Inicio Blog Página 95

Cooperativa de viviendas Galeras-Entrerríos | Carbajo Barrios ArquitectosCooperative of housings Galeras-Entrerríos | Carbajo Barrios ArquitectosCooperativa de vivendas Galeras-Entrerríos | Carbajo Barrios Arquitectos

El lugar.
La futura edificación ocupará una posición de borde del antiguo recinto amurallado de la Ciudad Histórica de Santiago de Compostela, en relación directa con elementos de especial relevancia en la ciudad: la Alameda, el Monte Pedroso o la Plaza del Obradoiro; hitos edificatorios como el Pazo de Fonseca, el Hostal de los Reyes Católicos, el Pazo de Raxoi, la Facultad de Medicina; las construcciones religiosas que han determinado la historia de la ciudad, la Catedral y los Conventos de San Francisco, San Martín Pinario y San Pelaio.

cb_gal_15_ext02

La parcela.
A partir del traslado hacia las afueras de la ciudad, en los terrenos ocupados desde los años 50 por el Hospital General de Galicia y sus anexos, se aprueba una reorganización de usos y propiedades en la que se prevé el mantenimiento de parte de la edificación original y se prevén dos nuevos equipamientos administrativos, un solar destinado al Centro de Salud de la Ciudad Histórica y dos solares de uso residencial privado, uno con frente a la calle Galeras y otro de carácter lineal que discurre transversalmente a lo largo del ámbito en dirección norte-sur y que es objeto del presente proyecto.

El solar, de dimensiones aproximadas 160×16 metros se convierte en un elemento lineal de elevada dimensión, que pone en relación su volumetría con otras piezas del entorno histórico, como el ala residencial del Convento de San Martín Pinario u otras construcciones de carácter murario de la trama edificatoria circundante.

La edificación.
La ordenanza de aplicación obliga al escalonamiento de la edificación en su dirección longitudinal, provocando una silueta recortada en relación con la continuidad de cornisas habitual en las edificaciones históricas. En respuesta a ello se propone un volumen que propone cubiertas planas que en continuidad de los espacios bajo cubierta potencie la linealidad del conjunto evitando soluciones conflictivas en los posibles testeros resultantes de una configuración de cubierta inclinada.

El promotor, un conjunto de 81 ciudadanos agrupados en cooperativa, demanda unidades de vivienda con un elevado estándar de iluminación y ventilación natural, punto de partida que contrasta con la opacidad y el reducido porcentaje de huecos característicos de las edificaciones tradicionales circundantes. A partir de ello se configura formalmente la fachada proponiendo la total apertura de los espacios de fachada hacia el exterior, con el consiguiente aprovechamiento de la luz natural y de las vistas que la situación de la edificación posibilita, matizándose el conjunto con un elemento exterior granítico en brise soleil que al mismo tiempo que contribuye a un mejor control solar y a matizar la relación visual del interior de las viviendas con su entorno inmediato, aporta un mayor peso al conjunto, poniéndolo en relación a las soluciones murarías, habituales en la trama donde el edificio se inserta. Adicionalmente se prevé la cubierta de la edificación, como una fachada más de la edificación, en relación con la ciudad histórica a mayor cota, utilizando materiales de acabado en continuidad con la misma, y minimizando la presencia de las instalaciones generales del edificio, reduciéndolas a los obligados elementos de ventilación del conjunto, agrupándose para obtener mayor dimensión y ajustar su escala a la del conjunto.

En lo que respecta a la organización interna de la edificación, se propone un soportal en la fachada que conduce a los distintos portales en que se organiza la edificación. Este elemento sirve de filtro en la relación público-privado, albergando también un paso transversal peatonal público a través de la planta baja de la edificación. El interior de cada una de las unidades de vivienda se individualiza a partir de las demandas particulares de cada uno de los promotores, singularizando las soluciones hasta obtener 16 tipologías de vivienda diferentes.

Obra: Cooperativa de viviendas Galeras-Entrerríos.
Emplazamiento: Santiago de Compostela, Galicia, España
Arquitectos: Carbajo Barrios Arquitectos. Manuel Carbajo Capeáns, Celso Barrios Ceide.
Aparejador: Enrique Martínez Carregal
Ingeniero: Obradoiro Enxeñeiros. Carmelo Freire Beiro.
Colaboradores: Ismael Ameneiros. Santiago Rey. Cálculo estructura, Ricardo Tubío. Xabier Rilo. cenlitrosmetrocadrado. Señalética, David Camiño. Laura Pardo. Delineación.
Jefe de obra: María Blanco Dosil
Encargado: Santiago García Outeiral
Promotor: Galeras Entrerríos Sociedade Cooperativa Galega
Gestión de la cooperativa: Arial Dirección y Gestión de Cooperativas
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ carbajobarrios.com

The place.
The future building will occupy a position of edge of the former enclosure walled of the Historical City of Santiago de Compostela, in direct relation with elements of special relevancy in the city: the Avenue, the Stony Mount or the Plaza of the Obradoiro; milestones edificatorios as Fonseca’s Country house, the Hotel of the Kings Católicos, Raxoi’s Country house, the Faculty of Medicine; the religious constructions that have determined the history of the city, the Cathedral and the Convents of San Francisco, St Martin Pinario and San Pelaio.

cb_gal_15_ext02

The lot.
From the movement towards the suburbs of the city, in the areas occupied from the 50s by the General Hospital of Galicia and his annexes, there is approved a reorganization of uses and properties in which the maintenance is foreseen on behalf of the original building and there foresee two new administrative equipments, a lot destined for the Center of Health of the Historical City and two lots of residential private use, one with opposite to the street Galleys and other one of linear character that thinks up transversely along the area in direction north – south and that is an object of the present project.

The lot, of approximate dimensions 160×16 meters it turns into a linear element of high dimension, which puts in relation his volumetry with other pieces of the historical environment, as the residential wing of the Convent of St Martin Pinario or other constructions of character murario of the plot edificatoria surrounding.

The building.
The ordinance of application forces the escalonamiento of the building in his longitudinal direction, provoking a silhouette cut away in relation with the habitual continuity of cornices in the historical buildings. In response to it one proposes a volume that proposes flat covers that in continuity of the spaces under cover the linearity of the set promotes avoiding troubled solutions in the possible resultant testeros of a configuration of sloping cover.

The promoter, a set of 81 citizens grouped in cooperative, demands units of housing with a high standard of lighting and natural ventilation, point of item that contrasts with the opaqueness and the limited percentage of hollows typical of the traditional surrounding buildings. From it the front is formed formally proposing the total opening of the spaces of front towards the exterior, with the consequent utilization of the natural light and of the sights that the situation of the building makes possible, the set being tinted by an exterior granitic element in brise soleil that at the same time as he contributes to a better solar control and to tinting the visual relation of the interior of the housings with his immediate environment, contributes a major weight to the set, putting it in relation to the solutions murarías, habitual in the plot where the building is inserted. Additional the cover of the building is foreseen, as one more front of the building, in relation by the historical city to major level, using materials of ended in continuity with the same one, and minimizing the presence of the general facilities of the building, reducing them to the obliged elements of ventilation of the set, gathering in crowds to obtain major dimension and to fit his scale to that of the set.

Regarding the organization hospitalizes of the building, one proposes a porch in the front that he leads to the different portals in which one organizes the building. This element uses as filter in the relation publicly – privately, sheltering also a transverse pedestrian public step across the ground floor of the building. The interior of each one of the units of housing is individualized from the particular demands of each one of the promoters, distinguishing the solutions up to obtaining 16 tipologías of housing different.

Work: Cooperative of housings Galeras-Entrerríos.
Location: Santiago de Compostela, Galicia, Spain
Architects: Carbajo Barrios Arquitectos. Manuel Carbajo Capeáns, Celso Barrios Ceide.
Master builder: Enrique Martínez Carregal
Engineer: Obradoiro Enxeñeiros. Carmelo Freire Beiro.
Collaborators: Ismael Ameneiros. Santiago Rey. Calculation structures, Ricardo Tubío. Xabier Rilo. cenlitrosmetrocadrado. Signal design, David Camiño. Laura Pardo. Delineation.
Chief of work: María Blanco Dosil
Manager: Santiago García Outeiral
Promoter: Galeras Entrerríos Sociedade Cooperativa Galega
Management of the cooperative: Arial Dirección y Gestión de Cooperativas
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ carbajobarrios.com

O lugar.
A futura edificación ocupará unha posición de bordo do antigo recinto amurallado da Cidade Histórica de Santiago de Compostela, en relación directa con elementos de especial relevancia na cidade: a Alameda, o Monte Pedroso ou a Praza do Obradoiro; fitos edificatorios como o Pazo de Fonseca, o Hostal dos Reis Católicos, o Pazo de Raxoi, a Facultade de Medicina; as construcións relixiosas que determinaron a historia da cidade, a Catedral e os Conventos de San Francisco, San Martín Pinario e San Pelaio.

cb_gal_15_ext02

A parcela.
A partir do traslado cara ás afueras da cidade, nos terreos ocupados desde os anos 50 polo Hospital Xeral de Galicia e os seus anexos, apróbase unha reorganización de usos e propiedades na que se prevé o mantemento de parte da edificación orixinal e prevense dous novos equipamientos administrativos, un solar destinado ao Centro de Saúde da Cidade Histórica e dous solares de uso residencial privado, un con fronte á rúa Galeras e outro de carácter lineal que discorre transversalmente ao longo do ámbito en dirección norte-sur e que é obxecto do presente proxecto.

O solar, de dimensións aproximadas 160×16 metros convértese nun elemento lineal de elevada dimensión, que pon en relación a súa volumetría con outras pezas da contorna histórica, como a á residencial do Convento de San Martín Pinario ou outras construcións de carácter murario da trama edificatoria circundante.

A edificación.
A ordenanza de aplicación obriga ao escalonamiento da edificación na súa dirección longitudinal, provocando unha silueta recortada en relación coa continuidade de cornisas habitual nas edificaciones históricas. En resposta a iso proponse un volume que propón cubertas planas que en continuidade dos espazos baixo cuberta potencie a linealidad do conxunto evitando solucións conflictivas nos posibles testeros resultantes dunha configuración de cuberta inclinada.

O promotor, un conxunto de 81 cidadáns agrupados en cooperativa, demanda unidades de vivenda cun elevado estándar de iluminación e ventilación natural, punto de partida que contrasta coa opacidad e a reducida porcentaxe de ocos característicos das edificaciones tradicionais circundantes. A partir diso configúrase formalmente a fachada propoñendo a total apertura dos espazos de fachada cara ao exterior, co consiguiente aprovechamiento da luz natural e das vistas que a situación da edificación posibilita, matizándose o conxunto cun elemento exterior granítico en brise soleil que ao mesmo tempo que contribúe a un mellor control solar e a matizar a relación visual do interior das vivendas coa súa contorna inmediata, aporta un maior peso ao conxunto, poñéndoo en relación ás solucións murarías, habituais na trama onde o edificio insérese. Adicionalmente prevese a cuberta da edificación, como unha fachada máis da edificación, en relación coa cidade histórica a maior cota, utilizando materiais de acabado en continuidade coa mesma, e minimizando a presenza das instalacións xerais do edificio, reducíndoas aos obrigados elementos de ventilación do conxunto, agrupándose para obter maior dimensión e axustar a súa escala á do conxunto.

No que respecta á organización interna da edificación, proponse un soportal na fachada que conduce aos distintos portais en que se organiza a edificación. Este elemento serve de filtro na relación público-privado, albergando tamén un paso transversal peatonal público a través da planta baixa da edificación. O interior de cada unha das unidades de vivenda individualízase a partir das demandas particulares de cada un dos promotores, singularizando as solucións ata obter 16 tipologías de vivenda diferentes.

Obra: Cooperativa de vivendas Galeras-Entrerríos.
Emprazamento: Santiago de Compostela, Galicia, España
Arquitectos: Carbajo Barrios Arquitectos. Manuel Carbajo Capeáns, Celso Barrios Ceide.
Aparellador: Enrique Martínez Carregal
Inxeñeiro: Obradoiro Enxeñeiros. Carmelo Freire Beiro.
Colaboradores: Ismael Ameneiros. Santiago Rey. Cálculo estructura, Ricardo Tubío. Xabier Rilo. cenlitrosmetrocadrado. Señalética, David Camiño. Laura Pardo. Delineación.
Xefe de obra: María Blanco Dosil
Encargado: Santiago García Outeiral
Promotor: Galeras Entrerríos Sociedade Cooperativa Galega
Xestión da cooperativa: Arial Dirección e Xestión de Cooperativas
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ carbajobarrios.com

[:es]Presentación del jurado de Arquia Próxima 2014-2015[:gl]Presentación do xurado de Arquia Próxima 2014-2015[:en]Presentation of the juror of Arquia Próxima 2014-2015[:]

1

[:es]

Presentación de Víctor Navarro, Eugeni Bach, Jesús Irisarri, Eva Morales y Alberto Veiga, miembros del jurado y comisario de Arquia Próxima 2014-2015 Futuro Imperfecto.

https://youtu.be/aUg30TfFKE0[:gl]

Presentación de Víctor Navarro, *Eugeni *Bach, Jesús Irisarri, Eva Morais e Alberto Veiga, membros do xurado e comisario de Arquia Próxima 2014-2015 Futuro Imperfecto.

https://youtu.be/aUg30TfFKE0[:en]

Presentation of Víctor Navarro, Eugeni Bach, Jesus Irisarri, Eve Morales and Alberto Veiga, members of the juror and commissioner of Arquia Próxima 2014-2015 Future Imperfect.

https://youtu.be/aUg30TfFKE0[:]

Repulsión bélica | Marcelo Gardinetti

1. Guernica. picasso.org
Guernica | Fuente: picasso.org

El Guernica de Picasso representa un acontecimiento histórico que expresa la concluyente manifestación del arte contra la violencia representada por el devastador bombardeo de la fuerza aérea alemana sobre territorio vasco durante la guerra civil española. La obra hace explícita la desdicha de la guerra y el sufrimiento de los habitantes civiles de la ciudad de Guernika, víctimas inocentes de la agresión.

En abril de 1937, Picasso se encontraba trabajando en una obra mural, atendiendo un encargo del gobierno republicano español para exhibir en la Exposición de París a celebrarse a mediados de ese año. El día 26 de ese mes, aviones de guerra alemanes que prestaban apoyo material a las tropas nacionalistas, bombardearon durante dos horas la ciudad de Guernika. El hecho trasciende en París a través de los medios de prensa y las manifestaciones de repudio de los españoles residentes.

Guernica despues del bombardeo, 1937
Guernica después del bombardeo, 1937

Conmovido por las imágenes de la destrucción, Picasso decide abandonar la idea original y el 1 de mayo inicia el Guernica. La obra pintada al óleo sobre un lienzo de 7,81 metros de ancho por 3,50 metros de alto, combina tonos de azul, blanco y negro. La escasez de colores hace más intenso el relato y lo asemeja a un drama fotográfico.

Las figuras dominantes en la obra simbolizan hechos antagónicos. El toro significa la brutalidad de las dictaduras vigentes, el caballo representa al pueblo de Guernika y la luz a la verdad. La obra se expuso en París y posteriormente viajó por varios países, cumpliendo el deseo de Picasso: que la obra no llegara a España hasta tanto no estuviera restablecida la democracia. En 1981 el Guernica llegó a España para alojarse definitivamente en el Museo Reina Sofía de Madrid.

Guernica. Dora Maar
Guernica. Dora Maar

Guernica es un manifiesto contra la irracionalidad y la violencia. Como declaró Picasso en 1937:

“En la pintura mural en la que estoy trabajando, y que titularé Guernica, y en todas mis últimas obras expreso claramente mi repulsión hacia la casta militar que ha sumido a España en un océano de dolor y muerte.”

Guernica. Museo Reina Sofía, Madrid
Guernica. Museo Reina Sofía, Madrid

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Octubre 2015

Una rueda de bicicleta | Silvia Blanco Agüeira

Emplazamiento del pabellón y el teatro americanos en el recinto de la Expo58, señalados en color sobre el plano del recinto.
Emplazamiento del pabellón y el teatro americanos en el recinto de la Expo58, señalados en color sobre el plano del recinto.

La Exposición Universal de Bruselas estuvo marcada por las tensiones entre los Estados Unidos y la Unión Soviética, cuyos respectivos pabellones ocuparon las casillas más importantes de ese tablero de ajedrez político en el que se convirtió el gran parque belga elegido para la celebración. Ambas parcelas se encontraban provocativamente enfrentadas, con ambos países desconfiando mutuamente y embarcados en una contienda promocional.

De hecho, los soviéticos fueron los primeros en avisar de sus intenciones: la construcción del edificio más costoso y de mayores dimensiones de toda la sección internacional. Los estadounidenses se lo tomaron con más calma, tardando casi dos años en elegir al arquitecto que diese forma a una imagen que debía proyectarse al mundo entero, pero también hacia el futuro en el tiempo.

Imágenes del interior del pabellón. Derecha: fotografía de Wouter Hagens.
Imágenes del interior del pabellón. Derecha: fotografía de Wouter Hagens.

Bajo esas premisas, Edward Durell Stone diseñó un pabellón en el que se invitaba a sentir América, donde se apelotonaban los brillantes productos de consumo, y en el que se realizaban constantes pases de moda patrocinados por la revista Vogue.1 De planta circular, poseía una celosía a modo de envolvente, una cubierta a base de un material plástico translúcido, una gran lámina de agua central con una isleta para los desfiles, y la presencia de varios sauces que completaban la escenografía interior. El espacio creado parecía directamente extraído del entorno urbano, ya que poseía fragmentos de grandes rótulos publicitarios, logotipos, símbolos gráficos y señales de tráfico. La vanguardista señalética, un trabajo de los diseñadores gráficos Robert Brownjohn, Ivan Chermayeff y Thomas Geismar mostraba un conseguido proceso de hibridación que sumergía al espectador en un mundo divertido, atractivo y centelleante. Todos los recursos eran necesarios para atraer al visitante cansado, desde un amplio teatro hasta un cine construido por la compañía Disney, en cuyos democráticos muros curvados se proyectaban imágenes en tecnicolor.2

Brownjohn, Chermayeff y Geismar:
Brownjohn, Chermayeff y Geismar: «Streetscape». © 2015 Eliza Brownjohn/MoMA

En ambos casos, los volúmenes se encontraban independientes del principal y poseían menores dimensiones, aunque compartían un aspecto similar, como de tambor3. Pocos saben que, junto al célebre Atomium, tanto el mencionado teatro como el basamento de la construcción principal fueron las únicas realizaciones de la Expo58 que aún perviven en su ubicación primitiva, empleándose hasta la actualidad como plató de radio y televisión.

La que no ha sobrevivido ha sido la singular cubierta del pabellón oficial, concebida como si de una rueda de bicicleta se tratara, con cables a tracción sujetos en la zona central por un anillo de acero, o lo que es lo mismo, una serie de radios dispuestos horizontalmente y sostenidos por pilares metálicos en el perímetro exterior4.

Maqueta del pabellón americano, detalle de la estructura de cubierta, 2010. © Peter Putman, Vakgroep Architectuur & Stedenbouw, Universiteit Gent . http://atomium.be/mini58.aspx
Maqueta del pabellón americano, detalle de la estructura de cubierta, 2010. © Peter Putman, Vakgroep Architectuur & Stedenbouw, Universiteit Gent | atomium.be

Precisamente, fueron esos los soportes alrededor de los cuales se contoneó la explosiva Jayne Mansfield en su visita al recinto de Heysel, con el edificio aún en obras. Si una de las principales obsesiones de las autoridades y comisarios era robarle el protagonismo al enemigo, el objetivo parecía alcanzado con creces. En parte, gracias a una rueda de bicicleta.

Silvia Blanco Agüeira, doctora arquitecta
Viveiro, octubre 2015

Notas:

1 Pases organizados por la socialité neoyorquina Caroline Lee Bouvier Canfield, hermana de Jacqueline Kennedy.

2 Esta pantalla tenía su doble en la Kinopanorama soviética, seis proyectores y tres pantallas donde se exhibía una película épica de la vida y del paisaje de sus repúblicas.

3 Además de los dos anteriores, existía un tercer volumen separado y que completaba el conjunto estadounidense, el pabellón denominado Unfinished Business, compuesto por tres piezas unidas por una pasarela y que se centraba en los problemas sociales y raciales del país. Blanco Agüeira, Silvia: «Asuntos pendientes«, Veredes [26/06/2015].

4 Mallo, Álvaro; Blanco, Silvia y Carballo, Francisco: «Denostada Bx´58» (Conferencia impartida dentro del curso Secretos de la Arquitectura, Fundación Luis Seoane, A Coruña, 19 de mayo de 2014).

[:es]La casita azul. Fernando Higueras. Canarias y Las Salinas[:en]The blue little house. Fernando Higueras. Canaries and Las Salinas[:gl]A casiña azul. Fernando Higueras. Canarias e As Salinas[:]

0

[:es]

La figura de Fernando Higueras, uno de los maestros de la arquitectura madrileña de los ’60 y ’70, disfruta actualmente de un renovado interés por su arquitectura desde hace ya cierto tiempo, redescubrimiento al que se une ahora CentroCentro Cibeles.

La casita azul. Fernando Higueras. Canarias y Las Salinas

Fallecido en 2008, Higueras ha dejado multitud de huellas memorables en Madrid, algunas tan extraordinarias como la Corona de Espinas o las Viviendas en San Bernardo, además de numerosas viviendas unifamiliares y otros casos de interés. Todas estas obras merecerían revisiones específicas pero debido a su proximidad, no es a ellas a las que se dedica esta exposición sino a traer al presente otra faceta del trabajo de Higueras menos cercana, más exótica y lejana como es la de los proyectos y obras que desarrolló en las Islas Canarias a lo largo de su carrera. Un conjunto de trabajos, muchos de ellos poco conocidos o presentados aquí por primera vez, cuya elección complementa la visión más urbana y confinada de los proyectos madrileños y revela un laboratorio experimental paralelo.

