InicioartículosLa arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI...

[:es]La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VI) | Antón Capitel[:gl]A arquitectura pública en Madrid e no inicio do século XXI (VI) | Antón Capitel[:en]The public architecture in Madrid and in the beginning of the 21st century (VI) | Antón Capitel[:]

[:es]

[:es]La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (V) | Antón Capitel[:gl]A arquitectura pública en Madrid e no inicio do século XXI (V) | Antón Capitel[:en]The public architecture in Madrid and in the beginning of the 21st century (V) | Antón Capitel[:]

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VI) | Antón Capitel. Ayuntamiento de Madrid. Espacio principal restaurado. Equipo de Francisco Rodríguez de Partarroyo
Ayuntamiento de Madrid. Espacio principal restaurado. Equipo de Francisco Rodríguez de Partarroyo

Como creo que lo está también en el caso del nuevo Ayuntamiento, al menos en lo que hace a lo arquitectónico, y sin que aquí se vaya a rozar en absoluto ni lo político ni siquiera el tema de las actividades o de los contenidos.

El equipo de Francisco Rodríguez de Partearroyo (“Arquimática”) ganó el concurso para la conversión en nuevo Ayuntamiento y en Centro cultural municipal el edificio que fue Palacio de Comunicaciones, casa central de Correos, de los arquitectos Palacios y Otamendi.

No es éste el único caso en el que la arquitectura de Antonio Palacios tergiversa un tanto el carácter del edificio. Ya el Banco del Río de la Plata, luego Banco Central, en la calle de Alcalá, resultaba paradójicamente idóneo, al menos desde el punto de vista figurativo, para haber sido la sede del Tribunal Constitucional, como en un principio se pensó, aunque luego se convirtiera en sede del Instituto Cervantes, no tan apropiada para ocuparlo, desde el punto de vista del carácter. Las gigantes columnas corintias y las cariátides hacían esperar un contenido  más apropiado.

El Palacio de Comunicaciones, en cambio, ha llegado a ser el Ayuntamiento de Madrid que siempre había parecido ser, con la desplegada e institucional ocupación del gran chaflán de la plaza de Cibeles, el centro de la ciudad, y la presencia de la monumental torre del reloj. A ningún visitante de Madrid se le ocurrirá ya nunca que ese edificio haya podido ser otra cosa que el Ayuntamiento de la Villa y Corte. En este sentido, la operación municipal me parece muy acertada, más allá de lo que pueda ser razonable o no en cuanto a política de inversiones, o a otros asuntos de carácter político y administrativo.

Creo que el arquitecto Rodriguez de Partearroyo y su equipo han hecho una obra lógica, pulcra, bella y adecuadamente sistemática, y ello tanto en lo que ésta tiene de recuperación y de restauración de los espacios originales, como en aquellas operaciones de transformación que han sido necesarias, como es la del nuevo Salón de sesiones del Consistorio o la conversión en un interior cubierto del patio de cartería, por hablar tan sólo de las dos transformaciones más importantes, entre las múltiples, delicadas y dificultosas que esta gran rehabilitación ha tenido.

Lo que me parece algo ridículo es que en el edificio no se haya puesto el letrero de “Casa Consistorial”, y tenga el tontísimo de “Centro-centro”, aludiendo tan sólo a la condición de institución cultural y no a la municipal. Como si se le tuviera miedo a esa confesión y siguiendo una moda muy contemporánea de edificios ágrafos o analfabetos.

