Esta arquitectura, un patrimonio que se conserva, en gran parte, gracias a la durabilidad de los materiales de la zona y técnicas de construcción empleadas adecuadas al medio (clima, territorio, etc). Por todo ello los elementos pétreos son los más comunes ya que favorece el uso de elementos estables al agua (muros de piedra) frente a materiales que pudieran verse rápidamente dañados por su acción (muros de tapia o adobe).
La piedra, en general, es uno de los material más empleados principalmente para la construcción de muros y pilares. Pero también la podemos encontrar en los enlosados, mientras que las cubiertas principalmente se conforman de teja o pizarra. Esta sinergia de material y uso da como resultado una arquitectura sencilla, firme y funcional perfectamente ejecutada en la disparidad de construcciones que podemos encontrarnos.
Esta arquitectura tradicional, fruto de la experiencia y de la herencia cultural que iba pasando generación tras generación ha perdurado hasta nuestros días. Pero estos nobles materiales, como la pizarra, ¿qué pueden aportar actualmente a la arquitectura? Pues que comiencen a recuperar su normalidad “permitiendo soluciones contemporáneas y de acomodo con la tradición”, como bien apunta Carlos Quintáns.
La pizarra, que es un producto mineral totalmente inerte y ecológico y con un proceso de producción sencillo y eficiente, aportan, a parte de su belleza de lo natural, una elección más ecológica y sostenible.
Comparativa realizada en base a la información publicada en Septiembre de 2014 por la base de datos francesa INIES.
La pizarra natural se ha empleado principalmente como elemento de cubierta por sus propiedades técnicas inigualables, es impermeable y su facilidad para ser exfoliada en láminas de tan solo unos milímetros de espesor.
“Es una obviedad pero valoro mucho todos los formatos en la que podemos encontrarla, posibilitándonos una variedad de uso; la variabilidad que aporta con esa posibilidad de ofrecer un color negro apagado hasta en ocasiones brillos casi metálicos y también la captura del tiempo que pueden llegar a realizar con los depósitos que sobre ella se acumulen y la vegetación que atrapa.”
La facilidad con que se trabaja la pizarra permite adaptar las losetas a muchos y variados tamaños y formatos comerciales, con lo que se obtiene productos prácticamente diseñados a la medida de cada necesidad. Las cualidades físico-mecánicas de la pizarra y sus especiales formatos le permiten adaptarse a todo tipo de superficies, ya sean planas o curvas e independientemente del grado de inclinación.
“La pizarra se somete únicamente a los procesos de extracción y labrado, sin requerir tratamiento adicional alguno. La sencillez de su proceso productivo, que no requiere la utilización de materiales artificiales, altos hornos o productos químicos, la convierte en la alternativa sostenible para cualquier proyecto.”
Esta facilidad de adaptarse a todas las superficies y sus incomparables cualidades físicas, ha propiciado que la pizarra pueda emplearse en fachadas como el sistema CUPACLAD®, sistemas de fachada ventilada con pizarra natural. El uso de pizarra tectónica de alta durabilidad, los nuevos sistemas de fijación, y la eficiencia de la fachada ventilada convierten a CUPACLAD® en una alternativa competitiva y sostenible para el revestimiento de tu fachada.
“La pizarra aporta lo que siempre ha hecho, es la arquitectura contemporánea la que parece haberla redescubierto y hoy en día podemos hablar de magníficos ejemplos de arquitectura realizados con pizarra.”
Carlos Quintáns
Dentro de esta línea y aprovechando los avances en investigación podemos observar como estos materiales se desarrollan y combinan para dar lugar a nuevas sistemas de productos como THERMOSLATE®, un sistema solar que utiliza las propiedades de la pizarra natural, transformando la luz solar en energía.
Por tanto podemos, y debemos, buscar nuevos retos dentro de las capacidades de los propios materiales y no desterrarlo por el simple hecho de ser tradicionales.
[:gl]Cuberta tradicional de lousa en Tizino (Autor Lithotao) | Fonte: cupapizarras.com
Esta arquitectura, un patrimonio que se conserva, en gran parte, grazas á durabilidad dos materiais da zona e técnicas de construción empregadas adecuadas ao medio (clima, territorio, etc). Por todo iso os elementos pétreos son os máis comúns xa que favorece o uso de elementos estables á auga (muros de pedra) fronte a materiais que puidesen verse rapidamente danados pola súa acción (muros de tapia ou adobe).
A pedra, en xeral, é un do material máis empregados principalmente para a construción de muros e alicerces. Pero tamén a podemos atopar nos lousados, mentres que as cubertas principalmente confórmanse de tella ou lousa. Esta sinerxia de material e uso dá como resultado unha arquitectura sinxela, firme e funcional perfectamente executada na disparidade de construcións que podemos atoparnos.
Esta arquitectura tradicional, froito da experiencia e da herdanza cultural que ía pasando xeración tras xeración perdurou ata os nosos días. Pero estes nobres materiais, como a lousa, que poden achegar actualmente á arquitectura? Pois que comecen a recuperar a súa normalidade “permitindo solucións contemporáneas e de acomodo coa tradición”, como ben apunta Carlos Quintáns.
A lousa, que é un produto mineral totalmente inerte e ecolóxico e cun proceso de produción sinxelo e eficiente, achegan, a parte da súa beleza do natural, unha elección máis ecolóxica e sustentable.
Comparativa realizada en base a información publicada en Setembre de 2014 pola base de datos francesa INIES.
A lousa natural empregouse principalmente como elemento de cuberta polas súas propiedades técnicas inigualables, é impermeable e a súa facilidade para ser exfoliada en láminas de tan só uns milímetros de espesor.
“É unha obviedad pero valoro moito todos os formatos na que podemos atopala, posibilitándonos unha variedade de uso; a variabilidade que achega con esa posibilidade de ofrecer unha cor negra apagada ata en ocasións brillos case metálicos e tamén a captura do tempo que poden chegar a realizar cos depósitos que sobre ela acumúlense e a vexetación que atrapa.”
A facilidade con que se traballa a lousa permite adaptar as lousas a moitos e variados tamaños e formatos comerciais, co que se obtén produtos practicamente deseñados á medida de cada necesidade. As calidades físico-mecánicas da lousa e os seus especiais formatos permítenlle adaptarse a todo tipo de superficies, xa sexan planas ou curvas e independentemente do grao de inclinación.
“A lousa sométese unicamente aos procesos de extracción e labrado, sen requirir tratamento adicional algún. A sinxeleza do seu proceso produtivo, que non require a utilización de materiais artificiais, altos fornos ou produtos químicos, convértea na alternativa sustentable para calquera proxecto.”
Esta facilidade de adaptarse a todas as superficies e as súas incomparables calidades físicas, propiciou que a lousa poida empregarse en fachadas como o sistema CUPACLAD®, sistemas de fachada ventilada con lousa natural. O uso de lousa tectónica de alta durabilidad, os novos sistemas de fixación, e a eficiencia da fachada ventilada converten a CUPACLAD® nunha alternativa competitiva e sustentable para o revestimento da túa fachada.
“A lousa achega o que sempre fixo, é a arquitectura contemporánea a que parece habela redescubierto e hoxe en día podemos falar de magníficos exemplos de arquitectura realizados con lousa.”
Carlos Quintáns
Dentro desta liña e aproveitando os avances en investigación podemos observar como estes materiais desenvólvense e combinan para dar lugar a novas sistemas de produtos como THERMOSLATE®, un sistema solar que utiliza as propiedades da lousa natural, transformando a luz solar en enerxía.
This architecture, a heritage that is preserved, in large part, thanks to the durability of the materials of the area and construction techniques used appropriate to the environment (climate, territory, etc). Therefore, stone elements are the most common since it favors the use of water-stable elements (stone walls) against materials that could be quickly damaged by their action (mud walls or adobe).
Stone, in general, is one of the most used material mainly for the construction of walls and pillars. But we can also find it in the paving, while the roofs are mainly made of tile or slate. This synergy of material and use results in a simple, firm and functional architecture perfectly executed in the disparity of constructions that we can find.
This traditional architecture, the result of experience and the cultural heritage that was passed down generation after generation, has lasted to this day. But these noble materials, such as slate, what can they currently contribute to architecture? Well that they begin to recover their normality “allowing contemporary solutions and accommodation with tradition”, as Carlos Quintáns points out.
The slate, which is a totally inert and ecological mineral product and with a simple and efficient production process, contributes, apart from its beauty of the natural, a more ecological and sustainable choice.
Comparison made based on the information published in September 2014 by the French INIES database.
The natural slate has been used mainly as a roofing element for its unparalleled technical properties, it is waterproof and its ease to be exfoliated in sheets of only a few millimeters thick.
“It’s a no-brainer but I value very much all the formats in which we can find it, allowing us a variety of use; the variability that it brings with that possibility of offering a dull black color, sometimes even almost metallic shines, and also the capture of the time that can be achieved with the deposits that accumulate on it and the vegetation it traps.”
The ease with which the slate is worked allows the tiles to be adapted to many and varied commercial sizes and formats, thus obtaining products that are practically designed to suit each need. The physical-mechanical qualities of the slate and its special formats allow it to adapt to all types of surfaces, whether they are flat or curved and regardless of the degree of inclination.
“The slate undergoes only the processes of extraction and styling, without requiring any additional treatment. The simplicity of its production process, which does not require the use of artificial materials, blast furnaces or chemical products, makes it the sustainable alternative for any project.”
This facility to adapt to all surfaces and its incomparable physical qualities, has led to the use of slate in facades such as the CUPACLAD® system, ventilated façade systems with natural slate. The use of high durability tectonic slate, the new fastening systems and the efficiency of the ventilated façade make CUPACLAD® a competitive and sustainable alternative for the cladding of your façade.
“The blackboard brings what it has always done, it is contemporary architecture that seems to have rediscovered it and nowadays we can speak of magnificent examples of architecture made with slate.”
Carlos Quintáns
Within this line and taking advantage of advances in research we can see how these materials are developed and combined to give rise to new product systems such as THERMOSLATE®, a solar system that uses the properties of natural slate, transforming sunlight into energy.
Therefore we can, and must, look for new challenges within the capabilities of the materials themselves and not banish them for the simple fact of being traditional.
“El término RESONANCIA se refiere a un conjunto de fenómenos relacionados con los movimientos periódicos en que se produce reforzamiento de una oscilación. Aumento de la amplitud de movimiento de un sistema”.
LOS CLIENTES.
Amandine y Baldomero son dos opuestos compatibles cuyo entorno inmediato es singular y muy exigente: ambos son músicos intérpretes especialistas en la música de cámara del período barroco y tienen gustos, necesidades e intereses muy particulares. Tienen además una niña con discapacidad psicomotora _ DAIA_ que necesita atención especializada y que requiere que su hábitat se adapte por completo a ella y a sus movimientos periódicos.
Todas estas condiciones influyen desde el principio en la organización funcional y en el aspecto formal del proyecto.
EL ESTADO INICIAL.
Al entrar en el piso, un séptimo, se respira un ambiente de los años 70: un piso muy compartimentado, con largos pasillos, combinaciones cromáticas oscuras y apagadas, un espacio para cocinar desaprovechado, muchas puertas….
Es prácticamente todo exterior, siendo lo más destacable unas espectaculares panorámicas sobre la ría de Vigo y una circulación envolvente que favorece la interconexión de las estancias y puntuales sorpresas espaciales.
LA PROPUESTA FORMAL.
El proyecto optimiza los movimientos periódicos del sistema funcional requerido, reforzando esa oscilación y aumentando su amplitud de recorrido, de forma que DAIA pueda desplazarse con mayor libertad.
Mediante unos mínimos gestos vertebradores se refuerza ese movimiento de fricción constante entre los espacios. Estos gestos mantienen el espíritu inicial del piso y organizan el almacenamiento general _ tan necesario para ellos_ buscando la luz y la flexibilidad espacial todo el tiempo.
LA PROPUESTA MATERIAL.
Desde siempre he considerado esencial que la materialidad y las texturas de LA CASA reflejen el carácter de quien la habita. El esfuerzo por conseguirlo en este caso sería mayor, debido a la constante contradicción compatible entre estos dos opuestos.
La propuesta tenía que respirar naturalidad, frescura, optimismo, contemporaneidad, mucha personalidad… y mucha, mucha música.
La búsqueda de la practicidad constante provocó un diálogo inevitable entre arquitectura y diseño de mobiliario, adquiriendo este último un protagonismo tal que pasaría a articular los espacios y a favorecer sus secuencias casi por completo.
Tabiques de tablero madera-cemento VIROC, de policarbonato celular traslúcido y de contrachapado de pino, troquelado y lacado al agua, dan forma a unas PARTICIONES ÚTILES que son mucho más que simples paredes divisorias.
La luz.
La LUZ NATURAL es uno de los materiales principales de la propuesta. Tenía que invadirlo todo y llegar hasta el último rincón.
La ILUMINACIÓN ARTIFICIAL no iba a ser menos: llenaría el techo de un mar de estrellas y puntos de luz organizados de tal forma que escapasen de una racionalidad predefinida y estática.
El suelo.
Ambos tenían el claro deseo de conservar el suelo de madera existente e incluso el de utilizarla nuevamente.
Este suelo tendría mucho protagonismo pues se trataba de pequeñas lamas de eucalipto rojo colocadas en espiga. Además el dibujo de la espiga era diferente en cada habitación.
Al retirar la vieja tabiquería descubrimos también que había diferencia de cota entre las estancias, y esta particularidad condicionó por completo el resultado final. Ante esta inesperada circunstancia, la fórmula que decidimos aplicar fue la siguiente:
Nueva distribución + mantener suelos + utilizar madera + evitar diferencia de cotas = El suelo debía ser tratado como un único tapiz independiente, continuo y completamente orgánico para poder atender a todas las demandas.
La nueva tabiquería se posaría sobre él con total naturalidad, dando como resultado una base horizontal creativa, divertida y sin complejos.
Obra: La caja de resonancias de Daiamanti
Localización: Pi y Margall, Vigo (Galicia)
Cliente: Amandine Beyer + Baldomero Barciela Varela
Año: 2018
Autora: Elisa Díaz Lorenzo
Jefa de obra: Margarita Méndez Damorín
Construye: Desarrolla Obras y Servicios S.L.
Duración de la obra: 5 meses
Fotografía: Desarrolla Obras y Servicios S.L | Elisa Díaz Lorenzo + elisadiazarquitecta.com[:gl]
“O termo RESONANCIA refírese a un conxunto de fenómenos relacionados cos movementos periódicos en que se produce reforzamento dunha oscilación. Aumento da amplitude de movemento dun sistema”.
OS CLIENTES.
Amandine e Baldomero son dous opostos compatibles cuxo contorna inmediata é singular e moi esixente: ambos son músicos intérpretes especialistas na música de cámara do período barroco e teñen gustos, necesidades e intereses moi particulares. Teñen ademais unha nena con discapacidade psicomotora _ DAIA_ que necesita atención especializada e que require que o seu hábitat adáptese por completo a ela e aos seus movementos periódicos.
Todas estas condicións inflúen desde o principio na organización funcional e no aspecto formal do proxecto.
O ESTADO INICIAL.
Ao entrar no piso, un sétimo, respírase un ambiente dos anos 70: un piso moi compartimentado, con longos corredores, combinacións cromáticas escuras e apagadas, un espazo para cociñar desaproveitado, moitas portas….
É practicamente todo exterior, sendo o máis destacable unhas espectaculares panorámicas sobre a ría de Vigo e unha circulación envolvente que favorece a interconexión das estancias e puntuais sorpresas espaciais.
A PROPOSTA FORMAL.
O proxecto optimiza os movementos periódicos do sistema funcional requirido, reforzando esa oscilación e aumentando a súa amplitude de percorrido, de forma que DAIA poida desprazarse con maior liberdade.
Mediante uns mínimos xestos vertebradores refórzase ese movemento de fricción constante entre os espazos. Estes xestos manteñen o espírito inicial do piso e organizan o almacenamento xeral _ tan necesario para eles_ buscando a luz e a flexibilidade espacial todo o tempo.
A PROPOSTA MATERIAL.
Desde sempre considerei esencial que a materialidad e as texturas da CASA reflictan o carácter de quen a habita. O esforzo por conseguilo neste caso sería maior, debido á constante contradición compatible entre estes dous opostos.
A proposta tiña que respirar naturalidade, frescura, optimismo, contemporaneidad, moita personalidade… e moita, moita música.
A procura da practicidad constante provocou un diálogo inevitable entre arquitectura e deseño de mobiliario, adquirindo este último un protagonismo tal que pasaría a articular os espazos e a favorecer as súas secuencias case por completo.
Tabiques de taboleiro madeira-cemento VIROC, de policarbonato celular traslúcido e de contrachapado de piñeiro, troquelado e lacado á auga, dan forma a unhas PARTICIÓNS ÚTILES que son moito máis que simples paredes divisorias.
A luz.
A LUZ NATURAL é un dos materiais principais da proposta. Tiña que invadilo todo e chegar ata o último recuncho.
A ILUMINACIÓN ARTIFICIAL non ía ser menos: enchería o teito dun mar de estrelas e puntos de luz organizados de tal forma que escapasen dunha racionalidade predefinida e estática.
O chan.
Ambos tiñan o claro desexo de conservar o chan de madeira existente e mesmo o de utilizala novamente.
Este chan tería moito protagonismo pois se trataba de pequenas lamas de eucalipto vermello colocadas en espiga. Ademais o debuxo da espiga era diferente en cada habitación.
Ao retirar a vella tabiquería descubrimos tamén que había diferenza de cota entre as estancias, e esta particularidade condicionou por completo o resultado final. Ante esta inesperada circunstancia, a fórmula que decidimos aplicar foi a seguinte:
Nova distribución + manter chans + utilizar madeira + evitar diferenza de cotas = O chan debía ser tratado como un único tapiz independente, continuo e completamente orgánico para poder atender a todas as demandas.
A nova tabiquería pousaríase sobre el con total naturalidade, dando como resultado unha base horizontal creativa, divertida e sen complexos.
Obra: A caixa de resonancias de Daiamanti
Emprazamento: Pi e Margall, Vigo (Galicia)
Cliente: Amandine Beyer + Baldomero Barciela Varela
Ano: 2018
Autora: Elisa Díaz Lorenzo
Xefa de obra: Margarita Méndez Damorín
Construe: Desarrolla Obras y Servicios S.L.
Duración da obra: 5 meses
Fotografía: Desarrolla Obras e Servizos S.L | Elisa Díaz Lorenzo + elisadiazarquitecta.com[:en]
“The term RESONANCE refers to a set of phenomena related to the periodic movements in which reinforcement of an oscillation takes place. Increase of the extent of movement of a system”.
LOS CUSTOMERS.
Amandine and Baldomero are opposite two compatible whose immediate environment is singular and very demanding: both are musical interpreters specialists in the chamber music of the baroque period and have tastes, needs and very particular interests. They have in addition a girl with psychomotor disability _ DAIA_ that needs specialized attention and that needs that his habitat adapts completely to her and to his periodic movements.
All these conditions influence from the beginning the functional organization and the formal aspect of the project.
THE INITIAL STATE.
On having entered the floor, the seventh one, an environment of the 70s is breathed: a floor very compartimentado, with long corridors, chromatic dark and subdued combinations, a space to cook failed to take advantage, many doors…
It is practically quite exterior, being the most prominent thing the spectacular panoramic some on her laugh at Vigo and a surrounding traffic that favors the interconnection of the stays and punctual spatial surprises.
THE FORMAL PROPOSAL.
The project optimizes the periodic movements of the functional needed system, reinforcing this oscillation and increasing his extent of tour, so that DAIA could move with major freedom.
By means of a few minimal gestures supportives there is reinforced this movement of constant friction between the spaces. These gestures support the initial spirit of the floor and organize the general storage _ so necessarily for ellos_ looking for the light and the spatial flexibility all the time.
THE MATERIAL PROPOSAL.
From always I have considered to be essential that the materiality and the textures of THE HOUSE should reflect the character of the one who lives it. The effort for obtaining it in this case would be major, due to the constant compatible contradiction between these two objected ones.
The offer had to breathe naturalness, freshness, optimism, contemporaneousness, many personality … and great, a lot of music.
The search of the constant practicidad provoked an inevitable dialog between architecture and design of furniture, acquiring the latter such protagonism that would happen to articulate the spaces and to favor his sequences almost completely.
Partitions of board wood – cement VIROC, of cellular translucent polycarbonate and of plywood of pine, troquelado and lacquer to the water, gives form to a few USEFUL PARTITIONS that are much more than simple dividing walls.
The light.
The NATURAL LIGHT is one of the principal materials of the offer. It had to invade everything and come up to the last corner.
The ARTIFICIAL LIGHTING was not going to be less: it would fill the ceiling of a sea of stars and points of light organized in such a way that they were escaping of a predefined and static rationality.
The floor.
Both had the clear desire to preserve the soil of existing wood and enclosedly of using it again.
This soil would have a lot of protagonism since it was a question of small muds of red eucalyptus placed in spike. In addition the drawing of the spike was different in every room.
When the old woman withdraws tabiquería we discover also that there was difference of level between the stays, and this particularity determined completely the final result. Before this unexpected circumstance, the formula that we decide to apply was the following one:
New distribution + to support soils + to use wood + to avoid difference of levels = The soil must be treated as the only independent, constant and completely organic tapestry to be able to attend to all the demands.
The new tabiquería would settle on him with total naturalness, giving like proved a horizontal creative, enterteining base and without complexes.
Work: The resonance box of Daiamanti
Location: Pi y Margall, Vigo (Galicia)
Client: Amandine Beyer + Baldomero Barciela Varela
Year: 2018
Author: Elisa Díaz Lorenzo
Boss of work: Margarita Méndez Damorín
Constructor: Desarrolla Obras y Servicios S.L.
Duration of the work: 5 months
Photography: Desarrolla Obras y Servicios S.L | Elisa Díaz Lorenzo + elisadiazarquitecta.com[:]
Pamplona acogerá en junio la celebración de ‘Edifica’, el primer evento a nivel nacional sobre Passivhaus y Edificios de Consumo Casi Nulo (ECCN)
Esta Feria-encuentro tendrá lugar los días 28, 29 y 30 de junio en Baluarte y congregará a más de 5.000 personas entre profesionales y usuarios, reafirmando a Navarra como referente nacional en Edificios de Consumo Casi Nulo y sostenibles.
El objetivo final de la feria es que el sector de la edificación de consumo casi nulo se encuentre con el gran público y el usuario final en una feria pensada especialmente para ello.
Pamplona se transformará durante tres días en la ciudad más sostenible del Estado. La 1ª Edición de ‘Edifica’, la Feria de los Edificios de Consumo Casi Nulo, Pasivos y Saludables (ECCN). Un foro de encuentro que reunirá por primera vez a todos los agentes de la edificación sostenible y al usuario final para que puedan experimentar el aumento del bienestar, confort, salud y ahorro energético de las viviendas “Passivhaus”. Este evento pionero en España, tendrá lugar los días 28, 29 y 30 de junio en el Palacio de Congresos y Auditorio de Navarra, Baluarte.
Los ECCN son viviendas «con altas prestaciones energéticas, de bajo consumo, confortables y saludables», que hacen posible que una casa unifamiliar tenga un consumo de 300 euros al año en calefacción, refrigeración y ACS.
Luis Antonio Martínez secretario general del Consorcio Passivhaus-ECCN, ha explicado en rueda de prensa que en los próximos dos años España contará con más de 5.000 viviendas certificadas, mientras que Navarra terminará 2018 con cerca de 1.000 con esta certificación passivhaus.
Este encuentro está organizado por Consorcio Passivhaus-ECCN, asociación que agrupa a las 25 empresas líderes de Edificación Sostenible de Consumo Casi Nulo, cuenta con la colaboración de dos de sus principales asociados; Rockwool Peninsular, con planta en Caparroso y la empresa navarra Onhaus Global Sistem. Asimismo, cuenta con el apoyo institucional de Gobierno de Navarra, Nasuvinsa y el Ayuntamiento de Pamplona.
El acto, en que se ha dado a conocer el programa del evento, ha contado con la participación de Luis Antonio Martínez, secretario general del Consorcio Passivhaus-ECCN; Koldo Monreal, vicepresidente Consorcio Passivhaus-ECCN y gerente de Onhaus Global Sistem; y Miguel Rodríguez, coordinador de ‘Edifica’ y responsable de prescripción de Rockwool España, que han expuesto la iniciativa y sus objetivos.
“Edifica es el lugar donde el gran público, por primera vez en España, se va a encontrar con la industria de la edificación. La feria cuenta con los contenidos necesarios para que se produzca ese encuentro, ese diálogo entre ellos, y que el usuario final pueda expresar sus inquietudes y formular preguntas al sector de los ECCN”,
apunta Martínez.
Este encuentro llega en un momento en el que la Directiva 2010/31/UE de 19 de mayo de 2010 relativa a la eficiencia energética de edificios, establece que a partir del 31 de diciembre de 2020 todos los edificios de nueva construcción sean edificios de consumo de energía casi nulo, adelantando esta obligación a 31 de diciembre de 2018 a todos los edificios CONSTRUIDOS por las administraciones y de titularidad pública.
Navarra respecto al resto de las comunidades autónomas es referente nacional en edificación sostenible y eficiencia energética. Por ello, Pamplona ha sido el lugar elegido por el Consorcio Passivhaus-ECCN para celebrar este evento.
“Fue muy fácil para nosotros decidir dónde celebrar esta feria. De modo natural surgió Pamplona o Navarra, donde el gran público está más identificado con la filosofía “Passivhaus”. El lugar donde se concentra el mayor número de actividad económica, de puesta al día competitiva de las empresas del sector de la edificación, y donde el sector tiene que demostrar al usuario final, con casos reales, cómo es el tipo de viviendas en las que tiene que vivir y va a vivir en un futuro”,
explica el secretario general de la asociación.
Por su parte, el vicepresidente de esta asociación, Koldo Monreal, ha comentado que el 44 % de las personas desconocen qué es un edificio de este tipo, pese a que la normativa europea entrará en vigor el 1 de enero de 2019.
Por ello, la feria pretende ser un escaparate para los ciudadanos, algo que se hará a través de cinco escenarios, el primero de los cuales será una feria con sus stands de producto avanzado de altas prestaciones energéticas. Productos que el usuario se va encontrar en estos edificios y puede en la feria reconocer y exigir. Cerca de 40 empresas han confirmado su asistencia.
El segundo escenario será una casa de ECCN que se construirá en la plaza de Baluarte y que de forma guiada podrán visitar los asistentes para comprobar in situ «qué se siente dentro», y que además contará con sistemas pasivos en los que se podrán cargar coches eléctricos que también estarán en la plaza. Esta casa se podrá visitar de forma guiada por el público general y se dará formación técnica básica para conocer que es una edificación de casas pasivas.
El tercer escenario serán dos fiestas: la primera dirigida a los profesionales del sector, y favorecer las relaciones y el intercambio de proyectos, en un entorno único en el centro de la ciudad. La segunda fiesta está dirigida al gran público y tendrá lugar el sábado por la mañana en Baluarte con entrada libre.
El cuarto escenario serán 3 debates en vivo, a cerca de la dimensión institucional de la ciudad, la salud y el confort del usuario final.
El quinto escenario estará destinado a escuchar al público final. Para ello estará habilitado un espacio virtual para acercar la feria a través de las Redes Sociales al gran público para conocer sus inquietudes y necesidades respecto a los ECCN.
Finalmente, el responsable de prescripción de Rockwool España y coordinador de Edifica, Miguel Rodríguez, ha destacado la expectación generada por el evento:
“el objetivo principal de esta feria es traducir un lenguaje técnico del Edificio de Consumo Casi Nulo a un lenguaje coloquial. Es decir, que todo el público de un edificio “Passivhaus” conozca que es, cómo son este tipo de edificios, que materiales tiene y cómo se colocan. Por otra parte, hacerlo de un modo festivo y participativo donde la gente pueda disfrutar de la edificación sostenible aprendiendo.”
Para finalizar su intervención, Miguel Rodríguez ha remarcado la posibilidad de reconvertir edificios existentes en construcciones “Passivhaus”,
“Navarra también es punta de lanza en la rehabilitación energética de edificios, existe una muy buena gestión de las ayudas a la rehabilitación y tenemos ejemplos demostrativos importantes a escala nacional como el barrio Efidistrict de la Chantrea. Por ello, esta feria no sólo se centra en la construcción de nuevos ECCN sino también en la posible rehabilitación de edificios existentes para convertirlos en viviendas de consumo cero”.
El acceso a la feria es gratuito, pero para asistir hay que inscribirse previamente en la web Consorcio Passivhaus-ECCN, www.consorciopassivhaus.com
[:gl]
Pamplona acollerá en xuño a celebración de ‘Edifica’, o primeiro evento a nivel nacional sobre Passivhaus e Edificios de Consumo Case Nulo ( ECCN)
Esta Feira-atopo terá lugar os días 28, 29 e 30 de xuño en Baluarte e congregará a máis de 5.000 persoas entre profesionais e usuarios, reafirmando a Navarra como referente nacional en Edificios de Consumo Case Nulo e sustentables.
O obxectivo final da feira é que o sector da edificación de consumo case nulo atópese co gran público e o usuario final nunha feira pensada especialmente para iso.
Pamplona transformarase durante tres días na cidade máis sustentable do Estado. A 1ª Edición de ‘Edifica’, a Feira dos Edificios de Consumo Case Nulo, Pasivos e Saudables ( ECCN). Un foro de encontro que reunirá por primeira vez a todos os axentes da edificación sustentable e ao usuario final para que poidan experimentar o aumento do benestar, confort, saúde e aforro enerxético das vivendas “ Passivhaus”. Este evento pioneiro en España, terá lugar os días 28, 29 e 30 de xuño no Palacio de Congresos e Auditorio de Navarra, Baluarte.
Os ECCN son vivendas «con altas prestacións enerxéticas, de baixo consumo, confortables e saudables», que fan posible que unha casa unifamiliar teña un consumo de 300 euros ao ano en calefacción, refrixeración e ACS.
Luís Antonio Martínez secretario xeral do Consorcio Passivhaus- ECCN, explicou en rolda de prensa que nos próximos dous anos España contará con máis de 5.000 vivendas certificadas, mentres que Navarra terminará 2018 con preto de 1.000 con esta certificación passivhaus.
Este encontro está organizado por Consorcio Passivhaus- ECCN, asociación que agrupa ás 25 empresas líderes de Edificación Sustentable de Consumo Case Nulo, conta coa colaboración de dúas dos seus principais asociados; Rockwool Peninsular, con planta en Caparroso e a empresa navarra Onhaus Global Sistem. Así mesmo, conta co apoio institucional de Gobierno de Navarra, Nasuvinsa e o Concello de Pamplona.
O acto, en que se deu a coñecer o programa do evento, contou coa participación de Luís Antonio Martínez, secretario xeral do Consorcio Passivhaus- ECCN; Koldo Monreal, vicepresidente Consorcio Passivhaus- ECCN e xerente de Onhaus Global Sistem; e Miguel Rodríguez, coordinador de ‘Edifica’ e responsable de prescrición de Rockwool España, que expuxeron a iniciativa e os seus obxectivos.
“Edifica é o lugar onde o gran público, por primeira vez en España, vai atopar coa industria da edificación. A feira conta cos contidos necesarios para que se produza ese encontro, ese diálogo entre eles, e que o usuario final poida expresar as súas inquietudes e formular preguntas ao sector dos ECCN”,
apunta Martínez.
Este encontro chega nun momento no que a Directiva 2010/31/UE do 19 de maio de 2010 relativa á eficiencia enerxética de edificios, establece que a partir do 31 de decembro de 2020 todos os edificios de nova construción sexan edificios de consumo de enerxía case nulo, adiantando esta obrigación ao 31 de decembro de 2018 a todos os edificios CONSTRUÍDOS polas administracións e de titularidade pública.
Este encuentro llega en un momento en el que la Directiva 2010/31/UE de 19 de mayo de 2010 relativa a la eficiencia energética de edificios, establece que a partir del 31 de diciembre de 2020 todos los edificios de nueva construcción sean edificios de consumo de energía casi nulo, adelantando esta obligación a 31 de diciembre de 2018 a todos los edificios CONSTRUIDOS por las administraciones y de titularidad pública.
Navarra respecto ao resto das comunidades autónomas é referente nacional en edificación sustentable e eficiencia enerxética. Por iso, Pamplona foi o lugar elixido polo Consorcio Passivhaus- ECCN para celebrar este evento.
“Foi moi fácil para nós decidir onde celebrar esta feira. De modo natural xurdiu Pamplona ou Navarra, onde o gran público está máis identificado coa filosofía “ Passivhaus”. O lugar onde se concentra o maior número de actividade económica, de posta ao día competitiva das empresas do sector da edificación, e onde o sector ten que demostrar ao usuario final, con casos reais, como é o tipo de vivendas nas que ten que vivir e vai vivir nun futuro”,
explica o secretario xeral da asociación.
Pola súa banda, o vicepresidente desta asociación, Koldo Monreal, comentou que o 44 % das persoas descoñecen que é un edificio deste tipo, a pesar de que a normativa europea entrará en vigor o 1 de xaneiro de 2019.
Por iso, a feira pretende ser un escaparate para os cidadáns, algo que se fará a través de cinco escenarios, o primeiro dos cales será unha feira coas súas casetas de produto avanzado de altas prestacións enerxéticas. Produtos que o usuario se vai atopar nestes edificios e pode na feira recoñecer e esixir. Preto de 40 empresas confirmaron a súa asistencia.
O segundo escenario será unha casa de ECCN que se construirá na praza de Baluarte e que de forma guiada poderán visitar os asistentes para comprobar in situ «que sente dentro», e que ademais contará con sistemas pasivos nos que se poderán cargar coches eléctricos que tamén estarán na praza. Esta casa poderase visitar de forma guiada polo público xeral e darase formación técnica básica para coñecer que é unha edificación de casas pasivas.
O terceiro escenario serán dúas festas: a primeira dirixida aos profesionais do sector, e favorecer as relacións e o intercambio de proxectos, nunha contorna única no centro da cidade. A segunda festa está dirixida ao gran público e terá lugar o sábado pola mañá en Baluarte con entrada libre.
O cuarto escenario serán 3 debates en vivo, a preto da dimensión institucional da cidade, a saúde e o confort do usuario final.
O quinto escenario estará destinado a escoitar ao público final. Para iso estará habilitado un espazo virtual para achegar a feira a través das Redes Sociais ao gran público para coñecer as súas inquietudes e necesidades respecto dos ECCN.
Finalmente, o responsable de prescrición de Rockwool España e coordinador de Edifica, Miguel Rodríguez, destacou a expectación xerada polo evento:
“o obxectivo principal desta feira é traducir unha linguaxe técnica do Edificio de Consumo Case Nulo a unha linguaxe coloquial. É dicir, que todo o público dun edificio “Passivhaus” coñeza que é, como son este tipo de edificios, que materiais ten e como se colocan. Por outra banda, facelo dun modo festivo e participativo onde a xente poida gozar da edificación sustentable aprendendo.”
Para finalizar a súa intervención, Miguel Rodríguez remarcou a posibilidade de reconverter edificios existentes en construcións “ Passivhaus”,
“Navarra tamén é punta de lanza na rehabilitación enerxética de edificios, existe unha moi boa xestión das axudas á rehabilitación e temos exemplos demostrativos importantes a escala nacional como o barrio Efidistrict da Chantrea. Por iso, esta feira non só se centra na construción de novos ECCN senón tamén na posible rehabilitación de edificios existentes para convertelos en vivendas de consumo cero”.
O acceso á feira é gratuíto, pero para asistir hai que inscribirse previamente na web Consorcio Passivhaus- ECCN, www.consorciopassivhaus.com
[:en]Pamplona will host in June the celebration of ‘Edifica’, the first event at national level on Passivhaus and Almost Consumption Buildings (ECCN)
This fair-meeting will take place on June 28, 29 and 30 in Baluarte and will gather more than 5,000 people, including professionals and users, reaffirming Navarra as a national benchmark in Nearly Null and Sustainable Consumption Buildings.
The final objective of the fair is that the sector of the construction of consumption almost null finds with the big public and the final user in a fair thought especially for it.
Pamplona will be transformed during three days in the most sustainable city of the State. The 1st Edition of ‘Edifica’, the Fair of Nearly Null Consumption, Passive and Healthy Buildings (ECCN). A meeting forum that will bring together for the first time all the agents of sustainable building and the end user so that they can experience the increase of comfort, comfort, health and energy saving of the «Passivhaus» homes. This pioneering event in Spain will take place on June 28, 29 and 30 at the Navarra Congress and Auditorium Palace, Baluarte.
The ECCN are homes «with high energy benefits, low consumption, comfortable and healthy», which make it possible for a single-family house to have a consumption of 300 euros per year in heating, cooling and hot water.
Luis Antonio Martínez general secretary of the Consortium Passivhaus-ECCN, explained at a press conference that in the next two years Spain will have more than 5,000 certified homes, while Navarra will end 2018 with about 1,000 with this passivhaus certification.
This meeting is organized by the Consortium Passivhaus-ECCN, an association that brings together the 25 leading companies of Sustainable Building of Almost Null Consumption, with the collaboration of two of its main partners; Rockwool Peninsular, with plant in Caparroso and Navarra company Onhaus Global Sistem. It also has the institutional support of the Government of Navarra, Nasuvinsa and the City Council of Pamplona.
The event, in which the program of the event was announced, was attended by Luis Antonio Martínez, General Secretary of the Passivhaus-ECCN Consortium; Koldo Monreal, vice-president of Passivhaus Consortium-ECCN and manager of Onhaus Global Sistem; and Miguel Rodríguez, coordinator of ‘Edifica‘ and responsible for prescription of Rockwool Spain, who have exposed the initiative and its objectives.
“Edifica is the place where the public, for the first time in Spain, will meet the building industry. The fair has the necessary content for this meeting to take place, this dialogue between them, and the end user can express their concerns and ask questions to the ECCN sector”,
says Martínez.
This meeting comes at a time when Directive 2010/31 / EU of May 19, 2010 on the energy efficiency of buildings, establishes that as of December 31, 2020, all new buildings are consumer buildings. of energy almost null, advancing this obligation on December 31, 2018 to all buildings BUILT by the administrations and public ownership..
Navarra with respect to the rest of the autonomous communities is a national benchmark in sustainable building and energy efficiency. For this reason, Pamplona has been the place chosen by the Passivhaus-ECCN Consortium to celebrate this event.
“It was very easy for us to decide where to hold this fair. Naturally, Pamplona or Navarra emerged, where the public is more identified with the «Passivhaus» philosophy. The place where the greatest number of economic activity is concentrated, of competitive updating of the companies of the building sector, and where the sector has to demonstrate to the end user, with real cases, how is the type of housing in which he has to live and he will live in the future”,
explains the general secretary of the association.
For his part, the vice president of this association, Koldo Monreal, said that 44% of people do not know what a building of this type is, although European regulations will come into force on January 1, 2019.
Therefore, the fair aims to be a showcase for citizens, something that will be done through five scenarios, the first of which will be a fair with its stands of advanced product of high energy performance. Products that the user will find in these buildings and can recognize and demand at the fair. Nearly 40 companies have confirmed their attendance.
The second scenario will be an ECCN house that will be built in the Plaza de Baluarte and that will be able to visit attendees in a guided way to check «what’s inside» on the spot, and that will also have passive systems in which cars can be loaded electric that will also be in the square. This house can be visited in a guided way by the general public and basic technical training will be given to know that it is a building of passive houses.
The third stage will be two parties: the first aimed at professionals in the sector, and promote relationships and the exchange of projects, in a unique environment in the center of the city. The second party is aimed at the general public and will take place on Saturday morning in Baluarte with free admission.
The fourth stage will be 3 live debates, about the institutional dimension of the city, the health and comfort of the end user.
The fifth stage will be intended to listen to the final audience. For this, a virtual space will be enabled to bring the fair through the Social Networks to the general public to know their concerns and needs regarding the ECCN.
Finally, the responsible of prescription of Rockwool Spain and coordinator of Edifica, Miguel Rodríguez, has highlighted the expectation generated by the event:
“The main objective of this fair is to translate a technical language of the Almost Null Consumption Building into a colloquial language. That is to say, that all the public of a «Passivhaus» building knows what it is, how these buildings are, what materials they have and how they are placed. On the other hand, doing it in a festive and participatory way where people can enjoy the sustainable building by learning.”
To conclude his speech, Miguel Rodríguez has highlighted the possibility of reconverting existing buildings in «Passivhaus» buildings,
“Navarra is also spearheading the energy rehabilitation of buildings, there is a very good management of rehabilitation aids and we have important demonstration examples at the national level, such as the Efidistrict de la Chantrea neighborhood. Therefore, this fair is not only focused on the construction of new ECCN but also on the possible rehabilitation of existing buildings to convert them into zero consumption homes”.
Access to the fair is free, but to attend you must register in advance in the web Consortium Passivhaus-ECCN, www.consorciopassivhaus.com
[:es]Maxime Delvaux: Río Taedong en Pyongyang, 2012.
“Nadie hasta ahora ha podido hablar sobre las dos Coreas al mismo tiempo. Nadie se ha aventurado a un experimento peligroso como este”,
han sido las palabras de agradecimiento de Hyungmin Pai, uno de los comisarios del pabellón de Corea, a la hora de agradecer el premio de la Bienal. Peligroso porque exponer paralelamente la aproximación a la modernidad de los dos países significa situar la arquitectura en el plano del debate geopolítico.
Hace más de 60 años que la península coreana vive en un estado de frágil armisticio –no de paz- que cada primavera, aproximadamente, se ve amenazada por unas maniobras militares de los dos bandos. Los dos países tienen leyes que prohíben o controlan cualquier movimiento de aproximación. Si un surcoreano posee literatura norcoreana o tiene contactos con la gente del norte, lo tiene que declarar a las autoridades. Un norcoreano no puede acceder a publicaciones sudcoreanas de ningún tipo y la entrada de la gente sud está vetada por las autoridades del norte.
Un primer acercamiento ocurrió en 1988 cuando Storefront for Art and Architecture de Nueva York organizó una exposición a cargo del arquitecto y artista Kyong Park, titulada “DMZ Project”. DMZ (por sus siglas en inglés) designan la Zona Desmilitarizada, una franja de 4km de ancho establecida tras la devastadora guerra de Corea (1950-53) que traviesa la península de mar a mar, unos 250km, separando los dos países. Es un eufemismo: es la franja más militarizada en todo el mundo y un espejo en el que se miran los gobiernos hostiles de Pyongyang y Seúl.
Había 68 propuestas en aquella exposición, ninguna directamente coreana y algunas muy interesantes de Paul Virilio, Neil Denari o Lebbeus Woods que estudiaban ocupar esta tierra de nadie, antes de eliminarla. En consecuencia, Woods se imaginaba una fantástica estructura metálica que se sobreponía al territorio contaminado militarmente e ideológicamente, llamándola “Terra Nova”.
Habría sido un espacio de debate entre los modelos sociales opuestos y no un territorio o una construcción para fundir las diferencias y la estructura crecería para cubrir, poco a poco a toda la península.
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
El pabellón de la bienal de Venecia de 2014 nace de esta idea de debate que incluye y trata de entender las diferencias, sin huir tampoco de las similitudes. Sin embargo, ha acabado siendo otra vez un debate indirecto: tras mil intentos, principalmente del comisario Minsuk Cho, de ponerse en contacto con los arquitectos de Pyongyang e iniciar un proceso directo de reflexión sobre las dos caras de la modernidad, la exposición se tuvo que basar en las investigaciones sobre la arquitectura en Corea del Norte realizada por los arquitectos surcoreanos y extranjeros.
Hay que esperar todavía a una muestra de arquitectura realizada por los arquitectos norcoreanos y dirigida al público mundial. Preferiblemente una muestra o quizás un encuentro con los arquitectos norcoreanos que no busque ejemplificar una serie de tópicos y corroborar las imágenes prefiguradas –y preciosas- de una arquitectura de gran escala, monótona y solitaria, sin mantenimiento, envuelta en el kitsch político del realismo socialista.
Maxime Delvaux: Río Taedong en Pyongyang, 2012.
Maxime Delvaux: Hotel Ryugyong, 2012.
Maxime Delvaux: Palacio de los Niños y escolares Mangyongdae, 2012.
Maxime Delvaux: monumento al Partido de Trabajadores de Corea, 2012.
Maxime Delvaux: barrio de la colina Jangdae, Pyongyang, 2012.
Maxime Delvaux: Arco de Triunfo de Pyongyang, 2012.
Una enorme inflexibilidad e inercia institucional norcoreana dificultan cualquier contacto profesional con el extranjero, además de interminables niveles de control, censura y autocensura. La lista de organismos o funcionarios que tienen que poner su sello sobre una iniciativa de este tipo es tan grande que la renuncia al contacto viene a ser un acto de auto-liberación e incluso de auto-afirmación. Otro posible problema es la esencia representativa de la arquitectura norcoreana y de su organización profesional.
Es una arquitectura hermética y auto-centrada, que nace de las múltiples oposiciones: hacía el propio pasado burgués o religioso, la herencia del colonialismo, hacía el mundo capitalista y el retraso económico de sus provincias. Se desarrolla paralelamente al discurso político del nuevo estado socialista (desde 1948 y sobre todo desde 1953) y es llamada a representar los valores de la modernidad, del progreso tecnológico y de ejemplificar la igualdad y la justicia social. Mediante la obra construida, Corea del Norte se ha acercado al mundo moderno, competido con los países socialistas y se ha medido con los capitalistas.
El contenido propagandístico asociado a la arquitectura y la construcción, orientado siempre más hacia el interior que hacía el exterior, los ha convertido en beneficiarios de la máxima inversión económica y de la máxima atención del régimen. La arquitectura concebida por los arquitectos de Kim Il-Sung pertenece más a un ideal futuro del socialismo desarrollado que al pasado, pero al mismo tiempo no renuncia a sus raíces en la tradición y su proximidad con los gustos y hábitos populares.
El punto central de la creación arquitectónica en Corea del Norte es la figura del líder quien es considerado el autor supremo de toda construcción. De hecho, el libro teórico más importante es “El Arte Arquitectónico” firmado por Kim Jong-Il y publicado en 1991, en el momento culminante de la edad de oro de la arquitectura socialista norcoreana. La figura del arquitecto es mucho más marginal (o inexistente) en comparación con el occidente, para no restar importancia a la iniciativa del líder. La habitual complejidad del proceso constructivo y su carácter multidisciplinario se extienden también al proceso proyectual, por tanto, la obra arquitectónica es considerada un hecho colectivo. La figura del arquitecto autor se desvanece entre todos los actores implicados en la realización.
Todos ellos construyen siguiendo el mandato del líder para el bienestar del pueblo y, al mismo tiempo, como los representantes del pueblo, trabajan para contentar las más altas expectativas del líder y del partido. Arquitectos como Paek Si Ha, creador de los primeros tejados de estilo neotradicional, Ham Ui Yon, diseñador del Palacio del Estudio del Pueblo o Yong Myong Ho, arquitecto de la Torre Juche, serían en el occidente arquitectos estrella. En Corea del Norte,
“aunque posean extraordinaria sabiduría e inteligencia y profundos conocimientos científicos, no pueden idear y proyectar sintéticamente las obras de largo alcance como la creación arquitectónica”,1
sino que
“son simples técnicos que hacen realidad el pensamiento del líder”.2
Para Kim Jong Il, una obra bien diseñada sólo puede generar una única interpretación, acorde con la idea Juche, ideología oficial del estado. Ambigüedades, dobles lecturas, ironías o citas, son signos de diseño deficiente o de formalismo burgués. Con la simplicidad propia del realismo socialista, la arquitectura Juche, nacional en la forma y socialista en el contenido, educa las masas, los enseña a entender y utilizar el espacio construido.
Por todas estas condicionantes, la arquitectura norcoreana rehúye las comparaciones, no acepta representaciones paralelas y su primera exigencia respecto a la bienal fue de ser representada en un espacio separado. Intuye que, como gran parte de la arquitectura socialista, no se entendería sólo como forma o como imagen, sin el contexto que la explique.
XIII Festival Mundial de la Juventud y los Estudiantes: Villa deportiva Chongchun en Pyongyang
Por el contrario, la arquitectura surcoreana está al orden del día de todos los eventos y las publicaciones arquitectónicas mundiales. También representa el ideal de progreso tecnológico y de la modernidad más vanguardista, con bases totalmente opuestas al norte. Corea del Sur, conocida como el tigre asiático ha hecho el salto económico espectacular, viniendo de un país muy castigado por la guerra y hasta bien entrados los años 70, menos próspero que su vecino. A pesar de las hostilidades y distancias ideológicas, los dos países se han mirado en el espejo impuesto de la DMZ.
El caso más conocido fue el de los Juegos Olímpicos de Seúl de 1988 que Pyongyang quiso coorganizar y ante la negativa, organizó un evento casi paralelo: el XIII Festival Mundial de la Juventud y los Estudiantes, invirtiendo cantidades impensables en la construcción de equipamientos y nuevos barrios de Pyongyang. Un esfuerzo similar se vuelve a hacer de cara a los juegos de invierno de Pyeongchang (Corea del Sur) de 2018 construyendo un centro de esquí y deportes de invierno en Maskyryong, cerca de Kaesong.
XIII Festival Mundial de la Juventud y los Estudiantes: Estadio Primero de Mayo en la isla Rungna, Pyongyang
La exposición de Venecia tiende puentes fundados en el amplio conocimiento del desarrollo de la modernidad en ambos sistemas, que de cierto modo condensa la modernidad de la guerra fría. Además, plantea bases conceptuales para establecer el contacto directo entre los arquitectos. Una posible vía parte de la individualidad del proceso creativo que en Corea del Norte también existe a pesar de la colectivización de la obra arquitectónica. La iniciativa llamada Utopian Tours consiste de proyectos utópicos que exploran el futuro del turismo en Corea del Norte, comisionados individualmente, sin la intervención del estado.