Fernando-Higueras-2

Este “laboratorio exótico” arranca con el contacto fundacional entre Higueras y César Manrique en 1960, y florece en un conjunto exuberante de propuestas que configuraron un completo programa para la redescripción, desde la arquitectura, del paisaje, la imagen, el carácter y los posibles modos de empleo (desde lo lúdico a lo cultural y desde lo turístico hasta lo autóctono), de las Canarias y en especial de Lanzarote. Un programa de una ambición preclara que vislumbró anticipatoriamente un edén prosaico, real; una utopía pragmática en el futuro de las Islas que pocos alcanzaban a ver hace cuarenta años y que Higueras supo armar con razones, ideas, metáforas inéditas y sobre todo con un puñado de intervenciones ejemplares cuya vigencia actual puede comprobar cualquier visitante que acuda a La Mareta, Las Salinas, el Palacio Spínola o las intervenciones de Lago Martiánez. Un imaginario al tiempo alegórico y operativo que no solo dio forma a estos importantes casos sino que, en manos de terceros, ha sido un material privilegiado a partir del cual entender las Islas y sus posibilidades. De todos estos proyectos, quizás sea el Hotel Las Salinas el que resuma de forma más potente los planteamientos programático- paisajísticos de Fernando Higueras en Canarias y al que se dedica el núcleo de esta exposición.

Jacobo García-Germán, Comisario de la exposición.

La casita azul. Fernando Higueras. Canarias y Las Salinas
06 OCTUBRE 2015 – 10 ENERO 2016[:en]

Fernando Higueras’s figure, one of the teachers of the architecture of Madrid of ’60 and ’70, enjoys nowadays a renewed interest for his architecture for already certain time, rediscovery which CentroCentro Cibeles joins now.

La casita azul. Fernando Higueras. Canarias y Las Salinas

Deceased in 2008, Higueras has left multitude of memorable fingerprints in Madrid, some so extraordinary as the Corona de Espinas or the Housings in San Bernardo, besides numerous one-family housings and other cases of interest. All these works would deserve specific reviews but due to his proximity, it is not to them to which one dedicates this exhibition but to bringing to the present another less nearby, more exotic and distant facet of the work of Fig trees since it is that of the projects and works that it developed in the Canary Isles along his career. A set of works, many of them little known or presented here by the first time, which choice complements the vision most urban and confined of the projects of Madrid and reveals an experimental parallel laboratory.

Fernando-Higueras-2

This «exotic laboratory» starts with the contact fundacional between Fig trees and César Manrique in 1960, and blooms in an exuberant set of offers that formed a complete program for the redescription, from the architecture, of the landscape, the image, the character and the possible instructions for use (from the playful thing to the cultural thing and from the tourist thing up to the autochthonous thing), of the Canaries and especially of Lanzarote. A program of an illustrious ambition that glimpsed anticipatoriamente a prosaic, royal paradise; a pragmatic Utopia in the future of the Islands that few ones were managing to see forty years ago and that it could arm Fig trees with reasons, ideas, unpublished metaphors and especially with a handful of exemplary interventions which current force there can verify any visitor who comes to The Mareta, The Salt mines, the Palace Spínola or the interventions of Lake Martiánez. The imaginary one to the allegoric and operative time that not only gave form to these important cases but, in hands of third parties, it has been a material favoured from which understanding the Islands and his possibilities. Of all these projects, probably it is the Hotel The Salt mines the one that summarizes of more powerful form the programmatical – landscape expositions of Fernando Higueras in Canaries and to that one dedicates the core of this exhibition.

Jacobo García-Germán, Curator of the exhibition.

The blue little house. Fernando Higueras. Canarias and Las Salinas
ON OCTOBER 06, 2015 – JANUARY 10, 2016[:gl]

A figura de Fernando Higueras, un dos mestres da arquitectura madrileña dos ’60 e ’70, goza actualmente dun renovado interese pola súa arquitectura desde fai xa certo tempo, redescubrimiento ao que se une agora CentroCentro Cibeles.

La casita azul. Fernando Higueras. Canarias y Las Salinas

Falecido en 2008, Higueras deixou multitude de pegadas memorables en Madrid, algunhas tan extraordinarias como a Coroa de Espinas ou as Vivendas en San Bernardo, ademais de numerosas vivendas unifamiliares e outros casos de interese. Todas estas obras merecerían revisiones específicas pero debido á súa proximidade, non é a elas ás que se dedica esta exposición senón a traer ao presente outra faceta do traballo de Higueras menos próxima, máis exótica e afastada como é a dos proxectos e obras que desenvolveu nas Illas Canarias ao longo da súa carreira. Un conxunto de traballos, moitos deles pouco coñecidos ou presentados aquí por primeira vez, cuxa elección complementa a visión máis urbana e confinada dos proxectos madrileños e revela un laboratorio experimental paralelo.

Fernando-Higueras-2

Este “laboratorio exótico” arrinca co contacto fundacional entre Higueras e César Manrique en 1960, e florece nun conxunto exuberante de propostas que configuraron un completo programa para a redescripción, desde a arquitectura, da paisaxe, a imaxe, o carácter e os posibles modos de emprego (desde o lúdico ao cultural e desde o turístico ata o autóctono), das Canarias e en especial de Lanzarote. Un programa dunha ambición preclara que albiscou anticipatoriamente un edén prosaico, real; unha utopía pragmática no futuro das Illas que poucos alcanzaban a ver fai corenta anos e que Higueras soubo armar con razóns, ideas, metáforas inéditas e sobre todo cun puñado de intervencións exemplares cuxa vixencia actual pode comprobar calquera visitante que acuda á Mareta, As Salinas, o Palacio Spínola ou as intervencións de Lago Martiánez. Un imaxinario ao tempo alegórico e operativo que non só deu forma a estes importantes casos senón que, en mans de terceiros, foi un material privilexiado a partir do cal entender as Illas e as súas posibilidades. De todos estes proxectos, quizais sexa o Hotel As Salinas o que resuma de forma máis potente as formulacións programático- paisajísticos de Fernando Higueras en Canarias e ao que se dedica o núcleo desta exposición.

Jacobo García-Germán, Curator of the exhibition.

A casiña azul. Fernando Higueras. Canarias e Las Salinas
06 OUTUBRO 2015 – 10 XANEIRO 2016[:]

Reforma y ampliación del Campo de Futbol de As Salinas | Luis Gil+Cristina NietoReform and extension of the As Salinas Soccer field | Luis Gil+Cristina Nieto Reforma e ampliación do Campo de Futbol de As Salinas | Luis Gil+Cristina Nieto

Dominio, espacio a nuestra vuelta y borde de la acción.

El conflicto es la marca que señala donde terminan o empiezan otros espacios colindantes. De la posible armonización de ese conflicto resultará la naturaleza de lo colectivo, un reequilibrio de fuerzas que organiza la colonización de los espacios y los intersticios que permiten los pasos y movimientos. Existe siempre un núcleo fundamental, origen que hace de referencia y desde donde se proyecta cierta energía hacia el exterior, donde al final nace la forma. Ese origen, función o uso, es el que más tarde formula la arquitectura, función que crece y se prolonga dándonos la dimensión con la que trabajaremos. Reglas del juego, marcas que lo organizan y limitan y que se convertirán en las líneas pintadas en el suelo del campo de juego, como las paredes y los muros de cerramiento de la arquitectura pero de altura cero y todo ello mucho antes del procurado equilibrio forma-función.

8Esteiro

Objeto, finalidad y definición del trabajo.

El proyecto tiene por objeto definir las pautas básicas para la reconstitución de los muros de cierre y contención de tierras, a este y norte, y la dotación de hierba artificial al campo municipal de fútbol de As Salinas en Esteiro, Muros, provincia de A Coruña. El objetivo es dar respuesta al crecimiento, ancho y largo, y adecuación y mejora de las nuevas demandas de programa y normativas Fifa y Nide de confort deportivo para el antiguo espacio de juego obsoleto a la normativa pero todavía en uso.

La principal intervención arquitectónica que propone el proyecto, es entonces, por motivos de ampliación de dimensión del campo, la construcción de un muro a naciente que debe solucionar la relación del plano de juego con la ladera natural en acusada pendiente del monte inmediato y de igual forma la ampliación de muro original al norte que debe ser demolido y reconstruido por ampliación del fondo de juego. También la reconstrucción de una proporción pequeña del muro de acceso para permitir el acceso de ambulancias y otras maquinarias por el sur. La singular posición de frontera del campo de fútbol entre la ría y el mar al oeste con la montaña al este hacen que el diseño del muro de cierre y contención sea la principal reflexión arquitectónica del proyecto. La especial inestabilidad del citado monte llevó a la construcción de una compleja solución en muro tipo escollera con amplios drenajes en el trasdós del muro de cierre final hacia el campo.

Se opta en relación al diseño del muro proyectado, en los tres laterales objeto del trabajo, por la construcción y diseño de una cinta sin fin de hormigón, que resuelva en continuidad todos los accidentes topográficos y de uso. Esta cinta serpenteante resuelve, desde las diferentes cotas de encuentro y contención con el muro escollera del terreno, a la implantación específica de los usos de banquillo y asiento, que se introducen excavando hacia el monte, hasta llegar, el muro cinta, a subvertirse y en ocasiones trepar en vertical haciendo de pilares o postes de iluminación. Del mismo modo, también esta domesticación de la cinta, sirve para plegarse en horizontal, de forma similar al resto de sus adaptaciones, para ser visera de los banquillos o soporte de publicidad y salida de emergencia y red parabalones en el lateral norte.

Se optó por un encofrado industrial con un interior en chapa tipo Pegaso con la intención de que las amplias longitudes de los paños quedasen marcadas por un rayado impreso de manera que no se convirtiesen en superficies lisas con efecto espejo debido al reflejo del sol. Así la vibración continua de las ondas del encofrado amortigua este posible contratiempo perceptivo visual. Con similar objetivo de economía de medios y de continuidad del conjunto, los báculos de las luminarias nacen y son parte elevada del mismo muro, antes de rematar en crucetas de acero galvanizado que hacen de soporte de las luminarias. Su lógica compositiva y constructiva general no deja de remitirse a los tradicionales cruceiros del entorno vernáculo inmediato.

El resto de los muros de cierre originales y vestuarios por economía de la intervención no son objeto del trabajo y simplemente pasan a ser pintados en gris para amortiguar el original acabado salmón y su relación con el plomizo paisaje de la ría y montes del entorno inmediato.

Obra: Reforma y ampliación del Campo de Futbol de As salinas
Autores: Luis Gil Pita- Cristina Nieto Peñamaría
Emplazamiento: Esteiro. Concello de Muros. A Coruña. Galicia. España
Año: 2011
Colaboradores: Nuno Costa, Márcia Nascimento, Iria Brandariz. Arquitectos. Carmen Diéguez, Aparejadora Directora de ejecución. Mónica balado, Aparejadora Proyecto
Fotografías: Estudio Luis Gil Pita- Cristina Nieto Peñamaría
+ gilpitanietopenamariaarquitectos.com

Premios:
Obra seleccionada en los Premios Enor 2014

Domain, space to our return and edge of the action.

The conflict is the brand that indicates where they finish or begin other adjacent spaces. Of the possible harmonization of this conflict it will turn out to be the nature of the collective thing, a reequilibrium of forces that organizes the settling of the spaces and the interstices that allow the steps and movements. There exists always a fundamental core, origin that it does of reference and from where certain energy is projected towards the exterior, where ultimately the form is born. This origin, function or use, is the one that later formulates the architecture, function that grows and extends giving us the dimension with which we will work. Rules of the game, brands that organize and limit it and that will turn into the lines identical with the soil of the playground, as the walls and the walls of closing of the architecture.

8Esteiro

Object, purpose and definition of the work.

The project has for object define the basic guidelines for the reconstitution of the walls of closing and containment of lands, to this and north, and the endowment of artificial grass to the municipal field of football of Ace Salt mines in Esteiro, Walls, province of A Coruña. The aim is to give response to the growth, width and length, and adequacy and improvement of the new demands of program and regulations Fifa and Nide of sports comfort for the former space of obsolete game to the regulation but still in use.

The principal architectural intervention that proposes the project, is at the time, for motives of extension of dimension of the field, the construction of a wall to east that must solve the relation of the plane of game with the natural hillside in marked slope of the immediate mount and of equal form the extension of original wall in the northern part that it must be demolished and reconstructed for extension of the bottom of game. Also the reconstruction of a small proportion of the wall of access to allow the access of ambulances and other machineries for the south. The singular position of border of the soccer field between her laughs and the sea in the western part with the mountain in the eastern part they do that the design of the wall of closing and containment is the principal architectural reflection of the project. The special instability of the mentioned mount took to the construction of a complex solution in wall type breakwater with wide drainages in the extrados of the wall of delivery close towards the field.  Singular The position of border of the soccer field between her laughs and the is in the western part with the mountain in the eastern part they do that the design of the wall of closing and containment is the principal architectural reflection of the project. The special instability of the mentioned mount took to the construction of to complex solution in wall type breakwater with wide drainages in the extrados of the wall of delivery close towards the field.

It is competed in relation for the design of the projected wall, in three wings I object of the work, for the construction and design of a tape without end of concrete, which solves in continuity all the topographic accidents and of use. This tape serpenteante resolves, from the different levels of meeting and containment with the wall breakwater of the area, to the specific implantation of the uses of bench and seat, that they interfere excavating towards the mount, up to managing, the wall tape, to be subverted and in occasions to climb in vertically doing of props or posts of lighting. In the same way, also this domesticación of the tape, serves to bend in horizontally, of form similar to the rest of his adjustments, to be visor of the benches or support of advertising and exit of emergency and network parabalones in the north wings.

Type chose for an industrial encofrado with an interior in sheet Pegasus with the intention with which the wide lengths of the cloths were remaining marked by a striped form so that they were not turning into smooth surfaces with effect mirror due to the reflection of the Sun. This way the constant vibration of the waves of the encofrado muffles this possible perceptive visual misadventure. With similar aim of economy of means and of continuity of the set, the support staffs of the lights are born and are a high part of the same wall, before finishing off in crosspieces of galvanized steel that they do of support of the lights. His logic compositiva and constructive general there do not stop being sent the traditional cruceiros of the vernacular immediate environment.

The rest of the original walls of closing and wardrobes for economy of the intervention are not an object of the work and simply they happen to be identical with grey to muffle the original finished salmon and his relation with the leaden landscape of her laugh and mounts of the immediate environment.

Work: Reform and extension of the As salinas Soccer field
Authors: Luis Gil Pita- Cristina Nieto Peñamaría
Location: Esteiro. Concello de Muros. A Coruña. Galicia. Spain
Year: 2011
Collaborators: Nuno Costa, Márcia Nascimento, Iria Brandariz. Architects. Carmen Diéguez, master builder Director of execution . Mónica balado, master builder Project
Photography: Estudio Luis Gil Pita- Cristina Nieto Peñamaría
+ gilpitanietopenamariaarquitectos.com

Awards:
Work selected in the Enor Prizes 2014

Dominio, espazo á nosa volta e bordo da acción.

O conflito é a marca que sinala onde terminan ou empezan outros espazos colindantes. Da posible armonización dese conflito resultará a natureza do colectivo, un reequilibrio de forzas que organiza a colonización dos espazos e os intersticios que permiten os pasos e movementos. Existe sempre un núcleo fundamental, orixe que fai de referencia e desde onde se proxecta certa enerxía cara ao exterior, onde ao final nace a forma. Esa orixe, función ou uso, é o que máis tarde formula a arquitectura, función que crece e prolóngase dándonos a dimensión coa que traballaremos. Regras do xogo, marcas que o organizan e limitan e que se converterán nas liñas pintadas no chan do campo de xogo, como as paredes e os muros de cerramiento da arquitectura pero de altura cero e todo iso moito antes do procurado equilibrio forma-función.

8Esteiro

Obxecto, finalidade e definición do traballo.

O proxecto ten por obxecto definir as pautas básicas para a reconstitución dos muros de pechadura e contención de terras, a leste e norte, e a dotación de herba artificial ao campo municipal de fútbol das Salinas en Esteiro, Muros, provincia da Coruña. O obxectivo é dar resposta ao crecemento, ancho e longo, e adecuación e mellora das novas demandas de programa e normativas Fifa e Nide de confort deportivo para o antigo espazo de xogo obsoleto á normativa pero aínda en uso.

A principal intervención arquitectónica que propón o proxecto, é entón, por motivos de ampliación de dimensión do campo, a construción dun muro a naciente que debe solucionar a relación do plano de xogo coa ladera natural en acusada pendente do monte inmediato e de igual forma a ampliación de muro orixinal ao norte que debe ser demolido e reconstruído por ampliación do fondo de xogo. Tamén a reconstrución dunha proporción pequena do muro de acceso para permitir o acceso de ambulancias e outras maquinarias polo sur. A singular posición de fronteira do campo de fútbol entre ríaa e o mar ao oeste coa montaña ao leste fan que o deseño do muro de pechadura e contención sexa a principal reflexión arquitectónica do proxecto. A especial inestabilidade do citado monte levou á construción dunha complexa solución en muro tipo escollera con amplos drenajes no trasdós do muro de pechadura final cara ao campo.

Óptase en relación ao deseño do muro proxectado, nos tres laterales obxecto do traballo, pola construción e deseño dunha cinta sen fin de hormigón, que resolva en continuidade todos os accidentes topográficos e de uso. Esta cinta serpenteante resolve, desde as diferentes cotas de encontro e contención co muro escollera do terreo, á implantación específica dos usos de banquiño e asento, que se introducen excavando cara ao monte, ata chegar, o muro cinta, a subvertirse e en ocasións rubir en vertical facendo de alicerces ou postes de iluminación. Do mesmo xeito, tamén esta domesticación da cinta, serve para plegarse en horizontal, de forma similar ao resto das súas adaptacións, para ser visera dos banquiños ou soporte de publicidade e saída de urxencia e rede parabalones no lateral norte.

Optouse por un encofrado industrial cun interior en chapa tipo Pegaso coa intención de que as amplas lonxitudes dos panos quedasen marcadas por un rayado impreso de maneira que non se convertesen en superficies lisas con efecto espello debido ao reflexo do sol. Así a vibración continua das ondas do encofrado amortigua este posible contratiempo perceptivo visual. Con similar obxectivo de economía de medios e de continuidade do conxunto, os báculos das luminarias nacen e son parte elevada do mesmo muro, antes de rematar en crucetas de aceiro galvanizado que fan de soporte das luminarias. A súa lóxica compositiva e constructiva xeral non deixa de remitirse aos tradicionais cruceiros da contorna vernáculo inmediato.

O resto dos muros de pechadura orixinais e vestuarios por economía da intervención non son obxecto do traballo e simplemente pasan a ser pintados en gris para amortiguar o orixinal acabado salmón e a súa relación co plomizo paisaxe de ríaa e montes da contorna inmediata.

Obra: Reforma e ampliación do Campo de Futbol de As salinas
Autores: Luis Gil Pita- Cristina Nieto Peñamaría
Emprazamento: Esteiro. Concello de Muros. A Coruña. Galicia. España
Ano: 2011
Colaboradores: Nuno Costa, Márcia Nascimento, Iria Brandariz. Arquitectos. Carmen Diéguez, Aparejadora Directora de execución. Mónica balado, Aparelladora Proxecto
Fotografías: Estudio Luis Gil Pita- Cristina Nieto Peñamaría
+ gilpitanietopenamariaarquitectos.com

Premios:
Obra seleccionada nos Premios Enor 2014

Tapio Wirkkala: Monumento Saivaara, 1978. Laponia FinlandesaTapio Wirkkala: Monument Saivaara, 1978. Finnish LaplandTapio Wirkkala: Monumento Saivaara, 1978. Laponia Finlandesa

0

Foto MW. TWRB Photo Archive
Foto MW. TWRB Photo Archive

El Instituto Iberoamericano de Finlandia presenta hoy martes 6 de octubre en Madrid la exposición Tapio Wirkkala: Monumento Saivaara, 1978. Laponia Finlandesa. Se trata de la muestra de un proyecto artístico en torno a esta poco conocida pero muy significativa obra Land Art que nunca llegó a construirse.

El Monumento Saivaara es una obra de Tapio Wirkkala (1915-85), la personificación del diseño moderno finlandés. Los objetos y trabajos artísticos de Wirkkala están incluidos en muchos de los más importantes museos y colecciones de arte de todo el mundo. Fue un extraordinario, versátil y prolífico diseñador y artista para el cual los materiales, usos o disciplinas jamás supusieron un constreñimiento. La escala de sus trabajos se extiende desde el diseño minucioso de sellos postales hasta la potencia de proyectos de Arte Terrestre como el que ahora se presenta.

El proyecto fue diseñado en 1978 para la colina Saivaara como homenaje al entonces presidente de Finlandia, Urho Kaleva Kekkonen (1900-86). Se trataría de un casi invisible camino recto de orientación este – oeste formado a través de la alineación de piedras recogidas de la falda de colina para guiar los visitantes hasta su pico sin dañar la naturaleza del entorno. Sin embargo, el profundo desconocimiento de la obra suscitó una injustificada controversia en el debate público finlandés que condujo a la cancelación del monumento. En este sentido, el objetivo de esta exposición es mostrar lo que verdaderamente pretendía Wirkkala con el Memorial Saivaara.

La exposición está formada por material original e inédito del que se destaca la maqueta que reconstruye con fidelidad el proyecto de Wirkkala. La maqueta recrea así una obra absolutamente pionera en Finlandia y contemporánea de las más vanguardistas obras de la Land Art Americana. Sin embargo, la maqueta es apenas una pequeña parte de la exposición que se puede ver del 6 de octubre al 30 de noviembre, que incluye todo el material resultante de la investigación, como por ejemplo material inédito producido por Wirkkala para el desarrollo del memorial (fotografías, dibujos, apuntes…) y que ha permitido recrear en la actualidad el proyecto a través de una nueva documentación producida por los arquitectos Márcia Nascimento y Nuno Costa para la exposición.

La exposición se reviste así de especial importancia en la medida en que el material expuesto permitirá un acercamiento más físico a la idea de Wirkkala para el Memorial Saivaara. Posibilitará una comprensión más profunda de los aspectos funcionales, constructivos y artísticos del monumento que nunca han sido discutidos con la necesaria y merecida profundidad. Por otra parte, permitirá también mostrar este aspecto Land Art nunca estudiado de la inmensa obra de Wirkkala: el Monumento Saivaara es una de sus trabajos menos conocidos, pero esta muestra pretende comprobar que es, sin embargo, una de las más significativas del conjunto de su impresionante trayectoria artística.

Organizada y producida por el Instituto Iberoamericano de Finlandia, la exposición se inaugura el día 6 de octubre a las 20h en la galería del Instituto, paralelamente a las actividades que se están llevando a cabo por todo el mundo para conmemorar el centenario del nacimiento del artista.

