogar contribúe á liberación de tensión e conciliación do descanso que se volve tan necesario nunha vida rutineira.

A maior entrada de luz, menor uso da instalación eléctrica. O uso do aire acondicionado ou da calefacción redúcese considerablemente grazas aos tipos de vidro con efecto illante como o baixo emisivo, que permite a entrada de luz reducindo o seu efecto na temperatura do fogar tanto no verán como no inverno. Por iso son moitos os fogares españois e estranxeiros que apostaron xa por este sistema de cerramento para recrear os seus espazos e permitir a entrada de luz natural. O mellor do produto é que se pode instalar en calquera parte do país independentemente do seu clima. De feito, hai instalacións deste tipo en países tan diversos como Rusia, Francia ou Marrocos.

acristalia Cortinas de Cristal o3

A súa composición resulta un dos aspectos máis importantes á hora de decidirse por un cerramento con vidro posto que é un material altamente sustentable que contribúe, ademais, á eficiencia enerxética. Esta opción encaixa perfectamente na nova concepción do edificio e fogar para facelos máis sustentables. Ao final, a cuestión é gozar dese espazo exterior durante todo o ano, dándolle un aspecto actual e contribuíndo á sustentabilidade do fogar.

[:en]

acristalia Cortinas de Cristal o1

The glass is the material used par excellence to realize a closing in the home. In fact, already during the Roman Empire he entrusted in this material to close his windows, doors or courts for his benefits and his contribution of natural light. If this type of closing goes back to the antiquity for something it will be. This is still equal, which yes has changed is his design, the way of conceiving it and his benefits, which now are major. The Curtains of Crystal are the most effective current model to realize a closing and to support the advantages of an exterior space. Panoramic vision, design, versatility, reduction of energetic consumption and his contribution to the energy efficiency are his principal advantages.

The Curtain of Crystal is the perfect element to recreate the exterior space, contributing major design and allowing completely the entry of natural light. Thanks to the process of moderated of the glass with which the curtains are made it is possible to play with the light to recreate the space and contribute to the energetic saving, besides his benefits for the own health. Acristalia eis a specialist in this system of closings. It makes, distributes and installs curtains of crystal offering the best advice of form personalized for a made made-to-measure product.

acristalia Cortinas de Cristal o2

Already it is a Sliding Curtain or Curtains of Crystal, the system of closing without vertical profiles allows to enjoy a panoramic complete vision without visual impact. For the variety in his products it is possible to adapt to all kinds of forms and spaces. Of this form the terrace will remain opened on the outside still being closed. The entry of natural light and the connection with the environment that makes a detour to the home contributes to the liberation of stress and conciliation of the rest that becomes so necessary in a routine life.

At major entry of light, minor I use of the electrical installation. The use of the air conditioning or of the heating diminishes considerably thanks to the types of glass with insulating effect as under emisivo, that allows the entry of light reducing his effect in the temperature of the home both in summer and in winter. Because of it there are great the Spanish and foreign homes that they have bet already for this system of closing to recreate his spaces and to allow the entry of natural light. The better of the product is that it is possible to install to him in any part of the country independently of his climate. In fact, there are facilities of this type in countries as diverse as Russia, France or Morocco.

acristalia Cortinas de Cristal o3

His composition turns out to be one of the most important aspects at the moment of be deciding by a closing by glass since it is a highly sustainable material that he contributes, in addition, to the energy efficiency. This option fits perfectly in the new conception of the building and home to make them more sustainable. Ultimately, the question is to enjoy this exterior space all the year round, giving him a current aspect and contributing to the sustainability of the home.

[:]

El oficio del consultor de estructuras (I) | Juan Carlos Arroyo

¿Sabes hacer el pino con los brazos abiertos a 45o?

Hace años que formulé (para mí mismo) el secreto del “tener oficio”, algo que debe tener un buen tendero, un buen médico, un buen taxista, un buen ingeniero y un buen arquitecto. El oficio se compone de tres ingredientes, el conocimiento profundo del concepto, el orden de magnitud y la tecnología.

En la universidad no se enseñan, como otras muchas cosas. Esas cosas de las que vamos a hablar aquí se aprenden más tarde, cuando no tienes más remedio porque la vida te atropella. Y en la Universidad no se enseñan porque la Universidad suele estar a la cuarta derivada y el concepto es la primera.

“A los hechos me repito”.

En estructuras estas tres patas son muy identificables. El conocimiento íntimo del concepto, del fenómeno físico o matemático, es la primera de ellas.

Famosa foto de Eduardo Torroja pensando1: “Antes y por encima de todo cálculo está la idea, …”
Famosa foto de Eduardo Torroja pensando: “Antes y por encima de todo cálculo está la idea, …”

¿Se puede ser un buen consultor estructural sin saber cómo se comporta una zapata? Incluso, sin dedicarte a las estructuras, ¿no crees que este tipo de conceptos los deberías conocer?

¿Sabes por qué necesita armadura una zapata rígida?

Una zapata rígida se comporta como indica la figura. La carga baja por las bielas inclinadas y acaba en el terreno en dos fuerzas verticales. Al pasar las bielas inclinadas al terreno se genera una fuerza de tracción que ha de cogerse con armadura.

Si no lo entiendes bien te pongo un ejemplo. Intenta hacer el pino con los brazos ligeramente abiertos en una superficie resbaladiza ¿Adivinas qué va a pasar?

“Puef que te puedef quedar fin dientef…”

Equilibrio | Ed Marks
Equilibrio | Viñeta de Edward Marks

¿Cómo lo puedes resolver?

El oficio del consultor de estructuras (I) Equilibrio Ed Marks 2
Solución | Viñeta de Edward Marks

Atándote una cuerda a las muñecas de forma que garantices el equilibrio de tus manos mediante una elemento horizontal traccionado. Lo podemos enunciar de otra forma: La biela inclinada necesita una fuerza horizontal que la desvíe para convertirse en la reacción vertical del terreno.

Esa cuerda que necesita el gimnasta es la armadura que necesita la zapata rígida para equilibrar los dos nudos inferiores.
Esa cuerda que necesita el gimnasta es la armadura que necesita la zapata rígida para equilibrar los dos nudos inferiores.

Este tipo de estructura es muy rígida, se deforma poco, la carga hace un recorrido muy corto, bajando por los brazos. La única deformación es la del acortamiento de los brazos (las bielas).

El ingeniero Peter Rice explicando su estructura. Se nota que la entendía.
El ingeniero Peter Rice explicando su estructura. Se nota que la entendía.

Entendido el concepto de las bielas y el tirante surge otra pregunta ¿Y si la zapata fuese más grande y tuviésemos que separar mucho los brazos? Aparece entonces el concepto de zapata flexible.

¿Sabes qué diferencia hay entre una zapata rígida y una zapata flexible?

¿Cómo puede llegar a carga tan lejos con el sencillo mecanismo de las bielas? Inclinando mucho las bielas; pero eso no es posible.

Los brazos del gimnasta, salvo si eres olímpico, no pueden generar un ángulo tan agudo, tenga o no tenga cuerda en las muñecas.
Los brazos del gimnasta, salvo si eres olímpico, no pueden generar un ángulo tan agudo, tenga o no tenga cuerda en las muñecas | Viñeta de Edward Marks

¿Notáis como los brazos del gimnasta no están trabajando solo a compresión? Los brazos al estar tan abiertos ya no son capaces de bajar la carga por compresión Y empiezan a flectar.

Lo que ocurre es que las bielas no pueden abrirse tanto y se abren solo lo que pueden, unos 45o. Entonces para llegar hasta el extremo de la zapata se genera un curioso mecanismo de transporte de las cargas que consiste en repetir el módulo biela-tirante hasta el extremo de la zapata.

Para pasar la carga de un módulo al siguiente se necesita una fuerza de tracción vertical que la traspase. Esa fuerza se llama ¡cortante!
Para pasar la carga de un módulo al siguiente se necesita una fuerza de tracción vertical que la traspase. Esa fuerza se llama ¡cortante!

Este mecanismo combinado es mucho más flexible, acaba de aparecer la flexión, la flexibilidad, la flecha.

Y aparecen la flexión y el cortante a la vez, porque son dos fenómenos indivisibles. El cortante es una consecuencia de la flexión, sin flexión, no hay cortante (perdón por recordaros viejos monstruos, pero el cortante es la derivada del momento).

En un zapata flexible, la necesidad de armadura aparece para resistir el momento flector que provocan las tensiones del terreno. Calcular el momento flector es muy fácil y calcular la armadura necesaria, tanto más fácil. Otro día lo vemos.
En un zapata flexible, la necesidad de armadura aparece para resistir el momento flector que provocan las tensiones del terreno. Calcular el momento flector es muy fácil y calcular la armadura necesaria, tanto más fácil. Otro día lo vemos.

Os aseguro que casi todas las estructuras (al menos las más habituales) pueden entenderse de forma sencilla, pues no son más que fenómenos físicos fáciles. Cuando entiendes el fenómeno, no hay cosa más fácil que ponerle números, un par de sumas y multiplicaciones y…

¡Hala, ya sabes calcular!

Pero también te digo otra cosa, si no te lo sabes bien, bien, igual de bien que el nombre de tu hijo…

¡No se te ocurra calcular, puede morir gente!

[:es]El oficio del consultor de estructuras (II) | Juan Carlos Arroyo[:gl]O oficio do consultor de estruturas (II) | Juan Carlos Arroyo[:en]The trade of the structures consultant (II) | Juan Carlos Arroyo[:]

Juan Carlos Arroyo (ingenio.xyz) ingeniero de camino.
Madrid, Febrero 2017

Notas:

A Eduardo Torroja se le atribuyen algunas frases que si no son suyas lo merecerían. Por ejemplo:

“Las estructuras se comportan como se arman no como se calculan”.