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VI) | Antón Capitel. Interior de una nave en el antiguo Matadero de Madrid
Interior de una nave en el antiguo Matadero de Madrid

La rehabilitación del antiguo matadero municipal, construido por el arquitecto del Ayuntamiento Luis Bellido y González (de 1907 a 1925) es otra de las operaciones municipales importantes, en este caso, sobre todo, por su gran tamaño. Hay que decir que, en muy buena medida, el hecho de que esta operación saliera adelante de modo positivo, se debe a la inteligente gestión del arquitecto Carlos Baztán Lacasa, que también intervino muy directamente en el tema de la transformación del edificio de Correos en Casa Consistorial, así como en la gestión del concurso de los Teatros del Canal. Baztán, cuya meritoria y brillante gestión comenzó, ya hace mucho tiempo, en la Dirección General de Bellas Artes del Ministerio de Cultura, trabajó también en la Comunidad de Madrid, y después en la Concejalía de las Artes del Ayuntamiento; y, recientemente, ha sido despedido de su puesto, lo que se ha hecho, sin duda, para agradecerle los servicios prestados. El Ayuntamiento de Madrid es así.

La rehabilitación del matadero para centro cultural -casi podríamos decir que para sistema de centros culturales- plantea al Ayuntamiento y a la propia ciudad el reto de que adquiera una verdadera vitalidad, de que se produzca, verdaderamente, una ocupación real de tan gran cantidad de recintos. Esto es, que la conservación de estas arquitecturas eclécticas de meritorio valor no se quede en una cuestión pura o abstracta, de simple salvaguarda patrimonial, sino que el uso real pueda ser capaz de justificar por sí mismo la pertinencia de la operación. El tiempo nos lo irá diciendo.

Una cualidad interesante del matadero es la de que su gran área se ha unido ahora, con cierta naturalidad, a la operación del parque “Madrid Río”, y de modo que ambos elementos, gran recinto cultural y parque, se apoyen y contribuyan al hecho de una ciudad urbanísticamente más rica y de mayor y atractiva complejidad. De otro lado, algunas de las obras de rehabilitación concretas han sido bastante interesantes, tales como la de Arturo Franco en algunos de los pabellones, y la de José María de Churtichaga y Cayetana de la Quadra-Salcedo, en la realización de la Sala de Cine, y han aumentado así satisfactoriamente los valores del conjunto.

(continuará…)

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VII) | Antón CapitelA arquitectura pública en Madrid e no inicio do século XXI (VII) | Antón CapitelThe public architecture in Madrid and in the beginning of the 21st century (VII) | Antón Capitel

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · marzo 2013[:en]

Town hall of Madrid. Principal restored space. Francisco Rodríguez de Partarroyo´s equip

Since I think that it it is also in case of the new Town hall, at least in what it does to the architectural thing, and without here not even the political thing is going to get rubbed by no means not even the topic of the activities or of the contents.

The equipment of Francisco Rodríguez de Partearroyo (“Arquimática”) gained the contest for the conversion in new Town hall and in cultural municipal Center the building that was Palace of Communications, headquarters of Post office, of the architects Palacios and Otamendi.

This one is not the only case in which Antonio Palacios’s architecture distorts rather the character of the building. Already the Bank of the River Plate, then Banco Central, in the street of Alcala, was turning out to be paradoxically suitable, at least from the figurative point of view, to have been the headquarters of the Constitutional Court, since about a beginning it was thought, though then Cervantes was turning into headquarters of the Institute, not so adapted to occupy it, from the point of view of the character. The giant Corinthian columns and the caryatids were making wait for a more appropriate content.

The Palace of Communications, on the other hand, has managed to be the Town hall of Madrid that always had seemed to be, with the unfolded and institutional occupation of the great bevel of Cibeles’s square, the downtown, and the presence of the monumental tower of the clock. It will never happen to any visitor of Madrid already that this building could have been another thing that the Town hall of the Villa and Court. In this respect, the municipal operation seems to me to be very guessed right, beyond what it could be reasonable or not as for politics of investments, or to other matters of political and administrative character.

I think that the architect Rodriguez de Partearroyo and his equipment have done a logical, neat, beautiful work and adequately systematic, and it so much in what this one has of recovery and of restoration of the original spaces, as in those operations of transformation that have been necessary, since it is that of the new Lounge of meetings of the Council or the conversion in a covered interior of the court of post-office sorting room, for speaking only about both more important transformations, between multiple, delicate and difficult that this great rehabilitation has had.