Maqueta Memorial Saivaara | Imagen: Fuco Reyes. Márcia Nascimento Nuno Costa Arquitectos
Maqueta Memorial Saivaara | Imagen: Fuco Reyes. Márcia Nascimento Nuno Costa Arquitectos

La labor de investigación que se muestra en la exposición Tapio Wirkkala: Monumento Saivaara, 1978. Laponia Finlandesa ha sido subvencionada por: Arts Promotion Centre Finland, Greta and William Lehtinen Foundation y Oskar Öflunds Foundation. Ha tenido también el apoyo documental de la Tapio Wirkkala Rut Bryk Foundation entre otras entidades y personas que generosamente han apoyado la investigación de diferentes modos como por ejemplo el profesor Juhani Pallasmaa.

Márcia Nascimento y Nuno Costa

Los investigadores, Márcia Nascimento (Barcelos, 1982) y Nuno Costa (Póvoa de Varzim, 1984) son graduados en Arquitectura en 2007 por la Escuela de Arquitectura de la Universidad del Minho y Masters en Rehabilitación y Renovación Urbana en 2009 por la Universidad de Santiago de Compostela.  Entre sus colaboraciones destacan la de asistentes de proyectos en estudios de arquitectura de España y Portugal entre 2007 y 2010, y la de asistentes de investigación en la Facultad de Arquitectura de la Universidad de Lisboa entre 2010 y 2012. Desde 2012, bajo la orientación del Profesor Juhani Pallasmaa, desarrollan el proyecto artístico Tapio Wirkkala: Memorial Saivaara, 1978. Laponia Finlandesa, para el cual fueran becados por el Arts Promotion Centre Finland, Greta and William Lehtinen Foundation y Oskar Öflunds Foundation.

Foto MW. TWRB Photo Archive
Photo MW. TWRB Photo Archive

The Latin-American Institute of Finland presents today on Tuesday, the 6th of October in Madrid the exhibition Tapio Wirkkala: Monumento Saivaara, 1978. Finnish Lapland. There treats itself about the sample of an artistic project concerning this one little known but very significant work Land Art that never managed to be constructed.

The Monument Saivaara is a Tapio Wirkkala´s work (1915-85), he personification of the modern Finnish design. The objects and Wirkkala’s artistic works are included in many of the most important museums and collections of art of the whole world. He was an extraordinary, versatile and prolific designer and artist for which the materials, uses or you discipline they never supposed a constraint. The scale of his works spreads from the meticulous design of postal stamps up to the project power of Terrestrial Art as the one that now appears.

The project was designed in 1978 for the hill Saivaara as honoring to the president at the time of Finland, Urho Kaleva Kekkonen (1900-86). There would treat itself about an almost invisible straight way of orientation this one – west formed across the alignment of stones gathered from the skirt of hill to guide the visitors up to his beak without damaging the nature of the environment. Nevertheless, the deep ignorance of the work provoked an unjustified controversy in the public Finnish debate that he led to the cancellation of the monument. In this respect, the aim of this exhibition is to show what really Wirkkala was claiming with the Brief Saivaara.

The exhibition is formed by original and unpublished material of which is outlined the model that reconstructs with loyalty Wirkkala’s project. The model recreates this way an absolutely pioneering work in Finland and contemporary of the most ultramodern works of the American Land Art. Nevertheless, the model is scarcely a small part of the exhibition that it is possible to see from October 6 to November 30, which includes the whole resultant material of the investigation, as for example unpublished material produced by Wirkkala for the development of the brief (photographies, drawings, notes …) and that has allowed to recreate at present the project across a new documentation produced by the architects Márcia Nascimento y Nuno Coast for the exhibition.

The exhibition re-saw like that of special importance in the measure in which the exposed material will allow a more physical approximation Wirkkala’s idea for the Brief Saivaara. It will make possible a deeper comprehension of the functional, constructive and artistic aspects of the monument that have never been discussed by the necessary and well-deserved depth. On the other hand, there will allow to show also this aspect Land Art never studied of Wirkkala’s immense work: the Monument Saivaara is one of his less known works, but this sample tries to verify that she is, nevertheless, one of the most significant of the set of his impressive artistic path.

Organized and produced by the Latin-American Institute of Finland, the exhibition is inaugurated on October 6 at 20 a.m. in the gallery of the Institute, parallel to the activities that are carried out all over the world to commemorate the centenary of the birth of the artist.

Maqueta Memorial Saivaara | Imagen: Fuco Reyes. Márcia Nascimento Nuno Costa Arquitectos
Model Brief Saivaara | Image: Fuco Reyes. Márcia Nascimento Nuno Costa Arquitectos

The labor of investigation that appears in the exhibition I Block Wirkkala: Monument Saivaara, 1978. Finnish Lapland has been subsidized for: Arts Promotion Centres Finland, Greta and William Lehtinen Foundation and Oskar Öflunds Foundation. It has had also the background data of I Block Wirkkala Rut Bryk Foundation between other entities and persons who generously have supported the investigation of different manners as for example the teacher Juhani Pallasmaa.

Márcia Nascimento and Nuno Costa

The investigators, Márcia Nascimento (Barcelos, 1982) and Nuno Costa (Póvoa de Varzim, 1984) is classified in Architecture in 2007 as the School of Architecture of the University of the Minho and Masters in Rehabilitation and Urban Renovation in 2009 as the University of Santiago de Compostela. Between his collaborations they emphasize that of project assistants in studies of architecture of Spain and Portugal between 2007 and 2010, and that of assistants of investigation in the Faculty of Architecture of the University of Lisbon between 2010 and 2012.  From 2012, under the orientation of the Teacher Juhani Pallasmaa, they develop the artistic project I block Wirkkala: Brief Saivaara, 1978. Finnish Lapland, for which they were scholarship holders for the Arts Promotion Centres Finland, Greta and William Lehtinen Foundation and Oskar Öflunds Foundation.

Foto MW. TWRB Photo Archive
Foto MW. TWRB Photo Archive

O Instituto Iberoamericano de Finlandia presenta hoxe martes 6 de outubro en Madrid a exposición Tapio Wirkkala: Monumento Saivaara, 1978. Laponia Finlandesa. Trátase da mostra dun proxecto artístico en torno a esta pouco coñecida pero moi significativa obra Land Art que nunca chegou a construírse.

O Monumento Saivaara é unha obra de Tapio Wirkkala (1915-85), a personificación do deseño moderno finlandés. Os obxectos e traballos artísticos de Wirkkala están incluídos en moitos dos máis importantes museos e coleccións de arte de todo o mundo. Foi un extraordinario, versátil e prolífico diseñador e artista para o cal os materiais, usos ou disciplinas xamais supuxeron un constreñimiento. A escala dos seus traballos esténdese desde o deseño minucioso de selos postales ata a potencia de proxectos de Arte Terrestre como o que agora se presenta.

O proxecto foi deseñado en 1978 para o outeiro Saivaara como homenaxe ao entón presidente de Finlandia, Urho Kaleva Kekkonen (1900-86). Trataríase dun case invisible camiño recto de orientación este ? oeste formado a través da alineación de pedras recolleitas da saia de outeiro para guiar os visitantes ata o seu pico sen danar a natureza da contorna. Con todo, o profundo descoñecemento da obra suscitou unha injustificada controversia no debate público finlandés que conduciu á cancelación do monumento. Neste sentido, o obxectivo desta exposición é mostrar o que verdaderamente pretendía Wirkkala co Memorial Saivaara.

A exposición está formada por material orixinal e inédito do que se destaca a maqueta que reconstrúe con fidelidade o proxecto de Wirkkala. A maqueta recrea así unha obra absolutamente pionera en Finlandia e contemporánea das máis vanguardistas obras da Land Art Americana. Con todo, a maqueta é apenas unha pequena parte da exposición que se pode ver do 6 de outubro ao 30 de novembro, que inclúe todo o material resultante da investigación, por exemplo material inédito producido por Wirkkala para o desenvolvemento do memorial (fotografías, debuxos, apuntes, etc.) e que permitiu recrear na actualidade o proxecto a través dunha nova documentación producida polos arquitectos Márcia Nascimento e Nuno Costa para a exposición.

A exposición revístese así de especial importancia na medida en que o material exposto permitirá un achegamento máis físico á idea de Wirkkala para o Memorial Saivaara. Posibilitará unha comprensión máis profunda dos aspectos funcionales, constructivos e artísticos do monumento que nunca foron discutidos coa necesaria e merecida profundidade. Por outra banda, permitirá tamén mostrar este aspecto Land Art nunca estudado da inmensa obra de Wirkkala: o Monumento Saivaara é unha dos seus traballos menos coñecidos, pero esta mostra pretende comprobar que é, con todo, unha das máis significativas do conxunto da súa impresionante traxectoria artística.

Organizada e producida polo Instituto Iberoamericano de Finlandia, a exposición inaugúrase o día 6 de outubro ás 20h na galería do Instituto, paralelamente ás actividades que se están levando a cabo por todo o mundo para conmemorar o centenario do nacemento do artista.

Maqueta Memorial Saivaara | Imagen: Fuco Reyes. Márcia Nascimento Nuno Costa Arquitectos
Maqueta Memorial Saivaara | Imaxe: Fuco Reyes. Márcia Nascimento Nuno Costa Arquitectos

O labor de investigación que se mostra na exposición Tapio Wirkkala: Monumento Saivaara, 1978. Laponia Finlandesa foi subvencionada por: Arts Promotion Centre Finland, Greta and William Lehtinen Foundation e Oskar Öflunds Foundation. Ha ter tamén o apoio documental da Tapio Wirkkala Rut Bryk Foundation entre outras entidades e persoas que generosamente apoiaron a investigación de diferentes modos por exemplo o profesor Juhani Pallasmaa.

Márcia Nascimento e Nuno Costa

Os investigadores, Márcia Nascimento (Barcelos, 1982) e Nuno Costa (Póvoa de Varzim, 1984) son graduados en Arquitectura en 2007 pola Escola de Arquitectura da Universidade do Minho e Masters en Rehabilitación e Renovación Urbana en 2009 pola Universidade de Santiago de Compostela. Entre as súas colaboracións destacan a de asistentes de proxectos en estudos de arquitectura de España e Portugal entre 2007 e 2010, e a de asistentes de investigación na Facultade de Arquitectura da Universidade de Lisboa entre 2010 e 2012. Desde 2012, baixo a orientación do Profesor Juhani Pallasmaa, desenvolven o proxecto artístico Tapio Wirkkala: Memorial Saivaara, 1978. Laponia Finlandesa, para o cal fosen bolseiro polo Arts Promotion Centre Finland, Greta and William Lehtinen Foundation e Oskar Öflunds Foundation.

Herramienta unificada LIDER-CALENER (HULC)Unified tool LIDER-CALENER (HULC)Ferramenta unificada LIDER-CALENER (HULC)

image_gallery

Esta herramienta incluye la unificación en una sola plataforma de los programas generales oficiales empleados hasta la fecha para la evaluación de la demanda energética y del consumo energético (LIDER-CALENER), así como la adaptación de estas aplicaciones a los cambios introducidos por el DB-HE del año 2013.

Esta herramienta informática permite la verificación de las exigencias 2.2.1 de la sección HE0, 2.2.1.1 y punto 2 del apartado 2.2.2.1 de la sección HE1 del Documento Básico de Ahorro de Energía DB-HE. La exigencia establecida para edificios de nueva construcción de uso distinto al residencial privado en el apartado 2.2.2 de la sección HE0 debe verificarse, tal como establece el DB-HE, según el procedimiento básico para la certificación energética de edificios. Otras exigencias de las secciones HE0 y HE1 que resulten de aplicación deben verificarse por otros medios.

Temporalmente y hasta que se adapten los documentos reconocidos de la certificación energética, los resultados que se obtengan con esta aplicación no se pueden emplear para llevar a cabo la certificación energética de edificios.

Instalación de la herramienta unificada LIDER-CALENER y sus complementos:

· Proceder a la desinstalación de las versiones anteriores de la herramienta unificada LIDER-CALENER y la aplicación de los datos climáticos génericos que puedan existir en el equipo;

· Descargar e instalar la herramienta unificada LIDER-CALENER versión 0.9.958.791 (fecha de actualización 12 de mayo de 2014). El instalador incluye los datos climáticos genéricos en versión 1.1, de fecha 8 de mayo de 2014 y el Manual de la herramienta.

Puede enviar sus comentarios en relación con la aplicación de la herramienta unificada LIDER-CALENER a la dirección ciudadano@idae.es

image_gallery

This tool includes the unification in an alone platform of the general programs officials used up to the date for the evaluation of the energetic demand and of the energetic consumption (LIDER-CALENER), as well as the adjustment of these applications to the changes introduced by the DB-HE of the year 2013.

This IT tool allows the check of the requirements 2.2.1 of the section HE0, 2.2.1.1 and point 2 of the paragraph 2.2.2.1 of the section HE1 of the Basic Document of Saving of Energy DB-HE. The exigency established for buildings of new construction of use different to the residential one deprived in the paragraph 2.2.2 of the section HE0 must happen, as there establishes the DB-HE, according to the basic procedure for the energetic certification of buildings. Other requirements of the sections HE0 and HE1 that ensue from application must happen for other means.

Temporarily and until they adapt the recognized documents of the energetic certification, the results that are obtained by this application cannot use to carry out the energetic certification of buildings.

Installation of the unified tool LIDER-CALENER and his complements:

· Proceed to the desinstalación of the previous versions of the unified tool LIDER-CALENER and the application of the climatic information génericos that could exist in the equipment;

· Comes out and to install the unified tool LIDER-CALENER version 0.9.958.791 (date of update on May 12, 2014). The installer includes the climatic generic information in version 1.1, of date May 8, 2014 and the Manual of the tool.

It can send his comments in relation with the application of the unified tool LIDER-CALENER to the direction ciudadano@idae.es

image_gallery

Esta ferramenta inclúe a unificación nunha soa plataforma dos programas xerais oficiais empregados ata a data para a avaliación da demanda energética e do consumo energético (LIDER-CALENER), así como a adaptación destas aplicacións aos cambios introducidos polo DB-HE do ano 2013.

Esta ferramenta informática permite a verificación das esixencias 2.2.1 da sección HE0, 2.2.1.1 e punto 2 do apartado 2.2.2.1 da sección HE1 do Documento Básico de Aforro de Enerxía DB-HE. A esixencia establecida para edificios de nova construción de uso distinto ao residencial privado no apartado 2.2.2 da sección HE0 debe verificarse, tal como establece o DB-HE, segundo procedemento básico para a certificación enerxética de edificios. Outras esixencias das seccións HE0 e HE1 que resulten de aplicación deben verificarse por outros medios.

Temporalmente e ata que se adapten os documentos recoñecidos da certificación enerxética, os resultados que se obteñan con esta aplicación non se poden empregar para levar a cabo a certificación enerxética de edificios.

Instalación da ferramenta unificada LIDER-CALENER e as súas complementos:

· Proceder á desinstalación das versións anteriores da ferramenta unificada LIDER-CALENER e a aplicación dos datos climáticos génericos que poidan existir no equipo;

· Descargar e instalar a ferramenta unificada LIDER-CALENER versión 0.9.958.791 (data de actualización 12 de maio de 2014). O instalador inclúe os datos climáticos genéricos en versión 1.1, de data 8 de maio de 2014 e o Manual da ferramenta.

Pode enviar os seus comentarios en relación coa aplicación da ferramenta unificada LIDER-CALENER á dirección ciudadano@idae.es

El tercero espacio | Miguel Ángel Díaz Camacho

Alzado de Correos en León
Alzado de Correos en León

“Construir un muro con piedras sin labrar, sin mortero, en seco, puede que haya sido el primer paso que los hombres dieron en busca de aquello a lo que hoy llamamos arquitectura” 1.

La idea del muro como tercer espacio, como frontera profunda, sólida y material entre dos mundos, fue progresivamente aligerada desde la aparición de las estructuras metálicas, no sin recorrer un interesante camino de transición que podríamos identificar en proyectos como el Home Insurance Building de Chicago2: armazón de acero y fachada de piedra o el grabado del muro en hondura tras un nuevo andamiaje. La generación posterior de tecnologías “en seco”, ha favorecido el ensamblaje de componentes ligeros frente al apilamiento de masas pesadas, una nueva gramática industrializada que parece desatender los orígenes del muro como mediador autorizado por la Historia.

Numerosos arquitectos contemporáneos han reivindicado el papel fundamental de la tradición pre-industrial de la arquitectura de fábrica frente a la delgadez de las membranas herederas de la modernidad:

“una de las razones de nuestro interés por el muro es precisamente el rechazo por este tropo moderno. Ésa sería la heurística negativa, mientras que la explicación positiva es que los muros diferencian lo interior de lo exterior, y siempre nos ha interesado el interior. Siempre hemos pensado que la idea de que son la misma cosa es otro de los tópicos modernos” 3.

Muro y espacio interior, el reverso de la manifestación del espesor hacia el exterior, hacia el afuera público4. Adam Caruso pone el acento precisamente, en el muro como instrumento de construcción del espacio interior:

“si miras las obras de Miguel Ángel, Soane, Schinkel o Webb, te das cuenta de que dedicaron como mínimo el mismo tiempo al interior que al exterior […] La idea de la casa Dom-ino, que no es otra cosa que la continuidad entre espacio exterior e interior, es muy, muy problemática” 5.

La construcción del carácter versus la cualificación del espacio interior. La frontera profunda versus la membrana sin espesor. Tal vez Alejandro de la Sota resolviera ambas en el edificio de Correos de León: una envolvente ligera a base de panel de chapa Robertson se pliega al interior retrasando la posición de la carpintería, revelando al exterior el espesor de un muro inexistente y proponiendo al interior una serie de armarios, estanterías y espacios disponibles.

El muro de aire: profundo pero sin espesor.

La anástrofe constructiva se vuelve más excitante y contradictoria desde la colocación de los paneles como sillares (en hiladas horizontales y juntas contrapeadas “a mata junta”) y acabado esmaltado en tonalidad pétrea color León. La refinada complejidad de la construcción en la obra de Don Alejandro.

El poeta Benjamín Prado escribe que “en los sueños no hay muros” 6, pero será gracias a la técnica y al ingenio que podemos “liberarnos de los grandes macizos y los grandes pesos” 7 y mantener sin embargo la profundidad de la fábrica, la densidad del límite. El tercer espacio.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doctor Arquitecto
Madrid. Octubre 2014.
Autor de Parráfos de arquitectura. #arquiParrafos

Notas:

1. Rafael Moneo, “En los Andes”, CIRCO 148, 2008, pág. 1.
2. El conocido como primer rascacielos del mundo en utilizar estructura de acero, fue construido en 1883 y su fachada de piedra revela un espesor que en realidad no se corresponde con su responsabilidad estructural.
3. Adam Caruso, “Forma y resistencia. Una conversación con Caruso St John”, entrevista realizada por Pier Vittorio Aureli, El Croquis nº166, pág. 10.
4. Por ejemplo en el Edificio Bankinter de Rafael Moneo, un banco de ladrillo en la Castellana en el que el espesor del muro se manifiesta al exterior a través de la composición de los huecos.
5. Adam Caruso, misma cita.
6. Benjamín Prado, «Viaje al Reino de Redonda«, en Iceberg, Madrid, Visor, 2011.
7. Alejandro de la Sota, “Nuevos materiales, nuevas arquitecturas”, Tectónica nº1.

El principio de la ciudad postmoderna [Der Himmel über Berlin] | Miquel Lacasta

Der Himmel über Berlin

“Es maravilloso, vivir sólo en espíritu, y día a día, eternamente, dar fe de lo espiritual en las personas. Pero a veces me harto de mi existencia espiritual eterna. Entonces quisiera dejar de flotar eternamente por las alturas, quisiera notar que tengo peso, que se anulara la ausencia de fronteras, y ligarme a la Tierra.
A cada paso, y a cada ráfaga de viento, me gustaría poder decir:
“¡Ahora, ahora, y ahora!”
Y ya no decir más “desde siempre” o “eternamente”.
Sentarme en la silla libre en una partida de cartas. Que me saluden… aunque sea con un pequeño movimiento de cabeza.

Siempre que hemos participado en algo, ha sido fingiendo. Hemos fingido que en una velada de lucha, nos dislocaban la cadera… Hemos fingido que pescábamos en compañía… Hemos fingido que nos sentábamos en la mesa, y bebíamos y comíamos…Que nos servían cordero asado y vino en las tiendas del desierto…sólo lo fingíamos.
No es que quiera tener un hijo, ni plantar un árbol. Pero que agradable debe ser, volver a casa después de un día pesado, y dar de comer al gato, como hace Philip Marlowe. Tener fiebre, mancharse los dedos de negro al leer el periódico, entusiasmarse no sólo por cosas espirituales, sino por las comidas, por el contorno de una nuca, por una oreja.
Mentir. Como un bellaco. Notar que el esqueleto se mueve contigo al caminar.
Suponer las cosas, por fin, en lugar de saberlo todo. Poder decir: “¡Ah! ¡Oh!” y “¡Ay!”, en lugar de “sí” y “amén”.
Y por una vez, entusiasmarse también con el mal. Atraer hacia sí -de los transeúntes- todos los demonios de la Tierra. Y por fin, lanzarse a cazar en el mundo.
Desmelenarse.
O por fin saber qué se siente, cuando te quitas los zapatos bajo la mesa, y descalzo, mueves los dedos. Así…
Estar solos.
Dejar que todo ocurra
.1

Siempre he creído que este texto, sonsacado del guión de la película de 1987 Der Himmel über Berlin es el manifiesto perfecto de la ciudad postmoderna. En realidad es fácil interpretar que la figura abstracta y desmaterializada del ángel no es más que una alegoría, una sublimación del concepto de ciudad.

Leído el texto de nuevo, como si de una ciudad/personaje se tratara, se entienden los anhelos por desembarazarse de la existencia espiritual eterna, y caer en manos de la apatía, el engaño, la indiferencia, la deserción, la sustitución del principio de convicción por el principio de seducción, atributos todos ellos de la ciudad postmoderna en tanto que son atributos descarnadamente humanos. En definitiva, la ciudad postmoderna es la que se permite vivir en un tiempo presente, un tiempo colapsado donde es posible decir ahora, y ya no decir más “desde siempre” o “eternamente”.

Más aún

Las reflexiones de Damiel, el ángel que interpreta Bruno Ganz, se acercan al drama real de la ciudad moderna cuando afirma que siempre que hemos participado en algo, ha sido fingiendo. Golpe brutal.

La ciudad moderna despersonalizada siempre ha sido incapaz de dislocarse la cadera en una velada de lucha, o incapaz de sentarse en la mesa y beber y comer, o pescar en compañía…, es decir la ciudad moderna nacida de una lógica funcional/maquínica, incorrupta en sus consideraciones morales, insatisfactoria para dar cabida a la vida, a la domesticidad de las relaciones humanas, al amor… se acaba convirtiendo en un infierno.

Feliz paradoja la que Wenders propone, el cielo es el infierno. La jaula inmaculada de la planificación moderna basada en el “si” y en el “amen” se transforma en una pesadilla espiritual.

Para rematar la idea de que el guión de Der Himmel über Berlin es una obra/manifiesto fundacional de la ciudad postmoderna basta llegar al final del texto propuesto. No puedo imaginar una mejor concentración  de significados en tan pocas palabras. Dejar que todo ocurra. No hay mejor slogan, mejor propuesta para que la ciudad se abra a las lógicas de una postmodernidad desprejuiciada, abierta, fresca, intuitiva, valiente, ética y estética pero nunca moral.

Si hay algún principio rector en la ciudad moderna y en la planificación urbanística al uso (del que todavía hoy somos víctimas) es precisamente evitar que ocurra lo que no tiene que ocurrir. El urbanismo como método de control social, como sistema de orden, como negación de lo poliédrico, lo contradictorio, lo complejo ha funcionado en términos condicionales. Todo está programado para configurar las condiciones óptimas para que ocurra lo planificado, lo previsto, lo inicialmente pretendido y que esas mismas condiciones hagan imposible el hecho de que ocurra todo lo demás.

Por eso la proclama Dejar que todo ocurra, parece la antesala de un salto, una gran salto intelectual.

De nuevo un salto al vacío, como el de Yves Klein, un salto hacia una nueva manera de entender la ciudad, un salto de escala intelectual, un salto de escala en las aspiraciones.

De nuevo un salto

Los ángeles de la obra de Wenders se retratan, como Klein se retrató, en el momento justo de saltar al vacío, y con ese salto inauguran una nueva realidad, una nueva lógica, una nueva manera de pensar, construir y habitar la ciudad.

La imagen de cabecera promocional de la película del director alemán no es otra que la de Damiel,  justo en el segundo anterior al momento en que salta al vacío. Justo en el instante en que decidido, está dispuesto a perder la espiritualidad eterna y caer en las garras de la humanidad perecedera.

Justo en el momento, que mediante el acto más radical que pueda imaginarse, saltar al vacío, se re-inaugura una nueva ciudad, Berlín, antesala de todas las ciudades postmodernas del mundo.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, mayo 2012

Notas:

1 Guión de Der Himmel über Berlin, escrito por el autor teatral y escritor Peter Handke, el guionista Richard Reitinger y el cineasta Wim Wenders.

Siza x Siza

0

Siza x Siza es el resultado de un largo proyecto editorial, en el que el propio Alvaro Siza escoge 6 obras de entre más de 400 realizadas durante su vida profesional, más de 60 años. El arquitecto en una profunda entrevista a cargo de Carlos Seoane, explica las razones de la selección así como una gran cantidad de reflexiones sobre multitud de temas. 157 fotografías componen el reportaje fotográfico de las seis obras que Juan Rodríguez ha realizado en exclusiva para esta edición, así como la cuidadosa reproducción de 124 dibujos a mano del propio Alvaro Siza, muchos de ellos nunca antes publicados.

El presente libro también cuenta con textos escritos para este libro-homenaje, de Eduardo Souto de Moura, Kenneth Frampton, Juhani Pallasmaa y David Cohn.

Álvaro Siza Vieira

Álvaro Joaquim Melo Siza Vieira nació en Matosinhos en 1933. Estudió Arquitectura en la Universidad de la Escuela de Bellas Artes de Oporto entre 1949 y 1955. Su primera obra construida es de 1954. Fue profesor en la Facultad de Arquitectura de la Universidad de Oporto, la ciudad donde ejerce su profesión.Miembro de la American Academy of Arts and Sciences; es Honorary Fellow del RIBA (Royal Institute of British Architects); miembro de la BDA (Bund Deutscher Architekten); es Honorary FAIA de la AIA (American Institute of Architects), miembro de la Académie d’Architecture de France, de la Royal Swedish Academy of Fine Arts, de la IAA (International Academy of Architecture), de la National Geographic Portugal, socio honorario y miembro honorario de la Asociación de los Arquitectos portugueses, miembro de la American Academy of Arts and Letters, profesor honorario de la Southeast University China y de la China Academy of Art, y miembro honorario de la Academia de las Escuelas de Arquitectura y Urbanismo de la Lengua Portuguesa.

sixaxsiza625
Siza x Siza
Juan Rodríguez

En 1976 comienza su actividad fotográfica que pronto compagina con los estudios de Arquitectura. Desde entonces tiene una intensa actividad fotográfica como autor y editor. Es socio fundador de las editoriales Labirinto de Paixons  y  A. Mag. Paralelamente al trabajo editorial, su obra personal se ha mostrado en multitud de exposiciones individuales y colectivas y está presente en diferentes museos y múltiples colecciones públicas y privadas.

Carlos Seoane

Arquitecto y urbanista por la Universidad de Santiago, 1987.Máster de Arquitectura por la Universidad de Columbia, Nueva York, 1991.Profesor en la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Coruña, 1996-presente.Premio COAG Rehabilitación 2005, premio Juana de Vega 2010, premio COAG Equipamientos 2015 Director de la Fundación Compostela Arquitectura. Director del programa internacional de arquitectura: COMPOSTELAs, 2010-2015. Coautor de los libros: FCI, Facultad de Periodismo, Dos puntos: Fundación Ibêre Camargo.

 

Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015

1

[:es]

Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015”; una retrospectiva que reúne por primera vez en Madrid más de treinta años de trayectoria profesional del reconocido arquitecto británico David Chipperfield.

“Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015” © David Chipperfield, by Ingrid Von Kruse
© David Chipperfield, por Ingrid Von Kruse

La muestra, que estará abierta al público en el Museo ICO desde el 30 de septiembre de 2015 hasta el 24 de enero de 2016, acoge los proyectos más relevantes realizados por David Chipperfield en algunas de las ciudades más importantes del mundo, y permite analizar su obra desde sus comienzos, tanto de manera individual como en conjunto.

Entre las obras expuestas en la exposición “Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015, destacan el Neues Museum de Berlín, su proyecto más conocido y a la vez más complejo, el Museo Jumex en Ciudad de México, el Edificio de la galería alemana ‘Am Kupfergraben 10’ en Berlín, y la creación de edificios públicos españoles como la Ciudad de la Justicia de Barcelona y el edificio ‘Veles e Vents’ para la Copa América en Valencia, entre otros muchos.

El objetivo de esta retrospectiva, comisariada por Fulvio Irace, profesor de Historia y Crítica Contemporánea en la Escuela de Diseño del Politécnico de Milán, es acercar al visitante el universo arquitectónico de David Chipperfield Architects, su percepción de un espacio creado a la medida del hombre, la fusión en su obra de tradición e innovación, su búsqueda constante de la continuidad urbana y arquitectónica entre lo existente y lo nuevo, así como la importancia de las maquetas en la metodología de trabajo de su estudio, concebido, en palabras de Rik Nys, Director de Diseño de David Chipperfield Architects, como una especie de laboratorio donde los experimentos formales que se realizan en el medio se terminan registrando y ajustando con la ayuda de los ordenadores situados en los flancos.

Galería Am Kupfergraben 10, Berlin, Alemania | Fotografía: Richard Davies
Galería Am Kupfergraben 10, Berlin, Alemania | Fotografía: Richard Davies

Con esta nueva exposición, el Museo ICO continúa su labor de dar a conocer el trabajo de los grandes maestros de la arquitectura contemporánea, así como de acercar el arte y la cultura nacionales e internacionales a la sociedad española”.

Mónica de Linos, directora de la Fundación ICO.

De Linos también agradeció a la Embajada Británica y al British Council en España su importante apoyo y cooperación desde los primeros pasos de esta exposición, que “espera contribuya a estrechar aún más las relaciones culturales entre España y el Reino Unido”. Además, destacó la constante ayuda de Luis Fernández-Galiano en la preparación de esta muestra.

Exposición “Essentials. David Chipperfield Architects”
Cuándo: Del 30 de septiembre de 2015 al 24 de enero de 2016
Dónde: Museo ICO (Calle Zorrilla 3, Madrid)
Horario: Martes a domingo de 11.00 a 20.00 horas. Festivos de 10.00 a 14.00 horas
Entrada gratuita

[:en]

Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015”; a retrospective that assembles for the first time in Madrid more than thirty years of professional path of the recognized British architect David Chipperfield.

© David Chipperfield, by Ingrid Von Kruse
© David Chipperfield, by Ingrid Von Kruse

The sample, which will be opened the public in the Museum ICO from September 30, 2015 until January 24, 2016, receives the most relevant projects realized by David Chipperfield in some of the most important cities of the world, and allows to analyze his work from his beginning, so much in an individual way as as a whole.

Between the works exposed in the exhibition “Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015, they emphasize the Neues Museum of Berlin, his most known project and simultaneously more complex, the Museum Jumex in Mexico City, the Building of the German gallery ‘Am Kupfergraben 10’ in Berlin, and the creation of public Spanish buildings as the City of the Justice of Barcelona and the building ‘Veles e Vents’ for the America’s cup in Valencia, between great others.

The aim of this retrospective, comisariada for Fulvio Irace, teacher of History and Cri’tica Contemporánea in the Scuola Politecnica di Design in Milan, is to bring over to the visitor David Chipperfield Architects’s architectural universe, his perception of a space created to the measure of the man, the merger in his work of tradition and innovation, his constant search of the urban and architectural continuity between the existing thing and the new thing, as well as the importance of the models in the methodology of work of his study, conceived, in words of Rik Nys, The Director of David Chipperfield Architects’s Design, as a laborator species where the formal experiments that are realized in the way end up by registering and fitting with the help of the computers placed in the flanks.

Galería Am Kupfergraben 10, Berlin, Alemania | Fotografía: Richard Davies
Galery, Am Kupfergraben 10, Berlin, Germany | Photography: Richard Davies

With this new exhibition, the ICO Museum continues his labor of announcing the work of the big teachers of the contemporary architecture, as well as of bringing over the national and international art and the culture to the Spanish company”.

Mónica de Linos, Director of the ICO Foundation.

Of Linens also he was grateful for his important support and cooperation to the British Embassy and to the British Council in Spain from the first steps of this exhibition, that «wait helps to reduce furthermore the cultural relations between Spain and the United Kingdom». In addition, stood out Luis Fernandez-Galiano’s constant help in the preparation of this sample.

Exhibition “Essentials. David Chipperfield Architects”
When: From September 30, 2015 to January 24, 2016
Where: ICO Museum (Calle Zorrilla 3, Madrid)
Schedule: Tuesday to Sunday from 11.00 to 20.00 hours. Festive from 10.00 to 14.00 hours
Admission free

[:gl]

Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015”; unha retrospectiva que reúne por primeira vez en Madrid máis de trinta anos de traxectoria profesional do recoñecido arquitecto británico David Chipperfield.

© David Chipperfield, by Ingrid Von Kruse
© David Chipperfield, por Ingrid Von Kruse

A mostra, que estará aberta ao público no Museo ICO desde o 30 de setembro de 2015 ata o 24 de xaneiro de 2016, acolle os proxectos máis relevantes realizados por David Chipperfield nalgunhas das cidades máis importantes do mundo, e permite analizar a súa obra desde os seus comezos, tanto de xeito individual como en conxunto.

Entre as obras expostas na exposición “Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015, destacan o Neues Museum de Berlín, o seu proxecto máis coñecido e á vez máis complexo, o Museo Jumex en Cidade de México, o Edificio da galería alemá ‘Am Kupfergraben 10’ en Berlín, e a creación de edificios públicos españois como a Cidade da Xustiza de Barcelona e o edificio ‘Veles e Vents’ para a Copa América en Valencia, entre outros moitos.

O obxectivo desta retrospectiva, comisariada por Fulvio Irace, profesor de Historia e Cri?tica Contemporánea na Escola de Deseño da Politécnica de Milán, é achegar ao visitante o universo arquitectónico de David Chipperfield Architects, a súa percepción dun espazo creado á medida do home, a fusión na súa obra de tradición e innovación, a súa procura constante da continuidade urbana e arquitectónica entre o existente e o novo, así como a importancia das maquetas na metodoloxía de traballo do seu estudo, concibido, en palabras de Rik Nys, Director de Deseño de David Chipperfield Architects, como unha especie de laboratorio onde os experimentos formais que se realizan no medio termínanse rexistrando e axustando coa axuda dos ordenadores situados nos flancos.

Galería Am Kupfergraben 10, Berlin, Alemania | Fotografía: Richard Davies
Galería Am Kupfergraben 10, Berlin, Alemania | Fotografía: Richard Davies

Con esta nova exposición, o Museo ICO continúa o seu labor de dar a coñecer o traballo dos grandes mestres da arquitectura contemporánea, así como de achegar a arte e a cultura nacionais e internacionais á sociedade española”.

Mónica de Linos, directora da Fundación ICO.

De Linos tamén agradeceu á Embaixada Británica e ao British Council en España o seu importante apoio e cooperación desde os primeiros pasos desta exposición, que ?espera contribúa a estreitar aínda máis as relacións culturais entre España e o Reino Unido?. Ademais, destacou a constante axuda de Luís Fernández-Galiano na preparación desta mostra.

Exposición “Essentials. David Chipperfield Architects”
Cando: Do 30 de setembro de 2015 ao 24 de xaneiro de 2016
Onde: Museo ICO (Rúa Zorrilla 3, Madrid)
Horario: Martes a domingo de 11.00 a 20.00 horas. Festivos de 10.00 a 14.00 horas
Entrada de balde

[:]

[:es]Centro de Interpretación de la Cultura Castrexa | Carlos Martínez – Ángeles Santos – Carmen Ruíz[:en] Interpretation Center of the Castrexa Culture| Carlos Martínez – Ángeles Santos – Carmen Ruíz[:gl]Centro de Interpretación da Cultura Castrexa | Carlos Martínez – Ángeles Santos – Carmen Ruíz[:]

[:es]

CMASCR_castro_01_ext01
Centro de Interpretación de la Cultura Castrexa | Carlos Martínez – Ángeles Santos – Carmen Ruíz © Héctor Santos-Díez | BISimages

El «Centro de Interpretación de la cultura castrexa» es uno de los cuatro centros que constituirán la Red Gallega de Patrimonio Arqueológico.

En las cercanías del Castro de Sano Cibrán de Lás el edificio se sitúa como un primero cinturón del castro.

Límite físico, «nueva entrada» y pantalla visual desde el yacimiento que recoge accesos y áreas de aparcamiento.

Los usos se definen en volúmenes. Su fragmentación busca el encaje en el terreno. Zócalos de piedra, como transición, sobre los que se montan las cajas de cinc con caras abiertas protegidas por lienzos de tramex.

Las grietas que se generan permiten la extensión controlada al exterior.

Las diferentes piezas (acceso, vestíbulo, aulas-corazón de red, exposición temporal, exposición permanente) se van enfilando con el recorrido de acceso al yacimiento.

Obra: Centro de Interpretación de la Cultura Castrexa (Red Gallega de Patrimonio Arqueológico)
Autores: Carlos Martínez González, Ángeles Santos Vázquez, Carmen Ruíz Alarcón
Promotor: Dirección General de Patrimonio Cultural. Consellería de Cultura e Turismo- Xunta de Galicia
Emplazamiento: San Cibrán de Las, Concello de San Amaro, Ourense, España
Constructora: DICSA
Colaboradores: Estructura,Ezequiel Fernández Guinda, Instalaciones, Isabel Francos Anllo
Dirección de ejecución: 1ª fase José Ramón Temes Caneda, Carmen Diéguez Álvarez, 2ª fase Jesús Damiá Rodríguez
Fecha de proyecto/remate: julio 2005 – marzo 2010
Superficie: 2.833 m2
Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages

Premios

2011 Accésit XIV Premio COAG Obra de Nueva Planta

[:en]

CMASCR_castro_01_ext01

The «Center of Interpretation of the culture castrexa» is one of four centers that will constitute the Galician Network of Archaeological Heritage.

In the surroundings of the Castro of Sano Cibrán de Lás the building belt of the hopscotch places as firstly.

Physical, limit » new entry » and visual screen from deposit who gathers accesses and areas of parking.

The uses are defined in volumes. His fragmentation looks for the lace in the area. Socles of stone, as transition, on that the boxes of zinc are mounted by opened faces protected by linens of tramex.

The cracks that are generated allow the extension controlled on the outside.

The different pieces (access, foyer, classrooms – hearts of network, temporary exhibition, permanent exhibition) are lined up by the tour of access to the deposit.

Work: Interpretation Center of the Castrexa Culture (Red Gallega de Patrimonio Arqueológico)
Authors: Carlos Martínez González, Ángeles Santos Vázquez, Carmen Ruíz Alarcón
Promotoer: Headquarter of Cultural Heritage. Consellería of Culture and Tourism – Autonomous government of Galicia of Galicia
Emplacement: San Cibrán de Las, Concello de San Amaro, Ourense, Spain.
Construction: DICSA
Collaborators: Estructura,Ezequiel Fernández Guinda, Instalaciones, Isabel Francos Anllo
Direction of execution: 1ª phase José Ramón Temes Caneda, Carmen Diéguez Álvarez, 2ª phase Jesús Damiá Rodríguez
Date of project / auction: July, 2005 – March, 2010
Surface: 2.833 m2
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages

AwardsPremios
2011 second prize the XIVth Prize COAG Acts of New Plant

[:gl]

CMASCR_castro_01_ext01

O «Centro de Interpretación dá Cultura Castrexa» é un dos catro centros que constituirán a Rede Galega de Patrimonio Arqueolóxico.

Nas proximidades do Castro de San Cibrán de Lás o edificio sitúase como un primeiro cinto do castro.

Límite físico, «nova entrada» e pantalla visual dende o xacemento que recolle accesos e áreas de aparcadoiro.

Os usos defínense en volumes. A súa fragmentación busca o encaixe no terreo. Zócolos de pedra, como transición, sobre os que se montan as caixas de cinc con caras abertas protexidas por lenzos de tramex.

As fendas que se xeran permiten a extensión controlada ao exterior.

As diferentes pezas (acceso, vestíbulo, aulas-corazón de rede, exposición temporal, exposición permanente) vanse enfiando co percorrido de acceso ao xacemento.

Obra: Centro de Interpretación da Cultura Castrexa (Rede Galega de Patrimonio Arqueolóxico)
Autores: Carlos Martínez González, Ángeles Santos Vázquez, Carmen Ruíz Alarcón
Promotor: Dirección Xeral de Patrimonio Cultural. Consellería de Cultura e Turismo- Xunta de Galicia
Emprazamento: San Cibrán de Las, Concello de San Amaro, Ourense, España
Constructora: DICSA
Colaboradores: Estructura,Ezequiel Fernández Guinda, Instalaciones, Isabel Francos Anllo
Dirección de execución: 1ª fase José Ramón Temes Caneda, Carmen Diéguez Álvarez, 2ª fase Jesús Damiá Rodríguez
Data do proxecto/remate: xullo 2005 – marzo 2010
Superficie:  2.833 m2
Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages

Premios
2011 Accésit XIV Premio COAG Obra de Nova Planta

[:]

Arquitectura Rebelde. Un futuro tradicional Rebel Architecture. A traditional future Arquitectura Rebelde. Un futuro tradicional

3

La arquitecta paquistaní Yasmeen Lari usa técnicas tradicioanales y locales para reconstruir pueblos tras la inundación en la región de Sindh.

Pakistani architect Yasmeen Lari uses local building techniques to rebuild villages in the flood-stricken Sindh region.

A arquitecta paquistaní Yasmeen Lari usa técnicas tradicioanales e locais para reconstruír pobos trala inundación na rexión de Sindh.

Los discípulos | José Ramón Hernández Correa

El 11 de enero de 1863 Giuseppe Verdi llegó a Madrid para ver su ópera La Forza del Destino en el Teatro Real.

Se quedó bastantes días y vio la ópera varias veces.

Se alojaba cerca del Teatro Real, y así, además de a ver la obra, le dio tiempo a conocer el ambiente del entorno, el mundillo que se formaba en el barrio con motivo de las representaciones y bajo su influencia.

Maestro Verdi
Jean Laurent, Madrid, 1863

A ese entorno acudían, como ahora, estudiantes del conservatorio, músicos callejeros, mendigos, vendedores de flores y de dulces, etc, buscando unas monedas de los selectos espectadores de la ópera.

Verdi, con su alma de bohemio y su espíritu de buhonero callejero, se complacía curioseando por allí.

Un día vio a un organillero y se quedó unos minutos escuchándole y, sobre todo, viéndole. Un buen organillero madrileño era un espectáculo digno de ver: Su traje de chulapón, su donaire, su alegre giro de manivela rematado con el codo a la remanguillé… Alguien debió de decirle al organillero quién era el insigne extranjero que le estaba viendo y escuchando, porque exageró sus contoneos y su pose de desplante chulesco, ladeó aún más la gorra y moviendo la cadera como en una finta giró la manivela con el codo aún más aparatosamente.

El gran músico (me refiero al italiano) se acercó finalmente a él y le dijo:

-Potrebbe suonare un po ‘più piano?
-¿Eh?
-Piu piano. Piu lento.

Y el italiano acompasaba el tono de voz con un suave movimiento de sus manos para que el madrileño le entendiera.

Finalmente el organillero redujo la velocidad y dejó que la música fluyera más despacio.
Verdi sonrió y le dijo:

-Perfetto. Molto bene.

Y se besó las puntas de sus dedos, indicándole mímicamente lo bien que estaba ahora su interpretación musical.
Echó unas monedas en el platillo y se fue de allí.
Por supuesto que el organillero siguió yendo al Teatro Real durante el resto de su vida. Pero a partir de entonces el organillo exhibía un cartel con su nombre y, debajo de éste, la indicación:

DISCÍPULO DE DON JOSÉ VERDI

Me sirve esta anécdota para plantearme y replantearme mi condición de discípulo.
¿No nos pasa a todos un poco como al organillero, que presumimos de los maestros que hemos tenido, pero que quizá deberíamos reconsiderar nuestro discipulado?
Me explicaré. Como estudiantes de arquitectura nos hemos formado en la escuela con grandes arquitectos. (Bueno; ya sabemos que los más grandes tienden a enseñar en las escuelas más importantes, pero hasta en la más humilde hay maestros, si no célebres, sí muy buenos, muy dedicados y muy dignos de atención).

(Ya me he metido en el primer charco. Me diréis:

«Habrás tenido grandes maestros tú, suertudo. Yo tuve a cada mequetrefe y a cada impresentable…».

Vale; de acuerdo. Sé que la masificación de las escuelas implica que a uno le toque lo que le toque, pero también tengo que decir que, si bien algunos de los docentes no pueden alcanzar ni de lejos la enorme condición de maestros y se quedan en la condición administrativa de profesores, también muchos de los discentes ni desean ni aspiran a llegar a la hermosísima condición de discípulos, y se conforman con la burocrática de alumnos. En primer curso uno es un pardillo y va como un tonto al aula que le toca, pero si, llegado a un cierto curso y nivel, en su escuela hay grandes enseñantes y uno se conforma con lo que le viene más cómodo, lo que le toca o lo que le cuadra con su horario, y no se preocupa de otras cosas, entonces merece lo que tiene).

Embarrado en este charco, en el que supongo que he sido injusto con muchos de los lectores, me vuelvo a plantar en la situación asimétrica y fertilísima del maestro y el discípulo.

Ya conté otro día que por la Escuela de Madrid tuve algunas ocasiones para conocer a Molezún, a De la Sota, a Palazuelo y a muchos otros y no las aproveché. Fui idiota.

Ahora os cuento que a otros cuantos sí que los conocí, y aprendí un montón de todos ellos, y ahora veo que todo ese montón no me ha servido para nada. (Me refiero a que no me ha servido para nada práctico ni tangible. Para lo afectivo personal sí que me ha servido, y mucho).

¿Qué arquitectura he hecho yo? ¿Qué sigo haciendo? Me he plegado a los gustos de los promotores, a la oportunidad económica, a la picardía profesional. He tenido algunas oportunidades de hacer arquitectura de verdad, y creo que no las he sabido aprovechar del todo.

Siempre intenté hacer la mejor arquitectura que fuera capaz de hacer, pero me temo que a menudo me rendí en seguida. La buena intención no fue acompañada de determinación, de fe, de seguridad, y me adapté demasiado fácilmente a lo que se esperaba de mí.
¿Dónde quedan, pues, mis maestros? ¿Qué me dirían ahora? ¿Me comprenderían? Espero que sí. ¿Me mirarían con conmiseración o con desprecio? Supongo que no.

¿Qué arquitectura hemos hecho entre todos durante todos estos años? ¿Qué maestros tuvimos y cómo los hemos honrado y agradecido con nuestras obras? No soy capaz de encontrar el nexo. Está todo demasiado turbio.

Todo se ha ensuciado demasiado.
Al menos el organillero hizo lo que le dijo Verdi. El organillero fue un discípulo fiel y orgulloso. ¿Lo soy yo? ¿Estoy orgulloso? ¿Lo estamos todos?

Y, lo que es aún más vidrioso: ¿Estaría yo en condiciones de enseñarle algo a alguien? ¿Podría yo dar ejemplo de algo.

José Ramón Hernández Correa · Doctor Arquitecto
Toledo · octubre 2013

PD.- Me gustaría muchísimo que comentarais qué buenos maestros tuvisteis, y aprovecharais para decir algo bueno de ellos. (Si os tocó alguno muy malo también podéis desahogaros, pero me haría mucha más ilusión leer elogios y evocar buenos recuerdos). Gracias a todos.

Arquitectura-Arte (III) | Óscar Tenreiro Degwitz

[:es]Arquitectura-Arte (II) | Óscar Tenreiro Degwitz[:gl]Arquitectura-Arte (II) | Óscar Tenreiro Degwitz[:en]Architecture-Art (II) | Óscar Tenreiro Degwitz[:]

Toda obra de arte, no importa su mayor o menor valor relativo, aspira a mantenerse intacta a través del tiempo en espera de ser vista, leída, ejecutada, representada. Y precisamente por eso, para conservarlas y protegerlas del paso de los años es por lo que existen los Museos y las Bibliotecas.

Dos secciones de la Cité Frugés de Le Corbusier, una modificada, otra rescatada
Dos secciones de la Cité Frugés de Le Corbusier, una modificada, otra rescatada | Fuente: wikipedia.org

Pero con la arquitectura la situación es diferente. Se supone en ella la capacidad de resistir al tiempo, cuando en realidad el uso, el desgaste, la afectan de un modo muy importante, y a pesar de que se supone en ella una vida larga, no siempre tiene la capacidad de resistir con dignidad el paso del tiempo1. Con frecuencia el modo como se construye puede terminar facilitando su deterioro y con él la imposibilidad para cumplir con los fines para los cuales fue creada. Y no existen instituciones dedicadas a conservar la arquitectura porque lo que se supone es que la sociedad, consciente del valor patrimonial de lo construido, hará lo necesario para que permanezca con la frescura de sus primeros tiempos. O para que se adapte con ventaja a nuevos usos, asunto con frecuencia imposible porque el costo de la conservación supera muchas veces la inversión para construirla. Abundan en el mundo importantísimas arquitecturas abandonadas a su destino, expuestas al desgaste y a la acción de los elementos. Así que puede decirse, aunque parezca paradójico, que la arquitectura está más expuesta al envejecimiento y al abandono que cualquier obra de arte.

Si se trata de la arquitectura de las instituciones (religiosas, militares, culturales, educativas, políticas, rituales) puede haber más oportunidades para su conservación, sobre todo en sociedades culturalmente maduras, pero en el ámbito doméstico la situación es mucho más problemática. Porque una casa, por ejemplo, es vivida por dueños distintos y cada uno de ellos se siente plenamente autorizado para modificarla como le convenga. Pueden contarse por miles o decenas de miles en el mundo, las casas que pese a su valor como experiencia arquitectónica, han sido modificadas hasta hacerlas irreconocibles, como comenté la semana pasada a propósito de Craig Ellwood.

Topamos entonces aquí con la paradoja de que la permanencia en el tiempo que se supone propia de la arquitectura, no está acompañada de una resistencia frente al abuso y la modificación.

Todos los arquitectos hemos pasado por la experiencia de ver una obra nuestra, aunque sea relativamente reciente, castigada hasta límites absurdos por el mal uso, la mala gestión o el puro y simple irrespeto. Y no siempre se trata de encontrar culpables sino de entender mejor esta dimensión de nuestro arte: que sufre los vaivenes de una vida que puede ser difícil a raíz de la cual se hace vieja más allá de lo previsible.

Comienza además, junto al descenso del interés por el edificio un proceso acelerado de obsolescencia, si no en términos de uso sí en los de su trascendencia, o, como hemos dicho muchas veces, su vocación patrimonial, su capacidad para ser visto como objeto que nos pertenece a todos. Se transforma en una pieza más del continuum urbano.

Esa desaparición en la urbs es característico de la arquitectura. Afecta a lo exitoso y admirado, más aún si es moda pasajera, como ocurrió con el posmodernismo3 y hoy con la arquitectura del espectáculo; también a lo más convencional, que sufre la tendencia natural del edificio a subsumirse en la ciudad. Y si se dijese que esa absorción en la ciudad es precisamente lo que se busca, como ocurre con el arquitecto que trabaja en contextos históricos delicados o cuando por razones ideológicas se evade toda autoria y se busca el anonimato, ambas intenciones son sin embargo ansias de una individualidad que terminará siendo olvidada. O sea que ninguna intención del arquitecto supera el peso del tiempo. En resumen, toda arquitectura pierde individualidad, duerme en la ciudad, la digiere la vida.

Como consecuencia de todo lo dicho queda claro que los arquitectos en cierto modo luchamos contra el olvido. Reconociendo, como estamos obligados a reconocerlo, que lo que hacemos en algún momento se nos escapará de las manos y será objeto de un destino incierto, estamos obligados a comportarnos como si se nos fuera el alma en cada experiencia. Y digo esto sabiendo que en muchos casos esa exigencia resulta imposible cuando compite con la necesidad de subsistir que impone sus reglas y vence la expectativas más altas. Pero si persistimos aprenderemos en clave más sabia que nos hemos formado en una disciplina difícil en la que no faltan aspectos plenamente ingratos. En una sociedad como la venezolana, por ejemplo, si por una parte estaremos conscientes de que nuestras intenciones se enfrentan a obstáculos casi insuperables, nos corresponde entender nuestro trabajo como una prueba de tenacidad.

Se trata de hacernos conscientes de que la progresiva toma de posesión de la arquitectura por la normalidad urbana, una forma de olvido (o de trascendencia en lo más amplio), sólo puede ser superada por lo excepcional, lo simbólico, lo monumental (aunque lo sea sólo por su tamaño y no por su valor artístico, otra paradoja), lo venerado popularmente. Lo demás queda oculto, oscuro, hasta que, el desarrollo económico, social y cultural de una sociedad, decide reconocerle un valor gracias a la aparición de puntos de vista que quieren ser más inclusivos, más completos, conscientes de lo que a primera vista no había sido tomado en cuenta. Eso ocurre en el caso de sociedades culturalmente maduras, económicamente dotadas para volver una mirada respetuosa hacia la arquitectura4.

Dos secciones de la Cité Frugés de Le Corbusier, una modificada, otra rescatada
Dos secciones de la Cité Frugés de Le Corbusier, una modificada, otra rescatada | Fuente: wikipedia.org

Hay que entenderlo, vivimos en la persecución de un arte que se hace esquivo. Es, como decía Le Corbusier, una botella con un mensaje, lanzado al mar.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, octubre 2013,
Entre lo Cierto y lo Verdadero

Notas:

1. No es sólo venezolana sino universal, aunque aquí sea particularmente fuerte, la tendencia que la gente tiene de modificar la arquitectura de sus casas, hacerle agregados, apropiarse de los espacios que el edificio original dejaba intactos. Es lógico suponer que la razón de ese afán modificatorio, que se da en todos los niveles económicos, es la de afirmar un modo de vivir que exige de un conjunto de características que en cierta manera forman parte de la personalidad del propietario. Son cosas de muy distinto tipo, desde detalles hasta características más generales en las que la persona desea dejar su huella. Mostrar lo que se es, fijar un territorio.

Esa tendencia a modificar y dejar huella se hace más fuerte a medida que hay más dinero para hacerlo, llegando en ese caso a hacerse peligrosa por agresiva. En los sectores más pudientes, en efecto, es casi inconcebible dejar una casa recientemente adquirida tal como ella era originalmente y sólo ocurre así cuando se trata de una edificación patrimonial, en cuyo caso los nuevos propietarios están asumiendo un compromiso. Así sucede de modo relativamente frecuente en los Estados Unidos cuando se trata de obras de arquitectos muy reconocidos, pero en nuestros países tendría que tratarse de una edificación “protegida” lo cual es raro que ocurra en el sector privado. En un medio como el venezolano lo común es un nuevoriquismo más o menos desafiante que busca mostrarse a toda costa modificando a voluntad la arquitectura.

2. Si vamos hacia más lejos, cabe referirse por su carácter emblemático, a la forma como se transformaron las casas de la Cité Frugés, de Le Corbusier, cerca de Burdeos, hecha notar en publicaciones de hace años, y que impresiona hoy de todos modos cuando uno, como es mi caso, la aprecia en fotos recientes. Me las envió José Manuel Da Silva, colega venezolano residente en esa ciudad, incluyendo unas de ciertas secciones del conjunto que fueron rescatadas en su estética original por parte de propietarios más conscientes, de un nivel cultural más alto.

Como en la nota de hoy reflexiono sobre la transformación de la arquitectura, ese ejemplo se pone muy a la mano porque muestra la fuerza que tiene la tendencia de la vida urbana de, en cierto modo, “tragarse” a la arquitectura, aunque se trate de la mejor y la más ejemplar.

Por una parte uno puede pensar que si eso le sucede a una obra de Le Corbusier en un país tan culturalmente avanzado como para ser capaz de darle a la arquitectura todo el valor que tiene, es muy poco lo que podría esperarse en un contexto como el nuestro.

Pero también hay lugar, y fue eso lo que hicieron los ideólogos del posmodernismo, para decir que la transformación de las viviendas de la cité Frugés era una prueba irrefutable del esfuerzo “moderno” por hacer vivir a la gente dentro de arquitecturas que no respetaban las aspiraciones “naturales” de la gente. Y eso lo dijeron cuando había también espacio, como lo sigue habiendo hoy, para pensar que lo que ocurrió allí no fue sino un ejemplo de la dificultad general por apreciar la dimensión más trascendente de la arquitectura, la artística desde luego, que exige aproximarse a ella, utilizarla, respetando o valorizando (aún en la modificación) las premisas que le dieron forma. Una de ellas en este caso fue la del techo plano, cuya estanqueidad y aislamiento térmico, con los recursos disponibles entonces y aún después, incluyendo el período de la guerra, era un aspecto técnico problemático. Los techos planos de la Cité Frugés, en resumen, habiendo surgido de una afirmación estética también suponían una apuesta tecnológica. Se trataba de un reto que en Francia tropezó durante décadas y hasta bien entrada la posguerra con la inadecuación de la industria de construcción francesa. A eso se debió sobre todo, más que a un tema de preferencias estéticas, el que la gente techara las terrazas planas con pintorescos techos de tejas que aún sobreviven, incluso renovados.

3. En todo caso, si es posible acusar a la crítica posmodernista de haberse dejado llevar por un espíritu “light” cediendo a la presión de la moda y así acusar al punto de vista moderno de todos los males, también podemos agradecerle que el techo inclinado y en particular el techo a dos aguas haya pasado de ser considerado anatema, desde la perspectiva del Movimiento Moderno (excluyendo los techos de una pendiente de Alvar Aalto), a ser visto con benevolencia. La insistencia de arquitectos como Aldo Rossi, por ejemplo, de hacer del techo de dos aguas una especie de icono simbólico que fue diseminado por el mundo con extraordinario éxito, tuvo mucho que ver con su revalorización, pese a que, por ejemplo en nuestro medio tropical, marcado por la tradición del alero y la protección del corredor sombreado, el techo inclinado cubierto de “tejas romanas” o “tejas españolas” nunca fue mal visto, como lo atestiguan en el caso venezolano, las arquitecturas de Diego Carbonell y Tomás Sanabria, Gustavo Legórburu, Fruto Vivas, Klaus Heufer, Oscar Carpio y muchos otros, quienes bien conscientes de la herencia moderna del techo plano, no lo manejaron sin embargo con carácter de canon estético ni hicieron ideología con ello, sino lo tomaron como una opción. En América en general fue así, y en América del Norte en particular Frank Lloyd Wright, que hablaba en tono despreciativo de “Mrs. Flatroof” fue siempre un encarnizado y efectivo defensor del techo inclinado.

4. Puedo ser acusado de culpable de modificar la arquitectura que nos pertenece, porque mi casa, proyectada por mí y construida en 1965-66 ha sufrido importantes cambios, hasta el punto de que he hablado de ella diciendo que ha sufrido una metamorfosis. ¿Por qué entonces le niego derecho de modificación a otros si yo mismo lo he ejercido de modo radical? Y la respuesta está en que para mí el proceso de cambio ha sido algo parecido a una constante revisión por superposición y adición, de lo que la casa fue en los tiempos iniciales, manteniendo las claves de su potencial trascendencia. Esa ha sido la base de una actuación que creo libre de pecado. Las modificaciones fueron hechas en un espíritu análogo al de la propuesta original.

Podría decirse que eso está garantizado si se trata del mismo arquitecto, pero también sucede y ha sido así en muchos casos cuando se trata de otro arquitecto atento a la conservación y la potenciación de las virtudes originales.

Parece un juego de azar el que determina el destino de la arquitectura. Si conservará su singularidad como experiencia artística o se verá absorbida, anónima, en la cotidianidad urbana. Nos corresponde ser consecuentes con esa indeterminación para evitar que nos afecten propósitos inflados, expectativas falsas, ídolos sin fundamento. No es el brillo aparente del éxito lo que da la pauta (no todo lo exitoso es lo que merece trascender), sino una mejor comprensión de lo que somos. Tarea que descubre la precariedad, la común insuficiencia de nuestra intenciones. Y lo más importante: desnuda los mitos sobre los cuales se funda con frecuencia nuestra formación y nuestra experiencia.

Design Fest 2015Design Fest 2015Design Fest 2015

Del 22 al 24 de octubre la Perla Tapatía estará de fiesta pues se llevará a cabo la novena edición del Festival Internacional de diseño mejor conocido como DESIGNFEST, sin duda alguna una celebración al talento, la creatividad y la innovación.

Design-Fest-Logo

La novena edición del Festival Internacional de Diseño DESIGNFEST 2015, catalogado como el Evento de Diseño más grande de México y único en su tipo al integrar todas las especiales de diseño, se llevará a cabo en el majestuoso Teatro Diana ubicado en la ciudad de Guadalajara Jalisco del jueves 22 al sábado 24 de octubre, contando con la participación de 11 diseñadores de renombre, profesionales en las áreas de Cartel, Ilustración, Branding, Tipografía, Diseño Social, Animación, Moda, Empaque y Mobiliario.

DESIGNFEST, como ya es costumbre, será el referente nacional en el que se darán cita tanto diseñadores como profesionistas en la capital de Jalisco con la intención de compartir experiencias y convivir con más de 2.500 asistentes provenientes de todos los estados de la República Mexicana y algunos países de Sudamérica y Estados Unidos quienes se impregnarán de conocimiento y conocerán diversas formas de trabajo junto a los proyectos más innovadores en cada categoría del diseño mundial.

Por otra parte, DESIGNFEST 2015, ofrecerá 6 prácticos Workshops con una duración de 5 horas y cupo limitado a 20 asistentes, donde cada participante podrá interactuar cara a cara con el expositor.

Además, DESIGNFEST añadirá un toque de diversión para todos sus asistentes gracias a un cóctel de bienvenida, rifas y conciertos musicales.

www.design-fest.com
Teatro Diana: www.teatrodiana.com

From October 22 to October 24 the Perla Tapatía will be of holiday since there will be carried out the ninth edition of the International Festival of design best known as DESIGNFEST, undoubtedly some celebration to the talent, the creativity and the innovation.

Design-Fest-Logo

The ninth edition of the International Festival of Design DESIGNFEST 2015 catalogued as the biggest Event of Design of Mexico and only one in his type when all integrate the special ones of design, will carry out in the majestic Theatre Reveille located in the city of Guadalajara Straw hat from Thursday, the 22nd until Saturday, the 24th of October, possessing the participation of 11 designers of renown, professional in the areas of Cartel, Illustration, Branding, Typography, Social Design, Animation, Mode, Packing and Furniture.

DESIGNFEST, since already it is a custom, will be the national modal in which designers will give themselves appointment so much as profesionistas in the capital of Straw hat with the intention of sharing experiences and of coexisting with more than 2.500 assistants from all the conditions of the Mexican Republic and some countries of South America and The United States who will be impregnated with knowledge and will know diverse forms of work close to the most innovative projects in every category of the world design.

On the other hand, DESIGNFEST 2015, will offer 6 practical Workshops with a duration of 5 hours and quota limited to 20 assistants, where every participant will be able to interact face to face with the exhibitor.

In addition, DESIGNFEST will add a touch of amusement for all his assistants thanks to a coctail of welcome, raffles and musical concerts.

www.design-fest.com
Diana Theatre: www.teatrodiana.com

Do 22 ao 24 de outubro a Perla Tapatía estará de festa pois se levará a cabo a novena edición do Festival Internacional de deseño mellor coñecido como DESIGNFEST, sen ningunha dúbida unha celebración ao talento, a creatividade e a innovación.

Design-Fest-Logo

A novena edición do Festival Internacional de Deseño DESIGNFEST 2015, catalogado como o Evento de Deseño máis grande de México e único no seu tipo ao integrar todas as especiais de deseño, levarase a cabo no majestuoso Teatro Diana situado na cidade de Guadalajara Jalisco do xoves 22 ao sábado 24 de outubro, contando coa participación de 11 diseñadores de renombre, profesionais nas áreas de Cartel, Ilustración, Branding, Tipografía, Deseño Social, Animación, Moda, Empaquetado e Mobiliario.

DESIGNFEST, como xa é costume, será o referente nacional no que se darán cita tanto diseñadores como profesionistas na capital de Jalisco coa intención de compartir experiencias e convivir con máis de 2.500 asistentes provenientes de todos os estados da República Mexicana e algúns países de Sudamérica e Estados Unidos quen se impregnarán de coñecemento e coñecerán diversas formas de traballo xunto aos proxectos máis innovadores en cada categoría do deseño mundial.

Por outra banda, DESIGNFEST 2015, ofrecerá 6 prácticos Obradoiros cunha duración de 5 horas e coubo limitado a 20 asistentes, onde cada participante poderá interactuar cara a cara co expositor.

Además, DESIGNFEST añadirá un toque de diversión para todos sus asistentes gracias a un cóctel de bienvenida, rifas y conciertos musicales.

www.design-fest.com
Teatro Diana: www.teatrodiana.com

Rehabilitación de inmueble en c/Galera 43 | CREUSeCARRASCORehabilitation of building in c/Galera 43 | CREUSeCARRASCORehabilitación de inmoble en R/Galera 43 | CREUSeCARRASCO

cec_03_ext03

1

Transformar un inmueble entre medianeras, b+3+bc, utilizado como edificio de oficinas, en un edificio de viviendas y oficinas en régimen de alquiler. Optimizar su número en relación con la inversión, demanda de vivienda pequeña y posibilidades de la normativa vigente.

2

La estrechez de la calle de acceso y la proximidad de las fachadas vecinas influye en aspectos formales y de diseño. También las normativas urbanística y de habitabilidad, en dimensiones y materiales. Se requiere una solución de fachada que transforme radicalmente la actual para conferir al edificio una nueva imagen.

3

Relacionar su composición con las galerías mediante módulos verticales de tabla pintada que combinan lleno y vacío. La parte exterior de la fachada es un tamiz donde hueco y tabla se enlazan para crear tres franjas por planta que dejan huecos de 1 metros de altura. Detrás, manteniendo el módulo, carpintería y vidrios de suelo a techo practicables en su totalidad.

4

Un apartamento y una oficina por planta que también pueden ser dos viviendas. Aprovechar el bajo cubierta como ampliación de una de ellas, con tres dormitorios, zona de día en el piso inferior y de noche en el superior.

5

Cada apartamento: salón-cocina-comedor, dormitorio, cuarto de baño y lavadero-tendedero. El posterior además zona de estudio o vestidor.

6

Los montantes de fachada, de madera al natural, descienden a la planta baja, remetiéndose hasta la alineación para definir un espacio intermedio, entre el portal y la estrecha y concurrida calle.

Obra: Rehabilitación de inmueble en c/Galera 43
Autores: CREUSeCARRASCO. Juan Creus y Covadonga Carrasco
Emplazamiento: c/Galera 43, A Coruña, Galicia, España
Colaboradores: Belén Salgado, Bárbara Mesquita, Laura Coladas, Manuel Burraco, Cristina Canto, Elisa Moreira, Celsa Pesqueira
Promotor: Fundación Juana de Vega
Superficie útil: 611,13m2 / Superficie Construida: 703,45m2
Constructora: RENI, Servicios Integrales en Construcción SL
Aparejador: Luis Pérez Doval
Estructura: Féliz Suárez Riestra
Instalaciones: Isabel Francos Anllo
Fecha de Proyecto/Terminación: Noviembre 2012 / Febrero 2013
Fotógrafo: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ creusecarrasco.es

cec_03_ext03

1

To transform a building between dividing, b+3+bc, used as office block, in a building of housings and offices in regime of rent. To optimize his number in relation with the investment, demand of small housing and possibilities of the in force regulation.

2

The narrowness of the street of access and the proximity of the neighboring fronts influences formal aspects and of design. Also the regulations urban development and of habitability, in dimensions and materials. There is needed a solution of front that the current one transforms radically to award to the building a new image.

3

Relating his composition to the galleries by means of vertical modules of identical table that they combine fully and emptily. The exterior part of the front is a sieve where hollow and table they are connected to create three striping for plant that hollows of 1 leave meters of height. Behind, supporting the module, carpentry and glasses of soil to ceiling practicable in its entirety.

4

An apartment and an office for plant that also they can be two housings. To take advantage under cover as extension of one of them, with three bedrooms, of zone by day in the low floor and by night in the Superior.

5

Every apartment: lounge – cocina-comedor, bedroom, bathroom and washer – tendedero. The later one in addition zone of study or dressing room.

6

The amounts of front, of wood to the native, descend to the ground floor, remetiéndose up to the alignment to define an intermediate space, between the portal and the narrow and crowded street.

Work: Rehabilitation of building in c/Galera 43
Autores: CREUSeCARRASCO. Juan Creus y Covadonga Carrasco
Location: c/Galera 43, A Coruña, Galicia, Spain
Collaborators: Belén Salgado, Bárbara Mesquita, Laura Coladas, Manuel Burraco, Cristina Canto, Elisa Moreira, Celsa Pesqueira
Promoter: Fundación Juana de Vega
Useful surface: 611,13m2 / Constructed Surface: 703,45m2
Construction: RENI, Servicios Integrales en Construcción SL
Rigger: Luis Pérez Doval
Structurae: Féliz Suárez Riestra
Facilities: Isabel Francos Anllo
Date of Project / completion: November, 2012 / February, 2013
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ creusecarrasco.es

cec_03_ext03

1

Transformar un inmueble entre medianeras, b 3 bc, utilizado como edificio de oficinas, nun edificio de vivendas e oficinas en réxime de aluguer. Optimizar o seu número en relación co investimento, demanda de vivenda pequena e posibilidades da normativa vigente.

2

A estrechez da rúa de acceso e a proximidade das fachadas veciñas inflúe en aspectos formais e de deseño. Tamén as normativas urbanística e de habitabilidad, en dimensións e materiais. Requírese unha solución de fachada que transforme radicalmente a actual para conferir ao edificio unha nova imaxe.

3

Relacionar a súa composición coas galerías mediante módulos verticais de táboa pintada que combinan cheo e baleiro. A parte exterior da fachada é un tamiz onde oco e táboa enlázanse para crear tres franxas por planta que deixan ocos de 1 metros de altura. Detrás, mantendo o módulo, carpintería e vidros de chan a teito practicables na súa totalidade.

4

Un apartamento e unha oficina por planta que tamén poden ser dúas vivendas. Aproveitar o baixo cuberta como ampliación dunha delas, con tres dormitorios, zona de día no piso inferior e de noite no superior.

5

Cada apartamento: salón-cociña-comedor, dormitorio, cuarto de baño e lavadero-tendedero. O posterior ademais zona de estudo ou vestidor.

6

Os montantes de fachada, de madeira ao natural, descenden á planta baixa, remetiéndose ata a alineación para definir un espazo intermedio, entre o portal e a estreita e concorrida rúa.

Obra: Rehabilitación de inmoble en c/Galera 43
Autores: CREUSeCARRASCO. Juan Creus y Covadonga Carrasco
Emprazamento: c/Galera 43, A Coruña, Galicia, España
Colaboradores: Belén Salgado, Bárbara Mesquita, Laura Coladas, Manuel Burraco, Cristina Canto, Elisa Moreira, Celsa Pesqueira
Promotor: Fundación Juana de Vega
Superficie útil: 611,13m2 / Superficie Construida: 703,45m2
Constructora: RENI, Servicios Integrales en Construcción SL
Aparellador: Luis Pérez Doval
Estructura: Féliz Suárez Riestra
Instalacións: Isabel Francos Anllo
Data de Proxecto/Remate: Novembro2 012 / Febreiro 2013
Fotógrafo: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ creusecarrasco.es

Guía de supervivencia para los estudiantes de arquitecturaThe Architecture School Survival GuideGuía de supervivencia para os estudantes de arquitectura

0

Guía de supervivencia para los estudiantes de arquitectura

Los estudiantes de arquitectura cometen los mismos errores año tras año y se olvidan de los mismos elementos esenciales a la hora de trabajar en el estudio.

En esta práctica guía se proporcionan consejos y sugerencias básicos para ayudar a los estudiantes a sacar el máximo provecho de su trabajo, todo ello acompañado de ingeniosas y bellas ilustraciones realizadas por el propio autor.

Cada página ofrece un consejo esencial relacionado con los fundamentos de la arquitectura.

El objetivo principal de este libro es el de servir de ayuda a la hora de proyectar y mejorar la capacidad de comunicar y de expresar ideas. Casi todo lo que se explica e ilustra se trata a diario en las facultades de arquitectura de todo el mundo: utilícelo a modo de memorándum en tutorias y evaluaciones para poder participar en la tarea más agradable y desafiante que es el diseño de espacios y para comunicar sin esfuerzo lo que quiere transmitir.

Emplee estos principios, recomendaciones y directrices para darle forma a sus propios diseños.

Iain Jackson es conferenciante, Director de estudios y arquitecto en la Liverpool School of Architecture.

Guía de supervivencia para los estudiantes de arquitectura

The students of architecture commit the same mistakes year after year and forget the same essential elements at the moment of being employed at the study.

In this practical guide basic advices and suggestions are provided to help the students to extract the maximum profit of his work, all this accompanied of ingenious and beautiful illustrations realized by the own author.

Every page offers an essential advice related to the foundations of the architecture.

The principal aim of this book is of using as help at the moment of planning and to improve the aptitude to report and to express ideas. Almost everything what it explains and illustrates treats itself daily in the powers of architecture of the whole world: use it like memorandum in tutorships and evaluations to be able to take part in the most agreeable and challenging task that is the design of spaces and to communicate without effort what wants to transmit.

Use this beginning, recommendations and directives to give him form to his own designs.

Iain Jackson is a lecturer, Director of studies and architect in the Liverpool School of Architecture.

>

Guía de supervivencia para los estudiantes de arquitectura

Os estudantes de arquitectura cometen os mesmos erros ano tras ano e esquécense dos mesmos elementos esenciais á hora de traballar no estudo.

Nesta práctica guía proporciónanse consellos e suxestións básicos para axudar aos estudantes a sacar o máximo provecho do seu traballo, todo iso acompañado de enxeñosas e belas ilustracións realizadas polo propio autor.

Cada páxina ofrece un consello esencial relacionado cos fundamentos da arquitectura.

O obxectivo principal deste libro é o de servir de axuda á hora de proxectar e mellorar a capacidade de comunicar e de expresar ideas. Case todo o que se explica e ilustra trátase a diario nas facultades de arquitectura de todo o mundo: utilíceo a modo de memorándum en tutorias e avaliacións para poder participar na tarefa máis agradable e desafiante que é o deseño de espazos e para comunicar sen esforzo o que quere transmitir.

Empregue estes principios, recomendaciones e directrices para darlle forma aos seus propios deseños.

Iain Jackson é conferenciante, Director de estudos e arquitecto na Liverpool School of Architecture.

Oficina del director del Barrio Oud-Mathenesse | Marcelo Gardinetti

Oficina de Director del Barrio Oud-Mathenesse p1
Oficina del director del Barrio Oud-Mathenesse

Cuando Johanes Jacobus Pieter Oud es nombrado arquitecto de la ciudad de Rotterdam en 1918, uno de sus primeros objetivos fue planificar una importante cantidad de intervenciones urbanas, promoviendo la construcción de numerosos barrios con el objetivo de paliar el déficit de viviendas. La primera intervención del plan urbanístico que hace público es el diseño de viviendas en el barrio Sprangen, que lleva a cabo meses después. Posteriormente, en 1920, comienza el desarrollo de un proyecto de intervención urbana para el barrio Oud-Mathenesse, que incluía un barrio de viviendas provisionales de sólo 25 años de duración.

El conjunto formaba parte del plan de crecimiento previsto para Rotterdam y para tal fin se concedió una parcela triangular en una zona poco atractiva al oeste de la ciudad. Estaba compuesto por 343 viviendas, 8 comercios y un edificio administrativo y su materialización concedió a Oud un mayor reconocimiento público. El barrio fue inaugurado en 1923 y demolido en 1989, superando la previsión de vida útil por 41 años.

Alzado de la Oficina de Director del Barrio Oud-Mathenesse
Alzado de la Oficina del director del Barrio Oud-Mathenesse

Como parte del programa de obras, Oud diseña la oficina para el director del emprendimiento, una pequeña construcción temporal, que exhibe plenamente el espíritu impulsor del grupo De Stijl. Oud puso especial énfasis en el diseño de la oficina, sabiendo que era la oportunidad propicia para experimentar los principios neoplásticos. A pesar de haberse distanciado de Van Doesburg y de abandonar el grupo en 1921, este trabajo y el posterior Café De Unie de 1925, están imbuidos del espíritu del grupo. Oud experimentó un ejercicio tridimensional donde aplica la paleta de colores que Bart Van der Leck impropuso en el grupo y Piet Mondrian adoptó como representativa del neoplasticismo.

La construcción de la oficina se realizó íntegramente en madera. Está compuesta por tres volúmenes: uno cubo de color rojo y otro similar de color azul, interceptados por un volumen más estilizado de color amarillo. El volumen amarillo contiene la puerta de acceso, y sobre ella Oud grabo en sentido vertical la palabra director, con la tipografía utilizada en la portada de la revista De Stijl. En el interior, la madera se muestra en forma natural, barnizada. El cubo azul contiene una habitación, cocina y baño y el cubo rojo es un gran espacio sin divisiones. Inauguradas las obras en 1923, la oficina del Director quedo desocupada. Tiempo después fue ocupada y finalmente abandonada al iniciarse la segunda guerra mundial, para terminar incendiada por una acción vandálica en 1944.

Oficina de Director del Barrio Oud-Mathenesse dijkstra bu
Oficina del director del Barrio Oud-Mathenesse

El interés por preservar la herencia del grupo De Stijl movilizó a organismos de gobierno y organizaciones privadas a recuperar la mayor cantidad de obras posibles. En 1974 la casa Schröder fue restaurada y pasó formar parte del Centraal Museum Utrech. En 1986 se reconstruyó el edificio del Café De Unie bajo la dirección del arquitecto Carel Weeber. Finalmente en 1992 se reconstruyo la casa del director según los planos originales, bajo la dirección de arquitecto Wytze Patijn:

“El espíritu vivificante de una época y no las formas tradicionales forman la dirección de su arte. Es así como la tendencia del desarrollo arquitectural se ofrece otra vez, pero que en apariencia lo supera en mucho. Es una arquitectura que se expande libremente a plena luz, con una pureza de proporciones, con una explosión de colores y una claridad orgánica de la forma.”

J.J.P.Oud, Revista Merz nº 8/9, abril de 1924

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Septiembre 2015

La belleza de la dureza | Íñigo García Odiaga

Escuela Leutschenbach en Zürich, Switzerland Christian Kerez |Fotografía: Christian Kerez
Escuela Leutschenbach en Zürich, Suiza, 2009, Christian Kerez | Fotografía: Christian Kerez

Un par de publicaciones y cuatro edificios acabados de forma exquisita han presentado al público la obra y la trayectoria del arquitecto nacido en Maracaibo, Venezuela, pero de formación suiza, Christian Kerez.

Tras obtener su titulación en 1998 en el instituto federal de tecnología de Zurich comenzó su andadura profesional como fotógrafo de arquitectura. Hay arquitectos cuya formación depende de forma determinante por ejemplo de las oficinas en las que comenzaron su vida profesional, o de su relación con la escuela en la que estudiaron o tal vez del contexto social en el que empezaron a trabajar. En el caso de Kerez son precisamente los años vividos como fotógrafo los que han marcado su forma de entender y materializar su arquitectura.

Su obra fotográfica recorre paulatinamente edificaciones industriales, presas, centrales eléctricas, túneles o autopistas en las que el sentido infraestructural y su vinculación al paisaje presentan un equilibrio en el que la dureza constructiva de estas obras parece encajar con el lado más brutal de la naturaleza.

De alguna manera estas fotografías en las que los edificios aparecen despojados de cualquier elemento ornamental o embellecedor, confirman que la belleza de estos se debe exclusivamente al hecho funcional y a la concreción racional del proceso constructivo que a levantado estos edificios.

Escuela Leutschenbach en Zürich, Switzerland Christian Kerez | Fotografía: Christian Kerez
Escuela Leutschenbach en Zürich, Suiza, 2009, Christian Kerez | Fotografía: Christian Kerez

Este gusto por la limpieza lingüística y por la narración de la funcionalidad de sus edificios ha guiado la obra de Kerez.

Edificios como la capilla en Oberrealta en Suiza, su primera obra, que se alza en una pequeña meseta sobre el valle alto del Rhin. Aunque formalmente busca el icono común de una casa corriente, su materialidad resuelta únicamente en hormigón, resulta fundamental para elevar esta pequeña edificación a la escala de una escultura o de un monumento. Su simplicidad y sus modestas dimensiones amplifican la relación del edificio con el entorno natural y las espectaculares montañas alpinas que la rodean.

Capilla en Oberrealta, Suiza, Christian Kerez
Capilla en Oberrealta, Suiza, 1993, Christian Kerez | Fotografía: Christian Kerez

El segundo proyecto construido por la oficina de Christian Kerez fue un edificio de apartamentos en Forsterstrasse en la ciudad de Zurich. El edificio es lo que se podría denominar una casa de hormigón y cristal. Muros y forjados de hormigón cerrados por grandes carpinterías de vidrio dan respuesta a una planta libre y abierta en la que la elegancia en la construcción y la austeridad en el uso de los materiales dotan al edificio de una cierta aura de atemporalidad.

El entorno del edificio, un barrio residencial con amplios espacios arbolados vuelve a tener una gran importancia en la expresión del conjunto. El verde de los árboles y la luz del día se reflejan en las superficies lisas del vidrio y en el pulido de los encofrados de hormigón, provocando una transparencia matizada que llega hasta el interior de las viviendas.

Edificio de Departamentos en Forsterstrasse, Suiza, 2003, Christian Kerez
Edificio de Departamentos en Forsterstrasse, Suiza, 2003, Christian Kerez | Fotografía: Walter Mair

Otra obra de viviendas que amplía este trabajo es la llamada casa de un solo muro, levantada también en Zurich. Esta casa para dos familias aprovecha el típico muro medianil de las viviendas unifamiliares para dotar al edificio de toda su expresividad pero también de todas las funciones necesarias. Este muro divisorio es estructura, pero dado su espesor y su quebrada geometría aloja también los cuartos húmedos o las escaleras. La simplicidad del concepto y la reducción de la arquitectura a un solo elemento demuestran como Kerez permanece fiel a su ideario incluso en los proyectos más reducidos.

Su obra más celebrada hasta el momento es un edificio escolar construido en Leutschenbach. Para liberar la mayor cantidad de suelo de la parcela, agrupo todos los espacios hasta plantear un edificio apilado, en el que tres pisos de aulas sirven de zócalo a un gran vestíbulo sobre el que se apoya el edificio del gimnasio. Compositivamente el edificio juega con esa incertidumbre que genera la idea de ser tres edificios o uno solo. La solución estructural a base de una estructura reticulada de hormigón, que una vez construida de alguna manera ya será el edificio acabado, centra toda la atención. Kerez lleva a los elementos estructurales de este edificio las soluciones que había aprendido de los ingenieros de autopistas suizos durante sus años de fotógrafo. Soluciones basadas en la austeridad de recursos para solventar de la mejor manera posible el problema planteado.

Casa con una Pared en Witikon, Zurich, Suiza, 2007, Christian Kerez
Casa con una Pared en Witikon, Zurich, Suiza, 2007, Christian Kerez | Fotografía: Walter Mair

Con estos recursos Christian Kerez ha elaborado un discurso propio, en el que tal vez lo más destacado sea la búsqueda de lo esencial, lo que genera arquitecturas descarnadas, con una cierta brutalidad, pero que se cargan además de una belleza poética que atrae al espectador como un imán.

íñigo garcía odiaga. arquitecto
san sebastián. abril 2011

 Artículo publicado 2011.04.25 _  ZAZPIKA

Conversación con Emilio Tuñón Conversation with Emilio Tuñón Conversa con Emilio Tuñón

0

En la mañana del viernes 17 de julio de 2015 nos reunimos con Emilio Tuñón, arquitecto y profesor de proyectos en la ETSA Madrid, para hablar sobre algunos de los conceptos que vertebran su práctica. Agradecemos a Emilio su tiempo y dedicación.

Interlocutores: Leonardo Tamargo Niebla
Fecha: 17 de julio de 2015
Lugar: Estudio de Emilio Tuñón Arquitectos, Madrid
Grabación: Enrique Rollón Escudero
Edición: Leonardo Tamargo
Organiza: Asociación Temenos (www.asociaciontemenos.org) y blog Cuestiones de Arquitectura (www.cuestionesdearquitectura.com)

In the morning of Friday, the 17th of July, 2015 we met Emilio Tuñón, architect and project teacher in the ETSA Madrid, to speak on some of the concepts that vertebran his practice. We are grateful for Emilio his time and dedication.

Speakers: Leonardo Tamargo Niebla
Date: On July 17, 2015
Location: Estudio de Emilio Tuñón Arquitectos, Madrid
Recording: Enrique Rollón Escudero
Edition: Leonardo Tamargo
Organize: Asociación Temenos (www.asociaciontemenos.org) and blog Cuestiones de Arquitectura (www.cuestionesdearquitectura.com)

Na mañá do venres 17 de xullo de 2015 reunímonos con Emilio Tuñón, arquitecto e profesor de proxectos na ETSA Madrid, para falar sobre algúns dos conceptos que vertebran a súa práctica. Agradecemos a Emilio o seu tempo e dedicación.

Interlocutores: Leonardo Tamargo Niebla
Data: 17 de xullo de 2015
Lugar: Estudio de Emilio Tuñón Arquitectos, Madrid
Grabación: Enrique Rollón Escudero
Edición: Leonardo Tamargo
Organiza: Asociación Temenos (www.asociaciontemenos.org) e o blogue Cuestións de Arquitectura (www.cuestionesdearquitectura.com)

Centro social de Ribeira | Carlos Seoane

El lugar

El proyecto del Centro Social de Ribeira, nace como respuesta a una propuesta inicial de un edificio de dos plantas sobre una parcela en el ayuntamiento de Ribeira formando parte del núcleo rural de Oleiros. Un lugar marcado por el carácter rural de las edificaciones que la rodean dentro de un paisaje caracterizado por la omnipresencia del granito y construido durante siglos por el saber hacer de muchas generaciones que encontraron en el territorio su medio de subsistencia y que entendieron el paisaje como su identidad primera.

cs_csr_02_mod_ext02
Centro social de Ribeira | Carlos Seoane
Lo público

La definición del espacio público es elemento fundamental del proyecto. El espacio exterior que el edificio abraza alcanza la misma relevancia que el edificio en sí mismo y la propuesta hace hincapié en intentar lograr algo más que otro objeto construido en un núcleo rural y se preocupa ante todo por generar por medio de la articulación de sus volúmenes un espacio público que sirva para acoger distintos tipo de funciones sociales, especialmente importante en un entorno rural donde el espacio público se limita al ámbito de los caminos y sus intersecciones.

Centro social de Ribeira | Carlos Seoane

En aras de esa estrategia el proyecto fragmenta el programa en dos volúmenes diferenciados que se complementan, para entre ellos lograr un espacio de relación en un entorno rural.

Centro social de Ribeira | Carlos Seoane
Lo versátil

El centro social pretende a la vez lograr un edificio que pueda acoger usos distintos y además que ellos puedan ser cambiantes durante el tiempo. El volumen longitudinal se especializa en un espacio de oficinas para distintas asociaciones, mientras que el volumen más corto, situado sobre el borde norte se resuelve como un espacio multiusos divisible mediante paneles correderos que logran acotarlo en espacios menores que puedan funcionar como aulas de tamaño distinto según las distintas actividades.

Centro social de Ribeira | Carlos Seoane

Dentro de un entendimiento como un edificio de función variable durante el tiempo, se ha diseñado todo el mobiliario de modo que fuera apilable y fácilmente almacenable para poder adecuarse a los distintos usos del volumen social –conferencias, aulas, talleres, exposiciones- sin para ello tener que modificar su estructura básica.

Centro social de Ribeira | Carlos Seoane
Lo material

En cuanto a su materialización se ha realizado un gran esfuerzo para no tener que utilizar pieles, elementos de cubrición, o falsos revestimientos. Constructivamente el edificio se resuelve con materiales nobles con una vocación de autenticidad, eliminando cualquier rastro de acabado, de elemento superpuesto. El material se presenta tal cual es esperando que envejezca de modo natural y así integrarse mejor en su entorno más inmediato.

En definitiva se ha pretendido lograr un edificio versátil en torno a un espacio público en un lugar donde lo público es un elemento extraño y los espacios de relación escasos.

Obra: Centro social de Ribeira,
Emplazamiento: Lugar de Oleiros, Ribeira, A Coruña, Galicia, España
Autor: Carlos Seoane
Arquitectos colaboradores: Óscar Fuertes, Eduardo Castrillón, Soledad Bugallo
Ingeniero de Caminos: Marcial de la Fuente
Aparejadores: Jesús Garcia, Luis Romero
Promotor: Ayuntamiento de Ribeira
Año: 2014
Constructora: Augasmestas
Piedra: Sograni
Metal: Inalpa, Pablo Martínez
Carpintería: Corral y Couto
Fotógrafos: Juan RodríguezHéctor Santos-Díez | BISimages
+ cseoane.com

Premios
1er premio COAG Mejor equipamiento público 2014-15
Seleccionado premios FAD 2015

Guía de aplicaciones del sistema inalámbrico eNet de JungGuide of applications of the wireless system Jung’s eNetGuía de aplicacións do sistema inarámico eNet de Jung

0

Portada-catálogo-eNet-Jung

El líder europeo en equipamiento eléctrico, Jung, renueva su compromiso con instaladores y usuarios finales de la más moderna tecnología de automatización de viviendas y edificios, mediante la publicación de una nueva “Guía de aplicaciones” dedicada a eNet, el sistema de Jung para el control domótico de instalaciones eléctricas mediante radiofrecuencia, sin obras ni cables, que ha tenido gran acogida en el sector gracias a su extraordinaria adaptabilidad a todo tipo de edificios, tanto residenciales como terciarios, y que está especialmente indicado en rehabilitación de viviendas, oficinas, comercios, etc.

En sus 16 páginas, el documento define de forma muy didáctica, visual y con profusión de ejemplos prácticos, los usos y aplicaciones de eNet, así como sus principales ventajas para el instalador, entre las que destaca sobremanera su limpieza y rapidez de instalación al no precisar ningún tipo de obra o tendido de cables.

Además, el folleto refuerza también la idea del respeto absoluto a la decoración e instalaciones existentes, gracias a la variedad de diseños y de acabados de Jung; así como su altísima capacidad de adaptación a la instalación existente y a las necesidades del usuario final, que podrá controlar todo el sistema mediante mandos a distancia o dispositivos electrónicos como smartphones, tablets o PC en local y, fuera de la vivienda o edificio, en modo remoto a través de eNet Server.

El control y regulación de la iluminación, el mando centralizado de persianas y toldos motorizados o la implementación de un sistema mixto capaz de coordinar acciones programadas o sincronizadas mediante sensores, son solo algunos ejemplos que se desarrollan en la Guía de aplicaciones y que muestran las ventajas incomparables del sistema eNet de Jung.

Portada-catálogo-eNet-Jung

The European leader in electrical equipment, Jung, renews his commitment with installers and final users of the most modern technology of automation of housings and buildings, by means of the publication of new «Guide of applications» dedicated to eNet, Jung’s system for the home automated control of electrical facilities by means of radio frequency, without works or cables, which great reception has had in the sector thanks to his extraordinary adaptability to all kinds of buildings, both residential and tertiary, and that is specially indicated in rehabilitation of housings, offices, trades, etc.

In his 16 pages, the document defines of very didactic, visual form and with profusion of practical examples, the uses and applications of eNet, as well as his principal advantages for the installer, between which his cleanliness and rapidity of installation stands out exceedingly on not having needed any type of work or laying of cables.

In addition, the leaflet reinforces also the idea of the absolute respect to the decoration and existing facilities, thanks to the variety of designs and of ended of Jung; as well as his highest capacity of adjustment to the existing installation and to the needs of the final user, who will be able to control the whole system by means of controls distantly or electronic devices as smartphones, tablets or PC in place and, out of the housing or building, in remote way across eNet Server.

The control and regulation of the lighting, the control centralized of blinds and motorized tents or the implementation of a mixed system capable of coordinating actions programmed or synchronized by means of sensors, are alone some examples that develop in the Guide of applications and that show the incomparable advantages of the system eNet of Jung.

Portada-catálogo-eNet-Jung

O líder europeo en equipamento eléctrico, Jung, renova o seu compromiso con instaladores e usuarios finais da máis moderna tecnoloxía de automatización de vivendas e edificios, mediante a publicación dunha nova «Guía de aplicacións» dedicada a eNet, o sistema de Jung para o control domótico de instalacións eléctricas mediante radiofrecuencia, sen obras nin cables, que tivo grande acollida no sector grazas á súa extraordinaria adaptabilidade a todo tipo de edificios, tanto residenciais coma terciarios, e que está especialmente indicado en rehabilitación de vivendas, oficinas, comercios, etc.

Nas súas 16 páxinas, o documento define de forma moi didáctica, visual e con profusión de exemplos prácticos, os usos e aplicacións de eNet, así como as súas principais vantaxes para o instalador, entre as que destaca sobremanera a súa limpeza e rapidez de instalación ao non precisar ningún tipo de obra ou tendido de cables.

Ademais, o folleto reforza tamén a idea do respecto absoluto á decoración e instalacións existentes, grazas á variedade de deseños e de acabados de Jung; así como a súa alta capacidade de adaptación á instalación existente e ás necesidades do usuario final, que poderá controlar todo o sistema mediante mandos a distancia ou dispositivos electrónicos como smartphones, tablets ou PC en local e, fóra da vivenda ou edificio, en modo remoto a través de eNet Server.

O control e regulación da iluminación, o mando centralizado de persianas e toldos motorizados ou a implementación dun sistema mixto capaz de coordinar accións programadas ou sincronizadas mediante sensores, son só algúns exemplos que se desenvolven na Guía de aplicacións e que mostran as vantaxes incomparables do sistema eNet de Jung.

Silla cantilever | Xosé Suárez

Según el diccionario de la Real Academia Española, una silla es un “asiento con respaldo, por lo general con cuatro patas, y en que solo cabe una persona”. Esta definición académica puede resultar muy discutible desde el punto de vista de la experiencia personal, y genera una interesante controversia: ¿es una silla la cinta que envuelve las rodillas y la espalda de este indígena Ayoreo, rediseñada por Alejandro Aravena para Vitra?

Silla rediseñada por Alejandro Aravena para Vitra

Pero dejando a un lado la definición misma, nos centraremos en las patas: como bien indica el D.R.A.E., generalmente el objeto se compone de cuatro patas, aunque resulta igualmente estable con tres pero, ¿podría construirse una silla con sólo dos patas?

La respuesta a esta pregunta se atribuye oficialmente a Mart Stam, arquitecto neerlandés vinculado al grupo ABC, profesor en la Bauhaus de Hans Meyer y socio fundador de los CIAM, entre otras actividades de una biografía profesional muy destacada.

Silla cantilever oficialmente se atribuye el primer diseño de este tipo a Mart Stam | artnet.com

La solución parece ahora sencilla: consiste en una estructura tubular en voladizo – cantilever- de acero continua que se sustenta únicamente en dos patas, que giran al llegar al suelo hasta encontrar los puntos imaginarios de apoyo de las patas inexistentes para garantizar la estabilidad de la pieza. Con esa única estructura se resuelve también el respaldo, aunque Stam proyectó  una versión en taburete que reduce la compejidad al mínimo. Una solución idéntica fue utilizada por Mies van der Rohe y Marcel Breuer, entre otras piezas en la Nº313, que da nombre al blog y a la asociación que lo sustenta.

Xosé Suárez, arquitecto
Santiago de Compostela, septiembre 2012

Publicado en Nº 313 [sillas…]

El hueco pequeño mira lejos | Sergio de Miguel

Por Sergio de Miguel

La mirada atenta requiere una dirección y un sentido, pero también un tamaño. Un recorte.

En la importancia de mirar está el saber concentrar el sentido de la vista y el entendimiento. En reconocer los límites de lo que merece la pena observar con ánimo de ser aprendido.

Como si de un telescopio o un microscopio se tratara mirar a través de un pequeño hueco es trasladar la percepción mucho más allá de lo inmediato. Llevarla lejos. Tan lejos como sea posible.

Y es en esa distancia selectiva donde se establece la diferencia. Mirar supone elegir, corregir, enfocar. Saber dirigir el ojo.

La tendencia, sin embargo, es la contraria. A menudo, lo que se mira está contaminado por lo que en realidad no importa. Por lo que no nos permite distinguir lo importante. El hueco a través del cual se mira es con frecuencia demasiado grande. Demasiadas cosas distraen la atención del observador.

Cuando de analizar y entender se trata es preciso, por tanto, definir un marco visual adecuado. Ser capaces de redimensionar intencionadamente el tamaño a través del cual las cosas se nos muestran.

Pero es preciso destacar que el término “lejos” puede definir tanto un determinado espacio distante como un remoto tiempo que no nos pertenece. Mirar lejos puede suponer mirar más allá de los límites físicos pero también más allá de los fondos temporales. Y es entonces cuando el instrumento del “hueco pequeño” se hace más interesante. La percepción se activa de un modo diferente y eficaz. Estamos ante una percepción congelada, precisa, inequívoca.

Qué es una fotografía sino un modo de mirar a través de un pequeño hueco. Espacial y temporal a la vez.

La curiosidad, la protagonista fundamental del buen mirar, depende también en gran medida de lo pequeño que sea el hueco por el que miremos.

Descubrimos sin duda en la cerradura sin llave, magnética y tentadora, un paradigma de lo irresistible. Allí se deposita la esencia del placer de la averiguación.

Si se eligen huecos por los que mirar… téngase en cuenta.

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, septiembre 201o

[:es]Fullaondo y la revista Nueva Forma[:en]Fullaondo and the Nueva Forma magazine[:gl]Fullaondo e a revista Nova Forma [:]

0

[:es]

Fullaondo y la revista Nueva Forma
Fullaondo y la revista Nueva Forma. Lucía C. Pérez Moreno

La revista Nueva Forma

La revista de arte y arquitectura Nueva Forma, editada en Madrid entre 1966 y 1975, participó decisivamente en la construcción de una cultura arquitectónica y plástica y se convirtió en una publicación referencial en el aséptico e inerte contexto cultural y editorial de su época. Los textos de su director, Juan Daniel Fullaondo y su interés multidisciplinar por la síntesis de las artes, se convirtieron en un elemento esencial en el discurso creador de su tiempo, aportando una visión especular de la arquitectura y del arte, que amplificó su significación hacia nuevos contextos y referencias. El Museo Oteiza, el colaboración con la Delegación de Navarra del Colegio Oficial de Arquitectos Vasco Navarro y el Ayuntamiento del Valle de Egüés, ha editado la publicación “Fullaondo y la revista Nueva Forma. Aportaciones a la construcción de una cultura arquitectónica en España (1966-1975)”, un volumen escrito por Lucía C. Pérez Moreno, que analiza la trascendencia y las aportaciones de este singular proyecto editorial, en el que la presencia de la obra y el pensamiento de Jorge Oteiza fue una referencia constante.

Nueva Forma y Juan Daniel Fullaondo

En las páginas de Nueva Forma, Juan Daniel Fullaondo asumió un compromiso histórico al recuperar la trayectoria de un conjunto de arquitectos y artistas que podrían haber caído en el olvido, construyó un proyecto histórico que dotó de soporte teórico a unas arquitecturas no construidas que, de otro modo, se habrían perdido. Y asentó en la cultura arquitectónica española a un creador como Oteiza, cuya obra y pensamiento todavía es referencia incuestionable en la arquitectura, al tiempo que reclamó un lugar para la arquitectura nacional en foros internacionales y llevándola a formar parte activa de la compleja escena del momento. Todo ello, con una evolución reflexiva propia que evidenció su entendimiento de la arquitectura desde la forma —siempre entendida como herramienta ineludible del creador para configurar el espacio— y que mostró una mirada en continuo cuestionamiento de lo dicho, capaz de incitar al lector a la reflexión permanente, en definitiva, a la crisis de lo conocido.

El volumen se conforma a través de cuatro “miradas” que ahondan en problemáticas culturales del momento: una “mirada contestataria” ante el entendimiento parcial y sesgado de la modernidad; una “mirada operativa” ante el dominio de unas arquitecturas orgánicas con escasa fortuna; una “mirada poliédrica” ante una figura como la de Oteiza, incomprendida y, sin embargo, adelantada a su tiempo; y una “mirada cruzada” ante una arquitectura internacional con la que establecer analogías para una valoración de la nacional. A ellas se suma un estudio previo que, de manera cronológica, presenta cuestiones relevantes de la revista, como su formato, estructura, protagonistas, particularidades e influencias de otras publicaciones.

El primer capítulo, organizando el pasado de la arquitectura española

De acuerdo con esta estructura, el primer capítulo aborda cómo se estaba organizando el pasado de la arquitectura española de los años veinte y treinta. Fullaondo mostró una “mirada contestataria” a lo escrito hasta la fecha que le llevó a cuestionar un acercamiento a la arquitectura exclusivamente disciplinar, reivindicar un lugar para la cultura vasco-navarra en la historia moderna de la arquitectura española ante la predominante bifocalidad castellano-catalana dibujada por otros autores, como Carlos Flores u Oriol Bohigas y rechazar las construcciones históricas basadas en una selección tendenciosa de obras afines a un lenguaje arquitectónico definido, en este caso el racionalista.

El segundo capítulo, analiza cómo la arquitectura orgánica

El segundo, analiza cómo la arquitectura orgánica, asentada en los ideales de Bruno Zevi, tomó en sus manos una nueva dirección conscientemente conducida a dotar de soporte teórico a unas arquitecturas esencialmente dibujadas y ocasionalmente construidas. La constatación de una ‘Década Orgánica’ en la arquitectura española de los años sesenta, es una rotunda ejemplificación de la “mirada operativa” omnipresente en la crítica de Fullaondo.

Su acercamiento a obras, dibujos o figuras manifestaron una erudición inquietada por aspectos compositivos y formales, en unos años en los que otros veían en lo tecnológico, lo social o lo metodológico razón suficiente para crear una obra arquitectónica.

Tercer capítulo muestra la “mirada poliédrica”

Un tercer capítulo muestra la “mirada poliédrica” ofrecida en torno a la obra y el pensamiento de Jorge Oteiza. Fullaondo encontró en él una figura magistral, una paternidad para la aceptada orfandad de la cultura arquitectónica nacional. Oteiza fue blanco de reflexiones varias que permiten penetrar en cómo evolucionó la propia labor reflexiva de Fullaondo, desde una crítica universitaria, hacia una crítica de interpretación.

Finalmente, una cuarta mirada analiza la relación entre la revista con el panorama internacional. En la escena francesa se encontraron ideales compartidos, esencialmente a través de la obra experimental de Claude Parent. La “mirada cruzada” entre el panorama francés y el español permitió a Fullaondo escribir en L’architecture d’aujourd’hui y dar a conocer a una generación jóvenes arquitectos españoles beligerantes e innovadores, con una labor equiparable a las tendencias internacionales, constatando así, la rápida evolución de la arquitectura nacional, alejada ya de la tradición local, bi-focal y retardada ofrecida en las revistas Zodiac y Werk.

Lucía C. Pérez Moreno

(Zaragoza, 1979) es doctora arquitecta en 2013 por la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de la Universidad Politécnica de Madrid. En 2008 obtuvo el título de máster MsAAD en la Graduate School of Architecture, Planning and Preservation de Columbia University en Nueva York y en 2003 el de arquitecta por la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Navarra, donde obtuvo el Premio Extraordinario Fin de Carrera, el 2º Premio Cátedra Arcelor y el 2º Premio Nacional de Estudios Universitarios otorgado por el Ministerio de Educación y Ciencia. En 2009, obtuvo la beca «Itziar Carreño», concedida por el Museo Oteiza, para desarrollar la investigación que ha permitido la edición de esta publicación.

[:en]

cubierta_nueva-forma-740x1024

The magazine of art and New architecture Forms, edited in Madrid between 1966 and 1975, it took part decisively in the construction of an architectural and plastic culture and turned into a referential publication into the aseptic and inert cultural and publishing context of his epoch. The texts of his director, Juan Daniel Fullaondo and his multidisciplinary interest for the synthesis of the arts, turned into an essential element into the creative speech of his time, contributing a vision to speculate of the architecture and of the art, which amplified his significance towards new contexts and references. The Museum Oteiza, the colaboración with the Delegation of Navarre of the Architects’ Official College Vasco Navarro and the Town hall of Valle de Egüés, has edited the publication “Fullaondo and the New magazine Forms. Contributions to the construction of an architectural culture in Spain (1966-1975)”, a volume written by Lucía C. Perez Moreno, who analyzes the transcendency and the contributions of this singular publishing project, in which the presence of the work and Jorge Oteiza’s thought was a constant reference.

In the pages of New Form, Juan Daniel Fullaondo assumed a historical commitment on having recovered the path of a set of architects and artists who might have fallen down in the oblivion, constructed a historical project that provided with theoretical support to a few not constructed architectures that, differently, would have got lost. And it seated in the architectural Spanish culture a creator as Oteiza, whose work and thought still is an unquestionable reference in the architecture, at the time that he claimed a place for the national architecture in international forums and leading her to forming a part it activates of the complex scene of the moment. All this, with a reflexive own evolution that demonstrated his understanding of the architecture from the form – always understood as unavoidable tool of the creator to form the space – and that showed a look in continuous question of the above mentioned, capable thing of inciting the reader to the permanent reflection, definitively, to the crisis of the known.

The volume conforms across four «looks» that go deeply in problematic cultural of the moment: a «rebellious look» before the understanding partial and slanted of the modernity; a «operative look» before the domain of a few organic architectures with scanty fortune; a «polyhedric look» before a figure as that of Oteiza, ununderstood and, nevertheless, advanced to his time; and a «crossed look» before an international architecture with which to establish analogies for a valuation of native. To them there adds a previous study that, in a chronological way, he presents relevant questions of the magazine, as his format, structure, protagonists, particularities and influences of other publications.

In agreement with this structure, the first chapter approaches how one was organizing the past of the Spanish architecture of the twenties and thirties. Fullaondo showed a «rebellious look» to written up to the date that led him to questioning an approximation to the architecture exclusively to discipline, to claim a place for the Basque – of Navarre culture in the modern history of the Spanish architecture before the predominant Castilian – Catalan bifocalidad drawn by other authors, as Carlos Flores or Oriole Bohigas and to reject the historical constructions based on a tendentious selection of related works to an architectural definite language, in this case the rationalist.

The second one, analyzes how the organic architecture seated in the Bruno Zevi’s ideal ones, took in his hands a new direction consciously led to provide with theoretical support to a few essentially drawn and occasionally constructed architectures. The verification of a ‘Organic Decade’ in the Spanish architecture of the sixties, is a rotunda ejemplificación of the «operative look» omnipresent in Fullaondo’s critique. His approximation to works, drawings or figures demonstrated an erudition worried by aspects compositivos and formal, in a few years in which they saw others in the technological thing, the social thing or methodological sufficient reason to create an architectural work.

The third chapter shows the «polyhedric look» offered concerning the work and Jorge Oteiza’s thought. Fullaondo found in him a magisterial figure, a paternity for the accepted orphanhood of the architectural national culture. Oteiza was a white of different reflections that allow to penetrate in how it evolved Fullaondo’s own reflexive labor, from a university critique, towards a critique of interpretation.

Finally, a fourth look analyzes the relation between the magazine with the international panorama. In the French scene they were ideal shared, essentially across Claude Parent’s experimental work. The «crossed look» between the French panorama and the Spanish allowed to Fullaondo to write in L’architecture d’aujourd’hui and to announce a generation young Spanish belligerent and innovative architects, with a comparable labor to the international trends, stating this way, the rapid evolution of the national architecture, removed already from the local, bifocal and retarded tradition offered in the Zodiac and Werk magazines.

Lucía C. Pérez Moreno (Zaragoza, 1979) is a doctor architect in 2013 for the Technical Top School of Architecture of the Technical University of Madrid. In 2008 MsAAD obtained the title of máster in the Graduate School of Architecture, Planning and Preservation de Columbia University in New York and in 2003 of arquitecta for the School of Architecture of the University of Navarre, where the Extraordinary Prize obtained End of Career, 2 º Reward Chair Arcelor and 2 º National Prize of University Studies granted by the Department of Education and Science. In 2009, it obtained the scholarship «Itziar Carreño», granted by the Museum Oteiza, to develop the investigation that has allowed the edition of this publication.

[:gl]

cubierta_nueva-forma-740x1024

A revista de arte e arquitectura Nova Forma, editada en Madrid entre 1966 e 1975, participou decisivamente na construción dunha cultura arquitectónica e plástica e converteuse nunha publicación referencial no aséptico e inerte contexto cultural e editorial da súa época. Os textos do seu director, Juan Daniel Fullaondo e o seu interese multidisciplinar pola síntese das artes, convertéronse nun elemento esencial no discurso creador do seu tempo, achegando unha visión especular da arquitectura e da arte, que amplificou a súa significación cara a novos contextos e referencias. O Museo Oteiza, o colaboración coa Delegación de Navarra do Colexio Oficial de Arquitectos Vasco Navarro e o Concello do Val de Egüés, editou a publicación “Fullaondo e a revista Nova Forma. Achegas á construción dunha cultura arquitectónica en España (1966-1975)”, un volume escrito por Lucía C. Pérez Moreno, que analiza a transcendencia e as achegas deste singular proxecto editorial, no que a presenza da obra e o pensamento de Jorge Oteiza foi unha referencia constante.

Nas páxinas de Nova Forma, Juan Daniel Fullaondo asumiu un compromiso histórico ao recuperar a traxectoria dun conxunto de arquitectos e artistas que poderían ter caído no esquecemento, construíu un proxecto histórico que dotou de soporte teórico a unhas arquitecturas non construídas que, doutro modo, se terían perdido. E asentou na cultura arquitectónica española un creador como Oteiza, cuxa obra e pensamento aínda é referencia incuestionable na arquitectura, ao tempo que reclamou un lugar para a arquitectura nacional en foros internacionais e levándoa a formar parte activa da complexa escena do momento. Todo iso, cunha evolución reflexiva propia que evidenciou o seu entendemento da arquitectura dende a forma -sempre entendida como ferramenta ineludible do creador para configurar o espazo- e que mostrou unha mirada en continuo cuestionamento do dito, capaz de incitar o lector á reflexión permanente, en definitiva, á crise do coñecido.

O volume confórmase a través de catro “miradas” que afondan en problemáticas culturais do momento: unha “mirada contestataria”ante o entendemento parcial e nesgado da modernidade; unha “mirada operativa»” ante o dominio dunhas arquitecturas orgánicas con escasa fortuna; unha “mirada poliédrica” ante unha figura como a de Oteiza, incomprendida e, non obstante, adiantada ao seu tempo; e unha “mirada cruzada” ante unha arquitectura internacional coa que establecer analoxías para unha valoración do nacional. A elas súmase un estudo previo que, de xeito cronolóxico, presenta cuestións relevantes da revista, como o seu formato, estrutura, protagonistas, particularidades e influencias doutras publicacións.

De acordo con esta estrutura, o primeiro capítulo aborda como se estaba a organizar o pasado da arquitectura española dos anos vinte e trinta. Fullaondo mostrou unha “mirada contestataria”ao escrito ata a data que lle levou a cuestionar un achegamento á arquitectura exclusivamente disciplinar, reivindicar un lugar para a cultura vasco-navarra na historia moderna da arquitectura española ante a predominante bifocalidad castelán-catalá debuxada por outros autores, como Carlos Flores ou Oriol Bohigas e rexeitar as construcións históricas baseadas nunha selección tendenciosa de obras afíns a unha linguaxe arquitectónica definida, neste caso o racionalista.

O segundo, analiza como a arquitectura orgánica, asentada nos ideais de Bruno Zevi, tomou nas súas mans unha nova dirección conscientemente conducida a dotar de soporte teórico a unhas arquitecturas esencialmente debuxadas e ocasionalmente construídas. A constatación dunha ‘Década Orgánica’ na arquitectura española dos anos sesenta, é unha rotunda exemplificación da “mirada operativa” omnipresente na crítica de Fullaondo. O seu achegamento a obras, debuxos ou figuras manifestaron unha erudición inquietada por aspectos compositivos e formais, nuns anos nos que outros vían no tecnolóxico, o social ou o metodolóxico razón abondo para crear unha obra arquitectónica.

Un terceiro capítulo mostra a “mirada poliédrica” ofrecida en torno á obra e o pensamento de Jorge Oteiza. Fullaondo encontrou nel unha figura maxistral, unha paternidade para a aceptada orfandade da cultura arquitectónica nacional. Oteiza foi branco de reflexións varias que permiten penetrar en como evolucionou o propio labor reflexivo de Fullaondo, dende unha crítica universitaria, cara a unha crítica de interpretación.

Finalmente, unha cuarta mirada analiza a relación entre a revista co panorama internacional. Na escena francesa encontráronse ideais compartidos, esencialmente a través da obra experimental de Claude Parent. A “mirada cruzada” entre o panorama francés e o español permitiu a Fullaondo escribir en L’architecture d’aujourd’hui e dar a coñecer a unha xeración novos arquitectos españois belixerantes e innovadores, cun labor equiparable ás tendencias internacionais, constatando así, a rápida evolución da arquitectura nacional, afastada xa da tradición local, bi-focal e retardada ofrecido nas revistas Zodiac e Werk.

Lucía C. Pérez Moreno (Zaragoza, 1979) é doutora arquitecta en 2013 pola Escola Técnica Superior de Arquitectura da Universidade Politécnica de Madrid. En 2008 obtivo o título de máster MsAAD na Graduate School of Architecture, Plánning and Preservation de Columbia University en Nova York e en 2003 o de arquitecta pola Escola de Arquitectura da Universidade de Navarra, onde obtivo o Premio Extraordinario Fin de Carreira, o 2º Premio Cátedra Arcelor e o 2º Premio Nacional de Estudos Universitarios outorgado polo Ministerio de Educación e Ciencia. En 2009, obtivo a bolsa «Itziar Carreño», concedida polo Museo Oteiza, para desenvolver a investigación que permitiu a edición desta publicación.

[:]

Vivienda unifamiliar en Perbes | Jorge Salgado CortizasHouse in Perbes | Jorge Salgado CortizasVivenda unifamiliar en Perbes | Jorge Salgado Cortizas

“El hombre debe identificarse con su hogar y su entorno. Pertenecer es una necesidad básica emocional.”

Team 10

jsc_vp_04_ext03

Se investiga no solo con sistemas constructivos, sino con el mismo concepto de habitar, haciendo un uso estratégico del emplazamiento.

La casa asume su pertenencia al núcleo rural; un volumen de piedra incrustado en el terreno y un mirador que gravita sobre la pendiente configuran el lugar habitable.

A través de la percepción del exterior los habitantes de la casa participan de la naturaleza que les rodea, al mismo tiempo que se sienten protegidos de ella convirtiéndose la casa en un refugio-mirador sobre un espacio ideal, la ría.

El patio se concibe como continuación de la vivienda y sirve de transición y filtro entre lo privado y su entorno más inmediato; la aldea de Curro.

Con buen tiempo, la pérgola convierte la parcela en una parte más de la casa, las buganvillas ayudan a filtrar los rayos del sol.

Existe un intento de crear una casa climática sencilla, en la que los propietarios deciden si quieren que el viento entre o no, se desean abrirla y que entre el aire fresco o cerrarla para estar guarecidos, si desean escuchar los grillos al atardecer o adivinar que el inicio del día se aproxima por los sonidos de los pájaros al despertar.

Constructivamente el volumen de piedra se resuelve con muros perimetrales de carga, sobre los que se apoyan los forjados de planta baja y cubierta, el muro exterior de piedra es autoportante. Una estructura tubular de hormigón sustenta el voladizo de más de cuatro metros de la sala de estar-mirador. La cubierta y el recubrimiento exterior de la fachada están resueltos con chapa lisa de cobre de 0,6mm con junta engatillada. Las carpinterías exteriores están fabricadas con madera de cedro.

De todos los árboles que existían en la parcela sólo fue preciso sacrificar el peral, que ocupaba el espacio de la casa. El cerezo, el laurel, el sauce y los dos nogales seguirán envejeciendo con la vivienda.

Se plantaron nuevos árboles; un arce, camelias, un magnolio y enredaderas, aguardando que cuando crezcan, pierda presencia lo construido, y la casa pase inadvertida, al igual que las edificaciones tradicionales próximas, que no precisaron de arquitecto.

Obra: Vivienda unifamiliar en Perbes
Localización: Perbes, Miño, A Coruña, Galicia, España
Autor: Jorge Salgado Cortizas
Promotor: Faustino Rodríguez González
Año: 2004-2006
Fotografía: Vari Caramés | Jorge Salgado

Publicaciones
Poética da Casa. Noviembre 2006. Consellería de Vivenda e Solo Xunta de Galicia. Deposito Legal C-3006-2006

Premio
Finalista del Premio de Arquitectura Juana de Vega, edición 2007.

“The man must identify with his home and his environment. Belonging is a basic emotional need.”

Team 10

jsc_vp_04_ext03

It is investigated not only by constructive systems, but by the same concept of living, doing a strategic use of the emplacement.

The house assumes his belonging to the rural core; a volume of stone lodged in the area and a viewing-point that gravitates on the slope they form the inhabitable place.

Across the perception of the exterior the inhabitants of the house take part of the nature that they makes a detour, at the same time as they feel protected from her turning the house into a refuge – viewing-point on an ideal space, her laugh.

The court is conceived as continuation of the housing and uses as transition and filter between the private thing and his most immediate environment; the village of Job.

With good time, the pergola turns the plot into one more part of the house, the buganvillas help to leak the sunbeams.

There exists an attempt of creating a climatic simple house, about which the owners decide if they want that the wind between or not, they want him to open her and that between the fresh air or to close it to be protected, if they want to listen to the crickets to the late afternoon or to guess that the beginning of the day comes closer for the sounds of the birds the awakening.

Constructivly the volume of stone is solved by walls perimetrales of load, on that they rest forged of ground and covered floor, the exterior wall of stone is an autoamble. A tubular structure of concrete sustains the projecting one of more than four meters of the room of viewing-point is. The cover and the exterior covering of the front are solved by smooth sheet of copper of 0,6mm by meeting engatillada. The exterior carpentries are made by wood of cedar.

Of all the trees that existed in the plot only it was necessary to sacrifice the peartree, which was occupying the space of the house. The cherry-tree, the laurel, the willow and both walnuts will continue aging with the housing.

New trees stood firm; a maple, camellias, a magnolio and vines, waiting that when they grow, loses presence the constructed, and the house slips by, as the next traditional buildings, which were not necessary architect.

Work: House in Perbes
Locationcalización: Perbes, Miño, A Coruña, Galicia, Spain
Author: Jorge Salgado Cortizas
Promoter: Faustino Rodríguez González
Year: 2004-2006
Photography: Vari Caramés | Jorge Salgado

Publications
Poética da Casa. Noviembre 2006. Consellería de Vivenda e Solo Xunta de Galicia. Deposito Legal C-3006-2006

Awards
Finalist of the Architectura Award Juana de Vega, edition 2007.

“O home debe identificarse co seu fogar e o seu ámbito. Pertencer é unha necesidade básica emocional.”

Team 10

jsc_vp_04_ext03

Investígase non só con sistemas construtivos, senón co mesmo concepto de habitar, facendo un uso estratéxico da localización.

A casa asume a súa pertenza ao núcleo rural; un volume de pedra incrustado no terreo e un miradoiro que gravita sobre a pendente configuran o lugar habitable.

A través da percepción do exterior os habitantes da casa participan da natureza que os rodea, ao mesmo tempo que se senten protexidos dela converténdose a casa nun refuxio-miradoiro sobre un espazo ideal, a ría.

O patio concíbese como continuación da vivenda e serve de transición e filtro entre o privado e o seu ámbito máis inmediato; a aldea de Curro.

Con bo tempo, a pérgola converte a parcela nunha parte máis da casa, as buganvíleas axudan a filtrar os raios do sol.

Existe un intento de crear unha casa climática sinxela, na que os propietarios deciden se queren que o vento entre ou non, deséxanse abrila e que entre o aire fresco ou a pechar para estar gorecidos, se desexan escoitar os grilos ao atardecer ou adiviñar que o inicio do día se aproxima polos sons dos paxaros ao espertar.

Construtivamente o volume de pedra resólvese con muros perimetrales de carga, sobre os que se apoian os forxados de planta baixa e cuberta, o muro exterior de pedra é autoportante. Unha estrutura tubular de formigón sustenta o beiril de máis de catro metros da sala de estar-miradoiro. A cuberta e o recubrimento exterior da fachada están resoltos con chapa lisa de cobre de 0,6mm con xunta engatillada. As carpintarías exteriores están fabricadas con madeira de cedro.

De todas as árbores que existían na parcela só foi preciso sacrificar a pereira, que ocupaba o espazo da casa. A cerdeira, o loureiro, o salgueiro e as dúas nogueiras seguirán envellecendo coa vivenda.

Plantáronse novas árbores; un pradairo, camelias, un magnolio e enredadeiras, agardando que cando crezan, perda presenza o construído, e a casa pase inadvertida, ao igual que as edificacións tradicionais próximas, que non precisaron de arquitecto.

Obra: Vivenda unifamiliar en Perbes
Emprazamento: Perbes, Miño, A Coruña, Galicia, España
Autor: Jorge Salgado Cortizas
Promotor: Faustino Rodríguez González
Ano: 2004-2006
Fotografía: Vari Caramés | Jorge Salgado

Publicacións
Poética da Casa. Noviembre 2006. Consellería de Vivenda e Solo Xunta de Galicia. Deposito Legal C-3006-2006

Premio
Finalista do Premio de Arquitectura Juana de Vega, edición 2007.

Vida de Semper y origen de «El Estilo» Semper´s life and origin of » The Style » Vida de Semper ye orixe do «Estilo»

0

Conversación entre Juan Ignacio Azpiazu y Daniel Dávila sobre la vida de Semper y el origen de «El Estilo«






Conversation between Juan Ignacio Azpiazu and Daniel Dávila on Semper‘s life and the origin of » The Style «






Conversación entre Juan Ignacio Azpiazu e Daniel Dávila sobre a vida de Semper e a orixe do «Estilo«






Couples & Co: 22 Spiegelgeschichten Spanischer Architekten (2000-2015)Couples & Co: 22 Spiegelgeschichten Spanischer Architekten (2000-2015)Couples & Co: 22 Spiegelgeschichten Spanischer Architekten (2000-2015)

1

Transcurridos apenas dieciséis años del siglo veintiuno, este corto periodo de tiempo bien podría dividirse en dos periodos iguales de ocho años situando en el centro de dicho periodo el epicentro y detonante del cambio en las estructuras, las estrategias y la producción arquitectónica.

Couples&Co-22-Spiegelgeschichten-Spanischer-Architekten-(2000-2015)

Couples & Co. 22 SPIEGELGESCHICHTEN SPANICHER ARCHITEKTEN, propone una de las muchas lecturas posibles sobre la más reciente historia de la arquitectura española. A través de veintidós estudios de arquitectura organizados en torno a parejas, cada equipo se mira en un espejo donde descubrir cómo estos últimos dieciséis años pueden desdoblarse en dos visiones simétricas y continuas en el tiempo, si bien asimétricas y discontinuas en los planteamientos y los resultados.

Las hipótesis de partida presuponían una primera generación de arquitectos mayores de cincuenta años que han podido enfrentarse con éxito a la nueva situación, generando propuestas equivalentes a las ya probadas en territorio español, ahora en el extranjero; una segunda generación de arquitectos en torno a los cuarenta años que, habiendo construido algunas obras en nuestro país, habían renunciado voluntariamente -o no- a seguir haciéndolo y en cambio han conseguido adentrarse en nuevos territorios no necesariamente ligados a la construcción; y finalmente una tercera generación de arquitectos menores de cuarenta años que no han construido nunca y, asumiendo la imposibilidad de hacerlo, se han lanzado decididamente a la conquista de otros espacios donde la disciplina se difumina y diluye de forma que sorprendentes escenarios y nuevas oportunidades afloran.

Tanto la exposición como su catálogo ofrecen una posible respuesta a estas hipótesis y una aproximación al futuro de la arquitectura española. Sin embargo, las distintas capas que se despliegan ante el espectador invitan a que éste interprete de manera diferente una historia reciente anterior al derrumbe económico y social del final de la primera década del siglo para, sin épica pero con una nueva mirada, proponer relatos radicales de mayor compromiso y belleza.

Estudios de arquitectura participantes:
1.- ANTONIO JIMÉNEZ TORRECILLAS
2.- ARCHIKUBIK
3.- CHURTICHAGA Y DE LA CUADRA SALCEDO
4.- CRUZ Y ORTIZ
5.- DJARQUITECTURA
6.- ELAP
7.- MANSILLA & TUÑÓN
8.- EXANDOUNAMANO
9.- FAKE INDUSTRIES
10.- GAP
11.- GRUPO ARANEA
12.- MEDIOMUNDO
13.- MI5
14.- MMASA
15.- NIETO SOBEJANO
16.- OAB
17.- SELGAS CANO
18.- SOL89
19.- TALLER DE CASQUERÍA
20.- TEMPERATURAS EXTREMAS
21.- VAUMM
22.- ZULOARK

Comisarios: Beatriz Villanueva, Francisco Casas, Teresa Sánchez de Lerín
Couples & Co: 22 SPIEGELGESCHICHTEN
SPANISCHER ARCHITEKTEN (2000-2015)
Del 10 de septiembre al 27 de octubre de 2015
Sala de exposiciones de la Embajada de España „Spanien-Kultur”
Embajada de España
Lichtensteinallee 1 (Entrada por Thomas-Dehler-Straße)
10787 Berlin
Horario de apertura: de lunes a jueves , de 11.00 a 17.00 y viernes de 11.00 a 14.00
Inauguración: 09 de septiembre de 2015, 20.00 h

Passed only sixteen years of the century twenty-one, this short period of time well might divide in two equal periods of eight years placing in the center of the above mentioned period the epicentre and explosive of the change in the structures, the strategies and the architectural production.

Couples&Co-22-Spiegelgeschichten-Spanischer-Architekten-(2000-2015)

Couples & Co. 22 SPIEGELGESCHICHTEN SPANICHER ARCHITEKTENproposes one of many possible readings on the most recent history of the Spanish architecture. Across twenty-two studies of architecture organized concerning pairs, every equipment looks in a mirror where to discover how the latter sixteen years can be unfolded in two symmetrical and constant visions in the time, though asymmetric and discontinuous in the expositions and the results.

The hypotheses of item were presupposing the first generation of fifty-year-old major architects that they could have faced successfully to the new situation, generating offers equivalent to the already proved ones in Spanish territory, now abroad; the second generation of architects concerning forty years that, having constructed some works in our country, they had given up voluntarily  – or not – continuing doing it and on the other hand they have managed to enter new territories not necessarily tied to the construction; and finally a third generation of forty-year-old minor architects who have never constructed and, assuming the inability to do it, have thrown firmly to the conquest of other spaces where the discipline fades away and dilutes so that surprising scenes and new opportunities show.

Both the exhibition and his catalogue offer a possible response to these hypotheses and an approximation to the future of the Spanish architecture. Nevertheless, the different caps that despliegan before the spectator they invite to that this one interprets in a different way a recent history previous to the economic and social precipice of the end of the first decade of the century for, without epic but with a new look, to propose radical statements of major commitment and beauty.

Studies of architecture participants:
1.- ANTONIO JIMÉNEZ TORRECILLAS
2.- ARCHIKUBIK
3.- CHURTICHAGA Y DE LA CUADRA SALCEDO
4.- CRUZ Y ORTIZ
5.- DJARQUITECTURA
6.- ELAP
7.- MANSILLA & TUÑÓN
8.- EXANDOUNAMANO
9.- FAKE INDUSTRIES
10.- GAP
11.- GRUPO ARANEA
12.- MEDIOMUNDO
13.- MI5
14.- MMASA
15.- NIETO SOBEJANO
16.- OAB
17.- SELGAS CANO
18.- SOL89
19.- TALLER DE CASQUERÍA
20.- TEMPERATURAS EXTREMAS
21.- VAUMM
22.- ZULOARK

Curators: Beatriz Villanueva, Francisco Casas, Teresa Sánchez de Lerín
Couples & Co: 22 SPIEGELGESCHICHTEN
SPANISCHER ARCHITEKTEN (2000-2015)
From September 10 to October 27, 2015
Room of exhibitions of the Embassy of Spain„Spanien-Kultur”
Embassy of Spain
Lichtensteinallee 1 (Entrada por Thomas-Dehler-Straße)
10787 Berlin
Schedule of opening: from Monday until Thursday, from 11.00 to 17.00 and on Friday from 11.00 to 14.00
Inauguration: on September 09, 2015, 20.00 h

Transcorridos apenas dezaseis anos do século vinte e un, este curto período de tempo ben podería dividirse en dous períodos iguais de oito anos situando no centro do devandito período o epicentro e detonante do cambio nas estruturas, as estratexias e a produción arquitectónica.ectador invitan a que este interprete de xeito diferente unha historia recente anterior á derruba económica e social do final da primeira década do século para, sen épica pero cunha nova mirada, propoñer relatos radicais de maior compromiso e beleza.

Couples&Co-22-Spiegelgeschichten-Spanischer-Architekten-(2000-2015)

Couples & Co. 22 SPIEGELGESCHICHTEN SPANICHER ARCHITEKTENpropone una de las muchas lecturas posibles sobre la más reciente historia de la arquitectura española. A través de veintidós estudios de arquitectura organizados en torno a parejas, cada equipo se mira en un espejo donde descubrir cómo estos últimos dieciséis años pueden desdoblarse en dos visiones simétricas y continuas en el tiempo, si bien asimétricas y discontinuas en los planteamientos y los resultados.

Las hipótesis de partida presuponían una primera generación de arquitectos mayores de cincuenta años que han podido enfrentarse con éxito a la nueva situación, generando propuestas equivalentes a las ya probadas en territorio español, ahora en el extranjero; una segunda generación de arquitectos en torno a los cuarenta años que, habiendo construido algunas obras en nuestro país, habían renunciado voluntariamente -o no- a seguir haciéndolo y en cambio han conseguido adentrarse en nuevos territorios no necesariamente ligados a la construcción; y finalmente una tercera generación de arquitectos menores de cuarenta años que no han construido nunca y, asumiendo la imposibilidad de hacerlo, se han lanzado decididamente a la conquista de otros espacios donde la disciplina se difumina y diluye de forma que sorprendentes escenarios y nuevas oportunidades afloran.

Tanto la exposición como su catálogo ofrecen una posible respuesta a estas hipótesis y una aproximación al futuro de la arquitectura española. Sin embargo, las distintas capas que se despliegan ante el espectador invitan a que éste interprete de manera diferente una historia reciente anterior al derrumbe económico y social del final de la primera década del siglo para, sin épica pero con una nueva mirada, proponer relatos radicales de mayor compromiso y belleza.

Estudios de arquitectura participantes:
1.- ANTONIO JIMÉNEZ TORRECILLAS
2.- ARCHIKUBIK
3.- CHURTICHAGA Y DE LA CUADRA SALCEDO
4.- CRUZ Y ORTIZ
5.- DJARQUITECTURA
6.- ELAP
7.- MANSILLA & TUÑÓN
8.- EXANDOUNAMANO
9.- FAKE INDUSTRIES
10.- GAP
11.- GRUPO ARANEA
12.- MEDIOMUNDO
13.- MI5
14.- MMASA
15.- NIETO SOBEJANO
16.- OAB
17.- SELGAS CANO
18.- SOL89
19.- TALLER DE CASQUERÍA
20.- TEMPERATURAS EXTREMAS
21.- VAUMM
22.- ZULOARK

Comisarios: Beatriz Villanueva, Francisco Casas, Teresa Sánchez de Lerín
Couples & Co: 22 SPIEGELGESCHICHTEN
SPANISCHER ARCHITEKTEN (2000-2015)
Do 10 de setembro ao 27 de outubro de 2015
Sala de exposicións da Embaixada de España «Spanien-Kultur»
Embaixada de España
Lichtensteinallee 1 (Entrada por Thomas-Dehler-Straße)
10787 Berlin
Horario de apertura: de luns a xoves, de 11.00 a 17.00 e venres de 11.00 a 14.00
Inauguración: 09 de setembro de 2015, 20.00 h