“Cuanto menos acero lleva el hormigón mejor se comporta”.

En un próximo post explicaremos la inteligente incongruencia de estas dos frases.

En este hueco que veredes me regala me siento muy cómodo porque puedo escribir cosas que he pensado paseando por mi pueblo. Gracias Alberto.

[:es]La góndola | Sergio de Miguel[:gl]A góndola | Sergio de Miguel[:en]The gondola | Sergio de Miguel[:]

[:es]

La góndola | Sergio de Miguel
1. Friedrichstrasse de Berlín, 1921, Mies van der Rohe.
2. Lever House, New York City (1950-51), SOM: Gordon Bunshaft

El sueño de la «torre de cristal «, cuyo origen se encuentra vinculado a la figura y obra de Mies Van der Rohe desde que en 1919 dibujara el visionario rascacielos de la Friedrichstrasse, iba a tener en su resolución un inconveniente tan prosaico como inesperado.

En 1950, cuando Gordon Bunshaft (SOM) y la Lever House de Charles Luckman se erguían en la Park Avenue de Nueva York, y su nunca antes vista fachada acristalada demandaba una estanqueidad no resuelta hasta entonces, surgió la ineludible necesidad de idear un modo de posibilitar la limpieza exterior.

La eficiente oficina de los SOM dedicó seis meses de esfuerzo continuado para encontrar el modo de resolver el problema en semejante escala. Fue en vano. Tuvieron que recurrir finalmente a los ingenieros de Jaros, Baum & Bolles, encargados de las instalaciones del edificio, en colaboración con la Otis Elevator Company para inventar la solución.

Un ingenioso aparato móvil sobre raíles consiguió suspender en el perímetro exterior una plataforma de limpieza con los operarios dentro.

La góndola | Sergio de Miguel
Góndola para limpieza muro cortina

Es probable que se acertara a bautizarla «góndola» tiempo después por sus esbeltas proporciones y sus suaves movimientos oscilantes.

La prensa y los curiosos transeúntes de la ciudad de aquellos años no dejaron de hacerse eco de semejante espectáculo. Tan sorprendente como único.

Se iniciaba entonces la arquitectura denominada de «skin and bones», un lenguaje de matices y fina dialéctica entre etéreos cerramientos y nuevas soluciones volumétricas y estructurales. Las grandes superficies de vidrio iban a imponerse en todo el mundo occidental como referente cultural y económico.

La solución en aquel tiempo ideada, por sencilla y eficaz, hoy pasa desapercibida. Pero no ha podido ser mejorada.

Algunas máquinas sí cuentan.

La góndola | Sergio de Miguel
Góndola para limpieza muro cortina

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, mayo 2010

[:gl]

1. Friedrichstrasse de Berlín, 1921, Mies van der Rohe. 2. Lever House, New York City (1950-51), SOM: Gordon Bunshaft

O soño da «torre de cristal», cuxo orixe se atopa vinculado á figura e obra de Mies Van der Rohe desde que en 1919 debuxase o visionario rañaceos da Friedrichstrasse, ía ter na súa resolución un inconveniente tan prosaico como inesperado.

En 1950, cando Gordon Bunshaft (SOM) e a Lever House de Charles Luckman erguíanse na Park Avenue de Nova York, e a súa nunca antes vista fachada acristalada demandaba unha estanqueidad non resolta até entón, xurdiu a ineludible necesidade de idear un modo de posibilitar a limpeza exterior.

A eficiente oficina dos SOM dedicou seis meses de esforzo continuado para atopar o modo de resolver o problema en semellante escala. Foi en balde. Tiveron que recorrer finalmente aos enxeñeiros de Jaros, Baum & Bolles, encargados das instalacións do edificio, en colaboracón coa Otis Elevator Company para inventar a solución.

Un enxeñoso aparello móbil sobre raíles conseguiu suspender no perímetro exterior unha plataforma de limpeza cos operarios dentro.

Góndola para limpeza muro cortina

É probable que se acertase a bautizala «góndola» tempo despois polas súas esveltas proporcións e os seus suaves movementos oscilantes.

A prensa e os curiosos transeúntes da cidade daqueles anos non deixaron de facerse eco de semellante espectáculo. Tan sorprendente como único.

Iniciábase entón a arquitectura denominada de «skin and bones», unha linguaxe de matices e fina dialéctica entre etéreos cerramentos e novas solucións volumétricas e estruturais. As grandes superficies de vidro ían impoñerse en todo o mundo occidental como referente cultural e económico.

A solución naquel tempo ideada, por sinxela e eficaz, hoxe pasa desapercibida. Pero non puido ser mellorada.

Algunhas máquinas si contan.

Góndola para limpeza muro cortina

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, maio 2010

[:en]

1. Friedrichstrasse de Berlín, 1921, Mies van der Rohe. 2. Lever House, New York City (1950-51), SOM: Gordon Bunshaft

The dream of the «tower of glass», whose origin finds  linked to the figure and Mies Van der Rohe´s work since in 1919 drew the visionario skyscraper of the Friedrichstrasse, went to have in his resolution a problem so prosaico like unexpected.

In 1950, when Gordon Bunshaft (SOM) and the Lever House of Charles Luckman heaved  in the Park Avenue of New York, and his never before seen façade glazed sued an estanqueidad unsolved until then, arose the ineludible need to contrive a way to make possible the external cleaning.

The efficient office of the SOM devoted six months of effort continued to find the way to resolve the problem in similar scale. It was in vain. They had to resort finally to the engineers of Jaros, Baum & Bolles, commissioned of the installations of the building, in colaboracón with the Otis Elevator Company to invent the solution.

An ingenious mobile device on rails managed to suspend in the exterior perimeter a platform of cleanliness with the operatives inside.

Gondola for cleanliness wall curtain.

It is probable that one was happening to baptize «gondola» time later for his slender proportions and his soft oscillating movements.

The press and the curious transients of the city of those years did not stop echoing similar spectacle. So surprising as only one.

The architecture called was beginning then of «skin and bones», a language of shades and thin dialectics between ethereal closings and new volumetric and structural solutions. The big surfaces of glass were going to be imposed in the whole western world as cultural and economic modal.

The solution in that time designed, for simple and effective, today happens unnoticed. But she could not have been improved.

Some machines yes count.

Gondola for cleanliness wall curtain.

Sergio de Miguel, architect
Madrid, may 2010

[:]

[:es]Programa de formación “ENC_17024” de Arquitasa en Barcelona. Nivel I[:gl]Programa de formación “ENC_17024” de Arquitasa en Barcelona. Nivel I[:en]Program of formation «ENC_17024» of Arquitasa in Barcelona. Level I[:]

0

[:es]

Pabellón Mies der Rohe
Pabellón Mies der Rohe

ARQUITASA es una Sociedad de Tasación HOMOLOGADA por el BANCO DE ESPAÑA, con 30 años de existencia e implantación en todo el territorio español y en varios países latinoamericanos.

ARQUITASA está integrada en el grupo empresarial AGIFI, (GIA, en Latinoamérica) junto a las empresas GINPROSAINZAMAC,FUCTURA e ION, desarrollando, además de sus trabajos de  valoración, tasación y avalúos, una labor de CAPACITACIÓN de profesionales, asesoramiento a Administraciones Públicas y empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc… ARQUITASA edita varias publicaciones periódicas, organiza Foros, Congresos y  tiene una con considerable presencia e influencia en el mundo digital, con su web, blog y actividad en las redes sociales.

Edificio Vertix de Carlos Ferrater

Dentro de su proceso de expansión, ARQUITASA precisa incorporar a su equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estos colaboradores deben tener experiencia general y específica en al menos dos campos concretos de los trece existentes en el ámbito de las valoraciones y conocer la nueva legislación.

ARQUITASA ha diseñado y desarrollado el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” para FORMAR, CAPACITAR Y HOMOLOGAR profesionales, tanto arquitectos y arquitectos técnicos, como ingenieros, economistas o abogados, además de a otros profesionales de sectores más específicos, como “expertos en arte” u otros. Todo ello con las nuevas exigencias del sector.

Ciudad de la Justicia, David Chipperfield Fotografía: Christian Richters
Ciudad de la Justicia, David Chipperfield | Fotografía: Christian Richters

El curso de BARCELONA va dirigido, principalmente aARQUITECTOS Y ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse de formación en  VALORACIONES INMOBILIARIAS, aunque pueden cursarlos otros profesionales.

ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONALES, por provincia, territorio o por cada millón de habitantes, entre los alumnos que tras cursar los TRES NIVELES del PROGRAMA DE FORMACIÓN,superen la “PRUEBA EVALUADORA FINAL” y obtengan la preceptiva HOMOLOGACIÓN.

ES DECIR, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONALES EN BARCELONA.

Hotel Porta-Fira de Toyo Ito
Hotel Porta-Fira de Toyo Ito

Estos TRES PROFESIONALES pasarán a integrarse en el “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE” de ARQUITASA. Con el resto de profesionales que logren la HOMOLOGACIÓNARQUITASAestablecerá una  RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ella, como con el resto de las empresas del GRUPO AGIFI, en el que está integrada ARQUITASA, en el ámbito de las valoraciones, pero también en los demás campos profesionales, relacionados con la ARQUITECTURA y la EDIFICACIÓN, en los que trabajan las empresas del grupo.