El resultado son proyectos divertidos, algunos parecidos a la arquitectura neo nacional, otros que recuerdan a grandes obras de Pyongyang, pero todos tecnológicamente muy avanzados y más respetuosos con el medio ambiente en comparación con la obra existente. Utopía que siempre hace mover los límites ideológicos y, sobre todo, la utopía tecnológica, es un terreno propenso a superar las diferencias originadas en la política real.
Utopian Tours: Mt. Kumgang Bird’s Nest Villa
Utopian Tours: Mt. Kumgang Big tree Hotel
Utopian Tours: Mountain Conicals
Utopian Tours: Silk Co-operative
Utopian Tours: Woodland Retreat
Utopian Tours: West Sea Barrage Hotel
Volviendo al DMZ Project 26 años después, Kyong Park se imagina un movimiento trans-coreano auto-organizado y anárquico llamado Occupy DMZ que se basa en el desencanto colectivo de ambas sociedades con sus respectivos gobiernos que se alían, hipotéticamente, para perpetuar el conflicto y mantener así los intereses electorales propios.
El movimiento se erige por encima de los gobiernos dependientes de la ideología Juche, de la iglesia o de las multinacionales y empieza ocupando la tierra de nadie fronteriza.
Partiendo de la idea poética (y política) de que se puede cruzar la frontera legalmente siempre y cuando no se quiere llegar al otro lado, la Zona Desmilitarizada se empieza a llenar de contenidos y de una arquitectura híbrida desarrollada a base de macroestructura residencial de ambos países, elevada sobre el terreno al estilo de la Terra Nova de Lebbeus Woods, para convertir el punto de separación en el origen de reunificación.
[:gl]Maxime Delvaux: Río Taedong en Pyongyang, 2012.
“Ninguén ata agora puido falar sobre as dúas Coreas ao mesmo tempo. Ninguén se aventurou a un experimento perigoso como este”,
foron as palabras de agradecemento de Hyungmin Pai, un dos comisarios do pavillón de Corea, á hora de agradecer o premio da Bienal. Perigoso porque expoñer paralelamente a aproximación á modernidade dos dous países significa situar a arquitectura no plano do debate xeopolítico.
Hai máis de 60 anos que a península coreana vive nun estado de fráxil armisticio –non de paz- que cada primavera, aproximadamente, vese ameazada por unhas manobras militares dos dous bandos. Os dous países teñen leis que prohiben ou controlan calquera movemento de aproximación. Se un surcoreano posúe literatura norcoreana ou ten contactos coa xente do norte, teno que declarar ás autoridades. Un norcoreano non pode acceder a publicacións sudcoreanas de ningún tipo e a entrada da xente sud está vetada polas autoridades do norte.
Un primeiro achegamento ocorreu en 1988 cando Storefront for Art and Architecture de Nova York organizou unha exposición a cargo do arquitecto e artista Kyong Park, titulada “DMZ Project”. DMZ (polas súas siglas en inglés) designan a Zona Desmilitarizada, unha franxa de 4km de ancho establecida tras a devastadora guerra de Corea (1950-53) que travesa a península de mar a mar, un 250km, separando os dous países. É un eufemismo: é a franxa máis militarizada en todo o mundo e un espello no que se miran os gobernos hostís de Pyongyang e Seúl.
Había 68 propostas naquela exposición, ningunha directamente coreana e algunhas moi interesantes de Paul Virilio, Neil Denari ou Lebbeus Woods que estudaban ocupar esta terra de ninguén, antes de eliminala. En consecuencia, Woods imaxinábase unha fantástica estrutura metálica que se sobrepoñía ao territorio contaminado militarmente e ideológicamente, chamándoa “Terra Nova”.
Sería un espazo de debate entre os modelos sociais opostos e non un territorio ou unha construción para fundir as diferenzas e a estrutura crecería para cubrir, aos poucos a toda a península.
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
O pavillón da bienal de Venecia de 2014 nace desta idea de debate que inclúe e trata de entender as diferenzas, sen fuxir tampouco das similitudes. Con todo, acabou sendo outra vez un debate indirecto: tras mil intentos, principalmente do comisario Minsuk Cho, de poñerse en contacto cos arquitectos de Pyongyang e iniciar un proceso directo de reflexión sobre as dúas caras da modernidade, a exposición tívose que basear nas investigacións sobre a arquitectura en Corea do Norte realizada polos arquitectos surcoreanos e estranxeiros.
Hai que esperar aínda a unha mostra de arquitectura realizada polos arquitectos norcoreanos e dirixida ao público mundial. Preferiblemente unha mostra ou quizais un encontro cos arquitectos norcoreanos que non busque ejemplificar unha serie de tópicos e corroborar as imaxes prefiguradas –e preciosas- dunha arquitectura de gran escala, monótona e solitaria, sen mantemento, envolvida no kitsch político do realismo socialista.
Maxime Delvaux: Río Taedong en Pyongyang, 2012.
Maxime Delvaux: Hotel Ryugyong, 2012.
Maxime Delvaux: Palacio de los Niños y escolares Mangyongdae, 2012.
Maxime Delvaux: monumento al Partido de Trabajadores de Corea, 2012.
Maxime Delvaux: barrio de la colina Jangdae, Pyongyang, 2012.
Maxime Delvaux: Arco de Triunfo de Pyongyang, 2012.
Unha enorme inflexibilidad e inercia institucional norcoreana dificultan calquera contacto profesional co estranxeiro, ademais de interminables niveis de control, censura e autocensura. A lista de organismos ou funcionarios que teñen que poñer o seu selo sobre unha iniciativa deste tipo é tan grande que a renuncia ao contacto vén ser un acto de auto-liberación e mesmo de auto-afirmación. Outro posible problema é a esencia representativa da arquitectura norcoreana e da súa organización profesional.
É unha arquitectura hermética e auto-centrada, que nace das múltiples oposicións: facía o propio pasado burgués ou relixioso, a herdanza do colonialismo, facía o mundo capitalista e o atraso económico das súas provincias. Desenvólvese paralelamente ao discurso político do novo estado socialista (desde 1948 e sobre todo desde 1953) e é chamada a representar os valores da modernidade, do progreso tecnolóxico e de ejemplificar a igualdade e a xustiza social. Mediante a obra construída, Corea do Norte achegouse ao mundo moderno, competido cos países socialistas e mediuse cos capitalistas.
O contido propagandístico asociado á arquitectura e a construción, orientado sempre máis cara ao interior que facía o exterior, converteunos en beneficiarios do máximo investimento económico e da máxima atención do réxime. A arquitectura concibida polos arquitectos de Kim Il- Sung pertence máis a un ideal futuro do socialismo desenvolvido que ao pasado, pero ao mesmo tempo non renuncia ás súas raíces na tradición e a súa proximidade cos gustos e hábitos populares.
O punto central da creación arquitectónica en Corea do Norte é a figura do líder quen é considerado o autor supremo de toda construción. De feito, o libro teórico máis importante é “A arte Arquitectónica” asinada por Kim Jong- Il e publicado en 1991, no momento culminante da idade de ouro da arquitectura socialista norcoreana. A figura do arquitecto é moito máis marxinal (ou inexistente) en comparación co occidente, para non restar importancia á iniciativa do líder. A habitual complexidade do proceso construtivo e o seu carácter multidisciplinario esténdense tamén ao proceso proyectual, por tanto, a obra arquitectónica é considerada un feito colectivo. A figura do arquitecto autor desvanécese entre todos os actores implicados na realización.
Todos eles constrúen seguindo o mandato do líder para o benestar do pobo e, ao mesmo tempo, como os representantes do pobo, traballan para contentar as máis altas expectativas do líder e do partido. Arquitectos como Paek Si Ha, creador dos primeiros tellados de estilo neotradicional, Ham Ui Ion, deseñador do Palacio do Estudo do Pobo ou Yong Myong Ho, arquitecto da Torre Juche, serían no occidente arquitectos estrela. En Corea do Norte,
“aínda que posúan extraordinaria sabedoría e intelixencia e profundos coñecementos científicos, non poden idear e proxectar sintéticamente as obras de longo alcance como a creación arquitectónica”,1
senón que
“son simples técnicos que fan realidade o pensamento do líder”.2
Para Kim Jong Il, unha obra ben deseñada só pode xerar unha única interpretación, acorde coa idea Juche, ideoloxía oficial do estado. Ambigüidades, dobres lecturas, ironías ou citas, son signos de deseño deficiente ou de formalismo burgués. Coa simplicidade propia do realismo socialista, a arquitectura Juche, nacional na forma e socialista no contido, educa as masas, a insignia para entender e utilizar o espazo construído.
Por todas estas condicionantes, a arquitectura norcoreana rehúye as comparacións, non acepta representacións paralelas e a súa primeira esixencia respecto da bienal foi de ser representada nun espazo separado. Intúe que, como gran parte da arquitectura socialista, non se entendería só como forma ou como imaxe, sen o contexto que a explique.
XIII Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes: Villa deportiva Chongchun en Pyongyang
Pola contra, a arquitectura surcoreana está á orde do día de todos os eventos e as publicacións arquitectónicas mundiais. Tamén representa o ideal de progreso tecnolóxico e da modernidade máis vangardista, con bases totalmente opostas ao norte. Corea do Sur, coñecida como o tigre asiático ha feito o salto económico espectacular, vindo dun país moi castigado pola guerra e ata ben entrados os anos 70, menos próspero que o seu veciño. A pesar das hostilidades e distancias ideolóxicas, os dous países miráronse no espello imposto da DMZ.
O caso máis coñecido foi o dos Xogos Olímpicos de Seúlde 1988 que Pyongyang quixo coorganizar e ante a negativa, organizou un evento case paralelo: o XIII Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes, investindo cantidades impensables na construción de equipamentos e novos barrios de Pyongyang. Un esforzo similar volve facer para os xogos de inverno de Pyeongchang (Corea do Sur) de 2018 construíndo un centro de esquí e deportes de inverno en Maskyryong, preto de Kaesong.
XIII Festival Mundial da Mocidade e os Estudantes: Estadio Primeiro de Maio na illa Rungna, Pyongyang
A exposición de Venecia tende pontes fundadas no amplo coñecemento do desenvolvemento da modernidade en ambos os sistemas, que de certo modo condensa a modernidade da guerra fría. Ademais, expón bases conceptuais para establecer o contacto directo entre os arquitectos. Unha posible vía parte da individualidade do proceso creativo que en Corea do Norte tamén existe a pesar da colectivización da obra arquitectónica. A iniciativa chamada Utopian Circuítos consiste de proxectos utópicos que exploran o futuro do turismo en Corea do Norte, comisionados individualmente, sen a intervención do estado.
O resultado son proxectos divertidos, algúns parecidos á arquitectura neo nacional, outros que lembran a grandes obras de Pyongyang, pero todos tecnoloxicamente moi avanzados e máis respectuosos co medio ambiente en comparación coa obra existente. Utopía que sempre fai mover os límites ideolóxicos e, sobre todo, a utopía tecnolóxica, é un terreo propenso a superar as diferenzas orixinadas na política real.
Utopian Tours: Mt. Kumgang Bird’s Nest Villa
Utopian Tours: Mt. Kumgang Big tree Hotel
Utopian Tours: Mountain Conicals
Utopian Tours: Silk Co-operative
Utopian Tours: Woodland Retreat
Utopian Tours: West Sea Barrage Hotel
Volvendo ao DMZ Project 26 anos despois, Kyong Park imaxínase un movemento trans-coreano auto-organizado e anárquico chamado Occupy DMZ que se basea no desencanto colectivo de ambas as sociedades cos seus respectivos gobernos que se alían, hipoteticamente, para perpetuar o conflito e manter así os intereses electorais propios.
O movemento eríxese por encima dos gobernos dependentes da ideoloxía Xuche, da igrexa ou das multinacionais e empeza ocupando a terra de ninguén fronteiriza.
Partindo da idea poética (e política) de que se pode cruzar a fronteira legalmente a condición de que non se quere chegar alén, a Zona Desmilitarizada empézase a encher de contidos e dunha arquitectura híbrida desenvolvida a base de macroestructura residencial de ambos os países, elevada sobre o terreo ao estilo da Terra Nova de Lebbeus Woods, para converter o punto de separación na orixe de reunificación.
[:en]Maxime Delvaux: Taedong River in Pyongyang, 2012.
“Nobody till now could have spoken on both Koreas at the same time. Nobody has risked to a dangerous experiment as this one”,
They have been the words of Hyungmin Pai’s gratefulness, one of the commissioners of the pavilion of Korea, at the moment of being grateful for the prize of the Biennial show. Dangerous because to expose parallel the approximation to the modernity of both countries means to place the architecture in the plane of the geopolitical discussion.
It does more than 60 years that the Korean peninsula lives in a condition of fragile armistice – not of peace – that every spring, approximately, sees threatened by a few military maneuvers of both decrees. Both countries have laws that prohíben or they control any movement of approximation. If a South Korean possesses North Korean literature or has contacts with the people of the north, it it has to declare to the authorities. A North Korean cannot accede to publications sudcoreanas of any type and the entry of the people south is vetada for the authorities of the north.
The first approximation happened in 1988 when Storefront for Art and Architecture of New York organized an exhibition at the expense of the architect and artist Kyong Park, titled “DMZ Project”. DMZ (for his initials in English) designates the Demilitarized Zone, a band of 4km of width established after the devastating war of Korea (1950-53) that naughty the peninsula of sea to sea, some 250km, separating both countries. It is an euphemism: it is the band most militarized in the whole world and a mirror in which there look the hostile governments of Pyongyang and Seoul.
There were 68 offers in that exhibition, directly Korean none and very interesting some of Paul Virilio, Neil Denari or Lebbeus Woods who were studying to occupy this land of nobody, before eliminating it. In consequence, Woods was imagining a fantastic metallic structure that was recovering from the territory contaminated militarily and ideologically, being calling her “Terra Nova”.
It would have been a space of debate between the social opposite models and not a territory or a construction to fuse the differences and the structure would grow to cover, little by little to the whole peninsula.
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
Lebbeus Woods DMZ Project – Terra Nova, 1988
The pavilion of the biennial show of Venice of 2014 is born of this idea of debate that includes and tries to understand the differences, without not fleeing of the similarities either. Nevertheless, it has finished being again an indirect debate: after thousand attempts, principally of the commissioner Minsuk Cho, of putting in touch with the architects of Pyongyang and initiating a direct process of reflection on both faces of the modernity, the exhibition had to be based on the investigations on the architecture on North Korea realized by the South Korean and foreign architects.
It is necessary to wait still to a sample of architecture realized by the architects North Korean and directed the world public. Preferably a sample or probably a meeting with the North Korean architects that it does not seek to exemplify a series of topics and to corroborate the prefigured images – and precious – of an architecture of great scale, monotonous and solitary, without maintenance, wrapped in the political kitsch of the socialist realism.
Maxime Delvaux: Río Taedong en Pyongyang, 2012.
Maxime Delvaux: Hotel Ryugyong, 2012.
Maxime Delvaux: Palacio de los Niños y escolares Mangyongdae, 2012.
Maxime Delvaux: monumento al Partido de Trabajadores de Corea, 2012.
Maxime Delvaux: barrio de la colina Jangdae, Pyongyang, 2012.
Maxime Delvaux: Arco de Triunfo de Pyongyang, 2012.
An enormous inflexibility and institutional North Korean inertia impede any professional contact with the foreigner, besides endless levels of control, censorship and autocensorship. The list of organisms or civil servants who have to put his stamp on an initiative of this type is so big that the resignation to the contact comes to be an act of auto-liberation and enclosedly of autoaffirmation. Another possible problem is the representative essence of the North Korean architecture and of his professional organization.
It is a hermetic and self-centred architecture, which it is born of the multiple examinations: it was doing the own bourgeois or religious past, the inheritance of the colonialism, was doing the capitalist world and the economic delay of his provinces. It develops parallel to the political speech of the new socialist condition (from 1948 and especially from 1953) and is called to represent the values of the modernity, of the technological progress and of exemplifying the equality and the social justice. By means of the constructed work, North Korea has approached the modern world competed with the socialist countries and has measured up to the capitalists.
The propaganda content associated with the architecture and the construction, orientated always more towards the interior that was doing the exterior, has turned them into beneficiaries of the maximum economic investment and of the maximum attention of the regime. The architecture concebida for the architects of Kim Il-Sung belongs more to an ideal future of the developed socialism that to the past, but at the same time he does not resign his roots in the tradition and his proximity with the tastes and popular habits.
The central point of the architectural creation in North Korea is the figure of the leader who is considered to be the supreme author of any construction. In fact, the most important theoretical book is “The Architectural Art” signed by Kim Jong-Il and published in 1991, in the culminating moment of the golden age of the socialist North Korean architecture. The figure of the architect is much more marginal (or non-existent) in comparison with the west, not to reduce importance to the initiative of the leader. The habitual complexity of the constructive process and his multidisciplinary character they extend also to the process proyectual, therefore, the architectural work it is considered to be a collective fact. The figure of the architect author vanishes between all the actors involved in the accomplishment.
They construct all of them following the mandate of the leader for the well-being of the people and, at the same time, as the representatives of the people, they work to satisfy the highest expectations of the leader and of the party. Architects like Paek Si Ha, creator of the first roofs of style neotradicional, Ham Ui Yon, designer of the Palace of the Study of the People or Yong Myong Ho, architect of the Tower Juche, would be in the west major architects. In North Korea,
“though they possess extraordinary wisdom and intelligence and deep scientific knowledge, they cannot design and project synthetically the works of long scope as the architectural creation”,1
but
“Tthey are simple technical personnel who make real the thought of the leader”.2
For Kim Jong Il, a work designed well only can generate the only interpretation, according to idea Juche, official ideology of the condition. Ambiguities, double readings, ironies or appointments, they are signs of deficient design or of bourgeois formalism. With the own simplicity of the socialist realism, the architecture Juche, native in the form and Socialist in the content, educates the masses, teaches them to understand and use the constructed space.
For these determining all, the North Korean architecture rehúye the comparisons, does not accept parallel representations and his first exigency with regard to the biennial show was of being represented in a separated space. He feels that, as great part of the socialist architecture, not entendería only as form or as image, without the context that explains it.
The XIIIth World Festival of the Youth and the Students: sports Villa Chongchun in Pyongyang
On the contrary, the South Korean architecture is to the agenda of all the events and the architectural world publications. Also it represents the ideal one of technological progress and of the most ultramodern modernity, with bases totally objected in the northern part. South Korea known as the Asian tiger has done the economic spectacular jump, coming from a country very punished by the war and up to entered well the 70s, less prosperous than his neighbor. In spite of the hostilities and ideological distances, both countries have looked in the well versed mirror of the DMZ.
The most known case was that of the Olympic Games of Seoul of 1988 that Pyongyang wanted coorganizar and before the denial, organized an almost parallel event: the Festival XIII World of the Youth and the Students, investing unthinkable quantities in the construction of equipments and new neighborhoods of Pyongyang. A similar effort returns to do with a view to Pyeongchang’s winter games (South Korea) of 2018 constructing a center of ski and winter sports in Maskyryong, near Kaesong.
The XIIIth World Festival of the Youth and the Students: Stadium On The First of May in the island Rungna, Pyongyang
The exhibition of Venice stretches bridges been founded on the wide knowledge of the development of the modernity on both systems, which of certain way condenses the modernity of the cold war. In addition, it raises conceptual bases to establish the direct contact between the architects. A possible route departs from the individuality of the creative process that in North Korea also exists in spite of the colectivización of the architectural work. The initiatory so called Utopian Tours consists of Utopian projects that explore the future of the tourism in North Korea, commissioned individually, without the intervention of the condition.
The result they are enterteining projects, some similar to the architecture neo native, others who resemble big works of Pyongyang, but technologically very advanced and more respectful all with the environment in comparison with the existing work. Utopia that always makes move the ideological and, limits especially, the technological Utopia, is an area inclined to overcome the differences originated in the royal politics.
Utopian Tours: Mt. Kumgang Bird’s Nest Villa
Utopian Tours: Mt. Kumgang Big tree Hotel
Utopian Tours: Mountain Conicals
Utopian Tours: Silk Co-operative
Utopian Tours: Woodland Retreat
Utopian Tours: West Sea Barrage Hotel
Returning to the DMZ Project 26 years later, Kyong Park imagines a trans-Korean auto-organized and anarchic movement called Occupy DMZ that bases on the collective disenchantment of both companies with his respective governments that alían, hypothetically, to perpetuate the conflict and to keep like that the electoral own interests.
The movement is raised over the governments dependent on the ideology Juche, of the church or of the multinationals and starts by occupying the land of nobody frontier.
Departing from the poetical idea (and politics) of that it is possible to cross the border legally as long as does not want to come near to another side, the Demilitarized Zone is started filling with contents and with a hybrid architecture developed based on residential macrostructure of both countries, raised on the area in the style of the Terra Nova de Lebbeus Woods, to turn the point of separation into the origin of reunification.
[:es]Life without Objects. LANG, Peter y MENKING, William Superstudio, Life without objects, Skira Turín, Milan, 2003.
El trabajo de Superstudio fue impulsado por diferentes intenciones. Superstudio describe su propio trabajo en términos de ‘arquitectura radical’, ‘anti-utopía’, ‘utopía negativa’, o ‘de guerrilla’. Es, sobre todo, Cristiano Toraldo di Francia, co-fundador del grupo junto con Natalini, que trabajaron en esta base teórica. Entendía la arquitectura radical de la década de los 60 y principios de la década de los 70 principalmente como una forma de crítica social:
“l’architecture radicale représente –au-delà de n’importe quelle théorie architectonique define- un processus continu de critique concertant la structure de la societé, que rejette l’utilisation de la discipline aux mains des réformateur contemporains et néocapitalistes”.1
Bajo su punto de vista, este tipo de diseño puede además tener una función terapéutica, porque enseña a la gente a adaptarse a las nuevas condiciones de existencia.2
En algunos de los diseños de Superstudio, como Continuous Monument, el grupo utiliza una especie de táctica de guerrilla de la redundancia semántica, mediante el cual el significado de la arquitectura se pone en tela de juicio por subvertir su gesto más significativo a través de interminables repeticiones.3 En última instancia, el objetivo de Superstudio es hacer que la gente experimente la vida sin objetos. Esta tiene que aprender y comprender que los objetos que utilizan, los bienes de consumo, son el medio de represión a través del cual el sistema es capaz de perpetuarse. Para promover esta visión Superstudio hace un llamamiento a la utopía negativa o anti-utopía.
En Superstudio podemos encontrar el uso de la arquitectura como manifiesto social, el arte como acción política. Esta utopía negativa revela las últimas consecuencias de llevar adelante las tendencias existentes. Su misión es la de servir como elemento disuasorio, y para desarrollar esta, sostienen que es absolutamente necesario ofrecer resistencia contra el status quoexistente. En otras palabras, sólo en el horror está la esperanza.4
La conferencia que dio Natalini en la Architectural Association en marzo de 1971 describe con gran precisión la posición intelectual de Superstudio y toda aquella arquitectura visionaria del momento. Nuestro trabajo siempre ha estado en un área vacía y enrarecida: en un espacio entre la arquitectura y las artes visuales, y en un espacio entre la cultura profesional y la vida.5 Él describe este espacio como el único terreno no alienado para sus experiencias como grupo. Según él, es el único ámbito en el que, más allá de las rutinas profesionales y la pura existencia, se crea un espacio de coincidencia donde Superstudio puede ser y hacer, actuar y existir. Sintomáticamente, en la conferencia de Natalini, la teoría y la práctica de la arquitectura se describen como planos paralelos, donde posteriormente este paralelismo se pierde, cuando se constituye una forma gaseosa entre ambos planos, distorsionando la percepción mutua que se tiene de ellos. Esta distorsión viene dada por las condiciones socio-económicas, la consecución de encargos, y las leyes y regulaciones propias de la profesión.6
Natalini describe el trabajo de Superstudio, usando la aberración geométrica como estrategia, como tácticas de guerrilla. Muy conscientes de que no puede haber otra arquitectura sin cambiar las estructuras de la sociedad y, por otra parte, que el sistema es lo suficientemente fuerte como para incorporar cualquier gesto o producto, Natalini proclama: El único producto que no será capaz de ser absorbido es la revolución violenta o la inteligencia no violenta. Las formas de la no violencia en la cultura se asemejan a la guerra de guerrillas: son subterráneas, cambian sus objetivos, son móviles e incomprensibles. Creo en esta acción de destrucción por parte de la cultura: la cultura como un factor de desequilibrio.7
Él ve una primera estrategia en la producción de imágenes aberrantes. Una serie de imágenes aberrantes, capaz de postular otra escala de valores y comportamientos, sustituirán el proceso de acostumbrarse a la sociedad actual.8 Así, la imagen pública del sistema será cuestionada. Es casi como si la formulación de sus ideas contuviera la receta de la Exodus machine de Rem Koolhaas de 1972. Colectivamente inducidos los deseos irán sustituyendo otros deseos igualmente apetecibles, que son, sin embargo, más justos y verdaderos.9 Y es precisamente en este punto que el programa utópico adquiere su forma distópica, cuando Natalini sigue: y para satisfacer estos nuevos deseos, el sistema se ve forzado a una crisis. La acción a realizar, en su forma más simple, sirve para llevar estos procesos al límite, mostrando por absurdum su falsedad y su inmoralidad.10 En la conferencia de Natalini, esta reversión de utopía en distopía se convierte en un punto y aparte.
En el contexto de la década de los 60 y principios de los 70 también se estructuraron corrientes críticas contra este tipo de arquitectura. La mayor crítica al posicionamiento de una arquitectura visionaria, tal y como Natalini formuló y defendió en su conferencia en la Architectural Association, fue articulada por Manfredo Tafuri.
En realidad Tafuri, se podría considerar la otra cara de la misma moneda intelectual. Este analizó el estado de la arquitectura basada en la convicción de que la arquitectura debe intervenir en las relaciones de producción, sino, sostuvo Tafuri, no tendría sentido como una contribución a los grandes acontecimientos históricos. Según Tafuri fue un error histórico del diseño italiano el retirarse de inmediato en la participación de la producción en masa de bienes de consumo y pasar a elaborar sus diseños exclusivamente para un limitado segmento de bienes de consumo de lujo.
A diferencia de las vanguardias de la década de 1920, instaladas en el corazón de la maquinaria de producción de bienes, los diseñadores italianos se contentan con una posición muy marginal de la que no pueden sino ofrecer comentarios marginales. Esto es válido no sólo para los diseñadores de muebles, sino aún más pertinente, para sus homólogos que diseñan fantasías arquitectónicas de gran escala.
Según Tafuri, este enfoque es necesariamente impotente e ineficaz: apenas vale la pena mencionar aquí que, en un sistema capitalista, no hay ruptura entre la producción, la distribución y el consumo. Todas las utopías anti-consumistas que buscan corregir las distorsiones éticas del mundo tecnológico mediante la modificación del sistema de producción o de los canales de distribución sólo ponen de manifiesto la total insuficiencia de sus teorías, frente a la estructura real del ciclo económico capitalista.11
En Arquitectura y Utopía, Tafuri vuelve de nuevo a incidir en este punto. Según él, la proliferación de un diseño underground de protesta se ha institucionalizado, propagado por organismos internacionales, y admitido en un círculo de elite.12 El hecho de que todo el movimiento conceptual de la arquitectura empezó y terminó en el MoMA en 1960, con la exposición Visionary Architecture y, en 1972, con la exhibición New Domestic Landscapes: Achievements and Problems of the Italian Design, lo demuestra.
Tafuri, además, habla de inútiles llamamiento a la des-alineación, de la eliminación de las críticas dentro del propio proceso, de la poesía de la ambigüedad, y de la construcción de una estructura semántica en el sentido de convertir la ciudad en una máquina que emite mensajes de manera incesante. Coquetear con el caos no encuentra eco en su pensamiento. Sin abandonar la utopía de diseño, los procesos que habían superado concretamente el nivel de la ideología, están subvertidos por la redención al caos, la contemplación de la angustia que el Constructivismo parecía haber hecho desaparecer para siempre, y la sublimación de desorden.13 O aún: Con el fin de sostener un espacio metropolitano, la arquitectura parece obligada a convertirse en un espectro de sí misma.14
El veredicto final es abrumador: La crisis de la arquitectura moderna no es el resultado del cansancio o la dispersión. Es más bien una crisis de la condición ideológica de la arquitectura.15 Según él, la redención ya no es posible: ni por las inquietantes y erráticas andanzas por los laberintos de imágenes que por su polivalencia llegan hasta el punto de convertirse en imágenes calladas, ni por la autocomplacencia de una geometría absorta en su propia complejidad y perfección. El drama de la arquitectura es ser obligada a regresar a la arquitectura pura, forma sin utopía, en el mejor de los casos, regresar a su sublime inutilidad.16 Quizás, en lo más profundo del código genético de lo arquitectónico, resida el gen de la utopía, en eterna diáspora hacia un topos posible, en constante recorrido hacia un mundo imaginado algo mejor que el actual.
No creo que pueda decirse demasiado alto, pero desde una razonable distancia a su poderoso cuerpo ideológico, Manfredo Tafuri tenía razón.
Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, octubre 2012
Notas:
1 TORALDO DI FRANCIA, Cristiano, Superstudio & Radicaux, MIGAYROU F. (ed) Cat. Architecture radicale, Institut d’Art Contemporain – IAC, Villeurbanne, Enero a Mayo, 2001, p. 153.
“La arquitectura radical representa, más allá de cualquier teoría definitiva, un proceso continuo de crítica sobre la estructura de la sociedad, que rechaza el uso de esta disciplina en manos de reformadores contemporáneos neocapitalistas”.
Nota: traducción del autor.
2 Ibídem, p. 171.
3 Ibídem, p. 183.
4 “il n’ya de l’espoir que dans l’horreur”.Ibídem, p.171.
5 NATALINI, Adolfo, Inventory, Catalogs, Systems of Flux… a Statement. Conferencia impartida en la Architectural Association, Londres, 3 Marzo 1971. En LANG, Peter y MENKING, William, Superstudio, Life without objects, Skira Turín, Milan, 2003, p. 164.
6 Ibídem, p. 166.
7 Ibídem, p. 164.
8 Idem.
9 Idem.
10 Ibídem, p. 165-166.
11 TAFURI, Manfredo, Design and Technological Utopi, en Emilio Ambasz, Italy: The New Domestic Landscape. Achievements and Problems of Italian Design. Catálogo de la exposición, The Museum of Modern Art, Nueva York, 1972, p. 135.
[:gl]Life without Objects. LANG, Peter y MENKING, William Superstudio, Life without objects, Skira Turín, Milan, 2003.
O traballo de Superstudio foi impulsado por diferentes intencións. Superstudio describe o seu propio traballo en términos de ‘arquitectura radical’, ‘anti-utopía’, ‘utopía negativa’, ou ‘de guerrilla’. É, sobre todo,Cristiano Toraldo di Francia, co-fundador do grupo xunto con Natalini, que traballaron nesta base teórica. Entendía a arquitectura radical da década dos 60 e principios da década dos 70 principalmente como unha forma de crítica social:
“l’architecture radicale représente –au-delà de n’importe quelle théorie architectonique define- un processus continu de critique concertant la structure de la societé, que rejette l’utilisation de la discipline aux mains des réformateur contemporains et néocapitalistes”.1
Baixo o seu punto de vista, este tipo de deseño pode ademais ter unha función terapéutica, porque ensina á xente a adaptarse ás novas condicións de existencia.2
Nalgúns dos deseños de Superstudio, como Continuous Monument, o grupo utiliza unha especie de táctica de guerrilla da redundancia semántica, mediante o cal o significado da arquitectura ponse en cuestión por subvertir o seu xesto máis significativo a través de interminables repeticións.3 En última instancia, o obxectivo de Superstudio é facer que a xente experimente a vida sen obxectos. Esta ten que aprender e comprender que os obxectos que utilizan, os bens de consumo, son o medio de represión a través do cal o sistema é capaz de perpetuarse. Para promover esta visión Superstudio fai un chamamento á utopía negativa ou anti-utopía.
En Superstudio podemos atopar o uso da arquitectura como manifesto social, a arte como acción política. Esta utopía negativa revela as últimas consecuencias de levar adiante as tendencias existentes. A súa misión é a de servir como elemento disuasorio, e para desenvolver esta, sosteñen que é absolutamente necesario ofrecer resistencia contra o status quoexistente. Noutras palabras, só no horror está a esperanza.4
A conferencia que deu Natalini na Architectural Association en marzo de 1971 describe con gran precisión a posición intelectual de Superstudio e toda aquela arquitectura visionaria do momento. O noso traballo sempre estivo nunha área baleira e enrarecida: nun espazo entre a arquitectura e as artes visuais, e nun espazo entre a cultura profesional e a vida.5 El describe este espazo como o único terreo non alienado para as súas experiencias como grupo. Segundo el, é o único ámbito no que, máis aló das rutinas profesionais e a pura existencia, créase un espazo de coincidencia onde Superstudio pode ser e facer, actuar e existir. Sintomáticamente, na conferencia de Natalini, a teoría e a práctica da arquitectura descríbense como planos paralelos, onde posteriormente este paralelismo pérdese, cando se constitúe unha forma gasosa entre ambos os planos, distorsionando a percepción mutua que se ten deles. Esta distorsión vén dada por condiciónelas socio-económicas, a consecución de encargos, e as leis e regulacións propias da profesión.6
Natalini describe o traballo de Superstudio, usando a aberración xeométrica como estratexia, como tácticas de guerrilla. Moi conscientes de que non pode haber outra arquitectura sen cambiar as estruturas da sociedade e, por outra banda, que o sistema é o suficientemente forte como para incorporar calquera xesto ou produto, Natalini proclama: O único produto que non será capaz de ser absorbido é a revolución violenta ou a intelixencia non violenta. As formas da non violencia na cultura aseméllanse á guerra de guerrillas: son subterráneas, cambian os seus obxectivos, son móbiles e incomprensibles. Creo nesta acción de destrución por parte da cultura: a cultura como un factor de desequilibrio.7
El ve unha primeira estratexia na produción de imaxes aberrantes. Unha serie de imaxes aberrantes, capaz de postular outra escala de valores e comportamentos, substituirán o proceso de afacerse á sociedade actual.8 Así, a imaxe pública do sistema será cuestionada. É case coma se a formulación das súas ideas contivese a receita da Exodus machine de Rem Koolhaas de 1972. Colectivamente inducidos os desexos irán substituíndo outros desexos igualmente apetecibles, que son, con todo, máis xustos e verdadeiros.9 E é precisamente neste punto que o programa utópico adquire a súa forma distópica, cando Natalini segue: e para satisfacer estes novos desexos, o sistema vese forzado a unha crise. A acción para realizar, na súa forma máis simple, serve para levar estes procesos ao límite, mostrando por absurdum a súa falsidade e a súa inmoralidade.10 Na conferencia de Natalini, esta reversión de utopía en distopía convértese nun punto e aparte.
No contexto da década dos 60 e principios dos 70 tamén se estruturaron correntes críticas contra este tipo de arquitectura. A maior crítica ao posicionamento dunha arquitectura visionaria, tal e como Natalini formulou e defendeu na súa conferencia na Architectural Association, foi articulada por Manfredo Tafuri.
En realidade Tafuri, poderíase considerar a outra cara da mesma moeda intelectual. Leste analizou o estado da arquitectura baseada na convicción de que a arquitectura debe intervir nas relacións de produción, senón, sostivo Tafuri, non tería sentido como unha contribución aos grandes acontecementos históricos. Segundo Tafuri foi un erro histórico do deseño italiano o retirarse de inmediato na participación da produción en masa de bens de consumo e pasar a elaborar os seus deseños exclusivamente para un limitado segmento de bens de consumo de luxo.
A diferenza das vangardas da década de 1920, instaladas no corazón da maquinaria de produción de bens, os deseñadores italianos conténtanse cunha posición moi marxinal da que non poden senón ofrecer comentarios marxinais. Isto é válido non só para os deseñadores de mobles, senón aínda máis pertinente, para os seus homólogos que deseñan fantasías arquitectónicas de gran escala.
Segundo Tafuri, este enfoque é necesariamente impotente e ineficaz: apenas vale a pena mencionar aquí que, nun sistema capitalista, non hai ruptura entre a produción, a distribución e o consumo. Todas as utopías anti-consumistas que buscan corrixir as distorsiones éticas do mundo tecnolóxico mediante a modificación do sistema de produción ou das canles de distribución só poñen de manifesto a total insuficiencia das súas teorías, fronte á estrutura real do ciclo económico capitalista.11
En Arquitectura e Utopía, Tafuri volve de novo a incidir neste punto. Segundo el, a proliferación dun deseño underground de protesta institucionalizouse, propagado por organismos internacionais, e admitido nun círculo de elite.12 O feito de que todo o movemento conceptual da arquitectura empezou e terminou no MoMA en 1960, coa exposición Visionary Architecture e, en 1972, coa exhibición New Domestic Landscapes: Achievements and Problems of the Italian Design, o demostran.
Tafuri, ademais, fala de inútiles chamamento a déala-aliñación, da eliminación das críticas dentro do propio proceso, da poesía da ambigüidade, e da construción dunha estrutura semántica no sentido de converter a cidade nunha máquina que emite mensaxes de maneira incesante. Coquetear co caos non atopa eco no seu pensamento. Sen abandonar a utopía de deseño, os procesos que superaran concretamente o nivel da ideoloxía, están subvertidos pola redención ao caos, a contemplación da angustia que o Constructivismo parecía facer desaparecer para sempre, e a sublimación de desorde.13 Ou aínda: Co fin de soster un espazo metropolitano, a arquitectura parece obrigada a converterse nun espectro de si mesma.14
O veredicto final é abafador: A crise da arquitectura moderna non é o resultado do cansazo ou a dispersión. É máis ben unha crise da condición ideolóxica da arquitectura.15 Segundo el, a redención xa non é posible: nin polas inquietantes e erráticas andanzas polos labirintos de imaxes que pola súa polivalencia chegan ata o punto de converterse en imaxes caladas, nin pola autocompracencia dunha xeometría absorta na súa propia complexidade e perfección. O drama da arquitectura é ser obrigada a regresar á arquitectura pura, forma sen utopía, no mellor dos casos, regresar á súa sublime inutilidade.16 Quizais, no máis profundo do código xenético do arquitectónico, resida o xene da utopía, en eterna diáspora cara a un topos posible, en constante percorrido cara a un mundo imaxinado algo mellor que o actual.
Non creo que poida dicirse demasiado alto, pero desde unha razoable distancia ao seu poderoso corpo ideolóxico, Manfredo Tafuri tiña razón.
Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, outubro 2012
Notas:
1 TORALDO DI FRANCIA, Cristiano, Superstudio & Radicaux, MIGAYROU F. (ed) Cat. Architecture radicale, Institut d’Art Contemporain – IAC, Villeurbanne, Enero a Maio, 2001, p. 153.
“A arquitectura radical representa, máis aló de calquera teoría definitiva, un proceso continuo de crítica sobre a estrutura da sociedade, que rexeita o uso desta disciplina en mans de reformadores contemporáneos neocapitalistas”.
Nota: tradución do autor.
2 Ibídem, p. 171.
3 Ibídem, p. 183.
4 “il n’ya de l’espoir que dans l’horreur”.Ibídem, p.171.
5 NATALINI, Adolfo, Inventory, Catalogs, Systems of Flux… a Statement. Conferencia impartida na Architectural Association, Londres, 3 Marzo 1971. En LANG, Peter y MENKING, William, Superstudio, Life without objects, Skira Turín, Milan, 2003, p. 164.
6 Ibídem, p. 166.
7 Ibídem, p. 164.
8 Idem.
9 Idem.
10 Ibídem, p. 165-166.
11 TAFURI, Manfredo, Design and Technological Utopi, en Emilio Ambasz, Italy: The New Domestic Landscape. Achievements and Problems of Italian Design. Catálogo de la exposición, The Museum of Modern Art, Nueva York, 1972, p. 135.
[:en]Life without Objects. LANG, Peter y MENKING, William Superstudio, Life without objects, Skira Turín, Milan, 2003.
Superstudio‘s work was stimulated by different intentions. Superstudio describes his own work in terms of ‘radical architecture’, ‘anti-Utopia’, ‘negative Utopia’, or ‘of guerrilla warfare’. He is, especially, Cristiano Toraldo di Francia, co-founder of the group together with Natalini, which were employed at this theoretical base. He understood the radical architecture of the decade of the 60 and beginning of the decade of the 70 principally as a form of social critique:
“l’architecture radicale représente –au-delà de n’importe quelle théorie architectonique define- un processus continu de critique concertant la structure de la societé, que rejette l’utilisation de la discipline aux mains des réformateur contemporains et néocapitalistes”.1
Under his point of view, this type of design can have in addition a therapeutic function, because it teaches the people to adapt to the new conditions of existence.2
In some of Superstudio’s designs, as Continuous Monument, the group uses a species of tactics of guerrilla warfare of the semantic redundancy, by means of which the meaning of the architecture puts in fabric of judgment for subverting his more significant gesture across endless repetitions.3 In last instance, Superstudio’s aim is to do that the people experience the life without objects. It has to learn and understand that the objects that they use, the consumer goods, are the way of repression across which the system is capable of being perpetuated this one. To promote this vision Superstudio it calls on to the negative Utopia or anti-Utopia.
In Superstudio we can find the use of the architecture as social manifest, the art as political action. This negative Utopia reveals the last consequences of taking forward the existing trends. His mission is it of serving as element disuasorio, and to develop this one, they hold that it is absolutely necessary to offer resistance against the status quoexistente. In other words, only in the horror the hope is.4
The conference that Natalini gave in the Architectural Association in March, 1971 describes with great precision Superstudio’s intellectual position and all that visionary architecture of the moment. Our work always has been in an empty and rarefied area: in a space between the architecture and the visual arts, and in a space between the professional culture and the life.4 He describes this space as the only not mentally ill area for his experiences as group. According to him, it is the only area in the one that, beyond the professional routines and the pure existence, believes itself a space of coincidence where Superstudio can be and do, act and exist. Symptomatic, in Natalini’s conference, the theory and the practice of the architecture they are described as parallel planes, where later this parallelism gets lost, when a gaseous form is constituted between both planes, distorting the mutual perception that is had of them. This distortion comes given by the socio-economic conditions, the attainment of orders, and the laws and own regulations of the profession.6
Natalini describes Superstudio’s work, using the geometric aberration as strategy, as tactics of guerrilla warfare. Very conscious that there can no be another architecture without changing the structures of the company and, on the other hand, that the system is the sufficiently strong thing as to incorporate any gesture or product, Natalini proclaims: The only product that will not be capable of being absorbed is the violent revolution or the intelligence does not force. The forms of not violence in the culture are alike the guerrilla war: they are underground, change his aims, are mobile and incomprehensible. I believe in this action of destruction on the part of the culture: the culture like an imbalance factor.7
He sees the first strategy in the production of aberrant images. A series of images aberrant, capable of postulating another set of values and behaviors, will replace the process of getting used to the company current.8 This way, the public image of the system will be questioned. It is almost as if the formulation of his ideas was containing the recipe of the Exodus machine by Rem Koolhaas of 1972. Collectivly induced the desires will be replacing other equally appetizing desires, which are, nevertheless, more just and verdaderos.9 And it is precisely in this point that the Utopian program acquires his form distópica, when Natalini continues: and to satisfy these new desires, the system convict meets to a crisis. The action to realize, in his simpler form, serves to take these processes to the limit, showing for absurdum his falsehood and his immorality.10 In Natalini’s conference, this reversion of Utopia in distopía turns into a point and new paragraph.
In the context of the decade of the 60 and beginning of the 70 also critical currents were structured against this type of architecture. The major critique to the positioning of a visionary architecture, as Natalini formulated and defended in his conference in the Architectural Association, was articulated by Manfredo Tafuri.
Actually Tafuri, might be considered to be another face of the same intellectual currency. This one analyzed the condition of the architecture based on the conviction of which the architecture must intervene in the relations of production, but, held Tafuri, sense would not ma as a contribution to the big historical events. According to Tafuri it was a historical mistake of the Italian design to move back at once in the participation of the production in mass of consumer goods and to happen to elaborate his designs exclusively for a limited segment of consumer goods of luxury.
Unlike the forefronts of the decade of 1920, installed in the heart of the machinery of production of goods, the Italian designers content with a very marginal position of which they cannot but to offer marginal comments. This is valid not only for the designers of furniture, but furthermore pertinent, for his counterparts who design architectural fantasies of great scale.
According to Tafuri, this approach is necessarily impotent and ineffective: scarcely it is worth a sorrow mentioning here that, in a capitalist system, there is no break between the production, the distribution and the consumption. All the anti-consumer Utopias that seek to correct the ethical distortions of the technological world by means of the modification of the system of production or of the distribution channels only reveal the total insufficiency of his theories, opposite to the royal structure of the economic cycle capitalist.11
In Architecture and Utopia, Tafuri returns to affect again in this point. According to him, the proliferation of a design underground of protest has become institutionalized, spread for international organizations, and admitted into a circle of elite.12 The fact that the whole conceptual movement of the architecture began and ended in the MoMA in 1960, with the exhibition Visionary Architecture and, in 1972, with the exhibition New Domestic Landscapes: Achievements and Problems of the Italian Design, demonstrates it.
Tafuri, in addition, speaks of useless call to the disalignment, of the elimination of the critiques inside the own process, the poetry of the ambiguity, and of the construction of a semantic structure in the sense of turning the city into a machine that issues messages of an incessant way. To flirt with the chaos finds echo in his thought. Without leaving the Utopia of design, the processes that had overcome concretely the level of the ideology, they are subverted by the redemption to the chaos, the contemplation of the distress that the Constructivism seemed to have made eliminate forever, and the sublimation of disorder.13 Or still: In order to support a metropolitan space, the architecture seems to be obliged to turn into a spectrum of yes misma.14
The final verdict is overwhelming: The crisis of the modern architecture is not the result of the weariness or the dispersion. It is rather a crisis of the ideological condition of arquitectura.15 According to him, the redemption already is not possible: not for the worrying and erratic wanderings for the labyrinths of images that for his polyvalency come up to the point of turning into quiet images, not for the self-complacency of an absorbed geometry in his own complexity and perfection. The drama of the architecture is to be forced to return to the pure architecture, forms without Utopia, at best, to return to his sublime uselessness.16 Probably, in the deepest of the genetic code of the architectural thing, the gene of the Utopia resides, in eternal diaspora towards a possible topos, in constant tour towards an imagined world better than something the current one.
I do not believe that it could be said too highly, but from a reasonable distance to his powerful ideological body, Manfredo Tafuri had reason. Probably, in the deepest of the genetic code of the architectural thing, the gene of the Utopia resides, in eternal diaspora towards a possible topos, in constant tour towards an imagined world better than something the current one.
Miquel Lacasta. PhD architect
Barcelona, october 2012
Notes:
1 TORALDO DI FRANCIA, Cristiano, Superstudio & Radicaux, MIGAYROU F. (ed) Cat. Architecture radicale, Institut d’Art Contemporain – IAC, Villeurbanne, January to May, 2001, p. 153.
“The radical architecture represents, beyond any definitive theory, a constant process of critique on the structure of the company, which rejects the use of this discipline in hands of contemporary neocapitalist reformers”.
Notes: translation of the author.
2 Ibídem, p. 171.
3 Ibídem, p. 183.
4 “il n’ya de l’espoir que dans l’horreur”.Ibídem, p.171.
5 NATALINI, Adolfo, Inventory, Catalogs, Systems of Flux… a Statement. Lectured at the Architectural Association, Londres, 3 March, 1971. En LANG, Peter and MENKING, William, Superstudio, Life without objects, Skira Turín, Milan, 2003, p. 164.
6 Ibídem, p. 166.
7 Ibídem, p. 164.
8 Idem.
9 Idem.
10 Ibídem, p. 165-166.
11 TAFURI, Manfredo, Design and Technological Utopi, en Emilio Ambasz, Italy: The New Domestic Landscape. Achievements and Problems of Italian Design. The exhibition Catalogue, The Museum of Modern Art, New York, 1972, p. 135.
Josep Lluís Sert fue el primer arquitecto español de fama internacional.
“Apóstol del racionalismo en España”.
Apóstol del racionalismo en España y Decano de la Facultad de Arquitectura de Harvard durante casi dos décadas, Sert fue también un hombre lleno de contradicciones. Un espíritu contestatario. Verso libre en un mundo dominado por la copia y la reproducción seriada.
Arquitecto de vanguardia.
“Como todos los exiliados, fue un vitalista de espíritu triste”.
Miembro de una conocida familia aristocrática y destacado militante republicano, Sert tuvo el atrevimiento de ser un arquitecto de vanguardia en un país donde gobernaba el conservadurismo estético más absoluto.
Fue católico y libertario. Fue también, como todos los exiliados, un vitalista de espíritu triste, un artesano del sentido común al que le tocó vivir en un mundo extremo.
Del exilio al prestigio mundial.
Viajó, emigró, huyó. Se refugió donde pudo: París, La Habana, Nueva York y finalmente Boston.
Hijo del conde de Sert y sobrino en segundo grado del primer marqués de Comillas, Josep Lluís tuvo que esconderse en Estados Unidos tras la Guerra Civil.
Y allí fue capaz de reconstruir una carrera profesional que le llevó a convertirse en uno de los arquitectos más importantes de su generación.
“Uno de los arquitectos más importantes de su generación”.
Sert abrió puertas, cultivo amistades y representó a España durante décadas en los círculos más selectos de la arquitectura contemporánea. Un hombre, en definitiva, al que sólo le quedo por cumplir un sueño…
“Como muchos arquitectos, en el fondo soy un pintor”.1
¿Cómo surge la idea?
La idea de hacer un documental sobre la figura del arquitecto Josep Lluís Sert surgió por dos motivos. El primero fue la necesidad de reivindicar la figura de un creador que, por razones diversas, ha quedado un tanto al margen de la historia de la arquitectura española.
“Sert es un arquitecto que disfruta de una gran popularidad entre los arquitectos”.
Es evidente que el exilio ha jugado un papel importante en ese sentido, pero no deja de ser extraño que una figura como la suya disfrute de un reconocimiento tan limitado.
Sert es un arquitecto que todavía disfruta hoy de una gran popularidad entre los arquitectos, un profesional con una vida apasionante que, sin embargo, jamás ha recibido el reconocimiento que sí obtuvieron en su día otros exiliados ilustres.
Arquitecto y persona.
Lo que nos interesa aquí, más allá de su arquitectura, es su trayectoria vital. Y por eso precisamente se impone un segundo motivo.
“Sert muestra un desapego inusitado por la arquitectura”.
El libro, editado por Patricia Juncosa, está formado por un conjunto de entrevistas en las que Sert habla sobre su relación con el arte y con los artistas.
Se trata de un libro en el que Sert muestra un desapego inusitado por la arquitectura, un conjunto de textos en los que se escucha la voz de un hombre inquieto, con una cierta conciencia del marco en el que debía encajar su trabajo.
“La historia de un exilio interior y exterior que consiste en tratar de conciliar dos mundos irreconciliables”.
Ahí está el Sert más humano. Y ahí está la historia que queremos contar desde el principio: la historia de una huida que parece no acabar nunca, la historia de un exilio interior y exterior que consiste en tratar de conciliar dos mundos irreconciliables.
Una historia, en definitiva, que arranca en un momento indeterminado de la niñez de Sert.
En el libro de Patricia Juncosa hay varios niveles de lectura. Por un lado está la descripción minuciosa de los problemas que preocuparon al Sert arquitecto. Pero por otro también podemos encontrar la lista de los temas que siempre reclamaron la atención del Sert humanista.
En el libro vemos al adulto inquieto y meticuloso, es verdad, pero también al muchacho que observaba a su tío, el muralista Josep Maria Sert, y sentía una profunda emoción.
1. “Like many architects, I’m a painter at heart.” Declaraciones de Sert en el artículo “A House Epitomizes a Way of Life” (Una casa personifica una forma de vida). Washington Post, 24 de septiembre de 1967.
Josep Lluís Sert foi o primeiro arquitecto español de fama internacional.
“Apóstolo do racionalismo en España”.
Apóstolo do racionalismo en España e Decano da Facultade de Arquitectura de Harvard durante case dúas décadas, Sert foi tamén un home cheo de contradicións. Un espírito contestatario. Verso libre nun mundo dominado pola copia e a reprodución seriada.
Arquitecto de vangarda.
“Como todos os exiliados, foi un vitalista de espírito triste”.
Membro dunha coñecida familia aristocrática e destacado militante republicano, Sert tivo o atrevemento de ser un arquitecto de vangarda nun país onde gobernaba o conservadurismo estético máis absoluto.
Foi católico e libertario. Foi tamén, como todos os exiliados, un vitalista de espírito triste, un artesán do sentido común ao que lle tocou vivir nun mundo extremo.
Do exilio ao prestixio mundial.
Viaxou, emigrou, fuxiu. Refuxiouse onde puido: París, A Habana, Nova York e finalmente Boston.
Fillo do conde de Sert e sobriño en segundo grao do primeiro marqués de Comiñas, Josep Lluís tivo que esconderse en Estados Unidos tras a Guerra Civil.
E alí foi capaz de reconstruír unha carreira profesional que lle levou a converterse nun dos arquitectos máis importantes da súa xeración.
“Un dos arquitectos máis importantes da súa xeración”.
Sert abriu portas, cultivo amizades e representou a España durante décadas nos círculos máis selectos da arquitectura contemporánea. Un home, en definitiva, ao que só lle quedo por cumprir un soño…
“Como moitos arquitectos, no fondo son un pintor”.1
Como xorde a idea?
A idea de facer un documental sobre a figura do arquitecto Josep Lluís Sert xurdiu por dous motivos. O primeiro foi a necesidade de reivindicar a figura dun creador que, por razóns diversas, quedou un tanto á marxe da historia da arquitectura española.
“Sert é un arquitecto que goza dunha gran popularidade entre os arquitectos”.
É evidente que o exilio xogou un papel importante nese sentido, pero non deixa de ser estraño que unha figura como a súa goce dun recoñecemento tan limitado.
Sert é un arquitecto que aínda goza hoxe dunha gran popularidade entre os arquitectos, un profesional cunha vida apaixonante que, con todo, xamais recibiu o recoñecemento que si obtiveron no seu día outros exiliados ilustres.
Arquitecto e persoa.
O que nos interesa aquí, máis aló da súa arquitectura, é a súa traxectoria vital. E por iso precisamente imponse un segundo motivo.
“Sert mostra un desapego inusitado pola arquitectura”.
O libro, editado por Patricia Juncosa, está formado por un conxunto de entrevistas nas que Sert fala sobre a súa relación coa arte e cos artistas.
Trátase dun libro no que Sert mostra un desapego inusitado pola arquitectura, un conxunto de textos nos que se escoita a voz dun home inquieto, cunha certa conciencia do marco no que debía encaixar o seu traballo.
“A historia dun exilio interior e exterior que consiste en tratar de conciliar dous mundos irreconciliables”.
Aí está o Sert máis humano. E aí está a historia que queremos contar desde o principio: a historia dunha fuxida que parece non acabar nunca, a historia dun exilio interior e exterior que consiste en tratar de conciliar dous mundos irreconciliables.
Unha historia, en definitiva, que arrinca nun momento indeterminado da nenez de Sert.
No libro de Patricia Juncosa hai varios niveis de lectura. Por unha banda está a descrición minuciosa dos problemas que preocuparon ao Sert arquitecto. Pero por outro tamén podemos atopar a lista dos temas que sempre reclamaron a atención do Sert humanista.
No libro vemos ao adulto inquieto e meticuloso, é verdade, pero tamén ao raparigo que observaba ao seu tío, o muralista Josep Maria Sert, e sentía unha profunda emoción.
1. “Like many architects, I’m a painter at heart.” Declaracións de Sert no artigo “A House Epitomizes a Way of Life” (Unha casa personifica nunha forma de vida). Washington Post, 24 de setembro de 1967.
Josep Lluís Sert was the first Spanish architect of international reputation.
“Apostle of the rationalism in Spain”.
Apostle of the rationalism in Spain and Dean of the Faculty of Harvard’s Architecture during almost two decades, Sert was also a man full of contradictions. A rebellious spirit. Free verse in a world dominated by the copy and the reproduction seriada.
Architect of forefront.
“As all the exiles, it was a vitalist of sad spirit”.
Member of a known aristocratic family and out-standing republican militant, Sert had the presumption of being an architect of forefront in a country where it was governing the most absolute aesthetic conservatism.
It was catholic and libertarian. It was also, as all the exiles, a vitalist of sad spirit, a craftsman of the common sense to whom he had to live in an extreme world.
From the exile to the world prestige.
He travelled, emigrated, fled. It sheltered where it could: Paris, Havana, New York and finally Boston.
Son of the count of Sert and nephew in the second degree of the first Marquess of Inverted commas, Josep Lluís had to hide in The United States after the Civil war.
And there it was capable of reconstructing a professional career that led him to turning into one of the most important architects of his generation.
“One of the most important architects of his generation”.
Sert opened doors, I cultivate friendship and it represented Spain during decades in the most select circles of the contemporary architecture. A man, definitively, the one that only still has for fulfilling a dream…
“As many architects, in the bottom I am a painter”.1
How does idea arise?
The idea of doing a documentary on the figure of the architect Josep Lluís Sert arose for two motives. The first one was the need to claim the figure of a creator who, for diverse reasons, has stayed rather to the margin of the history of the Spanish architecture.
“Sert is an architect who enjoys a great popularity between the architects”.
It is evident that the exile has played an important paper in this sense, but he does not stop being a stranger that a figure like his enjoyment of such a limited recognition.
Sert is an architect who still enjoys today a great popularity between the architects, a professional an exciting life that, nevertheless, has never received the recognition that yes other illustrious exiles obtained in his day.
Architect and person.
What we are interested here, beyond his architecture, is his vital path. And because of it precisely the second motive is imposed.
“Sert shows an unusual indifference for the architecture”.
The book edited by Patricia Juncosa, is formed by a set of interviews in which Sert speaks on his relation with the art and with the artists.
It is a question of a book in which Sert shows an unusual indifference for the architecture, a set of texts in which there is listened the voice of an anxious man, with a certain conscience of the frame into which it had to fit his work.
“The history of an interior and exterior exile that consists of trying to harmonize two irreconcilable worlds”.
There the most human Sert is. And there there is the history that we want to count from the beginning: the history of a flight that never seems to finish, the history of an interior and exterior exile that consists of trying to harmonize two irreconcilable worlds.
One tells the history, definitively, that starts in an indeterminate moment of Sert’s childhood.
In Patricia Juncosa’s book there are several levels of reading. On the one hand there is the meticulous description of the problems that worried the Sert architect. But for other one also we can find the list of the topics that always claimed the attention of the humanist Sert.
In the book we see the anxious and meticulous adult, it is true, but also to the boy who was observing his uncle, the muralista Josep Maria Sert, and he was feeling a deep emotion.
1. “Like many architects, I’m a painter at heart.” Sert’s declarations in the article “A House Epitomizes a Way of Life” (Una casa personifica una forma de vida). Washington Post, on September 24, 1967.
Materialidad, orden y ligereza para dar respuesta al diálogo entre el local y su entorno más inmediato. Un local que da cabida a una clínica dental y que se abstrae del caos exterior a través de la serenidad que imprimen sus volumetrías y materiales interiores.
Materiales empleados:
– techo volumétrico en placas de cartón yeso
– pavimento continuo de resina epoxi
– tablero MDF FINSA rechapado en roble
– fachada ventilada de chapa microperforada minionda en aluminio blanco.
Se trata de un proyecto con clara vocación de diálogo con el paisaje de la plaza y viceversa.
Unos grandes vidrios de proporción vertical, colocados a hueso, sin perfiles intermedios, inundan los interiores con una luz difusa norte y abren la fachada en toda su altura, permitiendo mostrar al exterior el juego volumétrico del techo interior, conformado por formas prismáticas y cromatismos en tonos azules y blancos.
Esta transparencia interior/exterior se mantiene entre los espacios interiores, de manera que se percibe la continuidad espacial que generan las volumetrías del techo.
La zona de espera se enfatiza mediante la calidez que ofrece el zócalo de madera de roble.
La fachada se desmaterializa mediante la combinación de los grandes paños de vidrio con un revestimiento ligero de paneles de chapa microperforada minionda de aluminio lacado en blanco. El resultado es una fachada serena en medio del caos estético que la rodea.
Una iluminación indirecta hacia fachada.
Planta del local
Disposición de los falsos techos
Fachada
Vista desde el exterior I
Vista desde el exterior II
Zona de recepción
Visión del exterior desde la zona de espera
Consulta
Detalle de las volumetrías generadas en el falso techo
Detalle de la materialidad en la zona de acceso
Zona de espera I
Zona de espera II
Recepción
Obra: Clínica Dental Ferraces.
Arquitectos: as-built arquitectura, interiorismo, infografía.
Equipo de proyecto: Moncho Rey, arquitecto / Pablo Ríos, arquitecto de interiores.
Situación:Plaza Doctor Iglesia Parga, 7-8, bajo, Ferrol (A Coruña, España)
Superficie: 99 m²
Año: 201o
Fotografías: Roi Alonso + as-built.es[:gl]
Materialidad, orde e lixeireza para dar resposta ao diálogo entre o local e a súa contorna máis inmediata. Un local que dá cabida a unha clínica dental e que se abstrae do caos exterior a través da serenidade que imprimen as súas volumetrías e materiais interiores.
Materiais empregados:
– teito volumétrico en placas de cartón yeso
– pavimento continuo de resina epoxi
– taboleiro MDF FINSA rechapado en carballo
– fachada ventilada de chapa microperforada minionda en aluminio branco.
Trátase dun proxecto con clara vocación de diálogo coa paisaxe da praza e viceversa.
Uns grandes vidros de proporción vertical, colocados a óso, sen perfís intermedios, alagan os interiores cunha luz difusa norte e abren a fachada en toda a súa altura, permitindo mostrar ao exterior o xogo volumétrico do teito interior, conformado por formas prismáticas e cromatismos en tons azuis e brancos.
Esta transparencia interior/exterior mantense entre os espazos interiores, de maneira que se percibe a continuidade espacial que xeran as volumetrías do teito.
A zona de espera saliéntase mediante a calidez que ofrece o zócalo de madeira de carballo.
A fachada se desmaterializa mediante a combinación dos grandes panos de vidro cun revestimento lixeiro de paneis de chapa microperforada minionda de aluminio lacado en branco. O resultado é unha fachada serena no medio do caos estético que a rodea.
Unha iluminación indirecta cara a fachada.
Planta del local
Disposición de los falsos techos
Fachada
Vista desde el exterior I
Vista desde el exterior II
Zona de recepción
Visión del exterior desde la zona de espera
Consulta
Detalle de las volumetrías generadas en el falso techo
Detalle de la materialidad en la zona de acceso
Zona de espera I
Zona de espera II
Recepción
Obra: Clínica Dental Ferraces.
Arquitectos: as-built arquitectura, interiorismo, infografía.
Equipo de proxecto: Moncho Rey, arquitecto / Pablo Ríos, arquitecto de interiores.
Situación: Praza Doutor Iglesia Parga, 7-8, baixo, Ferrol (A Coruña, España)
Superficie: 99 m²
Ano: 201o
Fotografías: Roi Alonso + as-built.es[:en]
Materiality, order and lightness to give response to the dialog between the place and his most immediate environment. A place that gives content to a dental clinic and that is abstracted of the exterior chaos across the serenity that his volumetries and interior materials stamp.
Used materials:
– Volumetric ceiling in plates of carton plaster
– Constant pavement of resin epoxi
– Board MDF FINSA re-plated in oak
– Drafty front of microperforated sheet miniwave in white aluminium.
It is a question of a project with clear vocation of dialog with the landscape of the square and vice versa.
A few big glasses of vertical proportion, placed to bone, without intermediate profiles, flood the interiors with a diffuse north light and open the front in all his height, allowing to show on the outside the volumetric game of the interior ceiling, shaped by prismatic forms and chromatisms in blue and white tones.
This interior transparency / exterior is kept between the interior spaces, so that there is perceived the spatial continuity that the volumetries of the ceiling generate.
The zone of wait is emphasized by means of the warmth that offers the socle of wood of oak.
The front desmaterializa by means of the combination of the big cloths of glass with a light coating of panels of microperforated sheet miniwave of aluminium lacquer in white. The result is a serene front in the middle of the aesthetic chaos that surrounds it.
An indirect lighting towards front.
Planta del local
Disposición de los falsos techos
Fachada
Vista desde el exterior I
Vista desde el exterior II
Zona de recepción
Visión del exterior desde la zona de espera
Consulta
Detalle de las volumetrías generadas en el falso techo
Detalle de la materialidad en la zona de acceso
Zona de espera I
Zona de espera II
Recepción
Work: Clinic Dental Ferraces.
Author: as-built arquitectura, interiorismo, infografía.
Project team: Moncho Rey, architect / Pablo Ríos, interior design.
Location: Plaza Doctor Iglesia Parga, 7-8, bajo, Ferrol (A Coruña, España)
Area: 99 m²
Year: 201o
Photography: Roi Alonso + as-built.es[:]
“Un nuevo eje cívico en la calle Langaran-Otxarkoaga, Bilbao.”
Concurso Internacional de Ideas para estudiantes y jóvenes arquitectos y arquitectas.
BIA Urban Regeneration Forum 2018 convoca el III Concurso Internacional de Ideas para estudiantes y jóvenes arquitectos y arquitectas a quienes propone la regeneración urbana desde el ámbito social.
Bajo el título “Un nuevo eje cívico en la calle Langaran-Otxarkoaga, Bilbao: la transformación de la edificación consolidada”, el certamen plantea la actuación en las diferentes edificaciones existentes que permitan albergar nuevos usos complementarios o nuevas formas de vivienda para un nuevo tejido social en el que actividad residencial y productiva puedan convivir y sean compatibles.
Plazo de entrega: hasta las 00.00 horas del 12/06/2018 a través de www.biarchitecture.org
Premios:
· Premio BIA: 3.000 euros.
· Dos accésits: 1.500 euros, respectivamente.
· Premio BIA Red, a la propuesta más votada por las y los internautas.
“Un novo eixo cívico na rúa Langaran- Otxarkoaga, Bilbao.”
Concurso Internacional de Ideas para estudantes e novos arquitectos e arquitectas.
BIA Urban Regeneration Forum 2018 convoca o III Concurso Internacional de Ideas para estudantes e novos arquitectos e arquitectas a quen propón a rexeneración urbana desde o ámbito social.
Baixo o título “Un novo eixo cívico na rúa Langaran- Otxarkoaga, Bilbao: a transformación da edificación consolidada”, o certame expón a actuación nas diferentes edificacións existentes que permitan albergar novos usos complementarios ou novas formas de vivenda para un novo tecido social no que actividade residencial e produtiva poidan convivir e sexan compatibles.
Prazo de entrega: ata as 00.00 horas do 12/06/2018 a través de www.biarchitecture.org
Premios:
· Premio BIA: 3.000 euros.
· Dous accésits: 1.500 euros, respectivamente.
· Premio BIA Rede, á proposta máis votada polas e os internautas.
“A new civic development in Langaran-Otxarkoaga Street, Bilbao.”
International Idea Competition for students and young architects.
BIA Urban Regeneration Forum 2018 has announced the III International Idea Competition for students and young architects, encouraging urban regeneration from a social point of view.
Under the title “A new civic development for Langaran-Otxarkoaga Street, Bilbao: the transformation of consolidated buildings”, the contest proposes working on the various existing buildings to house new facilities or new forms of housing for a new social fabric in which residential and productive activities can coexist and become compatible.
Application deadline: Until 00.00 hours on 12/06/2018 at www.biarchitecture.org
Prizes
· BIA Award: 3.000 euros.
· Two second prizes: 1.500 euros, respectivamente.
· BIA Network Award to the proposal voted by internet users.
Historia y trayectoria del mercado residencial del Paseo de la Castellana | Fuente: elmundo.es
La Castellana es el gesto urbano más importante de Madrid, un poderosísimo rasgo metropolitano que pocas ciudades tienen. Afortunado fue el momento inicial en que se urbanizó la vaguada del Prado de San Jerónimo y se convirtió en un Paseo (finales del siglo XVIII), y afortunada también la decisión de que, acompañando la cuadrícula del ensanche y siguiendo la vaguada, fuera prolongándose hacia el norte (mitad del s. XIX). Y que, todavía, cuando Zuazo y Jansen definieron el crecimiento de la ciudad a partir del concurso de 1929, se prolongara hasta el encuentro con la antigua carretera de Francia que había servido para asentar el pueblo de Tetuán de las Victorias.
Aún más: desde la llamada plaza de Castilla hasta donde hoy acaba, todavía se prolongó la importante vía en tiempos de la primera etapa de la dictadura militar franquista. Así, una vía ancha y arbolada se convirtió no sólo en el más importante rasgo metropolitano, sino también en el elemento vertebrador más decisivo de la ciudad central. Todo el mundo sabe esto, desde luego, y acaso también que no todas las grandes metrópolis, como ya se había dicho, cuentan con un rasgo urbano tan dilatado, tan atractivo y tan importante. No extraña así que se haya convertido en un verdadero mito, al menos para aquellos que gustan de observar la ciudad y, claro está, para los profesionales.
Plano de Madrid, 1929
Pero la Castellana, a pesar de su atractivo, no es perfecta y tampoco es unitaria. En su parte que podríamos llamar histórica (Prado, Recoletos y Castellana, hasta San Juan de la Cruz), las indecisiones que sufrió su construcción edilicia a lo largo del tiempo, oscilando y contradiciéndose entre la edificación convencional y cerrada y la abierta y exenta, le dieron una configuración no del todo ordenada y también unas condiciones de escasa vitalidad urbana.
Los pocos edificios residenciales, hoy además sin ese uso en su gran mayoría, y el escaso comercio, hizo de ella un Paseo, un parque urbano lineal, si se prefiere (que no es pequeña cosa, desde luego, pues está en el centro), superpuesto hoy además con una autovía urbana, pero no una calle dotada de vitalidad, de fuerte y atractiva vida urbana. Preciso es reconocer que esto lo tiene en un grado pequeño, y que basta compararla con la Diagonal de Barcelona para comprobarlo. La Diagonal de la capital catalana, uniforme y recta, quizá no sea tan bella, tan atractiva y tan variada como La Castellana, muy probablemente, pero su pertenencia al ensanche decimonónico y, así, la consecuente edificación y el comercio le han dado bastante más vitalidad, al menos en algunas de sus más importantes zonas.
La prolongación de la Castellana, iniciada por la República y acabada por la dictadura militar, se extiende desde los nuevos Ministerios hasta el estúpido nudo de tráfico final, remate indigno para una vía tan importante, y es casi completamente recta (tiene un único quiebro en la plaza de Castilla), pero su edificación es abierta, en buena medida mixta y algo perpleja e indecisa, y también está convertida en una autovía urbana de tránsito rodado. Su comercio es mínimo y su vitalidad urbana escasísima, bastante menor aún que la del tramo histórico.
Proyecto de prolongación del Paseo de la Castellana publicado en 1929 por el Ayuntamiento de Madrid en su memoria “Información sobre la ciudad”.
Así pues, una mixtura no del todo convincente entre las condiciones de paseo y de autovía y una definición poco precisa, y más bien azarosa, entre la forma y el uso de las edificaciones ha hecho de la Castellana un elemento urbano que presenta algunas ambigüedades no muy atractivas. Podría decirse que una cosa relativamente abstracta, la de su naturaleza estructurante del tejido urbano, y otra mucho más concreta, su imagen como tal, su condición de espacio urbano configurado y visible, son sus mayores virtudes. Y que su vitalidad urbana (su uso, al fin) es algo más dudoso y más precario.
Cuando, ya desde hace algún tiempo, se ha pensado en una nueva prolongación de la gran avenida, todavía más al norte, y ahora discutida por el municipio en relación a su cantidad, a sus densidades edificatorias ¿se ha meditado bien en lo que verdaderamente quiere hacerse? O, por el contrario, ¿la ciudad se está dejando arrastrar por la fuerza de un mito, con la actitud irracional que esto supone?
Empezando por el principio: ¿Se ha pensado bien si es conveniente, y por qué, prolongar en la misma dirección y sentido el elemento fundamental que ha estructurado hasta ahora la ciudad central? Es decir, el hipotético y nuevo Madrid hacia el norte, que es y sería ya tan distinto ¿debe seguir apoyado estructuralmente hablando en la prolongación del viejo rasgo metropolitano? Y si esto fuera así ¿debe ese elemento seguir conteniendo, seguir teniendo como soporte principal, una autovía urbana de tránsito rodado? Esta nueva prolongación tendría al menos la virtud -y a juicio de quien esto escribe- de eliminar el nefasto nudo de autovías en que hoy acaba el Paseo, estólido producto de las obras públicas convencionales y testigo elocuente de la torpe y culpable sustitución del pensamiento urbano por los puntos de vista, actividades y negocios de las obras públicas. Esta desaparición, desde luego, no sería poco.
Ahora bien, ¿todo lo demás debe de seguir igual? ¿La nueva prolongación de la Castellana debe ser otro tramo distinto que siga, diríamos, el modelo de la tradición, la naturaleza del mito?
Porque si tornamos la vista atrás y nos vamos al Sur, podemos contemplar claramente que, con una naturaleza muy distinta, el Paseo del Prado -La Castellana- ha tenido también por allí una importante prolongación, ya vieja, la que configuran la Avenida de la Ciudad de Barcelona, primero, y la Avenida de la Albufera, después. Estas calles han llevado el rasgo metropolitano fundamental hasta el barrio del Puente de Vallecas, si bien el elemento urbano que lo ha hecho es el de unas calles bastante anchas pero relativamente sencillas, de una jerarquía urbana menor que el histórico Paseo. Ahora bien, esto nos puede llevar a pensar que quizá la prolongación por el norte, sin renunciar a su papel estructurante ni a su condición de espacio urbano cualificado y verde, podría ser distinta de la que ha sido tradicional.
Resulta poco arriesgado profetizar que la vitalidad urbana no se logrará en esta nueva prolongación, pues ya están los tramos antiguos para mostrarlo elocuentemente. Pero con toda probabilidad tampoco se logre que, frente a ellos, el nuevo tramo consiga alcanzar un carácter central y metropolitano. Es dudoso que esto se consiga, aunque también es dudoso que sea necesario.
Finalmente está la cuestión de la cantidad y de las densidades, hoy discutida y ya modificada por el nuevo municipio frente a lo dispuesto por el anterior. Es bien conocido que el nuevo municipio quiere rebajar el alcance cuantitativo de la operación, y, muy recientemente, se ha tropezado con los políticos de la administración extinta del Ministerio de Fomento, que, haciendo caso omiso de su precaria situación política actual, han amenazado al municipio con reclamaciones judiciales de carácter económico para compensar las inversiones infraestructurales que, según aseguran, el Ministerio ha hecho ya.
Pero esto solo puede entenderse a través de detectar que la administración extinta y en funciones parece estar afectada por una suerte de insólito espejismo, el de creerse propietarios del Ministerio de Fomento y, en general, de la administración. Pues no puede darse crédito al hecho de que un ministerio supuestamente español -eso creemos-, y políticamente extinto -eso sabemos-, haga reclamaciones económicas al Ayuntamiento de la capital de su propio Gobierno.
Paseo de la Castellana en el cruce con Raimundo Fernández Villaverde, en 1960. El solar que aparece en el centro de la imagen en la actualidad está ocupado por la estación de Nuevos Ministerios, un aparcamiento, edificios de oficinas y locales comerciales y “El Corte Inglés” de la Castellana. Junto a éste se ve el colegio de religiosas del Patrocinio de San José, ocupado actualmente por edificios de oficinas. En ese lugar estuvo la “Torre Windsor“, que ahora está siendo sustituida por otro edificio trás su demolición por incendio.
Dicho de otra manera: ¿hemos de permitir que los políticos en funciones, parte ya extinta de un gobierno ineficaz en tantísimas cosas, pero, sensiblemente, en el campo que nos ocupa, se erijan en defensores de las inversiones exageradas en obras públicas, quizá hechas pero sobre todo por hacer, y de la más intensa especulación edilicia como si el hecho de haber sido políticos del ministerio del ramo y pertenecer al partido en el que militan les diera la legitimidad para ello? Las obras públicas urbanas excesivas y la especulación edilicia intensa ¿son acaso bienes sociales y generales que la administración ha de defender? Estos sujetos, pues, ¿no deberían callarse como muertos frente a un Ayuntamiento que no está como ellos en funciones y frente a un Ministerio aún por llegar? ¿Quién les ha designado para resucitar la burbuja urbanística, para seguir defendiendo la especulación edilicia? Pues, ¿se da realmente el caso de que haya gente para tantas viviendas como ellos defienden? ¿No deberían dejar paso franco a quienes estén dispuestos a estudiar y defender una actitud más razonable que la que ha sido propia del inmediato pasado?
Ahora bien, es muy probable que las señoras y señores ediles del nuevo municipio tengan razón y que una cantidad edilicia más pequeña, sea mucho mejor; esto es, más ajustada a la realidad. Pero -a mi entender, al menos- esto es así tan sólo por la cuestión de que más viviendas no parecen necesarias y de que tienen por ello el grave peligro de quedar tristemente vacías. Pero no porque la alta densidad -propia de las situaciones centrales y de la vitalidad urbana de la que dicha densidad las dota- ni el negocio de la edificación sean males en sí mismos, pues no lo son. No lo son, en absoluto. Creerlo así no sería un pensamiento propiamente urbano, y de acuerdo con la razón, sino tan sólo una ideología.
Pero resultaría igualmente necesario, que los señoras /es ediles no crean que con esto se agota el problema, como ya en buena medida se ha avanzado. Para una verdadera revisión de lo heredado, resulta preciso que se demuestre que el sentido urbano de la nueva prolongación es oportuno. Esto es, que la nueva prolongación se plantee o no como la dotación de continuidad al elemento estructural primario de la metrópoli, y que tal cosa, si la respuesta fuera positiva, convenga. ¿Debe de llevarse aún más al norte el rasgo urbano estructural primario, o debe continuarse la prolongación con menor jerarquía urbana, como en la Avenida de la Ciudad de Barcelona? Un centro lineal de longitud aún más grande, casi indefinida ¿es lo mejor? ¿Se aspira o no a que la prolongación prolongue también la condición central?
Nuevos Ministerios en 1949, en los terrenos que ocupara el Hipódromo de la Castellana y un boceto de los años 30 de mano de Secundino Zuazo. Bajo la galería porticada de los Nuevos Ministerios se desarrolla una estación subteránea de metro y ferrocarril, cuyo diseño se debe al ingeniero Eduardo Torroja que proyectó las gigantéscas bóvedas que la componen.
Pero es preciso además que se defina si La Castellana toda continuará siendo una suerte de autovía, arrastrando así las costumbres del pasado, o tan sólo una muy buena calle que, conteniendo una cierta e imprescindible capacidad de tránsito rodado, se planteara también, y principalmente, como una avenida parque en la que la calidad física y formal del espacio urbano sea lo principal. Y la definición acertada de lo edificado no será baladí para ello. La historia de La Castellana nos enseña cuanto la gran calle es en muy buena medida producto de la edificación finalmente construida, las más de las veces completamente distinta de cómo había sido pensada en el planeamiento original.
Pues, verdaderamente, el papel moderno del resto del gran eje, de la parte ya existente, está todavía por decidir del todo, por pensar si ha de ser o no reformado. La Castellana sigue siendo una autovía, e incluso la lúcida y atractiva reforma del equipo de Siza Vieira para el tramo histórico, Prado y Recoletos, continúa pendiente aún, víctima inocente y absurda de las peleas entre el partido de la derecha y de otras torpes obstrucciones menores. Esta reforma -pensada por cierto por el equipo de uno de los mejores arquitectos del mundo, sino el mejor, y que ganó el concurso – acometía el problema de frente al proponer la mejora del espacio urbano en todos sus aspectos y la eliminación del carácter de autovía, pero sin peatonalizar, sin impedir una muy notable cantidad de tránsito rodado.
¿No debieran ser objetivos del municipio actual el de construir esta atractiva reforma, por supuesto, pero además el de acometer el modo en que se han reformar también los tramos existentes para lograr cumplir los mismos objetivos?
Un planteamiento de este tipo llenaría muy adecuadamente la misión urbanística del nuevo municipio, al menos en lo que hace al centro de la ciudad. Y, si no, no se llenará.
Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · abril 2016
En los últimos doce meses se celebró, en la mayoría de las ciudades del mundo y con distintas acciones, el centenario del nacimiento de Jane Jacobs, genial urbanista y activista social que con su libro “Muerte y vida de las grandes ciudades” (1961) cambio definitivamente la forma de mirar y analizar los fenómenos urbanos.
Jane Jacobs nació el 4 de mayo de 1916 en un pequeño pueblo de Pennsilvania en los EEUU y en su juventud emigro a Nueva York, atraída por la vibrante y multitudinaria vida urbana de esa mega-ciudad. Allí comenzó a interesarse por las cuestiones urbanas, se caso con un arquitecto, formo su familia en un sencillo departamento de Greenwich Village y consolidó su vocación por el periodismo. Sin tener ningún título universitario ni estudios específicos llego a ser editora de la revista Architectural Forum. Desde sus artículos polemizo duramente con las tendencias urbanísticas dominantes en la década del 50 en Norteamérica, aquellas que propiciaban el crecimiento de los suburbios extendidos con casas individuales, el culto al automóvil particular y las autopistas, junto con la des-valoración de los centros urbanos tradicionales, la preferencia por las torres y las demoliciones sistemáticas de los antiguos edificios y sus barrios en nombre del progreso y la modernización.
Inicialmente ridiculizada por los tecnócratas del urbanismo moderno, ella nunca se dio por vencida, supo pasar de las ideas a la acción y medio siglo después es reivindicada y citada en sus discursos hasta por el propio ex presidente Obama. Jane Jacobs fue la primera voz de resistencia y participación ciudadana ante los excesos de un urbanismo autoritario y deshumanizado impuesto de arriba hacia abajo y que aun hoy prefiere las decisiones cerradas, rápidas e inconsultas sobre cambios y obras que afectan la vida cotidiana de miles de personas.
En su libro “Muerte y vida de las grandes ciudades” va a rescatar las ricas preexistencias de la ciudad multifuncional, compacta y densa donde la calle, el barrio y la comunidad son vitales en la cultura urbana.
“Mantener la seguridad de la ciudad es tarea principal de las calles y las veredas”.
Para ella una calle segura es la que propone una clara delimitación entre el espacio público y el privado, con gente y movimiento constantes, manzanas no muy grandes que generen numerosas esquinas y cruces de calles; donde los edificios miren hacia la acera para que muchos ojos la custodien. Ideas absolutamente innovadoras para su época como la mezcla de usos, la densidad equilibrada, la protección del patrimonio arquitectónico y urbano, la prioridad de los peatones, las identidades barriales o el cuidado diseño del espacio público son parte de un cuerpo doctrinario de enorme vigencia.
Jacobs logra demostrar que antes de cambiar una ciudad o intervenir en ella hay que conocerla a fondo y eso implica entender donde está su vitalidad, como la usan los vecinos, que aprecian de ella, que actividades realizan en sus calles, como juegan los niños, que parques son buenos y porque tiene más publico que otros, cuales son las buenas dimensiones y porque; en definitiva entenderlas y aprender a vivirlas. Para ello hay que bajar a sus calles, hablar con la gente, deducir el maravilloso entramado de relaciones, vínculos y contactos que una ciudad genera entre sus habitantes. Sus textos serán extraordinarias y minuciosas observaciones de estas relaciones y vivencias.
Jacobs defiende la densidad y la vida en comunidad, sostiene que allí está la cura de la inseguridad y la violencia; conocer al vecino, conformar redes, mezclarnos con los diferentes, saludarnos y volver a reír en el espacio público. Su mirada de mujer también será decisiva. Recuperar la vitalidad de calle es la clave de sus enseñanzas. La calle, a diferencia de lo que plantea Le Corbusier y el urbanismo moderno, no es un mero vacio para la movilidad, la calle es para Jacobs una autentica y compleja institución social donde desde niños aprendemos a socializar y construir comunidad. Si la calle termina privilegiando al automóvil por sobre el peatón, la calle se muere y allí comienza el fin de la ciudad. Su lucha sistemática contra las prepotentes autopistas que ingresan en la ciudad y arrasan con todo logro salvar en los años cincuenta al bellísimo Village primero, su propio barrio en New York, y años después a Toronto, en Canadá, donde había emigrado para evitar que sus hijos fueran enrolados como soldados en la guerra de Vietnam.
Allí murió en 2006, semanas antes de cumplir 90 años. En muchas ciudades, para esta época del año, distintas ONGs invitan a homenajearla realizando caminatas urbanas para vivenciar y aprender a valorar nuestros entornos urbanos. Caminar y disfrutar la ciudad era tal vez su mayor pasión.
Jan Jacobs fue una teórica y una activista polémica, muchas veces tildada de ingenua en sus planteos urbanos. Pero hoy sus libros y enseñanzas han cobrado renovada vigencia visto los fracasos del viejo urbanismo tecnocrático, autista y arbitrario. El futuro de la humanidad y del planeta depende de tener mejores ciudades. Sabemos que replegarnos al espacio privado, o huir al insustentable urbanismo difuso de las periferias no es solución y agrava el problema.
Nuestra “calidad de vida” no puede depender de ghettos custodiados por murallas, alarmas y ejércitos privados. Por eso debemos volver a mirar el espacio público como el corazón de la vida moderna; su diseño, su uso, su gestión y nuevas funciones. Repensar la calle, la plaza, el parque; el arbolado y el paisaje urbano, aquello que nos permita humanizar el espacio público y experimentar el encuentro, el intercambio y la diferencia. Para ello Jane Jacobs sigue siendo una referencia ineludible, para pensar pero también y fundamentalmente para hacer mejor ciudad.
Martin Marcos. Arquitecto, urbanista, Director MARQ-SCA (Museo de Arquitectura y Diseño de Buenos Aires) y Profesor Titular FADU UBA
Buenos Aires. Mayo 2018
Nos últimos doce meses celebrouse, na maioría das cidades do mundo e con distintas accións, o centenario do nacemento de Jane Jacobs, xenial urbanista e activista social que co seu libro “Morte e vida das grandes cidades”(1961) cambio definitivamente a forma de mirar e analizar os fenómenos urbanos.
Jane Jacobs naceu o 4 de maio de 1916 nun pequeno pobo de Pennsilvania nos EEUU e na súa mocidade emigro a Nova York, atraída pola vibrante e multitudinaria vida urbana desa mega-cidade. Alí comezou a interesarse polas cuestións urbanas, caso cun arquitecto, formo a súa familia nun sinxelo departamento de Greenwich Village e consolidou a súa vocación polo xornalismo. Sen ter ningún título universitario nin estudos específicos chego a ser editora da revista Architectural Forum. Desde os seus artigos polemizo duramente coas tendencias urbanísticas dominantes na década do 50 en Norteamérica, aquelas que propiciaban o crecemento dos suburbios estendidos con casas individuais, o culto ao automóbil particular e as autoestradas, xunto con déala-valoración dos centros urbanos tradicionais, a preferencia polas torres e as demolicións sistemáticas dos antigos edificios e os seus barrios en nome do progreso e a modernización.
Inicialmente ridiculizada polos tecnócratas do urbanismo moderno, ela nunca se deu por vencida, soubo pasar das ideas á acción e medio século despois é reivindicada e citada nos seus discursos ata polo propio ex presidente Obama. Jane Jacobs foi a primeira voz de resistencia e participación cidadá ante os excesos dun urbanismo autoritario e deshumanizado imposto de arriba cara abaixo e que aínda hoxe prefire as decisións pechadas, rápidas e inconsultas sobre cambios e obras que afectan a vida cotiá de miles de persoas.
No seu libro “Morte e vida das grandes cidades” vai rescatar as ricas preexistencias da cidade multifuncional, compacta e densa onde a rúa, o barrio e a comunidade son vitais na cultura urbana.
“Manter a seguridade da cidade é tarefa principal das rúas e as veredas”.
Para ela unha rúa segura é a que propón unha clara delimitación entre o espazo público e o privado, con xente e movemento constantes, mazás non moi grandes que xeren numerosas esquinas e cruces de rúas; onde os edificios miren cara á beirarrúa para que moitos ollos custódiena. Ideas absolutamente innovadoras para a súa época como a mestura de usos, a densidade equilibrada, a protección do patrimonio arquitectónico e urbano, a prioridade dos peóns, as identidades barriales ou o coidado deseño do espazo público son parte dun corpo doctrinario de enorme vixencia.
Jacobs logra demostrar que antes de cambiar unha cidade ou intervir nela hai que coñecela a fondo e iso implica entender onde está a súa vitalidade, como a usan os veciños, que aprecian dela, que actividades realizan nas súas rúas, como xogan os nenos, que parques son bos e porque ten máis publico que outros, cales son as boas dimensións e porque; en definitiva entendelas e aprender a vivilas. Para iso hai que baixar ás súas rúas, falar coa xente, deducir o marabilloso armazón de relacións, vínculos e contactos que unha cidade xera entre os seus habitantes. Os seus textos serán extraordinarias e minuciosas observacións destas relacións e vivencias.
Jacobs defende a densidade e a vida en comunidade, sostén que alí está a cura da inseguridade e a violencia; coñecer ao veciño, conformar redes, mesturarnos cos diferentes, saudarnos e volver rir no espazo público. A súa mirada de muller tamén será decisiva. Recuperar a vitalidade de rúa é a clave dos seus ensinos. A rúa, a diferenza do que expón Le Corbusier e o urbanismo moderno, non é un mero vacio para a mobilidade, a rúa é para Jacobs unha autentica e complexa institución social onde desde nenos aprendemos a socializar e construír comunidade. Se a rúa termina privilexiando ao automóbil por sobre o peón, a rúa morre e alí comeza o fin da cidade. A súa loita sistemática contra as prepotentes autoestradas que ingresan na cidade e arrasan con todo logro salvar nos anos cincuenta ao bellísimo Village primeiro, o seu propio barrio en New York, e anos despois a Toronto, en Canadá, onde emigrara para evitar que os seus fillos fosen enrolados como soldados na guerra de Vietnam.
Alí morreu en 2006, semanas antes de cumprir 90 anos. En moitas cidades, para esta época do ano, distintas Ong convidan a homenaxeala realizando camiñadas urbanas para vivenciar e aprender a valorar as nosas contornas urbanas. Camiñar e gozar a cidade era talvez a súa maior paixón.
Jan Jacobs foi unha teórica e unha activista polémica, moitas veces tachada de inxenua nas súas planteos urbanos. Pero hoxe os seus libros e ensinos cobraron renovada vixencia visto os fracasos do vello urbanismo tecnocrático, autista e arbitrario. O futuro da humanidade e do planeta depende de ter mellores cidades. Sabemos que replegarnos ao espazo privado, ou fuxir ao insustentable urbanismo difuso das periferias non é solución e agrava o problema.
Nosa “calidade de vida” non pode depender de ghettos custodiados por murallas, alarmas e exércitos privados. Por iso debemos volver mirar o espazo público como o corazón da vida moderna; o seu deseño, o seu uso, a súa xestión e novas funcións. Repensar a rúa, a praza, o parque; o arboledo e a paisaxe urbana, aquilo que nos permita humanizar o espazo público e experimentar o encontro, o intercambio e a diferenza. Para iso Jane Jacobs segue sendo unha referencia ineludible, para pensar pero tamén e fundamentalmente para facer mellor cidade.
Martin Marcos. Arquitecto, urbanista, Director MARQ-SCA (Museo da Arquitectura e Deseño de Bos Aires) e Profesor Titular FADU UBA
Bos Aires. Maio 2018
In the last twelve months there was celebrated, in the majority of the cities of the world and with different actions, the centenary of the birth of Jane Jacobs, brilliant town planner and social activist that with his book “Death and life of the big cities” (1961) I change definitively the way of looking and analyzing the urban phenomena.
Jane Jacobs was born on May 4, 1916 in a small people of Pennsilvania in the USA and in his youth I emigrate to New York attracted by the vibrant and multitudinous urban life of this mega-city. There it began to be interested for the urban questions, I marry an architect, form his family in a simple department of Greenwich Village and it consolidated his vocation for the journalism. Having either any university degree or specific studies manage to be a publisher of the magazine Architectural Forum. From his articles I argue duramente with the urban development dominant trends in the decade of 50 in North America, those that were propitiating the growth of the suburbs extended with one-family houses, the worship to the particular car and the highways, together with the des-valuation of the urban traditional centers, the preference to the towers and the systematic demolitions of the former buildings and his neighborhoods in name of the progress and the modernization.
Initially ridiculed by the technocrats of the modern urbanism, she never gave herself defeated, could go on from the ideas to the action and half a century later there is claimed and mentioned in his speeches up to by the own one ex-president Obama. Jane Jacobs was the first voice of resistance and civil participation before the excesses of an authoritarian urbanism and deshumanizado tax of arrives down and that even today prefers the closed, rapid decisions and you unconsult on changes and works that affect the daily life of thousands of persons.
In his book “Death and life of the big cities” is going to rescue the rich preexistences of the multifunctional, compact and dense city where the street, the neighborhood and the community are vital in the urban culture.
“Supporting the safety of the city is a principal task of the streets and the paths”.
For her a sure street is the one that proposes a clear delimiting between the public space and the private one, with people and movement constants, not very big apples that generate numerous corners and crossings of streets; where the buildings look at the sidewalk in order that many eyes guard it. Absolutely innovative ideas for his epoch as the mixture of uses, the balanced density, the protection of the architectural and urban heritage, the priority of the pedestrians, the identities mires or the elegant design of the public space are a part of a doctrinaire body of enormous force.
Jacobs manages to demonstrate that before changing a city or intervening in her it is necessary to know her thoroughly and to imply it dealing where his vitality is, since she is used by the neighbors, who estimate of her, which activities realize in his streets, since the children play, that parks are good and because it has more public that different, which are the good dimensions and because; definitively to deal and to learn them to live through them. For it it is necessary to go down to his streets, speak with the people, deduce the wonderful studding of relations, links and contacts that a city generates between his inhabitants. His texts will be extraordinary and meticulous observations of these relations and experiences.
Jacobs defends the density and the life in community, holds that there there is the cura of the insecurity and the violence; to know the neighbor, to shape networks, to mix with the different ones, to greet and to return to laugh in the public space. His woman’s look also will be decisive. To recover the vitality of street is the key of his educations. The street, unlike what it raises Him Corbusier and the modern urbanism, is not a mere emptiness for the mobility, the street is for Jacobs a certification and complex social institution where from children we learn to socialize and construct community. If the street ends up by favouring to the car for on the pedestrian, the street dies and there it begins the end of the city. His systematic fight against the overbearing highways that join the city and triumph with all achievement to save in the fifties the first most beautiful Village, his own neighborhood in New York, and some years later to Toronto, in Canada, where it had emigrated to prevent his children from enlisting as soldiers in the war of Vietnam.
There he died in 2006, weeks before expiring 90 years. In many cities, for this epoch of the year, different NGOs they invite to honouring her realizing urban treks for vivenciar and to learn to value our urban environments. To walk and to enjoy the city was maybe his major passion.
Jan Jacobs was the theoretical one and a polemic activist, often labelled of ingenuous in plant his you urban. But today his books and educations have received renewed force I dress the failures of the old urbanism tecnocrático, autistically and arbitrary. The future of the humanity and of the planet depends having better cities. We know that to withdraw to the private space, or to flee to the unsustainable diffuse urbanism of the peripheries is not a solution and to aggravate the problem.
Our “quality of life” cannot depend on ghettos guarded by walls, alarms and private armies. Because of it we must return to look at the public space as the heart of the modern life; his design, his use, his management and new functions. To rethink the street, the square, the park; the woodland and the urban landscape, that one that allows us to humanize the public space and to experience the meeting, the exchange and the difference. For it Jane Jacobs continues being an unavoidable reference, to think but also and fundamentally to do better city.
Martin Marcos. Architect, town planner, Director MARQ-SCA (Museum of Architecture and Design of Buenos Aires) and Teacher To title FADU UBA
Buenos Aires. May 2018
Serie de libros dedicada al cálculo y diseño de las instalaciones en los edificios. Desde el estudio de los sistemas hidráulicos, eléctricos, de iluminación y ventilación hasta los sistemas de seguridad contra incendios o planteamientos de diseño y planificación desde el ahorro de energía y la sostenibilidad.
Ahorrar energía no es más que reducir el consumo de la misma consiguiendo resultados iguales que gastando más. Disminuir el gasto de energía trae consigo muchos beneficios, ahorrar dinero y proteger el medio ambiente.
Por otro lado, la producción de energía como la forma en que esta se usa, generan un impacto ambiental en todas las escalas, amenazando el desarrollo en el futuro. La abundancia de energía y la falta de conciencia sobre el impacto de su uso en el ambiente, han facilitado por un lado, actividades humanas, comerciales e industriales de consumo intensivo e ineficiente de energía y por el otro, el crecimiento desordenado de las ciudades, que hoy en día son verdaderas máquinas de consumir energía, generando enormes cantidades de residuos y devorando el medio natural.
En este libro se plantean soluciones a cómo conseguir un ahorro energético desde el punto de vista del diseño de las instalaciones eléctricas, de climatización, de calefacción y de iluminación, así como actuaciones que puede hacer el usuario para obtener un ahorro en la factura. Es, pues un manual didáctico perfectamente organizado escrito en un lenguaje sencillo, con gran claridad expositiva y el aparato físico-matemático indispensable.
Este libro contiene además, gran cantidad de información útil en forma de tablas, esquemas, ábacos, planos y referencias a las diferentes normativas de aplicación y el marco regulatorio vigente. Hay que resaltar que el libro se publica en español e inglés, por lo que se ha puesto un especial cuidado en utilizar con precisión el vocabulario técnico en ambos idiomas. El dominio de la terminología exacta de las instalaciones facilitará al lector la colaboración con equipos internacionales y la integración en ellos, cada día más habitual.
El presente manual configura una guía de gran ayuda para estudiantes y profesionales interesados en el cálculo y diseño de los sistemas de ventilación y climatización integrados en los edificios. De la mano de un equipo multidisciplinar, formado por ingenieros y arquitectos, se accederá a los principios de diseño de la ventilación, explicados a través de ejemplos prácticos, detallados y claros.
En el primer capítulo se presentan los conceptos básicos de psicrometría y los distintos procesos termodinámicos que permiten modificar las características del aire de ventilación. En el capítulo 2 se detallan los cálculos necesarios para el diseño de conductos de aire, con los que se determinarán las pérdidas y ganancias de energía a lo largo de todo el sistema. También se explicará el método de caída constante y el concepto de recuperación estática, cuya comprensión será posible gracias a los casos prácticos contenidos en esta sección. A lo largo del capítulo 3 se analizarán los factores que influyen en la calidad de aire interior, vinculada a la confortabilidad de los edificios y determinada tanto por el aire exterior como por las circunstancias del espacio interior (actividades, mobiliario, materiales de construcción). El capítulo 4 está dedicado a la aplicación de la normativa CTE-DB-HS3 de calidad del aire interior en los edificios de viviendas; esta sección aparece actualizada con la última versión publicada del B.O.E., la número 149 del año 2017. El capítulo 5 aborda las estrategias bioclimáticas que permiten la ventilación de los espacios interiores de forma pasiva.
Por último, queda apuntar que la utilidad de este documento aumenta gracias a que la información presentada aparece tanto en español como en inglés. La selección del vocabulario técnico empleado se ha llevado a cabo con gran cuidado en ambos idiomas con el objetivo de que el lector pueda servirse de él para acceder a otras fuentes de carácter internacional.