What seems to me to be slightly ridiculous is that in the building it has not put on the sign of “Town hall”, and have the silliest of “Center-center”, alluding only to the condition of cultural institution and not to the police officer. As if him one was afraid to this confession and following a very contemporary mode of buildings ágrafos or illiterate.

Interior of a ship in the former Slaughter house of Madrid

The rehabilitation of the former municipal slaughter house, constructed by the architect of the Town hall Luis Bellido and Gonzalez (from 1907 to 1925) is different of the municipal important operations, in this case, especially, for his great size. It is necessary to say that, in very good measure, the fact that this operation should go out forward in a positive way, it owes to the intelligent management of the architect Carlos Baztán Lacasa, who also intervened very directly in the topic of the transformation of the building of Post office in Town hall, as well as in the management of the contest of the Theatres of the Channel. Baztán, whose meritorious and brilliant management began, already a lot of time ago, in the Headquarter of Fine arts of the Department of Culture, was employed also at the Community of Madrid, and later at the Councillorship of the Arts of the Town hall; and, recently, there has been dismissed of his position, which has been done, undoubtedly, to be grateful for the given services to him. The Town hall of Madrid is like that.

The rehabilitation of the slaughter house for cultural center – almost we might say that for system of cultural centers – raises to the Town hall and to the own city the challenge of which he acquires a real vitality, of which there takes place, really, a royal occupation of so great quantity of enclosures. This is, that the conservation of these eclectic architectures of meritorious value does not remain in a pure or abstract question, of simple patrimonial safeguard, but the royal use could be capable of justifying for yes same the relevancy of the operation. The time will be saying it to us.

An interesting quality of the slaughter house is it of which his great area has joined now, with certain naturalness, the operation of the park “Madrid Río”, and so that both elements, great cultural enclosure and park, they rest and contribute to the fact of a city urbanistically richer and of major and attractive complexity. Of another side, some of the concrete works of rehabilitation have been interesting enough, such as that of Arturo Franco in some of the pavilions, and that of Jose Maria de Churtichaga and Cayetana de la Quadra-Salcedo, in the accomplishment of the Cinema, and have increased this way satisfactorily the values of the set.

(to be continued…)

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · professor in ETSAM

Madrid · march 2013

[:gl]

Concello de Madrid. Espazo principal restaurado. Equipo de Francisco Rodríguez de Partarroyo

Como creo que o está tamén no caso do novo Concello, polo menos no que fai ao arquitectónico, e sen que aquí se vaia rozar en absoluto nin o político nin sequera o tema das actividades ou dos contidos.

O equipo de Francisco Rodríguez de Partearroyo (“Arquimática”) gañou o concurso para a conversión en novo Concello e en Centro cultural municipal o edificio que foi Pazo de Comunicacións, casa central de Correos, dos arquitectos Palacios e Otamendi.

Non é este o único caso no que a arquitectura de Antonio Palacios terxiversa un tanto o carácter do edificio. Xa o Banco do Río da Prata, logo Banco Central, na rúa de Alcalá, resultaba paradoxalmente idóneo, polo menos dende o punto de vista figurativo, para ter sido a sede do Tribunal Constitucional, como nun principio se pensou, aínda que logo se convertese en sede do Instituto Cervantes, non tan apropiada para ocupalo, dende o punto de vista do carácter. As xigantes columnas corintias e as cariátides facían esperar un contido máis apropiado.

O Pazo de Comunicacións, en cambio, chegou a ser o Concello de Madrid que sempre parecera ser, coa despregada e institucional ocupación do gran chafrán da praza de Cibeles, o centro da cidade, e a presenza da monumental torre do reloxo. A ningún visitante de Madrid se lle ocorrerá xa nunca que ese edificio puidese ser outra cousa que o Concello da Vila e Corte. Neste sentido, a operación municipal paréceme moi acertada, máis alá do que poida ser razoable ou non en canto a política de investimentos, ou a outros asuntos de carácter político e administrativo.