ARQUITASA impartirá el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” en la ciudad de BARCELONA. El primero de los cursos del PROGRAMA DE FORMACIÓN o NIVEL I, “CURSO DE INICIACIÓN A LA VALORACIÓN INMOBILIARIA. PRINCIPIOS, MÉTODOS Y CRITERIOS” se impartirá, los próximos 23 y 24 de Marzo, con una carga lectiva de 15 horas.

Esperamos tu asistencia y tu colaboración futura.

+ Información     + Inscripción[:gl]

Pabellón Mies der Rohe
Pabellón Mies der Rohe

ARQUITASA es una Sociedad de Tasación HOMOLOGADA por el BANCO DE ESPAÑA, con 30 años de existencia e implantación en todo el territorio español y en varios países latinoamericanos.

ARQUITASA está integrada en el grupo empresarial AGIFI, (GIA, en Latinoamérica) junto a las empresas GINPROSA, INZAMAC,FUCTURA e ION, desarrollando, además de sus trabajos de valoración, tasación y avalúos, una labor de CAPACITACIÓN de profesionales, asesoramiento a Administraciones Públicas y empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc… ARQUITASA edita varias publicaciones periódicas, organiza Foros, Congresos y tiene una con considerable presencia e influencia en el mundo digital, con su web, blog y actividad en las redes sociales.

Edificio Vertix de Carlos Ferrater
Edificio Vertix de Carlos Ferrater

Dentro de su proceso de expansión, ARQUITASA precisa incorporar a su equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estos colaboradores deben tener experiencia general y específica en al menos dos campos concretos de los trece existentes en el ámbito de las valoraciones y conocer la nueva legislación.

ARQUITASA ha diseñado y desarrollado el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” para FORMAR, CAPACITAR Y HOMOLOGAR profesionales, tanto arquitectos y arquitectos técnicos, como ingenieros, economistas o abogados, además de a otros profesionales de sectores más específicos, como “expertos en arte” u otros. Todo ello con las nuevas exigencias del sector.

Ciudad de la Justicia, David Chipperfield Fotografía: Christian Richters
Ciudad de la Justicia, David Chipperfield | Fotografía: Christian Richters

El curso de BARCELONA va dirigido, principalmente aARQUITECTOS Y ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse de formación en VALORACIONES INMOBILIARIAS, aunque pueden cursarlos otros profesionales.

ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONALES, por provincia, territorio o por cada millón de habitantes, entre los alumnos que tras cursar los TRES NIVELES del PROGRAMA DE FORMACIÓN,superen la “PRUEBA EVALUADORA FINAL” y obtengan la preceptiva HOMOLOGACIÓN.

ES DECIR, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONALES EN BARCELONA.

Hotel Porta-Fira de Toyo Ito
Hotel Porta-Fira de Toyo Ito

Estos TRES PROFESIONALES pasarán a integrarse en el “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE” de ARQUITASA. Con el resto de profesionales que logren la HOMOLOGACIÓN, ARQUITASAestablecerá una RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ella, como con el resto de las empresas del GRUPO AGIFI, en el que está integrada ARQUITASA, en el ámbito de las valoraciones, pero también en los demás campos profesionales, relacionados con la ARQUITECTURA y la EDIFICACIÓN, en los que trabajan las empresas del grupo.

ARQUITASA impartirá el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” en la ciudad de BARCELONA. El primero de los cursos del PROGRAMA DE FORMACIÓN o NIVEL I, “CURSO DE INICIACIÓN A LA VALORACIÓN INMOBILIARIA. PRINCIPIOS, MÉTODOS Y CRITERIOS” se impartirá, los próximos los próximos 23 y 24 de Marzo, con una carga lectiva de 15 horas.

Esperamos tu asistencia y tu colaboración futura.

+ Información + Inscripción[:en]

Pabellón Mies der Rohe
Pabellón Mies der Rohe

ARQUITASA es una Sociedad de Tasación HOMOLOGADA por el BANCO DE ESPAÑA, con 30 años de existencia e implantación en todo el territorio español y en varios países latinoamericanos.

ARQUITASA está integrada en el grupo empresarial AGIFI, (GIA, en Latinoamérica) junto a las empresas GINPROSA, INZAMAC,FUCTURA e ION, desarrollando, además de sus trabajos de valoración, tasación y avalúos, una labor de CAPACITACIÓN de profesionales, asesoramiento a Administraciones Públicas y empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc… ARQUITASA edita varias publicaciones periódicas, organiza Foros, Congresos y tiene una con considerable presencia e influencia en el mundo digital, con su web, blog y actividad en las redes sociales.

Edificio Vertix de Carlos Ferrater
Edificio Vertix de Carlos Ferrater

Dentro de su proceso de expansión, ARQUITASA precisa incorporar a su equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estos colaboradores deben tener experiencia general y específica en al menos dos campos concretos de los trece existentes en el ámbito de las valoraciones y conocer la nueva legislación.

ARQUITASA ha diseñado y desarrollado el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” para FORMAR, CAPACITAR Y HOMOLOGAR profesionales, tanto arquitectos y arquitectos técnicos, como ingenieros, economistas o abogados, además de a otros profesionales de sectores más específicos, como “expertos en arte” u otros. Todo ello con las nuevas exigencias del sector.

Ciudad de la Justicia, David Chipperfield Fotografía: Christian Richters
Ciudad de la Justicia, David Chipperfield | Fotografía: Christian Richters

El curso de BARCELONA va dirigido, principalmente aARQUITECTOS Y ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse de formación en VALORACIONES INMOBILIARIAS, aunque pueden cursarlos otros profesionales.

ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONALES, por provincia, territorio o por cada millón de habitantes, entre los alumnos que tras cursar los TRES NIVELES del PROGRAMA DE FORMACIÓN,superen la “PRUEBA EVALUADORA FINAL” y obtengan la preceptiva HOMOLOGACIÓN.

ES DECIR, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONALES EN BARCELONA.

Hotel Porta-Fira de Toyo Ito
Hotel Porta-Fira de Toyo Ito

Estos TRES PROFESIONALES pasarán a integrarse en el “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE” de ARQUITASA. Con el resto de profesionales que logren la HOMOLOGACIÓN, ARQUITASAestablecerá una RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ella, como con el resto de las empresas del GRUPO AGIFI, en el que está integrada ARQUITASA, en el ámbito de las valoraciones, pero también en los demás campos profesionales, relacionados con la ARQUITECTURA y la EDIFICACIÓN, en los que trabajan las empresas del grupo.

ARQUITASA impartirá el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” en la ciudad de BARCELONA. El primero de los cursos del PROGRAMA DE FORMACIÓN o NIVEL I, “CURSO DE INICIACIÓN A LA VALORACIÓN INMOBILIARIA. PRINCIPIOS, MÉTODOS Y CRITERIOS” se impartirá, los próximos los próximos 23 y 24 de Marzo, con una carga lectiva de 15 horas.

Esperamos tu asistencia y tu colaboración futura.

+ Información + Inscripción[:]

[:es]Rehabilitación de vivienda unifamiliar en la Zapateira | soma arquitectura[:gl]Rehabilitación de vivienda unifamiliar en la Zapateira | soma arquitectura[:en]Rehabilitation of one-family housing in the Zapateira | soma arquitectura[:]

[:es]

Nos enfrentamos a esta tarea con un enorme respeto por lo existente y con el cuidado necesario para no perder o alterar en el camino el alma de la casa.

rehabilitación viv_somaa_09_ext09

Rehabilitar una vivienda salida del estudio de D. Andrés Fernández-Albalat es para nosotros mucho más que un regalo. Si este regalo viene de la mano de un cliente con la sensibilidad suficiente para enamorarse de una obra así y que confía en nosotros para este trabajo, poco más podemos pedir. Si acaso, prudencia para actuar y no estropear nada de lo existente.

Se trata de un conjunto de dos viviendas ubicadas en una finca espectacular en la Zapateira. La vivienda principal se reforma interiormente para ajustar los espacios a las necesidades actuales, ya que tratándose de una casa de los años 70 los espacios eran un poco reducidos para lo que se demanda actualmente. Una cirugía muy sutil para revivir una casa que llevaba dormida muchos años. Nos encontramos también con una segunda construcción auxiliar, apenas una estructura que esbozaba una posible casa de la piscina o casa de invitados. Una pieza que se remata en Zinc, y que intenta no competir con la vivienda principal sino complementarla.

Se trabaja mucho el exterior, jugando con diferentes pavimentos de hormigón y con una jardinería muy cuidada que enmarca el proyecto a la perfección.

Obra: Rehabilitación de vivienda unifamiliar en la Zapateira
Proyecto original: D. Andrés Fernández-Albalat
Autor: Soma Arquitectura (Inés García Dintén, Susana Vázquez Rodríguez, Fernando Martínez López , Miguel Carballido Pensado)
Año: 2016
Emplazamiento: A Coruña, Galicia, España
Constructora: PROSIC
Fotografías: Roi Alonso
Mobiliario: Montegrappa 
+ somaa.es

[:gl]

Nos enfrentamos a esta tarea con un enorme respeto por lo existente y con el cuidado necesario para no perder o alterar en el camino el alma de la casa.

rehabilitación viv_somaa_09_ext09

Rehabilitar una vivienda salida del estudio de D. Andrés Fernández-Albalat es para nosotros mucho más que un regalo. Si este regalo viene de la mano de un cliente con la sensibilidad suficiente para enamorarse de una obra así y que confía en nosotros para este trabajo, poco más podemos pedir. Si acaso, prudencia para actuar y no estropear nada de lo existente.

Se trata de un conjunto de dos viviendas ubicadas en una finca espectacular en la Zapateira. La vivienda principal se reforma interiormente para ajustar los espacios a las necesidades actuales, ya que tratándose de una casa de los años 70 los espacios eran un poco reducidos para lo que se demanda actualmente. Una cirugía muy sutil para revivir una casa que llevaba dormida muchos años. Nos encontramos también con una segunda construcción auxiliar, apenas una estructura que esbozaba una posible casa de la piscina o casa de invitados. Una pieza que se remata en Zinc, y que intenta no competir con la vivienda principal sino complementarla.

Se trabaja mucho el exterior, jugando con diferentes pavimentos de hormigón y con una jardinería muy cuidada que enmarca el proyecto a la perfección.

Obra: Rehabilitación de vivienda unifamiliar en la Zapateira
Proyecto original: D. Andrés Fernández-Albalat
Autor: Soma Arquitectura (Inés García Dintén, Susana Vázquez Rodríguez, Fernando Martínez López , Miguel Carballido Pensado)
Año: 2016
Emplazamiento: A Coruña, Galicia, España
Constructora: PROSIC
Fotografías: Roi Alonso
Mobiliario: Montegrappa 
+ somaa.es

[:en]

We face this task an enormous respect for the existing thing and the necessary care not to lose or to alter in the way the soul of the house.

rehabilitación viv_somaa_09_ext09

To rehabilitate a bulging housing of D. Andrés Fernandez-Albalat’s study is for us much more than a gift. If this gift comes from the hand of a client with the sufficient sensibility to fall in love with a work like that and that he trusts in us for this work, little more we can ask. If chance, prudence to act and to spoil nothing of the existing thing.

It is a question of a set of two housings located in a spectacular estate in the Zapateira. The principal housing reforms internally to fit the spaces to the current needs, since treating itself about a house of the 70s the spaces they were a bit reduced for what is demanded nowadays. A very subtle surgery to re-live through a house that was taking night’s sleep many years. We meet also the second auxiliary construction, you upset a structure that was outlining a possible house of the swimming pool or guests’ house. A piece that is finished off in Zinc, and that tries not to compete with the principal housing but to complement her.

One works very much the exterior, playing with different pavements of concrete and with a very elegant gardening that frames the project to the perfection.

Work: Rehabilitation of one-family housing in the Zapateira
Original project: D. Andrés Fernández-Albalat
Author: Soma Arquitectura (Inés García Dintén, Susana Vázquez Rodríguez, Fernando Martínez López , Miguel Carballido Pensado)
Year: 2016
Location: A Coruña, Galicia, Spain
Building Company: PROSIC
Photography: Roi Alonso
Forniture: Montegrappa 
+ somaa.es

[:]

[:es]V Festival internacional de cine y arquitectura FICARQ 2017[:gl]V Festival internacional de cinema e arquitectura FICARQ 2017[:en]V Cinema and architecture international Festival FICARQ 2017[:]

[:es]

V Festival internacional de cine y arquitectura FICARQ 2017

La 5º edición del Festival Internacional de Cine y Arquitectura (FICARQ) que ocupará Santander durante los días del 4 al 8 de julio, convertirá la capital cántabra en un emisor de obras audiovisuales en las que la arquitectura jugará un papel fundamental. Para participar, es necesario inscribirse en www.festhome.com.

Toda obra audiovisual del género de ficción o documental podrá participar en la sección “Arte en el séptimo arte” o “Arquitecturas filmadas”, respectivamente. Las bases indican que cualquier persona mayor de 18 años y de cualquier nacionalidad podrá participar en el concurso con una obra inédita y original en la que se vea la arquitectura como elemento protagonista desde cualquiera de sus ámbitos. Todos los detalles para participar se han lanzado esta mañana en la web oficial del festival y en redes sociales.

El plazo para la recepción de obras audiovisuales finaliza el próximo 13 de mayo y sólo entrarán en la competición aquellas producidas a partir del 1 de enero de 2015. Aun así, cualquier proyecto creado en una fecha anterior podrá ser seleccionado para la sección informativa y ser exhibido durante el festival.

El jurado que visionará las piezas y elegirá a los ganadores estará formado por especialistas de prestigio dentro las artes audiovisuales, la arquitectura y la cultura.

Los premios a los que podrán optar las obras de ficción serán al “Mejor largometraje de ficción” y al “Mejor director de arte”, mientras que las obras del género documental se disputarán el trofeo a la “Mejor película documental”. Además, un jurado formado por profesionales de la prensa y de los medios de comunicación se reservará el derecho a otorgar el especial “Premio de la crítica”.

FICARQ enviará un correo electrónico a los autores de las obras seleccionadas antes del próximo 10 de junio. Una vez elegido el proyecto para participar en la competición, el autor aceptará la cesión de sus derechos para su reproducción y exhibición durante el festival.

Además, por segundo año consecutivo y tras su éxito en la anterior edición, FICARQ también ha lanzado las bases del “concurso de diseño del cartel de la V edición”. Todo aquel estudiante matriculado en Arquitectura Técnica, estudios superiores de Artes Gráficas, Bellas Artes o Diseño; tendrá la oportunidad de crear una propuesta de cartel que podrá ser expuesta como marco principal dentro de la quinta edición del festival.

[:gl]

V Festival internacional de cine y arquitectura FICARQ 2017

A 5º edición do Festival Internacional de Cinema e Arquitectura (FICARQ) que ocupará Santander durante os días do 4 ao 8 de xullo, converterá a capital cántabra nun emisor de obras audiovisuais nas que a arquitectura xogará un papel fundamental. Para participar, é necesario inscribirse en www.festhome.com.

Toda obra audiovisual do xénero de ficción ou documental poderá participar na sección “Arte na sétima arte” ou “Arquitecturas filmadas”, respectivamente. As bases indican que calquera persoa maior de 18 anos e de calquera nacionalidade poderá participar no concurso cunha obra inédita e orixinal na que se vexa a arquitectura como elemento protagonista desde calquera dos seus ámbitos. Todos os detalles para participar lanzáronse esta mañá na web oficial do festival e en redes sociais.

O prazo para a recepción de obras audiovisuais finaliza o próximo 13 de maio e só entrarán na competición aquelas producidas a partir do 1 de xaneiro de 2015. Aínda así, calquera proxecto creado nunha data anterior poderá ser seleccionado para a sección informativa e ser exhibido durante o festival.

O xurado que visionará as pezas e elixirá os gañadores estará formado por especialistas de prestixio dentro as artes audiovisuais, a arquitectura e a cultura.

Os premios aos que poderán optar as obras de ficción serán ao “Mellor longametraxe de ficción” e ao Mellor director de arte”?, mentres que as obras do xénero documental disputaranse o trofeo á “Mellor película documental”. Ademais, un xurado formado por profesionais da prensa e dos medios de comunicación reservarase o dereito para outorgar o especial “Premio da crítica”.

FICARQ enviará un correo electrónico aos autores das obras seleccionadas antes do próximo 10 de xuño. Unha vez elixido o proxecto para participar na competición, o autor aceptará a cesión dos seus dereitos para a súa reprodución e exhibición durante o festival.

Ademais, por segundo ano consecutivo e tras o seu éxito na anterior edición, FICARQ tamén lanzou as bases do concurso de deseño do cartel da V edición”. Todo aquel estudante matriculado en Arquitectura Técnica, estudos superiores de Artes Gráficas, Belas Artes ou Deseño; terá a oportunidade de crear unha proposta de cartel que poderá ser exposta como marco principal dentro da quinta edición do festival.

[:en]

V Festival internacional de cine y arquitectura FICARQ 2017

La 5º edición del Festival Internacional de Cine y Arquitectura (FICARQ) que ocupará Santander durante los días del 4 al 8 de julio, convertirá la capital cántabra en un emisor de obras audiovisuales en las que la arquitectura jugará un papel fundamental. Para participar, es necesario inscribirse en www.festhome.com.

Toda obra audiovisual del género de ficción o documental podrá participar en la sección “Arte en el séptimo arte” o “Arquitecturas filmadas”, respectivamente. Las bases indican que cualquier persona mayor de 18 años y de cualquier nacionalidad podrá participar en el concurso con una obra inédita y original en la que se vea la arquitectura como elemento protagonista desde cualquiera de sus ámbitos. Todos los detalles para participar se han lanzado esta mañana en la web oficial del festival y en redes sociales.

El plazo para la recepción de obras audiovisuales finaliza el próximo 13 de mayo y sólo entrarán en la competición aquellas producidas a partir del 1 de enero de 2015. Aun así, cualquier proyecto creado en una fecha anterior podrá ser seleccionado para la sección informativa y ser exhibido durante el festival.

El jurado que visionará las piezas y elegirá a los ganadores estará formado por especialistas de prestigio dentro las artes audiovisuales, la arquitectura y la cultura.

Los premios a los que podrán optar las obras de ficción serán al “Mejor largometraje de ficción” y al “Mejor director de arte”, mientras que las obras del género documental se disputarán el trofeo a la “Mejor película documental”. Además, un jurado formado por profesionales de la prensa y de los medios de comunicación se reservará el derecho a otorgar el especial “Premio de la crítica”.

FICARQ enviará un correo electrónico a los autores de las obras seleccionadas antes del próximo 10 de junio. Una vez elegido el proyecto para participar en la competición, el autor aceptará la cesión de sus derechos para su reproducción y exhibición durante el festival.

Además, por segundo año consecutivo y tras su éxito en la anterior edición, FICARQ también ha lanzado las bases del “concurso de diseño del cartel de la V edición”. Todo aquel estudiante matriculado en Arquitectura Técnica, estudios superiores de Artes Gráficas, Bellas Artes o Diseño; tendrá la oportunidad de crear una propuesta de cartel que podrá ser expuesta como marco principal dentro de la quinta edición del festival.

[:]

[:es]La cocina de la abuela de Oíza | José Ramón Hernández Correa[:gl]A cociña da avóa de Oíza | La choricera de Segovia[:en]The kitchen of the Oíza´s grandmother | La choricera de Segovia[:]

[:es]

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-modulacion-bauhaus
La cocina de la abuela de Oíza | José Ramón Hernández Correa

Hace años escuché a Sáenz de Oíza hablar contra el diseño excesivamente funcional, y puso un ejemplo muy convincente. Habló de que la cocina funcional de la Bauhaus tenía previstos exhaustivamente todos los elementos necesarios, hasta el último detalle, y todo ello perfectamente modulado y optimizado.

Era una maravilla que en los años veinte, mientras la casa de su abuela en Cáseda, Navarra, no tenía ni agua corriente ni electricidad, la cocina de la Bauhaus tuviera lavadora, horno, lavaplatos… y todos los adelantos tecnológicos.

Pero… eran todos los adelantos tecnológicos de los años veinte.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o1
La cocina de la abuela de Oíza | José Ramón Hernández Correa

Si luego se inventaba algún nuevo electrodoméstico no cabía en esa cocina tan diseñada, tan cerrada. Si las lavadoras cambiaban de sistema de funcionamiento, o de modelo, ya no encajaban en esa cocina que tenía previstas todas las tomas, todos los huecos, todos los comportamientos.

Vamos, que con que cambiara la tensión de suministro de 125 V a 220 V, prácticamente había que tirar la casa y volverla a construir.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o3
Bauhaus, cocina

Todo estaba tan cerradamente organizado que no permitía ninguna improvisación, ninguna introducción de elementos no previstos.

Mientras que la casa de su abuela tenía una cocina que consistía en una buena lumbre, una pila, una gran mesa y unos muros de piedra.

Como la casa de su abuela no tenía ni agua ni electricidad, cuando llegó la una se instaló normalmente, como si tal cosa; y cuando llegó la otra, lo mismo.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o2
Bauhaus, cocina

Y, por la misma razón, en un momento dado se pudo instalar un frigorífico, y una lavadora, y una secadora, y lo que hiciera falta. Hasta, llegado el caso, un horno microondas y una placa vitrocerámica o de inducción; aparatos estos que no son posibles en la moduladísima cocina de la Bauhaus.

Porque la cocina de su abuela era un mero contenedor abierto, indefinido, adaptable, que permitía asumir lo que fuera viniendo.

El diseño funcional en arquitectura a menudo consiste en no diseñar nada especialmente y dejar que la gente lo vaya usando y lo adapte. Es decir:

«El diseño consiste en no estorbar».

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-caseda-navarra
Caseda, Navarra

Soy funcionalista a rabiar, pero creo que esta consideración es necesaria. Hay que pensar en ella a menudo.

En todo caso, me acojo a las sabias palabras de Walt Whitman:

«¿Me contradigo? Pues bien, sí, me contradigo. En mí moran multitudes».

José Ramón Hernández Correa
Doctor Arquitecto y autor de Arquitectamos locos?
Toledo · diciembre 2011

[:gl]

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-modulacion-bauhaus

Fai anos escoitei a Sáenz de Oíza falar contra o deseño excesivamente funcional, e puxo un exemplo moi convincente. Falou de que a cociña funcional da Bauhaus tiña previstos exhaustivamente todos os elementos necesarios, ata o último detalle, e todo iso perfectamente modulado e optimizado.

Era unha marabilla que nos anos vinte, mentres a casa da súa avóa en Cáseda, Navarra, non tiña nin auga corrente nin electricidade, a cociña da Bauhaus tivese lavadora, horno, lavaplatos… e todos os adiantos tecnolóxicos.

Pero… eran todos os adiantos tecnolóxicos dos anos vinte.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o1

Se logo inventábase algún novo electrodoméstico non cabía nesa cociña tan deseñada, tan pechada. Se as lavadoras cambiaban de sistema de funcionamento, ou de modelo, xa non encaixaban nesa cociña que tiña previstas todas as tomas, todos os ocos, todos os comportamentos.

Imos, que con que cambiase a tensión de subministración de 125 V a 220 V, practicamente había que tirar a casa e volvela a construír.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o3

Todo estaba tan cerradamente organizado que non permitía ningunha improvisación, ningunha introdución de elementos non previstos.

Mentres que a casa da súa avoa tiña unha cociña que consistía nun bo lume, unha pila, unha gran mesa e uns muros de pedra.

Como a casa da súa avoa non tiña nin auga nin electricidade, cando chegou a unha instalouse normalmente, coma se tal cousa; e cando chegou a outra, o mesmo.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o2

E, pola mesma razón, nun momento dado púidose instalar un frigorífico, e unha lavadora, e unha secadora, e o que fixese falta. Ata, chegado o caso, un forno microondas e unha placa vitrocerámica ou de indución; aparellos estes que non son posibles na moduladísima cociña da Bauhaus.

Porque a cociña da súa avoa era un mero colector aberto, indefinido, adaptable, que permitía asumir o que fose vindo.

O deseño funcional en arquitectura a miúdo consiste en non deseñar nada especialmente e deixar que a xente o vaia usando e adápteo. É dicir:

«O deseño consiste en non estorbar».

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-caseda-navarra

Son funcionalista a rabiar, pero creo que esta consideración é necesaria. Hai que pensar nela a miúdo.

En todo caso, acóllome ás sabias palabras de Walt Whitman:

«Contradígome? Pois ben, si, contradígome. En min moran multitudes».

José Ramón Hernández Correa
Doutor Arquitecto e autor de Arquitectamos locos?
Toledo · decembro 2011

[:en]

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-modulacion-bauhaus

Years ago I listened to Sáenz de Oíza to speak against the excessively functional design, and it put a very convincing example. He spoke that the functional kitchen of the Bauhaus had all the necessary elements foreseen exhaustively, up to the last detail, and all this perfectly modulated and optimized.

It was a marvel that in the twenties, while the house of his grandmother in Cáseda, Navarre, had neither current water nor electricity, the kitchen of the Bauhaus had washer, oven, dishwasher … and all the technological advances.

But … they were all the technological advances of the twenties.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o1

If then some new domestic appliance was invented it was not fitting in this so designed, so closed kitchen. If the washers were changing system of functioning, or model, already they were not fitting in this kitchen that had foreseen all the captures, all the hollows, all the behaviors.

We go, that with that it was changing the tension of supply of 125 V to 220 V, practically was necessary to throw the house and turn it to constructing.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o3

Everything was so cerradamente organized that was not allowing any improvisation, any introduction of not foreseen elements.

Whereas the house of his grandmother had a kitchen that was consisting of a good fire, a battery, a great table and a few walls of stone.

Since the house of his grandmother had neither water nor electricity, when it came the one established herself normally, as if such a thing; and when other one, the same thing came.

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-bauhaus-cocina-o2

And, for the same reason, at any one time a refrigerator could install to him, and a washer, and a tumble dryer, and what was needing. Even, come the case, an oven microwave and a plate vitrocerámica or of induction; these devices that are not possible in the moduladísima kitchen of the Bauhaus.

Because the kitchen of his grandmother was a mere container opened, indefinite, adaptable, that was allowing to assume what was coming.

The functional design in architecture often consists of not designing anything specially and of allowing that the people should be using it and adapting it. It is to say:

«he design consists of not hindering».

la-cocina-de-la-abuela-de-oiza-%c2%b7-caseda-navarra

I am funcionalista to being furious, but I think that this consideration is necessary. It is necessary to think about her often.

In any case, I take refuge in Walt Whitman’s wise words:

«Do I contradict myself? Well then, yes, I contradict myself. In me multitudes dwell».

José Ramón Hernández Correa
PhD ARchitect and author of Arquitectamos locos?
Toledo · december 2011

[:]

[:es]Uniones | Elías Cueto[:gl]Unións | Elías Cueto[:en]Unions | Elías Cueto[:]

[:es]

Ha sido sólo recientemente que ha sido posible dar forma a un producto de una sola vez. Esta posibilidad sin embargo no ha supuesto la definitiva desaparición de las soluciones basadas en el ensamblaje de piezas ya que esta tecnología ofrece ciertas posibilidades: facilita el traslado mediante el desmontaje, permite adecuar el material de cada una de las piezas según su función final, puede contribuir a simplificar la producción de cada uno de los componentes, etc.

La historia de las uniones es larga. La técnica tradicional ha sido el ensamble: una pieza encaja en la otra resolviéndose la unión gracias a sus geometrías complementarias. El clavo primero, el tornillo después y finalmente el uso de colas y pegamentos han permitido la ejecución cada vez más rápida y simple de las uniones. Sin embargo las uniones no son un simple problema, también son un elemento expresivo…

milan-2011

Así, la unión convencional entre dos maderas formada mediante una pieza intermedia ha sido hábilmente interpretada por Sebastian Herkner en la Clip Chair. En este diseño la unión del asiento a las patas se realiza mediante una pieza de plástico interpuesta. A diferencia de la madera, el plástico puede conformarse muy fácilmente de manera que toda la complejidad geométrica de la unión queda resuelta en esta pequeña pieza sin necesidad de complejos trabajos artesanales de vaciado. Además, la rigidez del plástico ha sido trabajada de tal forma que el respaldo bascula ajustando su posición a la del usuario. La misma técnica en una propuesta aún más elocuente es utilizada por Vroon Land en Rubber Chair.

rubberstoel13

Otra forma aún más elaborada de unión mediante una pieza intermedia es la propuesta por Iva Dinulovic en Liquid Joint. En este caso la pieza intermedia se realiza con resina que es vertida en estado líquido de modo que rellene los huecos dejados a tal efecto en las piezas a unir. Esta resina no sólo solidifica rellenando los huecos sino que alcanza una extraordinaria resistencia y conforma una sólida unión.

fileitem-coffeetabledetail

Llevando al límite las posibilidades de verter un material y dejar que solidifique como forma de unión, Studio Blitzkrieg desarrollando Blitz.k11. En este caso es latón fundido lo que se vierte sobre huecos practicados en la madera. El material no sólo enfría y endurece resolviendo las uniones sino que además quema y penetra la madera de forma dramática y expresiva.

sillas-uniones

La utilización de productos químicos de última generación es llevada al límite por no-smoking en su DaR, una silla en la que las piezas carecen de perforaciones o vaciados de ningún tipo y las uniones se realizan mediante un simple y gestual brochazo de resina.

nosmoking

En esta misma dirección y alejado de cualquier purismo formal, Hannes Harms propone la Soum Chair, toda una lección de anti-diseño. Las piezas que componen el asiento son simples recortes de un cartón. La unión de todas las piezas se resuelve en un único e informal nudo formado mediante una espuma proyectada de color fucsia y de cuya ejecución se encarga el propio comprador.

foam

En el límite de la tecnología,  Francois Dumas ha desarrollado la Sealed Chair, una silla en la que las piezas de plástico translúcido que la componen se funden las unas a las otras mediante calor. El diseño recuerda la eficientísima geometría de los diseños de Thonet que minimizan el número de piezas –y por tanto de uniones- del producto final. Dumas ha logrado que las uniones sean extraordinariamente limpias y altamente expresivas de la naturaleza plástica del material.

sealed-chair-sky

Sin embargo también la baja tecnología ofrece soluciones singulares de unión entre piezas de madera. Así Max Frommeld, cuyos diseños siempre prestan singular atención a las uniones, propone Strammer Max, un taburete en el que todas las piezas se unen mediante la tensión inducida por una cuerda al ser retorcida y atrancada con un simple pasador.

strammer-max

Las uniones, un tema inagotable sobre el que invitamos a nuestros lectores para que nos señalen ejemplos de interés.

Elías Cueto, arquitecto
Santiago de Compostela, noviembre 2011
Publicado en Nº 313 [sillas…][:gl]

Foi só recentemente que foi posible dar forma a un produto dunha soa vez. Esta posibilidade con todo non supuxo a definitiva desaparición das solucións baseadas na ensamblaxe de pezas xa que esta tecnoloxía ofrece certas posibilidades: facilita o traslado mediante o desmonte, permite adecuar o material de cada unha das pezas segundo a súa función final, pode contribuír a simplificar a produción de cada un dos compoñentes, etc.

A historia das unións é longa. A técnica tradicional foi o ensamble: unha peza encaixa na outra resolvéndose a unión grazas ás súas xeometrías complementarias. O cravo primeiro, o parafuso despois e finalmente o uso de colas e pegamentos permitiron a execución cada vez máis rápida e simple das unións. Con todo as unións non son un simple problema, tamén son un elemento expresivo…

milan-2011

Así, a unión convencional entre dúas madeiras formada mediante unha peza intermedia foi hábilmente interpretada por Sebastian Herkner na Clip Chair. Neste deseño a unión do asento ás patas realízase mediante unha peza de plástico interposta. A diferenza da madeira, o plástico pode conformarse moi facilmente de maneira que toda a complexidade xeométrica da unión queda resolta nesta pequena peza sen necesidade de complexos traballos artesanais de baleirado. Ademais, a rixidez do plástico foi traballada de tal forma que o respaldo bascula axustando a súa posición á do usuario. A mesma técnica nunha proposta aínda máis elocuente é utilizada por Vroon Land en Rubber Chair.

rubberstoel13

Outra forma aínda máis elaborada de unión mediante unha peza intermedia é a proposta por Iva Dinulovic en Liquid Joint. Neste caso a peza intermedia realízase con resina que é vertida en estado líquido de modo que encha os ocos deixados para ese efecto nas pezas para unir. Esta resina non só solidifica enchendo os ocos senón que alcanza unha extraordinaria resistencia e conforma unha sólida unión.

fileitem-coffeetabledetail

Levando ao límite as posibilidades de verter un material e deixar que solidifique como forma de unión, Studio Blitzkrieg desenvolvendo Blitz.k11. Neste caso é latón fundido o que se verte sobre ocos practicados na madeira. O material non só arrefría e endurece resolvendo as unións senón que ademais queima e penetra a madeira de forma dramática e expresiva.

sillas-uniones

A utilización de produtos químicos de última xeración é levada ao límite por no-smoking no seu DaR, unha cadeira na que as pezas carecen de perforacións ou baleirados de ningún tipo e as unións realízanse mediante un simple e gestual brochada de resina.

nosmoking

Nesta mesma dirección e afastado de calquera purismo formal, Hannes Harms propón a Soum Chair, toda unha lección de anti-deseño. As pezas que compoñen o asento son simples recortes dun cartón. A unión de todas as pezas resólvese nun único e informal nó formado mediante unha escuma proxectada de cor fucsia e de cuxa execución se encarga o propio comprador.

foam

No límite da tecnoloxía, Francois Dumas desenvolveu a Sealed Chair, unha cadeira na que as pezas de plástico translúcido que a compoñen fúndense as unhas ás outras mediante calor. O deseño lembra a eficientísima xeometría dos deseños de Thonet que minimizan o número de pezas –e por tanto de unións– do produto final. Dumas logrou que as unións sexan extraordinariamente limpas e altamente expresivas da natureza plástica do material.

sealed-chair-sky

Con todo tamén a baixa tecnoloxía ofrece solucións singulares de unión entre pezas de madeira. Así Max Frommeld, cuxos deseños sempre prestan singular atención ás unións, propón Strammer Max, un taburete no que todas as pezas únense mediante a tensión inducida por unha corda ao ser retorta e atrancada cun simple pasador.

strammer-max

As unións, un tema inesgotable sobre o que convidamos os nosos lectores para que nos sinalen exemplos de interese.

Elías Cueto, arquitecto
Santiago de Compostela, novembro 2011
Publicado en Nº 313 [sillas…][:en]

It has been only recently that has been possible to give form to a product of an alone time. This possibility nevertheless has not supposed the definitive disappearance of the solutions based on the assembly of pieces since this technology offers certain possibilities: it facilitates the movement by means of the disassembly, allows to adapt the material of each one of the pieces according to his final function, can help to simplify the production of each one of the components, etc.

The history of the unions is long. The traditional technology has been assemble: a piece fits in other one the union being solved thanks to his complementary geometries. The first nail, the screw later and finally the use of tails and glues they have allowed the execution increasingly rapid and simple of the unions. Nevertheless the unions are not a simple problem, also they are an expressive element…

milan-2011

This way, the conventional union between two wood formed by means of an intermediate piece has been skilfully interpreted by Sebastian Herkner in the Clip Chair. In this design the union of the seat to the legs is realized by means of a piece of plastic interposed. Unlike the wood, the plastic can conform very easily so that the whole geometric complexity of the union remains solved in this small piece without need of complex handcrafted works of emptying. In addition, the inflexibility of the plastic has been worn out in such a way that the support tilts fitting his position to that of the user. The same technology in a proposed furthermore eloquent is used by Vroon Land in Rubber Chair.

rubberstoel13

Another form furthermore elaborated of union by means of an intermediate piece is the offer for Iva Dinulovic in Liquid Joint. In this case the intermediate piece is realized by resin that is spilt in liquid state so that it refills the hollows left such an effect in the pieces to joining. This resin not only hardens refilling the hollows but it reaches an extraordinary resistance and shapes a solid union.

fileitem-coffeetabledetail

Taking to the limit the possibilities of spilling a material and of allowing that it should harden as form of union, Studio Blitzkrieg developing Blitz.k11. In this case it is a molten brass what is spilt on hollows practised in the wood. The material not only cools and hardens solving the unions but in addition it burns and penetrates the wood of dramatic and expressive form.

sillas-uniones

The utilization of chemical products of last generation is taken to the limit by no-smoking in his DaR, chair in which the pieces lack perforations or emptyings of no type and the unions are realized by means of the simple one and gestual brochazo of resin.

nosmoking

In the same direction and removed from any formal purism, Hannes Harms proposes the Soum Chair, the whole lesson of anti-design. The pieces that compose the seat are simple cuts of a carton. The union of all the pieces solves in the only and informal knot formed by means of a foam projected of color fuchsia and of whose execution the own buyer takes charge.

foam

In the limit of the technology, Francois Dumas has developed the Sealed Chair, a chair on which the pieces of translucent plastic that compose it are founded some to others by means of heat. The design the eficientísima remembers geometry of Thonet’s designs that minimize the number of pieces – and therefore of unions – of the final product. Dumas has achieved that the unions are extraordinarily clean and highly expressive of the plastic nature of the material.

sealed-chair-sky

Nevertheless also the low technology offers singular solutions of union between pieces of wood. Max Frommeld, like that, whose designs always give singular attention to the unions, proposes Strammer Max, a stool in which all the pieces join by means of the tension induced by a rope on having been twisted and bolted by a simple pin.

strammer-max

The unions, an inexhaustible topic on which we invite our readers in order that they indicate examples of interest to us.

Elías Cueto, architect
Santiago de Compostela, november 2011
Published in Nº 313 [sillas…][:]

[:es]Casa Roteta | Estudio Peña Ganchegui[:gl]Casa Roteta | Estudio Peña Ganchegui[:en]Roteta House | Estudio Peña Ganchegui [:]

[:es]

CasaRoteta_EstudioPeñaGanchegui_09_ext09

La casa se modela a partir de los aspectos singulares de la parcela: Su nivel, 3 metros por encima de la calle; la sobrecogedora pared de roca estratificada en el fondo de la parcela; la hermosa palmera existente; y la presencia de sendas áreas de aparcamiento a Sur y Oeste. Todos ellos han sido, junto con la orientación (N-S, siguiendo la forma alargada de la parcela) y el programa de necesidades (vivienda para una familia con dos hijos), los aspectos determinantes en la formalización de la Casa Roteta.

Respetando hacia el límite oeste el retiro mínimo impuesto por la ordenanza, que se excava a cota de calle para organizar el acceso, el edificio se desarrolla de forma lineal, en una secuencia que parte de las habitaciones de los hijos, a Norte, prosigue con los cuartos de aseo y la habitación de los padres, y desemboca en el comedor-cocina, desde el que se desarrolla, atravesado, el estar, que se conecta con el jardín mediante un porche abierto a Sur.

El muro de hormigón blanco que protege la casa es reemplazado a Sur por un cierre acristalado, acompañando la forma ramificada con la que se despliega en planta el estar. Un gesto, el del giro del salón, que tiene su reflejo en el alzado, al diferenciarse su cubierta, plana y revestida de gravilla, de la del volumen lineal, cuya geometría curva, revestida de zinc, se eleva respecto a la anterior, buscando la luz del Este.

La implantación de la casa en la parcela divide el espacio exterior en 4 ámbitos diferenciados: a Oeste, el patio de acceso ya mencionado (que organiza tanto el acceso rodado como el peatonal); a Norte, un jardín privado vinculado a las habitaciones secundarias (caracterizado por la presencia de la cantera); otro vinculado a la principal (en torno a la palmera), a Este; y a Sur, el jardín principal vinculado al estar.

Obra: Casa Roteta
Emplazamiento: Donostia (España)
Autores: Rocío Peña, Mario Sangalli (Estudio Peña Ganchegui)
Colaboradores: Jonathan Chanca, Josemari López, Edorta Subijana
Aparejador: Josemari Roteta
Estructura: Inak Ingeniaritza
Instalaciones: GE & asociados
Fotografías: Edorta Subijana
Año: Proyecto,2011, Obra, 2016
+ ganchegui.com

[:gl]

CasaRoteta_EstudioPeñaGanchegui_09_ext09

A casa se modela a partir dos aspectos singulares da parcela: O seu nivel, 3 metros por encima da rúa; a sobrecogedora parede de roca estratificada no fondo da parcela; a fermosa palmeira existente; e a presenza de senllas áreas de aparcadoiro a Sur e Oeste. Todos eles foron, xunto coa orientación (N-S, seguindo a forma alongada da parcela) e o programa de necesidades (vivenda para unha familia con dous fillos), os aspectos determinantes na formalización da Casa Roteta.

Respectando cara ao límite oeste o retiro mínimo imposto pola ordenanza, que se escava a cota de rúa para organizar o acceso, o edificio desenvólvese de forma lineal, nunha secuencia que parte das habitacións dos fillos, a Norte, prosegue cos cuartos de aseo e a habitación dos pais, e desemboca no comedor-cociña, desde o que se desenvolve, atravesado, o estar, que se conecta co xardín mediante un soportal aberto a Sur.

O muro de formigón branco que protexe a casa é substituído a Sur por un peche acristalado, acompañando a forma ramificada coa que se desprega en planta o estar. Un xesto, o do xiro do salón, que ten o seu reflexo no alzado, ao diferenciarse a súa cuberta, plana e revestida de grava miúda, da do volume lineal, cuxa xeometría curva, revestida de zinc, elévase respecto da anterior, buscando a luz do Leste.

A implantación da casa na parcela divide o espazo exterior en 4 ámbitos diferenciados: a Oeste, o patio de acceso xa mencionado (que organiza tanto o acceso rodado como o peonil); a Norte, un xardín privado vinculado ás habitacións secundarias (caracterizado pola presenza da canteira); outro vinculado á principal (ao redor da palmeira), a Leste; e a Sur, o xardín principal vinculado ao estar.

Obra: Casa Roteta
Emprazamento: Donostia (España)
Autores: Rocío Peña, Mario Sangalli (Estudio Peña Ganchegui)
Colaboradores: Jonathan Chanca, Josemari López, Edorta Subijana
Aparellador: Josemari Roteta
Estructura: Inak Ingeniaritza
Instalacións: GE & asociados
Fotografías: Edorta Subijana
Ano: Proxecto,2011, Obra, 2016
+ ganchegui.com

[:en]

CasaRoteta_EstudioPeñaGanchegui_09_ext09

The particular attributes offered by the plot shape the house: Its level 3 meters above the street, the astonishing layered rock wall at the bottom of the plot, the beautiful existing palm, and the presence of two car-parks located South and West of the plot. All of them have been, along with the orientation (N-S, following the elongated form of the plot) and the program of needs (a house for a two-children family), determining factors in the Roteta House formalization.

Taking distance from the West limit, which is excavated at street level to organize the entrance, the building is developed in a linear way. The sequence starts from North with the children’s rooms, continues with the toilet rooms and the parents’ room, and ends in the kitchen, from where the living-room grows, linked with the garden through a porch open to the South.

The white concrete wall that protects the house is replaced on the South side by a glazed closure, along the living-room wing. The external appearance of this space contrasts with the linear volume, whose curved geometry, coated with zinc, stands out from the previous one, seeking the Eastern light.

The house situation on the plot divides the exterior space into 4 different areas: the entrance courtyard already mentioned (which organizes both the road and the pedestrian access) on the West, a private garden linked to the secondary rooms (characterized by the presence of the quarry) on the North, another linked to the main one (around the palm tree) on the East, and the main garden linked to the living room, on the South.

Work: Casa Roteta House
Location: Donostia (Spain)
Authors: Rocío Peña, Mario Sangalli (Estudio Peña Ganchegui)
Collaborators: Jonathan Chanca, Josemari López, Edorta Subijana
Quantity Surveyor: Josemari Roteta
Structural engineering: Inak Ingeniaritza
Facilities engineering: GE & asociados
Photography: Edorta Subijana
Year: Project,2011, Competed, 2016
+ ganchegui.com

[:]

[:es]Innovación en 360 grados[:gl]Innovación en 360 graos[:en]Innovation in 360 degrees[:]

0

[:es]https://www.youtube.com/watch?v=y4X5OpEVDe0

Innovación=cambio. Y ésta es la idea que subyace en el concepto de la nueva edición de Barcelona Barcelona Building Construmat (BBConstrumat), el Salón Internacional de la Construcción de Fira de Barcelona que tendrá lugar del 23 al 26 de mayo en el recinto de Gran Via.

La digitalización y las nuevas tecnologías son el motor de cambio del sector de la construcción y son los dos grandes ejes temáticos sobre los que se sustenta BBConstrumat, el único evento del sector de toda Europa que destina 2.000 metros cuadrados de exposición a mostrar nuevos materiales e innovadores procesos en el ámbito de la arquitectura, el diseño y la construcción.

Nombres propios como los de Anna y Eugeni Bach, quienes se encargarán de diseñar las áreas temáticas sobre la que se articulará el salón (Industry Arena, Future Arena, Talks Arena y el Meeting Arena) o de Andrés Jaque, curator del Congreso de Innovación que se desarrollará durante el  certamen, ponen de manifiesto la decidida apuesta que la dirección del salón hace este año por la innovación.

En esta misma línea, se inscribe la celebración de la tercera edición del European BIM Summit, en el que expertos de todo el mundo darán a conocer las últimas novedades del BIM, herramienta fundamental en el proceso de modernización que está experimentando el sector.

La nueva directora de BBConstrumat, la joven arquitecta navarra Ione Ruete, afirma que

“el salón quiere convertirse en una cita imprescindible para todos los miembros del sector desde arquitectos a ingenieros, pasando por proyectistas o diseñadores”.

Para ello, además de contar con una amplia oferta en el marco del salón, en colaboración con el Colegio de Arquitectos de Cataluña (COAC), se ha organizado ‘La Semana de la Arquitectura’, con la que se pretende que la ciudad de Barcelona respire arquitectura, diseño y construcción mediante un programa de actividades que van desde rutas para descubrir una ciudad diferente hasta un ciclo de cine, sin dejar de lado conferencias, debates, talleres o exposiciones.

Y bajo la coordinación de la Fundación Mies van der Rohe, se convocará la 17ª edición de los Premios BBConstrumat en sus categorías de Edificación, Obra Civil, Material o producto innovador, Proyecto o servicio innovador y Mejor stand.

Innovación en 360 grados

[:gl]https://www.youtube.com/watch?v=y4X5OpEVDe0

Innovación=cambio. E esta é a idea que subxace no concepto da nova edición de Barcelona Barcelona Building Construmat (BBConstrumat), o Salón Internacional de la Construción de Fira de Barcelona que terá lugar do 23 ao 26 de maio no recinto de Gran Via.

A dixitalización e as novas tecnoloxías son o motor de cambio do sector da construción e son os dous grandes eixos temáticos sobre os que se sustenta BBConstrumat, o único evento do sector de toda Europa que destina 2.000 metros cadrados de exposición a mostrar novos materiais e innovadores procesos no ámbito da arquitectura, o deseño e a construción.

Nomes propios como os de Anna e Eugeni Bach, quen se encargará de deseñar as áreas temáticas sobre a que se articulará o salón (Industry Area, Future Area, Talks Area e o Meeting Area) ou de Andrés Xaque, curator do Congreso de Innovación que se desenvolverá durante o  certame, poñen de manifesto a decidida aposta que a dirección do salón fai este ano pola innovación.

Nesta mesma liña, inscríbese a celebración da terceira edición do European BIM Summit, no que expertos de todo o mundo darán a coñecer as últimas novidades do BIM, ferramenta fundamental no proceso de modernización que está a experimentar o sector.

A nova directora de BBConstrumat, a nova arquitecta navarra Ione Ruete, afirma que

“o salón quere converterse nunha cita imprescindible para todos os membros do sector desde arquitectos a enxeñeiros, pasando por proyectistas ou deseñadores”.

Para iso, ademais de contar cunha ampla oferta no marco do salón, en colaboración co Colexio de Arquitectos de Cataluña (COAC), organizouse ‘A Semana da Arquitectura’, coa que se pretende que a cidade de Barcelona respire arquitectura, deseño e construción mediante un programa de actividades que van desde rutas para descubrir unha cidade diferente ata un ciclo de cinema, sen deixar de lado conferencias, debates, talleres ou exposicións.

E baixo a coordinación da Fundación Mies van der Rohe, convocarase a 17ª edición dos Premios BBConstrumat nas súas categorías de Edificación, Obra Civil, Material ou produto innovador, Proxecto ou servizo innovador e Mellor caseta.

Innovación en 360 grados

[:en]https://www.youtube.com/watch?v=y4X5OpEVDe0

Innovation=Change. And this one is the idea that sublies in the concept of the new edition of Barcelona Barcelona Building Construmat (BBConstrumat), the construction International Lounge by Fira de Barcelona that will take place from May 23 to May 26 in the Gran Via´s enclosure.

The digitalization and the new technologies are the engine of change of the sector of the construction and are both big thematic axes on which there is sustained BBConstrumat, the only event of the sector of the whole Europe that destines 2.000 square meters of exhibition to show new material and innovative processes in the area of the architecture, the design and the construction

Own names like those of Anna and Eugeni Bach, who will take charge designing the thematic areas on that the lounge will be articulated (Industry Arena, Future Arena, Talks Arena and the Meeting Arena) or of Andrés Jaque, curator of the Congress of Innovation that will develop during the contest, they reveal the determined bet that the direction of the lounge this year ago for the innovation.

In the same line, there registers the celebration of the third edition of the European BIM Summit, in which experts of the whole world will announce the last innovations of the BIM, fundamental tool in the process of modernization that is experiencing the sector.

The new director of BBConstrumat, the young woman arquitecta of Navarre Ione Ruete, affirms that

“The lounge wants to turn into an indispensable appointment for all the members of the sector from architects to engineers, happening for designers or designers”.

For it, beside possessing a wide offer in the frame of the lounge, in collaboration with the Architects’ College of Catalonia (COAC), one has organized ‘The Architecture Week‘, with that there is claimed that the city of Barcelona breathes architecture, design and construction by means of a program of activities that go from routes to discover a different city up to a cycle of cinema, without leaving of side conferences, debates, workshops or exhibitions.

And under the coordination of the Mies van der Rohe Foundation, will be summoned 17th edition of the Prizes BBConstrumat in his categories of Building, Civil, Material Work or innovative product, Project or innovative service and Better stand.

Innovación en 360 grados

[:]

[:es]Cajas de luz | Íñigo García Odiaga[:gl]Caixas de luz | Íñigo García Odiaga[:en]Light Boxes | Íñigo García Odiaga[:]

[:es]

Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57
Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57

Louis Kahn llegó a asegurar que un espacio donde no entrase la luz natural, no podría se considerado un espacio arquitectónico. La afirmación aunque tal vez algo exagerada, es sin duda sugerente.

De hecho la arquitectura en una de sus múltiples definiciones podría determinarse como el arte de controlar la luz, y controlarla además en función del clima y del uso de la caja.

En las latitudes más calurosas y luminosas la sombra ha sido siempre lo más deseado, y las celosías, tamices, toldos y pequeñas aperturas los mecanismos que la arquitectura ha utilizado para alejar el calor y definir la penumbra. Por el contrario en los países escandinavos, el claro en el bosque es el mito de la luz, de la claridad y los grandes ventanales orientados al mediodía las herramientas del arquitecto para buscar ese sueño.

Pero también el uso y la función determinan el tipo de iluminación de un espacio. Carlo Scarpa lo sabía bien. No es lo mismo iluminar el espacio que iluminar las paredes. En un museo de reproducciones de obras clásicas en yeso, una Gipsoteca, el problema suele ser la falta de densidad del material de las piezas. La luz no incide igual, no vibra y reverbera igual sobre el yeso que sobre el mármol pentélico.

Si en el mármol los brillos y las sombras construyen el peso de la materia, en el yeso la luz parece volver las piezas débiles, quebradizas y porosas, casi huecas.

La Gipsoteca Canoviana en Possagno construida entre 1955 y 1957, tiene una planta en la que se agrupan varias cajas ciegas, sin ventanas. Scarpa eliminó las esquinas superiores de las salas de exposiciones, en el encuentro de las paredes con el techo, construyendo unos pequeños prismas vidriados a modo de cajas de luz.

Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57
Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57

Este simple gesto baña de luz las paredes de la sala, dejando el centro en una sostenida penumbra. Mediante este artificio, los moldes de yeso cobran vida al contrastar su densidad oscura contra un fondo luminoso que parece desmaterializarse. Las banales piezas de yeso se vuelven sublimes bajo la luz. Si esto no es arquitectura, es difícil saber que podría serlo.

Íñigo García Odiaga. arquitecto
San Sebastián. Febrero 2017

[:gl]

Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57
Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57

Louis Kahn chegou a asegurar que un espazo onde non entrase a luz natural, non podería considerar un espazo arquitectónico. A afirmación aínda que talvez algo esaxerada, é sen dúbida suxestiva.

De feito a arquitectura nunha das súas múltiples definicións podería determinarse como a arte de controlar a luz, e controlala ademais en función do clima e do uso da caixa.

Nas latitudes máis calorosas e luminosas a sombra foi sempre o máis desexado, e as celosías, tamices, toldos e pequenas aperturas os mecanismos que a arquitectura utilizou para afastar a calor e definir a penumbra. Pola contra nos países escandinavos, o claro no bosque é o mito da luz, da claridade e as grandes ventás orientadas ao mediodía as ferramentas do arquitecto para buscar ese soño.

Pero tamén o uso e a función determinan o tipo de iluminación dun espazo. Carlo Scarpa sabíao ben. Non é o mesmo iluminar o espazo que iluminar as paredes. Nun museo de reproducións de obras clásicas en yeso, unha Gipsoteca, o problema adoita ser a falta de densidade do material das pezas. A luz non incide igual, non vibra e reverbera igual sobre o yeso que sobre o mármore pentélico.

Se no mármore os brillos e as sombras constrúen o peso da materia, no yeso a luz parece volver as pezas débiles, quebradizas e porosas, case ocas.

A Gipsoteca Canoviana en Possagno construída entre 1955 e 1957, ten unha planta na que se agrupan varias caixas cegas, sen xanelas. Scarpa eliminou as esquinas superiores das salas de exposicións, no encontro das paredes co teito, construíndo uns pequenos prismas vidriados a modo de caixas de luz.

Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57
Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57

Este simple xesto baña de luz as paredes da sala, deixando o centro nunha sostida penumbra. Mediante este artificio, os moldes de yeso cobran vida ao contrastar a súa densidade escura contra un fondo luminoso que parece desmaterializarse. As banais pezas de yeso vólvense sublimes baixo a luz. Se isto non é arquitectura, é difícil saber que podería selo.

Íñigo García Odiaga. arquitecto
San Sebastián. Febreiro 2017

[:en]

Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57
Gipsoteca Canoviana in Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57

Louis Kahn managed to assure that a space where it should not enter the natural light, might not considered an architectural space. The affirmation though maybe slightly exagerate, it is undoubtedly suggestive.

In fact the architecture in one of his multiple definitions might decide as the art of controlling the light, and control her in addition depending on the climate and the use of the box.

In the warmest and luminous latitudes the shade has been always the most wished thing, and the lattices, sieves, tents and small openings the mechanisms that the architecture has used to remove the heat and to define the semidarkness. On the contrary in the Scandinavian countries, the clear one in the forest it is the myth of the light, of the clarity and the big large windows orientated to the midday the tools of the architect to look for this dream.

But also the use and the function determine the type of lighting of a space. Carlo Scarpa knew it well. It is not the same thing the space illuminates that to illuminate the walls. In a museum of reproductions of classic works in plaster, a Gipsoteca, the problem is in the habit of being the lack of density of the material of the pieces. The light does not affect equally, does not vibrate and is reflected equally on the plaster that on the marble pentélico.

If in the marble the sheens and the shades construct the weight of the matter, in the plaster the light seems to turn the weak, fragile and porous, almost hollow pieces.

The Gipsoteca Canoviana in Possagno constructed between 1955 and 1957, has a plant in which several blind boxes are grouped, without windows. Scarpa eliminated the top corners of the rooms of exhibitions, in the meeting of the walls with the ceiling, constructing a few small prisms glazed like boxes of light.

Gipsoteca Canoviana en Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57
Gipsoteca Canoviana ein Possagno, Carlo Scarpa, 1955-57

This simple gesture bathes of light the walls of the room, leaving the center in a supported semidarkness. By means of this artifice, the plaster casts receive life on having confirmed his dark density against a luminous bottom that seems desmaterializarse. The banal pieces of plaster become sublime under the light. If this is not an architecture, it is difficult to know that it it might be.

Íñigo García Odiaga. architect
San Sebastián. February 2017

[:]