Este manual tiene como objetivo servir de guía para estudiantes y profesionales dedicados al diseño de instalaciones de iluminación en los edificios, aunando conceptos teóricos y ejemplos prácticos. Se trata de una obra didáctica escrita en un lenguaje sencillo, claro, y conciso.
En el presente trabajo los autores, integrantes de un equipo multidisciplinar de arquitectos e ingenieros, explican de una forma visual y didáctica el diseño de las instalaciones de iluminación. El primer capítulo detalla los parámetros más importantes en materia de tecnología de la iluminación. En el capítulo 2 y 3 se aborda la correlación entre el ojo, la luz y el color, otros conceptos luminotécnicos fundamentales y sus unidades de medida, y otros conceptos relacionados con la temperatura del color, índice de reproducción cromática, aunado al conocimiento de las curvas y gráficos proporcionados por los fabricantes. El cuarto capítulo explica los métodos de cálculo de alumbrado interior y los sistemas de alumbrado; además, se explica mediante ejemplos útiles y prácticos la determinación del número de puntos de luz que darán como resultado un nivel de iluminación interior dado por la norma. En el capítulo 5 se abordan los requerimientos que deben cumplir con unos valores de eficiencia energética en las instalaciones de alumbrado interior. En el sexto capítulo se desarrollan el método de los nueve puntos y el método de los lúmenes para alumbrado exterior. El capítulo 7 está dedicado a estrategias de diseño arquitectónico para aprovechar la luz procedente del sol, y el último apartado, el 8, muestra los niveles de iluminación requeridos según UNE-12464-1.
Merece la pena destacar que el libro se publica en español e inglés. Se ha prestado especial atención a la selección del vocabulario técnico en ambos idiomas, de tal manera que el acceso a él permita al lector la colaboración con equipos internacionales y la integración en ellos.
Este manual tiene como objetivo servir de guía para estudiantes y profesionales dedicados al diseño de instalaciones de iluminación en los edificios, aunando conceptos teóricos y ejemplos prácticos. Se trata de una obra didáctica escrita en un lenguaje sencillo, claro, y conciso.
En el presente trabajo los autores, integrantes de un equipo multidisciplinar de arquitectos e ingenieros, explican de una forma visual y didáctica el diseño de las instalaciones de iluminación. El primer capítulo detalla los parámetros más importantes en materia de tecnología de la iluminación. En el capítulo 2 y 3 se aborda la correlación entre el ojo, la luz y el color, otros conceptos luminotécnicos fundamentales y sus unidades de medida, y otros conceptos relacionados con la temperatura del color, índice de reproducción cromática, aunado al conocimiento de las curvas y gráficos proporcionados por los fabricantes. El cuarto capítulo explica los métodos de cálculo de alumbrado interior y los sistemas de alumbrado; además, se explica mediante ejemplos útiles y prácticos la determinación del número de puntos de luz que darán como resultado un nivel de iluminación interior dado por la norma. En el capítulo 5 se abordan los requerimientos que deben cumplir con unos valores de eficiencia energética en las instalaciones de alumbrado interior. En el sexto capítulo se desarrollan el método de los nueve puntos y el método de los lúmenes para alumbrado exterior. El capítulo 7 está dedicado a estrategias de diseño arquitectónico para aprovechar la luz procedente del sol, y el último apartado, el 8, muestra los niveles de iluminación requeridos según UNE-12464-1.
Merece la pena destacar que el libro se publica en español e inglés. Se ha prestado especial atención a la selección del vocabulario técnico en ambos idiomas, de tal manera que el acceso a él permita al lector la colaboración con equipos internacionales y la integración en ellos.
Las sociedades modernas legislan para que los riesgos que se derivan de la construcción y el uso de los edificios se limiten de forma razonable. A la seguridad estructural y la habitabilidad, aspectos regulados tradicionalmente, se han ido sumando progresivamente nuevas exigencias que incluyen la funcionalidad, la seguridad en caso de incendio y el respeto al medio ambiente. Se trata, en definitiva, de que los usuarios no especializados de los edificios vean protegidos sus derechos individuales y colectivos por el legislador, al carecer de la información suficiente y no poder decidir por sí mismos sobre el nivel de riesgo que quieren o pueden aceptar.
La seguridad en caso de incendios es, en nuestros días, uno de los aspectos que más condiciona el diseño de los edificios. La compartimentación, la disposición de escaleras y salidas, el control de los flujos de personas o la accesibilidad de los servicios de emergencia, obligan a que muchos condicionantes deban ser considerados desde el primer momento en el proyecto de arquitectura.
El compromiso con la seguridad en el entorno edificado, además, debe ir un paso más allá de un estricto y mínimo cumplimiento de los códigos prescriptivos que, basados en la experiencia, imponen una serie de medidas concretas. Se trata de entender el problema como una interacción de los tres agentes en juego: el fenómeno físico del fuego, el diseño del edificio y las características del usuario.
El fenómeno físico del fuego, bien conocido, queda caracterizado en los edificios por la condición de los espacios, recintos fundamentalmente cerrados. La temperatura y el humo, que en las condiciones exteriores se disipan, se concentran en ellos y el fuego busca desesperadamente el oxígeno necesario para sobrevivir.
Las posibilidades para el diseño de los edificios son hoy mayores que nunca. Los avances en la ciencia de los materiales, la eficacia de las máquinas y los actuales modelos de evaluación y cálculo permiten levantar edificios de enorme altura, articular atrios gigantescos o hacer habitables espacios bajo tierra. Las tradicionales tipologías han dado paso a un abanico casi infinito de posibilidades edificatorias que dan respuesta a nuevos usos y formas de habitar.
El usuario completa este enigmático puzzle en el que el arquitecto debe ser capaz de anticipar qué escenario se puede producir ante un fuego que se desarrolle en un edificio. Un usuario que también se aleja de los tradicionales prototipos en una sociedad multicultural y no discriminatoria.
Este libro pretende exponer unas bases mínimas para entender este complejo y apasionante problema.
Este manual de instalaciones se ha concebido con la intención de servir de ayuda tanto al estudiante como al experto que se ocupan del diseño y cálculo de las redes de instalaciones hidráulicas (fontanería, saneamiento y calefacción) en los edificios, puesto que combina la exposición concisa de los principios teóricos fundamentales con el desarrollo de los casos prácticos que se presentan más a menudo en el ejercicio profesional. Es, pues, un manual didáctico perfectamente organizado escrito en un lenguaje sencillo, con gran claridad expositiva y el aparato físico-matemático indispensable.
Los autores, un equipo multidisciplinar de arquitectos e ingenieros, aúnan en su bagaje una amplia experiencia profesional con años de docencia en diferentes escuelas de arquitectura. Esta doble condición les permite conocer de primera mano los principales problemas a los que un diseñador se va a enfrentar en el proyecto de redes de agua, cuáles son las bases teóricas y las fórmulas de cálculo imprescindibles y, al mismo tiempo, cómo hacerlas fácilmente comprensibles. El libro contiene, además, gran cantidad de información útil en forma de tablas, esquemas, ábacos, planos y referencias a las diferentes normativas de aplicación y el marco regulatorio vigente.
Hay que resaltar que el libro se publica en español e inglés, por lo que se ha puesto un especial cuidado en utilizar con precisión el vocabulario técnico en ambos idiomas. El dominio de la terminología exacta de las instalaciones de agua facilitará al lector la colaboración con equipos internacionales y la integración en ellos, cada día más habitual.
[:gl]
Seriede libros adicada ao cálculo e deseño das instalacións nos edificios. Desde o estudo dos sistemas hidráulicos, eléctricos, de iluminación e ventilación ata os sistemas de seguridade contra incendios ou formulacións de deseño e planificación desde o aforro de enerxía e a sustentabilidade.
Aforrar enerxía non é máis que reducir o consumo da mesma conseguindo resultados iguais que gastando máis. Diminuír o gasto de enerxía trae consigo moitos beneficios, aforrar diñeiro e protexer o medio ambiente.
Doutra banda, a produción de enerxía como a forma en que esta se usa, xeran un impacto ambiental en todas as escalas, ameazando o desenvolvemento no futuro. A abundancia de enerxía e a falta de conciencia sobre o impacto do seu uso no ambiente, facilitaron por unha banda, actividades humanas, comerciais e industriais de consumo intensivo e ineficiente de enerxía e polo outro, o crecemento desordenado das cidades, que hoxe en día son verdadeiras máquinas de consumir enerxía, xerando enormes cantidades de residuos e devorando o medio natural.
Neste libro exponse solucións a como conseguir un aforro enerxético desde o punto de vista do deseño das instalacións eléctricas, de climatización, de calefacción e de iluminación, así como actuacións que pode facer o usuario para obter un aforro na factura. É, pois un manual didáctico perfectamente organizado escrito nunha linguaxe sinxela, con gran claridade expositiva e o aparello físico-matemático indispensable.
Este libro contén ademais, gran cantidade de información útil en forma de táboas, esquemas, ábacos, planos e referencias ás diferentes normativas de aplicación e o marco regulatorio vixente. Hai que resaltar que o libro se publica en español e inglés, polo que se puxo un especial coidado en utilizar con precisión o vocabulario técnico en ambos os idiomas. O dominio da terminoloxía exacta das instalacións facilitará ao lector a colaboración con equipos internacionais e a integración neles, cada día máis habitual.
O presente manual configura unha guía de gran axuda para estudantes e profesionais interesados no cálculo e deseño dos sistemas de ventilación e climatización integrados nos edificios. Da man dun equipo multidisciplinar, formado por enxeñeiros e arquitectos, accederase aos principios de deseño da ventilación, explicados a través de exemplos prácticos, detallados e claros.
No primeiro capítulo preséntanse os conceptos básicos de psicrometría e os distintos procesos termodinámicos que permiten modificar as características do aire de ventilación. No capítulo 2 detállanse os cálculos necesarios para o deseño de condutos de aire, cos que se determinarán as perdas e ganancias de enerxía ao longo de todo o sistema. Tamén se explicará o método de caída constante e o concepto de recuperación estática, cuxa comprensión será posible grazas aos casos prácticos contidos nesta sección. Ao longo do capítulo 3 analizaranse os factores que inflúen na calidade de aire interior, vinculada á confortabilidad dos edificios e determinada tanto polo aire exterior como polas circunstancias do espazo interior (actividades, mobiliario, materiais de construción). O capítulo 4 está dedicado á aplicación da normativa CTE- DB- HS3 de calidade do aire interior nos edificios de vivendas; esta sección aparece actualizada coa última versión publicada do B.Ou.E., a número 149 do ano 2017. O capítulo 5 aborda as estratexias bioclimáticas que permiten a ventilación dos espazos interiores de forma pasiva.
Por último, queda apuntar que a utilidade deste documento aumenta grazas a que a información presentada aparece tanto en español como en inglés. A selección do vocabulario técnico empregado levouse a cabo con gran coidado en ambos os idiomas co obxectivo de que o lector poida servirse del para acceder a outras fontes de carácter internacional.
Este manual ten como obxectivo servir de guía para estudantes e profesionais dedicados ao deseño de instalacións de iluminación nos edificios, axuntando conceptos teóricos e exemplos prácticos. Trátase dunha obra didáctica escrita nunha linguaxe sinxela, claro, e conciso.
No presente traballo os autores, integrantes dun equipo multidisciplinar de arquitectos e enxeñeiros, explican dunha forma visual e didáctica o deseño das instalacións de iluminación. O primeiro capítulo detalla os parámetros máis importantes en materia de tecnoloxía da iluminación. No capítulo 2 e 3 abórdase a correlación entre o ollo, a luz e a cor, outros conceptos luminotécnicos fundamentais e as súas unidades de medida, e outros conceptos relacionados coa temperatura da cor, índice de reprodución cromática, axuntado ao coñecemento das curvas e gráficos proporcionados polos fabricantes. O cuarto capítulo explica os métodos de cálculo de iluminación interior e os sistemas de iluminación; ademais, explícase mediante exemplos útiles e prácticos a determinación do número de puntos de luz que darán como resultado un nivel de iluminación interior dado pola norma. No capítulo 5 abórdanse os requirimentos que deben cumprir cuns valores de eficiencia enerxética nas instalacións de iluminación interior. No sexto capítulo desenvólvense o método dos nove puntos e o método dos lúmenes para iluminación exterior. O capítulo 7 está dedicado a estratexias de deseño arquitectónico para aproveitar a luz procedente do sol, e o último apartado, o 8, mostra os niveis de iluminación requiridos segundo UNE-12464-1.
Merece a pena destacar que o libro se publica en español e inglés. Prestouse especial atención á selección do vocabulario técnico en ambos os idiomas, de tal maneira que o acceso a el permita ao lector a colaboración con equipos internacionais e a integración neles.
Este manual ten como obxectivo servir de guía para estudantes e profesionais dedicados ao deseño de instalacións de iluminación nos edificios, axuntando conceptos teóricos e exemplos prácticos. Trátase dunha obra didáctica escrita nunha linguaxe sinxela, claro, e conciso.
No presente traballo os autores, integrantes dun equipo multidisciplinar de arquitectos e enxeñeiros, explican dunha forma visual e didáctica o deseño das instalacións de iluminación. O primeiro capítulo detalla os parámetros máis importantes en materia de tecnoloxía da iluminación. No capítulo 2 e 3 abórdase a correlación entre o ollo, a luz e a cor, outros conceptos luminotécnicos fundamentais e as súas unidades de medida, e outros conceptos relacionados coa temperatura da cor, índice de reprodución cromática, axuntado ao coñecemento das curvas e gráficos proporcionados polos fabricantes. O cuarto capítulo explica os métodos de cálculo de iluminación interior e os sistemas de iluminación; ademais, explícase mediante exemplos útiles e prácticos a determinación do número de puntos de luz que darán como resultado un nivel de iluminación interior dado pola norma. No capítulo 5 abórdanse os requirimentos que deben cumprir cuns valores de eficiencia enerxética nas instalacións de iluminación interior. No sexto capítulo desenvólvense o método dos nove puntos e o método dos lúmenes para iluminación exterior. O capítulo 7 está dedicado a estratexias de deseño arquitectónico para aproveitar a luz procedente do sol, e o último apartado, o 8, mostra os niveis de iluminación requiridos segundo UNE-12464-1.
Merece a pena destacar que o libro se publica en español e inglés. Prestouse especial atención á selección do vocabulario técnico en ambos os idiomas, de tal maneira que o acceso a el permita ao lector a colaboración con equipos internacionais e a integración neles.
As sociedades modernas lexislan para que os riscos que se derivan da construción e o uso dos edificios limítense de forma razoable. Á seguridade estrutural e a habitabilidade, aspectos regulados tradicionalmente, fóronse sumando progresivamente novas esixencias que inclúen a funcionalidade, a seguridade en caso de incendio e o respecto ao medio ambiente. Trátase, en definitiva, de que os usuarios non especializados dos edificios vexan protexidos os seus dereitos individuais e colectivos polo lexislador, ao carecer da información suficiente e non poder decidir por si mesmos sobre o nivel de risco que queren ou poden aceptar.
A seguridade en caso de incendios é, nos nosos días, un dos aspectos que máis condiciona o deseño dos edificios. A compartimentación, a disposición de escaleiras e saídas, o control dos fluxos de persoas ou a accesibilidade dos servizos de emerxencia, obrigan a que moitos condicionantes deban ser considerados desde o primeiro momento no proxecto de arquitectura.
O compromiso coa seguridade na contorna edificada, ademais, debe ir un paso máis aló dun estrito e mínimo cumprimento dos códigos prescriptivos que, baseados na experiencia, impoñen unha serie de medidas concretas. Trátase de entender o problema como unha interacción dos tres axentes en xogo: o fenómeno físico do lume, o deseño do edificio e as características do usuario.
O fenómeno físico do lume, ben coñecido, queda caracterizado nos edificios pola condición dos espazos, recintos fundamentalmente pechados. A temperatura e o fume, que nas condicións exteriores disípanse, concéntranse neles e o lume busca desesperadamente o osíxeno necesario para sobrevivir.
As posibilidades para o deseño dos edificios son hoxe maiores que nunca. Os avances na ciencia dos materiais, a eficacia das máquinas e os actuais modelos de avaliación e cálculo permiten levantar edificios de enorme altura, articular atrios xigantescos ou facer habitables espazos baixo terra. As tradicionais tipoloxías deron paso a un abanico case infinito de posibilidades edificatorias que dan resposta a novos usos e formas de habitar.
O usuario completa este enigmático quebracabezas no que o arquitecto debe ser capaz de anticipar que escenario pódese producir ante un lume que se desenvolva nun edificio. Un usuario que tamén se afasta dos tradicionais prototipos nunha sociedade multicultural e non discriminatoria.
Este libro pretende expoñer unhas bases mínimas para entender este complexo e apaixonante problema.
Este manual de instalacións concibiuse coa intención de servir de axuda tanto ao estudante como ao experto que se ocupan do deseño e cálculo das redes de instalacións hidráulicas (fontanería, saneamento e calefacción) nos edificios, debido a que combina a exposición concisa dos principios teóricos fundamentais co desenvolvemento dos casos prácticos que se presentan máis a miúdo no exercicio profesional. É, pois, un manual didáctico perfectamente organizado escrito nunha linguaxe sinxela, con gran claridade expositiva e o aparello físico-matemático indispensable.
Os autores, un equipo multidisciplinar de arquitectos e enxeñeiros, aúnan na súa bagaxe unha ampla experiencia profesional con anos de docencia en diferentes escolas de arquitectura. Esta dobre condición permítelles coñecer de primeira man os principais problemas aos que un deseñador vai enfrontar no proxecto de redes de auga, cales son as bases teóricas e as fórmulas de cálculo imprescindibles e, ao mesmo tempo, como facelas facilmente comprensibles. O libro contén, ademais, gran cantidade de información útil en forma de táboas, esquemas, ábacos, planos e referencias ás diferentes normativas de aplicación e o marco regulatorio vixente.
Hai que resaltar que o libro se publica en español e inglés, polo que se puxo un especial coidado en utilizar con precisión o vocabulario técnico en ambos os idiomas. O dominio da terminoloxía exacta das instalacións de auga facilitará ao lector a colaboración con equipos internacionais e a integración neles, cada día máis habitual.
[:en]
Book series, in bilingual Spanish-English edition, dedicated to the calculation and design of building systems. From the study of hydraulic, electrical, lighting and ventilation systems to fire safety systems or planning the design from energy saving and sustainability.
Saving energy is nothing more than reducing energy consumption by achieving the same results as by spending more. Reducing energy costs brings many benefits, saving money and protecting the environment.
Furthermore, both the energy production and the way it is used, generate an environmental impact at all levels, threatening the development in the future. The abundance of energy and the lack of awareness of the impact of its use on the environment have facilitated, on the one hand, human, commercial and industrial activities of intensive and inefficient consumption of energy and on the other hand, the uncontrolled growth of cities, which are today pure energy econsuming machines, producing huge amounts of waste and devouring the natural environment.
This book presents solutions to achieve energy savings from the point of view of the design of electrical, air conditioning, heating and lighting installations, as well as actions which can be developed by the user to obtain savings in the electricity bill. Thus, this training manual is perfectly organized and it is written in a clear and simple language, showing the essential physical and mathematical content.
In addition, the book provides a lot of useful information in tables, schemes, abacuses, plans and references to current standards. It is noted that the book is published in both Spanish and English thus; particular care has been taken to use appropriate technical vocabulary in both languages. The mastery of the accurate terminology in the field of mechanical systems will allow the reader to collaborate with international teams and to integrate into them, fact which is increasing every day.
The current manual has been raised as a supporting guide for both students and professionals interested in the calculation and design of ventilation and air-conditioning systems in buildings. This document, developed by a multidisciplinary group integrated by engineers and architects, shows and explains the design principles of air-conditioning systems by means of numerous detailed and clear practical cases.
The basic notions about psychrometry and the thermodynamic processes which allow to modify the characteristics of the airflow are explained in the first chapter. Next, the second chapter focuses on the calculation required for the design of air ducts, which are necessary to determine the head looses and gains of energy along the whole network. The constant-linear-decay method and the concept of static recovery, that can be easily understood thanks to the practical examples contained in this section, are also explained. The factors affecting the indoor air quality, related to the comfort in buildings and determined by both the outdoor air and the indoor conditions (activities, furniture, building materials) are analyzed along the third chapter. The fourth chapter deals with the application of the C.T.E.-D.B.-H.S.3 regulation about indoor air quality in dwellings; this section is updated to the last version of the B.O.E., the number 149 of the year 2017. The passive strategies which can be used to provide indoor ventilation are explained along the fifth chapter.
Finally, it is important to note that the value of this document is improved thanks to the fact that the information contained on it is translated into two languages, Spanish and English. The choice of the technical vocabulary used has been made especially carefully in both of them so that the reader can use it to access to other international information sources.
This manual aspires to be a useful guide for students and professionals who are involved in the design of lighting installations of buildings, by joining theorical concepts and practical examples. This is a didactic book written in an accessible, clear and concise language.
In the present document the authors, members of a multidisciplinary team of architects and engineers, explain the design of lighting systems in a visual and didactic way. The first chapter details the most important parameters of lighting technology. Chapters 2 and 3 present the correlation between the eye, the light, and the colour, other the fundamentals of lighting design, its units of measurement, and the concepts relevant to colour temperature, colour rendering index, together with the comprehension of curves and diagrams provided by manufacturers. The fourth chapter explains the calculating methods of indoor lighting and the lighting systems, by means of useful and practical examples in which the number of light spots are established according to the indoor lighting values that are determined by regulation. Throughout the fifth chapter the requirements to be complied by the energy efficiency values relevant to the indoor lighting installations can be found. The sixth chapter is dedicated to the method of nine points and the method of lumens for outdoor lighting. The senventh chapter provides strategies to harness sunlight through architectural design, and the last one, the eighth section, presents the lighting levels required by the UNE-12464-1 regulation.
It must be highlighted that this book is published both in Spanish and English. Special attention has been paid to the selection of technical vocabulary in both languages. This will allow the reader to collaborate with international teams and to integrate into them..
This manual on electrical installations is intended for students and technicians. Its contents are broken down into different sections, i.e., fundamentals in electricity, electrical installations in buildings, design and calculation of feedlines, grounding, and spaces intended for electrical installations. The first chapter provides the reader with the basic concepts relevant to electrical installations. All the physical phenomena described within improve the reader’s knowledge on the quantities and units used in electrical installations.
This technical book also presents the reader with a deeper understanding of electrical installations in a visual and didactic way. Definitions of the Power Supply Feedline, the General Feedline, the Branch Circuit Feedlines, the Housing Circuits, and the Meter Room are provided herein. Their protection devices are also included, such as the General Protection Box and the General Protection Interrupters Switchboard, also known as the panelboard, in order to guarantee the access to power under reliable and safe conditions. The reader is trained to achieve the indispensable skills to optimally dimension every feedline as per the Spanish Electrotechnical Regulation of Low-Voltage Installations.
Since building design is somehow influenced by an in-depth understanding of the different parts of an electrical installation, one of the most frequently-asked questions in building construction is relevant to the spaces which must be reserved for installing an electrical circuit. This work is intended to answer such question in a simple and useful way by providing the designer with plenty of references according to the recommendations made by the utility companies.
It should be remarked that the book is issued both in Spanish and English. Special attention is paid to the technical vocabulary in order to facilitate collaboration and integration between international work teams.
Modern societies legislate in such a way that risks arising from the construction and use of buildings are reasonably limited. New requirements, including functionality, security, fire protection and respect for the environment, have been progressively added to the traditionally regulated structural safety and habitability aspects. It is, in short, that not-specialized building users would see their individual and collective rights protected by the legislature, lacking enough information and not be able to decide for themselves on the level of risk they want or can accept.
Safety in case of fire is, today, one of the aspects that determines the design of buildings. Compartmentation, the arrangement of stairways and exits, the control of the flow of people or the accessibility of emergency services, force many constraints to be considered from the outset in the architectonic project.
The commitment to safety in the built environment, additionally, must go a step further than the strict compliance with the minimum prescriptive codes which, based on previous experience, impose a series of concrete measures. It is to understand the problem as an interaction of the three agents involved: the physics of fire, building design and user characteristics.
The physical phenomenon of fire, well known, is characterized in buildings by the condition of the spaces, which are mainly closed enclosures. The temperature and smoke, that in outdoor conditions are dissipated, concentrate on them and fire desperately seeks the oxygen needed to survive.
The possibilities available today for building design are greater than ever. Advances in materials science, the efficiency of the machines and the current assessment and calculation models allow the erection of buildings of enormous height, articulate gigantic atriums or make habitable underground spaces. Traditional typologies have given rise to an almost infinite range of building design possibilities that respond to new uses and ways of living.
The user completes this enigmatic puzzle in which the architect must be able to anticipate the possible scenario which can occur before a fire develops in a building. This user is also a person who departs from the traditional prototypes in a multicultural and non-discriminatory society.
This book aims to expose a minimum basis for understanding this complex and fascinating problem.
This manual has been conceived as an aid for both students and professionals, who deal with the design and calculation of hydraulic networks in buildings (plumbing, sanitation and heating), as it combines a concise statement of the fundamental theoretical principles with the development of case studies which are commonly found in practice. Thus, this training manual is perfectly organized and it is written in a clear and simple language, showing the essential physical and mathematical content.
The authors, a multidisciplinary team of architects and engineers, have both extensive professional experience and years of teaching in several schools of architecture. This dual condition allows them to know firsthand not only the main problems to be faced by designers in the hydraulic network project, but also the theoretical basis of formulas required for networks calculation and making them comprehensible. In addition, the book provides a lot of useful information in tables, schemes, abacuses, plans and references to current standards.
It is noted that the book is published in both Spanish and English thus; particular care has been taken to use appropriate technical vocabulary in both languages. The mastery of the accurate terminology in the field of hydraulic systems will allow the reader to collaborate with international teams and to integrate into them, fact which is increasing every day.
El proyecto consiste en la rehabilitación integral de una vivienda unifamiliar situada en Madrid. El encargo lo realiza una familia joven con 3 niños pequeños por lo que la reforma tenía que dar respuesta a esa situación familiar y ser práctica para una vida repleta de movimiento. Dicha vivienda de 500m2, consta de una planta baja, donde se sitúan los usos comunes, una primera planta de dormitorios, y una pequeña buhardilla con un despacho. También cuenta con un jardín.
El objetivo principal de la intervención es generar espacios funcionales, sencillos y el aprovechamiento de la luz natural. Para lograr esto, se propone una distribución diáfana y ordenada, en el que se aprovecha al máximo cada espacio, tanto en planta como en volumen. El empleo de materiales naturales, tradicionales y atemporales como piedra, madera y metal respetando su naturaleza y sus propiedades en la manera de emplearlos, pero sin renunciar a la investigación y al uso de técnicas novedosas para su manipulación e instalación caracteriza al proyecto y al propio estudio. La utilización de un material en cada volumetría constructiva y la sucesión de materiales cada vez que se interfiere o modifica una geometría o volumen, definen el concepto y el funcionamiento del proyecto al mismo tiempo que se generan los diversos ambientes y acabados dotando a la vivienda de su inequívoca personalidad.
De esta forma, generamos un único espacio en planta baja, con distintos ambientes de hall, salones y comedor que son rodeados, generados e independizados, por una pieza clave situada en el centro, que además, da servicio a estos espacios. Se trata de una burbuja de madera de roble en cuyo interior encontramos un armario para el recibidor, una alacena para el comedor y una singular bodega con capacidad para un millar de botellas. En esta planta también se encuentra la pastilla de servicio con acceso propio desde la calle, garaje, dormitorio de servicio, cocina y zona
de lavandería.
En la primera planta se sitúan los 4 dormitorios con sus 4 baños. El objetivo era crear habitaciones amplias y luminosas con mucho espacio de almacenaje. En esta planta, hay que destacar los 3 baños para los 3 niños formados por cápsulas de krion, unas membranas continuas por dentro y por fuera. El sistema constructivo y material empleado en estos baños, permite crear una superficie continua, con ausencia de juntas y conformación curva que favorecen la integración formal-funcional, generando un espacio de baño atractivo, limpio y divertido y totalmente personalizado. Cada niño tiene un color que le identifica y le da un carácter especial y diferente.
La buhardilla está separada del resto de la casa, mediante un sistema de lamas que permite variar la privacidad del despacho situado en esta última planta en función de las necesidades y que posibilita la iluminación natural del distribuidor de la planta 1 como del hall de la planta baja. El espacio lo presides una mesa central de trabajo diseñada también por mecanismo, conectada con una lámpara de acero que permite la conexión eléctrica de la propia mesa.
El jardín lo organiza de una jardinera metálica continua que mediante la formación de maceteros triangulados rodea la vivienda y en la parte trasera, la pradera en la que se ubica casita de juegos de los niños.
Como elementos singulares, destacar la pieza de la bodega, los baños cápsulas de los niños, la casita del jardín y el mobiliario diseñado y fabricado a medida para esta vivienda.
Obra: Intergolf, rehabilitación integral de vivienda unifamiliar
Autor: Mecanismo (Marta Urtasun y Pedro Rica)
Ubicación: Madrid, España
Año: 2014
Superficie construida: 470m2
Fotógrafo: Javier Bravo
Colaboradores: Constructora Consaburum Toledana + mecanismo.org
[:gl]
O proxecto consiste na rehabilitación integral dunha vivenda unifamiliar situada en Madrid. O encargo realízao unha familia nova con 3 nenos pequenos polo que a reforma tiña que dar resposta a esa situación familiar e ser práctica para unha vida repleta de movemento. Dita vivenda de 500m2, consta dunha planta baixa, onde se sitúan os usos comúns, unha primeira planta de dormitorios, e unha pequena bufarda cun despacho. Tamén conta cun xardín.
O obxectivo principal da intervención é xerar espazos funcionais, sinxelos e o aproveitamento da luz natural. Para lograr isto, proponse unha distribución diáfana e ordenada, no que se aproveita ao máximo cada espazo, tanto en planta como en volume. O emprego de materiais naturais, tradicionais e atemporales como pedra, madeira e metal respectando a súa natureza e as súas propiedades na maneira de empregalos, pero sen renunciar á investigación e ao uso de técnicas novas para a súa manipulación e instalación caracteriza ao proxecto e ao propio estudo. A utilización dun material en cada volumetría construtiva e a sucesión de materiais cada vez que se interfere ou modifica unha xeometría ou volume, definen o concepto e o funcionamento do proxecto ao mesmo tempo que se xeran os diversos ambientes e acabados dotando á vivenda da súa inequívoca personalidade.
Desta forma, xeramos un único espazo en planta baixa, con distintos ambientes de hall, salóns e comedor que son rodeados, xerados e independizados, por unha peza crave situada no centro, que ademais, dá servizo a estes espazos. Trátase dunha burbulla de madeira de carballo en cuxo interior atopamos un armario para o recibidor, unha alacena para o comedor e unha singular adega con capacidade para un milleiro de botellas. Nesta planta tamén se atopa a pastilla de servizo con acceso propio desde a rúa, garaxe, dormitorio de servizo, cociña e zona de lavandería.
Na primeira planta sitúanse os 4 dormitorios cos seus 4 baños. O obxectivo era crear habitacións amplas e luminosas con moito espazo de almacenaxe. Nesta planta, hai que destacar os 3 baños para os 3 nenos formados por cápsulas de krion, unhas membranas continuas por dentro e por fóra. O sistema construtivo e material empregado nestes baños, permite crear unha superficie continua, con ausencia de xuntas e conformación curva que favorecen a integración formal-funcional, xerando un espazo de baño atractivo, limpo e divertido e totalmente personalizado. Cada neno ten unha cor que lle identifica e dálle un carácter especial e diferente.
A bufarda está separada do resto da casa, mediante un sistema de lamas que permite variar a privacidade do despacho situado nesta última planta en función das necesidades e que posibilita a iluminación natural do distribuidor da planta 1 como do hall da planta baixa. O espazo presídelo unha mesa central de traballo deseñada tamén por mecanismo, conectada cunha lámpada de aceiro que permite a conexión eléctrica da propia mesa.
O xardín organízao dunha xardineira metálica continua que mediante a formación de maceteros triangulados rodea a vivenda e na parte traseira, a pradería na que se sitúa casiña de xogos dos nenos.
Como elementos singulares, destacar a peza da adega, os baños cápsulas dos nenos, a casiña do xardín e o mobiliario deseñado e fabricado a medida para esta vivenda.
Obra: Intergolf, rehabilitación integral de vivenda unifamiliar
Autor: Mecanismo (Marta Urtasun e Pedro Rica)
Emprazamento: Madrid, España
Ano: 2014
Superficie construida: 470m2
Fotógrafo: Javier Bravo
Colaboradores: Constructora Consaburum Toledana + mecanismo.org
[:en]
The project consists of the integral rehabilitation of an one-family housing placed in Madrid. The order it realizes a young family with 3 small children for what the reform had to give response to this familiar situation and be a practice for a life replete with movement. The above mentioned housing of 500m2, the first plant of bedrooms consists of a ground floor, where the common uses place, and a small garret with an office. Also it possesses a garden.
The principal aim of the intervention is to generate functional, simple spaces and the utilization of the natural light. To achieve this, one proposes a diaphanous and tidy distribution, in that he takes advantage to the maximum of every space, so much in it plants like in volume. The employment of natural, traditional materials and atemporales as stone, wood and metal respecting his nature and his properties in the way of using them, but without resigning the investigation and the use of new technologies for his manipulation and installation characterizes to the project and to the own study. The utilization of a material in every constructive volumetry and the succession of materials whenever it interferes or modifies a geometry or volume, they define the concept and the functioning of the project at the same time as the diverse environments are generated and ended up by endowing to the housing of his unequivocal personality.
Of this form, we generate the only space in ground floor, with different environments of hall, lounges and dining room that they are surrounded, generated and freed, for a key piece placed in the center, that in addition, it gives service to these spaces. It is a question of a bubble of wood of oak in whose interior we find a cupboard for the receiver, a cupboard for the dining room and a singular warehouse with capacity for a thousand of bottles. In this plant also one finds the tablet of service with own access from the street, garage, bedroom of service, kitchen and zone of laundry.
In the first plant 4 bedrooms place with his 4 baths. The aim was to create wide and luminous rooms with very much space of storage. In this plant, it is necessary to emphasize 3 baths for 3 children formed by capsules of krion, a few membranes you continue within and externally. The constructive system and material used in these baths, allows to create a constant surface, with absence of meetings and curved conformation that favor the formal – functional integration, generating a space of attractive, clean and enterteining and totally personalized bath. Every child has a color that identifies him and gives him a special and different character.
The garret is separated from the rest of the house, by means of a system of muds that allows to change the privacy of the office placed in the latter plant depending on the needs and that makes possible the natural lighting of the distributor of the plant 1 as of the hall of the ground floor. The space you it preside at a central table of work designed also by mechanism, connected with a lamp of steel that allows the electrical connection of the own table.
The garden organizes a continuous metal planter that by forming triangulated planters surrounds the house and in the back, the meadow where the children’s playhouse is located.
As singular elements, highlight the piece of the winery, the bath capsules of children, the garden house and the furniture designed and manufactured to measure for this house.
Work: Intergolf, integral rehabilitation of one-family housing
Author: Mecanismo (Marta Urtasun and Pedro Rica)
Location: Madrid, Spain
Year: 2014
Builded area: 470m2
Photography: Javier Bravo
Collaborators: Constructora Consaburum Toledana + mecanismo.org
Nuestra cultura y lenguaje nos lleva a menudo a exponernos al riesgo de llegar a conclusiones superficiales, basadas precisamente en informaciones tomadas de la epidermis de las cosas. El consumo de imágenes rápido y veloz menosprecia la búsqueda de una verdad interior. La “buena facha” es según el diccionario aquella que define el buen aspecto o manera de mostrarse a la vista.
En el caso de la arquitectura su rostro está definido por la fachada. El rostro, la apariencia facial es en el ser humano un elemento esencial de la identidad. Si la cara es el espejo del alma, la facha dada a la construcción es capaz como en esta gran roca de las ruinas de Nebatea en Mada´in Saleh en Arabia Saudi, de transformar la naturaleza en arquitectura.
Luego será el ojo crítico el que en lugar de detenerse en el atractivo directo y sensual del color, la textura o el material, profundizará para valorar las formas y los espacios que encierran las superficies y analizarlos a través de lo que revela su estructura interna.
En la arquitectura, al igual que en los organismos vivos la piel se lee, bien por afirmación o bien por negación, como un reflejo de las estructuras internas del cuerpo. Los tejidos de la cara expresan las emociones del individuo, por la acción de los huesos, músculos y la mímica, al igual que la fachada se modula por la apertura de los huecos, las juntas de sus materiales y por el reflejo de los rastros de sus soportes internos.
Y aunque la superficie de la arquitectura se presente como un velo suelto, siempre se requerirá de una leve estructura que lo ciña y relacione con la faz que recubre, obligando a la arquitectura en última instancia a dar la cara.
A nosa cultura e linguaxe lévanos a miúdo a expoñernos ao risco de chegar a conclusións superficiais, baseadas precisamente en informacións tomadas da epidermis das cousas. O consumo de imaxes rápido e veloz menospreza a procura dunha verdade interior. A “boa facha” é segundo o dicionario aquela que define o bo aspecto ou maneira de mostrarse á vista.
No caso da arquitectura o seu rostro está definido pola fachada. O rostro, a aparencia facial é no ser humano un elemento esencial da identidade. Se a cara é o espello da alma, a facha dada á construción é capaz como nesta gran roca das ruínas de Nebatea en Mada´ in Saleh en Arabia Saudi, de transformar a natureza en arquitectura.
Logo será o ollo crítico o que en lugar de deterse no atractivo directo e sensual da cor, a textura ou o material, profundará para valorar as formas e os espazos que encerran as superficies e analizalos a través do que revela a súa estrutura interna.
Na arquitectura, do mesmo xeito que nos organismos vivos a pel lese, ben por afirmación ou ben por negación, como un reflexo das estruturas internas do corpo. Os tecidos da cara expresan as emocións do individuo, pola acción dos ósos, músculos e a mímica, do mesmo xeito que a fachada se modula pola apertura dos ocos, as xuntas dos seus materiais e polo reflexo dos rastros dos seus soportes internos.
E aínda que a superficie da arquitectura preséntese como un veo solto, sempre se requirirá dunha leve estrutura que o cinga e relacione coa face que recubre, obrigando á arquitectura en última instancia a dar a cara.
Ensamble de Abu Simbel en 1968
Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Xaneiro 2016
Our culture and language leads us to exposing us often to the risk of coming to superficial conclusions, based precisely on information taken of the epidermis of the things. The rapid and fast consumption of images despises the search of an interior truth. The “good look” is according to the dictionary that one that defines the good aspect or way of appearing at sight.
In case of the architecture his face is defined by the front. The face, the facial appearance is in the human being an essential element of the identity. If the face is the mirror of the soul, the look started to the construction is capable as in this great rock of Nebatea’s ruins in Mada’in Saleh in Saudi Arabia, of transforming the nature into architecture.
Then it will be the critical eye the one that instead of stopping in the direct and sensual attraction of the color, the texture or the material, will penetrate to value the forms and the spaces that enclose the surfaces and to analyze them across what reveals his internal structure.
In the architecture, as in the alive organisms the skin is read, well for affirmation or for denial, as a reflection of the internal structures of the body. The fabrics of the face express the emotions of the individual, for the action of the bones, muscles and the mime, as the front is modulated by the opening of the hollows, the meetings of his materials and by the reflection of the tracks of his internal supports.
And though the surface of the architecture appears as a free veil, always there will be needed of a slight structure that it encircles and relates it to the aspect that it covers, forcing to the architecture in last instance to facing the consequences.
Ensamble de Abu Simbel en 1968
Íñigo García Odiaga. Architect
San Sebastián. January 2016
[:es]Billy Wilder sobre una escalera durante el rodaje de El espíritu de San Luis, 1957. Imagen de Charles Eames
Como buscadores de sorpresas eficaces nuestra capacidad creativa puede quedar mermada por la existencia de demasiadas capas de información. Dificultada por una densa cobertura de hipótesis inconscientes, conceptos heredados e ideas no expresadas.
Sólo conseguimos liberarnos de manera efectiva cuando, desde la práctica de un pensamiento lateral, somos capaces de impedir las valoraciones preconcebidas, las rígidas polarizaciones, y procedemos a deshacernos de los patrones del pensamiento inflexible. El feliz descubrimiento sólo surge cuando somos capaces de desarrollar nuevas alternativas, dejamos de aceptar las suposiciones automáticas y dudamos de lo anticipado.
Pero para reconocer las suposiciones ocultas, aquellas que se encubren tras las posiciones inmediatas del planteamiento, es necesario clarificar con nitidez la idea principal, actuar descomponiendo y reordenando el problema. Es práctico proceder mediante la inversión perceptiva, transformando las cosas en sus contrarios.
También resulta eficaz incurrir en asociaciones de ideas fuera de lo acostumbrado, hacer acertadas analogías que permitan distanciarnos del problema a resolver. Cambiando el punto de partida, aquello que se considera en primer lugar, somos también proclives a transformar el campo de atención haciéndose posible una nueva restructuración. Habilitando un desconocido campo de entendimiento.
Al alejarnos estratégicamente del problema, al valorar de forma intensa y libre los hallazgos, y experimentar mediante una actitud preferentemente lúdica, seremos capaces de saber encontrar nuevas soluciones cuando conscientemente buscamos otras.
Todos quedamos seducidos por la magia de la serendipia, aquel poder instantáneo por el que se encuentran determinadas soluciones sin proponérselo, aparentemente por accidente. Y es que el brillante arte de descubrir no sólo depende de la fortuna, ni de la sagacidad.
Proviene de una curiosidad insaciable, de una educada percepción, de estar dispuesto a no despreciar ningún resultado posible, de nuestra atenta capacidad de sorpresa y aprendizaje, y de haberse convencido de que pensar de modo diferente, eludiendo los miedos y yendo lo suficientemente lejos, en definitiva procurando conectar ideas que aparentemente no tenían conexión ninguna, es el único camino posible para allanar el misterio de la solución.
Nuestra intuición, factor clave y esencial, esa facultad comúnmente adormecida, nos hace percibir las diferentes ideas como unidades de indagación y son siempre las aptitudes de fluidez, flexibilidad y originalidad las que hacen la diferencia. De nuestro entrenamiento y disposición depende saber ver la luz.
Sergio de Miguel, Doctor arquitecto
Madrid, abril 2016 Publicado en Grupo docente y de investigación para la arquitectura Grupo 4! de la ETSAM.
[:gl]Billy Wilder sobre unha escaleira durante a rodaxe do espírito de San Luís, 1957. Imaxe de Charles Eames
Como buscadores de sorpresas eficaces nosa capacidade creativa pode quedar minguada pola existencia de demasiadas capas de información. Dificultada por unha densa cobertura de hipóteses inconscientes, conceptos herdados e ideas non expresadas.
Só conseguimos liberarnos de maneira efectiva cando, desde a práctica dun pensamento lateral, somos capaces de impedir as valoracións preconcibidas, as ríxidas polarizacións, e procedemos a desfacernos dos patróns do pensamento inflexible. O feliz descubrimento só xorde cando somos capaces de desenvolver novas alternativas, deixamos de aceptar as suposicións automáticas e dubidamos do anticipado.
Pero para recoñecer as suposicións ocultas, aquelas que se encobren tras as posicións inmediatas da formulación, é necesario clarificar con nitidez a idea principal, actuar descompoñendo e reordenando o problema. É práctico proceder mediante o investimento perceptiva, transformando as cousas nos seus contrarios.
Tamén resulta eficaz incorrer en asociacións de ideas fóra do afeito, facer acertadas analogías que permitan distanciarnos do problema para resolver. Cambiando o punto de partida, aquilo que se considera en primeiro lugar, somos tamén proclives a transformar o campo de atención facéndose posible unha nova restructuración. Habilitando un descoñecido campo de entendemento.
Ao afastarnos estratexicamente do problema, ao valorar de forma intensa e libre os achados, e experimentar mediante unha actitude preferentemente lúdica, seremos capaces de saber atopar novas solucións cando conscientemente buscamos outras.
Todos quedamos seducidos pola maxia da serendipia, aquel poder instantáneo polo que se atopan determinadas solucións sen propoñerllo, aparentemente por accidente. E é que a brillante arte de descubrir non só depende da fortuna, nin da sagacidade.
Provén dunha curiosidade insaciable, dunha educada percepción, de estar disposto a non desprezar ningún resultado posible, da nosa atenta capacidade de sorpresa e aprendizaxe, e de convencerse de que pensar de modo diferente, eludindo os medos e indo o suficientemente lonxe, en definitiva procurando conectar ideas que aparentemente non tiñan conexión ningunha, é o único camiño posible para achandar o misterio da solución.
A nosa intuición, factor crave e esencial, esa facultade comunmente adormentada, fainos percibir as diferentes ideas como unidades de indagación e son sempre as aptitudes de fluidez, flexibilidade e orixinalidade as que fan a diferenza. Do noso adestramento e disposición depende saber ver a luz.
Sergio de Miguel, Ductor arquitecto
Madrid, abril 2016 Publicado en Grupo docente e de investigación para a arquitectura Grupo 4! da ETSAM.
[:en]Billy Wilder on a stairs during the filming of San Luis’ spirit, 1957. Charles Eames’s image
Since seekers of effective surprises our creative capacity can remain reduced by the existence of too many caps of information. Impeded by a dense coverage of unconscious hypotheses, inherited concepts and not expressed ideas.
Only we manage to liberate ourselves in an effective way when, from the practice of a lateral thought, we are capable of preventing the preconceived valuations, the rigid polarizations, and proceed to get rid of the bosses of the inflexible thought. The happy discovery only arises when we are capable of developing new alternatives, we stop accepting the automatic suppositions and hesitate the early thing.
But to recognize the secret suppositions, those that are concealed after the immediate positions of the exposition, it is necessary to clarify with brightness the principal idea, to act separating into its elements and reordering the problem. It is practical to proceed by means of the perceptive investment, transforming the things into his opposite ones.
Also it turns out to be effective to incur associations of ideas out of the used thing, to do guessed right analogies that allow to cause a rift between us of the problem to resolving. Changing the point of item, that one that is considered first, we are also inclined to transform the field of attention they making possible a new restructuring. Enabling an unknown field of understanding.
On having moved away strategically from the problem, on having valued of intense and free form the findings, and to experiment by means of an attitude preferably playful, we will be capable of being able to find new solutions when consciously we look for others.
We all remain seduced by the magic of the serendipia, that instantaneous power for which they find certain solutions without proposing it, seemingly for accident. And it is that the brilliant art of discovering not only depends on the fortune, not of the sagacity.
It comes from an insatiable curiosity, from a polite perception, from being ready not to despise any possible result, of our attentive capacity of surprise and learning, and from having become convinced that to think in a different way, eluding the fears and going far enough, definitively trying to connect ideas that seemingly did not have connection any, is the only possible way to level the mystery of the solution.
Our intuition, key and essential factor, this faculty commonly sleepy, makes us perceive the different ideas as units of investigation and they are always the aptitudes of fluency, flexibility and originality those that do the difference. On our training and disposition it depends to be able to see the light.
Sergio de Miguel, Phd architect
Madrid, april 2016 Published in educational Group and of investigation for the architecture Grupo 4! of the ETSAM.
[:es]Premio 2015: Casa Chao (Corcubión) de Arquitectos Creus y Carrasco.
Esta categoría tiene por objeto reconocer la mejor vivienda unifamiliar, tanto de nueva planta como de rehabilitación, que pueda influir favorablemente en los tipos de vivienda que se construyen en Galicia.
Pueden ser candidatos al premio lo/s autor/eres del proyecto.
Sólo se admitirán proyectos realizados en Galicia, que fueran finalizados entre el 1 de enero de 2015 y el 31 de diciembre de 2017.
El plazo para la presentación de candidaturas estará abierto hasta el 1 de junio de 2018 y el fallo del jurado se dará a conocer en el último cuatrimestre del año.
El jurado estará compuesto por:
– Gonçalo Byrne, arquitecto.
– Teresa Táboas, arquitecta.
– Rosario Sarmiento, licenciada en geografía e Historia, gestora cultural y experta en coleccionismo.
– Miguel Fernández Cid, licenciado en geografía e Historia y crítico de arte gallego.
– Isabel Aguirre de Urcola, arquitecta y directora de la Escuela Gallega del Paisaje.
– Enrique Saéz Ponte, presidente de la Fundación Juana de Vega.
– Antonio Maroño Cal, Decano del COAG.
– Fernando Agrasar Quiroga, Director de la E.T.S de Arquitectura de la UDC.
El premio tendrá una dotación económica de 6.000,00 €. Además, los premiados recibirán un diploma acreditativo.
A criterio del jurado podrán concederse dos accésits, dotados cada uno de ellos con un diploma y una cantidad económica de 1.500,00 €.
[:gl]Premio 2015: Casa Chao (Corcubión) de Arquitectos Creus e Carrasco.
Esta categoría ten por obxecto recoñecer a mellor vivenda unifamiliar, tanto de nova planta como de rehabilitación, que poida influír favorablemente nos tipos de vivenda que se constrúen en Galicia.
Poden ser candidatos ao premio: o/s autor/es do proxecto.
Só se admitirán proxectos realizados en Galicia, que fosen finalizadas entre o 1 de xaneiro de 2015 e o 31 de decembro de 2017.
O prazo para a presentación de candidaturas estará aberto ata o 1 de xuño de 2018 e o fallo do xurado darase a coñecer no último cuadrimestre do ano.
O xurado estará composto por:
– Gonçalo Byrne, arquitecto.
– Teresa Táboas, arquitecta.
– Rosario Sarmiento, Licenciada en Xeografía e Historia, xestora cultural e experta en coleccionismo.
– Miguel Fernández Cid, Licenciado en Xeografía e Historia e crítico de arte galego.
– Isabel Aguirre de Urcola, arquitecta e directora da Escola Galega da Paisaxe.
– Enrique Saéz Ponte, presidente da Fundación Juana de Vega.
– Antonio Maroño Cal, Decano do COAG.
– Fernando Agrasar Quiroga, Director da E.T.S de Arquitectura da UDC.
O premio terá unha dotación económica de 6.000,00 €. Ademais, os premiados recibirán un diploma acreditativo.
A criterio do xurado poderán concederse dous accésits, dotados cada un deles cun diploma e unha cantidade económica de 1.500,00 €.
[:en]Premio 2015: Casa Chao (Corcubión) de Arquitectos Creus e Carrasco.
This category has for object recognize the best one-family housing, both of new plant and of rehabilitation, which could influence favorably the types of housing that is constructed in Galicia.
They can be candidates for the prize lo/s autor/eres of the project.
Only will be admitted projects realized in Galicia, which should finish between January 1, 2015 and December 31, 2017.
The term for the presentation of candidacies will be opened until June 1, 2018 and the failure of the juror will be announced in the last four-month period of the year.
The juror will be composed for:
– Gonçalo Byrne, architect.
– Teresa Táboas, architect.
– Rosario Sarmiento, licensed in geography and History, manager cultural and expert in collecting.
– Miguel Fernández Cid, licensed in geography and History and critic of Galician art.
– Isabel Aguirre de Urcola, architect and director of the Galician School of the Landscape.
– Enrique Saéz Ponte, president of the Juana de Vega Foundation.
– Antonio Maroño Cal, dean of the COAG.
– Fernando Agrasar Quiroga, The director of the E.T.S of Architecture of the UDC..
The prize will have an economic endowment of 6.000,00 €. In addition, the winning ones will receive a supporting diploma.
To criterion of the juror two second prizes will be able to be granted, endowed each of them with a diploma and an economic quantity of 1.500,00 €.
It consults all the information in the bases and the summons 2018.
El monte Angra es el conjunto geológico que crea en su vertiente sur una de las caras de la fraga de Barrañán. Bañado por los vientos predominantes llegados del Atlántico tiene como resultado un conjunto de formaciones rocosas ricas en cuarzo que conviven con una vegetación densa y baja. Entre la falda del monte Angra y la fraga de Barrañán se ubica nuestra parcela…. en el límite entre la montaña arisca y la dulce fraga.
Seixos 3.0 surge como el nacimiento de una nueva formación rocosa de aristas afiladas que todavía no han sido erosionadas por el viento, un sistema indeterminado en el conjunto de la ladera del monte Angra, la generación de un nuevo tejido y una nueva piel propia del lugar, en ocasiones permeable, en otras inexpugnable. Un híbrido entre la tierra y el cielo…
“Al igual que una formación rocosa, nuestra propuesta surge de la tierra, deslizándose por la ladera entre la vegetación, de manera irregular permitiéndonos en ocasiones divisar el valle en todo su esplendor. En otras ocasiones la visión parcial y sesgada nos ofrece nuevas perspectivas que surgen entre las rocas… y de manera puntual, la cubierta más alta se eleva buscando el cielo con el afán de esconder las construcciones realizadas por el hombre que aparecen en primer plano, intentando restablecer aquello que la naturaleza había decidido.”
Una escalera vertebra toda la propuesta incluso antes de acceder a la vivienda. la escalinata exterior de losas de hormigón da paso a la madera de pino de su interior serpenteando entre los fríos muros de hormigón y las cálidas cajas de madera, que iluminan los dormitorios con la luz del atardecer de las grietas surgidas en sus fachadas.
Un pequeño patio interior descubierto se alza en el interior de la roca vertebrando las zonas de día, y relacionando los espacios de estar-comedor-cocina con los espacios de juego infantil, que se sitúan en lo más profundo de los seixos y que contienen otra caja de madera en donde instalaciones y cuartos de lavandería son iluminados por el patio interior, llegando la luz hasta las mismas entrañas de la roca.
Finalmente, un tercer seixo separado de la vivienda; mucho más sintético; un espacio diáfano para usos múltiples que alberga distintos espacios de almacenaje y sobre el cual aparece una zona de uso exterior compuesta de una piscina de tipo desbordante y una solaina que por su situación y orientación permite que se puedan aprovechar los espacios exteriores de manera que no se arrojen sombras sobre las zonas de uso quedando ésta última integrada en el conjunto de la propuesta arquitectónica.
Seixo 3.0 ahonda en la idea de lo “primitivo”, en la búsqueda de lo primigenio, de la roca en la ladera de la montaña, del seixo afilado…, dando como resultado un volumen sintético, de fríos muros de hormigón y viroc que resistirán el paso del tiempo. en contraposición, cuando nos adentramos en las entrañas de la roca, surge la cabaña, mucho más ligera, que regresa al claro en el bosque. una arquitectura intermedia entre lo natural y lo artificial…
Las cálidas cajas de madera de pino balsay surgen en conversación con los muros de hormigón que recorren la vivienda la escalinata exterior da paso a la tarima de pino lofoten, cuyos tonos claros permiten que pase casi inadvertida y que el reflejo de la luz en su superficie sea la verdadera protagonista de la vivienda, casi como un reloj solar en cuyas tonalidades y sombras se reproducen las distintas horas del día.
O monte Angra é o conxunto xeolóxico que crea na súa vertente sur una das caras da fraga de Barrañán. Bañado polos ventos predominantes chegados do Atlántico ten como resultado un conxunto de formacións rochosas ricas en cuarzo que conviven cunha vexetación densa e baixa. Entre a saia do monte Angra e a fraga de Barrañán sitúase a nosa parcela…. no límite entre a montaña arisca e a doce fraga.
Seixos 3.0 xorde como o nacemento dunha nova formación rochosa de arestas afiadas que aínda non foron erosionadas polo vento, un sistema indeterminado no conxunto da ladeira do monte Angra, a xeración dun novo tecido e unha nova pel propia do lugar, en ocasións permeable, noutras inexpugnable. Un híbrido entre a terra e o ceo…
“Do mesmo xeito que unha formación rochosa, a nosa proposta xorde da terra, deslizándose pola ladeira entre a vexetación, de maneira irregular permitíndonos en ocasións divisar o val en todo o seu esplendor. Noutras ocasións a visión parcial e nesgada ofrécenos novas perspectivas que xorden entre as rocas… e de maneira puntual, a cuberta máis alta elévase buscando o ceo co afán de esconder as construcións realizadas polo home que aparecen en primeiro plano, tentando restablecer aquilo que a natureza decidira.”
Unha escaleira vertebra toda a proposta mesmo antes de acceder á vivenda. a escalinata exterior de laxas de formigón dá paso á madeira de piñeiro do seu interior serpenteando entre os fríos muros de formigón e as cálidas caixas de madeira, que iluminan os dormitorios coa luz do atardecer das gretas xurdidas nas súas fachadas.
Un pequeno patio interior descuberto álzase no interior da roca vertebrando as zonas de día, e relacionando os espazos de estar-comedor-cociña cos espazos de xogo infantil, que se sitúan no máis profundo dos seixos e que conteñen outra caixa de madeira onde instalacións e cuartos de lavandería son iluminados polo patio interior, chegando a luz ata as mesmas entrañas da roca.
Finalmente, un terceiro seixo separado da vivenda; moito máis sintético; un espazo diáfano para usos múltiples que alberga distintos espazos de almacenaxe e sobre o cal aparece unha zona de uso exterior composta dunha piscina de tipo desbordante e unha solaina que pola súa situación e orientación permite que se poidan aproveitar os espazos exteriores de maneira que non se arroxen sombras sobre as zonas de uso quedando esta última integrada no conxunto da proposta arquitectónica.
Seixo 3.0 profunda na idea do “primitivo”, na procura do primigenio, da roca na ladeira da montaña, do seixo afiado…, dando como resultado un volume sintético, de fríos muros de formigón e viroc que resistirán o paso do tempo. en contraposición, cando nos penetramos nas entrañas da roca, xorde a cabana, moito máis lixeira, que regresa ao claro no bosque. unha arquitectura intermedia entre o natural e o artificial…
As cálidas caixas de madeira de piñeiro balsai xorden en conversación cos muros de formigón que percorren a vivenda a escalinata exterior dá paso á tarima de piñeiro lofoten, cuxos tons claros permiten que pase case inadvertida e que o reflexo da luz na súa superficie sexa a verdadeira protagonista da vivenda, case como un reloxo solar en cuxas tonalidades e sombras reprodúcense as distintas horas do día.
The Angra mount is the geological set that believes in his south slope one of the faces of Barrañán’s raspberry. Bathed by the predominant winds come from the Atlantic Ocean it has like proved a set of rocky rich formations in quartz that they coexist with a dense and low vegetation. Between the skirt of the Angra mount and Barrañán’s raspberry locates our plot …. In the limit between the churlish mountain and the sweet raspberry.
Seixos 3.0 arises as the birth of a new rocky formation of sharp edges that still have not been eroded by the wind, an indeterminate system in the set of the hillside of the mount Cove, the generation of a new fabric and a new own local skin, in occasions permeable, in others impregnable. A hybrid between the land and the sky…
“As a rocky formation, our offer arises from the land, slipping for the hillside between the vegetation, in an irregular way permitting in occasions to spy the valley in all his brilliance. In other occasions the partial and slanted vision offers us new perspectives that arise between the rocks … and in a punctual way, the highest cover rises looking for the sky with the zeal to hide the constructions realized by the man that appear in the first plane, trying to restore that one that the nature had decided.”
Una escalera vertebra toda la propuesta incluso antes de acceder a la vivienda. la escalinata exterior de losas de hormigón da paso a la madera de pino de su interior serpenteando entre los fríos muros de hormigón y las cálidas cajas de madera, que iluminan los dormitorios con la luz del atardecer de las grietas surgidas en sus fachadas.
A small interior disclosed court raises inside the rock vertebrando the zones by day, and relating the spaces of being – comedor-cocina with the spaces of infantile game, which place in the deepest of the seixos and which contain another box of wood where facilities and quarters of laundry are illuminated by the interior court, coming the light up to the same entrails of the rock.
Finally, the third seixo separated from the housing; much more synthetic; a diaphanous space for multiple uses that it shelters different spaces of storage and on which there appears a zone of exterior use consisted of a swimming pool of overflowing type and a solaina that for his situation and orientation allows that they could take advantage of the exterior spaces so that shades do not throw themselves on the zones of use staying the latter integrated the set of the architectural offer.
Seixo 3.0 goes deeply into the idea of the “primitive thing”, into the search of the original thing, of the rock into the hillside of the mountain, of the sharp seixo…, giving like proved a synthetic volume, of cold walls of concrete and viroc that will resist the passage of time. In contraposition, when we enter the entrails of the rock, there arises the cabin, much more light, that returns to the clear one in the forest. An intermediate architecture between the natural thing and the artificial thing…
The hot boxes of wood of pine balsay arise in conversation with the walls of concrete that cross the housing the exterior perron gives step to the dais of pine lofoten, whose clear tones allow that it should slip by and that the reflection of the light in his surface is the real protagonist of the housing, almost as a solar clock in whose tonalities and shades reproduce the different hours of the day.
A lo largo de la historia, la silla ha brindado a diseñadores de todo el planeta infinitas oportunidades para experimentar con nuevos materiales y métodos dentro de los parámetros de un objeto creado eminentemente para cumplir un propósito práctico. Chair: 500 Designs that Matter, la colección más detallada de las sillas más innovadoras, elegantes e influyentes del mundo.
Este original libro, un complemento del best-seller Graphic: 500 Designs that Matter, homenajea a la humilde silla como nunca antes, desde los primeros ejemplos hasta las creaciones vanguardistas de la actualidad. Invita al lector a relajarse y emprender un viaje por las imaginaciones creativas de cientos de diseñadores de renombre internacional, incluidos Marcel Breuer, Lina Bo Bardi, Ronan y Erwan Bouroullec, Hella Jongerius, Marc Newson, Gerrit Reitveld y Hans Wegner, entre muchos otros.
Seleccionada teniendo en mente a profesionales y aficionados, cada silla ha sido elegida por su diseño innovador, por sus materiales revolucionarios, por la tecnología utilizada en su producción o por su forma, color o textura inusual. Este extenso libro incluye sillas en zig-zag y en forma de bola, sillas hechas de papel plisado y otras compuestas de muñecos de peluche, sillas con forma de pony, coco, huevo y hormiga, sillas hechas de cristal y cáñamo, sillas luminosas, sillas góticas antiguas e incluso sillas en las que puedes dar vueltas.
En este libro inteligente y robusto, los 500 diseños han sido organizados en parejas creativas, estableciendo comparaciones visuales y conceptuales y poniendo de relieve similitudes inesperadas entre objetos a veces fabricados en siglos diferentes. Este singular compendio concluye con una cronología de extensos pies de foto que ofrecen información exhaustiva y accesible sobre cada silla y su diseñador, fabricante e historia.
Este volumen, una colección reveladora y definitiva, se presenta en un formato elegante, compacto y fácil de transportar. Cuidadosamente seleccionado y editado, Chair: 500 Designs that Matter transmite un mensaje atrevido y brillante sobre el poder e importancia del diseño de muebles y es una referencia obligada para diseñadores, aficionados al interiorismo y entusiastas del diseño.
[:gl]
Ao longo da historia, a cadeira brindou a deseñadores de todo o planeta infinitas oportunidades para experimentar con novos materiais e métodos dentro dos parámetros dun obxecto creado eminentemente para cumprir un propósito práctico. Chair: 500 Designs that Matter, a colección máis detallada das cadeiras máis innovadoras, elegantes e influentes do mundo.
Este orixinal libro, un complemento do best- seller Graphic: 500 Designs that Matter, homenaxea á humilde cadeira como nunca antes, desde os primeiros exemplos ata as creacións vangardistas da actualidade. Convida o lector a relaxarse e emprender unha viaxe polas imaxinacións creativas de centos de deseñadores de renome internacional, incluídos Marcel Breuer, Lina Bo Bardi, Ronan e Erwan Bouroullec, Hella Jongerius, Marc Newson, Gerrit Reitveld e Hans Wegner, entre moitos outros.
Seleccionada tendo en mente a profesionais e afeccionados, cada cadeira foi elixida polo seu deseño innovador, polos seus materiais revolucionarios, pola tecnoloxía utilizada na súa produción ou pola súa forma, cor ou textura inusual. Este extenso libro inclúe cadeiras en zig- zag e en forma de bóla, cadeiras feitas de papel plisado e outras compostas de bonecos de peluche, cadeiras con forma de pony, coco, ovo e formiga, cadeiras feitas de cristal e cáñamo, cadeiras luminosas, cadeiras góticas antigas e mesmo cadeiras nas que podes dar voltas.
Seleccionada teniendo en mente a profesionales y aficionados, cada silla ha sido elegida por su diseño innovador, por sus materiales revolucionarios, por la tecnología utilizada en su producción o por su forma, color o textura inusual. Este extenso libro incluye sillas en zig-zag y en forma de bola, sillas hechas de papel plisado y otras compuestas de muñecos de peluche, sillas con forma de pony, coco, huevo y hormiga, sillas hechas de cristal y cáñamo, sillas luminosas, sillas góticas antiguas e incluso sillas en las que puedes dar vueltas.Neste libro intelixente e robusto, os 500 deseños foron organizados en parellas creativas, establecendo comparacións visuais e conceptuais e poñendo de relevo similitudes inesperadas entre obxectos ás veces fabricados en séculos diferentes. Este singular compendio conclúe cunha cronoloxía de extensos pés de foto que ofrecen información exhaustiva e accesible sobre cada cadeira e o seu deseñador, fabricante e historia.
Este volume, unha colección reveladora e definitiva, preséntase nun formato elegante, compacto e fácil de transportar. Coidadosamente seleccionado e editado, Chair: 500 Designs that Matter transmite unha mensaxe atrevida e brillante sobre o poder e importancia do deseño de mobles e é unha referencia obrigada para deseñadores, afeccionados ao interiorismo e entusiastas do deseño.
[:en]
Along the history, the chair has offered to designers of the whole planet infinite opportunities to experiment with new materials and methods inside the parameters of an object created eminently to fulfill a practical intention. Chair: 500 Designs that Matter, the most detailed collection of the most innovative, elegant and influential chairs of the world.
This original book, a complement of the best-seller Graphic: 500 Designs that Matter, it never honours to the humble chair as before, from the first examples up to the ultramodern creations of the current importance. Gerrit Reitveld and Hans Wegner invites the reader to relax and make a trip for the creative imaginations of hundreds of designers of international renown, included Marcel Breuer, Lina Bo Bardi, Ronan and Erwan Bouroullec, Hella Jongerius, Marc Newson, between different many.
Selected having in mention professionals and fans, every chair has been chosen by his innovative design, by his revolutionary materials, by the technology used in his production or by his form, color or unusual texture. This extensive book includes chairs in zigzag and in the shape of ball, made chairs of pleated paper and others consisted of dolls of felt, chairs with form of pony, coconut, egg and ant, made chairs of crystal and hemp, luminous chairs, Gothic ancient chairs and enclosedly chairs in which you can turn.
In this intelligent and robust book, 500 designs have been organized in creative pairs, establishing visual and conceptual comparisons and emphasizing unexpected similarities between objects sometimes made of the different centuries. This singular compendium concludes with a chronology of extensive feet of photo that they offer exhaustive and accessible information about every chair and his designer, manufacturer and history.
This volume, a rewatching and definitive collection, appears in an elegant, format compact and easy to transport. Carefully selected and edited, Chair: 500 Designs that Matter transmits a bold and brilliant message on the power and importance of the design of furniture and is a reference forced to designers, made keen on the interiorismo and enthusiasts of the design.
La ciudad constituye una inagotable fuente de información sobre nosotros. Su observación detenida revela paisajes en continua transformación, paisajes en movimiento: paisajes transitorios. El dibujo como instrumento cognitivo del trasiego urbano, actúa desde una de las más antiguas herramientas que se conocen: la perspectiva, el punto de vista desde el cual se considera o analiza el asunto, un punto cualquiera y -por lo tanto- subjetivo, diríamos incluso engañoso o falaz.
Construido desde la subjetividad, un paisaje será un lugar con perspectiva.
El dibujo de la ciudad ha sido siempre la propuesta misma de la ciudad, el escenario de un determinado modelo de comportamiento, la explicación individual (o colectiva) de una cultura. Desde la simétrica Ciudad Ideal de Piero della Francesca a la Roma museográfica y estereométrica de Piranesi; desde las visiones aéreas de Leonidov para Magnitogorsk o Le Corbusier para Argel y Río de Janeiro, a la Florencia inundada de Superstudio o las Walking Cities de Archigram.
En todas ellas el Hombre será otro, como lo es ahora desde el punto de vista de los satélites y sus cartografías geo-localizadas; como lo es ahora para los turistas perdidos ante mapas saturados de colores y tiendas (para turistas). Modelos de comportamiento.
Álvaro Siza incorpora con frecuencia elementos tan solo interpretables desde su agitación y movimiento, desde su condición profundamente humana y temporal. Junto a la complaciente transparencia de la botella, las manos -protagonistas aquí- se abalanzan sobre el cuaderno desde el lápiz y el cigarro, aquello que se consume de manera fugaz se proyecta sobre la solidez de las ruinas que permanecen, o al menos desaparecen lentamente bajo la vibración de la luz y de los árboles.
Manos adolescentes, paisajes longevos. Como si para ver claro una ciudad fuese necesario identificar su implosión latente, sus arrugas y cicatrices junto a la madreselva, su andamiaje temporal de capas inclusivas e inextinguibles: la espesura de la ciudad dibujada.
Miguel Ángel Díaz Camacho. Doctor Arquitecto
Madrid. Enero 2016. Autor de Parráfos de arquitectura. #arquiParrafos
Reflexión a partir de la participación en el IV Congreso Internacional «Ciudades Creativas», Universidad Complutense de Madrid, 13-15 de enero de 2016 – @creativasucm #CreativasUCM16
“Creo que cuando la arquitectura se plantea el objetivo de poder ser trasmitida, de poder interpretar las situaciones de la realidad y se sitúa dentro del proceso histórico racional, está en condiciones de tener carácter progresivo”.
Aldo Rossi1
A partir de los años 60, los textos de Aldo Rossiexpresan una manera de ver la arquitectura que contradice el criterio unidireccional del movimiento moderno. Su preocupación por una construcción lógica, aunque revela en algún sentido una visión cándida de la arquitectura, vertió un repertorio de nociones que reabrieron un debate arquitectónico estancado.
El carácter progresivo, en la idea de Rossi, está ligado a la búsqueda de una arquitectura intemporal construida con pocos elementos que proceden de arquetipos de la memoria colectiva. Rossi entiende cada proyecto como una parte de la ciudad, y como tal, debe ser resultado del carácter histórico y técnico de la arquitectura que la constituye. Esa atención crítica a los hechos de la ciudad concluye en una arquitectura que es consecuencia de tamizar las formas de la historia local:
“el continuo rediseño de los elementos fijos: el pórtico, la galería, el cubo, el cono, las columnas que se componen y se sobreponen hasta formar los elementos reales y cotidianos, en el momento que descienden o escogen “il locus” en el que deben realizarse e incluso para el que no han sido pensados, es cuando se transforma en arquitectura”.2
En 1971, cuando se formalizó el llamado a concurso para la ampliación del Cementerio de San Cataldo en Módena, Rossi se encontraba convaleciente de un accidente automovilístico. Esta circunstancia resultó determinante en la estructuración del proyecto:
“estaba en la planta baja, en una pequeña habitación, junto a una ventana a través de la cual veía el cielo y un pequeño jardín. Casi inmóvil, pensaba en el pasado, pero también contemplaba el árbol y el cielo sin pensar en nada. Esa presencia y, al mismo tiempo, esa lejanía de las cosas —unida, además, a la dolorosa conciencia de mis propios huesos— me transportaba a la infancia. Al verano siguiente, durante el estudio del proyecto, tan solo conservaba esa imagen y el recuerdo del dolor de huesos: veía la conformación osteológica del cuerpo como una serie de fracturas a recomponer. En el hospital Slawonski Brod identifique la muerte con la morfología del esqueleto y las alteraciones de que puede ser objeto.”
Rossi junto a Braghieri presentaron el proyecto bajo el lema “L’azurro del cielo” inspirados en la novela del escritor francés Georges Bataille“Le bleu du ciel”. Un relato que habla sobre el aprendizaje de la muerte y la profundidad absorbente del cielo azul, escrito en 1935 y publicado en 1957.
El terreno donde se construirá la obra se emplaza a uno de los lados de un antiguo cementerio construido por Cesare Costa en 1880, un edificio perimetral que encerraba un gran espacio abierto en su interior. En medio de las dos parcelas se encuentra el Cementerio judío. El proyecto repite las características del Cementerio Costa pero la planta se establece a la manera de las históricas ciudades romanas, a través de dos ejes perpendiculares.
Imbuido del recuerdo de su estadía en el hospital, Rossi piensa un sistema similar al de un cuerpo depositado. Establece el límite con la ciudad mediante una construcción perimetral en forma de “U”. El eje central del proyecto ordena las geometrías elementales empleadas en la planta: cuadrado, triangulo y circulo. También ordena el recorrido. Un pórtico señala el lugar de acceso; la secuencia continua con el osario en forma de cubo; los columbarios con forma de paralelepípedos, ubicados de manera perpendicular al eje en una secuencia de orden decreciente en tamaño y creciente en altura, de modo que las construcciones más largas son las más bajas y por el contrario, las más pequeñas son las más altas; y la fosa central, un enorme cono que corona el recorrido. El cubo y el cono trascienden la composición para transformarse en referencias urbanas.
Ese eje central es la columna vertebral de la estructura osificada que traza en planta. Una sucesión de elementos tipológicos que no tienen escala ni tiempo, ajenos a un contexto. Los vanos cuadrados realzados en los muros son elementos de escala variable. Revelan figuras que tienen semejanza con las composiciones pictóricas urbanas que Mario Sironi realizó en la década del 20.
El pórtico de acceso tiene carácter monumental. Está alineado en planta y altura a los tres niveles de la construcción perimetral. Es la analogía de un pórtico clásico: dos cuerpos macizos a cada lado soportan un techo a dos aguas colocado en sentido inverso al clásico y una serie de planos de hormigón dispuestos de manera transversal reemplazan las columnas cilíndricas tradicionales.
El osario es el elemento destacado de la composición. Fue concebido como un cubo vacío, sin techo, con vanos sin ventanas. Una construcción inacabada que ejemplifica la ausencia de vida. El tratamiento de la luz filtrada en los vanos, Rossi lo relaciona con las pinturas de Angelo Morbelli:
“siempre me habían impresionado los cuadros como il natale dei rimasti y Pio Albergo Trivulzo, de Angelo Morbelli: los observaba fascinados sin poder juzgarlos. Ahora me servía de ellos como medios plásticos y figurativos, útiles para este proyecto. El estudio de las luces, los grandes rayos que caen sobre los bancos, las precisas sombras de las figuras geométricas de esos mismos bancos y de la estufa, todo parecía extraído de un manual de teoría de las sombras… Siempre tuve presente este hospicio durante la redacción del proyecto de Módena, y la luz que penetra por sus vidrieras es la misma que en aquél atraviesa, con precisos rayos la sección del cubo. Era en fin una construcción abandonada en la que se detenía la vida, quedaba en suspenso el trabajo, se volvía incierta la propia institución”.3
Los bloques de columbarios personalizan la conformación osteológica. Ubicados a cada lado de la espina dorsal, su altura progresiva proporciona una tensión creciente, recreando la disposición tipológica de otros cementerios históricos.
El cono tiene carácter monumental. Representa un memorial a los muertos abandonados en la guerra. En los subsuelos se propuso una fosa común que nunca fue construida.
“Rossi hace uso de formas icónicas, pero vaciándolas de su iconicidad mediante la repetición, una técnica que mina el aura y la singularidad de los elementos arquitectónicos. Cuando se saca a estos elementos de su contexto estético y funcional, pueden emplearse potencialmente como elementos textuales. Su importancia visual se ve minada mediante la repetición de elementos arquetípicos que no tienen una escala fija o determinada. Rossi consigue cambios de escala de varios modos, tanto en los dibujos como en los edificios”.4
Entre 1971 –año que se premió el concurso- y el comienzo de su construcción en 1978, el proyecto sufrió varias alteraciones, aunque siempre preservó la calle central, que invoca la solemnidad de un espacio dramático según el ritual de la tradición italiana. El proyecto de Rossi y Braghieri sólo fue construido parcialmente – los pabellones perimetrales, el pórtico y el osario- pero manifiesta indicios de la enorme fuerza expresiva de la composición global.
Rossi se nutre de la realidad urbana para recrear la monumentalidad clásica mediando su visión analógica. Sus obras asumen el desafío de recuperar la identidad de la ciudad mediante una semántica que surge de la lectura racional de sus hechos urbanos. Sin embargo, el proyecto para el cementerio de Módena trasciende por la expresividad de sus dibujos, en los que Rossi, más que representar un edificio, expone la fuerza de una idea.
“Creo que cando a arquitectura exponse o obxectivo de poder ser transmitida, de poder interpretar as situacións da realidade e sitúase dentro do proceso histórico racional, está en condicións de ter carácter progresivo”.
Aldo Rossi1
A partir dos anos 60, os textos de Aldo Rossi expresan unha maneira de ver a arquitectura que contradi o criterio unidireccional do movemento moderno. A súa preocupación por unha construción lóxica, aínda que revela nalgún sentido unha visión cándida da arquitectura, vertió un repertorio de nocións que reabriron un debate arquitectónico estancado.
O carácter progresivo, na idea de Rossi, está ligado á procura dunha arquitectura intemporal construída con poucos elementos que proceden de arquetipos da memoria colectiva. Rossi entende cada proxecto como unha parte da cidade, e como tal, debe ser resultado do carácter histórico e técnico da arquitectura que a constitúe. Esa atención crítica aos feitos da cidade conclúe nunha arquitectura que é consecuencia de tamizar as formas da historia local:
“o continuo redeseño dos elementos fixos: o pórtico, a galería, o cubo, o cono, as columnas que se compoñen e sobrepóñense ata formar os elementos reais e cotiáns, no momento que descenden ou escollen “ il locus” no que deben realizarse e mesmo para o que non foron pensados, é cando se transforma en arquitectura”.2
En 1971, cando se formalizou o chamado a concurso para a ampliación do Cemiterio de San Cataldo en Módena, Rossi atopábase convalecente dun accidente automobilístico. Esta circunstancia resultou determinante na estruturación do proxecto:
“estaba na planta baixa, nunha pequena habitación, xunto a unha xanela a través da cal vía o ceo e un pequeno xardín. Case inmóbil, pensaba no pasado, pero tamén contemplaba a árbore e o ceo sen pensar en nada. Esa presenza e, ao mesmo tempo, esa distancia das cousas —unida, ademais, á dolorosa conciencia dos meus propios ósos— transportábame á infancia. Ao verán seguinte, durante o estudo do proxecto, tan só conservaba esa imaxe e o recordo da dor de ósos: vía a conformación osteolóxica do corpo como unha serie de fracturas a recompoñer. No hospital Slawonski Brod identifique a morte coa morfoloxía do esqueleto e as alteracións de que pode ser obxecto.”
Rossi xunto a Braghieri presentaron o proxecto baixo o lema “L’azurro del cielo” inspirados na novela do escritor francés Georges Bataille“Le bleu du ciel”. Un relato que fala sobre a aprendizaxe da morte e a profundidade absorbente do ceo azul, escrito en 1935 e publicado en 1957.
O terreo onde se construirá a obra emprázase a un dos lados dun antigo cemiterio construído por Cesare Costa en 1880, un edificio perimetral que encerraba un gran espazo aberto no seu interior. No medio das dúas parcelas atópase o Cemiterio xudeu. O proxecto repite as características do Cemiterio Costa pero a planta establécese á maneira das históricas cidades romanas, a través de dous eixos perpendiculares.
Cimiterio di San Cataldo | Fotografía: Diego Terna
Imbuído do recordo da súa estadía no hospital, Rossi pensa un sistema similar ao dun corpo depositado. Establece o límite coa cidade mediante unha construción perimetral en forma de “U”. O eixo central do proxecto ordena as xeometrías elementais empregadas na planta: cadrado, triangulo e circulo. Tamén ordena o percorrido. Un pórtico sinala o lugar de acceso; a secuencia continua co osario en forma de cubo; os columbarios con forma de paralelepípedos, situados de maneira perpendicular ao eixo nunha secuencia de orde decreciente en tamaño e crecente en altura, de modo que as construcións máis longas son as máis baixas e pola contra, as máis pequenas son as máis altas; e a fosa central, un enorme cono que coroa o percorrido. O cubo e o cono transcenden a composición para transformarse en referencias urbanas.
Ese eixo central é a columna vertebral da estrutura osificada que traza en planta. Unha sucesión de elementos tipológicos que non teñen escala nin tempo, alleos a un contexto. Os vans cadrados realzados nos muros son elementos de escala variable. Revelan figuras que teñen semellanza coas composicións pictóricas urbanas que Mario Sironi realizou na década do 20.
Cimiterio di San Cataldo | Fotografía: Diego Terna
O pórtico de acceso ten carácter monumental. Está aliñado en planta e altura aos tres niveles da construción perimetral. É a analogía dun pórtico clásico: dous corpos macizos a cada lado soportan un teito a dúas augas colocado en sentido inverso ao clásico e unha serie de planos de formigón dispostos de maneira transversal substitúen as columnas cilíndricas tradicionais.
O osario é o elemento destacado da composición. Foi concibido como un cubo baleiro, sen teito, con vans sen xanelas. Unha construción inacabada que ejemplifica a ausencia de vida. O tratamento da luz filtrada nos vans, Rossi relaciónao coas pinturas de Angelo Morbelli:
“sempre me impresionaban os cadros como il natale dei rimasti e Pio Albergo Trivulzo, de Angelo Morbelli: observábaos fascinados sen poder xulgalos. Agora servíame deles como medios plásticos e figurativos, útiles para este proxecto. O estudo das luces, os grandes raios que caen sobre os bancos, as precisas sombras das figuras xeométricas deses mesmos bancos e da estufa, todo parecía extraído dun manual de teoría das sombras… Sempre tiven presente este hospicio durante a redacción do proxecto de Módena, e a luz que penetra polas súas vidreiras é a mesma que naquel atravesa, con precisos raios a sección do cubo. Era en fin unha construción abandonada na que se detiña a vida, quedaba en suspenso o traballo, volvíase incerta a propia institución”.3
Os bloques de columbarios personalizan a conformación osteológica. Situados a cada lado da espiña dorsal, a súa altura progresiva proporciona unha tensión crecente, recreando a disposición tipológica doutros cemiterios históricos.
Cimiterio di San Cataldo | Fotografía: Diego Terna
O cono ten carácter monumental. Representa un memorial aos mortos abandonados na guerra. Nos subsolos propúxose unha fosa común que nunca foi construída.
“Rossi fai uso de formas icónicas, pero baleirándoas do seu iconicidad mediante a repetición, unha técnica que mina o aura e a singularidade dos elementos arquitectónicos. Cando se saca a estes elementos do seu contexto estético e funcional, poden empregarse potencialmente como elementos textuais. A súa importancia visual vese minada mediante a repetición de elementos arquetípicos que non teñen unha escala fixa ou determinada. Rossi consegue cambios de escala de varios modos, tanto nos debuxos como nos edificios”.4
Entre 1971 –ano que se premiou o concurso- e o comezo da súa construción en 1978, o proxecto sufriu varias alteracións, aínda que sempre preservou a rúa central, que invoca a solemnidade dun espazo dramático segundo o ritual da tradición italiana. O proxecto de Rossi e Braghieri só foi construído parcialmente – os pavillóns perimetrais, o pórtico e o osario- pero manifesta indicios da enorme forza expresiva da composición global.
Rossi nútrese da realidade urbana para recrear a monumentalidad clásica mediando a súa visión analóxica. As súas obras asumen o desafío de recuperar a identidade da cidade mediante unha semántica que xorde da lectura racional dos seus feitos urbanos. Con todo, o proxecto para o cemiterio de Módena transcende pola expresividade dos seus debuxos, nos que Rossi, máis que representar un edificio, expón a forza dunha idea.
Cimiterio di San Cataldo | Fotografía: Diego Terna
Marcelo Gardinetti . arquitecto
La Plata. Abril 2018
“I believe that when the architecture appears the aim to be able to be trasmitida, of being able to interpret the situations of the reality and places inside the historical rational process, it is in conditions to have progressive character”.
Aldo Rossi1
From the 60s, Aldo Rossi‘s texts express a way of seeing the architecture that contradicts the unidirectional criterion of the modern movement. His worry for a logical construction, though it reveals in some sense a candid vision of the architecture, spilt a digest of notions that re-opened an architectural stagnant debate.
The progressive character, in Rossi’s idea, is tied to the search of a timeless architecture constructed with few elements that come from archetypes of the collective memory. Rossi understands every project as a part of the city, and as such, must be a result of the historical and technical character of the architecture that constitutes it. This critical attention to the facts of the city concludes in an architecture that it is a consequence of sifting the forms of the local history:
“the continuous redesign of the fixed elements: the portico, the gallery, the bucket, the cone, the columns that consist and get over up to forming the royal and daily elements, in the moment that they get down or choose «“il locus” in that they must be realized and even for the one that they have not been thought, is when it transforms in architecture”.2
In 1971, when it was formalized called contest for the extension of San Cataldo’s Cemetery in Módena, Rossi was convalescent of a car accident. This circumstance turned out to be determinant in the structure of the project:
“it was in the ground floor, in a small room, close to a window across which it saw the sky and a small garden. Almost immobile, he was thinking about the past, but also he was contemplating the tree and the sky without thinking about anything. This presence and, at the same time, this distance of the things – close, in addition, to the painful conscience of my own bones – was transporting me to the infancy. To the following summer, during the study of the project, just there was preserving this image and the recollection of the aching bones: it saw the conformation osteológica of the body as a series of fractures to re-composing. In the hospital Slawonski Brod identifies the death with the morphology of the skeleton and the alterations of which it can be an object.”
Rossi together with Braghieri presented the project under the motto “L’azurro del cielo” inspired by the novel of the french writer Georges Bataille“Le bleu du ciel”. A statement that he speaks on the learning of the death and the absorbent depth of the blue sky, written in 1935 and published in 1957.
The area where the work will be constructed locates to one of the sides of a former cemetery constructed by Cesare Costa in 1880, one building perimetral that was enclosing a great space opened in his interior. In the middle of both plots one finds the Jewish Cemetery. The project repeats the characteristics of the Cemetery Coast but the plant is established like the historical Roman cities, across two perpendicular axes.
Cimiterio di San Cataldo | Phototography: Diego Terna
Imbued with the recollection of his demurrage in the hospital, Rossi thinks a system similar to that of a deposited body. It establishes the limit with the city by means of a construction perimetral in the shape of “U”. The backbone of the project arranges the elementary geometries used in the plant: square, triangle and I circulate. Also it arranges the tour. A portico indicates the place of access; the sequence continues with the ossuary in the shape of bucket; the columbarios with form of paralelepípedos, located in a way perpendicular to the axis in a sequence of diminishing order in size and increasing in height, so that the longest constructions are the lowest and on the contrary, the smallest are the highest; and the central pit, an enormous cone that crowns the tour. A portico indicates the place of access; the sequence continues with the ossuary in the shape of bucket; the columbarios with form of paralelepípedos, located in a way perpendicular to the axis in a sequence of diminishing order in size and increasing in height, so that the longest constructions are the lowest and on the contrary, the smallest are the highest; and the central pit, an enormous cone that crowns the tour. The bucket and the cone come out the composition to transform in urban references.
This backbone is the vertebral column of the ossified structure that it plans in plant. A succession of elements tipológicos that have neither scale nor time, foreign to a context. The vain squares heightened in the walls are elements on a large scale variable. They reveal figures that have similarity with the pictorial urban compositions that Mario Sironirealized in the decade of 20.
Cimiterio di San Cataldo | Photography: Diego Terna
The portico of access has monumental character. It is aligned in plant and height to three levels of the construction perimetral. It is the analogy of a classic portico: two massive bodies to every side support a ceiling to two waters placed in inverse sense to the classic one and a series of planes of concrete arranged in a transverse way replace the cylindrical traditional columns.
The ossuary is the element distinguished from the composition. It was conceived as an empty bucket, without ceiling, with vain without windows. An unfinished construction that exemplifies the absence of life. The treatment of the light leaked in the vain ones, Rossi relates it to Angelo Morbelli‘s paintings:
“Always the pictures had impressed me as il natale dei rimasti and Pio Albergo Trivulzo, of Angelo Morbelli: it was observing them fascinated without being able to judge them. Now I was served them as plastic and figurative, useful means for this project.The study of the lights, the big beams that fall down on the banks, the precise shades of the geometric figures of the same banks and of the stove, everything seemed to be extracted from a manual of theory of the shades … Always I bore in mind this hospice during the draft of Módena’s project, and the light that penetrates for his windows is the same that in that one it crosses, with precise beams the section of the bucket. It was in end a construction left in that the life was stopped, the work was staying in suspense, the own institution was becoming uncertain”.3
The blocks of columbarios personalize the conformation osteológica. Located to every side of the backbone, his progressive height provides an increasing tension, recreating the typologyc disposition of other historical cemeteries.
Cimiterio di San Cataldo | Photography: Diego Terna
El cono tiene carácter monumental. Representa un memorial a los muertos abandonados en la guerra. En los subsuelos se propuso una fosa común que nunca fue construida.
“Rossi uses forms icónicas, but emptying them of his iconicidad by means of the repetition, a technology that mines the aura and the singularity of the architectural elements. When it is extracted to these elements of his aesthetic and functional context, they can use potentially as textual elements. His visual importance meets mined by means of the repetition of archetypal elements that do not have a fixed or certain scale. Rossi obtains changes on a large scale of several manners, both in the drawings and in the buildings”.4
Between 1971 – year that rewarded the contest – and the beginning of his construction in 1978, the project suffered several alterations, though always it preserved the central street, which invokes the solemnity of a dramatic space according to the ritual of the Italian tradition. The project of Rossi and Braghieri only was constructed partially – the pavilions perimetrales, the portico and the ossuary – but it demonstrates indications of the enormous expressive force of the global composition.
Rossi is nourished of the urban reality to recreate the classic monumentalidad happening his analogical vision. His works assume the challenge of recovering the identity of the city by means of a semantics that arises from the rational reading of his urban facts. Nevertheless, the project for Módena’s cemetery comes out for the expressiveness of his drawings, in which Rossi, more that to represent a building, exposes the force of an idea.
Cimiterio di San Cataldo | Photography: Diego Terna
Marcelo Gardinetti . architect
La Plata. April 2018
En esta nueva entrega de baliza, continuamos conociendo los proyectos en los que se han embarcado y enfocado algunos de nuestros compañeros. Por eso hoy nos desplazamos hasta Valladolid para conocer a Cristina Aparicio, que decidió fundar Cleoveo, su propio proyecto dentro del sector textil, y enfocado a la moda infantil.
Esta arquitecta, licenciada en 2004 por la Escuela superior de Arquitectura de Valladolid, ha trabajado en este sector de la arquitectura durante más de 10 años en diferentes ámbitos: en estudios, a pie de obra, como profesional liberal, como perito del juzgado, impartiendo formación, consultoría BIM o realizando diversos trabajos de diseño gráfico, modelado 3D y animación.
Sin embargo, en 2015 la maternidad cambia su rumbo y le permite encontrar un camino diferente, el suyo. Fruto de ello surge Cleoveo, un proyecto en el que vuelca toda su experiencia anterior y que se ha convertido en un segundo hijo al que criar, amar, regañar y sacar adelante.
“¿Qué nos ocurre cuando somos padres? Dicen que todo se pone patas arriba pero nosotros creemos que lo que sucede, más bien, es que cada cosa se pone en su lugar. Detrás de este proyecto se encuentra una arquitecta y diseñadora, pero ante todo una cabezota inconformista y soñadora. Una entusiasta convencida de que las cosas bien hechas y con significado pueden funcionar.”
Sin más preámbulos os dejamos con la charla mantenida con Cristina para que conozcáis un poco más el Espíritu Cleoveo.
Cristina Aparicio y Leo, Pop arq store, Madrid.
¿Cómo se definiría Cristina Aparicio?
Como una mujer idealista, inconformista y muy cabezota capaz de trabajar mil horas cuando algo le motiva. Bastante burra, fría como el hielo para unas cosas y muy cursi para otras. En general muy apasionada, responsable y comprometida. Despistada, con memoria de pez, creativa y amante del la cultura nórdica y japonesa. Exigente y hasta un poco borde a veces pero intentando no caer nunca en la soberbia. Tolerante con casi todo y con mucho que aprender. Obsesionada con la falta de tiempo y actualmente tratando de ir más despacio por la vida.
Llevaba años, toda la vida, buscando mi identidad y el camino para la realización personal-profesional donde todos me decían que debía estar sin embargo no la encontraba. La maternidad me dio la oportunidad de romper con el qué dirán, enfrentarme a mí misma, y dar con esa vía. La oportunidad de conocerme mejor y de superarme cada día.
El germen de Cleoveo surge en ese momento, al convertirme en madre, en 2015. Tuve que dejar algunos de los trabajos que tenía ya que eran incompatibles con la maternidad que quería. Llevaba años queriendo crear algo propio que reuniese mis capacidades y valores y encontré en la ropa para bebés un problema a resolver y una vía muy creativa. Así nació la moda para bebés inteligente y bio de Cleoveo que podéis descubrir en nuestra tienda online.
¿Te encontraste con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?
Me encontré y me sigo encontrando con muchas dificultades. Para empezar, yo soy arquitecto por lo que desconocía completamente el mundo de la moda y la industria textil, lo que supone lanzar una nueva marca desde cero, el sector más específico de la moda sostenible, el trato con proveedores, las ventas online y presenciales, los tejidos, el patronaje, el marketing online, los salones de moda en España y en el extranjero, el B to B y el B to C, y en general todo el salvaje mundo de los emprendedores.
Además, en un modelo de negocio como este, que no es digital, la inversión necesaria es muy alta ya que juegas con productos físicos y estocaje. Lanzar cada nueva colección es como dar un salto al vacío y rezar para que desde abajo te estén esperando para cogerte.
¿Cómo detectaste la necesidad de este servicio?
Detestaba la ropa para bebé que nos regalaban. La encontraba, además de cursi y fea, incómoda y poco práctica. Quería una prenda cómoda, funcional y versátil, de calidad, rápida de poner y quitar, ideal dentro y fuera de casa, diferente y creativa, atemporal y que durase más que otras prendas antes de que se le quedase pequeña.
No sé cuanta ropa habré guardado, regalado o tirado sin ni siquiera estrenarla porque ya no le valía o con tan solo un par de puestas. Después descubrí el mundo de la moda sostenible, los tejidos orgánicos, el peligro de los tóxicos en bebés, etc. y me parecieron valores importantes que también debían estar presentes en el proyecto.
Básicamente una locura. Aunque cada semana lo intentamos es muy difícil estructurar el día a día o cumplir un horario cuando no sabes cuándo entrará un pedido, llamarán con un problema urgente o se producirá cualquier otro imprevisto.
Tratamos de establecer bien cuáles son las prioridades (no siempre es fácil) y tiramos mucho de calendario. Bloqueamos aquellas tareas que hay que hacer sí o sí cada día como por ejemplo la creación de contenido, la actualización de redes, el diseño o rediseño de productos, la preparación de campañas, la planificación y organización de ferias, toma de decisiones, formación, llamadas a proveedores o colaboradores, responder correos, compromisos adquiridos, etc.
A partir de ahí nunca se sabe, pero debo confesar que me gusta esa cierta incertidumbre que hace que cada día sea imprevisible. Vivir casi siempre al límite me mantiene viva.
¿Cómo es el proceso de diseño, desarrollo y comercialización en Cleoveo?
El proceso de diseño y desarrollo de un producto en Cleoveo no dista mucho del desarrollo de un proyecto: mil ideas, bocetaje, predimensionamiento, prueba y error, planos finales, creación del prototipo…
La comercialización es otra historia: conocer los precios de coste y los márgenes comerciales es imprescindible para tener claro tu modelo de negocio y saber a quién te diriges. Tener claro si tu cliente es la persona que va a utilizar el producto o es un profesional que lo va a distribuir o vender en otras tiendas, contactar con comerciales, introducirse en el mundo de los salones de moda y de las pasarelas, decidir cuáles son realmente interesantes para tu marca, redes sociales, creación de contenido, trato con clientes, saber comunicar…y un sinfín de nuevas cosas más.
¿Has delegado funciones y te has centrado en partes concretas dentro de Cleoveo?
Sí, la producción y manufactura de todos los productos la tenemos delegada, también el mantenimiento y programación web, y la parte fiscal y contable, pero de todo lo demás sigo ocupándome yo por el momento.
¿Cuál fue (o será) el momento crítico una vez comenzado Cleoveo?
Imagino que vendrán muchos más pero el momento más crítico lo viví hace año y medio aproximadamente cuando tras lanzar la primera colección, y después del gran esfuerzo que supuso, ligado a una maternidad reciente, las cosas no funcionaron como pensaba.
Digamos que empecé la casa por el tejado y me vi sin fuerzas, con toda una colección que no podía vender porque nadie me conocía, y con todos mis ahorros invertidos en ella. A partir de ahí tuve que comenzar poco a poco a abrirme paso, a darme a conocer, a comunicar online y offline, etc. Lo que se suele llamar “picar piedra”. Formarme, aprender y seguir aprendiendo, encontrar a mi público y saber cómo llegar a él.
Prendas bio que crecen con tu bebé mono reversible, bodys personalizados regalos para bebés.
¿Cuáles son vuestras referencias?
En cuanto a comunicación, soy una gran admiradora de Lucia Be por su cercanía y su manera de conectar con la gente, de Ecoalf por su diseño y su espíritu revolucionario o de Hemper que también ha sabido transmitir muy bien su marca identificándola con todo un estilo de vida.
Respecto al diseño, la arquitectura de Alvar Aalto, diseñadores como Charles & Ray Eames o artistas como Saul Bass son algunos de mis referentes. Soy una apasionada de la arquitectura y el diseño nórdico y japonés.
Por último, en cuanto a modelos de negocio Vigga es uno de mis mayores referentes. Su creadora, la danesa Vigga Svensson, ha creado una empresa que permite a los padres alquilar la ropa de sus hijos para que siempre tengan lo imprescindible en esas primeras etapas en las que crecen tan rápido. Productos orgánicos, libres de tóxicos y de calidad al alcance de cualquier familia.
En Cleoveo ya estamos trabajando para implementar un modelo que contemple, no solo la compra de nuestros productos nuevos, sino también de segunda mano, y el alquiler por membresía. Pero todavía queda un largo camino para que este modelo pueda funcionar en España, esto no es Dinamarca.
¿A qué segmento de clientes te diriges? ¿Cuáles son los encargos más demandados?
Madres entre 30 y 45 años embarazadas o con niños de 0 a 3 años, nivel económico y cultural medio-alto o alto, normalmente trabajadoras, emprendedoras o inquietas, gusto por el diseño y conciencia sostenible.
Los encargos más demandados son nuestros monos reversibles para bebés y bodys personalizados con el nombre del bebé o con algún mensaje. Muchos de ellos para regalo ya que lo acompañamos de un packaging exclusivo que también hemos diseñado nosotros, único y 100% ecológico. Los clientes que lo compran para regalo ven en Cleoveo una forma de sorprender a los nuevos papás con un regalo único, muy personal, original y a la vez totalmente funcional y práctico.
¿Cómo y para qué utilizas las “nuevas tecnologías”? ¿La “red” ha facilitado tu labor?
Utilizamos las nuevas tecnologías para casi todo, somos muy artesanales y a la vez 100% digitales. Las nuevas tecnologías están presentes en el diseño, fabricación y venta de nuestros productos y por supuesto juegan un importante papel en la comunicación a través del blog, redes sociales y a través de nuestro podcast Slow Fashion Life, un podcast sobre tendencias, moda sostenible y vida slow que incluye entrevistas a personalidades del sector.
En un negocio como el nuestro el trato físico y presencial con el cliente es imprescindible para generar confianza, tocar el producto, probarlo, etc, pero no cabe duda que internet y las nuevas tecnologías han facilitado nuestra labor y potencian mucho esa otra faceta presencial del tú a tú.
Bebés con mono reversible Cleoveo.
¿Compaginas o complementas esta actividad con otras labores o en otros campos?
Sí, mantengo mi colaboración con el COAVA, Colegio de Arquitectos de Valladolid, donde soy vocal de la Junta Directiva y de forma esporádica imparto algunas clases o charlas de diseño y/o moda sostenible.
La arquitectura, tiene abiertos muchos frentes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedad laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), ¿no serán demasiados para la polarización existente dentro de la misma?
No lo sé, la situación es complicada, creo que no estamos aceptando el futuro de la arquitectura, nos negamos a ver los cambios que se están produciendo. Tenemos que adaptarnos a una sociedad muy diferente con necesidades completamente distintas.
Me da la sensación de que la arquitectura se ha quedado estancada mientras el mundo sigue avanzando. En el fondo, aunque lo neguemos, seguimos pensando que pasará la crisis y volveremos a la situación anterior y eso no volverá nunca (menos mal por otro lado). Debemos ver esta crisis económica, de valores y de cambios como una oportunidad para mejorar y no para lamentarnos esperando a que pase.
¿Cómo veis el futuro de la arquitectura? ¿Y el de la profesión?
Hace poco lo comentaba con un compañero arquitecto: creo que dentro de unos años la figura del arquitecto que contemplamos todavía hoy en España desaparecerá. Ese arquitecto “humanista” capaz de abarcar muchos ámbitos dará paso a un perfil más especializado como ocurre en otros países.
Es una pena porque creo que es importante en arquitectura contar con una figura capaz de coordinar a un equipo multidisciplinar. Para realizar esta función de manera competente me parece imprescindible tener al menos conocimientos básicos de cómo funciona la estructura, las instalaciones, y un largo etcétera de disciplinas.
Quizá soy demasiado crítica, pero la verdad es que en mis últimos años de ejercicio como arquitecto acabé muy desencantada con la profesión ya fuera en concursos, realizando viviendas para una constructora o con clientes particulares. Licitaciones en las que únicamente se valora el montante económico y la baja, constructoras que solo piensan en la edificabilidad y los metros útiles, y clientes que solo te quieren por tu firma. Espero que seamos capaces de dar un vuelco a esta situación con el paso de la crisis.
¿Qué mejoras crees que son fundamentales y que deberían ser puestas en marcha de forma inmediata?
Creo que la administración, y la sociedad misma, han ido valorando y respetando cada vez menos nuestra profesión. Pienso que es el momento de aprender a vendernos como arquitectos, comunicar, buscar a nuestro cliente y enamorarlo como haríamos si tuviésemos una marca. Esto es algo que también he aprendido con Cleoveo. Si volviera a la arquitectura, -que no es mi intención-, trataría de aplicarlo.
Sin embargo, mientras sigan existiendo arquitectos dispuestos a trabajar por sueldos miserables y a aceptar trabajos con bajas temerarias es difícil que la situación cambie. Quizá debamos empezar por valorar nosotros mismos más nuestra profesión y rechazar en bloque estas propuestas.
Por otro lado, creo que los arquitectos no han sabido aprovechar estos años de poco trabajo para ponerse al día con las nuevas tecnologías. Especialmente con la metodología BIM que considero ya imprescindible y que sin embargo está tardando demasiado en implantarse. La arquitectura y la construcción, al menos en España, apenas ha evolucionado en las últimas décadas y tanto la forma de proyectar como la de construir dista mucho de ser eficiente y moderna como ocurre en otras disciplinas o en otros países.
Modelos de monos reversibles en Play Time Berlín.
Como “emprendedora” ¿qué opinas de los arquitectos que “abren y/o recuperan” nuevos campos y/o enfoques de la profesión?
Cualquier cambio de miras o nuevo enfoque me parece enriquecedor, nos obliga a ponernos en situaciones incómodas y nos permite superarnos abriendo nuevas vías.
¿Estáis contentos con la trayectoria realizada hasta ahora? ¿Qué proyectos de futuro te(os) esperan?
Estamos contentos, pero queda mucho trabajo por hacer. ¿Proyectos de futuro? Todos, somos una marca muy joven a la que todavía le quedan un montón de cosas por las que luchar para consolidarse.
Concienciar a la población sobre la necesidad de pasarse a la moda sostenible es una de las misiones que nos hemos propuesto pero tenemos muchos frentes abiertos. La sostenibilidad es uno de nuestros valores irrenunciables pero no es nuestro rasgo diferencial: luchar por que desaparezcan estereotipos absurdos, crear cultura de diseño y trabajar para que cuando vistamos a nuestros hijos prime el lado práctico, cómodo y saludable frente a los adornos innecesarios. Fomentar la calidad frente al hiperconsumo del low cost, etc.
Quizá el reto más cercano que tenemos ahora sea lograr sacar a la luz una nueva colección en la que ya estamos trabajando y con la que estamos muy ilusionados.
Para acabar, ¿qué les aconsejaríais a los actuales estudiantes y futuros profesionales de arquitectura?
Que mantengan los ojos bien abiertos. La carrera ayuda a crear hábitos de trabajo, superación y compromiso y permite abrir pequeñas puertas de conocimiento pero solo eso. Solo es una pequeña base sobre la que empezar a construir todo lo demás y todo lo demás viene después.
Que no se conformen con lo que “el resto” considera como normal, aceptable o bueno si ellos no lo ven de esa forma, que se atrevan a ser diferentes si lo sienten así y no paren hasta encontrar su lugar.
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Cristina su tiempo y predisposición con este pequeño espacio.
[:gl]
Nesta nova entrega de baliza, continuamos coñecendo os proxectos nos que se embarcaron e enfocado algúns dos nosos compañeiros. Por iso hoxe desprazámonos ata Valladolid para coñecer a Cristina Aparicio, que decidiu fundar Cleoveo, o seu propio proxecto dentro do sector téxtil, e enfocado á moda infantil.
Esta arquitecta, licenciada en 2004 pola Escola superior de Arquitectura de Valladolid, traballou neste sector da arquitectura durante máis de 10 anos en diferentes ámbitos: en estudos, a pé de obra, como profesional liberal, como perito do xulgado, impartindo formación, consultoría BIM ou realizando diversos traballos de deseño gráfico, modelado 3D e animación.
Con todo, en 2015 a maternidade cambia o seu rumbo e permítelle atopar un camiño diferente, o seu. Froito diso xorde Cleoveo, un proxecto no que envorca toda a súa experiencia anterior e que se converteu nun segundo fillo ao que criar, amar, rifar e sacar adiante.
“Que nos ocorre cando somos pais? Din que todo se pon patas para arriba pero nós cremos que o que sucede, máis ben, é que cada cousa ponse no seu lugar. Detrás deste proxecto atópase unha arquitecta e deseñadora, pero ante todo unha cabezota inconformista e soñadora. Unha entusiasta convencida de que as cousas ben feitas e con significado poden funcionar.”
Sen máis preámbulos deixámosvos coa charla mantida con Cristina para que coñezades un pouco máis o Espírito Cleoveo.
Cristina Aparicio e Leo, Pop arq store, Madrid.
Como se definiría Cristina Aparicio?
Como unha muller idealista, inconformista e moi cabezota capaz de traballar mil horas cando algo lle motiva. Bastante burricana, fría como o xeo para unhas cousas e moi ridícula para outras. En xeral moi apaixonada, responsable e comprometida. Descoidada, con memoria de peixe, creativa e amante do a cultura nórdica e xaponesa. Esixente e ata un pouco bordo ás veces pero tentando non caer nunca na soberbia. Tolerante con case todo e con moito que aprender. Obsesionada coa falta de tempo e actualmente tratando de ir máis amodo pola vida.
Levaba anos, toda a vida, buscando a miña identidade e o camiño para a realización persoal-profesional onde todos dicíanme que debía estar con todo non a atopaba. A maternidade deume a oportunidade de romper co que dirán, enfrontarme a min mesma, e dar con esa vía. A oportunidade de coñecerme mellor e de superarme cada día.
O xerme de Cleoveo xorde nese momento, ao converterme en nai, en 2015. Tiven que deixar algúns dos traballos que tiña xa que eran incompatibles coa maternidade que quería. Levaba anos querendo crear algo propio que reunise as miñas capacidades e valores e atopei na roupa para bebés un problema para resolver e unha vía moi creativa. Así naceu a moda para bebés intelixente e bio de Cleoveo que podedes descubrir na nosa tenda online.
Atopáchesche con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?
Atopeime e sígome atopando con moitas dificultades. Para empezar, eu son arquitecto polo que descoñecía completamente o mundo da moda e a industria téxtil, o que supón lanzar unha nova marca desde cero, o sector máis específico da moda sustentable, o trato con provedores, as vendas online e presenciais, os tecidos, o patronaje, o márketing online, os salóns de moda en España e no estranxeiro, o B to B e o B to C, e en xeral todo o salvaxe mundo dos emprendedores.
Ademais, nun modelo de negocio como este, que non é dixital, o investimento necesario é moi alta xa que xogas con produtos físicos e estocaxe. Lanzar cada nova colección é como dar un salto ao baleiro e rezar para que desde abaixo estéanche esperando para collerche.
Como detectaches a necesidade deste servizo?
Detestaba a roupa para bebé que nos regalaban. Atopábaa, ademais de ridículo e fea, incómoda e pouco práctica. Quería unha peza cómoda, funcional e versátil, de calidade, rápida de poñer e quitar, ideal dentro e fóra de casa, diferente e creativa, atemporal e que durase máis que outras pezas antes de que se lle queda pequena.
Non sei canta roupa gardaría, regalado ou tirado sen nin sequera estreala porque xa non lle valía ou con tan só un par de postas. Despois descubrín o mundo da moda sustentable, os tecidos orgánicos, o perigo dos tóxicos en bebés, etc. e parecéronme valores importantes que tamén debían estar presentes no proxecto.
Basicamente unha tolemia. Aínda que cada semana tentámolo é moi difícil estruturar o día a día ou cumprir un horario cando non sabes cando entrará un pedido, chamarán cun problema urxente ou se producirá calquera outro imprevisto.
Tratamos de establecer ben cales son as prioridades (non sempre é fácil) e tiramos moito de calendario. Bloqueamos aquelas tarefas que hai que facer si ou si cada día por exemplo a creación de contido, a actualización de redes, o deseño ou redeseño de produtos, a preparación de campañas, a planificación e organización de feiras, toma de decisións, formación, chamadas a provedores ou colaboradores, responder correos, compromisos adquiridos, etc.
A partir de aí nunca se sabe, pero debo confesar que me gusta esa certa incerteza que fai que cada día sexa imprevisible. Vivir case sempre ao límite mantenme viva.
Como é o proceso de deseño, desenvolvemento e comercialización en Cleoveo?
O proceso de deseño e desenvolvemento dun produto en Cleoveo non dista moito do desenvolvemento dun proxecto: mil ideas, bocetaje, predimensionamiento, proba e erro, planos finais, creación do prototipo…
A comercialización é outra historia: coñecer os prezos de custo e as marxes comerciais é imprescindible para ter claro o teu modelo de negocio e saber a quen che dirixes. Ter claro se o teu cliente é a persoa que vai utilizar o produto ou é un profesional que o vai a distribuír ou vender noutras tendas, contactar con comerciais, introducirse no mundo dos salóns de moda e das pasarelas, decidir cales son realmente interesantes para a túa marca, redes sociais, creación de contido, trato con clientes, saber comunicar…e unha infinidade de novas cousas máis.
Delegaches funcións e centráchesche en partes concretas dentro de Cleoveo?
Si, a produción e manufactura de todos os produtos témola delegada, tamén o mantemento e programación web, e a parte fiscal e contable, pero de todo o demais sigo ocupándome eu polo momento.
Cal foi (ou será) o momento crítico unha vez comezado Cleoveo?
Imaxino que virán moito máis pero o momento máis crítico vivino hai ano e medio aproximadamente cando tras lanzar a primeira colección, e despois do gran esforzo que supuxo, ligado a unha maternidade recente, as cousas non funcionaron como pensaba.
Digamos que empecei a casa polo tellado e vinme sen forzas, con toda unha colección que non podía vender porque ninguén me coñecía, e con todos os meus aforros investidos nela. A partir de aí tiven que comezar aos poucos a abrirme paso, a darme a coñecer, a comunicar online e offline, etc. O que se adoita chamar “picar pedra”. Formarme, aprender e seguir aprendendo, atopar ao meu público e saber como chegar a el.
Prendas bio que crecen co teu bebé mono reversible, bodies personalizados regalos para bebés.
Cales son as vosas referencias?
En canto a comunicación, son unha gran admiradora de Lucia Be pola súa proximidade e a súa maneira de conectar coa xente, de Ecoalf polo seu deseño e o seu espírito revolucionario ou de Hemper que tamén soubo transmitir moi ben a súa marca identificándoa con todo un estilo de vida.
Respecto ao deseño, a arquitectura de Alvar Aalto, deseñadores como Charles & Ray Eames ou artistas como Saul Bass son algúns dos meus referentes. Son unha apaixonada da arquitectura e o deseño nórdico e xaponés.
Por último, en canto a modelos de negocio Vigga é un dos meus maiores referentes. A súa creadora, a danesa Vigga Svensson, creou unha empresa que permite aos pais alugar a roupa dos seus fillos para que sempre teñan o imprescindible nesas primeiras etapas nas que crecen tan rápido. Produtos orgánicos, libres de tóxicos e de calidade ao alcance de calquera familia.
En Cleoveo xa estamos a traballar para implementar un modelo que contemple, non só a compra dos nosos produtos novos, senón tamén de segunda man, e o aluguer por membresía. Pero aínda queda un longo camiño para que este modelo poida funcionar en España, isto non é Dinamarca.
A que segmento de clientes diríxesche? Cales son os encargos máis demandados?
Nais entre 30 e 45 anos embarazadas ou con nenos de 0 a 3 anos, nivel económico e cultural medio-alto ou alto, normalmente traballadoras, emprendedoras ou inquietas, gusto polo deseño e conciencia sustentable.
Os encargos máis demandados son os nosos monos reversibles para bebés e bodys personalizados co nome do bebé ou con algunha mensaxe. Moitos deles para agasallo xa que o acompañamos dun packaging exclusivo que tamén deseñamos nós, único e 100% ecolóxico. Os clientes que o compran para agasallo ven en Cleoveo unha forma de sorprender aos novos papás cun agasallo único, moi persoal, orixinal e á vez totalmente funcional e práctico.
Como e para que utilizas as “novas tecnoloxías”? A “rede” facilitou o teu labor?
Utilizamos as novas tecnoloxías para case todo, somos moi artesanais e á vez 100% dixitais. As novas tecnoloxías están presentes no deseño, fabricación e venda dos nosos produtos e por suposto xogan un importante papel na comunicación a través do blogue, redes sociais e a través do noso podcast Slow Fashion Life, un podcast sobre tendencias, moda sustentable e vida slow que inclúe entrevistas a personalidades do sector.
Nun negocio como o noso o trato físico e presencial co cliente é imprescindible para xerar confianza, tocar o produto, probalo, etc, pero non cabe dúbida que internet e as novas tecnoloxías facilitaron o noso labor e potencian moito esoutra faceta presencial do ti a ti.
Bebés con mono reversible Cleoveo.
Compaxinas ou complementas esta actividade con outros labores ou noutros campos?
Si, manteño a miña colaboración co COAVA, Colexio de Arquitectos de Valladolid, onde son vocal da Xunta Directiva e de forma esporádica imparto algunhas clases ou charlas de deseño e/ou moda sustentable.
A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla ( LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma?
Non o sei, a situación é complicada, creo que non estamos a aceptar o futuro da arquitectura, negámonos a ver os cambios que se están producindo. Temos que adaptarnos a unha sociedade moi diferente con necesidades completamente distintas.
Dáme a sensación de que a arquitectura se ha quedado estancada mentres o mundo segue avanzando. No fondo, aínda que o neguemos, seguimos pensando que pasará a crise e volveremos á situación anterior e iso non volverá nunca (menos mal doutra banda). Debemos ver esta crise económica, de valores e de cambios como unha oportunidade para mellorar e non para lamentarnos esperando a que pase.
Como vedes o futuro da arquitectura? E o da profesión?
Hai pouco comentábao cun compañeiro arquitecto: creo que dentro duns anos a figura do arquitecto que contemplamos aínda hoxe en España desaparecerá. Ese arquitecto “humanista” capaz de abarcar moitos ámbitos dará paso a un perfil máis especializado como ocorre noutros países.
É unha pena porque creo que é importante en arquitectura contar cunha figura capaz de coordinar a un equipo multidisciplinar. Para realizar esta función de maneira competente paréceme imprescindible ter polo menos coñecementos básicos de como funciona a estrutura, as instalacións, e un longo etcétera de disciplinas.
Quizá son demasiado crítica, pero a verdade é que nos meus últimos anos de exercicio como arquitecto acabei moi desencantada coa profesión xa fóra en concursos, realizando vivendas para unha construtora ou con clientes particulares. Licitacións nas que unicamente se valora o montante económico e a baixa, construtoras que só pensan na edificabilidade e os metros útiles, e clientes que só che queren pola túa firma. Espero que sexamos capaces de dar un envorco a esta situación co paso da crise.
Que melloras crees que son fundamentais e que deberían ser postas en marcha de forma inmediata?
Creo que a administración, e a sociedade mesma, foron valorando e respectando cada vez menos nosa profesión. Penso que é o momento de aprender a vendernos como arquitectos, comunicar, buscar ao noso cliente e namoralo como fariamos se tivésemos unha marca. Isto é algo que tamén aprendín con Cleoveo. Se volvese á arquitectura, -que non é a miña intención-, trataría de aplicalo.
Con todo, mentres sigan existindo arquitectos dispostos a traballar por soldos miserables e a aceptar traballos con baixas temerarias é difícil que a situación cambie. Quizá debamos empezar por valorar nós mesmos máis nosa profesión e rexeitar en bloque estas propostas.
Doutra banda, creo que os arquitectos non souberon aproveitar estes anos de pouco traballo para poñerse ao día coas novas tecnoloxías. Especialmente coa metodoloxía BIM que considero xa imprescindible e que con todo está a tardar demasiado en implantarse. A arquitectura e a construción, polo menos en España, apenas evolucionou nas últimas décadas e tanto a forma de proxectar como a de construír dista moito de ser eficiente e moderna como ocorre noutras disciplinas ou noutros países.
Modelos de monos reversibles en Play Time Berlín.
Como “emprendedora” que opinas dos arquitectos que “abren e/ou recuperan” novos campos e/ou enfoques da profesión?
Calquera cambio de miras ou novo enfoque paréceme enriquecedor, obríganos a poñernos en situacións incómodas e permítenos superarnos abrindo novas vías.
Estades contentos coa traxectoria realizada ata agora? Que proxectos de futuro che(vos) esperan?
Estamos contentos, pero queda moito traballo por facer. Proxectos de futuro? Todos, somos unha marca moi nova á que aínda quedan unha chea de cousas polas que loitar para consolidarse.
Concienciar á poboación sobre a necesidade de pasarse á moda sustentable é unha das misións que nos propuxemos pero temos moitas frontes abertas. A sustentabilidade é un dos nosos valores irrenunciables pero non é o noso trazo diferencial: loitar por que desaparezan estereotipos absurdos, crear cultura de deseño e traballar para que cando vistamos aos nosos fillos prime o lado práctico, cómodo e saudable fronte aos adornos innecesarios. Fomentar a calidade fronte ao hiperconsumo do baixo custo, etc.
Quizá o reto máis próximo que temos agora sexa lograr sacar á luz unha nova colección na que xa estamos a traballar e coa que estamos moi ilusionados.
Para acabar, que lles aconsellariades aos actuais estudantes e futuros profesionais de arquitectura?
Que manteñan os ollos ben abertos. A carreira axuda a crear hábitos de traballo, superación e compromiso e permite abrir pequenas portas de coñecemento pero só iso. Só é unha pequena base sobre a que empezar a construír todo o demais e todo o demais vén despois.
Que non se conformen co que “o resto” considera como normal, aceptable ou bo se eles non o ven desa forma, que se atrevan a ser diferentes se o senten así e non paren ata atopar o seu lugar.
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a Cristina o seu tempo e predisposición con este pequeno espazo.
[:en]
In this new delivery of beacon, we continue knowing the projects in which there have embarked and focused some of our companions. Because of it today we move up to Valladolid to know Cristina Aparicio, who decided to found Cleoveo, his own project inside the textile sector, and focused on the infantile mode.
This arquitecta, licensed in 2004 by the High school of Architecture of Valladolid, has been employed at this sector of the architecture during more than 10 years at different areas: in studies, afoot of work, as liberal professional, as expert of the court, giving formation, consultancy BIM or realizing diverse works of graphical, shaped design 3D and animation.
Nevertheless, in 2015 the maternity changes his course and allows him to find a different way, his. Fruit from it arises Cleoveo, a project in the one that overturns all his previous experience and that has turned into the second son to whom to produce, to love, to grumble and to extract forward.
Sin embargo, en 2015 la maternidad cambia su rumbo y le permite encontrar un camino diferente, el suyo. Fruto de ello surge Cleoveo, un proyecto en el que vuelca toda su experiencia anterior y que se ha convertido en un segundo hijo al que criar, amar, regañar y sacar adelante.
“What does happen to us when we are parents? They say that everything puts topsy-turvy but we think that what happens, rather, is on that every thing puts in his place. Behind this project an arquitecta and designer is, but first of all a large-headed person unconformist and dreamy. An enthusiast convinced of that the made well things and with meaning they can work.”
Ado preambles we leave you with the chat supported with Cristina in order that you know a bit more the Spirit Cleoveo.
Cristina Aparicio and Leo, Pop arq store, Madrid.
How would Cristina Aparicio be defined?
As an idealistic woman, unconformist and very large-headed person capable of working thousand hours when it him motivates something. Enough donkey, fry as the ice for a few things and very vulgar for others. In general very passionate, responsible and awkward. Confused, with memory of fish, creative and lover of the northern and Japanese culture. Demanding and up to a bit embroider sometimes but never trying to fall down in the pride. Tolerant with almost quite and with much that to learn. Obsessed with the lack of time and nowadays trying to go more slow for the life.
It was going years, the whole life, looking for my identity and the way for the accomplishment personnel – professional where they all were saying to me that it had to be nevertheless was finding her. The maternity gave to me the opportunity to break what they will say, to face to me itself, and to meet on this route. The opportunity to know myself better and of excelling myself every day.
Cleoveo’s germ arises in this moment, on having turned into mother, in 2015. I had to leave some of the works that it had since they were incompatible with the maternity that wanted. It was going years queriendo to create something own that was assembling my capacities and values and I found in the clothes for babies a problem to resolving and a very creative route. This way the mode was born for babies intelligently and bio of Cleoveo that you can discover in our shop online.
Did you meet many difficulties? Which were the most problematic?
I was and I continue meeting many difficulties. To begin, I am an architect for what I was not knowing completely the world of the mode and the textile industry, which supposes throwing a new brand from zero, the most specific sector of the sustainable mode, the treatment with suppliers, the sales online and attend, the fabrics, the pattern design, the marketing online, the fashionable lounges in Spain and abroad, the B to B and the B to C, and in general the whole wild world of the entrepreneurs.
In addition, in a model of business like this one, which is not digital, the necessary investment is very high since you play with physical products and estocaje. To throw every new collection is like to give a jump to the emptiness and to pray in order that from below they are waiting for you to catch.
How did you detect the need of this service?
He was detesting the clothes for baby that they were giving us. He was finding her, besides vulgar and ugly, inconvinient and slightly practical. There wanted a comfortable, functional and versatile article, of quality, rapid of setting and removing, ideally inside and out of house, different and creative, atemporal and that lasted more than other articles before it him was remaining small.
I know all clothes will have guarded, given or wire drawing even her neither put on because already it was not costing him or with only a couple of puttings. Later I discovered the world of the sustainable mode, the organic fabrics, the danger of the toxins in babies, etc. And they looked like to me important values that also had to be present in the project.
Basically a madness. Though every week we try it it is very difficult to structure day after day or to fulfill a schedule when you do not know when it will enter an order, they will call with an urgent problem or any unforeseen other one will take place.
We try to establish well which are the priorities (not always it is easy) and pull much calendar. We block those tasks that it is necessary to make yes or yes every day as for example the creation of content, the update of networks, the design or redesign of products, the preparation of campaigns, the planning and organization of fairs, capture of decisions, formation, called suppliers or collaborators, answer post office, acquired commitments, etc.
From there it is never known, but I must confess that I like this certain uncertainty that it does that every day is unforseeable. To live almost always to the limit keeps me alive.
How is it the process of design, development and commercialization in Cleoveo?
The process of design and development of a product in Cleoveo is not far much from the development of a project: thousand ideas, bocetaje, predimensionamiento, it tries and mistake, final planes, creation of the prototype…
The commercialization is another history: to know the cost prices and the commercial margins is indispensable to have your model of business clear and to know to whom you go. To have clearly if your client is the person who is going to use the product or to be a professional who is going to distribute or sell it in other shops, to contact with commercial, to get in the world of the fashionable lounges and of the gangplanks, to decide which are really interesting for your brand, social networks, creation of content, treatment with clients, to be able to report … and an endless number of new things more.
Have you delegated functions and have centred on concrete parts inside Cleoveo?
Yes, the production and manufacture of all the products is had by us representative, also the maintenance and web programming, and the fiscal and countable part, but of everything else I am still dealing I for the present time.
Which did be (or it will be) the critical moment once begun Cleoveo?
I imagine that many will come more but the most critical moment I lived through it year ago and a half approximately when after throwing the first collection, and after the great effort that he supposed, tied to a recent maternity, the things did not work since he was thinking.
Let’s say that I began the house for the roof and met without forces, with the whole collection that could not sell because anybody knew me, and with all my savings invested in her. From there I had to begin to make for me little by little way, to announce myself, to report online and offline, etc. What is in the habit of calling “ to puncture stone”. To be formed, to learn and to continue learning, to find my public and to know how to come to him.
Bio articles that grow with your pretty reversible baby personalized bodys gifts for babies.
Which are your references?
As for communication, I am Lucia Be‘s great admiradora for his nearness and his way of connecting with the people, of Ecoalf for his design and his revolutionary spirit or of Hemper that also has could transmit very well his brand identifying her with the whole way of life.
With regard to the design, the architecture of Alvar Aalto, designers since Charles & Ray Eames or artists like Saul Bass are some of my modals. I am carried away of the architecture and the northern and Japanese design.
Finally, as for models of business Vigga it is one of my major modals. His creative one, the Danish Vigga Svensson, has created a company that allows to the parents to rent the clothes of his children in order that always they have the indispensable thing in these first stages in those who grow so rapidly. Organic, free products of toxins and of quality within reach of any family.
At Cleoveo already we are employed to help a model who meditates, not only the purchase of our new products, but also of the second hand, and the rent for membership. But still a long way stays in order that this model could work in Spain, this is not Denmark.
To what clients’ segment do you go? Which are the orders more defendants?
Mothers between 30 and 45 pregnant years or with children from 0 to 3 years, economic level and cultural way – high place or high place, normally hard-working, enterprising or anxious, I please for the design and sustainable conscience.
The orders more defendants are our reversible monkeys for babies and bodys personalized with the name of the baby or with some message. Many of them for gift since we accompany it of an exclusive packaging that also have designed we, ecological only one and 100 %. The clients who buy it for gift see in Cleoveo a way of surprising the new dads with the only, very personal, original gift and simultaneously totally functionally and practically.
How and why do you use the “new technologies ”? Has “network” facilitated your labor?
We use the new technologies for almost quite, are very handcrafted and simultaneously 100 digital %. The new technologies are present in the design, manufacture and sale of our products and certainly there plays an important paper in the communication across the blog, social networks and across our podcast Slow Fashion Life, a podcast on trends, sustainable mode and life slow that includes interviews to personalities of the sector.
In a business like ours the physical treatment and presencial with the client it is indispensable to generate confidence, to touch the product, to prove it, etc, but doubt does not fit that Internet and the new technologies have facilitated our labor and promote very much this another facet presencial from you to you.
Babies with reversible overalls Cleoveo.
Do you arrange or complement this activity with other labors or in other fields?
Yes, I support my collaboration with the COAVA, Architects’ College of Valladolid, where I am a member of the Board of directors and of sporadic form give some classes or chats of design and / or sustainable mode.
The architecture, it has opened many fronts of battle (LSP, Bologna, unemployment, labor precariousness, Spades, ETSAs, emigration, communication, etc), will not they be too much for the existing polarization inside the same one?
I do not know it, the situation is complicated, I think that we are not accepting the future of the architecture, we refuse to see the changes that are taking place. We have to adapt to a very different company with completely different needs.
It gives me the sensation that the architecture has remained stagnant while the world continues advancing. In the bottom, though we deny it, we continue thinking that the crisis will happen and we will return to the previous situation and it will never return (less badly on the other hand). We must see this economic crisis, of values and of changes like an opportunity to improve and not to complain hoping that it happens.
How do you see the future of the architecture? And that of the profession?
It does little architect was commenting on it with a companion: I think that in a few years the figure of the architect that we contemplate still today in Spain will disappear. This “humanist” architect capable of including many areas will give step to a profile more specialized since it happens in other countries.
It is a shame because I think that it is important in architecture to possess a figure capable of coordinating a multidisciplinary equipment. To realize this function of a competent way seems to me to be indispensable to have at least basic knowledge of how there works the structure, the facilities, and a length etc of disciplines.
Probably I am too critical, but the truth is that in my last years of exercise like architect I finished very disillusioned with the profession already out in contests, realizing housings for the construction one or with particular clients. Biddings for which only the economic amount and the fall is valued, construction that alone think about the edificabilidad and the useful meters, and clients who alone love you for your signature. I hope that we are capable of giving one overturn to this situation with the step of the crisis.
What improvements you believe that they are fundamental and that they should be started of immediate form?
I think that the administration, and the company itself, they have been valuing and respecting less and less our profession. I think that it is the moment to learn to sell as architects, reporting, looking for our client and to inspire love in it since we would do if we had a brand. This is something that also I have learned with Cleoveo. If it was returning to the architecture, – that is not my intention-, it would try to apply it.
Nevertheless, while there continue existing architects ready to work for wretched salaries and to accepting works with rash falls it is difficult that the situation changes. Probably let’s should begin for we themselves value more our profession and to reject in block these offers.
On the other hand, I think that the architects have not could be useful these years of little work to put a day with the new technologies. Specially with the methodology BIM that I consider to be already indispensable and that nevertheless is late too much in be implanting. The architecture and the construction, at least in Spain, scarcely has evolved in the last decades and so much the way of projecting since her of constructing is far from being very much efficient and modern since it happens in other disciplines or in other countries.
Models of reversible overalls in Play Time Berlin.
As “entrepreneur” what do you think of the architects who “open and / or recover” new fields and / or approaches of the profession?
Any change of gun-sights or new approach seems to me to be wealth-producing, forces us to put us in inconvinient situations and allows us to overcome us opening new routes.
Are you satisfied with the path realized till now? What projects of future do you wait for (you)?
We are satisfied, but a lot of work stays for doing. Projects of future? All, we are a very young brand to which still he still has them a heap of things for which to fight to be consolidated.
To arouse the population on the need to pass to the sustainable mode is one of the missions that we have proposed ourselves but have many opened fronts. The sustainability is one of our those cannot be waived values but it is not our differential feature: to fight for that they eliminate absurd stereotypes, for to create culture of design and to work in order that when we dress our children it gives priority to the practical, comfortable and healthy side opposite to the unnecessary adornments. To promote the quality opposite to the hyperconsumption of the low cost, etc.
Probably the nearest challenge that we have now is to manage to extract to the light a new collection at which already we are employed and with the one that we are very deceived.
To finish, what would you advise the current students and future professionals of architecture?
That support the opened well eyes. The career helps to create habits of work, overcoming and commitment and allows to open small doors of knowledge but only it. Only it is a small base on which to start constructing everything else and everything else comes later.
That do not conform what “the rest” considers to be like normal, acceptable or good if they it do not come from this form, which they dare to be different if they feel it this way and do not give birth up to finding his place.
La vivienda está muy condicionada tanto por las demandas funcionales de los miembros de la familia que residirá en la vivienda, en la que uno de los miembros se desplaza habitualmente en silla de ruedas, como por la topografía de la parcela, con un fuerte desnivel y una importante diferencia de cota entre esta y la vía pública a la que da frente.
En función de estos condicionantes, se ha proyectado la vivienda desarrollando todas sus estancias principales en un único nivel, por debajo de la rasante del acceso desde la vía pública. Se plantea que la rasante de la calle se convierta en una planta de servicio de la vivienda, situando el aparcamiento y una zona de almacenamiento, junto al “portal” de acceso a la planta inferior donde se desarrolla todo el resto del programa de la vivienda.
Este acceso se produce a cubierto mediante escalera y ascensor o al descubierto mediante una rampa que desembarca en una entrada secundaria, ya en planta baja, a través del patio que se convertirá en la fuente de luz y ventilación del área de acceso a los dormitorios de la vivienda. Este espacio, sobredimensionado como corredor, se convierte en zona de trabajo-estancia-gimnasio para el trabajo de rehabilitación de uno de los miembros de la familia.
La vivienda se completa con los espacios de estar, cocinar y dormir en el interior, como un conjunto de espacios exteriores vinculados a la vivienda y que se van adaptando a la fuerte topografía de la parcela. Un último espacio se desarrolla en la zona bajo cubierta sobre el garaje que alberga una pequeña oficina de trabajo, abierta a las vistas circundantes.
A solicitud de los clientes, la vivienda fue concebida siguiendo criterios de bioconstrucción con el fin de conseguir una “casa sana”, en la que disponer de una óptima calidad del aire interior y evitar la exposición a radiaciones, tanto ionizantes (radón) como no ionizantes (electricidad).
Para ello se realizaron una serie de actuaciones constructivas que se sintetizan a continuación:
– Estudio previo del solar, incluyendo medición de contaminación electromagnética artificial del entorno, contaminación radiactiva del terreno (radón), así como debida a líneas asociadas al campo magnético terrestre (Hartmann, Curry).
‐ Evaluación del riesgo de exposición al gas radón, ejecutando una lámina continua antirradón que aisló la vivienda del terreno, y un sistema de extracción natural del aire acumulado en el forjado sanitario.
‐ Estructura con muros de carga de fábrica de termoarcilla y vigas y pontones de madera laminada de abeto.
‐ Cerramientos exteriores formados por doble fábrica de termoarcilla tomada con mortero aislante; aislamiento térmico de paneles de aglomerado puro de corcho, revoco exterior de mortero de cal hidráulica natural e interior de mortero de barro, con acabado exterior e interior de silicato.
‐ Divisiones interiores de fábrica de termoarcilla tomada con mortero de barro, y revoco del mismo material acabado en silicato.
‐ Cubierta formada por un paquete constituido por tabla de abeto, panel aislante de aglomerado puro de corcho, panel aislante de fibras de madera, lámina impermeabilizante transpirable, doble rastrel, tablero MDF y planchas de zinc.
‐ Revestimiento de zonas húmedas (cuartos de baño) con mortero de cal hidráulica natural, acabado en aceite y cera naturales.
‐ Carpintería interior de tablero MDF con muy bajo contenido en formaldehído.
‐ Acabado de los elementos estructurales de madera, carpintería exterior e interior con Lasures vegetales constituidos por aceites, resinas y ceras naturales.
‐ Acabado de pavimento de tarima de madera en barniz libre de disolventes (EC 1).
‐ Instalación eléctrica diseñada para reducir la exposición a la contaminación electromagnética: sólida equipotencialidad principal y toma de tierra (˂15 Ohm), disposición en estrella del cableado, planificación rigurosa de la disposición de los cables y ubicación de las bases de los enchufes, instalación de desconectores en estancias de descanso, utilización de enchufes y circuitos desconectables, disposición de las zonas de estar y descanso en espacios libres de campos y cableado libre de halógenos.
‐ Instalación de ventilación forzada con tubos de acero galvanizados que recorren toda la vivienda, con intercambiador de calor.
‐ Caldera de biomasa para la producción de agua caliente y calefacción por suelo radiante.
Obra: Vivienda en Casas Novas
Año: Marzo 2014-junio 2016
Autor: Carbajo Barrios Arquitectos (Manuel Carbajo Capeáns, Celso Barrios Ceide)
Ubicación: Casas Novas, Santiago de Compostela, A Coruña. Galicia, España
Aparejador: Gonzalo Otero Rodríguez
Ingeniero: Obradoiro Enxeñeiros. Carmelo Freire Beiro.
Colaboradores: Luis Fole Barrio. Cálculo estructura, Javier Diez Llamas. Dirección de obra, David Camiño. Laura Pardo. Delineación.
Promotor: Familia Otero Ferrer
Fotógrafo: Roi Alonso
Contrata principal: Construcciones Arean + carbajobarrios.com
Premio
Finalista Categoría Vivienda XVII Premios COAG
[:gl]
A vivenda está moi condicionada tanto polas demandas funcionais dos membros da familia que residirá na vivenda, na que un dos membros desprázase habitualmente en cadeira de rodas, como pola topografía da parcela, cun forte desnivel e unha importante diferenza de cota entre esta e a vía pública á que dá fronte.
En función destes condicionantes, proxectouse a vivenda desenvolvendo todas as súas estancias principais nun único nivel, por baixo da rasante do acceso desde a vía pública. Exponse que a rasante da rúa convértase nunha planta de servizo da vivenda, situando o aparcadoiro e unha zona de almacenamento, xunto ao “portal” de acceso á planta inferior onde se desenvolve todo o resto do programa da vivenda.
Este acceso prodúcese a cuberto mediante escaleira e ascensor ou ao descuberto mediante unha rampla que desembarca nunha entrada secundaria, xa en planta baixa, a través do patio que se converterá na fonte de luz e ventilación da área de acceso aos dormitorios da vivenda. Este espazo, sobredimensionado como corredor, convértese en zona de traballo-estancia-ximnasio para o traballo de rehabilitación dun dos membros da familia.
A vivenda complétase cos espazos de estar, cociñar e durmir no interior, como un conxunto de espazos exteriores vinculados á vivenda e que se van adaptando á forte topografía da parcela. Un último espazo desenvólvese na zona baixo cuberta sobre o garaxe que alberga unha pequena oficina de traballo, aberta ás vistas circundantes.
A solicitude dos clientes, a vivenda foi concibida seguindo criterios de bioconstrucción co fin de conseguir unha “casa sa”, na que dispoñer dunha óptima calidade do aire interior e evitar a exposición a radiacións, tanto ionizantes ( radón) como non ionizantes (electricidade).
Para iso realizáronse unha serie de actuacións construtivas que se sintetizan a continuación:
– Estudo previo do solar, incluíndo medición de contaminación electromagnética artificial da contorna, contaminación radioactiva do terreo ( radón), así como debida a liñas asociadas ao campo magnético terrestre ( Hartmann, Curry).
‐ Avaliación do risco de exposición ao gas radón, executando unha lámina continua antirradón que illou a vivenda do terreo, e un sistema de extracción natural do aire acumulado no forxado sanitario.
‐ Estrutura con muros de carga de fábrica de termoarcilla e vigas e pontones de madeira laminada de abeto.
‐ Cerramentos exteriores formados por dobre fábrica de termoarcilla tomada con morteiro illante; illamento térmico de paneis de aglomerado puro de cortiza, revogo exterior de morteiro de cal hidráulico natural e interior de morteiro de barro, con acabado exterior e interior de silicato.
‐ Divisións interiores de fábrica de termoarcilla tomada con morteiro de barro, e revogo do mesmo material acabado en silicato.
‐ Cuberta formada por un paquete constituído por táboa de abeto, panel illante de aglomerado puro de cortiza, panel illante de fibras de madeira, lámina impermeabilizante transpirable, dobre rastrel, taboleiro MDF e ferros de zinc.
‐ Revestimento de zonas húmidas (cuartos de baño) con morteiro de cal hidráulico natural, acabado en aceite e cera naturais.
‐ Carpintería interior de taboleiro MDF con moi baixo contido en formaldehído.
‐ Acabado dos elementos estruturais de madeira, carpintería exterior e interior con Lasures vexetais constituídos por aceites, resinas e ceras naturais.
‐ Acabado de pavimento de tarima de madeira en verniz libre de disolventes (EC 1).
‐ Instalación eléctrica deseñada para reducir a exposición á contaminación electromagnética: sólida equipotencialidad principal e toma de terra (˂15 Ohm), disposición en estrela do cableado, planificación rigorosa da disposición dos cables e localización das bases dos enchufes, instalación de desconectores en estancias de descanso, utilización de enchufes e circuítos desconectables, disposición das zonas de estar e descanso en espazos libres de campos e cableado libre de halóxenos.
‐ Instalación de ventilación forzada con tubos de aceiro galvanizados que percorren toda a vivenda, con intercambiador de calor.
‐ Caldeira de biomasa para a produción de auga quente e calefacción por chan radiante.
Obra: Vivienda en Casas Novas
Año: Marzo 2014-junio 2016
Autor: Carbajo Barrios Arquitectos (Manuel Carbajo Capeáns, Celso Barrios Ceide)
Ubicación: Casas Novas, Santiago de Compostela, A Coruña. Galicia, España
Aparejador: Gonzalo Otero Rodríguez
Ingeniero: Obradoiro Enxeñeiros. Carmelo Freire Beiro.
Colaboradores: Luis Fole Barrio. Cálculo estructura, Javier Diez Llamas. Dirección de obra, David Camiño. Laura Pardo. Delineación.
Promotor: Familia Otero Ferrer
Fotógrafo: Roi Alonso
Contrata principal: Construcciones Arean + carbajobarrios.com
Premio
Finalista Categoría Vivienda XVII Premios COAG
[:en]
The housing is very determined so much by the functional demands of the members of the family that will reside in the housing, in which one of the members moves habitually in wheelchair, since for the topography of the plot, with a strong difference and an important difference of level between this one and the thoroughfare to the one that gives forehead.
Depending on determining these, the housing has been projected developing all his principal stays in the only level, below the low one of the access from the thoroughfare. One raises that the low one of the street turns into a plant of service of the housing, placing the parking and a zone of storage, close to the “portal” of access to the low plant where there develops the whole rest of the program of the housing.
This access takes place to cutlery by means of stairs and elevator or to the overdraft by means of a ramp that it lands in a secondary entry, already in ground floor, across the court that will turn into the light source and ventilation of the area of access to the bedrooms of the housing. This space oversized as corridor, turns into zone of work – estancia-gimnasio for the work of rehabilitation of one of the members of the family.
The housing is completed by the spaces of being, cooking and sleeping in the interior, as a set of exterior spaces linked to the housing and that are adapting to the strong topography of the plot. A last space develops in the zone under cover on the garage that shelters a small office of work, opened for the surrounding sights.
At call of the clients, the housing was concebida following criteria of bioconstrucción in order to obtain a “safe house”, in that to have an ideal quality of the interior air and to avoid the exhibition to radiations, so many ionizantes (radón) as not ionizantes (electricity).
For it there were realized a series of constructive actions that are synthesized later:
– Previous study of the lot, including measurement of electromagnetic artificial pollution of the environment, radioactive pollution of the area (radón), as well as owed to lines associated with the magnetic terrestrial field (Hartmann, Curry).
‐ Evaluation of the risk of exhibition to the gas radon, executing a sheet continues anti radon that isolated the housing of the area, and a system of natural extraction of the air accumulated in the wrought sanitary one.
‐ Sstructures with walls of load of factory of termoarcilla and girders and pontoons of wood laminated of fir.
‐ Exterior closings formed by double factory of termoarcilla seizure with insulating mortar; thermal isolation of panels of pure agglomerate of cork, I revoke exterior of mortar of hydraulic natural lime and interior of mortar of mud, with finished exterior and interior of silicate.
‐ Interior divisions of factory of termoarcilla seizure with mortar of mud, and I revoke of the same material ended in silicate.
‐ Cover formed by a package constituted by table of fir, insulating panel of pure agglomerate of cork, insulating panel of fibers of wood, waterproofing sheet transpirable, double rastrel, board MDF and plates of zinc.
‐ Coating of humid zones (bathrooms) with mortar of hydraulic natural lime, ended in oil and wax natives.
‐ Interior carpentry of board MDF with very under content in formaldehyde.
‐ Ended of the structural elements of wood, exterior and interior carpentry with vegetable Lasures constituted by oils, resins and natural waxes.
‐ Ended of pavement of dais of wood in free glaze of solvents (EC 1).
‐ Electrical installation designed to reduce the exhibition to the electromagnetic pollution: solid principal equipotencialidad and capture of land (˂15 Ohm), disposition in star of the wired up one, rigorous planning of the disposition of the cables and location of the bases of the plugs, installation of desconectores in stays of rest, utilization of plugs and circuits desconectables, disposition of the zones to be and I rest in free spaces of fields and wired up free of halogens.
‐ Installation of ventilation forced with pipes of steel galvanized that cross the whole housing, with heat interchanger.
‐ Boiler of biomass for the production of warm water and heating for radiant soil.
Work: House in Casas Novas
Year: March, 2014 – June, 2016
Author: Carbajo Barrios Arquitectos (Manuel Carbajo Capeáns, Celso Barrios Ceide)
Location: Casas Novas, Santiago de Compostela, A Coruña. Galicia, Spain
Quantity surveyor: Gonzalo Otero Rodríguez
Engineer: Obradoiro Enxeñeiros. Carmelo Freire Beiro.
Collaborators: Luis Fole Barrio. structural design, Javier Diez Llamas. Construction management, David Camiño. Laura Pardo. Delineation .
Promoter: Otero Ferrer Family
Photography: Roi Alonso
Building company: Construcciones Arean + carbajobarrios.com
La vida y obra del gran arquitecto chileno, Premio Nacional de Arquitectura, autor de la Unidad Vecinal Portales, Villa La Reina y las Torres de Tajamar en Santiago.
Fernando Castillo Velasco (Santiago, 15 de agosto de 1918-ibídem, 18 de julio de 2013)1 fue un arquitecto y político chileno, que ocupó los cargos de rector de la Pontificia Universidad Católica, intendente de la Región Metropolitana de Santiago y alcalde de La Reina en 4 periodos (tiene el título honorífico de Padre Ilustre de esta comuna). Como arquitecto recibió importantes premios, entre los que destacan el Nacional de Arquitectura 1983.
[:gl]
A vida e obra do gran arquitecto chileno, Premio Nacional de Arquitectura, autor da Unidade Veciñal Portais, Vila A Raíña e as Torres de Taxamar en Santiago.
Fernando Castillo Velasco (Santiago, 15 de agosto de 1918- ibídem, 18 de xullo de 2013)1 foi un arquitecto e político chileno, que ocupou os cargos de reitor da Pontificia Universidade Católica, intendente da Rexión Metropolitana de Santiago e alcalde da Raíña en 4 períodos (ten o título honorífico de Pai Ilustre desta comuna). Como arquitecto recibiu importantes premios, entre os que destacan o Nacional de Arquitectura 1983.
[:en]
The life and work of the great Chilean architect, National Prize of Architecture, author of the Local Unit Portals, Villa The Queen and Tajamar’s Towers in Santiago.
Fernando Castillo Velasco (Santiago, on August 15, 1918 – ibídem, on July 18, 2013)1 was an architect and political Chilean, that there occupied the rector’s charges of the Catholic Pontificia Universidad, intendant of the Metropolitan Region of Santiago and mayor of The Queen in 4 periods (it has the honorific title of Illustrious Father of this commune). Since architect received important prizes, between which they stand out the Native of Architecture 1983.
El museo ICO de Madrid cerró hace unos días una magnífica exposición que, durante unas semanas, permitió acercar al público las figuras de Carlos Arniches y Martín Domínguez, dos arquitectos que definían su propia obra no como racionalista, sino como razonable.1
Encuesta sobre la nueva Arquitectura. La Gaceta Literaria. 15 abril 1928 | Fuente: Hemeroteca de la Biblioteca Nacional de España.
Los arquitectos razonables no parecían tener demasiada cabida en la España posterior a la Guerra Civil, por lo que gran parte de la exposición, el catálogo y una entrañable mesa redonda que tuvo lugar en la Residencia de Estudiantes en el mes de octubre giraba en torno al trabajo de Martín Domínguez en sus exilios cubano y estadounidense.
Es sabido que la trayectoria de una de las parejas de arquitectos más brillantes de nuestra historia contemporánea se vio interrumpida a causa de la identificación política de ambos. Domínguez hubo de optar por el exilio exterior, Arniches por el interior.
El Régimen nacido de la Guerra Civil no tardó en adoptar represalias contra los que consideraba enemigos a los que la alambicada prosa del primer franquismo etiquetaba como ‘desafectos’. Determinados grupos sufrieron estas represalias de forma particularmente violenta. Entre un 25% y un 30% del cuerpo de docentes fue ‘depurado’, y se estableció un férreo control sobre el material escolar. Al fin y al cabo, el Régimen no necesitaba tanto maestros como instrumentos de adoctrinamiento.
En el campo de la arquitectura, el proceso de depuración tuvo unas características muy diferentes. La Junta Superior de Depuración tramitó 1088 expedientes, de los que se derivaron 179 propuestas de sanción. Tras una revisión de estos casos, la Orden Ministerial del 9 de julio de 1942, que daba oficialidad a las sanciones, reducía la lista a 79 nombres,2 a los que aplicaba penas que iban de la “inhabilitación perpetua para el ejercicio público y privado de la profesión” —la mayor pena prevista, reservada a Luis Lacasa, Manuel Sánchez Arcas y Bernardo Giner de los Ríos— hasta la “contribución de tercer grado en el ejercicio privado de la profesión” —la más leve, que recayó en Carlos Arniches y Alejandro Ferrant Vázquez.
En otros casos, la relativa moderación de los castigos permitió su reintegración progresiva en la vida laboral —casos de Ignacio de Cárdenas, Zuazo o Carlos Arniches— o incluso su incorporación posterior a organismos del Régimen, como sucedió con el nombramiento de García Mercadal como arquitecto del Instituto Nacional de Previsión, en 1946.
Los arquitectos que optaron por permanecer en España tuvieron que enfrentarse a un proceso de readaptación que debió ser, al menos, tan duro como el de sus compañeros exiliados. La obra de Carlos Arniches es un claro ejemplo de esta obligada adhesión al nuevo estilo ‘español’.
Interior y detalle constructivo del Café Granja el Henar | Fuente: “Notas sobre el decorado de la Granja El Henar y bar del Palace Hotel”, Arquitectura, nº 82, (1926).
Resulta complicado encontrar al decidido y elegante arquitecto de la Granja El Henar o la Residencia de Señoritas de la calle Fortuny en proyectos conservadores, pesados y poco convencidos como la residencia El Pinarillo, en El Escorial, desarrollada en los años inmediatamente posteriores a la Guerra sobre un proyecto original de Pedro Muguruza. La brillantez de Carlos Arniches sale a relucir, sin embargo, en sus trabajos para el Instituto Nacional de Colonización. La pareja ya había experimentado con la incorporación sutil de lo vernáculo en sus proyectos de juventud, incluso en piezas tan relacionadas con la modernidad como el hipódromo de la Zarzuela.
A aquella ‘razonabilidad’ que ya defendían en 1928 hubo de echar mano Carlos Arniches cuando, más a menudo de lo deseable, las directrices de las autoridades pretendían convertir lo tradicional en folclórico y resumían la arquitectura española en ese pastiche historicista que definía de esta forma el entonces director general de Arquitectura, Francisco Prieto-Moreno:
La tradición arquitectónica madrileña se funda en las realizaciones de los siglos XVI y XVII, en las que destacan como hitos fundamentales el Monasterio de El Escorial, el desaparecido Palacio del Buen Retiro, el Palacio Real y el Museo del Prado. La difícil labor de los arquitectos contemporáneos ha de ser mantener y continuar esta tradición sin dejar de comprender y asimilar en todo su verdadero valor el conjunto de posibilidades técnicas y necesidades sociales que ofrece la vida moderna.3
Los poblados de Algallarín y Gévora son una delicada muestra, adaptada a las circunstancias, de lo que la arquitectura española hubiera podido alcanzar de no ser por la Guerra Civil. Un ejemplo de la calidad de los arquitectos del ‘exilio interior’, profesionales que sirvieron de puente y ejemplo a la generación de los Fisac, Cabrero, Sota y Oíza. Quizá sus anhelos de modernidad se vieron sepultados bajo el peso de la depuración pero es necesario reconocer su mérito al seguir desarrollando obras de gran calidad en las más difíciles circunstancias sociales y económicas.
Fernando Chueca relataba una anécdota sobre Carlos Arniches:
«Una vez íbamos andando, creo que por El Escorial y se paró complacido ante una sencilla fachada. “¿Has visto qué bien hace? –dijo-. No parece de arquitecto».
Para Arniches, el valor de una obra anónima, sin imposturas ni prejuicios, sin protagonismos ni rasgos de autor, residía precisamente en su cualidad de auténtica tradición, en su austeridad y sencillez. En su condición de arquitectura razonable, al fin y al cabo.
Gévora, plano de conjunto. Carlos Arniches, 1954 | Fuente: Arniches y Domínguez: Museo ICO, del 4 de octubre de 2017 al 21 de enero de 2018. Catálogo de la Exposición (2017). Madrid: Fundación ICO.
Alberto Ruiz. Arquitecto, docente e investigador.
Madrid. Abril 2018.
2. Para un estudio pormenorizado de este proceso de depuración, consultar Suau Mayol, Tomàs. «La depuración franquista de los Colegios de Arquitectos, 1939-1942.» Actas del II Encuentro de Jóvenes Investigadores en Historia Contemporánea. Granada: Editorial Universidad de Granada, 2010.
3. La Vanguardia. “El Gran Madrid proyectado”. 11 de septiembre de 1946, pág. 1
[:gl]
O museo ICO de Madrid pechou hai uns días unha magnífica exposición que, durante unhas semanas, permitiu achegar ao público as figuras de Carlos Arniches and Martín Domínguez, dous arquitectos que definían a súa propia obra non como racionalista, senón como razoable.1
Enquisa sobre a nova Arquitectura. A Gaceta Literaria. 15 abril 1928 | Fonte: Hemeroteca da Biblioteca Nacional de España.
Os arquitectos razoables non parecían ter demasiada cabida na España posterior á Guerra Civil, polo que gran parte da exposición, o catálogo e unha entrañable mesa redonda que tivo lugar na Residencia de Estudantes no mes de outubro viraba en torno ao traballo de Martín Domínguez nos seus exilios cubano e estadounidense.
É sabido que a traxectoria dunha das parellas de arquitectos máis brillantes da nosa historia contemporánea viuse interrompida por mor da identificación política de ambos. Domínguez houbo de optar polo exilio exterior, Arniches polo interior.
O Réxime nado da Guerra Civil non tardou en adoptar represalias contra os que consideraba inimigos aos que a alambicada prosa do primeiro franquismo etiquetaba como ‘desafectos’. Determinados grupos sufriron estas represalias de forma particularmente violenta. Entre un 25% e un 30% do corpo de docentes foi ‘depurado’, e estableceuse un férreo control sobre o material escolar. Á fin e ao cabo, o Réxime non necesitaba tanto mestres como instrumentos de adoctrinamiento.
No campo da arquitectura, o proceso de depuración tivo unhas características moi diferentes. A Xunta Superior de Depuración tramitou 1088 expedientes, dos que se derivaron 179 propostas de sanción. Tras unha revisión destes casos, a Orde Ministerial do 9 de xullo de 1942, que daba oficialidade ás sancións, reducía a lista a 79 nomes,2 aos que aplicaba penas que ían da “inhabilitación perpetua para o exercicio público e privado da profesión” —a maior pena prevista, reservada a Luis Lacasa, Manuel Sánchez Arcas e Bernardo Giner de los Ríos— ata a “contribución de terceiro grao no exercicio privado da profesión” —a máis leve, que recaeu en Carlos Arniches e Alejandro Ferrant Vázquez.
Noutros casos, a relativa moderación dos castigos permitiu a súa reintegración progresiva na vida laboral —casos de Ignacio de Cárdenas, Zuazo ou Carlos Arniches— ou mesmo a súa incorporación posterior a organismos do Réxime, como sucedeu co nomeamento de García Mercadal como arquitecto do Instituto Nacional de Previsión, en 1946.
Os arquitectos que optaron por permanecer en España tiveron que enfrontarse a un proceso de readaptación que debeu ser, polo menos, tan duro como o dos seus compañeiros exiliados. A obra de Carlos Arniches é un claro exemplo desta obrigada adhesión ao novo estilo ‘español’.
Interior e detalle construtivo do Café Granja el Henar | Fonte: “Notas sobre o decorado da Granxa El Henar e bar do Palace Hotel”, Arquitectura, nº 82, (1926).
Resulta complicado atopar ao decidido e elegante arquitecto da Granxa O Henar ou a Residencia de Señoritas da rúa Fortuny en proxectos conservadores, pesados e pouco convencidos como a residencia O Pinarillo, nel Escorial, desenvolvida nos anos inmediatamente posteriores á Guerra sobre un proxecto orixinal de Pedro Muguruza. A brillantez de Carlos Arniches sae a relucir, con todo, nos seus traballos para o Instituto Nacional de Colonización. A parella xa experimentara coa incorporación sutil do vernáculo nos seus proxectos de mocidade, mesmo en pezas tan relacionadas coa modernidade como o hipódromo da Zarzuela.
Resulta complicado encontrar al decidido y elegante arquitecto de la Granja El Henar o la Residencia de Señoritas de la calle Fortuny en proyectos conservadores, pesados y poco convencidos como la residencia El Pinarillo, en El Escorial, desarrollada en los años inmediatamente posteriores a la Guerra sobre un proyecto original de Pedro Muguruza. La brillantez de Carlos Arniches sale a relucir, sin embargo, en sus trabajos para el Instituto Nacional de Colonización. La pareja ya había experimentado con la incorporación sutil de lo vernáculo en sus proyectos de juventud, incluso en piezas tan relacionadas con la modernidad como el hipódromo de la Zarzuela.
A aquela ‘ razonabilidad’ que xa defendían en 1928 houbo de botar man Carlos Arniches cando, máis a miúdo do desexable, as directrices das autoridades pretendían converter o tradicional en folclórico e resumían a arquitectura española nese pastiche historicista que definía desta forma o entón director xeneral de Arquitectura, Francisco Prieto-Moreno:
A tradición arquitectónica madrileña fúndase nas realizacións dos séculos XVI e XVII, nas que destacan como fitos fundamentais o Mosteiro del Escorial, o desaparecido Palacio do Bo Retiro, o Palacio Real e o Museo do Prado. O difícil labor dos arquitectos contemporáneos ha de ser manter e continuar esta tradición sen deixar de comprender e asimilar en todo o seu verdadeiro valor o conxunto de posibilidades técnicas e necesidades sociais que ofrece a vida moderna..3
Algallarín, plano de conxunto (primeira proposta). Carlos Arniches, 1953r | Fonte: Arniches e Domínguez: Museo ICO, do 4 de outubro de 2017 o 21 de xaneiro de 2018. Catálogo da Exposición (2017). Madrid: Fundación ICO.
Os poboados de Algallarín e Gévora son unha delicada mostra, adaptada ás circunstancias, do que a arquitectura española houbese podido alcanzar de non ser pola Guerra Civil. Un exemplo da calidade dos arquitectos do ‘exilio interior’, profesionais que serviron de ponte e exemplo á xeración dos Fisac, Cabrero, Sota e Oíza. Quizá os seus anhelos de modernidade víronse sepultos baixo o peso da depuración pero é necesario recoñecer o seu mérito ao seguir desenvolvendo obras de gran calidade nas máis difíciles circunstancias sociais e económicas.
Fernando Chueca relataba unha anécdota sobre Carlos Arniches:
«Unha vez iamos andando, creo que por El Escorial e parouse compracido ante unha sinxela fachada. “Viches que ben fai? –dixo-. Non parece de arquitecto».
Para Arniches, el valor de una obra anónima, sin imposturas ni prejuicios, sin protagonismos ni rasgos de autor, residía precisamente en su cualidad de auténtica tradición, en su austeridad y sencillez. En su condición de arquitectura razonable, al fin y al cabo.
Gévora, plano de conxunto. Carlos Arniches, 1954 | Fonte: Arniches e Domínguez: Museo ICO, do 4 de outubro de 2017 o 21 de xaneiro de 2018. Catálogo da Exposición (2017). Madrid: Fundación ICO.
Alberto Ruiz. Arquitecto, docente e investigador.
Madrid. Abril 2018.
2. Para un estudo pormenorizado deste proceso de depuración, consultar Suau Mayol, Tomàs. «A depuración franquista dos Colexios de Arquitectos, 1939-1942.» Actas do II Encontro de Xóvenes Investigadores en Historia Contemporánea. Granada: Editorial Universidade de Granada, 2010.
3. La Vanguardia. “O Gran Madrid proxectado”. 11 de setembro de 1946, páxina. 1
[:en]
The ICO Museum of Madrid closed a few days ago a magnificent exhibition that, for some weeks, allowed to bring over the public the figures of Carlos Arniches and Martín Domínguez, two architects who were defining his own work not as racionalist, but as reasonably.1
Poll on the new Architecture. La Gaceta Literaria. On April 15, 1928 | Source: Hemeroteca de la Biblioteca Nacional de España.
The reasonable architects did not seem to have content too much in the Spain later to the Civil war, for what great part of the exhibition, the catalogue and an intimate round table that took place in the Students’ Residence in October was turning concerning Martin Domínguez’s work in his exiles Cuban and American.
It is known that the path of one of the pairs of more brilliant architects of our contemporary history met interrupted because of the political identification of both. Domínguez had to choose for the exterior exile, Arniches for the interior.
The born Regime of the Civil war was not late in adopting reprisals against that he was considering to be enemies whom the refined prose of the first Franco’s regime was labelling ‘ill-wills’. Certain groups suffered these reprisals of particularly violent form. Between 25 % and 30 % of the teachers’ body it was ‘purified’, and a ferreous control was established on the school material. In the end, the Regime did not need both teachers and instruments of indoctrination.
In the field of the architecture, the process of purification had a few very different characteristics. The Top Meeting of Purification proceeded with 1088 processes, from which 179 offers of sanction stemmed. After a review of these cases, the Ministerial Order of July 9, 1942, which was giving officialdom to the sanctions, was reducing the list to 79 names,2 to which it was applying sorrow that were going of the “incapacitation it perpetuates for the exercise public and deprived of the profession” —a major sorrow foreseen, reserved to Luis Lacasa, Manuel Sánchez Arcas and Bernardo Giner de los Ríos— up to the “contribution of the third degree in the exercise deprived of the profession” —the slightest, which relapsed into Carlos Arniches and Alejandro Ferrant Vázquez.
In other cases, the relative moderation of the punishments allowed his progressive reimbursement in the labor life -cases of Ignacio de Cárdenas, Zuazo or Carlos Arniches – or even his incorporation later to organisms of the Regime, since it happened with García Mercadal’s appointment as architect of the National Institute of Forecast, in 1946.
The architects who chose to remain in Spain had to face a process of readaptation that should have been, at least, so hard as that of his exiled companions. Carlos Arniches’s work is a clear example of this obliged adhesion to the new ‘Spanish’ style’.
Interior and constructive detail of the Café Granja el Henar | Source: “Notes about the set of Granja El Henar y bar del Palace Hotel”, Arquitectura, nº 82, (1926).
There turns out to be complicated to find the determined and elegant architect of the Granja El Henar or the Misses’ Residence of the street Fortuny in conservative, heavy projects little convinced as the El Pinarillo residence, in El Escorial, developed in the years immediately later to the War on Pedro Muguruza‘s original project. Carlos Arniches’s brilliancy goes out to shine, nevertheless, in his works for the National Institute of Settling. The pair already had experimented with the subtle incorporation of the vernacular thing on his projects of youth, even on pieces so related to the modernity as the Zarzuela racetrack.
To that ‘reasonability’ that already they were defending in 1928 Carlos Arniches had to throw hand when, more often of the desirable thing, the directives of the authorities were trying to turn the traditional thing in folclórico and were summarizing the Spanish architecture in this historicist pastiche that the general manager at the time of Architecture was defining of this form, Francisco Prieto-Moreno:
The architectural tradition of Madrid is founded on the accomplishments of the XVIth and XVIIth century, on those who emphasize as fundamental milestones the Monastery of El Escorial, the missing person Palacio of the Good Retirement, the Royal palace and the Prado Museum. The difficult labor of the contemporary architects has to be to support and to continue this tradition without stopping understanding and assimilating in all his real value the set of technical possibilities and social needs that the modern life offers.3
Algallarín, Plane of set (the first proposal). Carlos Arniches, 1953 | Source: Arniches and Domínguez: ICO Museum, From October 4, 2017 to January 21, 2018. Catalogue of the Exhibition (2017). Madrid: ICO Foundation
The settlements of Algallarín and Gévora are a delicate sample adapted to the circumstances, of what the Spanish architecture could have reached of not being for the Civil war. An example of the quality of the architects of the ‘interior exile’, professionals who used as bridge and example the generation of the Fisac, Cabrero, Sota y Oíza. Probably his longings of modernity met buried under the weight of the purification but it is necessary to recognize his merit on having continued developing works of great quality in the most difficult social and economic circumstances.
«Once we were walking, I think that for El Escorial and it stopped taken pleasure before a simple front. “Have you seen what good it does? – he said-. It does not seem of architect».
For Arniches, the value of an anonymous work, without deceits or prejudices, without protagonismos not even author’s features, was residing precisely in his quality of authentic tradition, in his austerity and simplicity. In his condition of reasonable architecture, in the end.
Gévora, plano de conjunto. Carlos Arniches, 1954 | Source: Arniches and Domínguez: ICO Museum, From October 4, 2017 to January 21, 2018. Catalogue of the Exhibition (2017). Madrid: ICO Foundation.
Alberto Ruiz. Architect, teacher and investigator.
Madrid. April 2018.
2. Para un estudio pormenorizado de este proceso de depuración, consultar Suau Mayol, Tomàs. «La depuración franquista de los Colegios de Arquitectos, 1939-1942.» Actas del II Encuentro de Jóvenes Investigadores en Historia Contemporánea. Granada: Editorial Universidad de Granada, 2010.
3. La Vanguardia. “El Gran Madrid proyectado”. 11 de septiembre de 1946, pág. 1
Tras cumplir más de un siglo, el cine, el denominado séptimo arte y el más joven de todos ellos, se ha relacionado con los otros seis, entre ellos la Arquitectura, posiblemente el más antiguo. Relaciones que se han analizado bastantes veces y desde diversos puntos de vista, aunque siempre surge alguno nuevo, por ejemplo, se podrían proponer estudios impertinentes como: las semejanzas entre Nolan y Calatrava en su afán por hacer monumentos vacíos; la insistencia pertinaz de cineastas patrios en rodar sus películas siempre en las mismas calles de las mismas ciudades; la fobia que le profesan al cine arquitectos que diseñan cines; el nivel de soberbia de directores y arquitectos que les impide reconocer sus mutuas deudas estilísticas; el rendimiento de construir grandes infraestructuras sin relación con el cine para que luego se rueden películas en ellas y su contrario, el de hacer grandes infraestructuras dedicadas al cine para que luego no se ruede en ellas…
Sin embargo, hoy en día la relación más incuestionable entre arquitectos y cineastas es su defunción. Sí, es tan duro y contundente como cierto, pero se puede explicar.
Empecemos por los primeros, el que un cargo público tenga la esperanza de que muramos, no puede considerarse sólo una anécdota, porque desgraciadamente es un sentimiento más generalizado de lo que parece -aunque quizás sin tanta contundencia-, que debería hacernos reconsiderar nuestra actividad profesional, dañada y transformada para siempre por esta crisis.
Habría además que plantearse reflexiones sobre varios temas, como el modelo actual de enseñanza de la profesión que ha de modificarse inmediatamente orientándolo más hacia lo virtual y menos a lo material; lo que han supuesto los edificios de las súper estrellas de la arquitectura en nuestro panorama cultural, así como la actitud de los arquitectos que, en vez de criticarlos, se propusieron alcanzar el estrellato sin conseguirlo.
En cuanto a los cineastas, se tienen datos que en todo el mundo las proyecciones en complejos multisalas comerciales captan cada vez menos público y la mayoría de los espectadores son adolescentes. Hace muchos años que los empresarios ganan mucho más dinero con las palomitas que con las entradas, por eso estos complejos se están transformando en bares y cafeterías donde se celebran cumpleaños, al mismo tiempo que se proyectan eventos deportivos, musicales y hasta óperas.
Respecto a las otras salas, las que exhiben ese cine que Jesús Palacios denomina ONG, en las mayoría de ciudades de provincias desgraciadamente sólo acceden a una cuota de mercado que comprende a espectadores muy cercanos a la llamada, de forma eufemística, tercera edad. El cine tal como lo conocimos las generaciones que nacimos en el, cada vez más lejano, siglo pasado está desapareciendo y dejará de existir, como ya le ocurrió a otros espectáculos incluso más antiguos.
Hasta aquí la muerte. Ahora el futuro, no se debe olvidar que el Ave Fénix es una metáfora ancestral y tanto cineastas como arquitectos tenemos una predilección y una habilidad especial por reinventarnos y sobrevivir a los peores embates. No en vano los arquitectos podemos enorgullecernos de ser el segundo oficio más viejo del mundo tras las putas, y ya que estamos con quienes, para bien o para mal, somos los encargados de construir los lugares donde va a transcurrir la vida de nuestros congéneres, es evidente que estamos preparados para hacer nuestro trabajo, que siempre hemos sido los más críticos con quienes realmente han tenido y tienen el poder para (mal) construir nuestras ciudades, y esa es otra razón por la que nos detestan, y que frente a nosotros ahora se abre un campo inmenso -donde también está la imagen en movimiento- lleno de fantásticas posibilidades.
Respecto a los cineastas, todos estamos rodeados cada vez por más pantallas, desde la del móvil, hasta las de los IMAX, y muchas personas están alimentándolas creando imágenes para ellas. Imágenes que en muchos casos son generadas para manipular a la población y a las que ésta se opone usando otras imágenes, enfrentados en una “guerra” innovadora y apasionante.
Lo cierto es que, nos guste o no -a mí me encanta- el futuro será virtual, descentralizado y múltiple, y en él tendrán mucho que aportar los cineastas, o como se denominen entonces quienes dominen los mecanismos de la narración en movimiento.
Por último, se debe reconocer que, aunque quizás no nos hayamos dado cuenta, el cine, la imagen en movimiento, hace años le ganó la partida a la Arquitectura, lo que conduce a la escalofriante constatación que la ficción ha superado a la realidad.
Jorge Gorostiza, Doctor arquitecto.
Santa Cruz de Tenerife, diciembre 2012 Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Mi buen amigo Jesús Palacios me pidió un artículo para el50, el periódico de la 50ª edición del Festival Internacional de Cine de Gijón y se publicó en su primer número con el título «Cineastas y arquitectos hoy», aunque tras una pequeña revisión y buscando ser más exacto otro título más fúnebre como «La muerte del cine y la arquitectura» es más apropiado.
[:gl]As «claquetas» de Stanley Kubrick.
Tras cumprir máis dun século, o cinema, o denominado sétima arte e o máis novo de todos eles, relacionouse cos outros seis, entre eles a Arquitectura, posiblemente o máis antigo. Relacións que se analizaron bastantes veces e desde diversos puntos de vista, aínda que sempre xorde algún novo, por exemplo, poderíanse propoñer estudos impertinentes como: as semellanzas entre Nolan e Calatrava no seu afán por facer monumentos baleiros; a insistencia pertinaz de cineastas patrios en rodar as súas películas sempre nas mesmas rúas das mesmas cidades; a fobia que lle profesan ao cinema arquitectos que deseñan cinemas; o nivel de soberbia de directores e arquitectos que lles impide recoñecer as súas mutuas débedas estilísticas; o rendemento de construír grandes infraestruturas sen relación co cinema para que logo ródense películas nelas e o seu contrario, o de facer grandes infraestruturas dedicadas ao cinema para que logo non se rode en elas…
Con todo, hoxe en día a relación máis incuestionable entre arquitectos e cineastas é a súa defunción. Si, é tan duro e contundente como certo, pero pódese explicar.
Empecemos polos primeiros, o que un cargo público teña a esperanza de que morramos, non pode considerarse só unha anécdota, porque desgraciadamente é un sentimento máis xeneralizado do que parece -aínda que quizais sen tanta contundencia-, que debería facernos reconsiderar a nosa actividade profesional, danada e transformada para sempre por esta crise.
Habería ademais que exporse reflexións sobre varios temas, como o modelo actual de ensino da profesión que ha de modificarse inmediatamente orientándoo máis cara ao virtual e menos ao material; o que supuxeron os edificios das súper estrelas da arquitectura no noso panorama cultural, así como a actitude dos arquitectos que, no canto de criticalos, propuxéronse alcanzar a fama sen conseguilo.
En canto aos cineastas, téñense datos que en todo o mundo as proxeccións en complexos multisalas comerciais captan cada vez menos público e a maioría dos espectadores son adolescentes. Hai moitos anos que os empresarios gañan moito máis diñeiro cos flocos de millo que coas entradas, por iso estes complexos están a transformarse en bares e cafeterías onde se celebran aniversarios, ao mesmo tempo que se proxectan eventos deportivos, musicais e ata óperas.
Respecto das outras salas, as que exhiben ese cinema que Jesús Palacios denomina ONG, nas maioría de cidades de provincias desgraciadamente só acceden a unha cota de mercado que comprende a espectadores moi próximos á chamada, de forma eufemística, terceira idade. O cinema tal como coñecémolo as xeracións que nacemos no, cada vez máis afastado, século pasado está a desaparecer e deixará de existir, como xa lle ocorreu a outros espectáculos mesmo máis antigos.
Ata aquí a morte. Agora o futuro, non se debe esquecer que o Ave Fénix é unha metáfora ancestral e tanto cineastas como arquitectos temos unha predilección e unha habilidade especial por reinventarnos e sobrevivir aos peores embates. Non en balde os arquitectos podemos enorgullecernos de ser o segundo oficio máis vello do mundo tras as putas, e xa que estamos con quen, para ben ou para mal, somos os encargados de construír os lugares onde vai transcorrer a vida dos nosos congéneres, é evidente que estamos preparados para facer o noso traballo, que sempre fomos os máis críticos con quen realmente tiveron e teñen o poder para (mal) construír as nosas cidades, e esa é outra razón pola que nos detestan, e que fronte a nós agora ábrese un campo inmenso -onde tamén está a imaxe en movemento- cheo de fantásticas posibilidades.
Respecto dos cineastas, todos estamos rodeados cada vez por máis pantallas, desde a do móbil, ata as dos IMAX, e moitas persoas están ás alimentar creando imaxes para elas. Imaxes que en moitos casos son xeradas para manipular á poboación e ás que esta se opón usando outras imaxes, enfrontados nunha “guerra” innovadora e apaixonante.
O certo é que, gústenos ou non -a min encántame- o futuro será virtual, descentralizado e múltiple, e nel terán moito que achegar os cineastas, ou como se denominen entón quen domine os mecanismos da narración en movemento.
Por último, débese recoñecer que, aínda que quizais non nos deramos conta, o cinema, a imaxe en movemento, hai anos gañoulle a partida á Arquitectura, o que conduce á arrepiante constatación que a ficción superou á realidade.
Jorge Gorostiza, Doutor arquitecto.
Santa Cruz de Tenerife, decembro 2012 Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad
O meu bo amigo Jesús Palacios pediume un artigo para el50, o xornal da 50ª edición do Festival Internacional de Cinema de Xixón e publicouse no seu primeiro número co título «Cineastas e arquitectos hoxe», aínda que tras unha pequena revisión e buscando ser máis exacto outro título máis fúnebre como «A morte do cinema e a arquitectura» é máis apropiado.
[:en]Stanley Kubrick’s «clapperboard».
After expiring more than one century, the cinema, the seventh art called and more young woman of all of them, the most ancient has been related by other six, between them the Architecture, possibly. Relations that enough times have been analyzed and from diverse points of view, though always new someone arises, for example, might propose impertinent studies him as: the similarities between Nolan and Calatrava in his zeal for doing empty monuments; the pertinacious insistence of native filmmakers in rolling his movies always in the same streets of the same cities; the phobia that there practise to the cinema architects who design cinemas; the level of pride of the directors and architects that prevents them from recognizing his mutual stylistic debts; the performance of constructing big infrastructures without relation with the cinema in order that then movies are rolled in them and his opposite, of doing big infrastructures dedicated to the cinema in order that then it is not rolled in them…
Nevertheless, nowadays the most unquestionable relation between architects and filmmakers is his death. Yes, it is so hard and forceful as certain, but it is possible to explain.
Let’s begin for the first ones, the fact that a public post has the hope that we die, it cannot be considered to be only an anecdote, because unfortunately it is a feeling more widespread than seems – though probably without so many forcefulness-, that it should make us reconsider our professional activity, damaged and transformed forever by this crisis.
It would have besides the fact that reflections to appear on several topics, as the current model of education of the profession who has to be modified immediately orientating it more towards the virtual thing and less to the material thing; what there have supposed the buildings of the super stars of the architecture in our cultural panorama, as well as the attitude of the architects that, instead of criticizing them, they proposed to reach the stardom without obtaining it.
As for the filmmakers, there are had information that in the whole world the projections in complex commercial multirooms catch less and less public and the majority of the spectators are teen. For many years the businessmen gain very much more money with the little doves that with the income, because of it these complexes are transforming in bars and cafeterias where birthdays are celebrated, at the same time as there are projected sports, musical events and up to operas.
With regard to other rooms, which exhibit this cinema that Jesus Palacios names NGO, in the mayoría of cities of provinces unfortunately only they accede to a market share that he understands to spectators very near to the call, of euphemistic form, third age. The cinema as we it knew the generations that we were born in, increasingly distantly, last century is disappearing and it will stop existing, as already it happened to him to other even more ancient spectacles.
Hitherto the death. Now the future, it is not necessary to to forget that the Bird Phoenix is an ancient metaphor and both filmmakers and architects we have a predilection and a special skill for us reinventing and to survive the worst batterings. Not uselessly the architects we can fill with pride ourselves of being the oldest second trade of the world after the prostitutes, and since we are with whom, for good or for evil, we are the managers of constructing the places where there is going to pass the life of our congéneres, it is evident that we are prepared to do our work, that always we have been the most critical with whom really they have had and have the power (evil) construct our cities, and this it is another reason for which they detest us, and that opposite to us now opens an immense field himself – where also the image is in movement – abundance of fantastic possibilities.
With regard to the filmmakers, all we are surrounded every time by more screens, from that of the mobile, up to those of the IMAX, and many persons are feeding them creating images for them. Images that in many cases are generated to manipulate the population and to which this one is opposed using other images, faced in an innovative and exciting “war”.
The certain thing is that, we like it or not – I am charmed with it – the future will be virtual, decentralized and multiply, and in him they will have much that the filmmakers reach, or since there name then those who dominate the mechanisms of the story in movement.
Finally, it is necessary to to recognize that, though probably we should not have realized, the cinema, the image in movement, years ago the item gained him to the Architecture, which he leads to the chilling verification that the fiction has overcome the reality.
Jorge Gorostiza, PhD architect.
Santa Cruz de Tenerife, december 2012 Author of the blog Arquitectura+Cine+Ciudad
My good friend Jesús Palacios asked for an article me for el50, the newspaper of 50 ª edition of the International Festival of Cinema of Gijon and published in his first number with the title «Filmmakers and architects today», though after a small review and seeking to be more exact another more funereal title like » The death of the cinema and the architecture » is more appropriate.
Del 6 de abril al 27 de mayo las salas de exposiciones temporales del Sexto cobijan la exposición dedicada a la figura del arquitecto pontevedrés Alejandro de la Sota. El Museo se suma con esta gran muestra a la celebración del año 2018 que la Real Academia de Bellas Artes de Galicia dedica la figura de Alejandro de la Sota Martínez.
Alejandro de la Sota Martínez fue uno de los grandes arquitectos españoles del siglo XX. Por primera vez se ofrece una visión completa de su trayectoria vital, desde a su infancia hasta su madurez en esta exposición, que consta de dos partes.
La primera parte recrea su niñez y adolescencia en Pontevedra, mientras que la segunda parte hace un extenso recorrido por sus proyectos más importantes y significativos a través de los fondos custodiados por la Fundación que lleva su nombre. Los proyectos expuestos representan las diferentes etapas de su trabajo arquitectónico, no muy extenso, pero sí fundamental; y se complementan con material bibliográfico, maquetas, dibujos y muebles diseñados por el propio Alejandro.
Nació Alejandro en el seno de una familia ilustrada y recibió de ella unos genes artísticos que marcaron su personalidad. Desde muy niño mostró una inclinación especial por el dibujo y la música. Alfonso Castelao fue su instructor en la forma de entender las caricaturas, que nunca dejó de hacer, e Iglesias Vilarelle y José Jané educaron su gusto musical con mucho acierto.
Cuando sólo tenía 18 años hizo su primera exposición de caricaturas en la sala de la Junta de Turismo, en la calle Michelena, muestra que compartió con su amigo del alma, Ventura de Dios, Turiñas. Luego ambos jóvenes fueron fundadores de la revista Cristal en 1932 y compartieron una velada inolvidable con García Lorca en la casa del Café Moderno.
La Guerra Civil truncó en dos partes sus estudios en la Escuela de Arquitectura de Madrid, tras pasar antes por la Universidad de Santiago. Alejandro perteneció a la primera promoción de la posguerra, titulada en junio de 1941, y montó un estudio con su compañero y amigo Xavier Lahuerta.
La segunda parte se centra principalmente en ocho obras emblemáticas, desde lo diseño del “Pueblo de Esquivel”, en Sevilla (1952-63), hasta el edificio de Correos de León (1981-84).
Se hace hincapié en el Gobierno Civil de Tarragona (1957-62), la central lechera Clesa (1958-61) y el gimnasio del Colegio Maravillas de Madrid (1960-62), tres proyectos claves que reflejan un cambio en su carrera, cuando se sacudió del clasicismo imperante y se adscribió en los postulados de la modernidad que comenzaba a penetrar tímidamente en España, y que representaron Mies van der Rohe y otros arquitectos europeos que emigraron a Estados Unidos.
La muestra le dedica también un apartado especial a sus obras más pontevedresas: la Casa Domínguez en A Caeira (1973-78) y el Pabellón de los Deportes, buenos ejemplos de sus apuestas renovadoras.
[:gl]
Do 6 de abril ao 27 de maio as salas de exposicións temporais do Sexto acubillan a exposición dedicada á figura do arquitecto pontevedrés Alejandro de la Sota. O Museo súmase con esta gran mostra á celebración do ano 2018 que a Real Academia de Belas Artes de Galicia dedica a figura de Alejandro de la Sota Martínez.
Alejandro de la Sota Martínezfoi un dos grandes arquitectos españois do século XX. Por primeira vez ofrécese unha visión completa da súa traxectoria vital, desde a súa infancia ata a súa madurez, nesta exposición, que consta de dúas partes.
A primeira parte recrea a súa nenez e adolescencia en Pontevedra, mentres que a segunda parte fai un extenso percorrido polos seus proxectos máis importantes e significativos a través dos fondos custodiados pola Fundación que leva o seu nome. Os proxectos expostos representan as diferentes etapas do seu traballo arquitectónico, non moi extenso, pero si fundamental; e compleméntanse con material bibliográfico, maquetas, debuxos e mobles deseñados polo propio Alejandro.
Naceu Alejandro no seo dunha familia ilustrada e recibiu dela uns xenes artísticos que marcaron a súa personalidade. Desde moi neno mostrou unha inclinación especial polo debuxo e a música. Alfonso Castelao foi o seu instrutor na forma de entender as caricaturas, que nunca deixou de facer, e Iglesias Vilarelle e José Jané educaron o seu gusto musical con moito tino.
Cando so tiña 18 anos fixo a súa primeira exposición de caricaturas na sala da Xunta de Turismo, na rúa Michelena, mostra que compartiu co seu amigo da alma, Ventura de Dios, Turiñas. Logo ambos os dous rapaces foron fundadores da revista Cristal en 1932 e compartiron unha velada inesquecible con García Lorca na casa do Café Moderno.
A Guerra Civil truncou en dúas partes os seus estudos na Escola de Arquitectura de Madrid, tras pasar antes pola Universidade de Santiago. Alejandro pertenceu á primeira promoción da posguerra, titulada en xuño de 1941, e montou un estudio co seu compañeiro e amigo Xavier Lahuerta.
A segunda parte céntrase principalmente en oito obras emblemáticas, desde o deseño do “Pueblo de Esquivel”, en Sevilla (1952-63), ata o edificio de Correos de León (1981-84).
Faise fincapé no Goberno Civil de Tarragona (1957-62), a central leiteira Clesa (1958-61) e o ximnasio do Colexio Maravillas de Madrid (1960-62), tres proxectos claves que reflicten un cambio na súa carreira, cando se sacudiu do clasicismo imperante e se adscribiu nos postulados da modernidade que comezaba a penetrar timidamente en España, e que representaron Mies van der Rohe e outros arquitectos europeos que emigraron a Estados Unidos.
A mostra dedícalle tamén un apartado especial as súas obras máis pontevedresas: a Casa Domínguez na Caeira (1973-78) e o Pavillón dos Deportes, bos exemplos das súas apostas renovadoras.
[:en]
From April 6 to May 27 the rooms of temporary exhibitions of the Sexto one shelter the exhibition dedicated to the figure of the architect pontevedrés Alejandro de la Sota. The Museum adds with this great sample to the celebration of the year 2018 that the Royal Academy of Fine arts of Galicia dedicates Alejandro de la Sota Martínez’s figure.
Alejandro de la Sota Martínezwas one of the big Spanish architects of the 20th century. For the first time there offers a complete vision of his vital path, from to his infancy up to his maturity in this exhibition, which consists of two parts.
The first part recreates his childhood and adolescence in Pontevedra, whereas the second part does an extensive tour for his more important and significant projects across the funds guarded by the Foundation that takes his name. The exposed projects represent the different stages of his architectural, not very extensive work, but yes fundamentally; and they complement each other with bibliographical material, models, drawings and furniture designed by the own Alejandro.
Alejandro was born in the bosom of an illustrated family and received of her a few artistic genes that marked his personality. From very child it showed a special tendency to the drawing and the music. Alfonso Castelao was his instructor in the way of understanding the cartoons, which it never stopped doing, and Churches Vilarelle and Jose Jané they educated his musical taste with very much success.
When only he was 18 years old it did his first exhibition of cartoons in the room of the Meeting tourism, in the street Michelena, it shows that he shared with his best friend, Ventura de Dios, Turiñas.. Then both young persons were founders of the magazine Crystal in 1932 and shared an unforgettable party with García Lorca in the house of the Modern Coffee.
The Civil war truncated in two parts his studies in the School of Architecture of Madrid, after happening before for the University of Santiago. Alejandro belonged to the first promotion of the postwar period, titled in June, 1941, and mounted a study with his companion and friend Xavier Lahuerta.
The second part centres principally on eight emblematic works, from I it design of the “Pueblo de Esquivel”, in Seville (1952-63), up to the building of Post office of León (1981-84).
It is emphasized in the Civil government of Tarragona (1957-62), the central dairy Clesa (1958-61) and the gymnasium of the College You Astonish of Madrid (1960-62), three key projects that reflect a change in his career, when it shook off of the commanding classicism and was assigned in the postulates of the modernity that began to penetrate shyly in Spain, and that there represented Mies van der Rohe and other European architects who emigrated to The United States.
A special paragraph dedicates the sample also to his works more pontevedresas: the House Domínguez in To Caeira (1973-78) and the Pavilion of the Sports, good examples of his reinnovating bets.
La importancia que el mar puede llegar a tener en una sociedad, marcando profundamente la mentalidad de sus gentes, sus formas de vida y sus arraigadas tradiciones, se manifiesta en esta pequeña casa “do remo”, situada en el Casco Histórico de Pontedeume.
La precariedad económica que sufrió la mayoría de la sociedad marinera gallega tuvo su lógica repercusión y manifestación en las características de sus viviendas, mediante la utilización de una arquitectura de mínima escala, supeditada en la mayoría de las ocasiones a un pequeño solar que dio como resultado estrechas fachadas y escasas alturas entre plantas.
En la parcela donde se realizó el proyecto existía una de estas viviendas, que era el resultado de sucesivas ampliaciones y transformaciones, la última consistió en sustituir durante un fin de semana la cubierta, se hizo sin técnicos, ni licencia, entre un grupo de vecinos, como era habitual.
La ubicación de la casa, en la parte más elevada de la Plaza del Conde, la convierten en un excelente mirador sobre el escenario que conforma la propia plaza; con el edificio del mercado, y la torre del homenaje perteneciente al desaparecido palacio de los condes de Andrade. A lo lejos, se divisa As Fragas y el estuario del Eume.
Esta peculiaridad de la casa, va a ser la idea que sustente el proyecto, “un mirador sobre un espacio ideal”. Para ello la vivienda se organiza al revés de lo habitual, las zonas de día se sitúan en las dos últimas plantas, y el dormitorio en la primera. La planta baja sirve de entrada y zaguán a la vivienda.
Los primeros condicionantes del proyecto, venían impuestos por normativas municipales obsoletas y criterios más o menos conservacionistas del Organismo de Patrimonio, que en principio parecían inaceptables y absurdos. Empezamos el proyecto ignorando en cierta medida estas imposiciones, atendiendo a la tradición constructiva, a su entorno, y a la confianza depositada por parte de la propietaria en nuestro trabajo.
Ante el mal estado de conservación de los entramados de madera, planteamos la necesidad de realizar un vaciado de toda la edificación, respetando la estructura de los muros de carga primitivos, como elementos que consideramos primordiales dentro de la potente trama medieval del Casco Histórico.
Mientras tanto, en el taller las nuevas vigas de madera esperaban su puesta en obra y reciben las manos de protección adecuadas, para evitar futuros ataques por hongos o insectos.
En una primera reunión se fijan los criterios a seguir en toda la obra, se habla de construcción, los albañiles son los encargados de suplementar los antiguos muros de carga con bloques de termo-arcilla hasta llegar a la cota precisa, y posteriormente los carpinteros realizarán la estructura horizontal con un entramado de vigas y correas de madera de cedro, que durante la obra serán utilizados de andamio por los operarios. Decidimos comenzar la casa por el tejado, para proteger de la lluvia los muros de carga y las distintas fases de obra aún pendientes de ser ejecutadas.
Todo el proceso se realiza sin prisas, garantizando la seguridad de los operarios y tomando especial cuidado en los apoyos de las vigas y correas en los muros de carga.
Antiguamente, cuando era preciso que el cerramiento fuese ligero, se solía emplear una estructura de barrotillos que posteriormente se revocaba con un mortero bastardo, hoy en día existen sistemas más propios de la obra civil que de la edificación, que permiten solucionar de manera muy similar un cerramiento de estas características. En este caso en vez del barrotillo, se empleó una malla de “metal deployed”, que fijado a la estructura vertical de madera de la fachada, sirvió de soporte para realizar una membrana de mortero de cal y cemento armada, muy ligera y económica. Este cerramiento se completó con un aislamiento térmico-acústico de lana de roca y un trasdosado interior de planchas de yeso. Para evitar que cualquier movimiento de la estructura afectase a estos revocos, se dejó una junta entre el enfoscado y el entramado de madera. Todos los revocos exteriores se realizaron con un mortero bastardo de cal, al que finalmente se le aplicó superficialmente con brocha una pintura al silicato.
Una vez que los carpinteros colocan los tableros contrachapeados fenólicos sobre la estructura, otros operarios realizan la solera seca que va a servir de soporte al pavimento duro del baño, y los espacios de servicio. Esta solera consta de una plancha de poliestireno extrusionado de 30 mm. y tres capas de yeso de 13 mm. cada una. En el resto de la vivienda, la solera seca se sustituye por una tarima flotante Junckers de roble de 22 mm. colocada sobre unas planchas de corcho de 4 cms.
La tabiquería interior y los trasdosados de los muros de carga, se realiza con planchas de yeso, atornilladas a una estructura de perfiles de acero galvanizados. Este sistema permite ubicar en su interior instalaciones de electricidad y fontanería. Para mejorar el confort acústico y térmico de estos cerramientos se incorpora al conjunto un aislamiento de lana de roca.
La carpintería exterior al igual que la estructura está ejecutada con madera de cedro y se le aplica el mismo tratamiento. La estructura de madera de la fachada, funciona como parte fija y batiente de las ventanas que se enrasan con el cerramiento, al igual que las edificaciones tradicionales próximas, que no precisaron de arquitecto. En cubierta se dispone un lucernario que introduce la luz en la vivienda, y ayuda a iluminar el espacio de la escalera.
Obra: Rehabilitación de vivienda unifamiliar en el Casco Histórico de Pontedeume
Localización: Pontedeume, A Coruña, Galicia, España
Autor: Jorge Salgado Cortizas
Colaboradores: Patricia Otero Mariño
Otro colaboradores: Juan Carracedo, contratista / Francisco Esmoris, jefe de obra / Antonio Bermúdez, encargado / Eduardo Castro y Jesús Gerpe, albañiles / António Bello, herrero / Miguél Garrido, carpintero / Luis Collazo, electricista / Manuel Fraga, fontanero.
Año: 2016
Fotografía: Ana Amado | Jorge Salgado Cortizas
[:gl]
A importancia que o mar pode chegar a ter nunha sociedade, marcando profundamente a mentalidade das súas xentes, as súas formas de vida e as súas arraigadas tradicións, maniféstase nesta pequena casa “ do remo”, situada no Centro histórico de Pontedeume.
A precariedade económica que sufriu a maioría da sociedade mariñeira galega tivo a súa lóxica repercusión e manifestación nas características das súas vivendas, mediante a utilización dunha arquitectura de mínima escala, supeditada na maioría das ocasións a un pequeno solar que deu como resultado estreitas fachadas e escasas alturas entre plantas.
Na parcela onde se realizou o proxecto existía unha destas vivendas, que era o resultado de sucesivas ampliacións e transformacións, a última consistiu en substituír durante un fin de semana a cuberta, fíxose sen técnicos, nin licenza, entre un grupo de veciños, como era habitual.
A localización da casa, na parte máis elevada da Praza do Conde, convértena nun excelente miradoiro sobre o escenario que conforma a propia praza; co edificio do mercado, e a torre da homenaxe pertencente ao desaparecido palacio dos condes de Andrade. De lonxe, divísase As Fragas e o estuario do Eume.
Esta peculiaridade da casa, vai ser a idea que sustente o proxecto, “un miradoiro sobre un espazo ideal”. Para iso a vivenda organízase ao revés do habitual, as zonas de día sitúanse nas dúas últimas plantas, e o dormitorio na primeira. A planta baixa serve de entrada e zaguán á vivenda.
Os primeiros condicionantes do proxecto, viñan impostos por normativas municipais obsoletas e criterios máis ou menos conservacionistas do Organismo de Patrimonio, que en principio parecían inaceptables e absurdos. Empezamos o proxecto ignorando en certa medida estas imposicións, atendendo á tradición construtiva, á súa contorna, e á confianza depositada por parte da propietaria no noso traballo.
Ante o mal estado de conservación dos armazóns de madeira, expomos a necesidade de realizar un baleirado de toda a edificación, respectando a estrutura dos muros de carga primitivos, como elementos que consideramos primordiais dentro da potente trama medieval do Centro histórico.
Mentres tanto, no taller as novas vigas de madeira esperaban a súa posta en obra e reciben as mans de protección adecuadas, para evitar futuros ataques por fungos ou insectos.
Nunha primeira reunión fíxanse os criterios para seguir en toda a obra, fálase de construción, os albaneis son os encargados de suplementar os antigos muros de carga con bloques de termo-arxila ata chegar á cota precisa, e posteriormente os carpinteiros realizarán a estrutura horizontal cun armazón de vigas e correas de madeira de cedro, que durante a obra serán utilizados de estada polos operarios. Decidimos comezar a casa polo tellado, para protexer da choiva os muros de carga e as distintas fases de obra aínda pendentes de ser executadas.
Todo o proceso realízase sen présas, garantindo a seguridade dos operarios e tomando especial coidado nos apoios das vigas e correas nos muros de carga.
Antigamente, cando era preciso que o cerramento fose lixeiro, adoitábase empregar unha estrutura de barrotillos que posteriormente se revogaba cun morteiro bastardo, hoxe en día existen sistemas máis propios da obra civil que da edificación, que permiten solucionar de maneira moi similar un cerramento destas características. Neste caso no canto do barrotillo, empregouse unha malla de “metal deployed”, que fixado á estrutura vertical de madeira da fachada, serviu de soporte para realizar unha membrana de morteiro de cal e cemento armada, moi lixeira e económica. Este cerramento completouse cun illamento térmico-acústico de la de roca e un trasdosado interior de ferros de yeso. Para evitar que calquera movemento da estrutura afectase a estes revocos, deixouse unha xunta entre o enfoscado e o armazón de madeira. Todos os revocos exteriores realizáronse cun morteiro bastardo de cal, ao que finalmente se lle aplicou superficialmente con brocha unha pintura ao silicato.
Unha vez que os carpinteiros colocan os taboleiros contrachapeados fenólicos sobre a estrutura, outros operarios realizan a soleira seca que vai servir de soporte ao pavimento duro do baño, e os espazos de servizo. Esta soleira consta dun ferro de poliestireno extrusionado de 30 mm. e tres capas de yeso de 13 mm. cada unha. No resto da vivenda, a soleira seca substitúese por unha tarima flotante Junckers de carballo de 22 mm. colocada sobre uns ferros de cortiza de 4 cms.
A tabiquería interior e os trasdosados dos muros de carga, realízase con ferros de yeso, atornilladas a unha estrutura de perfís de aceiro galvanizados. Este sistema permite situar nas súas interior instalacións de electricidade e fontanería. Para mellorar o confort acústico e térmico destes cerramentos incorpórase ao conxunto un illamento de la de roca.
A carpintería exterior do mesmo xeito que a estrutura está executada con madeira de cedro e aplícaselle o mesmo tratamento. A estrutura de madeira da fachada, funciona como parte fixa e batiente das xanelas que se enrasan co cerramento, do mesmo xeito que as edificacións tradicionais próximas, que non precisaron de arquitecto. En cuberta disponse un lucernario que introduce a luz na vivenda, e axuda a iluminar o espazo da escaleira.
Obra: Rehabilitación de vivenda unifamiliar no Casco Histórico de Pontedeume
Emprazamento: Pontedeume, A Coruña, Galicia, España
Autor: Jorge Salgado Cortizas
Colaboradores: Patricia Otero Mariño
Outros colaboradores: Juan Carracedo, contratista / Francisco Esmoris, xefe de obra / Antonio Bermúdez, encargado / Eduardo Castro e Jesús Gerpe, albañiles / António Bello, ferreiio / Miguél Garrido, carpinteiro / Luis Collazo, electricista / Manuel Fraga, fontaneiro.
Ano: 2016
Fotografía: Ana Amado | Jorge Salgado Cortizas
[:en]
The importance that the sea can manage to have in a company, marking deeply the mentality of his peoples, his forms of life and his deep-rooted traditions, demonstrates in this small “oar” house, placed in Pontedeume’s Historical Hull.
The economic precariousness that suffered the majority of the seaworthy Galician company had his logical repercussion and manifestation in the characteristics of his housings, by means of the utilization of an architecture of minim it climbs, subordinated in the majority of the occasions to a small lot that gave like proved narrow fronts and scanty heights between plants.
In the plot where the project was realized it existed one of these housings, which was the result of successive extensions and transformations, the last one consisted of replacing during a weekend the cover, was done without technical personnel, he does not even license, between a group of neighbors, since habitual age.
The location of the house, in the highest part of the Plaza of the Count, they turn her into an excellent viewing-point on the scene that shapes the own square; with the building of the market, and the tower of the honoring belonging to the missing palace of the counts of Andrade. In the distance, it is spied Seize Raspberries and the estuary of the Eume.
This peculiarity of the house, it is going to be the idea that sustains the project, “a viewing-point on an ideal space”. For it the housing is organized upside-down of the habitual thing, the zones by day place in the last two plants, and the bedroom in the first one. The ground floor uses as entry and vestibule to the housing.
The first determining ones of the project, were coming imposed by municipal obsolete regulations and more or less conservationist criteria of the Organism of Heritage, which at first seemed to be unacceptable and absurd. We begin the project ignoring uo to a point these impositions, attending to the constructive tradition, to his environment, and to the confidence deposited on the part of the owner in our work.
Before the evil been of conservation of the studdings of wood, we raise the need to realize an emptying of the whole building, respecting the structure of the primitive walls of load, as elements that we consider to be basic inside the powerful medieval plot of the Historical Hull.
Meanwhile, in the workshop the new girders of wood were waiting for his putting in work and they receive the suitable hands of protection, to avoid futures attack for fungi or insects.
In the first meeting the criteria are fixed to continuing in the whole work, one speaks about construction, the bricklayers are the managers of suplementar the former walls of load with blocks of thermos – clay up to coming to the precise level, and later the carpenters will realize the horizontal structure with a studding of girders and straps of wood of cedar, which during the work will be used of scaffolding by the operatives. We decide to begin the house for the roof, to protect from the rain the walls of load and the different still hanging phases on work of being executed.
The whole process is realized without hurries, guaranteeing the safety of the operatives and taking special care in the supports of the girders and straps in the walls of load.
Former, when it was necessary that the closing was light, one was in the habit of using a structure of barrotillos that later was revoked by a bastard mortar, nowadays there exist systems more own of the civil work that of the building, which they allow to solve in a very similar way a closing of these characteristics. In this case instead of the barrotillo, a mesh used of “metal deployed”, that fixed to the vertical structure of wood of the front, used as support to realize a membrane of mortar of lime and cement armed, very light and economic. This closing was completed by a thermal – acoustic isolation of rock wool and an interior trasdosado of plates of plaster. To prevent any movement of the structure from affecting these revocos, a meeting was left between the plaster and the studding of wood. All the exterior revocos carried out with a bastard mortar of lime, to which finally a painting was applied to him superficially by brush to the silicate.
As soon as the carpenters place the counter plated phenolic boards on the structure, other operatives realize the dry crossbeam that is going to use as support to the hard pavement of the bath, and the spaces of service. This crossbeam consists of a plate of polystyrene extrusionado of 30 mm. And three caps of plaster of 13 mm. Each one. In the rest of the housing, the dry crossbeam is replaced with a floating dais Junckers of oak of 22 mm. Placed on a few plates of cork of 4 cms.
The interior tabiquería and the trasdosados of the walls of load, carries out with plates of plaster, screwed to a profile structure of steel galvanized. This system allows to locate in his interior facilities of electricity and plumbing. To improve the acoustic and thermal comfort of these closings an isolation of rock wool joins to the set.
The exterior carpentry as the structure is executed by wood of cedar and the same treatment is applied to him. The structure of wood of the front, it works as fixed part and jamb of the windows that enrasan with the closing, as the next traditional buildings, which were not necessary architect. In cover there arranges a lucernario that introduces the light in the housing, and helps to illuminate the space of the stairs.
Work: Rehabilitation of one-family housing in Pontedeume’s Historical Hull
Location: Pontedeume, A Coruña, Galicia, Spain
Author: Jorge Salgado Cortizas
Collaborators: Patricia Otero Mariño
Another collaborators: Juan Carracedo, contractor / Francisco Esmoris, Chief of work / Antonio Bermúdez, manager / Eduardo Castro y Jesús Gerpe, bricklayers / António Bello, blacksmith / Miguél Garrido, carpenter / Luis Collazo, electrician / Manuel Fraga, plumber.
Year: 2016
Photography: Ana Amado | Jorge Salgado Cortizas
La I Bienal Internacional de Educación en arquitectura para la infancia y juventud es un evento que trata de reunir experiencias relacionadas con este tema en el ámbito internacional. Se trata de una plataforma desde la que compartir, debatir, experimentar y difundir proyectos educativos y de investigación que trabajan con el espacio (doméstico, urbano, colectivo, natural…) y en los que el niño/joven es el protagonista.
La celebración de una Bienal es uno de los proyectos surgidos a raíz del III Encuentro Internacional de Educación en Arquitectura. Dicho Encuentro fue organizado por el Grupo Playgrounds (actualmente Asociación Ludantia Arquitectura y Educación) en el Museo Reina Sofía (Madrid) el 16 y 17 de enero de 2016.
Uno de los objetivos de las personas dedicadas a la educación de la arquitectura es lograr incluir al niño/joven en la ciudad y ser mediadores para que se escuche su opinión acerca de ella, con la firme creencia de que con ello se lograrán entornos mejores. Por ello el tema elegido para esta primera edición es el espacio público bajo el título:
«Habitar desde lo lúdico: del patio escolar a la ciudad como tablero de juego».1
La Bienal busca ser un evento de apertura social en el que intercambiar experiencias en torno a la educación en arquitectura y profundizar a nivel metodológico y de investigación, pero también una vía para mostrar el enorme potencial transformador que la infancia/juventud tiene sobre nuestras ciudades y hacerlo con la mejor herramienta posible: los proyectos educativos.
Es un evento abierto a centros escolares, arquitectos, profesionales de la educación, artistas, organizaciones gubernamentales o municipales, organizaciones sin ánimo de lucro y personas/colectivos independientes de todo el mundo interesados en la educación del medio construido. Si bien hasta ahora ha habido proyectos educativos introducidos dentro de Bienales de Arquitectura o de Arte, este proyecto invierte el sentido de avance siendo la educación el fin en sí mismo y los procesos arquitectónicos y artísticos el medio de llegar a ella. La primera edición de la Bienal, una idea original de Jorge Raedó, se celebrará en Pontevedra del 10 de mayo al 17 de junio de 2018.
Conferencias y exposiciones.
10-12 mayo: inauguración de la Bienal. Ciclo de conferencias. Consulta nuestro Programa.
10 de mayo-17 de junio: Exposiciones en el Pazo da Cultura:
– Proyectos educativos I Bienal
– Proyectos de arquitectura e infancia en Colombia
– Expo-activa
– UIA Children Golden Cubes
1 Por espacio público se entienden aquellos espacios colectivos ubicados en un medio urbano (calle, plaza, parque, plagyround), rural, natural, escolar (patio, espacios comunes) o incluso lugares cedidos temporalmente para el uso colectivo (edificios industriales, solares, etc.).
La visita del Papa nos ha dejado varios temas para reflexionar, uno de ellos es el rol que debiera cumplir la base aérea “Las Palmas” en la Lima del siglo XXI.
Como bien es sabido, Lima se ha duplicado en habitantes y superficie en los últimos cuarenta años, y ese crecimiento no ha tenido como correlato un modelo de planificación que reserve espacios para el desarrollo de áreas verdes y equipamientos de escala metropolitana. En ese proceso, el ejército se reservó ciertos predios para la ubicación de sus instalaciones y servicios, en lo que en ese entonces eran zonas periféricas, pero que hoy están rodeadas de ciudad. Esta realidad no solo dificulta el funcionamiento de las instalaciones, sino que también impacta en la calidad de vida de los vecinos, afectados por la contaminación sonora y los riesgos propios ese tipo de actividades.
Gran expectativa por misa del papa Francisco en base aérea Las Palmas | Fuente: AFP | rpp.pe
Ya existen casos de predios militares convertidos en urbanos, como el cuartel “La Pólvora”, y la base aérea de “Collique”, que, si bien han ayudado a disminuir el déficit de vivienda, su nivel de aporte en espacios públicos y equipamientos a escala metropolitana es escaso. Hace años que se viene hablando del futuro de la base aérea “Las Palmas”, y la mirada ha sido muy similar a la de “Collique”, con el incentivo que su ubicación es más atractiva para el mercado inmobiliario.
Por otro lado, la misa celebrada el domingo pasado pone en evidencia la escala de la pista de aterrizaje, que representa el 13% del total del complejo militar (60has. de 472Has.), y donde se reunieron aproximadamente un millón doscientas mil personas, población equivalente a la del distrito de San Juan de Lurigancho.
¿Cuál sería el mejor uso futuro de un predio similar en superficie al distrito de Jesús María, el mismo que alberga al Campo de Marte y la Residencial San Felipe?
Elaboración propia sobre la base de Google Earth
Según el diario Gestión, el déficit de viviendas en la ciudad es de 612 mil unidades, utilizando la densidad del mismo distrito podríamos estar hablando de cerca de 20 mil hogares, que en edificios de 5 pisos ocuparían menos del 10% del suelo del complejo militar. Con este cálculo rápido podemos darnos una idea del enorme potencial que tiene el predio para aportar a la solución de la demanda habitacional y déficit de equipamientos y espacios públicos de nuestra urbe.
Los limeños merecemos una gran ciudad, existen notables ejemplos internacionales en los que se han reconvertido predios similares para usos urbanos, generando, además de vivienda, importantes espacios públicos y equipamientos. Podríamos hablar de ciudades europeas y norte americanas, pero mejor revisar el caso de la ciudad de Quito, donde el proceso de reconversión de su antiguo aeropuerto está en marcha, con un ambicioso proyecto de renovación urbana que aportará a la ciudad un gran parque de 136 hectáreas, equipado con diversos servicios culturales y deportivos.
Elaboración propia sobre la base de Google Earth
Estos grandes proyectos urbanos debieran propiciar también la reflexión sobre las políticas nacionales de vivienda. Iván Alonso, en su artículo “Aléjate de mí, oh tren de cercanías”, ha puesto en tela de juicio la pertinencia de la construcción del anunciado tren para Lima, argumentando que el supuesto beneficio en la creación de nuevas viviendas no justificaría el costo de su construcción y funcionamiento. Si bien, y como urbanista, considero que las inversiones en infraestructura urbana no deben determinarse solamente con argumentos económicos, también pongo en duda el beneficio real de tan importante inversión, siendo que su justificación está en la creación de nuevas ciudades satélites para reducir el déficit de vivienda, formula que ha fracasado a nivel mundial.
Bajo este enfoque, el complejo militar de “Las Palmas” toma un rol protagónico en el desarrollo futuro de la ciudad, sustentado además en su fácil conexión con el Metro Línea 1, el Metropolitano, la ampliación de la Vía Expresa, la Panamericana Sur y el Circuito de Playas. Su importante superficie nos permite pensar en modelos alternativos de vivienda social, como edificios destinados a alquiler bajo el formato recientemente anunciado por el Ministro Bruce, propiciando la mixtura social y ofreciendo a las parejas jóvenes departamentos bien ubicados que les permitan reducir sus tiempos de desplazamiento, y por ende mejorar su calidad de vida urbana.
Estamos a tiempo de proyectar nuestra ciudad con grandeza, dejemos de pensar que el futuro está en los arenales del norte y sur, y reenfoquemos en los grandes predios con usos disfuncionales, donde seguro encontraremos respuestas para la ciudad del mañana en la que todos soñamos vivir.
Aldo G. Facho Dede · Arquitecto urbanista Lima · Abril 2018 Con la colaboración de Carlos Morales Dávila Autor del Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad y fundador de la Red Latinoamericana de Urbanistas
A visita do Papa deixounos varios temas para reflexionar, un deles é o rol que debese cumprir a base aérea “As Palmas” na Lima do século XXI
Como ben é sabido, Lima duplicouse en habitantes e superficie no últimos corenta anos, e ese crecemento non tivo como correlato un modelo de planificación que reserve espazos para o desenvolvemento de áreas verdes e equipamentos de escala metropolitana. Nese proceso, o exército reservouse certos predios para a localización das súas instalacións e servizos, no que nese entón eran zonas periféricas, pero que hoxe están rodeadas de cidade. Esta realidade non só dificulta o funcionamento das instalacións, senón que tamén impacta na calidade de vida dos veciños, afectados pola contaminación sonora e os riscos propios ese tipo de actividades.
Gran expectativa pola misa do papa Francisco na base aérea As Palmas | Fonte: AFP | rpp.pe
Xa existen casos de predios militares convertidos en urbanos, como o cuartel “A Pólvora”, e a base aérea de “Collique”, que, aínda que axudaron a diminuír o déficit de vivenda, o seu nivel de achega en espazos públicos e equipamentos a escala metropolitana é escaso. Hai anos que vén falando do futuro da base aérea “As Palmas”, e a mirada foi moi similar á de “Collique”, co incentivo que a súa localización é máis atractiva para o mercado inmobiliario.
Doutra banda, a misa celebrada o domingo pasado pon en evidencia a escala da pista de aterraxe, que representa o 13% do total do complexo militar (60has. de 472Has.), e onde se reuniron aproximadamente un millón duascentas mil persoas, poboación equivalente á do distrito de San Juan de Lurigancho.
Cal sería o mellor uso futuro dun predio similar en superficie ao distrito de Jesús María, o mesmo que alberga ao Campo de Marte e a Residencial San Felipe?
Elaboración propia sobre a base de Google Earth
Segundo a diario Gestión, o déficit de vivendas na cidade é de 612 mil unidades, utilizando a densidade do mesmo distrito poderiamos estar a falar de preto de 20 mil fogares, que en edificios de 5 pisos ocuparían menos do 10% do chan do complexo militar. Con este cálculo rápido podemos darnos unha idea do enorme potencial que ten o predio para achegar á solución da demanda habitacional e déficit de equipamentos e espazos públicos da nosa urbe.
Os limeños merecemos unha gran cidade, existen notables exemplos internacionais nos que se reconverteron predios similares para usos urbanos, xerando, ademais de vivenda, importantes espazos públicos e equipamentos. Poderiamos falar de cidades europeas e norte americanas, pero mellor revisar o caso da cidade de Quito, onde o proceso de reconversión do seu antigo aeroporto está en marcha, cun ambicioso proxecto de renovación urbana que achegará á cidade un gran parque de 136 hectáreas, equipado con diversos servizos culturais e deportivos.
Elaboración propia sobre la base de Google Earth
Estes grandes proxectos urbanos debesen propiciar tamén a reflexión sobre as políticas nacionais de vivenda. Iván Alonso, no seu artigo “Afástache de min, oh tren de proximidade”, puxo en cuestión a pertinencia da construción do anunciado tren para Lima, argumentando que o suposto beneficio na creación de novas vivendas non xustificaría o custo da súa construción e funcionamento. Aínda que, e como urbanista, considero que os investimentos en infraestrutura urbana non deben determinarse soamente con argumentos económicos, tamén poño en dúbida o beneficio real de tan importante investimento, sendo que a súa xustificación está na creación de novas cidades satélites para reducir o déficit de vivenda, formula que fracasou a nivel mundial.
Baixo este enfoque, o complexo militar de “As Palmas” toma un rol protagónico no desenvolvemento futuro da cidade, sustentado ademais na súa fácil conexión co Metro Liña 1, o Metropolitano, a ampliación da Vía Expresa, a Panamericana Sur e o Circuíto de Praias. A súa importante superficie permítenos pensar en modelos alternativos de vivenda social, como edificios destinados a aluguer baixo o formato recentemente anunciado polo Ministro Bruce, propiciando a mixtura social e ofrecendo ás parellas novas departamentos ben situados que lles permitan reducir os seus tempos de desprazamento, e polo tanto mellorar a súa calidade de vida urbana.
Estamos a tempo de proxectar a nosa cidade con grandeza, deixemos de pensar que o futuro está nos areais do norte e sur, e reenfoquemos nos grandes predios con usos disfuncionais, onde seguro atoparemos respostas para a cidade do mañá na que todos soñamos vivir.
The visit of the Pope has left several topics us to think, one of them is the role that must fulfill the “Las Palmas” air base in the Lima of the 21st century.
Good is known, Lima has doubled in inhabitants and surface in the last forty years, and this growth has not had like correlato a model of planning who reserves spaces for the development of green areas and equipments on a large scale metropolitan. In this process, the army saved himself certain lands for the location of his facilities and services, in what in this then they were peripheral zones, but that today are surrounded with city. This reality not only impedes the functioning of the facilities, but also it affects the quality of life of the neighbors, affected by the sonorous pollution and the own risks this type of activities.
Great expectation for mass of the dad Francisco in “Las Palmas” air base | Source: AFP | rpp.pe
Already there exist cases of military lands turned in urban, as the “La Pólvora” barrack, and the air base of “Collique”, that, though they have helped to diminish the deficit of housing, his level of contribution in public spaces and equipments to metropolitan scale is scanty. For years one comes speaking about the future of the “Las Palmas” air base, and the look has been very similar to that of “Collique”, with the incentive that his location is more attractive for the real-estate market.
On the other hand, the mass celebrated last Sunday puts in evidence the scale of the runway, which represents 13 % of the total of the military complex (60has. Of 472Has.), and where there met approximately million two hundred thousand persons, population equivalent to that of the San Juan de Lurigancho district.
Which would be the best future use of a similar land in surface to the district of Jesus Maria, the same one that it shelters to Mars’ Field and Residential San Philip?
Own production on the base of Google Earth
According to the Gestion diary, the deficit of housings in the city is 612 thousand units, using the density of the same district we might be speaking closely about 20 thousand homes, which in buildings of 5 floors would occupy less than 10% of the soil of the military complex. With this rapid calculation we can give us an idea of the enormous potential that has the land to reach to the solution of the demand habitacional and deficit of equipments and public spaces of our city.
The natives of Lima we deserve a great city, there exist notable international examples into which similar lands have re-turned for urban uses, generating, besides housing, important public spaces and equipments. We might speak about European cities and north Americans, but better to check the case of the city of Quito, where the process of restructuring of his former airport is in march, with an ambitious project of urban renovation that will contribute to the city a great park of 136 hectares, equipped with diverse cultural and sports services.
Own production on the base of Google Earth
These big urban projects must propitiate also the reflection on the national policies of housing. Iván Alonso, in his article “Move away from me, oh suburban train”, it has put in fabric of judgment the relevancy of the construction of the announced train for Lima, arguing that the supposed benefit in the creation of new housings would not justify the cost of his construction and functioning. Though, and as town planner, I think that the investments in urban infrastructure must not decide only with economic arguments, also I question the royal benefit of so important investment, being that his justification is in the creation of new cities satellites to reduce the deficit of housing, it formulates that it has failed worldwide.
Under this one focus, the “Las Palmas” military complex in the Metropolitan takes a leading role in the future development of the city, sustained in addition in his easy connection with the Meter Line 1, the extension of the Route Expresses, Pan-American South and the Beach circuit. His important surface allows us to think about alternative models of social housing, as buildings destined for rent under the format recently announced by the Secretary Bruce, propitiating the social mixture and offering to the young pairs located well departments that allow them to reduce his times of displacement, and for ende to improve his quality of urban life.
We are in time of projecting our city with greatness, let’s stop thinking that the future is in the sandbanks of the north and south, and let’s refocus in the big lands with disfunctional uses, sure where we will find answers for the city of the tomorrow in which we we all dream to live.
Aldo G. Facho Dede · Architect and town planner Lima · April 2018 With Carlos Morales Dávila’s collaboration Author of the Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad and founder of the Red Latinoamericana de Urbanistas
No recuerdo el año, pero sí que recuerdo que era invierno. Abrí un libro sospechoso de la biblioteca de la universidad, muy bien surtida de escondrijos y libros equivocados, y me encontré con la imagen que ilustra este post, Concetto Spaziale Attese, 1968. En esos tiempos andaba obsesionado por Barragán, nada especialmente destacable para un alumno de tercer o cuarto curso. Sin embargo la imagen de la tela acuchillada de Lucio Fontana, abrió una herida en el concepto del espacio que me ha acompañado siempre. No hay absolutamente nada entre la apariencia espacial de Barragán y las telas heridas de Fontana, y sin embargo la coincidencia espacio temporal del momento, me lleva constantemente a asociar a Barragán con Fontana y viceversa. Quizás esta relación, también equivocada, se convierta en otro artículo algún día.
Salto varios lustros hasta llegar a hoy. Recupero el Manifiesto Blanco1de 1946, precursor de la idea de Spazialismo. De nuevo, en un libro erróneo, dispuesto en un no-lugar, una mesa obsolescente en una casa extraña, la que últimamente acoge mis noches, encuentro este texto vital. Hay algo profundamente precario en este encuentro. Y sin embargo también hay algo especialmente pertinente.
Sin querer malograr la memoria del artista italoargentino, procedo a destacar algunos de los puntos del anciano manifiesto, cambiando toda referencia al arte, por el de arquitectura. Él no me lo perdonaría nunca, lo sé, pero murió en 1968. Yo todavía estoy vivo. Aún así le pido disculpas.
Este ejercicio, de suplantación2 simplemente consiste en cambiar la palabra arte por la palabra arquitectura. De esta manera tan sencilla, el texto se vuelve transgresoramente contemporáneo, es decir, de su tiempo, del tiempo de hoy, sea este el que decidamos que sea.
Veamos…
Estamos continuando la evolución de la arquitectura…
La arquitectura se encuentra en un período de latencia. Hay una fuerza que el hombre3 no puede manifestar. Nosotros la expresamos en forma literal en este manifiesto.
Por eso pedimos a todos los hombres de ciencia del mundo que saben que la arquitectura es una necesidad vital de la especie, que orienten una parte de sus investigaciones hacia el descubrimiento de esa sustancia luminosa y maleable y de los instrumentos que producirán sonidos, que permitan el desarrollo de la arquitectura tetradimensional.
Las ideas no se refutan. Se encuentran en germen en la sociedad, luego los pensadores y los arquitectos las expresan.
Todas las cosas surgen por necesidad y son de valor en su época.
Las transformaciones en los medios materiales de vida determinan los estados psíquicos del hombre a través de la historia.
Se transforma el sistema que dirige la civilización desde sus orígenes.
Los hallazgos desmesurados de la ciencia gravitan sobre esa nueva organización de la vida.
El descubrimiento de nuevas fuerzas físicas, el dominio sobre la materia y el espacio impone gradualmente al hombre condiciones que no han existido en toda la historia. La aplicación de esos hallazgos en todas las formas de la vida produce una modificación en la naturaleza del hombre. El hombre toma una estructura psíquica diferente.
Hoy, el conocimiento experimental reemplaza al conocimiento imaginativo. Tenemos conciencia de un mundo que existe y se explica por sí mismo, y que no puede ser modificado por nuestras ideas.
Necesitamos una arquitectura válida por sí misma…
La vida apacible ha desaparecido. La noción de lo rápido es constante en la vida del hombre.
La era arquitectónica de los colores y las formas paralíticas toca a su fin. El hombre se torna de más en más insensible a las imágenes clavadas sin indicios de vitalidad. Las antiguas imágenes inmóviles no satisfacen las apetencias del hombre nuevo formado en la necesidad de acción, en la convivencia con la mecánica, que le impone un dinamismo constante. La estética del movimiento orgánico reemplaza a la agotada estética de las formas fijas.
Invocando esta mutación operada en la naturaleza del hombre en los cambios psíquicos y morales y de todas las relaciones y actividades humanas, abandonamos la práctica de las formas de la arquitecturaconocidas y abordamos el desarrollo de una arquitectura basada en la unidad del tiempo y del espacio.
La arquitectura nueva toma sus elementos de la naturaleza.
La existencia, la naturaleza y la materia son una perfecta unidad. Se desarrollan en el tiempo y en el espacio.
El cambio es la condición esencial de la existencia. El movimiento, la propiedad de evolucionar y desarrollarse es la condición básica de la materia. Esta existe en movimiento y no de otra manera. Su desarrollo es eterno. El color y el sonido se encuentran en la naturaleza ligados a la materia.
La materia, el color y el sonido en movimiento, son los fenómenos cuyo desarrollo simultáneo integra la nueva arquitectura.
La construcción de formas voluminosas en mutación mediante una sustancia plástica y movible.
Dispuestos en el espacio actúan en forma sincrónica, integran imágenes dinámicas.
Exaltamos así la naturaleza en todo su sentido.
La materia en movimiento manifiesta su existencia total y eterna, desarrollándose en el tiempo y en el espacio, adoptando en su mutación distintos estados de la existencia.
Concebimos al hombre en su reencuentro con la naturaleza, en su necesidad de vincularse a ella para tomar nuevamente el ejercicio de sus valores originales. Postulamos una comprensión cabal de los valores primarios de la existencia, por eso instauramos en la arquitectura los valores sustanciales de la naturaleza.
Presentamos la sustancia, no los accidentes. No representamos al hombre, ni a los demás animales ni a las otras formas. Estas son manifestaciones de la naturaleza, mutables en el tiempo, que cambian y desaparecen según la sucesión de los fenómenos. Sus condiciones físicas y psíquicas están sujetas a la materia y a su evolución. Nos dirigimos a la materia y a su evolución, fuentes generatrices de la existencia.
Tomamos la energía propia de la materia, su necesidad de ser y desarrollarse.
Postulamos una arquitectura libre de todo artificio estético. Practicamos lo que el hombre tiene de natural, de verdadero. Rechazamos las falsedades estéticas inventadas por el arte especulativo.
Nos ubicamos cerca de la naturaleza como nunca lo ha estado la arquitectura en su historia.
Nuestra intención es abordar en una síntesis todas las vivencias del hombre, que unidas a la función de sus condiciones naturales, constituya una manifestación propia del ser.
De este nuevo estado de la conciencia surge una arquitectura integral, en el cual el ser funciona y se manifiesta en su totalidad.
Concebimos la síntesis como una suma de elementos físicos: color, sonido, movimiento, tiempo, espacio, integrando una unidad físico psíquica. Color, el elemento del espacio, sonido el elemento del tiempo y el movimiento que se desarrolla en el tiempo y en el espacio, son las formas fundamentales de la nueva arquitectura, que contiene las cuatro dimensiones de la existencia. Tiempo y espacio.
La nueva arquitectura requiere la función productiva de todas las energías del hombre, en la creación y en la interpretación. El ser se manifiesta integralmente con la plenitud de su vitalidad.
Por cierto, a mí también me pasa que cuando veo una fotografía de Lucio Fontana, creo estar viendo a Antonio Tabucchi.
Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, noviembre 2013
Notas:
1Manifiesto Blanco, publicado como opúsculo en Buenos Aires en 1946,nunca fue firmado por Lucio Fontana, de hecho fue producido bajo su dirección por los estudiantes Bernardo Arias, Horacio Cazeneuve, Marcos Fridman, Pablo Arias, Rodolfo Burgos, Enrique Benito, César Bernal, Luís Coll, Adolfo Hansen y Jorge Rocamonte. A todos ellos les pido también disculpas.
2 Es decir, literalmente cambio la palabra arte y todas aquellas palabras que hacen referencia al arte, por la de arquitectura. También he procedido a eliminar algunas partes del manifiesto por considerar que aportan relativamente poco a este ejercicio de transvestismo. He destacado en negrita los cambios para que aquellos conocedores del texto original puedan corroborar la honestidad de mi engaño.
3 Me gustaría cambiar la palabra hombre por la palabra individuo, claramente más trans-genérica, pero me ha parecido demasiada manipulación. No hay que olvidar que el texto es de 1946 y la palabra hombre aludía a todos los géneros de su especie, ya fuesen del género masculino, femenino u otro. Es curioso que hoy esta palabra suene tan excluyente.
[:gl]Concetto Spaziale Attese, 1968
Non recordo o ano, pero si que recordo que era inverno. Abrín un libro sospeitoso da biblioteca da universidade, moi ben fornecida de escondrijos e libros equivocados, e atopeime coa imaxe que ilustra este post, Concetto Spaziale Attese, 1968. Neses tempos andaba obsesionado por Barragán, nada especialmente destacable para un alumno de terceiro ou cuarto curso. Con todo a imaxe da tea acoitelada de Lucio Fontana, abriu unha ferida no concepto do espazo que me acompañou sempre. Non hai absolutamente nada entre a aparencia espacial de Barragán e as teas feridas de Fontana, e con todo a coincidencia espazo temporal do momento, lévame constantemente a asociar a Barragán con Fontana e viceversa. Quizais esta relación, tamén equivocada, convértase nun post algún día.
Salto varios lustros ata chegar a hoxe. Recupero o Manifiesto Branco1de 1946, precursor da idea de Spazialismo. De novo, nun libro erróneo, disposto nun non-lugar, unha mesa obsolescente nunha casa estraña, a que últimamente acolle as miñas noites, atopo este texto vital. Hai algo profundamente precario neste encontro. E con todo tamén hai algo especialmente pertinente.
Sen querer malograr a memoria do artista Italoargentino, procedo a destacar algúns dos puntos do ancián manifesto, cambiando toda referencia á arte, polo de arquitectura. El non mo perdoaría nunca, seino, pero morreu en 1968. Eu aínda estou vivo. Aínda así lle pido desculpas.
Este exercicio, de suplantación2 simplemente consiste en cambiar a palabra arte pola palabra arquitectura. Deste xeito tan sinxelo, o texto vólvese transgresoramente contemporáneo, é dicir, do seu tempo, do tempo de hoxe, sexa leste o que decidamos que sexa.
Este ejercicio, de suplantación2 simplemente consiste en cambiar la palabra arte por la palabra arquitectura. De esta manera tan sencilla, el texto se vuelve transgresoramente contemporáneo, es decir, de su tiempo, del tiempo de hoy, sea este el que decidamos que sea.
Vexamos…
Estamos a continuar a evolución da arquitectura…
A arquitectura atópase nun período de latencia. Hai unha forza que o home3 non pode manifestar. Nós expresámola en forma literal neste manifesto.
Por iso pedimos a todos os homes de ciencia do mundo que saben que a arquitectura é unha necesidade vital da especie, que orienten unha parte das súas investigacións cara ao descubrimento desa substancia luminosa e maleable e dos instrumentos que producirán sons, que permitan o desenvolvemento da arquitectura tetradimensional.
As ideas non se refutan. Atópanse en xerme na sociedade, daquela os pensadores e os arquitectos exprésanas.
Todas as cousas xorden por necesidade e son de valor na súa época.
As transformacións nos medios materiais de vida determinan os estados psíquicos do home a través da historia.
Transfórmase o sistema que dirixe a civilización desde as súas orixes.
Os achados desmesurados da ciencia gravitan sobre esa nova organización da vida.
O descubrimento de novas forzas físicas, o dominio sobre a materia e o espazo impón gradualmente ao home condiciones que non existiron en toda a historia. A aplicación deses achados en todas as formas da vida produce unha modificación na natureza do home. O home toma unha estrutura psíquica diferente.
Hoxe, o coñecemento experimental substitúe ao coñecemento imaxinativo. Temos conciencia dun mundo que existe e explícase en por si, e que non pode ser modificado polas nosas ideas.
Necesitamos unha arquitectura válida por si mesma…
A vida apracible ha desaparecido. A noción do rápido é constante na vida do home.
A era arquitectónica das cores e as formas paralíticas toca ao seu fin. O home tórnase de máis en máis insensible ás imaxes cravadas sen indicios de vitalidade. As antigas imaxes inmóbiles non satisfán as apetencias do home novo formado na necesidade de acción, na convivencia coa mecánica, que lle impón un dinamismo constante. A estética do movemento orgánico substitúe á esgotada estética das formas fixas.
Invocando esta mutación operada na natureza do home nos cambios psíquicos e morais e de todas as relacións e actividades humanas, abandonamos a práctica das formas da arquitectura coñecidas e abordamos o desenvolvemento dunha arquitectura baseada na unidade do tempo e do espazo.
A arquitecturanova toma os seus elementos da natureza.
A existencia, a natureza e a materia son unha perfecta unidade. Desenvólvense no tempo e no espazo.
O cambio é a condición esencial da existencia. O movemento, a propiedade de evolucionar e desenvolverse é a condición básica da materia. Esta existe en movemento e non doutra maneira. O seu desenvolvemento é eterno. A cor e o son atópanse na natureza ligados á materia.
A materia, a cor e o son en movemento, son os fenómenos cuxo desenvolvemento simultáneo integra a nova arquitectura.
A construción de formas voluminosas en mutación mediante unha substancia plástica e movible.
Dispostos no espazo actúan en forma sincrónica, integran imaxes dinámicas.
Exaltamos así a natureza en todo o seu sentido.
A materia en movemento manifesta a súa existencia total e eterna, desenvolvéndose no tempo e no espazo, adoptando na súa mutación distintos estados da existencia.
Concibimos ao home no seu reencontro coa natureza, na súa necesidade de vincularse a ela para tomar novamente o exercicio dos seus valores orixinais. Postulamos unha comprensión cabal dos valores primarios da existencia, por iso instauramos na arquitectura os valores substanciais da natureza.
Presentamos a substancia, non os accidentes. Non representamos ao home, nin aos demais animais nin ás outras formas. Estas son manifestacións da natureza, mutables no tempo, que cambian e desaparecen segundo a sucesión dos fenómenos. As súas condicións físicas e psíquicas están suxeitas á materia e á súa evolución. Dirixímonos á materia e á súa evolución, fontes generatrices da existencia.
Tomamos a enerxía propia da materia, a súa necesidade de ser e desenvolverse.
Postulamos unha arquitectura libre de todo artificio estético. Practicamos o que o home ten de natural, de verdadeiro. Rexeitamos as falsidades estéticas inventadas pola arte especulativa.
Situámonos preto da natureza como nunca o estivo a arquitectura na súa historia.
A nosa intención é abordar nunha síntese todas as vivencias do home, que unidas á función das súas condicións naturais, constitúa unha manifestación propia do ser.
Deste novo estado da conciencia xorde unha arquitectura integral, no cal o ser funciona e maniféstase na súa totalidade.
Concibimos a síntese como unha suma de elementos físicos: cor, son, movemento, tempo, espazo, integrando unha unidade físico psíquica. Cor, o elemento do espazo, son o elemento do tempo e o movemento que se desenvolve no tempo e no espazo, son as formas fundamentais da nova arquitectura, que contén as catro dimensións da existencia. Tempo e espazo.
A nova arquitectura require a función produtiva de todas as enerxías do home, na creación e na interpretación. O ser maniféstase integralmente coa plenitude da súa vitalidade.
Por certo, a min tamén me pasa que cando vexo unha fotografía de Lucio Fontana, creo estar a ver a Antonio Tabucchi.
Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, novembro 2013
Notas:
1Manifiesto Branco, publicado como opúsculo en Buenos Aires en 1946, nunca foi asinado por Lucio Fontana, de feito foi producido baixo a súa dirección polos estudantes Bernardo Arias, Horacio Cazeneuve, Marcos Fridman, Pablo Arias, Rodolfo Burgos, Enrique Benito, César Bernal, Luís Coll, Adolfo Hansen e Jorge Rocamonte. A todos eles pídolles tamén desculpas.
2 É dicir, literalmente cambio a palabra arte e todas aquelas palabras que fan referencia á arte, pola de arquitectura. Tamén procedín a eliminar algunhas partes do manifesto por considerar que achegan relativamente pouco a este exercicio de transvestismo. Destaquei en negrita os cambios para que aqueles coñecedores do texto orixinal poidan corroborar a honestidade do meu engano.
3 Gustaríame cambiar a palabra home pola palabra individuo, claramente máis trans-xenérica, pero pareceume demasiada manipulación. Non hai que esquecer que o texto é de 1946 e a palabra home aludía a todos os xéneros da súa especie, xa fosen do xénero masculino, feminino ou outro. É curioso que hoxe esta palabra soe tan excluínte.
[:en]Concetto Spaziale Attese, 1968
I do not remember the year, but yes that I remember that it was a winter. I opened a suspicious book of the library of the university, very well supplied of nooks and wrong books, and thought the image that it illustrates this post, Concetto Spaziale Attese, 1968. In these times it was walking obsessed with Barragán, not specially at all prominently for a pupil of the third or fourth course. Nevertheless the image of Lucio Fontana‘s stabbed fabric, it opened a wound in the concept of the space that has accompanied me always. There is absolutely nothing between Barragán’s spatial appearance and the fabrics wounded by Fountain, and nevertheless the coincidence temporary space of the moment, leads me to associating constant Barragán with Fountain and vice versa. Probably this relation, also mistaken, turns into a post some day.
I jump several periods up to coming to today. I recover the White Manifest1of 1946, predecessor of Spazialism‘s idea. Again, in an erroneous book arranged in a non-place, a table obsolescente in a strange house, which lately receives my nights, I find this vital text. There is something deeply precarious in this meeting. And nevertheless also there is something specially pertinent.
Accidentally to spoil the memory of the artist Italoargentino, I proceed to distinguish some of the points from the manifest elder, changing any reference to the art, for that of architecture. He would never excuse it to myself, I know it, but he died in 1968. I still am alive. Nonetheless I ask for excuses him.
This exercise, of supplanting2 simply the word consists of changing art into the word architecture. Hereby so simple, the text turns transgresoramente contemporary, that is to say, of his time, of the time of today, be this the one that we decide that it should be.
Este ejercicio, de suplantación2 simplemente consiste en cambiar la palabra arte por la palabra arquitectura. De esta manera tan sencilla, el texto se vuelve transgresoramente contemporáneo, es decir, de su tiempo, del tiempo de hoy, sea este el que decidamos que sea.
Let’s see…
We are continuing the evolution of the architecture…
The architecture is in a period of latency. There is a force that the man3 cannot demonstrate. We express it in literal form in this manifest.
Because of it we ask all the scientists of the world who know that the architecture is a vital need of the species, which they orientate a part of his investigations towards the discovery of this luminous and malleable substance and of the instruments that will produce sounds, which allow the development of the architecture four-dimensional.
The ideas are not refuted. They are in germ in the company, then the thinkers and the architects express them.
All the things arise for need and are of value in his epoch.
The transformations in the material means of life determine the psychic conditions of the man across the history.
There transforms the system that directs the civilization from his origins.
The enormous findings of the science gravitate on this new organization of the life.
The discovery of new physical forces, the domain over the matter and the space imposes gradually on the man conditions that have not existed in the whole history. The application of these findings in all the forms of the life produces a modification in the nature of the man. The man takes a psychic different structure.
Today, the experimental knowledge replaces to the imaginative knowledge. We have conscience of a world that exists and is explained for yes same, and that cannot be modified by our ideas.
HWe need a valid architecture for yes same…
The pleasant life has disappeared. The notion of the rapid thing is constant in the life of the man.
The architectural age of the colors and the paralytic forms touches to his end. The man becomes increasingly insensitive to the images fixed without indications of vitality. The former immobile images do not satisfy the cravings of the new man formed in the need of action, in the conviviality with the mechanics, that it imposes a constant dynamism on him. The aesthetics of the organic movement replace to the exhausted aesthetics of the fixed forms.
Invoking this mutation produced in the nature of the man in the psychic and moral changes and of all the relations and human activities, we leave the practice of the forms of the architecture known and approach the development of an architecture based on the unit of the time and of the space.
The new architecture takes his elements of the nature.
The existence, the nature and the matter are a perfect unit. They develop in the time and in the space.
The change is the essential condition of the existence. The movement, the property of evolving and to develop is the basic condition of the matter. This one exists in movement and not otherwise. His development is eternal. The color and the sound are in the nature tied to the matter.
The matter, the color and the sound in movement, are the phenomena which simultaneous development integrates the new architecture.
The construction of voluminous forms in mutation by means of a plastic and movable substance.
Arranged in the space they act in synchronous form, integrate dynamic images.
We exalt this way the nature in all his sense.
The matter in movement demonstrates his total and eternal existence, developing in the time and in the space, adopting in his mutation different conditions of the existence.
We conceive the man in his reunion with the nature, in his need to link itself to her to take again the exercise of his original values. We postulate a complete comprehension of the primary values of the existence, because of it we restore in the architecture the substantial values of the nature.
Let’s sense beforehand the substance, the accidents. We represent neither to the man, nor to other animals nor to other forms. These are manifestations of the nature, mutables in the time, which they change and eliminate according to the succession of the phenomena. His physical and psychic conditions are subject to the matter and to his evolution. We direct for ourselves the matter and his evolution, sources generatrices of the existence.
We take the own energy of the matter, his need to be and to develop.
We postulate a free architecture of any aesthetic artifice. We practise what the man has of native, of really. We reject the aesthetic falsehoods invented by the speculative art.
We never locate ourselves near the nature since it the architecture has been in his history.
Our intention is to approach in a synthesis all the experiences of the man, which joined the function of his natural conditions, an own manifestation of the being constitutes.
From this new condition of the conscience an integral architecture arises, in which the being works and demonstrates in its entirety..
We conceive the synthesis as a sum of physical elements: color, sound, movement, time, space, integrating a unit physicist psychic. Color, the element of the space, sound the element of the time and the movement that develops in the time and in the space, they are the fundamental forms of the new architecture, which contains four dimensions of the existence. Time and space.
The new architecture needs the productive function of all the energies of the man, in the creation and in the interpretation. The being demonstrates integrally with the fullness of his vitality.
Certainly, also it happens to me that when I see Lucio Fontana’s photography, I am thinking about seeing Antonio Tabucchi.
Miquel Lacasta. PhD architect
Barcelona, november 2013
Notes:
1White manifest, published as opuscule in Buenos Aires in 1946, was never signed by Lucio Fontana, in fact it was produced under his direction by the students Bernardo Arias, Horace Cazeneuve, Marcos Fridman, Paul Arias, Rodolfo Burgos, Enrique Benito, César Bernal, Luís Coll, Adolfo Hansen and Jorge Rocamonte. I ask all of them also for excuses.
2 That is to say, literally I change the word art and all those words that refer to the art, for that of architecture. Also I have proceeded to eliminate some parts of the manifest for thinking that they reach relatively little to this exercise of transvestismo. I have emphasized in boldface the changes in order that those connoisseurs of the original text could corroborate the honesty of my deception.
3 I would like to change the word man into the word individual, clearly more trans-generic, but manipulation has seemed to me to be too much. It is not necessary to forget that the text is of 1946 and the word man was alluding to all the kinds of his species, already they were of the masculine, feminine or different kind. It is curious that today this word sounds so exclusively.
“¿Te gustaría mejorar tu Identidad Digital como arquitecto y, en consecuencia, aumentar tus posibilidades laborales? Nos centraremos en tres pilares: reputación digital, estrategia empresarial y comunicación online.”
Ya está aquí una nueva edición del curso online de Identidad Digital para arquitectosorganizado desde el siempre activo blog de Stepienybarno y que se desarollará entre el 16 y el 27 de abril 2018. Como bien sabéis, se trata de un curso hecho por arquitectos para arquitectos, de hecho, es el único curso online sobre estrategia empresarial y comunicación online, dirigido específicamente a nuestro sector.
En él, Stepienybarno tratan temas que tienen que ver con la reputación digital, el marketing online o la comunicación. Se trata de que los contenidos se aprendan de una manera práctica y amena, fácil y sencillo de realizar. Cada vez está más claro que, si no tienes una presencia correcta en la red, es como si no existieses en el mercado laboral. De esta forma, entender qué es la Identidad digital y cómo construirla, se convierte en un elemento clave.
“Aun así, son muchos los arquitectos que ven la red como un galimatías de información y donde mostrar su trabajo se hace poco menos que imposible. En este sentido, el curso ayuda a poner luz en la oscuridad, tanto para encontrar información interesante, como personas con las que relacionarnos. A su vez, creemos que, con el taller, encontrareis las herramientas para que mostraros como lo que realmente sois y que os puedan encontrar con facilidad.”
¿Te animas?
Y como nuestros amigos, Agnieszka y Lorenzo (Stepienybarno), os lo quieren poner fácil, nos han facilitado dos entradas gratuitas para el VIII Curso on line de Identidad Digital para arquitectos que organizan y que sortearemos entre vosotros lectores. El procedimiento, es muy sencillo y de sobra conocido por todos vosotros, se trata de escribir un comentario definiendo en una frase lo que se podría entender, en vuestra opinión, por Identidad Digital.
Recordad que el plazo para participar en el sorteo es desde el jueves 5 al jueves 12 de abril hasta las 00:00 horas.
¡Suerte a todos!
¿Qué no habéis sido los elegidos?
¡No os preocupéis! ¡Por el mero hecho de participar con vuestros comentarios tendréis la opción de realizar el curso a precio de matrícula reducida!
[:gl]
“Gustaríache mellorar a túa Identidade Dixital como arquitecto e, en consecuencia, aumentar as túas posibilidades laborais? Centrarémonos en tres alicerces: reputación dixital, estratexia empresarial e comunicación online.”
Xa está aquí unha nova edición do curso en liña de Identidade Dixital para arquitectos organizado desde o sempre activo blogue de Stepienybarno e que se desarollará entre o 16 e o 27 de abril 2018. Como ben sabedes, trátase dun curso feito por arquitectos para arquitectos, de feito, é o único curso online sobre estratexia empresarial e comunicación online, dirixido especificamente ao noso sector.
Nel, Stepienybarno tratan temas que teñen que ver coa reputación dixital, o márketing online ou a comunicación. Trátase de que os contidos se aprendan dunha maneira práctica e amena, fácil e sinxelo de realizar. Cada vez está máis claro que, se non tes unha presenza correcta na rede, é coma se non existises no mercado laboral. Desta forma, entender que é a Identidade dixital e como construíla, convértese nun elemento crave.
“Aínda así, son moitos os arquitectos que ven a rede como un galimatías de información e onde mostrar o seu traballo se hai pouco menos que imposible. Neste sentido, o curso axuda a poñer luz na escuridade, tanto para atopar información interesante, como persoas coas que relacionarnos. Á súa vez, cremos que, co taller, atopardes as ferramentas para que mostrarvos como o que realmente sodes e que vos poidan atopar con facilidade.”
Anímasche?
E como os nosos amigos, Agnieszka e Lorenzo ( Stepienybarno), quérenvolo poñer fácil, facilitáronnos dúas entradas gratuítas para o VIII Curso en liña de Identidade Dixital para arquitectos que organizan e que sortearemos entre vós lectores. O procedemento, é moi sinxelo e dabondo coñecido por todos vós, trátase de escribir un comentario definindo nunha frase o que se podería entender, na vosa opinión, por Identidade Dixital.
Lembrade que o prazo para participar no sorteo é desde o xoves 5 ao xoves 12 de abril ata as 00:00 horas.
Sorte a todos!
Que non fostes os elixidos?
Non vos preocupedes! Polo mero feito de participar cos vosos comentarios teredes a opción de realizar o curso a prezo de matrícula reducida!
[:en]
“¿Te gustaría mejorar tu Identidad Digital como arquitecto y, en consecuencia, aumentar tus posibilidades laborales? Nos centraremos en tres pilares: reputación digital, estrategia empresarial y comunicación online.”
Ya está aquí una nueva edición del curso online de Identidad Digital para arquitectosorganizado desde el siempre activo blog de Stepienybarno y que se desarollará entre el 16 y el 27 de abril 2018. Como bien sabéis, se trata de un curso hecho por arquitectos para arquitectos, de hecho, es el único curso online sobre estrategia empresarial y comunicación online, dirigido específicamente a nuestro sector.
En él, Stepienybarno tratan temas que tienen que ver con la reputación digital, el marketing online o la comunicación. Se trata de que los contenidos se aprendan de una manera práctica y amena, fácil y sencillo de realizar. Cada vez está más claro que, si no tienes una presencia correcta en la red, es como si no existieses en el mercado laboral. De esta forma, entender qué es la Identidad digital y cómo construirla, se convierte en un elemento clave.
“Aun así, son muchos los arquitectos que ven la red como un galimatías de información y donde mostrar su trabajo se hace poco menos que imposible. En este sentido, el curso ayuda a poner luz en la oscuridad, tanto para encontrar información interesante, como personas con las que relacionarnos. A su vez, creemos que, con el taller, encontrareis las herramientas para que mostraros como lo que realmente sois y que os puedan encontrar con facilidad.”
¿Te animas?
Y como nuestros amigos, Agnieszka y Lorenzo (Stepienybarno), os lo quieren poner fácil, nos han facilitado dos entradas gratuitas para el VIII Curso on line de Identidad Digital para arquitectos que organizan y que sortearemos entre vosotros lectores. El procedimiento, es muy sencillo y de sobra conocido por todos vosotros, se trata de escribir un comentario definiendo en una frase lo que se podría entender, en vuestra opinión, por Identidad Digital
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept”, you consent to the use of ALL the cookies.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Cookie
Duración
Descripción
mailmunch_second_pageview
never
Mailmunch sets this cookie to manage subscription service to mailing lists.
_mailmunch_visitor_id
never
Mailmunch sets this cookie to create a unique visitor ID for the Mailmunch mailing list software.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Cookie
Duración
Descripción
CONSENT
2 years
YouTube sets this cookie via embedded youtube-videos and registers anonymous statistical data.
_ga
2 years
The _ga cookie, installed by Google Analytics, calculates visitor, session and campaign data and also keeps track of site usage for the site's analytics report. The cookie stores information anonymously and assigns a randomly generated number to recognize unique visitors.
_gat_gtag_UA_11257418_2
1 minute
Set by Google to distinguish users.
_gid
1 day
Installed by Google Analytics, _gid cookie stores information on how visitors use a website, while also creating an analytics report of the website's performance. Some of the data that are collected include the number of visitors, their source, and the pages they visit anonymously.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Cookie
Duración
Descripción
NID
6 months
NID cookie, set by Google, is used for advertising purposes; to limit the number of times the user sees an ad, to mute unwanted ads, and to measure the effectiveness of ads.
VISITOR_INFO1_LIVE
5 months 27 days
A cookie set by YouTube to measure bandwidth that determines whether the user gets the new or old player interface.
YSC
session
YSC cookie is set by Youtube and is used to track the views of embedded videos on Youtube pages.
yt-remote-connected-devices
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.
yt-remote-device-id
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.