Creo que o arquitecto Rodriguez de Partearroyo e o seu equipo fixeron unha obra lóxica, pulcra, bela e axeitadamente sistemática, e a el tanto no que esta ten de recuperación e de restauración dos espazos orixinais, como naquelas operacións de transformación que foron necesarias, como é a do novo Salón de sesións da Casa do concello ou a conversión nun interior cuberto do patio de cartería, por falar tan só das dúas transformacións máis importantes, entre as múltiples, delicadas e dificultosas que esta gran rehabilitación tivo.

O que me parece algo ridículo é que no edificio non se puxese o letreiro de “Casa Consistorial”, e teña o parvo de “Centro-centro”, aludindo tan só á condición de institución cultural e non á municipal. Coma se se lle tivese medo a esa confesión e seguindo unha moda moi contemporánea de edificios ágrafos ou analfabetos.

Interior dunha nave no antiguo Matadero de Madrid

A rehabilitación do antigo matadoiro municipal, construído polo arquitecto do Concello Luis Bellido e González (de 1907 a 1925) é outra das operacións municipais importantes, neste caso, sobre todo, polo seu gran tamaño. Hai que dicir que, en moi boa medida, o feito de que esta operación saíse adiante de modo positivo, débese á intelixente xestión do arquitecto Carlos Baztán Lacasa, que tamén interveu moi directamente no tema da transformación do edificio de Correos en Casa Consistorial, así como na xestión do concurso dos Teatros da Canle. Baztán, cuxa meritoria e brillante xestión comezou, xa hai moito tempo, na Dirección Xeral de Belas Artes do Ministerio de Cultura, traballou tamén na Comunidade de Madrid, e despois na Concellaría das Artes do Concello; e, recentemente, foi despedido do seu posto, o que se fixo, sen dúbida, para agradecerlle os servizos prestados. O Concello de Madrid é así.

A rehabilitación do matadoiro para centro cultural -case poderiamos dicir que para sistema de centros culturais- formula ao Concello e á propia cidade o reto de que adquira unha verdadeira vitalidade, de que se produza, verdadeiramente, unha ocupación real de tan grande cantidade de recintos. Isto é, que a conservación destas arquitecturas eclécticas de meritorio valor non quede nunha cuestión pura ou abstracta, de simple salvagarda patrimonial, senón que o uso real poida ser capaz de xustificar por si mesmo a pertinencia da operación. O tempo iránolo dicindo.

Unha calidade interesante do matadoiro é a de que a súa grande área se uniu agora, con certa naturalidade, á operación do parque “Madrid Río”, e de modo que ambos os dous elementos, gran recinto cultural e parque, se apoien e contribúan ao feito dunha cidade urbanisticamente máis rica e de maior e atractiva complexidade. Doutro lado, algunhas das obras de rehabilitación concretas foron bastante interesantes, tales como a de Arturo Franco nalgúns dos pavillóns, e a de José María de Churtichaga e Cayetana de la Quadra-Salcedo, na realización da Sala de Cine, e aumentaron así satisfactoriamente os valores do conxunto.

(continuará…)

Antonio González-Capitel Martínez · Doutor arquitecto · catedrático en ETSAM

Madrid · marzo 2013

[:]

Antón Capitel
Antón Capitelhttp://acapitel.blogspot.com.es/
Es arquitecto y catedrático de Proyectos de la Escuela de Arquitectura de Madrid, fue director de la revista Arquitectura (COAM) de 1981 a 1986 y de 2001 a 2009. Historiador, ensayista y crítico, ha publicado numerosos artículos en revistas españolas y extranjeras sobre arquitectura española e internacional. Entre sus libros destacan diferentes monografías sobre arquitectos.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS