Inicio Blog Página 86

[:es]Klaus: arquitectura, cómic y crítica (I)[:gl]Klaus: arquitectura, cómic e crítica (I)[:en]Klaus: architecture, cómic and critique (I)[:]

[:es]

De acuerdo con su reseña biográfica más habitual,

‘Klaus es un caricaturista frustrado que vive en un viejo castillo y Europa.’

En realidad, tras el pseudónimo Klaus se esconde un arquitecto, urbanista y profesor de Historia de la Arquitectura particularmente interesado en las relaciones entre la arquitectura y los mass media, que lleva desde 2009 siendo el azote del ‘star system’ arquitectónico. Publicadas periódicamente en Klaustoon’s Blog, las viñetas de Klaus ofrecen una visión satírica y crítica, a veces ácida pero en general divertida sobre la arquitectura, presente y pasada, su historia, sus tics, y muy especialmente, sus creadores. Fuera de los confines de la blogosfera, los dibujos e ilustraciones de Klaus han sido publicados en numerosos medios especializados, como las revistas Uncube, Arquine y A10, de forma continuada, así como en Architectural Review, Arqa, eVolo, Clog, Harvard Design Magazine, MAs Context, STUDIO, PRAXIS, Volume, y otras tantas.

Fotografía de Klaus para el proyecto Ri-Tratti (Napoli, 2013), copyright Simone Florena
Fotografía de Klaus para el proyecto Ri-Tratti (Napoli, 2013), © Simone Florena

Explícanos, ¿cómo y por qué surge Klaus?

‘Klaus’ es un anagrama de mi nombre resultante de combinar las diferentes abreviaturas con las que he firmado a lo largo de los años… pero necesitaría lápiz y papel para explicártelo convenientemente. Como seudónimo comienzo a utilizarlo en 2005 o 2006, que es el momento en que comienzo a publicar unas tiras cómicas en una revista del gremio. Como muchos de mi generación y las anteriores, yo aterricé en la arquitectura casi por eliminación. En mi época, si te interesaban el dibujo y las matemáticas, pero la ingeniería te dejaba frío, arquitectura era la opción por defecto. En realidad, yo siempre había pensado en dedicarme a dibujar, pero la voz de la sabiduría familiar intervino con el tan conocido mantra

«tú primero estudia una carrera, y luego dedícate a lo que quieras…».

Y yo me decidí por la arquitectura. Ya desde joven era evidente que la estrategia no era lo mío.

¿Y cómo encaja Klaus en todo esto?

Bueno, una vez infectado por el virus de la arquitectura es difícil encontrar tiempo para nada más. Así que aunque nunca abandoné el dibujo, sí es cierto que orienté mis inquietudes gráficas hacia el ámbito profesional, una vez que descubrí el poder de fascinación que ejerce saber dibujar tanto en colegas como en clientes. Pero por pura casualidad, conversando con el editor de una revista hoy desaparecida, surgió la idea de continuar una tira cómica que había incluido en algunos números, pero con la que no sabía muy bien qué hacer. La tira era una parodia que seguía las desventuras de un arquitecto primerizo, al estilo de las posteriores Architexts, ‘Arch’, de Maiik, o, en un entorno más cercano, Lexcursó. Así que le llevé una propuesta que no pareció convencerle por excesivamente diferente, y lo dejé estar. Poco después, la revista desaparecería, así que cuando desde una nueva publicación me solicitaron material, les envié lo que ya tenía preparado, y así comenzó la vida de la tira ‘El Corbu’, que duraría unos dos años. Decidí publicarlo con un anagrama de mi verdadero nombre para separarlo de mi -entonces muy incipiente- actividad académica y -menos incipiente- vida profesional.

¿Era muy diferente de lo que haces ahora?

Sí, era bastante más gremial y mucho más cercano a las tiras cómicas tradicionales que al humor gráfico. En cierto modo, era una especie de cruce entre ‘Dilbert’ y ‘Calvin y Hobbes’. También era bastante más inocente y, pese a lo satírico, más optimista que lo que hago ahora. Mirando atrás, es inquietante lo cínico y amargo que me volví en apenas un par de años.

Algunas-muestras-de-la-desaparecida-tira-'El-Corbu',-centradas-en-las-desavenencias-entre-arquitectos-y-clientes.-EC-15

Algunas muestras de la desaparecida tira 'El Corbu', centradas en las desavenencias entre arquitectos y clientes.
Algunas muestras de la desaparecida tira ‘El Corbu’, centradas en las desavenencias entre arquitectos y clientes.

¿Y cómo y por qué surge el ‘Klaus’ actual y más conocido?

La historia de cómo todo surge de un camilosestiano momento de ‘Ya no puedo más’ durante una conferencia-conversación entre Preston Scott Cohen y Ben van Berkel la he contado ya cientos de veces, entre otras, en esta conversación con Fredy Massad, así que creo que está de más repetirla. Resumiendo mucho, esta segunda y más próspera vida de Klaus surge al final de mi estancia -fantásticos tres años- en el GSD [Harvard Graduate School of Design], un jugoso caldo de cultivo de arquitecturas, egos y discursos diversos que ofrecía incomparables posibilidades para la fina ironía (de la que sé poco) y la sátira idiota (en la que me muevo con más destreza). Tras la defunción de las dos revistas para las que había trabajado, había decidido que aquello había decidido que aquello había sido un espejismo, y que tendría que esperar a mi jubilada senectud para resurgir, transformado en simple hobby. Pero hacer crónicas de la vida en el GSD resultaba muy seductor por sencillo: había muchísimo material parodiable, un público claro, y unos canales de comunicación mucho más sencillos e inmediatos a través de la web. Recordemos que aquella era la época de eclosión de los blogs. Así que publiqué unas pocas tiras online sobre conferencias en la escuela. Después Rem Koolhaas vino a participar en el congreso Ecological Urbanism, y tras ser debidamente caricaturizado, Kazys Varnelis lo utilizó en su blog, así que decidí salirme de los confines del GSD y arremeter contra Koolhaas con ‘Hope’, que acabó expandiéndose por toda la Red y… hasta ahora.

"On the Sources of Form: MOS’s Ps.1", una de las varias tiras pertenecientes a la etapa de Klaus en el GSD que arrojan una mirada irónica a la propuesta ganadora de MOS para el concurso del MoMA Ps1 de 2009.
«On the Sources of Form: MOS’s Ps.1», una de las varias tiras pertenecientes a la etapa de Klaus en el GSD que arrojan una mirada irónica a la propuesta ganadora de MOS para el concurso del MoMA Ps1 de 2009.

¿Te encontraste con muchas dificultades?

No, en absoluto. Al contrario, más bien. En algún momento, alguien definió lo que hago como ‘viñetas políticas’, pero ‘para arquitectos’. Y creo que ahí está la clave de por qué funcionan tan bien. Al principio tenía mis reservas sobre si podían conllevar represalias por parte de los caricaturizados, y sin embargo, la reacción general ha sido más bien la contraria, dándome acceso a gente a la que de otro modo me resultaría difícil llegar. Muchos de ellos me han contactado para tratar de conseguir los originales, o incluso para ofrecerme trabajo (¡!).

¿Y los han conseguido?

No, por hora no. Y eso que en algún caso, por la posición del caricaturizado, habría sido ciertamente interesante… para mi cuenta bancaria, claro. Pero por ahora prefiero seguir almacenándolos en carpetas. En el futuro, ¿quién sabe?

Hablabas de que son como viñetas políticas.

Sí, decía que creo que esta es una de las razones por las que no me han dado problemas. Mis viñetas usan un humor bastante ‘blanco’, generalmente más orientado al absurdo. Crítico, por supuesto, y algo mordaz en ocasiones, seguro, pero poco ofensivo. En algún momento tendré que sacar a la luz la parte más corrosiva, pero hasta ahora no me ha hecho falta para divertirme. Y al final, las viñetas que aparecen en los periódicos caricaturizan a figuras importantes del momento: la monarquía, los políticos, empresarios, nombres propios de la cultura (estos últimos las menos de las veces)… aparecer en ellas es una cuestión de estatus. Por eso, las víctimas se sienten más halagadas que ofendidas. Es especie de variante ególatra del síndrome de Estocolmo. Al poco de empezar, la viñeta sobre Koolhaas ya estaba colgada en la cantina de OMA.

¿Qué referencias maneja Klaus a la hora de realizar sus viñetas?

Cuando comenzaba, me circunscribí bastante a la cotidianeidad del GSD, ya que era algo para consumo interno, y había poco en cuestión de referencias. Todo era muy contextual. Es una pena, porque le tengo mucho cariño a aquella época, y me divertía mucho haciendo aquellas tiras. Se resolvían muy rápido, con lo que no daba tiempo a que me aburriera. Muchas quedaron inconclusas, y al estar tan asociadas a un marco temporal y a un contexto tan concretos, ya no tiene sentido terminarlas. En cierto modo, pasa lo mismo con las tiras de ‘El Corbu’. Tenía bocetos para unas doscientas, divididas entre las que se referían a su actividad profesional, y otras en las que volvía a su época de estudiante y aprovechaba para criticar el funcionamiento de las escuelas de arquitectura. Pero la escuela que criticaba en aquellas era la que yo había vivido, y ya no existe. Han quedado obsoletas.

¿Tienes muchos proyectos de viñetas abandonados en el cajón?

En general, tengo muchas ideas que no he llegado a realizar; en algunos casos, porque estaba manejando varias opciones para un encargo, y elegí otra diferente, en otras porque el hecho al que se referían ya pasó. Pero sí, también tengo bocetos, e incluso tiras casi terminadas que se quedaron en un cajón. También tengo otras que están simplemente esperando su oportunidad para ser convenientemente recicladas.

Volviendo al tema de los referentes, una vez dejé atrás el reducido ámbito temático del GSD, los temas pasaron a ser los de la actualidad de la arquitectura, mezclados con guiños a la actualidad en general (la viñeta de ‘Hope’ es un buen ejemplo). Sin embargo, tampoco estaban limitados por ella. En aquel momento me dedicaba a esto por el puro placer de hacerlo, así que no tenía por qué censurarme, ni por miedo a ofender, ni por necesidad de que el lector fuera capaz de entender lo que leía. Mis viñetas, entonces y en general, son básicamente un volcado de mis obsesiones, entremezcladas y cosidas por juegos -muchas veces muy idiotas- de referencias cruzadas, dobles sentidos, metáforas (visuales o no)… Si repasas unas cuantas verás que hay referencias a rincones de lo más variado de la historia -y la teoría- de la arquitectura, con una cierta preferencia por los años 60 y todo lo que les rodea: Peter Eisenman, Reyner Banham, Archigram, la arquitectura visionaria, utopía y megaestructuras… pero también muchísimo cine, ciencia ficción en general, y cómic, desde los superhéroes a la escuela francobelga, que es donde nos educamos los que fuimos niños a finales de los 70 y en los primeros 80.

'Banham Style', muestra la mezcla de una de las particulares obsesiones del autor (Reyner Banham) y del 'Gangnam Style' que copaba todos los canales mediáticos del momento. La figura situada en el centro no es Psy, sino Jiménez Lai, arquitecto taiwanés-canadiense que publicó una recopilación de sus relatos en forma de cómic en Citizens of No Place (Princeton Architectural Press, 2012)
‘Banham Style’, muestra la mezcla de una de las particulares obsesiones del autor (Reyner Banham) y del ‘Gangnam Style’ que copaba todos los canales mediáticos del momento. La figura situada en el centro no es Psy, sino Jiménez Lai, arquitecto taiwanés-canadiense que publicó una recopilación de sus relatos en forma de cómic en Citizens of No Place (Princeton Architectural Press, 2012)

O sea, que tus viñetas se inscriben más en el comentario cultural que en la crítica propiamente dicha. ¿Cómo surgen las temáticas que abordas en tus viñetas? ¿Qué finalidad tienen tus viñetas?

Supongo que se podría decir eso. En realidad, lo que me gusta es contar historias, recrearme en lo anecdótico, dibujar mis intereses del momento. Gran parte de lo que hago proviene en muchos casos de una simple inquietud gráfica. El argumento es a menudo una excusa para poder dibujar lo que me apetece; da igual lo muy cogido por los pelos que tenga que ser el planteamiento. La serie de viñetas dedicadas a los Pritzker, por ejemplo, surgió de una conversación con Lars Müller. Estaba yo tratando de venderle una idea para publicar parte de mi investigación académica, y él, que no podía estar menos interesado, no hacía más que hablarme de las viñetas, y de que debería hacer una sobre Peter Zumthor, que por fin recogía su tan ansiado Pritzker tras la decepción de años anteriores. Nunca le pregunté qué le pareció la viñeta. A Zumthor me imagino que gracia, lo que se dice gracia, le haría entre poca y ninguna.

Pritzker 2012: Who they gonna call? (Febrero de 2012). Souto de Moura, ganador del año precedente, frente a Peter Eisenman, eterno olvidado.
Pritzker 2012: Who they gonna call? (Febrero de 2012). Souto de Moura, ganador del año precedente, frente a Peter Eisenman, eterno olvidado.

Sin embargo, sí que arrojas una mirada ácida hacia el mundo de los arquitectos estrella, que parece uno de tus temas predilectos. La conocida viñeta sobre Koolhaas/Obama se llamaba precisamente ‘On Starchitecture’.

Bueno, sí, por supuesto. Es que resulta difícil ser indiferente a todo este fenómeno de vedettes envueltas en papel celofán. Mirar las páginas de las revistas generalistas sobre arquitectura -ya sean impresas o digitales- es como leer el ‘Hola!’. Es nuestro papel couché. Recuerdo que hace tiempo me comentaba un colega que la información deportiva en los telenoticieros -básicamente el fútbol- era el equivalente masculino de la prensa rosa tradicionalmente orientada a las mujeres (si se me permite la grosera simplificación). Los arquitectos estrella son nuestros Cristiano Ronaldo, nuestros Messi (ahí está Santiago Calatrava). Mejor aún, son nuestras folklóricas. Y digo esto porque también son responsables en gran medida de la fijación de la sociedad, y sobre todo de los políticos -que claramente no entran en la categoría anterior- por los aspectos más folklóricos de la arquitectura. Me refiero a todas esas ‘hamburguesas arquitectónicas’ que fueron apareciendo en la etapa post- Guggenheim, esas ‘arquitecturas representativas’ que si lo son de algo, es de su propia vaciedad.

La caricatura de Rem Koolhaas en On Starchitecture (Abril de 2009) se ha convertido en uno de los sellos de identidad de su autor, que ha revisitado el tema en numerosas ocasiones. Debajo: Rapid Eye Movement, Mayo de 2009; Koolhaas Receives Golden Lion Award, Julio de 2010; More Starchitecture (en “Tell me more!” – Article for Conditions magazine “#10: Gossip”, Agosto de 2012), y …Meanwhile at the Biennale (Habemus Papam), Marzo de 2013.

Esta posición bastante militante es la que mostrabais al hilo del congreso ‘Arquitectura y sociedad’, cuyo seguimiento vía twitter prácticamente secuestrasteis hace un par de semanas…

Hombre, ‘secuestrar’ me parece un poco excesivo. Digamos que ‘hicimos notar nuestra presencia’. Sin embargo es muy representativo que aquellos mensajes que fueron más celebrados fueran precisamente los que hacían parodia del congreso. Es muy representativo del contrasentido del mismo. Recuerdo que hace unos años, cuando comenzaron a celebrarse estos congresos, que son como cenas privadas de un ‘Gentlemen’s Club’ del XIX, en la página satírica ‘Masters of Concrete’, que es como el ‘Karma Dice’ de la arquitectura (cómo estoy hoy con las analogías), publicaron una falsa entrevista a Mangado. El titular era:

‘Patxi Mangado: «Los congresos espectáculo están acabados»‘.

Me recuerdo a mí mismo llorar de risa. Resulta muy difícil bautizar ‘Arquitectura: Cambio de Clima’ (finísimo doble sentido; sutil, muy sutil) a una conferencia que más parece un concierto de Rock tipo BBK Live, con Rem Koolhaas y Bjarke Ingels como invitados. ¿Estos son los que representan el cambio de clima? Debe de ser porque vienen del norte, y allí hace más frío.

Lo peor es que ni siquiera es un fenómeno nuevo. Como comentaba al principio, en 2009, estando yo aún en el GSD, Rem Koolhaas vino a dar una conferencia dentro del congreso ‘Ecological Urbanism’. El tema de la conferencia era sostenibilidad, y la sensación general, al margen del poco sentido que tenía invitar a Koolhaas, fue, al finalizar: ‘se está riendo de nosotros’ (En realidad, yo le estoy muy agradecido, porque la viñeta que hice a raíz de esto fue, para mí, el comienzo de esta etapa). Tres años después, volvería al GSD a dar una conferencia titulada ‘Current Preoccupations’. En esta ya introdujo las referencias al campo (‘countryside’), en un ejercicio que me provocó un cierto dejá vu, así que reutilicé la viñeta de tres años antes, adaptándola levemente -que es lo que él había hecho en su discurso. Creo que a día de hoy, que diría aquel, sigue siendo el post que más visitas ha recibido en un solo día.

Cuatro años después, el discurso es el mismo, y resulta cada vez más estrafalario ver a Koolhaas envolviéndose en una bandera que no queda claro cuál es, pero que desde luego, no le pertenece. Y ante tanta impostura, haces una crónica paródica de este masaje colectivo que fue el congreso, y la gente lo agradece. También te diré que si hubiéramos hecho esto mismo en la época de oro del star system, nos habrían abucheado. Porque entonces, la arquitectura estaba de moda, y todos queríamos ser Rem Koolhaas.

Rem Koolhaas volvería al GSD en 2012 con su conferencia Current Preoccupations, para la que Klaus reciclaría la primera viñeta que hizo del arquitecto holandés en 2009 [«Si Koolhaas recicla sus discursos, ¿por qué no puedo hacer yo lo mismo con las viñetas?»]. En las diferentes iteraciones, aparecen referencias variadas a los Monty Python o The Muppets Show.

Continuará….

[:es]Klaus: arquitectura, cómic y crítica (II)[:gl]Klaus: arquitectura, cómic e crítica (II)[:en]Klaus: Architecture, cómic and critique (II)[:]

Klaus: arquitectura, cómic y crítica | Klaus
Agosto 2016

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Koldo su tiempo y predisposición con este pequeño espacio.

[:gl]

De acuerdo con su reseña biográfica más habitual,

‘Klaus es un caricaturista frustrado que vive en un viejo castillo y Europa.’

En realidad, tras el pseudónimo Klaus se esconde un arquitecto, urbanista y profesor de Historia de la Arquitectura particularmente interesado en las relaciones entre la arquitectura y los mass media, que lleva desde 2009 siendo el azote del ‘star system’ arquitectónico. Publicadas periódicamente en Klaustoon’s Blog, las viñetas de Klaus ofrecen una visión satírica y crítica, a veces ácida pero en general divertida sobre la arquitectura, presente y pasada, su historia, sus tics, y muy especialmente, sus creadores. Fuera de los confines de la blogosfera, los dibujos e ilustraciones de Klaus han sido publicados en numerosos medios especializados, como las revistas Uncube, Arquine y A10, de forma continuada, así como en Architectural Review, Arqa, eVolo, Clog, Harvard Design Magazine, MAs Context, STUDIO, PRAXIS, Volume, y otras tantas.

Fotografía de Klaus para el proyecto Ri-Tratti (Napoli, 2013), copyright Simone Florena
Fotografía de Klaus para el proyecto Ri-Tratti (Napoli, 2013), © Simone Florena

Explícanos, ¿cómo y por qué surge Klaus?

‘Klaus’ es un anagrama de mi nombre resultante de combinar las diferentes abreviaturas con las que he firmado a lo largo de los años… pero necesitaría lápiz y papel para explicártelo convenientemente. Como seudónimo comienzo a utilizarlo en 2005 o 2006, que es el momento en que comienzo a publicar unas tiras cómicas en una revista del gremio. Como muchos de mi generación y las anteriores, yo aterricé en la arquitectura casi por eliminación. En mi época, si te interesaban el dibujo y las matemáticas, pero la ingeniería te dejaba frío, arquitectura era la opción por defecto. En realidad, yo siempre había pensado en dedicarme a dibujar, pero la voz de la sabiduría familiar intervino con el tan conocido mantra

«tú primero estudia una carrera, y luego dedícate a lo que quieras…».

Y yo me decidí por la arquitectura. Ya desde joven era evidente que la estrategia no era lo mío.

¿Y cómo encaja Klaus en todo esto?

Bueno, una vez infectado por el virus de la arquitectura es difícil encontrar tiempo para nada más. Así que aunque nunca abandoné el dibujo, sí es cierto que orienté mis inquietudes gráficas hacia el ámbito profesional, una vez que descubrí el poder de fascinación que ejerce saber dibujar tanto en colegas como en clientes. Pero por pura casualidad, conversando con el editor de una revista hoy desaparecida, surgió la idea de continuar una tira cómica que había incluido en algunos números, pero con la que no sabía muy bien qué hacer. La tira era una parodia que seguía las desventuras de un arquitecto primerizo, al estilo de las posteriores Architexts, ‘Arch’, de Maiik, o, en un entorno más cercano, Lexcursó. Así que le llevé una propuesta que no pareció convencerle por excesivamente diferente, y lo dejé estar. Poco después, la revista desaparecería, así que cuando desde una nueva publicación me solicitaron material, les envié lo que ya tenía preparado, y así comenzó la vida de la tira ‘El Corbu’, que duraría unos dos años. Decidí publicarlo con un anagrama de mi verdadero nombre para separarlo de mi -entonces muy incipiente- actividad académica y -menos incipiente- vida profesional.

¿Era muy diferente de lo que haces ahora?

Sí, era bastante más gremial y mucho más cercano a las tiras cómicas tradicionales que al humor gráfico. En cierto modo, era una especie de cruce entre ‘Dilbert’ y ‘Calvin y Hobbes’. También era bastante más inocente y, pese a lo satírico, más optimista que lo que hago ahora. Mirando atrás, es inquietante lo cínico y amargo que me volví en apenas un par de años.

Algunas-muestras-de-la-desaparecida-tira-'El-Corbu',-centradas-en-las-desavenencias-entre-arquitectos-y-clientes.-EC-15

Algunas muestras de la desaparecida tira 'El Corbu', centradas en las desavenencias entre arquitectos y clientes.
Algunas muestras de la desaparecida tira ‘El Corbu’, centradas en las desavenencias entre arquitectos y clientes.

¿Y cómo y por qué surge el ‘Klaus’ actual y más conocido?

La historia de cómo todo surge de un camilosestiano momento de ‘Ya no puedo más’ durante una conferencia-conversación entre Preston Scott Cohen y Ben van Berkel la he contado ya cientos de veces, entre otras, en esta conversación con Fredy Massad, así que creo que está de más repetirla. Resumiendo mucho, esta segunda y más próspera vida de Klaus surge al final de mi estancia -fantásticos tres años- en el GSD [Harvard Graduate School of Design], un jugoso caldo de cultivo de arquitecturas, egos y discursos diversos que ofrecía incomparables posibilidades para la fina ironía (de la que sé poco) y la sátira idiota (en la que me muevo con más destreza). Tras la defunción de las dos revistas para las que había trabajado, había decidido que aquello había decidido que aquello había sido un espejismo, y que tendría que esperar a mi jubilada senectud para resurgir, transformado en simple hobby. Pero hacer crónicas de la vida en el GSD resultaba muy seductor por sencillo: había muchísimo material parodiable, un público claro, y unos canales de comunicación mucho más sencillos e inmediatos a través de la web. Recordemos que aquella era la época de eclosión de los blogs. Así que publiqué unas pocas tiras online sobre conferencias en la escuela. Después Rem Koolhaas vino a participar en el congreso Ecological Urbanism, y tras ser debidamente caricaturizado, Kazys Varnelis lo utilizó en su blog, así que decidí salirme de los confines del GSD y arremeter contra Koolhaas con ‘Hope’, que acabó expandiéndose por toda la Red y… hasta ahora.

"On the Sources of Form: MOS’s Ps.1", una de las varias tiras pertenecientes a la etapa de Klaus en el GSD que arrojan una mirada irónica a la propuesta ganadora de MOS para el concurso del MoMA Ps1 de 2009.
«On the Sources of Form: MOS’s Ps.1», una de las varias tiras pertenecientes a la etapa de Klaus en el GSD que arrojan una mirada irónica a la propuesta ganadora de MOS para el concurso del MoMA Ps1 de 2009.

¿Te encontraste con muchas dificultades?

No, en absoluto. Al contrario, más bien. En algún momento, alguien definió lo que hago como ‘viñetas políticas’, pero ‘para arquitectos’. Y creo que ahí está la clave de por qué funcionan tan bien. Al principio tenía mis reservas sobre si podían conllevar represalias por parte de los caricaturizados, y sin embargo, la reacción general ha sido más bien la contraria, dándome acceso a gente a la que de otro modo me resultaría difícil llegar. Muchos de ellos me han contactado para tratar de conseguir los originales, o incluso para ofrecerme trabajo (¡!).

¿Y los han conseguido?

No, por hora no. Y eso que en algún caso, por la posición del caricaturizado, habría sido ciertamente interesante… para mi cuenta bancaria, claro. Pero por ahora prefiero seguir almacenándolos en carpetas. En el futuro, ¿quién sabe?

Hablabas de que son como viñetas políticas.

Sí, decía que creo que esta es una de las razones por las que no me han dado problemas. Mis viñetas usan un humor bastante ‘blanco’, generalmente más orientado al absurdo. Crítico, por supuesto, y algo mordaz en ocasiones, seguro, pero poco ofensivo. En algún momento tendré que sacar a la luz la parte más corrosiva, pero hasta ahora no me ha hecho falta para divertirme. Y al final, las viñetas que aparecen en los periódicos caricaturizan a figuras importantes del momento: la monarquía, los políticos, empresarios, nombres propios de la cultura (estos últimos las menos de las veces)… aparecer en ellas es una cuestión de estatus. Por eso, las víctimas se sienten más halagadas que ofendidas. Es especie de variante ególatra del síndrome de Estocolmo. Al poco de empezar, la viñeta sobre Koolhaas ya estaba colgada en la cantina de OMA.

¿Qué referencias maneja Klaus a la hora de realizar sus viñetas?

Cuando comenzaba, me circunscribí bastante a la cotidianeidad del GSD, ya que era algo para consumo interno, y había poco en cuestión de referencias. Todo era muy contextual. Es una pena, porque le tengo mucho cariño a aquella época, y me divertía mucho haciendo aquellas tiras. Se resolvían muy rápido, con lo que no daba tiempo a que me aburriera. Muchas quedaron inconclusas, y al estar tan asociadas a un marco temporal y a un contexto tan concretos, ya no tiene sentido terminarlas. En cierto modo, pasa lo mismo con las tiras de ‘El Corbu’. Tenía bocetos para unas doscientas, divididas entre las que se referían a su actividad profesional, y otras en las que volvía a su época de estudiante y aprovechaba para criticar el funcionamiento de las escuelas de arquitectura. Pero la escuela que criticaba en aquellas era la que yo había vivido, y ya no existe. Han quedado obsoletas.

¿Tienes muchos proyectos de viñetas abandonados en el cajón?

En general, tengo muchas ideas que no he llegado a realizar; en algunos casos, porque estaba manejando varias opciones para un encargo, y elegí otra diferente, en otras porque el hecho al que se referían ya pasó. Pero sí, también tengo bocetos, e incluso tiras casi terminadas que se quedaron en un cajón. También tengo otras que están simplemente esperando su oportunidad para ser convenientemente recicladas.

Volviendo al tema de los referentes, una vez dejé atrás el reducido ámbito temático del GSD, los temas pasaron a ser los de la actualidad de la arquitectura, mezclados con guiños a la actualidad en general (la viñeta de ‘Hope’ es un buen ejemplo). Sin embargo, tampoco estaban limitados por ella. En aquel momento me dedicaba a esto por el puro placer de hacerlo, así que no tenía por qué censurarme, ni por miedo a ofender, ni por necesidad de que el lector fuera capaz de entender lo que leía. Mis viñetas, entonces y en general, son básicamente un volcado de mis obsesiones, entremezcladas y cosidas por juegos -muchas veces muy idiotas- de referencias cruzadas, dobles sentidos, metáforas (visuales o no)… Si repasas unas cuantas verás que hay referencias a rincones de lo más variado de la historia -y la teoría- de la arquitectura, con una cierta preferencia por los años 60 y todo lo que les rodea: Peter Eisenman, Reyner Banham, Archigram, la arquitectura visionaria, utopía y megaestructuras… pero también muchísimo cine, ciencia ficción en general, y cómic, desde los superhéroes a la escuela francobelga, que es donde nos educamos los que fuimos niños a finales de los 70 y en los primeros 80.

'Banham Style', muestra la mezcla de una de las particulares obsesiones del autor (Reyner Banham) y del 'Gangnam Style' que copaba todos los canales mediáticos del momento. La figura situada en el centro no es Psy, sino Jiménez Lai, arquitecto taiwanés-canadiense que publicó una recopilación de sus relatos en forma de cómic en Citizens of No Place (Princeton Architectural Press, 2012)
‘Banham Style’, muestra la mezcla de una de las particulares obsesiones del autor (Reyner Banham) y del ‘Gangnam Style’ que copaba todos los canales mediáticos del momento. La figura situada en el centro no es Psy, sino Jiménez Lai, arquitecto taiwanés-canadiense que publicó una recopilación de sus relatos en forma de cómic en Citizens of No Place (Princeton Architectural Press, 2012)

O sea, que tus viñetas se inscriben más en el comentario cultural que en la crítica propiamente dicha. ¿Cómo surgen las temáticas que abordas en tus viñetas? ¿Qué finalidad tienen tus viñetas?

Supongo que se podría decir eso. En realidad, lo que me gusta es contar historias, recrearme en lo anecdótico, dibujar mis intereses del momento. Gran parte de lo que hago proviene en muchos casos de una simple inquietud gráfica. El argumento es a menudo una excusa para poder dibujar lo que me apetece; da igual lo muy cogido por los pelos que tenga que ser el planteamiento. La serie de viñetas dedicadas a los Pritzker, por ejemplo, surgió de una conversación con Lars Müller. Estaba yo tratando de venderle una idea para publicar parte de mi investigación académica, y él, que no podía estar menos interesado, no hacía más que hablarme de las viñetas, y de que debería hacer una sobre Peter Zumthor, que por fin recogía su tan ansiado Pritzker tras la decepción de años anteriores. Nunca le pregunté qué le pareció la viñeta. A Zumthor me imagino que gracia, lo que se dice gracia, le haría entre poca y ninguna.

Pritzker 2012: Who they gonna call? (Febrero de 2012). Souto de Moura, ganador del año precedente, frente a Peter Eisenman, eterno olvidado.
Pritzker 2012: Who they gonna call? (Febrero de 2012). Souto de Moura, ganador del año precedente, frente a Peter Eisenman, eterno olvidado.

Sin embargo, sí que arrojas una mirada ácida hacia el mundo de los arquitectos estrella, que parece uno de tus temas predilectos. La conocida viñeta sobre Koolhaas/Obama se llamaba precisamente ‘On Starchitecture’.

Bueno, sí, por supuesto. Es que resulta difícil ser indiferente a todo este fenómeno de vedettes envueltas en papel celofán. Mirar las páginas de las revistas generalistas sobre arquitectura -ya sean impresas o digitales- es como leer el ‘Hola!’. Es nuestro papel couché. Recuerdo que hace tiempo me comentaba un colega que la información deportiva en los telenoticieros -básicamente el fútbol- era el equivalente masculino de la prensa rosa tradicionalmente orientada a las mujeres (si se me permite la grosera simplificación). Los arquitectos estrella son nuestros Cristiano Ronaldo, nuestros Messi (ahí está Santiago Calatrava). Mejor aún, son nuestras folklóricas. Y digo esto porque también son responsables en gran medida de la fijación de la sociedad, y sobre todo de los políticos -que claramente no entran en la categoría anterior- por los aspectos más folklóricos de la arquitectura. Me refiero a todas esas ‘hamburguesas arquitectónicas’ que fueron apareciendo en la etapa post- Guggenheim, esas ‘arquitecturas representativas’ que si lo son de algo, es de su propia vaciedad.

La caricatura de Rem Koolhaas en On Starchitecture (Abril de 2009) se ha convertido en uno de los sellos de identidad de su autor, que ha revisitado el tema en numerosas ocasiones. Debajo: Rapid Eye Movement, Mayo de 2009; Koolhaas Receives Golden Lion Award, Julio de 2010; More Starchitecture (en “Tell me more!” – Article for Conditions magazine “#10: Gossip”, Agosto de 2012), y …Meanwhile at the Biennale (Habemus Papam), Marzo de 2013.

Esta posición bastante militante es la que mostrabais al hilo del congreso ‘Arquitectura y sociedad’, cuyo seguimiento vía twitter prácticamente secuestrasteis hace un par de semanas…

Hombre, ‘secuestrar’ me parece un poco excesivo. Digamos que ‘hicimos notar nuestra presencia’. Sin embargo es muy representativo que aquellos mensajes que fueron más celebrados fueran precisamente los que hacían parodia del congreso. Es muy representativo del contrasentido del mismo. Recuerdo que hace unos años, cuando comenzaron a celebrarse estos congresos, que son como cenas privadas de un ‘Gentlemen’s Club’ del XIX, en la página satírica ‘Masters of Concrete’, que es como el ‘Karma Dice’ de la arquitectura (cómo estoy hoy con las analogías), publicaron una falsa entrevista a Mangado. El titular era:

‘Patxi Mangado: «Los congresos espectáculo están acabados»‘.

Me recuerdo a mí mismo llorar de risa. Resulta muy difícil bautizar ‘Arquitectura: Cambio de Clima’ (finísimo doble sentido; sutil, muy sutil) a una conferencia que más parece un concierto de Rock tipo BBK Live, con Rem Koolhaas y Bjarke Ingels como invitados. ¿Estos son los que representan el cambio de clima? Debe de ser porque vienen del norte, y allí hace más frío.

Lo peor es que ni siquiera es un fenómeno nuevo. Como comentaba al principio, en 2009, estando yo aún en el GSD, Rem Koolhaas vino a dar una conferencia dentro del congreso ‘Ecological Urbanism’. El tema de la conferencia era sostenibilidad, y la sensación general, al margen del poco sentido que tenía invitar a Koolhaas, fue, al finalizar: ‘se está riendo de nosotros’ (En realidad, yo le estoy muy agradecido, porque la viñeta que hice a raíz de esto fue, para mí, el comienzo de esta etapa). Tres años después, volvería al GSD a dar una conferencia titulada ‘Current Preoccupations’. En esta ya introdujo las referencias al campo (‘countryside’), en un ejercicio que me provocó un cierto dejá vu, así que reutilicé la viñeta de tres años antes, adaptándola levemente -que es lo que él había hecho en su discurso. Creo que a día de hoy, que diría aquel, sigue siendo el post que más visitas ha recibido en un solo día.

Cuatro años después, el discurso es el mismo, y resulta cada vez más estrafalario ver a Koolhaas envolviéndose en una bandera que no queda claro cuál es, pero que desde luego, no le pertenece. Y ante tanta impostura, haces una crónica paródica de este masaje colectivo que fue el congreso, y la gente lo agradece. También te diré que si hubiéramos hecho esto mismo en la época de oro del star system, nos habrían abucheado. Porque entonces, la arquitectura estaba de moda, y todos queríamos ser Rem Koolhaas.

Rem Koolhaas volvería al GSD en 2012 con su conferencia Current Preoccupations, para la que Klaus reciclaría la primera viñeta que hizo del arquitecto holandés en 2009 [«Si Koolhaas recicla sus discursos, ¿por qué no puedo hacer yo lo mismo con las viñetas?»]. En las diferentes iteraciones, aparecen referencias variadas a los Monty Python o The Muppets Show.

Continuará….

Klaus: arquitectura, cómic y crítica | Klaus
Agosto 2016

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Koldo su tiempo y predisposición con este pequeño espacio.

[:en]

De acuerdo con su reseña biográfica más habitual,

‘Klaus es un caricaturista frustrado que vive en un viejo castillo y Europa.’

En realidad, tras el pseudónimo Klaus se esconde un arquitecto, urbanista y profesor de Historia de la Arquitectura particularmente interesado en las relaciones entre la arquitectura y los mass media, que lleva desde 2009 siendo el azote del ‘star system’ arquitectónico. Publicadas periódicamente en Klaustoon’s Blog, las viñetas de Klaus ofrecen una visión satírica y crítica, a veces ácida pero en general divertida sobre la arquitectura, presente y pasada, su historia, sus tics, y muy especialmente, sus creadores. Fuera de los confines de la blogosfera, los dibujos e ilustraciones de Klaus han sido publicados en numerosos medios especializados, como las revistas Uncube, Arquine y A10, de forma continuada, así como en Architectural Review, Arqa, eVolo, Clog, Harvard Design Magazine, MAs Context, STUDIO, PRAXIS, Volume, y otras tantas.

Fotografía de Klaus para el proyecto Ri-Tratti (Napoli, 2013), copyright Simone Florena
Fotografía de Klaus para el proyecto Ri-Tratti (Napoli, 2013), © Simone Florena

Explícanos, ¿cómo y por qué surge Klaus?

‘Klaus’ es un anagrama de mi nombre resultante de combinar las diferentes abreviaturas con las que he firmado a lo largo de los años… pero necesitaría lápiz y papel para explicártelo convenientemente. Como seudónimo comienzo a utilizarlo en 2005 o 2006, que es el momento en que comienzo a publicar unas tiras cómicas en una revista del gremio. Como muchos de mi generación y las anteriores, yo aterricé en la arquitectura casi por eliminación. En mi época, si te interesaban el dibujo y las matemáticas, pero la ingeniería te dejaba frío, arquitectura era la opción por defecto. En realidad, yo siempre había pensado en dedicarme a dibujar, pero la voz de la sabiduría familiar intervino con el tan conocido mantra

«tú primero estudia una carrera, y luego dedícate a lo que quieras…».

Y yo me decidí por la arquitectura. Ya desde joven era evidente que la estrategia no era lo mío.

¿Y cómo encaja Klaus en todo esto?

Bueno, una vez infectado por el virus de la arquitectura es difícil encontrar tiempo para nada más. Así que aunque nunca abandoné el dibujo, sí es cierto que orienté mis inquietudes gráficas hacia el ámbito profesional, una vez que descubrí el poder de fascinación que ejerce saber dibujar tanto en colegas como en clientes. Pero por pura casualidad, conversando con el editor de una revista hoy desaparecida, surgió la idea de continuar una tira cómica que había incluido en algunos números, pero con la que no sabía muy bien qué hacer. La tira era una parodia que seguía las desventuras de un arquitecto primerizo, al estilo de las posteriores Architexts, ‘Arch’, de Maiik, o, en un entorno más cercano, Lexcursó. Así que le llevé una propuesta que no pareció convencerle por excesivamente diferente, y lo dejé estar. Poco después, la revista desaparecería, así que cuando desde una nueva publicación me solicitaron material, les envié lo que ya tenía preparado, y así comenzó la vida de la tira ‘El Corbu’, que duraría unos dos años. Decidí publicarlo con un anagrama de mi verdadero nombre para separarlo de mi -entonces muy incipiente- actividad académica y -menos incipiente- vida profesional.

¿Era muy diferente de lo que haces ahora?

Sí, era bastante más gremial y mucho más cercano a las tiras cómicas tradicionales que al humor gráfico. En cierto modo, era una especie de cruce entre ‘Dilbert’ y ‘Calvin y Hobbes’. También era bastante más inocente y, pese a lo satírico, más optimista que lo que hago ahora. Mirando atrás, es inquietante lo cínico y amargo que me volví en apenas un par de años.

Algunas-muestras-de-la-desaparecida-tira-'El-Corbu',-centradas-en-las-desavenencias-entre-arquitectos-y-clientes.-EC-15

Algunas muestras de la desaparecida tira 'El Corbu', centradas en las desavenencias entre arquitectos y clientes.
Algunas muestras de la desaparecida tira ‘El Corbu’, centradas en las desavenencias entre arquitectos y clientes.

¿Y cómo y por qué surge el ‘Klaus’ actual y más conocido?

La historia de cómo todo surge de un camilosestiano momento de ‘Ya no puedo más’ durante una conferencia-conversación entre Preston Scott Cohen y Ben van Berkel la he contado ya cientos de veces, entre otras, en esta conversación con Fredy Massad, así que creo que está de más repetirla. Resumiendo mucho, esta segunda y más próspera vida de Klaus surge al final de mi estancia -fantásticos tres años- en el GSD [Harvard Graduate School of Design], un jugoso caldo de cultivo de arquitecturas, egos y discursos diversos que ofrecía incomparables posibilidades para la fina ironía (de la que sé poco) y la sátira idiota (en la que me muevo con más destreza). Tras la defunción de las dos revistas para las que había trabajado, había decidido que aquello había decidido que aquello había sido un espejismo, y que tendría que esperar a mi jubilada senectud para resurgir, transformado en simple hobby. Pero hacer crónicas de la vida en el GSD resultaba muy seductor por sencillo: había muchísimo material parodiable, un público claro, y unos canales de comunicación mucho más sencillos e inmediatos a través de la web. Recordemos que aquella era la época de eclosión de los blogs. Así que publiqué unas pocas tiras online sobre conferencias en la escuela. Después Rem Koolhaas vino a participar en el congreso Ecological Urbanism, y tras ser debidamente caricaturizado, Kazys Varnelis lo utilizó en su blog, así que decidí salirme de los confines del GSD y arremeter contra Koolhaas con ‘Hope’, que acabó expandiéndose por toda la Red y… hasta ahora.

"On the Sources of Form: MOS’s Ps.1", una de las varias tiras pertenecientes a la etapa de Klaus en el GSD que arrojan una mirada irónica a la propuesta ganadora de MOS para el concurso del MoMA Ps1 de 2009.
«On the Sources of Form: MOS’s Ps.1», una de las varias tiras pertenecientes a la etapa de Klaus en el GSD que arrojan una mirada irónica a la propuesta ganadora de MOS para el concurso del MoMA Ps1 de 2009.

¿Te encontraste con muchas dificultades?

No, en absoluto. Al contrario, más bien. En algún momento, alguien definió lo que hago como ‘viñetas políticas’, pero ‘para arquitectos’. Y creo que ahí está la clave de por qué funcionan tan bien. Al principio tenía mis reservas sobre si podían conllevar represalias por parte de los caricaturizados, y sin embargo, la reacción general ha sido más bien la contraria, dándome acceso a gente a la que de otro modo me resultaría difícil llegar. Muchos de ellos me han contactado para tratar de conseguir los originales, o incluso para ofrecerme trabajo (¡!).

¿Y los han conseguido?

No, por hora no. Y eso que en algún caso, por la posición del caricaturizado, habría sido ciertamente interesante… para mi cuenta bancaria, claro. Pero por ahora prefiero seguir almacenándolos en carpetas. En el futuro, ¿quién sabe?

Hablabas de que son como viñetas políticas.

Sí, decía que creo que esta es una de las razones por las que no me han dado problemas. Mis viñetas usan un humor bastante ‘blanco’, generalmente más orientado al absurdo. Crítico, por supuesto, y algo mordaz en ocasiones, seguro, pero poco ofensivo. En algún momento tendré que sacar a la luz la parte más corrosiva, pero hasta ahora no me ha hecho falta para divertirme. Y al final, las viñetas que aparecen en los periódicos caricaturizan a figuras importantes del momento: la monarquía, los políticos, empresarios, nombres propios de la cultura (estos últimos las menos de las veces)… aparecer en ellas es una cuestión de estatus. Por eso, las víctimas se sienten más halagadas que ofendidas. Es especie de variante ególatra del síndrome de Estocolmo. Al poco de empezar, la viñeta sobre Koolhaas ya estaba colgada en la cantina de OMA.

¿Qué referencias maneja Klaus a la hora de realizar sus viñetas?

Cuando comenzaba, me circunscribí bastante a la cotidianeidad del GSD, ya que era algo para consumo interno, y había poco en cuestión de referencias. Todo era muy contextual. Es una pena, porque le tengo mucho cariño a aquella época, y me divertía mucho haciendo aquellas tiras. Se resolvían muy rápido, con lo que no daba tiempo a que me aburriera. Muchas quedaron inconclusas, y al estar tan asociadas a un marco temporal y a un contexto tan concretos, ya no tiene sentido terminarlas. En cierto modo, pasa lo mismo con las tiras de ‘El Corbu’. Tenía bocetos para unas doscientas, divididas entre las que se referían a su actividad profesional, y otras en las que volvía a su época de estudiante y aprovechaba para criticar el funcionamiento de las escuelas de arquitectura. Pero la escuela que criticaba en aquellas era la que yo había vivido, y ya no existe. Han quedado obsoletas.

¿Tienes muchos proyectos de viñetas abandonados en el cajón?

En general, tengo muchas ideas que no he llegado a realizar; en algunos casos, porque estaba manejando varias opciones para un encargo, y elegí otra diferente, en otras porque el hecho al que se referían ya pasó. Pero sí, también tengo bocetos, e incluso tiras casi terminadas que se quedaron en un cajón. También tengo otras que están simplemente esperando su oportunidad para ser convenientemente recicladas.

Volviendo al tema de los referentes, una vez dejé atrás el reducido ámbito temático del GSD, los temas pasaron a ser los de la actualidad de la arquitectura, mezclados con guiños a la actualidad en general (la viñeta de ‘Hope’ es un buen ejemplo). Sin embargo, tampoco estaban limitados por ella. En aquel momento me dedicaba a esto por el puro placer de hacerlo, así que no tenía por qué censurarme, ni por miedo a ofender, ni por necesidad de que el lector fuera capaz de entender lo que leía. Mis viñetas, entonces y en general, son básicamente un volcado de mis obsesiones, entremezcladas y cosidas por juegos -muchas veces muy idiotas- de referencias cruzadas, dobles sentidos, metáforas (visuales o no)… Si repasas unas cuantas verás que hay referencias a rincones de lo más variado de la historia -y la teoría- de la arquitectura, con una cierta preferencia por los años 60 y todo lo que les rodea: Peter Eisenman, Reyner Banham, Archigram, la arquitectura visionaria, utopía y megaestructuras… pero también muchísimo cine, ciencia ficción en general, y cómic, desde los superhéroes a la escuela francobelga, que es donde nos educamos los que fuimos niños a finales de los 70 y en los primeros 80.

'Banham Style', muestra la mezcla de una de las particulares obsesiones del autor (Reyner Banham) y del 'Gangnam Style' que copaba todos los canales mediáticos del momento. La figura situada en el centro no es Psy, sino Jiménez Lai, arquitecto taiwanés-canadiense que publicó una recopilación de sus relatos en forma de cómic en Citizens of No Place (Princeton Architectural Press, 2012)
‘Banham Style’, muestra la mezcla de una de las particulares obsesiones del autor (Reyner Banham) y del ‘Gangnam Style’ que copaba todos los canales mediáticos del momento. La figura situada en el centro no es Psy, sino Jiménez Lai, arquitecto taiwanés-canadiense que publicó una recopilación de sus relatos en forma de cómic en Citizens of No Place (Princeton Architectural Press, 2012)

O sea, que tus viñetas se inscriben más en el comentario cultural que en la crítica propiamente dicha. ¿Cómo surgen las temáticas que abordas en tus viñetas? ¿Qué finalidad tienen tus viñetas?

Supongo que se podría decir eso. En realidad, lo que me gusta es contar historias, recrearme en lo anecdótico, dibujar mis intereses del momento. Gran parte de lo que hago proviene en muchos casos de una simple inquietud gráfica. El argumento es a menudo una excusa para poder dibujar lo que me apetece; da igual lo muy cogido por los pelos que tenga que ser el planteamiento. La serie de viñetas dedicadas a los Pritzker, por ejemplo, surgió de una conversación con Lars Müller. Estaba yo tratando de venderle una idea para publicar parte de mi investigación académica, y él, que no podía estar menos interesado, no hacía más que hablarme de las viñetas, y de que debería hacer una sobre Peter Zumthor, que por fin recogía su tan ansiado Pritzker tras la decepción de años anteriores. Nunca le pregunté qué le pareció la viñeta. A Zumthor me imagino que gracia, lo que se dice gracia, le haría entre poca y ninguna.

Pritzker 2012: Who they gonna call? (Febrero de 2012). Souto de Moura, ganador del año precedente, frente a Peter Eisenman, eterno olvidado.
Pritzker 2012: Who they gonna call? (Febrero de 2012). Souto de Moura, ganador del año precedente, frente a Peter Eisenman, eterno olvidado.

Sin embargo, sí que arrojas una mirada ácida hacia el mundo de los arquitectos estrella, que parece uno de tus temas predilectos. La conocida viñeta sobre Koolhaas/Obama se llamaba precisamente ‘On Starchitecture’.

Bueno, sí, por supuesto. Es que resulta difícil ser indiferente a todo este fenómeno de vedettes envueltas en papel celofán. Mirar las páginas de las revistas generalistas sobre arquitectura -ya sean impresas o digitales- es como leer el ‘Hola!’. Es nuestro papel couché. Recuerdo que hace tiempo me comentaba un colega que la información deportiva en los telenoticieros -básicamente el fútbol- era el equivalente masculino de la prensa rosa tradicionalmente orientada a las mujeres (si se me permite la grosera simplificación). Los arquitectos estrella son nuestros Cristiano Ronaldo, nuestros Messi (ahí está Santiago Calatrava). Mejor aún, son nuestras folklóricas. Y digo esto porque también son responsables en gran medida de la fijación de la sociedad, y sobre todo de los políticos -que claramente no entran en la categoría anterior- por los aspectos más folklóricos de la arquitectura. Me refiero a todas esas ‘hamburguesas arquitectónicas’ que fueron apareciendo en la etapa post- Guggenheim, esas ‘arquitecturas representativas’ que si lo son de algo, es de su propia vaciedad.

La caricatura de Rem Koolhaas en On Starchitecture (Abril de 2009) se ha convertido en uno de los sellos de identidad de su autor, que ha revisitado el tema en numerosas ocasiones. Debajo: Rapid Eye Movement, Mayo de 2009; Koolhaas Receives Golden Lion Award, Julio de 2010; More Starchitecture (en “Tell me more!” – Article for Conditions magazine “#10: Gossip”, Agosto de 2012), y …Meanwhile at the Biennale (Habemus Papam), Marzo de 2013.

Esta posición bastante militante es la que mostrabais al hilo del congreso ‘Arquitectura y sociedad’, cuyo seguimiento vía twitter prácticamente secuestrasteis hace un par de semanas…

Hombre, ‘secuestrar’ me parece un poco excesivo. Digamos que ‘hicimos notar nuestra presencia’. Sin embargo es muy representativo que aquellos mensajes que fueron más celebrados fueran precisamente los que hacían parodia del congreso. Es muy representativo del contrasentido del mismo. Recuerdo que hace unos años, cuando comenzaron a celebrarse estos congresos, que son como cenas privadas de un ‘Gentlemen’s Club’ del XIX, en la página satírica ‘Masters of Concrete’, que es como el ‘Karma Dice’ de la arquitectura (cómo estoy hoy con las analogías), publicaron una falsa entrevista a Mangado. El titular era:

‘Patxi Mangado: «Los congresos espectáculo están acabados»‘.

Me recuerdo a mí mismo llorar de risa. Resulta muy difícil bautizar ‘Arquitectura: Cambio de Clima’ (finísimo doble sentido; sutil, muy sutil) a una conferencia que más parece un concierto de Rock tipo BBK Live, con Rem Koolhaas y Bjarke Ingels como invitados. ¿Estos son los que representan el cambio de clima? Debe de ser porque vienen del norte, y allí hace más frío.

Lo peor es que ni siquiera es un fenómeno nuevo. Como comentaba al principio, en 2009, estando yo aún en el GSD, Rem Koolhaas vino a dar una conferencia dentro del congreso ‘Ecological Urbanism’. El tema de la conferencia era sostenibilidad, y la sensación general, al margen del poco sentido que tenía invitar a Koolhaas, fue, al finalizar: ‘se está riendo de nosotros’ (En realidad, yo le estoy muy agradecido, porque la viñeta que hice a raíz de esto fue, para mí, el comienzo de esta etapa). Tres años después, volvería al GSD a dar una conferencia titulada ‘Current Preoccupations’. En esta ya introdujo las referencias al campo (‘countryside’), en un ejercicio que me provocó un cierto dejá vu, así que reutilicé la viñeta de tres años antes, adaptándola levemente -que es lo que él había hecho en su discurso. Creo que a día de hoy, que diría aquel, sigue siendo el post que más visitas ha recibido en un solo día.

Cuatro años después, el discurso es el mismo, y resulta cada vez más estrafalario ver a Koolhaas envolviéndose en una bandera que no queda claro cuál es, pero que desde luego, no le pertenece. Y ante tanta impostura, haces una crónica paródica de este masaje colectivo que fue el congreso, y la gente lo agradece. También te diré que si hubiéramos hecho esto mismo en la época de oro del star system, nos habrían abucheado. Porque entonces, la arquitectura estaba de moda, y todos queríamos ser Rem Koolhaas.

Rem Koolhaas volvería al GSD en 2012 con su conferencia Current Preoccupations, para la que Klaus reciclaría la primera viñeta que hizo del arquitecto holandés en 2009 [«Si Koolhaas recicla sus discursos, ¿por qué no puedo hacer yo lo mismo con las viñetas?»]. En las diferentes iteraciones, aparecen referencias variadas a los Monty Python o The Muppets Show.

Continuará….

Klaus: arquitectura, cómic y crítica | Klaus
Agosto 2016

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Koldo su tiempo y predisposición con este pequeño espacio.

[:]

[:es]Faltas de fragmentación | Sergio de Miguel[:gl]Faltas de fragmentación | Sergio de Miguel[:en]Faults of fragmentation | Sergio de Miguel[:]

[:es]

Faltas de fragmentación | Sergio de Miguel
New Museum of Contemporary Art, New York, de Kazuyo Sejima y Ryue Nishizawa/SANAA

En la arquitectura reciente encontramos un recurso recurrente de transgresión figurativa. Su objetivo no es otro que poner en valor, enfatizar, los edificios que por su carácter y finalidad han de destacar en su entorno.

Es sabido que la principal virtud de la arquitectura es controlar la fragmentación. En definitiva, las cantidades. Existen numerosas leyes que vienen a definir las pautas frente a ésta cuestión básica.

Los estilos, las modas, han podido desarrollarse gracias a determinadas actitudes frente al problema de la fragmentación.

O la falta de ella.

Y es que, como si de faltas de ortografía se tratara, muchos edificios en los últimos tiempos han acudido a modificar intencionadamente el orden aprendido (y transmitido) de fragmentación con el único propósito de mostrarse diferentes. Con una presencia alterada.

Para provocar el extrañamiento

Es un procedimiento bastante eficaz pero, para tener éxito, ha de contemplar una gran dosis de pericia técnica.

Históricamente, la fragmentación de la arquitectura ha venido de la mano de los sistemas técnicos utilizados. De los modos de construir. La fragmentación de la piedra nada tiene que ver con la fragmentación de la cerámica, del hormigón o del acero. Y, de modo más reciente, la inclusión de materiales compuestos ha dado como resultado un sin fin de nuevas alternativas.

Construir un volumen extremadamente grande y continuo es complejo. No sólo por cuestiones prácticas sino porque en realidad a nadie se le escapa que en realidad sí necesita una fragmentación. Lo que sucede es que no se muestra. Es decir, supone conseguir un premeditado engaño a la percepción.

Del mismo modo, construir una pieza exageradamente fragmentada, supone un esfuerzo constructivo en resolución de juntas un tanto inverosímil. Lo que hace entender, de nuevo, que no estamos ante una fragmentación cierta sino ante una figurada.

Por ésta razón en la mayoría de los casos se cruzan estas intenciones. Lo muy grande se conforma con un sumatorio incontable de piezas pequeñas. Y viceversa, lo muy pequeño se consigue de manera práctica con imperceptibles piezas grandes.

La escala es siempre humana. Debe ser humana.

Explorar los límites es tarea de la buena arquitectura.

Y la búsqueda de una «nueva fragmentación» es parte del juego…

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, marzo 2010[:gl]

New Museum of Contemporary Art, New York, de Kazuyo Sejima and Ryue Nishizawa/SANAA

Na arquitectura recente atopamos un recurso recorrente de transgresión figurativa. O seu obxectivo non é outro que pór en valor, salientar, os edificios que polo seu carácter e finalidade han de destacar na súa contorna.

É sabido que a principal virtude da arquitectura é controlar a fragmentación. En definitiva, as cantidades. Existen numerosas leis que veñen definir as pautas fronte a esta cuestión básica.

Os estilos, as modas, puideron desenvolverse grazas a determinadas actitudes fronte ao problema da fragmentación.

Ou a falta dela.

E é que, coma se de faltas de ortografía tratásese, moitos edificios nos últimos tempos acudiron a modificar intencionadamente a orde aprendida (e transmitido) de fragmentación co único propósito de mostrarse diferentes. Cunha presenza alterada.

Para provocar o extrañamento.

É un procedemento bastante eficaz pero, para ter éxito, ha de contemplar unha gran dose de pericia técnica.

Históricamente, a fragmentación da arquitectura veu da man dos sistemas técnicos utilizados. Dos modos de construír. A fragmentación da pedra nada ten que ver coa fragmentación da cerámica, do hormigón ou do aceiro. E, de modo máis recente, a inclusión de materiais compostos deu como resultado un sen fin de novas alternativas.

Construír un volume extremadamente grande e continuo é complexo. Non só por cuestións prácticas senón porque en realidade a ninguén se lle escapa que en realidade si necesita unha fragmentación. O que sucede é que non se mostra. É dicir, supón conseguir un premeditado engano á percepción.

Do mesmo xeito, construír unha peza exageradamente fragmentada, supón un esforzo constructivo en resolución de xuntas un tanto inverosímil. O que fai entender, de novo, que non estamos ante unha fragmentación certa senón ante unha figurada.

Por esta razón na maioría dos casos crúzanse estas intencións. O moi grande confórmase cun sumatorio incontable de pezas pequenas. E viceversa, o moi pequeno conséguese de xeito práctico con imperceptibles pezas grandes.

A escala é sempre humana. Debe ser humana.

Explorar os límites é tarefa da boa arquitectura.

E a procura dunha «nova fragmentación» é parte do xogo…

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, marzo 2010[:en]

New Museum of Contemporary Art, New York, by Kazuyo Sejima and Ryue Nishizawa/SANAA

In the recent architecture we find a resource appellant of figurative transgression. His aim is not other one that to put in value, to emphasize, the buildings that for his character and purpose have to stand out in his environment.

It is known that the principal virtue of the architecture is to control the fragmentation. Definitively, the quantities. There exist numerous laws that come to define the guidelines opposite to this one basic question.

The styles, the modes, they could have developed thanks to certain attitudes opposite to the problem of the fragmentation.

Or the lack of her.

And it is that, as if about lacks of spelling it was treating itself, many buildings in the last times have come to modify meaningfully the order learned (and transmitted) of fragmentation with the only intention of proving to be different. With an upset presence.

To provoke the wonder.

It is an effective enough procedure but, to be successful, has to contemplate a great dose of technical know-how.

Historically, the fragmentation of the architecture has come from the hand of the technical used systems. Of the manners of constructing. The fragmentation of the stone nothing has to see with the fragmentation of the ceramics, of the concrete or of the steel. And, in a more recent way, the incorporation of compound materials has given like proved one without end of new alternatives.

Constructing an extremely big and constant volume is complex. Not only for practical questions but because actually it escapes from nobody that actually yes he needs a fragmentation. What happens is that it does not appear. That is to say, it supposes obtaining a premeditated deception to the perception.

In the same way, to construct an excessively fragmented piece, he supposes a constructive effort in rather improbable resolution of meetings. What makes understand, again, that we are not before a certain fragmentation but before the figurative one.

For this one reason in most cases these intentions cross. The very big thing conforms to a countless sumatorio of small pieces. And vice versa, the very small thing is obtained in a practical way by imperceptible big pieces.

The scale is always human. It must be human.

Exploring the limits is a task of the good architecture.

And the search of a «new fragmentation» is a part of the game…

Sergio de Miguel, architect
Madrid, march 2010[:]

[:es]Los clientes del arquitecto | Stepienybarno [:gl]Os clientes do arquitecto | Stepienybarno [:en]The clients of the architect | Stepienybarno [:]

[:es]

Cuando, hace poco más de diez años, salimos de la escuela, nadie, nunca, nos habló de que ahí fuera había clientes, promotores, ni nada por el estilo. Jamás se mencionó cómo se pueden conseguir o cómo se pueden perder. Ni un solo comentario, sobre clientes, más allá de alguna anécdota sobre los propietarios de Villa Mairea o la Señora Farnsworth.

Sin embargo, cuando sales fuera y tienes que lidiar con lo que toca, te das cuenta que es un mundo complicado.

Unidentified woman, perhaps Edith Farnsworth, at Farnsworth House. Undated. [BACK] Gorman’s Child Photography. Courtesy and copyright of Newberry Library, Chicago, Illinois.
Mujer desconocida, quizás Edith Farnsworth, en  la Casa Farnsworth. Sin datar. [BACK] Gorman’s Child Photography. Courtesy and copyright of Newberry Library, Chicago, Illinois.

Sobre el tema de la relación del cliente y el arquitecto, ya hablamos mucho en su día (I, II y III), pero hoy queremos añadir algún nuevo matiz a la reflexión que quizás pueda ser interesante.

En nuestro caso, lo que más nos sirvió, para poder relacionarnos bien con nuestros clientes, fue hacer un par de cursos para hablar en público que terminaron siendo tremendamente efectivos para estas reuniones.

Muchas veces, los arquitectos hemos dado por hecho que ser buen arquitecto es sinónimo de que haremos un buen servicio a nuestro cliente. Sin embargo, nuestro foco no ha sido resolver un problema concreto del cliente, sino que el cliente disfrute de nuestra capacidad proyectiva.

En este sentido, Mago More,  comenta que,

“Un error habitual es olvidarte de que los clientes son los que te pagan el sueldo, hoy en día la orientación al cliente no es una directriz, es una obligación.” 1

Con todo ello, a día de hoy, seguimos aprendiendo sobre este tema, y, cada vez somos más conscientes, de lo que nos jugamos cuando nos ponemos delante de un potencial cliente.

Hacernos valer ante la sociedad.

Recordar que los arquitectos no nos hemos distinguido por ser un gremio especialmente unido; es más, se podría decir que cada uno va bastante a su bola y que la interacción entre nosotros ha sido, muchas veces, para ponernos a caer de un burro.

Todo esto, normalmente se hacía en grupillos: cara a cara no somos muy valientes y nos da pánico criticar en público, pues como somos un poco vengativos, tarde o temprano la represalia caerá sobre nuestras cabezas y esto no nos gusta nada. Somos, en muchos casos, un tanto cobardes y bastante poco solidarios.

Lo de los Colegios de arquitectos, único lugar donde nos juntábamos para defender nuestros intereses comunes que no tanto a la propia arquitectura, son un buen ejemplo de cómo, en la mayoría de los casos, hemos creado unas instituciones paquidérmicas y con demasiado apego al poder por parte de muchos –por suerte vemos cierta evolución en algunos de ellos-. En fin, que no hemos sabido agruparnos con naturalidad y transparencia. Los colegios podía haber sido punto de encuentro para compartir trabajo, para producir sinergias, para que nos ayudasen a gestionar mejor nuestra actividad profesional; pero, por desgracia, en la mayoría de las ocasiones no ha sido así. También es cierto que, en los últimos tiempos, está entrando gente nueva (con, también, nuevas ideas) en ellos y parece que las cosas, poco a poco, empiezan a cambiar.

También destacar que, a día de hoy, aunque todavía por ley somos necesarios, cada vez más nos vamos a tener que hacer valer como un profesional que sí que es necesario más allá de cualquier obligación. Para ello, continuamos con la asignatura pendiente de saber cómo entablar un diálogo con la sociedad y hacerle entender las bondades de nuestros servicios.

En este sentido, Cristina Barrón Velasco, comenta que:

“¿Quién tiene la culpa de esto?, ¿los profesionales, los no profesionales, la población, las administraciones, los gobiernos… el que mató a Kennedy? Aquí cada uno que saque sus propias conclusiones, pero la realidad es que ahora, si un usuario puede contratar a un albañil y que le haga la “chapuza” sin contratar a un profesional que estudie el caso, lo desarrolle y lo supervise, mejor que mejor, porque total, en España, seleccionadores de fútbol y jefes de obra somos todos. (…)” 2

El precio de nuestros servicios.

Tampoco, a pesar de que en la carrera se fomenta el trabajo en equipo –y eso es algo muy bueno– somos los reyes de la colaboración.

Así, con la llegada de la crisis y la escasez de clientes, los arquitectos hemos usado como principal “estrategia empresarial”, competir por precio.

Es decir, no hemos pensado: esto está muy complicado; así que, voy a formarme para saber más de cómo mantener a flote un negocio y qué es lo que puedo hacer.

A este respecto, Val Muñoz de Bustillo hace la siguiente reflexión:

“¿Cuál es el problema de la diferenciación por precio?

Pues que puede funcionar, pero solo dará dinero a empresas con una enorme facturación que puedan reducir mucho sus costes de producción gracias a la economía de escala y que aunque su margen sea muy pequeño, la alta facturación lo compense (el margen de beneficio del Corte Inglés no llega al 5%). Como es lógico, este tipo de empresas tienen acceso al crédito lo que les ayuda a superar los valles de facturación.

Por desgracia, la pyme que compite por precio está destinada a ser esclava de sí misma. Por muy bien que lo haga y por mucho que trabaje, los bajos márgenes y la baja facturación son una combinación terrible.3

Sin embargo, los arquitectos, en general, con la llegada de la crisis,  hemos pensado que lo que vamos a hacer es lo mismo pero un poco más barato y, así, el cliente nos escogerá a nosotros en vez de a nuestro vecino arquitecto.  Y como es lógico esta es la mejor forma de hacer el canelo y que, poco a poco, nuestra situación se vaya volviendo cada vez más dramática. Competir en precio es la peor de todas las opciones posibles; como mucho es pan para hoy, hambre para mañana.

Cuesta mucho encontrar arquitectos que hayan pensado cuál es el verdadero valor que aportan y que les diferencia del resto de arquitectos, buscando la mejor manera de llegar al cliente. Algunos casos en este sentido, como la nueva iniciativa de Pkmn, Pequeñas Grandes Casas, abren nuevos caminos.

Sobre lo que cuesta o debiera costar un proyecto de arquitectura, también hemos reflexionado, no hace mucho y es algo que tiene que seguir encima de la mesa.

En cualquier caso, lo que vale un proyecto de arquitectura y lo que se está cobrando por él están muy lejos de ser justo. Si a esto sumamos la responsabilidad que asumimos; nuestra situación es de traca.

Maire Gullichsen con Alvar Aalto en el replanteo de Villa Mairea
Maire Gullichsen con Alvar Aalto en el replanteo de Villa Mairea.

Cuidar al cliente.

Hoy más que nunca, el cliente tiene acceso a una cantidad ingente de información, y eso es algo que no podemos obviar. De hecho, se puede dar el caso que, sobre un tema concreto, pueda saber mucho más que nosotros, o por el contrario, que con tanta sobreinformación se haya hecho un lío tremendo y que sea nuestra labor poner orden en su cabeza.

En cualquier caso, una nueva era digital ha llegado y nos conviene ser muy conscientes de las oportunidades que nos da y también de los peligros que encierra; negarla y seguir pensando que todo es como hace diez años, no nos traerá más que problemas.

Eso sí, cuidar al cliente, evidentemente, no significa que el cliente siempre tiene la razón. Como bien apunta el experto en productividad personal  José Miguel Bolívar,

“(…) La buena noticia se produce cuando descubres que no dar sistemáticamente la razón al cliente puede producir excelentes resultados. Han sido ya varios los clientes que, pasado un tiempo, han reconocido que estaban equivocados y que mi firmeza ante determinados aspectos – hasta el punto de arriesgar la oportunidad comercial con ellos – fue lo que les convenció finalmente a brindarme esa oportunidad de colaboración. Eso significa que la honestidad y la coherencia también tienen un valor para muchos clientes.” 4

En cualquier caso, lo que está claro es que, de una forma u otra, hay que cuidar al cliente como si nos iría la vida en ello y, sobre todo, ser consciente de que buenos arquitectos que hagan buenos proyectos hay muchos; pero que, a día de hoy, nos encontremos con un cliente que de verdad le interese que su proyecto sea un gran proyecto de arquitectura, con todo lo que eso conlleva, no hay tantos.

Julio Cano Lasso, lo tenía bien claro:

“(…) puede afirmarse que detrás de toda obra grande de arquitectura hay siempre un gran cliente. El cliente es pieza clave. Cuando alguien me dice que en España los arquitectos somos muy malos, no suelo contradecirle, lo único que digo es que los clientes son peores.”

Seguramente, ni lo uno ni lo otro; pero sí que es importante tomar conciencia de la importancia del cliente, desde el minuto uno. Es decir, en la propia Escuela hemos de hablar mucho más de los clientes y la relación de los arquitectos con ellos.

En fin, que esto de conseguir clientes, más en los tiempos que corren, no es tarea fácil y, sin embargo, ni nos forman ni nos formamos para ser más eficientes en esta importante tarea.

Marcel Breuer junto a sus clientes, Caroline Smith y Rufus Stilman, en el jardín de New Caan, 1956.
Marcel Breuer junto a sus clientes, Caroline Smith y Rufus Stilman, en el jardín de New Caan, 1956.

Stepienybarno_Agnieszka Stepien y Lorenzo Barnó, arquitectos
Estella, enero 2016

Notas:

1 Entrevista a Mago More en www.sintetia.com

2 ¿Sabe el Arquitecto que necesita al Cliente?, ¿y sabe el Cliente que necesita al Arquitecto? Por Cristina Barrón Velasco en www.consultasconstructivas.com

3 El problema de competir por precio. Por Val Muñoz de Bustillo en vmbustillo.com

4 Los clientes solo saben lo que quieren. Por José Miguel Bolívar en www.optimainfinito.com[:gl]

Cando, hai pouco máis de dez anos, saímos da escola, ninguén, nunca, falounos de que aí fose había clientes, promotores, nin nada polo estilo. Xamais se mencionou como se poden conseguir ou como se poden perder. Nin un só comentario, sobre clientes, máis aló dalgunha anécdota sobre os propietarios de Vila Mairea ou a Señora Farnsworth.

Con todo, cando salgues fose e tes que lidar co que toca, dásche conta que é un mundo complicado.

Unidentified woman, perhaps Edith Farnsworth, at Farnsworth House. Undated. [BACK] Gorman’s Child Photography. Courtesy and copyright of Newberry Library, Chicago, Illinois.
Muller descoñecida, quizáis Edith Farnsworth,na Casa Farnsworth. Sen datar [BACK] Gorman’s Child Photography. Courtesy and copyright of Newberry Library, Chicago, Illinois.

Sobre o tema da relación do cliente e o arquitecto, xa falamos moito no seu día (I, II e III), pero hoxe queremos engadir algún novo matiz á reflexión que quizais poida ser interesante.

No noso caso, o que máis nos serviu, para poder relacionarnos ben cos nosos clientes, foi facer un par de cursos para falar en público que terminaron sendo tremendamente efectivos para estas reunións.

Moitas veces, os arquitectos demos por feito que ser bo arquitecto é sinónimo de que faremos un bo servizo ao noso cliente. Con todo, o noso foco non foi resolver un problema concreto do cliente, senón que o cliente goce da nosa capacidade proyectiva.

Neste senso, Mago More, comenta que,

“Un erro habitual é esquecerche de que os clientes son os que che pagan o soldo, hoxe en día a orientación ao cliente non é unha directriz, é unha obrigación.” 1

Con todo iso, a día de hoxe, seguimos aprendendo sobre este tema, e, cada vez somos máis conscientes, do que nos xogamos cando nos poñemos diante dun potencial cliente.

Facernos valer ante a sociedade.

Lembrar que os arquitectos non nos distinguimos por ser un gremio especialmente unido; é máis, poderíase dicir que cada un vai bastante á súa bóla e que a interacción entre nós foi, moitas veces, para poñernos a caer dun burro.

Todo isto, normalmente facíase en grupillos: cara a cara non somos moi valentes e dános pánico criticar en público, pois como somos un pouco vengativos, tarde ou cedo a represalia caerá sobre as nosas cabezas e isto non nos gusta nada. Somos, en moitos casos, un tanto covardes e bastante pouco solidarios.

O dos Colexios de arquitectos, único lugar onde nos xuntabamos para defender os nosos intereses comúns que non tanto á propia arquitectura, son un bo exemplo de como, na maioría dos casos, creamos unhas institucións paquidérmicas e con demasiado apego ao poder por parte de moitos –por sorte vemos certa evolución nalgúns deles-. En fin, que non soubemos agruparnos con naturalidade e transparencia. Os colexios podía ser punto de encontro para compartir traballo, para producir sinerxias, para que nos axudasen a xestionar mellor nosa actividade profesional; pero, por desgraza, na maioría das ocasións non foi así. Tamén é certo que, nos últimos tempos, está a entrar xente nova (con, tamén, novas ideas) neles e parece que as cousas, aos poucos, empezan a cambiar.

Tamén destacar que, a día de hoxe, aínda que aínda por lei somos necesarios, cada vez máis nos imos a ter que facer valer como un profesional que si que é necesario máis aló de calquera obrigación. Para iso, continuamos coa materia pendente de saber como establecer un diálogo coa sociedade e facerlle entender as bondades dos nosos servizos.

Neste senso, Cristina Barrón Velasco, comenta que:

“Quen ten a culpa disto?, os profesionais, os non profesionais, a poboación, as administracións, os gobernos? o que matou a Kennedy? Aquí cada un que saque as súas propias conclusións, pero a realidade é que agora, se un usuario pode contratar a un albanel e que lle faga a ?chapuza? sen contratar a un profesional que estude o caso, desenvólvao e supervíseo, mellor que mellor, porque total, en España, seleccionadores de fútbol e xefes de obra somos todos. (…)” 2

P precio dos nosos servizos.

Tampouco, a pesar de que na carreira foméntase o traballo en equipo -e iso é algo moi bo- somos os reis da colaboración.

Así, coa chegada da crise e a escaseza de clientes, os arquitectos usamos como principal “estratexia empresarial”, competir por prezo.

É dicir, non pensamos: isto está moi complicado; así que, vou formarme para saber máis de como manter á boia un negocio e que é o que podo facer.

A este respecto, Val Muñoz de Bustillo fai a seguinte reflexión:

“Cal é o problema da diferenciación por prezo?

Pois que pode funcionar, pero só dará diñeiro a empresas cunha enorme facturación que poidan reducir moito os seus custos de produción grazas á economía de escala e que aínda que a súa marxe sexa moi pequeno, a alta facturación compénseo (a marxe de beneficio do Corte Inglés non chega ao 5%). Como é lóxico, este tipo de empresas teñen acceso ao crédito o que lles axuda a superar os vales de facturación.

Por desgraza, a peme que compite por prezo está destinada a ser escrava de si mesma. Por moi ben que o faga e por moito que traballe, as baixas marxes e a baixa facturación son unha combinación terrible.3

Con todo, os arquitectos, en xeral, coa chegada da crise, pensamos que o que imos facer é o mesmo pero un pouco máis barato e, así, o cliente escolleranos a nós no canto da o noso veciño arquitecto. E como é lóxico esta é a mellor forma de facer o canelo e que, aos poucos, a nosa situación se vaia volvendo cada vez máis dramática. Competir en prezo é a peor de todas as opcións posibles; como moito é pan para hoxe, fame para mañá.

Custa moito atopar arquitectos que pensasen cal é o verdadeiro valor que achegan e que lles diferencia do resto de arquitectos, buscando a mellor maneira de chegar ao cliente. Algúns casos neste sentido, como a nova iniciativa de Pkmn, Pequenas Grandes Casas,, abren novos camiños.

Sobre o que custa ou debese custar un proxecto de arquitectura, tamén reflexionamos, non fai moito e é algo que ten que seguir encima da mesa.

En calquera caso, o que vale un proxecto de arquitectura e o que se está cobrando por el están moi lonxe de ser xusto. Se a isto sumamos a responsabilidade que asumimos; a nosa situación é de traca.

Maire Gullichsen con Alvar Aalto en el replanteo de Villa Mairea
Maire Gullichsen con Alvar Aalto no replanteo de Villa Mairea.

Coidar o cliente.

Hoxe máis que nunca, o cliente ten acceso a unha cantidade inxente de información, e iso é algo que non podemos obviar. De feito, pódese dar o caso que, sobre un tema concreto, poida saber moito máis que nós, ou pola contra, que con tanta sobreinformación fíxose unha lea tremenda e que sexa o noso labor poñer orde na súa cabeza.

En calquera caso, unha nova era dixital chegou e convennos ser moi conscientes das oportunidades que nos dá e tamén dos perigos que encerra; negala e seguir pensando que todo é como fai dez anos, non nos traerá máis que problemas.

Iso si, coidar ao cliente, evidentemente, non significa que o cliente sempre ten a razón. Como ben apunta o experto en produtividade persoal José Miguel Bolívar,

“(…) A boa noticia prodúcese cando descobres que non dar sistematicamente a razón ao cliente pode producir excelentes resultados. Foron xa varios os clientes que, pasado un tempo, recoñeceron que estaban equivocados e que a miña firmeza ante determinados aspectos ? ata o punto de arriscar a oportunidade comercial con eles ? foi o que lles convenceu finalmente a brindarme esa oportunidade de colaboración. Iso significa que a honestidade e a coherencia tamén teñen un valor para moitos clientes.” 4

En calquera caso, o que está claro é que, dunha forma ou outra, hai que coidar ao cliente coma se iríanos a vida niso e, sobre todo, ser consciente de que bos arquitectos que fagan bos proxectos hai moitos; pero que, a día de hoxe, atopémonos cun cliente que de verdade lle interese que o seu proxecto sexa un gran proxecto de arquitectura, con todo o que iso leva, non hai tantos.

Julio Cano Lasso, tíñao ben claro:

“(…) pode afirmarse que detrás de toda obra grande de arquitectura hai sempre un gran cliente. O cliente é peza crave. Cando alguén me di que en España os arquitectos somos moi malos, non adoito contradicirlle, o único que digo é que os clientes son peores.”

Seguramente, nin o uno nin o outro; pero si que é importante tomar conciencia da importancia do cliente, desde o minuto uno. É dicir, na propia Escola habemos de falar moito máis dos clientes e a relación dos arquitectos con eles.

En fin, que isto de conseguir clientes, máis nos tempos que corren, non é tarefa fácil e, con todo, nin nos forman nin nos formamos para ser máis eficientes nesta importante tarefa.

Marcel Breuer junto a sus clientes, Caroline Smith y Rufus Stilman, en el jardín de New Caan, 1956.
Marcel Breuer junto a sus clientes, Caroline Smith y Rufus Stilman, en el jardín de New Caan, 1956.

Stepienybarno_Agnieszka Stepien y Lorenzo Barnó, arquitectos
Estella, enero 2016

Notas:

1 Entrevista a Mago More en www.sintetia.com

2 ¿Sabe el Arquitecto que necesita al Cliente?, ¿y sabe el Cliente que necesita al Arquitecto? Por Cristina Barrón Velasco en www.consultasconstructivas.com

3 El problema de competir por precio. Por Val Muñoz de Bustillo en vmbustillo.com

4 Los clientes solo saben lo que quieren. Por José Miguel Bolívar en www.optimainfinito.com[:en]

When, it does little more than ten years, we go out of the school, nobody spoke to us of, ever, that there out there were clients, promoters, not at all for the style. There was never mentioned how they can be obtained or how they can get lost. Not even an alone comment, on clients, beyond some anecdote on the owners of Villa Mairea or the Lady Farnsworth.

Nevertheless, when you go out out and have to fight with what touches, you realize that it is a complicated world.

Unidentified woman, perhaps Edith Farnsworth, at Farnsworth House. Undated. [BACK] Gorman’s Child Photography. Courtesy and copyright of Newberry Library, Chicago, Illinois.
Unidentified woman, perhaps Edith Farnsworth, at Farnsworth House. Undated. [BACK] Gorman’s Child Photography. Courtesy and copyright of Newberry Library, Chicago, Illinois.

On the topic of the relation of the client and the architect, already we speak very much in his day (I, II and III), but today we want to add some new shade to the reflection that probably could be interesting.

In our case, which more served us, to be able to relate well to our clients, was to do a couple of courses to speak publicly that ended up by being tremendously effective for these meetings.

Often, the architects we have given for fact that to be a good architect is synonymous of that we will do a good service to our client. Nevertheless, our area has not been to solve a concrete problem of the client, but the client enjoys our capacity proyectiva.

In this respect, Mago More, it comments that,

En este sentido, Mago More, comenta que,

“A habitual mistake is to forget that the clients are those who pay the salary to you, nowadays the orientation to the client is not a directive, is an obligation.” 1

With all this, a today, we continue learning on this topic, and, every time we are more conscious, of what we play ourselves when we put in front of a potential client.

To make ourselves cost before the company.

To remember that the architects we have not distinguished ourselves for being a specially close union; it is more, it might say that each one goes enough to his ball and that the interaction strictly between ourselves has been, often, to put to fall down of a donkey.

All that, normally it was done in grupillos: face to face we are not very brave and it gives us panic to criticize publicly, so since we are a bit vindictive, sooner or later the reprisal will fall down on our heads and we do not like this anything. We are, in many cases, rather solidary cowards and enough little.

Lo de los Colegios of architects, the only place where we were joining to defend our common interests that not so much to the own architecture, they are a good example of how, in most cases, we have created a few institutions paquidérmicas and with too much I become attached to the power on the part of many – thankfully luck we see certain evolution in some of them-. In end, that we have not could gather in crowds with naturalness and transparency. The colleges it could have been a point of meeting to share work, to produce synergies, in order that they were helping us to manage better our professional activity; but, unfortunately, in the majority of the occasions it has not been like that. Also it is true that, in the last times, new people are entering (with, also, new ideas) in them and it seems that the things, little by little, start changing.

Also to emphasize that, a today, though still for law we are necessary, increasingly we go away to having to make cost as a professional that yes that is necessary beyond any obligation. For it, we continue with the hanging subject of being able how to begin a dialog with the company and make him understand the kindness of our services.

In this respect, Cristina Barrón Velasco, comments on that:

En este sentido, Cristina Barrón Velasco, comments on that:

“The one who has the fault of this?, the professionals, not professionals, the population, the administrations, the governments … the one that killed Kennedy? Here each one who extracts his own conclusions, but the reality is that now, if a user can contract a bricklayer and that it does the “botched job” to him without contracting a professional who studies the case, it develops it and to supervise it, better than better, because total, in Spain, seleccionadores of football and chiefs of work we are all.(…)” 2

The price of our services.

Neither, in spite of the fact that in the career the teamwork is promoted – and it is anything very good – we are the kings of the collaboration.

This way, with the arrival of the crisis and the shortage of clients, the architects we have used as principally “managerial strategy”, to compete for price.

That is to say, we have not thought: this is very complicated; so, I am going to be formed to know more of how to support afloat a business and what is what I can do.

In this regard, Val Muñoz de Bustillo does the following reflection:

“Which is the problem of the differentiation for price?

So that can work, but only it will give money to companies with an enormous turnover that his costs of production could reduce very much thanks to the economy on a large scale and that though his margin is very small, the high turnover it compensates (the profit margin of the Cut Englishman does not come to 5 %). Since it is logical, this type of companies have access to the credit what helps them to overcome the valleys of turnover.

Unfortunately, the SME that competes for price is destined to be a slave of yes same. For very well that does it and for much that works, the low margins and the low turnover are a terrible combination.3

Nevertheless, the architects, in general, with the arrival of the crisis, we have thought that what we are going to do is the same thing but a bit cheaper and, this way, the client us will choose to us instead of to our neighboring architect. And since it is logical this one is the best way of doing the cinnamon-tree and that, little by little, our situation is becoming increasingly dramatic. To compete in price is the worst of all the possible options; since much is a bread for today, hunger for tomorrow.

It is difficult to find very much architects who have thought which is the real value that they contribute and that they differs from the rest of architects, looking for the best way of coming to the client. Some cases in this respect, like Pkmn‘s new initiative, Small Big Houses, open new ways.

On what it costs or it must cost a project of architecture, also we have thought, it does not do very much and is something that has to continue on the table.

In any case, which costs a project of architecture and which is recovering for him are very far from being just. If to this we add the responsibility that we assume; our situation is of strake.

Maire Gullichsen con Alvar Aalto en el replanteo de Villa Mairea
Maire Gullichsen with Alvar Aalto in I restate of Villa Mairea.

Take care of the client.

Today more that, the client never has access to an enormous quantity of information, and it is something that we cannot obviate. In fact, it is possible to give him the case that, on a concrete topic, could know much more than we, or on the contrary, that with so many overinformation has done a tremendous mess to himself and that is our labor to put order in his head.

In any case, a new digital age has come and it suits for us to be very conscious of the opportunities that it gives us and also of the dangers that it encloses; to deny it and to continue thinking that everything is like ten years ago, it will not bring us any more than problems.

It yes, to take care of the client, evidently, does not mean that the client always has the reason. Since good the expert appears in personal productivity Jose Michael Bolívar,

“(…) The good news takes place when you discover that not to give systematicly the reason to the client can produce excellent results. There have been already different the clients who, spent a time, have admitted that they were mistaken and that my firmness before certain aspects – up to the point of risking the commercial opportunity with them – was what convinced them finally to this opportunity of collaboration drinking to me. It means that the honesty and the coherence also have a value for many clients.” 4

In any case, which is clear is that, of a form or other one, it is necessary to take care of the client as if us the life would go in it and, especially, to be conscious that good architects who do good projects are many; but that, a today, we meet a client in that indeed he is interested that his project is a great project of architecture, with everything what carries it, there are no so many people.

Julio Cano Lasso, had it clear well:

“(…) oOne can affirm that behind any big work of architecture there is always a great client. The client is a key piece. When someone says to me that in Spain the architects we are very bad, I am not in the habit of contradicting him, the only thing that I say is that the clients are worse.”

Surely, not neither one nor the different thing; but yes that is important be aware of the importance of the client, from the minute one. That is to say, in the own School we have to speak much more of the clients and the relation of the architects with them.

In end, that this of clients achieve, more in the times that they run, is not an easy task and, nevertheless, they neither form us we nor are formed to be more efficient in this important task.

Marcel Breuer junto a sus clientes, Caroline Smith y Rufus Stilman, en el jardín de New Caan, 1956.
Marcel Breuer together with his clients, Caroline Smith and Rufus Stilman, in New Caan’s garden, 1956.

Stepienybarno_Agnieszka Stepien e Lorenzo Barnó, arquitectos
Estella, xaneiro 2016

Notas:

1 Interview Mago More in www.sintetia.com

There knows the Architect who needs the Client?, ¿ and there knows the Client who needs the Architect? By Cristina Barrón Velasco in www.consultasconstructivas.com

The problem of competing for price. By Val Muñoz de Bustillo in vmbustillo.com

4 The clients only know what they want. By José Miguel Bolívar in www.optimainfinito.com[:]

[:es]El siglo de Cartier-Bresson[:gl]O siglo de Cartier-Bresson[:en]The century of Cartier-Bresson[:]

0

[:es]

El famoso fotógrafo Cartier-Bresson fue un testigo privilegiado de los grandes acontecimientos que han marcado su tiempo y uno de los pioneros del fotoperiodismo moderno. Este documental es un relato autobiográfico que entrelaza el viaje personal del reconocido fotógrafo y la historia del siglo XX.

Henri-Cartier-Bresson

Henri Cartier Bresson (22 de agosto de 1908-3 de agosto de 2004) fue un célebre fotógrafo francés considerado por muchos el padre del fotoreportaje. Predicó siempre con la idea de atrapar el instante decisivo, versión traducida de sus «imágenes a hurtadillas». Se trataba, pues, de poner la cabeza, el ojo y el corazón en el mismo momento en el que se desarrolla el clímax de una acción.A lo largo de su carrera, tuvo la oportunidad de retratar a personajes como Pablo Picasso, Henri Matisse, Marie Curie, Édith Piaf, Fidel Castro y Ernesto «Che» Guevara.

También cubrió importantes eventos, como la muerte de Gandhi, la Guerra Civil Española, donde filmó el documental sobre el bando republicano «Victorie de la vie», la SGM, en la que estuvo en la Unidad de Cine y Fotografía del ejército galo o la entrada triunfal de Mao Zedong a Pekín. Cartier Bresson fue el primer periodista occidental que pudo visitar la Unión Soviética tras la muerte de Stalin.

Su obra fue expuesta, en el parisino museo del Louvre en 1955. Fue cofundador de la Agencia Magnum.Junto a su esposa, la también fotógrafa Martine Frank, creó en 2000 una fundación encargada de reunir sus mejores obras, situada en el barrio parisino de Montparnasse.

En 2003, Heinz Bütler dirigió la película suiza Henri Cartier Bresson Biographie eines Blicks, documental biográfico interpretado por el propio Cartier-Bresson además de Isabelle Huppert, entre otros.Para algunos, Cartier Bresson es una figura mítica en la fotografía del siglo XX. Uno de sus mejores biógrafos (Pierre Assouline) lo apelaría como «el ojo del siglo».

En 1982 recibió el Premio internacional de la fundación Hasselblad.

https://vimeo.com/71513975[:gl]

O famoso fotógrafo Cartier-Bresson foi unha testemuña privilexiada dos grandes acontecementos que marcaron o seu tempo e un dos pioneiros do fotoperiodismo moderno. Este documental é un relato autobiográfico que entrelaza a viaxe persoal do recoñecido fotógrafo e a historia do século XX.

Henri-Cartier-Bresson

Henri Cartier Bresson (22 de agosto de 1908-3 de agosto de 2004) foi un soado fotógrafo francés considerado por moitos o pai do fotoreportaje. Predicou sempre coa idea de atrapar o instante decisivo, versión traducida das súas «imaxes ás furtadelas». Tratábase, pois, de poñer a cabeza, o ollo e o corazón no mesmo momento no que se desenvolve o clímax dunha acción.Ao longo da súa carreira, tivo a oportunidade de retratar a personaxes como Pablo Picasso, Henri Matisse, Marie Curie, Édith Piaf, Fidel Castro e Ernesto «Che» Guevara.

Tamén cubriu importantes eventos, como a morte de Gandhi, a Guerra Civil Española, onde filmou o documental sobre o bando republicano «Victorie da vie», a SGM, na que estivo na Unidade de Cinema e Fotografía do exército galo ou a entrada triunfal de Mao Zedong a Pequín. Cartier Bresson foi o primeiro xornalista occidental que puido visitar a Unión Soviética tras a morte de Stalin.

A súa obra foi exposta, no parisiense museo do Louvre en 1955.Foi cofundador da Axencia Magnum.Xunto á súa esposa, a tamén fotógrafa Martine Frank, creou en 2000 unha fundación encargada de reunir as súas mellores obras, situada no barrio parisiense de Montparnasse.

En 2003, Heinz Bütler dirixiu a película suíza Henri Cartier Bresson Biographie eines Blicks, documental biográfico interpretado polo propio Cartier-Bresson ademais de Isabelle Huppert, entre outros.Para algúns, Cartier Bresson é unha figura mítica na fotografía do século XX.

Un dos seus mellores biógrafos (Pierre Assouline) apelaríao como «o ollo do século».En 1982 recibiu o Premio internacional da fundación Hasselblad.

https://vimeo.com/71513975[:en]

The famous photographer Cartier-Bresson was a privileged witness of the big events that they have marked his time and one of the pioneers of the modern photojournalism. This documentary is an autobiographical statement that interlaces the personal trip of the recognized photographer and the history of the 20th century.

Henri-Cartier-Bresson

Henri Cartier Bresson (August 22, 1908 – August 3, 2004) was a French humanist photographer considered the master of candid photography, and an early user of 35 mm film.

He helped develop street photography, and approvingly cited a notion of the inevitability of a decisive moment, a term adopted as the title for his first major book.

His work has influenced many photographers.

https://vimeo.com/71513975[:]

[:es]Rehabilitación de vivienda en San Agustín | 2es+_oficina de arquitectura[:gl]Rehabilitación de vivenda en San Agustín | 2es+_oficina de arquitectura[:en]Rehabilitation of housing in San Agustín | 2es+_oficina de arquitectura[:]

[:es]

El proyecto consiste en la rehabilitación de una vivienda de planta baja y dos alturas en el casco histórico de Santiago de Compostela.

reSA_2es+_04_ext04

Se trata de la rehabilitación de una edificación de planta baja, planta primera y un pequeño bajo cubierta en el casco histórico de Santiago de Compostela. Sus dos fachadas rematan una manzana entre la Rúa San Bieito y la Rúa Santo Agostiño, en el ámbito del Colegio Mayor de San Agustín y del Mercado de Abastos.

El inmueble, que se encontraba en un importante estado de deterioro, está catalogada dentro del Plan Especial de Protección e Rehabilitación da cidade histórica de Santiago de Compostela, debiendo conservarse la estructura portante del edificio así como la composición de huecos de las fachadas. El plan también contempla la adición de una segunda planta así como la creación de una galería en continuidad con la del edificio contiguo.

En cuanto a la volumetría resultante, se plantea la adición de planta como una transición natural entre la edificación existente, pétrea y pesada, y la nueva planta, más ligera y abstracta. Sin perder de vista la integración del conjunto pero diferenciando deliberadamente la preexistencia de lo nuevo. En la fachada de San Bieito se reproducen los huecos de las plantas inferiores mientras que en la fachada de Santo Agustiño se reinterpreta la galería tradicional en continuidad con las edificaciones adyacentes.

Interiormente se plantea poner en valor la piedra de los muros de piedra existentes potenciando la expresividad de la estructura portante. Del mismo modo, las nuevas estructuras horizontales, que se resuelven mediante vigas y forjados metálicos, también se dejan vistas.

Para armonizar el conjunto se opta por pintar todos los elementos estructurales vistos de blanco, lo que también ayudará a crear una sensación de luminosidad en el interior de la vivienda, minimizando así las desventajas de la orientación norte de la casa.

Con este sencillo recurso la estructura cobra protagonismo, mostrándose tal y como es y dotando a la vivienda de una personalidad muy definida.

Las diferentes plantas se comunican mediante una escalera metálica de chapa perforada, también pintada de blanco, que permitirá, mediante un lucernario en la cubierta, que la luz atraviese el inmueble iluminando las plantas inferiores.

El programa de necesidades incluye un local comercial en planta baja al que se accede por la rúa San Bieito. También en planta baja, accediendo desde la Rúa de Santo Agostiño, se encuentra el vestíbulo de entrada a la vivienda desde el que accederemos a las plantas superiores. En la primera planta encontramos las zonas comunes que incluyen salón-cocinacomedor, aseo y lavadero-tendedero. En la planta superior se ubican las dos habitaciones y un baño.

Obra: Rehabilitación en San Agustín.
Situación: Rúa San Agustín 7, Santiago de Compostela, A Coruña, España.
Posición GPS: Latitud: 42°52’51.41″N / Longitud: 8°32’28.41″O
Autores: 2es+_oficina de arquitectura (Álvaro Marín Durán – Alfonso Castro Lorenzo)
Colaboradores: Óscar Botana (Aparejador), Astyco (Instalaciones)
Promotor: Particular.
Tipología: Vivienda unifamiliar. Obra privada.
Fecha de proyecto: 01/04/2015
Fecha fin de obra: 21/12/2015
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ dosesmas.es

[:gl]

O proxecto implica a rehabilitación dunha vivenda en contacto co terreo e dous pisos no centro histórico de Santiago de Compostela.

reSA_2es+_04_ext04

Esta é a rehabilitación dun edificio de planta baixa, primeiro andar e un pequeno refuxio no centro histórico de Santiago de Compostela. As súas dúas fachadas cubertas a un rueiro do San Bieito Rúa e Rúa San Agustín, no Colexio de San Agustín e do antigo mercado.

O edificio, que estaba nun gran estado de abandono, está listado no marco do Plan Especial de Salvagarda e Rehabilitación da Cidade histórica Santiago de Compostela, mantendo a estrutura de soporte do edificio e da composición dos ocos das fachadas. O plan tamén inclúe a adición dunha segunda planta ea creación dunha galería en continuidade co edificio adxacente.

En relación ao volume resultante, a adición de unha planta, máis lixeiro e abstracto transición natural entre os actuais, de pedra e de construción pesada, ea nova planta xorde. Sen perder de vista a integración de todos, pero deliberadamente diferenciar a pre-existencia da nova. Na fachada de buratos San Bieito das plantas máis baixas reproducen mentres na fachada de Santo agustino galería tradicional en continuidade con edificios adxacentes é reinterpretado.

Interiormente representa a valorar a pedra dos muros de pedra existentes reforzando a expresividade da estrutura de soporte. Do mesmo xeito, as novas estruturas horizontais, que son resoltos por vigas metálicas e placas, tamén ve a esquerda.

Para harmonizar todo o que decide pintar todos os elementos estruturais expostos de branco, que tamén pode axudar a crear unha sensación de luminosidade no interior do aloxamento, minimizando así as desvantaxes da orientación norte da casa.

Con esta simple acción leva estrutura no centro do escenario, mostrando como é e que contén a carcasa dunha personalidade moi definida.

Os diferentes pisos son ligados por unha escaleira de metal de folla perforado, tamén pintada de branco, o que permitirá a través dunha claraboia no teito, a luz pasa a través do edificio iluminando os pisos inferiores.

As necesidades do programa inclúe unha tenda na planta baixa, que é acceder por a caballo San Bieito. Tamén na planta baixa, acceder desde a Rúa de Santo Agostinho, é o vestíbulo de entrada á casa de onde terá acceso a pisos superiores. No primeiro andar están as áreas comúns, incluíndo cocinacomedor estar, baño e área de secado da Lavandería. No andar de arriba dous cuartos e unha casa de baño están localizados.

Obra: Rehabilitación en San Agustín.
Emprazamento: Rúa San Agustín 7, Santiago de Compostela, A Coruña, España.
Posición GPS: Latitude: 42°52’51.41″N / Lonxitude: 8°32’28.41″O
Autores: 2es+_oficina de arquitectura (Álvaro Marín Durán – Alfonso Castro Lorenzo)
Colaboradores: Óscar Botana (Aparellador), Astyco (Instalacións)
Promotor: Particular.
Tipoloxía: Vivenda unifamiliar. Obra privada.
Data de proxecto: 01/04/2015
Data fin de obra: 21/12/2015
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ dosesmas.es

[:en]

The project consists of the rehabilitation of a housing ground floor and two heights of the historical hull of Santiago de Compostela.

reSA_2es+_04_ext04

It is a question of the rehabilitation of a building ground floor, the first plant and the small one under cover in the historical hull of Santiago de Compostela. His two fronts finish off an apple between the Rúa San Bieito and the Rúa Santo Agostiño, in the area of the Colegio Mayor de San Agustín and of the Mercado de Abastos.

The building, which one was finding in an important condition of deterioration, is catalogued inside the Special Plan of Protection and Rehabilitation gives cidade historical of Santiago de Compostela, must remain the structure amble of the building as well as the composition of hollows of the fronts. The plan also contemplates the addition of the second plant as well as the creation of a gallery in continuity with that of the contiguous building.

As for the resultant volumetry, the addition of plant appears as a natural transition between the existing, stony and heavy building, and the new plant, more light and abstract. Without losing of sight the integration of the set but differentiating deliberately the preexistence of the new thing. In San Bieito’s front there are reproduced the hollows of the low plants whereas in the Saint’s front Agustiño the traditional gallery is reinterpreted in continuity by the adjacent buildings.

Internally it considers to put in value the stone of the existing walls of stone promoting the expressiveness of the structure amble. In the same way, the new horizontal structures, which are solved by means of girders and wrought metal-workers, also leave conference themselves.

To harmonize the set one chooses to paint all the structural elements seen of white, which also will help to create a sensation of luminosity inside the housing, minimizing this way the disadvantages of the north orientation of the house.

With this simple resource the structure receives protagonism, appearing as it is and providing to the housing of a very definite personality.

The different plants communicate by means of a metallic stairs of perforated sheet, also identical with white, which it will allow, by means of a lucernario in the cover, that the light should cross the building illuminating the low plants.

The program of needs includes a business premises in ground floor to which one accedes for the rúa San Bieito. Also in ground floor, acceding from the Saint’s Rúa Agostiño, one finds the front hall to the housing from which we will accede to the top floors. In the first plant we find the common zones that include lounge – cocinacomedor, bathroom and washer – tendedero. In the top floor both rooms and a bath are located.

Work: Rehabilitación en San Agustín.
Location: Rúa San Agustín 7, Santiago de Compostela, A Coruña, Spain.
Position GPS: Latitude:42°52’51.41″N / Length: 8°32’28.41″O
Authors: 2es+_oficina de arquitectura (Álvaro Marín Durán – Alfonso Castro Lorenzo)
Collaborators: Óscar Botana (Rigger), Astyco (Facilities)
Promoter: Private.
Typology: one-family Housing. Private work.
Project date: 01/04/2015
End of work date: 21/12/2015
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ dosesmas.es

[:]

[:es]I Concurso de Arquitectura Richard H. Driehaus[:gl]I Concurso de Arquitectura Richard H. Driehaus[:en]I Richard H. Driehaus Architecture Competetition [:]

0

[:es]

I Concurso de Arquitectura Richard H. Driehaus

Les presentamos la I Edición del concurso de Arquitectura Richard H. Driehaus, invitándoles a participar y a difundir la iniciativa entre quienes puedan estar interesados.

Se trata de un Concurso Internacional dirigido a promover la práctica de una arquitectura y un urbanismo que preserven y den continuidad a las tradiciones locales.

Tiene dos fases:

– una primera de búsqueda de posibles temas y emplazamientos. Por ello animamos a los municipios españoles a que presenten propuestas antes del próximo 3 de octubre. De todas las presentadas, un jurado internacional seleccionará tres ubicaciones.

– a continuación se convocará un concurso internacional de diseño arquitectónico y urbano, en el que se premiará el mejor proyecto para cada uno de los tres emplazamientos seleccionados, con una dotación de 12.000 euros. Además, el jurado podrá otorgar hasta tres menciones de 2.000 euros por cada localización.

En la web encontrarán las bases para participar en la primera fase del concurso.

El Concurso ha sido organizado, gracias al apoyo del Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust, por INTBAU (International Network for Traditional Building Architecture and Urbanism), el Ministerio de Fomento, a través de la Dirección General de Arquitectura, Vivienda y Suelo, el Ministerio de Educación, Cultura y Deporte, a través de la Dirección General de Bellas Artes y Bienes Culturales y de Archivos y Bibliotecas, el Premio Rafael Manzano Martos y el Consejo Superior de Colegios de Arquitectos de España.

[:gl]

I Concurso de Arquitectura Richard H. Driehaus

Presentámoslles a I Edición del concurso de Arquitectura Richard H. Driehaus, convidándolles a participar e a difundir a iniciativa entre quen poida estar interesados.

Trátase dun Concurso Internacional dirixido a promover a práctica dunha arquitectura e un urbanismo que preserven e dean continuidade ás tradicións locais.

Ten dúas fases:

– unha primeira de procura de posibles temas e emprazamentos. Por iso animamos aos municipios españois a que presenten propostas antes do próximo 3 de outubro. De todas as presentadas, un xurado internacional seleccionará tres localizacións.

– a continuación convocarase un concurso internacional de deseño arquitectónico e urbano, no que se premiará o mellor proxecto para cada un dos tres emprazamentos seleccionados, cunha dotación de 12.000 euros. Ademais, o xurado poderá outorgar ata tres menciones de 2.000 euros por cada localización.

Na web atoparán as bases para participar na primeira fase do concurso.encontrarán las bases para participar en la primera fase del concurso.

O Concurso foi organizado, grazas ao apoio do Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust, por INTBAU (International Network for Traditional Building Architecture and Urbanism), o Ministerio de Fomento, a través da Dirección Xeral de Arquitectura, Vivenda e Chan, o Ministerio de Educación, Cultura e Deporte, a través da Dirección Xeral de Belas Artes e Bens Culturais e de Arquivos e Bibliotecas, o Premio Rafael Manzano Martos e o Consello Superior de Colexios de Arquitectos de España.

[:en]

I Concurso de Arquitectura Richard H. Driehaus

They let’s sense beforehand the I Richard H. Driehaus Architecture Competetition, inviting them to take part and to spreading the initiative between whom they could be interested.

It is a question of an International Contest directed to promoting the practice of an architecture and an urbanism that they preserve and give continuity to the local traditions.

It has two phases:

– The first one of search of possible topics and emplacements. For it we encourage to the Spanish municipalities to which they present proposed before next October 3. Of all the presented ones, an international juror will select three locations.

– Later there will be summoned an international contest of architectural and urban design, in which the best project will be rewarded for each of three selected emplacements, by an endowment of 12.000 Euros. In addition, the juror will be able to grant up to three mentions of 2.000 Euros for every location.

In the web they will find the bases to take part in the first phase of the contest.

The Contest has been organized, thanks to the support ofRichard H. Driehaus Charitable Lead Trust, por INTBAU (International Network for Traditional Building Architecture and Urbanism), el Ministerio de Fomento, a través de la Dirección General de Arquitectura, Vivienda y Suelo, el Ministerio de Educación, Cultura y Deporte, a través de la Dirección General de Bellas Artes y Bienes Culturales y de Archivos y Bibliotecas, el Premio Rafael Manzano Martos and theConsejo Superior de Colegios de Arquitectos de España.

[:]

New York Times | Óscar Tenreiro Degwitz

Siguen unas fotos de la fotógrafa venezolana residente en Nueva York Patricia Burmicky. La primera es un collage en el cual se puede apreciar en el centro, arriba, la vista hacia la calle, filtrada por tubulares, del edificio de MIT de Fumihiko Maki | oscartenreiro.com
Fotos de la fotógrafa venezolana residente en Nova York Patricia Burmicky. Un collage en cual se puede apreciar en el centro, arriba, una vista hacía la calle, filtrada por tubulares, del edificio de MIT de Fumihiko Maki | oscartenreiro.com

Pese a que su producción se resiente del exceso y le hubiera venido bien tener sólo el 10% de los trabajos que acumula en su carrera, creo que Renzo Piano (1937) es un arquitecto que ha producido algunos de los mejores edificios de estos tiempos en que se le pide a la arquitectura tantas cosas equivocadas..

Ha insistido en mantener el rigor técnico asociado a una visión muy depurada del diseño que le ha cuidado de transitar los caminos más confusos de Richard Rogers (1933), su antiguo socio y coautor del centro Pompidou, una de las obras más publicitadas y visitadas del siglo veinte. Piano y Rogers ganaron ese concurso en 1970 y saltaron a la fama, pese a los aspectos polémicos de esa obra que vino a ser el antecesor “ideológico” de los edificios-emblema que se han regado por el mundo.

Piano ha sido etiquetado como un arquitecto high-tech junto a Norman Foster (1935), el mismo Rogers y otros menos conocidos. Una etiqueta que se apoya en que los tres han sido cultores de una aproximación a la arquitectura que insiste en “mostrar” o hacer evidente el esqueleto estructural y sus agregados, tomando decisiones de diseño justificadas en nociones técnicas.

El esqueleto se concibe tratando de diferenciar en el diseño el papel de los elementos sometidos a tracción o a compresión, lo cual llevó a Kenneth Frampton a denominarlas estructuras “tensiles”, en un esfuerzo de clasificación. Va de sí que estas estructuras, por querer hacer visible su forma de trabajo, son invariablemente de acero porque el concreto armado es un material que muestra mucho menos su mecánica interna. Se inscriben además en un universo estético derivado de la racionalidad constructiva, de la depuración del diseño de los elementos, de sus conexiones, de sus proporciones.

Tradición moderna

Las tres figuras que he nombrado no logran resultados del mismo nivel, pero podría decirse que son herederos de la tradición moderna en su versión más ortodoxa.

No soy un seguidor de sus pasos, pero sí me interesa visitar sus obras cuando tengo la oportunidad. Ha sido el caso con Piano en dos obras importantes. Una que he comentado aquí, el Parque de la Música en Roma (2002). Y otro, el que motiva el comentario de hoy, el edificio del New York Times, en Nueva York, terminado en 2007.

Edificio más bien discreto porque no busca impresionar con ningún gesto especial, como es el caso por ejemplo del de la Corporación Hearst de Foster (2006) allí mismo en Nueva York, cuyo volumen se hace facetado en virtud de un esfuerzo de diferenciación un tanto forzado, como sucede en algunas obras recientes de Foster. Tal vez queriendo acercarse a las imágenes de edificios en altura con estructuras “tridimensionales” que circularon en los años sesenta, de las cuales una muy precisa fue la del rascacielos no construido de Louis I. Kahn para Filadelfia, de fines de los cincuenta.

Piano, por el contrario, se limita al volumen prismático que coloca al borde de la calle, dejando el fondo del lote para una serie de oficinas especiales y el Auditorio, uno de cuyos lados se abre hacia un muy hermoso patio interior con vegetación.

Esa idea de aproximar, de acercar el edificio a la calle, sigue el alineamiento preponderante, pero hace preguntarse si es imposible en Nueva York que un edificio corporativo pueda aceptar que la Planta Baja ceda espacio a la ciudad tal como lo hizo en su momento el Seagram de Mies Van der Rohe (1958) que en Park Avenue rompió con los alineamientos de un modo radical, creando una plaza que ha venido a convertirse en su distinción más notoria.

Piel protectora

Imaginamos los argumentos para que esto no fuese posible, entre los cuales destacará el de la seguridad ante amenazas terroristas. Pero de todos modos uno lo piensa, llevado tal vez por una visión de lo urbano ajena a esta ciudad, lugar de prisa y de circulación siempre estresante. Y sin embargo allí están de todos modos, como secuela interesante del gesto del Seagram, los rascacielos más o menos anónimos de la Ave. de Las Américas (“anonimato” que les ha valido muchas críticas desde hace cuarenta años), que crearon un sistema de plazas públicas de acceso muy gratas y que hacen más amable a ese sector de la ciudad, creando oportunidad para un fugaz descanso que se agradece.

El volumen prismático está rodeado por una piel de tubulares de aluminio (o acero inoxidable) que protege el muro cortina que envuelve las oficinas. Hace poco comenté aquí que un edificio del japonés Fumihiko Maki (1928) en el campus de MIT en Boston recurre a un principio muy similar, que se hace hoy técnicamente accesible y es el resultado de la búsqueda de principios de control de la incidencia solar más sutiles que el ya un poco mal visto “quiebrasol” corbusiano y por supuesto que el horripilante cristal entintado de color que somete los usuarios a un permanente ambiente de discoteca.

Pero aquí, a diferencia de lo que hace Maki, la piel se interrumpe en bandas horizontales coincidentes con las ventanas de cada piso. Y surge la pregunta sobre el por qué de esta decisión, ya que como se demuestra claramente en Boston (ver foto superior central en el “collage” fotográfico), la percepción del paisaje “filtrado” por los tubos es perfecta, menos el resplandor solar. Si ya se había adoptado el principio protector ¿por qué no hacerlo en todo el volumen?

El tamizar permanentemente la vista hubiera planteado un precedente pionero siempre riesgoso, pero no tengo dudas del interés del resultado, y quedaría siempre la opción de crear puntos abiertos en sitios escogidos. Uno siente la sensación de oportunidad perdida si nos imaginamos el enorme volumen, filtrando y reflejando la luz, sin la presencia molesta de los elementos verticales de soporte de la “piel”, bien notorios en la realidad.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, mayo 2010,
Entre lo Cierto y lo Verdadero

[:es]Quitar para ganar: ¿Quién se atreve? | José Ramón Hernández Correa[:gl]Quitar para gañar: ¿Quen se atreve? | José Ramón Hernández Correa[:en]Quitar para ganar: ¿Quién se atreve? | José Ramón Hernández Correa[:]

[:es]

Billy Wilder contaba que para la escena final de la película Perdición (Double Indemnity, 1944) construyeron una réplica exacta de la cámara de gas de la prisión de San Quintín (una cámara de gas histórica: la primera de los Estados Unidos). No habían obtenido permiso para filmar en la auténtica, así que tuvieron que copiarla en el estudio chapa por chapa y remache por remache, sin reparar en gastos.

Cámara de gas de la prisión de San Quintín. La auténtica

La escena era muy buena: El asesino (pero aun así digno de lástima y de comprensión, y casi de simpatía), encarnado magistralmente por Fred MacMurray, a punto de ser ejecutado, mira a su amigo y compañero Edward G. Robinson, que le ha descubierto y entregado, y que está al otro lado, al lado de la ley, al lado de los buenos (pero nos cae peor).

Las dos miradas lo dicen todo: Mac Murray muestra arrepentimiento, respeto y, a pesar de todo, cariño por su amigo. Robinson, incorruptible, tenaz y férreo, le mira con ojos duros, y con esa boca fina y horizontal, de pez feroz, incluso cruel. Las dos miradas de despedida cierran la película. Fin.

(Ah, ¿que no habéis visto la película? ¿En qué estáis pensando? Corred, insensatos. Meteos entre los ojos y las orejas esa barbaridad de película, esa maravilla que -aunque lo pueda parecer- no os he destripado).

Escena de Perdición (Double Indemnity) suprimida por Billy Wilder

Cuando, una vez montada, Billy Wilder la vio, se dio cuenta de que esa escena magnífica no aportaba nada a la historia, y la suprimió. Se habían gastado un dineral en ella, y además, como he dicho, estaba magistralmente interpretada y realizada. Era estupenda y transmitía una intensa emoción.

Pero en realidad ya había quedado todo claro con la confesión del asesino (sigo sin destripar nada). Ya estaba todo dicho. No había que añadir nada más. Qué risa, con el dinero que se habían gastado los productores, con el talento que habían demostrado todos, desde los decoradores a los actores. (Los productores se aguantaron porque Billy Wilder era una fuente inagotable de beneficios, y confiaban en su instinto para contar historias y, por lo tanto, para llenarles a ellos la caja).

Estoy de acuerdo con Billy Wilder. He visto varias veces la película y nunca he echado nada de menos. No le falta nada o, lo que es lo mismo, si tuviera esa escena final le sobraría y sería peor película.

¿Y si yo hubiera hecho esa escena sería capaz de suprimirla? ¿No me daría mucha pena? Seguro que más de un director mataría por haberla filmado, y sin embargo el que la filmó la desechó.

Otro ejemplo:
Veamos este magnífico aguafuerte de Rembrandt:

Rembrandt. Las tres cruces. Estado I

Es un trabajo delicado, complejo, muy rico. (Clicad la imagen para verla más grande y apreciar sus detalles).

Sin embargo, Rembrandt no estaba satisfecho y siguió trabajando la plancha. Buscaba el efecto de luz que ya se muestra desde el principio, pero quería acusarlo, exacerbarlo. Quería reflejar ese estado terrible y lleno de desesperación que describen los evangelios, con las tinieblas adueñándose de todo y el cielo abriéndose literalmente. Hizo varios cambios. Puso y quitó personajes y lo dejó estar.

Pero años después volvió furiosamente sobre la plancha y dejó la estampa así:

Rembrandt. Las tres cruces. Estado IV

Suprimió grupos completos de personas, montones de detalles, buscando solo un efecto esencial, una impresión poderosa para la que todo aquello sobraba. Añadió algún personaje, como el jinete en el centro-izquierda o San Juan con los brazos en alto, en la derecha (y la cruz de ese lado prácticamente desaparece). Los fuertes rayajos de buril por toda la plancha, especialmente los trazos inclinados de abajo a la izquierda, nos dan pena porque han atacado de tal manera la plancha que solo lo admitimos y aceptamos porque lo hizo el autor. Si lo hubiera hecho cualquier otro diríamos que fue un acto vandálico.

Si el aguafuerte ha ganado o ha perdido lo dejo a vuestra opinión. Para mí sí que gana en cuanto a buscar lo esencial y el efecto impresionista (o expresionista: ya ni sé), y atrapa ese momento feroz y esa luz terrible.

Estos dos ejemplos me llevan a plantearos esa misma cuestión: Cuántas veces un trabajo está mal planteado, y se llega a la conclusión dolorosa de que hay que destruir buena parte de lo hecho para centrarlo. Cuando lo que hay que destruir es malo no pasa nada, pero cuando es algo realmente bien hecho y bien resuelto da mucha rabia. Hay que atreverese.

Hay que ser capaz de ver en la propia obra lo que son episodios y lo que es la totalidad. Puede haber episodios muy buenos, pero que no logran una buena obra.

No me refiero al «menos es más», que puede ser, en definitiva, una cuestión de estilo. Me refiero a estar muy satisfecho con una parte o un detalle (una entrada, una sala, una marquesina, una doble altura, etc) pero llegar a la dolorosa conclusión de que ese brillante elemento no ayuda a la obra. Es más, la perjudica.

Hay que amputar. ¿Quién es el valiente? Yo no. Yo soy tan tacaño con mis obras que todo me vale, todo lo aprovecho. (Por eso nunca seré un gran arquitecto). También escribo, y le dedico a ello tan poco tiempo y tan poca intensidad que cuando llevo doscientas páginas (al cabo de años) son sagradas. Las pulo y las corrijo, pero no tiro ningún capítulo ni ninguna escena.

Me llena de pasmo y de admiración cuando escucho a un escritor decir que ha rehecho una novela cuatro veces, o a otro que ya tenía casi acabado un libro cuando se dio cuenta de que no funcionaba, de que fallaba la estructura, o el ritmo, y lo tiró entero a la papelera (antes era la real y física, ahora es la de reciclaje de windows). Yo no puedo.

En fin: Os cuento mi mediocridad y mi cicatería personal al mostraros mi admiración por esos grandes artistas que son capaces de destruir belleza porque no era la que necesitaban.

José Ramón Hernández Correa · Doctor Arquitecto
Toledo · septiembre 2012
Autor del blog arquitectamoslocos?[:gl]

Billy Wilder contaba que para a escena final da película Perdición (Double Indemnity, 1944) construíron unha réplica exacta da cámara de gas da prisión de San Quintín (unha cámara de gas histórica: a primeira dos Estados Unidos). Non obtiveran permiso para filmar na auténtica, así que tiveron que copiala no estudo chapa por chapa e remache por remache, sen reparar en gastos.

Cámara de gas de la prisión de San Quintín. La auténtica

A escena era moi boa: O asasino (pero aínda así digno de mágoa e de comprensión, e case de simpatía), encarnado magistralmente por Fred MacMurray, a piques de ser executado, mira ao seu amigo e compañeiro Edward G. Robinson, que lle descubriu e entregado, e que está alén, á beira da lei, á beira dos bos (pero cáenos peor).

As dúas miradas dino todo: Mac Murray mostra arrepentimento, respecto e, a pesar de todo, cariño polo seu amigo. Robinson, incorruptible, tenaz e férreo, mírao con ollos duros, e con esa boca fina e horizontal, de pez feroz, mesmo cruel. As dúas miradas de despedida pechan a película. Fin.

(Ah, ¿que non vistes a película? ¿En que estades a pensar? Correde, insensatos. Metédevos entre os ollos e as orellas esa barbaridade de película, esa marabilla que -aínda que o poida parecer- non vos destripei).

Escena de Perdición (Double Indemnity) suprimida por Billy Wilder

Cando, unha vez montada, Billy Wilder a viu, decatouse á historia de que esa escena magnífica non achegaba nada, e suprimiuna. Gastáranse un diñeiral nela, e ademais, como dixen, estaba maxistralmente interpretada e realizada. Era estupenda e transmitía unha intensa emoción.

Pero en realidade xa quedara todo claro coa confesión do asasino (sigo sen destripar nada). Xa estaba todo dito. Non había que engadir nada máis. Que risa, co diñeiro que gastaran os produtores, co talento que demostraran todos, dende os decoradores aos actores. (Os produtores aguantáronse porque Billy Wilder era unha fonte inesgotable de beneficios, e confiaban no seu instinto para contar historias e, polo tanto, para enchérllelos a caixa).

Estou de acordo con Billy Wilder. Vin varias veces a película e nunca botei nada de menos. Non lle falta nada ou, o que é o mesmo, se tivese esa escena final sobraríalle e sería peor película.

¿E se eu tivese feito esa escena sería capaz de suprimila? ¿Non me daría moita pena? Seguro que máis dun director mataría por filmala, e non obstante o que a filmou desbotouna.

Outro exemplo:

Vexamos este magnífico augaforte de Rembrandt:

Rembrandt. As tres cruces. Estado I

É un traballo delicado, complexo, moi rico. (Clicad a imaxe para vela máis grande e apreciar os seus detalles).

Non obstante, Rembrandt non estaba satisfeito e seguiu traballando a prancha. Buscaba o efecto de luz que xa se mostra dende o principio, pero quería acusalo, exacerbalo. Quería reflectir ese estado terrible e cheo de desespero que describen os evanxeos, coas tebras apoderándose de todo e o ceo abríndose literalmente. Fixo varios cambios. Puxo e quitou personaxes e deixouno estar.

Pero anos despois volveu furiosamente sobre a prancha e deixou a estampa así:

Rembrandt. As tres cruces. Estado IV

Suprimiu grupos completos de persoas, montóns de detalles, buscando só un efecto esencial, unha impresión poderosa para a que todo aquilo sobraba. Engadiu algún personaxe, como o xinete no centro-esquerda ou San Juan cos brazos en alto, na dereita (e a cruz dese lado practicamente desaparece). Os fortes rayajos de buril por toda a prancha, especialmente os trazos inclinados de abaixo á esquerda, dannos pena porque atacaron de tal xeito a prancha que só o admitimos e aceptamos porque o fixo o autor. Se o tivese feito calquera outro diriamos que foi un acto vandálico.

Se a augaforte gañou ou perdeu déixoo á vosa opinión. Para min si que gaña en canto a buscar o esencial e o efecto impresionista (ou expresionista: xa nin sei), e atrapa ese momento feroz e esa luz terrible.

Estes dous exemplos lévanme a formularvos esa mesma cuestión: Cantas veces un traballo está mal formulado, e chégase á conclusión dolorosa de que hai que destruír boa parte do feito para centralo. Cando o que hai que destruír é malo non pasa nada, pero cando é algo realmente ben feito e ben resolto dá moita rabia. Hai que atreverese.

Hai que ser capaz de ver na propia obra o que son episodios e o que é a totalidade. Pode haber episodios moi bos, pero que non logran unha boa obra.

Non me refiro ao «menos é máis», que pode ser, en definitiva, unha cuestión de estilo. Refírome a estar moi satisfeito cunha parte ou un detalle (unha entrada, unha sala, unha marquesiña, unha dobre altura, etc) pero chegar á dolorosa conclusión de que ese brillante elemento non axuda á obra. É máis, prexudícaa.

Hai que amputar. ¿Quen é o valente? Eu non. Eu son tan forrón coas miñas obras que todo me vale, todo o aproveito. (Por iso nunca serei un grande arquitecto). Tamén escribo, e dedícolle a el tan pouco tempo e tan pouca intensidade que cando levo duascentas páxinas (ao cabo de anos) son sagradas. Púloas e corríxoas, pero non tiro ningún capítulo nin ningunha escena.

Éncheme de pasmo e de admiración cando escoito un escritor dicir que refixo unha novela catro veces, ou a outro que xa tiña case rematado un libro cando se deu conta de que non funcionaba, de que fallaba a estrutura, ou o ritmo, e o tirou enteiro á papeleira (antes era a real e física, agora é a de reciclaxe de windows). Eu non podo.

En fin: Cóntovos a miña mediocridade e o meu cicatería persoal ao mostrarvos a miña admiración por eses grandes artistas que son capaces de destruír beleza porque non era a que necesitaban.

José Ramón Hernández Correa · Doutor Arquitecto
Toledo · setembro 2012
Autor del blog arquitectamoslocos?[:en]

Billy Wilder contaba que para la escena final de la película Perdición (Double Indemnity, 1944) construyeron una réplica exacta de la cámara de gas de la prisión de San Quintín (una cámara de gas histórica: la primera de los Estados Unidos). No habían obtenido permiso para filmar en la auténtica, así que tuvieron que copiarla en el estudio chapa por chapa y remache por remache, sin reparar en gastos.

Cámara de gas de la prisión de San Quintín. La auténtica

La escena era muy buena: El asesino (pero aun así digno de lástima y de comprensión, y casi de simpatía), encarnado magistralmente por Fred MacMurray, a punto de ser ejecutado, mira a su amigo y compañero Edward G. Robinson, que le ha descubierto y entregado, y que está al otro lado, al lado de la ley, al lado de los buenos (pero nos cae peor).

Las dos miradas lo dicen todo: Mac Murray muestra arrepentimiento, respeto y, a pesar de todo, cariño por su amigo. Robinson, incorruptible, tenaz y férreo, le mira con ojos duros, y con esa boca fina y horizontal, de pez feroz, incluso cruel. Las dos miradas de despedida cierran la película. Fin.

(Ah, ¿que no habéis visto la película? ¿En qué estáis pensando? Corred, insensatos. Meteos entre los ojos y las orejas esa barbaridad de película, esa maravilla que -aunque lo pueda parecer- no os he destripado).

Escena de Perdición (Double Indemnity) suprimida por Billy Wilder

Cuando, una vez montada, Billy Wilder la vio, se dio cuenta de que esa escena magnífica no aportaba nada a la historia, y la suprimió. Se habían gastado un dineral en ella, y además, como he dicho, estaba magistralmente interpretada y realizada. Era estupenda y transmitía una intensa emoción.

Pero en realidad ya había quedado todo claro con la confesión del asesino (sigo sin destripar nada). Ya estaba todo dicho. No había que añadir nada más. Qué risa, con el dinero que se habían gastado los productores, con el talento que habían demostrado todos, desde los decoradores a los actores. (Los productores se aguantaron porque Billy Wilder era una fuente inagotable de beneficios, y confiaban en su instinto para contar historias y, por lo tanto, para llenarles a ellos la caja).

Estoy de acuerdo con Billy Wilder. He visto varias veces la película y nunca he echado nada de menos. No le falta nada o, lo que es lo mismo, si tuviera esa escena final le sobraría y sería peor película.

¿Y si yo hubiera hecho esa escena sería capaz de suprimirla? ¿No me daría mucha pena? Seguro que más de un director mataría por haberla filmado, y sin embargo el que la filmó la desechó.

Otro ejemplo:

Veamos este magnífico aguafuerte de Rembrandt:

Rembrandt. Las tres cruces. Estado I

Es un trabajo delicado, complejo, muy rico. (Clicad la imagen para verla más grande y apreciar sus detalles).

Sin embargo, Rembrandt no estaba satisfecho y siguió trabajando la plancha. Buscaba el efecto de luz que ya se muestra desde el principio, pero quería acusarlo, exacerbarlo. Quería reflejar ese estado terrible y lleno de desesperación que describen los evangelios, con las tinieblas adueñándose de todo y el cielo abriéndose literalmente. Hizo varios cambios. Puso y quitó personajes y lo dejó estar.

Pero años después volvió furiosamente sobre la plancha y dejó la estampa así:

Rembrandt. Las tres cruces. Estado IV

Suprimió grupos completos de personas, montones de detalles, buscando solo un efecto esencial, una impresión poderosa para la que todo aquello sobraba. Añadió algún personaje, como el jinete en el centro-izquierda o San Juan con los brazos en alto, en la derecha (y la cruz de ese lado prácticamente desaparece). Los fuertes rayajos de buril por toda la plancha, especialmente los trazos inclinados de abajo a la izquierda, nos dan pena porque han atacado de tal manera la plancha que solo lo admitimos y aceptamos porque lo hizo el autor. Si lo hubiera hecho cualquier otro diríamos que fue un acto vandálico.

Si el aguafuerte ha ganado o ha perdido lo dejo a vuestra opinión. Para mí sí que gana en cuanto a buscar lo esencial y el efecto impresionista (o expresionista: ya ni sé), y atrapa ese momento feroz y esa luz terrible.

Estos dos ejemplos me llevan a plantearos esa misma cuestión: Cuántas veces un trabajo está mal planteado, y se llega a la conclusión dolorosa de que hay que destruir buena parte de lo hecho para centrarlo. Cuando lo que hay que destruir es malo no pasa nada, pero cuando es algo realmente bien hecho y bien resuelto da mucha rabia. Hay que atreverese.

Hay que ser capaz de ver en la propia obra lo que son episodios y lo que es la totalidad. Puede haber episodios muy buenos, pero que no logran una buena obra.

No me refiero al «menos es más», que puede ser, en definitiva, una cuestión de estilo. Me refiero a estar muy satisfecho con una parte o un detalle (una entrada, una sala, una marquesina, una doble altura, etc) pero llegar a la dolorosa conclusión de que ese brillante elemento no ayuda a la obra. Es más, la perjudica.

Hay que amputar. ¿Quién es el valiente? Yo no. Yo soy tan tacaño con mis obras que todo me vale, todo lo aprovecho. (Por eso nunca seré un gran arquitecto). También escribo, y le dedico a ello tan poco tiempo y tan poca intensidad que cuando llevo doscientas páginas (al cabo de años) son sagradas. Las pulo y las corrijo, pero no tiro ningún capítulo ni ninguna escena.

Me llena de pasmo y de admiración cuando escucho a un escritor decir que ha rehecho una novela cuatro veces, o a otro que ya tenía casi acabado un libro cuando se dio cuenta de que no funcionaba, de que fallaba la estructura, o el ritmo, y lo tiró entero a la papelera (antes era la real y física, ahora es la de reciclaje de windows). Yo no puedo.

En fin: Os cuento mi mediocridad y mi cicatería personal al mostraros mi admiración por esos grandes artistas que son capaces de destruir belleza porque no era la que necesitaban.

José Ramón Hernández Correa · Doctor Arquitecto
Toledo · septiembre 2012
Autor del blog arquitectamoslocos?[:]

[:es]Congreso de Arquitectura 2016[:gl]Congreso de Arquitectura 2016[:en]Architecture congress 2016[:]

[:es]

Montaje de la Imagen del Congreso de Arquitectura en la fachada del edificio del Colegio Oficial de Arquitectos de Cataluña. © Fernando Gil
Montaje de la Imagen del Congreso de Arquitectura en la fachada del edificio del Colegio Oficial de Arquitectos de Cataluña. © Fernando Gil

La sostenibilidad, la rehabilitación del patrimonio construido, los procesos participativos, el derecho a una vivienda digna o el derecho a una ciudad equitativa, son algunos de los temas que ya se están debatiendo en el Congreso de Arquitectura 2016, que ha ido calentando motores las últimas semanas.

El Congreso, se prolongará hasta noviembre y será un espacio de encuentro donde profesionales, ciudadanos e instituciones reflexionarán sobre un nuevo posicionamiento de la arquitectura para dar respuestas a los retos sociales, medioambientales y económicos.

Organizado por el Col.legi d’Arquitectes de Catalunya (COAC) y con la colaboración de más de sesenta organizaciones, para promover la participación, el congreso se aleja del formato habitual de estos acontecimientos y combina un debate abierto en línea con encuentros presenciales. Estará formado por un conjunto de acciones que facilitarán compartir conocimiento, establecer ámbitos de debate y facilitar la difusión a los arquitectos, otros profesionales y el resto de ciudadanos.

Los actos del congreso se extienden por el territorio catalán y se desarrollarán en sedes de los colegios profesionales, escuelas de arquitectura, museos y otras instituciones catalanas. El encuentro final, de dos días, tendrá lugar el 24 y 25 de noviembre.

Con la implicación de estas sesenta organizaciones, asociaciones, instituciones y universidades, el Congreso ya logra su primer objetivo, movilizando el entorno de la arquitectura para poner en relieve conjuntamente sus valores y establecer un compromiso con estos y con la sociedad.

Con el Congreso de 2016, el COAC continúa una tradición iniciada en 1931. Desde entonces, en nueve ocasiones se ha organizado un acontecimiento de esta naturaleza. El último Congreso se celebró hace veinte años, coordinado por el COAC y la Unión Internacional de Arquitectos (UIA), con gran éxito de participación.

Imagen del proyecto ganador del concurso abierto ¨dressing up¨del Espacio Congreso, en la Sede del Colegio Oficial de Arquitectos © A.Perich, R.Such y M.Neering
Imagen del proyecto ganador del concurso abierto ¨dressing up¨del Espacio Congreso, en la Sede del Colegio Oficial de Arquitectos © A.Perich, R.Such y M.Neering

Espacio Congreso, un punto de encuentro.

El Espacio Congreso quiere ser un punto de encuentro entre el mundo físico y el mundo virtual de la página web del Congreso y las redes sociales. Ubicado en la planta baja y en el altillo del Colegio de Arquitectos de Cataluña, es un punto de encuentro donde volver a revivir los actos, interactuar a través de las redes o volverlos a debatir. El Congreso es una actividad extraordinaria respecto a la actividad habitual del Colegio, y el proyecto ganador del concurso abierto, ¨dressing up¨, quiere vestir de fiesta los espacios comunes del Colegio, dejando claro el carácter extraordinario de lo que tiene que suceder en los próximos meses e invitando a todo el mundo a entrar, conocerlo y participar.

La adaptación ha sido el resultado de un concurso abierto el pasado mes de junio y ejecutado durante las últimas semanas por Ariadna Perich y Roger Such.

Algunos eventos del Congreso.

El Congreso quiere construirse sobre un conjunto de miradas específicas a partir de más de 100 eventos. En la web se irán encontrando todos los actos, de entre los que destacamos:

· Presente y futuro de la vivienda. 4 mesas redondas en paralelo y una jornada de conclusiones y puesta en común. Funcionalidad, rehabilitación, eco-eficiencia y tecnología son cuatro parámetros que permiten analizar la evolución de la vivienda en los próximos años. El reto es conseguir un correcto equilibrio entre estos cuatro aspectos siempre con el objetivo de garantizar el acceso efectivo y el derecho social a la vivienda.

· Educación de la arquitectura: Los retos que afronta la arquitectura en las próximas décadas necesitan de la complicidad de todo el mundo. Por eso es necesario introducir en los planes de estudio de la escuela infantil, primaria, secundaría etc… Nociones y conocimientos de arquitectura. Queremos discutir cómo y cuándo introducir estas ideas y hacer un ensayo con más de 5000 alumnos de escuelas de Cataluña con la participación de estudiantes y escuelas de arquitectura durante el trimestre de otoño.

· Deontología y compromiso ético. El contenido y los valores del compromiso ético vinculado a la actividad profesional en el nuevo entorno socioeconómico.

Ficha técnica del Congreso.

Organizador: COAC + 60 organizaciones

Fechas: de junio a noviembre 2016 (encuentro final 24 y 25 de noviembre)

Actos: más de 100 (se podrán consultar en la web)

Participantes: más de 8000

Director del Congreso: Roger Subirà

Comité científico: presidido por Oriol Bohigas[:gl]

Montaje de la Imagen del Congreso de Arquitectura en la fachada del edificio del Colegio Oficial de Arquitectos de Cataluña. © Fernando Gil
Montaxe da Imaxe do Congreso de Arquitectura na fachada do edificio do Colexio Oficial de Arquitectos de Cataluña. © Fernando Gil

A sustentabilidade, a rehabilitación do patrimonio construído, os procesos participativos, o dereito a unha vivenda digna ou o dereito a unha cidade equitativa, son algúns dos temas que xa se están debatendo no Congreso de Arquitectura 2016, que foi quentando motores as últimas semanas.

O Congreso, prolongarase ata novembro e será un espazo de encontro onde profesionais, cidadáns e institucións reflexionarán sobre un novo posicionamento da arquitectura para dar respostas aos retos sociais, ambientais e económicos.

Organizado polo ol.legi d’Arquitectes de Catalunya (COAC) e coa colaboración de máis de sesenta organizacións, para promover a participación, o congreso afástase do formato habitual destes acontecementos e combina un debate aberto en liña con encontros presenciais. Estará formado por un conxunto de accións que facilitarán compartir coñecemento, establecer ámbitos de debate e facilitar a difusión aos arquitectos, outros profesionais e o resto de cidadáns.

Os actos do congreso esténdense polo territorio catalán e desenvolveranse en sedes dos colexios profesionais, escolas de arquitectura, museos e outras institucións catalás. O encontro final, de dous días, terá lugar o 24 e 25 de novembro.

Coa implicación destas sesenta organizacións, asociacións, institucións e universidades, o Congreso xa logra o seu primeiro obxectivo, mobilizando a contorna da arquitectura para poñer en relevo conxuntamente os seus valores e establecer un compromiso con estes e coa sociedade.

Co Congreso de 2016, o COAC continúa unha tradición iniciada en 1931. Desde entón, en nove ocasiones organizouse un acontecemento desta natureza. O último Congreso celebrouse fai vinte anos, coordinado polo COAC e a Unión Internacional de Arquitectos (UIA), con gran éxito de participación.

Imagen del proyecto ganador del concurso abierto ¨dressing up¨del Espacio Congreso, en la Sede del Colegio Oficial de Arquitectos © A.Perich, R.Such y M.Neering
Imaxe do proxecto gañador do concurso aberto ¨dressing up¨do Espacio Congreso, na Sede do Colexio Oficial de Arquitectos © A.Perich, R.Such e M.Neering

Espazo Congreso, un punto de encontro.

O Espazo Congreso quere ser un punto de encontro entre o mundo físico e o mundo virtual da páxina web do Congreso e as redes sociais. Situado na planta baixa e no altillo do Colexio de Arquitectos de Cataluña, é un punto de encontro onde volver revivir os actos, interactuar a través das redes ou volvelos a debater. O Congreso é unha actividade extraordinaria respecto da actividade habitual do Colexio, e o proxecto gañador do concurso aberto, ¨dressing up¨, quere vestir de festa os espazos comúns do Colexio, deixando claro o carácter extraordinario do que ten que suceder nos próximos meses e convidando a todo o mundo a entrar, coñecelo e participar.

A adaptación foi o resultado dun concurso aberto o pasado mes de xuño e executado durante as últimas semanas por Ariadna Perich e Roger Such.

Algúns eventos do Congreso.

O Congreso quere construírse sobre un conxunto de miradas específicas a partir de máis de 100 eventos. Na web iranse atopando todos os actos, de entre os que destacamos:

· Presente e futuro da vivenda. 4 mesas redondas en paralelo e unha xornada de conclusións e posta en común. Funcionalidade, rehabilitación, eco-eficiencia e tecnoloxía son catro parámetros que permiten analizar a evolución da vivenda nos próximos anos. O reto é conseguir un correcto equilibrio entre estes catro aspectos sempre co obxectivo de garantir o acceso efectivo e o dereito social á vivenda.

· Educación da arquitectura. Os retos que afronta a arquitectura nas próximas décadas necesitan da complicidade de todo o mundo. Por iso é necesario introducir nos plans de estudo da escola infantil, primaria, secundaría etc… Nocións e coñecementos de arquitectura. Queremos discutir como e cando introducir estas ideas e facer un ensaio con máis de 5000 alumnos de escolas de Cataluña coa participación de estudantes e escolas de arquitectura durante o trimestre de outono.

· Deontoloxía e compromiso ético. O contido e os valores do compromiso ético vinculado á actividade profesional na nova contorna socioeconómica.

Ficha técnica do Congreso.

Organizador: COAC + 60 organizaciones

Fechas: de xuño a novembro 2016 (encontro final 24 e 25 de novembro)

Actos: máis de 100 (poderanse consultar na web)

Participantes: máis de 8000

Director do Congreso: Roger Subirà

Comité científico: presidido por Oriol Bohigas[:en]

Montaje de la Imagen del Congreso de Arquitectura en la fachada del edificio del Colegio Oficial de Arquitectos de Cataluña. © Fernando Gil
Assembly of the Image of the Congress of Architecture in the front of the building of the Architects’ Official College of Catalonia. © Fernando Gil

The sustainability, the rehabilitation of the constructed heritage, the participative processes, the right to a worthy housing or the right to an equitable city, are some of the topics that already are debated in the Architecture Congress 2016, which has been warming engines last weeks.

The Congress, it will extend until November and will be a space of meeting professional where, citizens and institutions will think about a new positioning of the architecture to give answers to the social, environmental and economic challenges.

Organized by the Col.legi d’Arquitectes de Catalunya (COAC) and with the collaboration of more than sixty organizations, to promote the participation, the congress moves away from the habitual format of these events and combines a debate opened on line with meetings attend them. It will be formed by a set of actions that they will facilitate to share knowledge, to establish areas of debate and to facilitate the diffusion to the architects, other professionals and the rest of citizens.

The acts of the congress spread over the Catalan territory and they will develop in headquarters of the professional colleges, schools of architecture, museums and other Catalan institutions. The final meeting, of two days, will take place on November 24 and 25.

With the implication of these sixty organizations, associations, institutions and universities, the Congress already achieves his first aim, mobilizing the environment of the architecture to put in relief together his values and to establish a commitment with these and with the company.

With the Congress of 2016, the COAC continues a tradition initiated in 1931. Since then, in nine occasions one has organized an event of this nature. The last Congress was celebrated twenty years ago, coordinated by the COAC and the Architects’ International Union (UIA), by great success of participation.

Imagen del proyecto ganador del concurso abierto ¨dressing up¨del Espacio Congreso, en la Sede del Colegio Oficial de Arquitectos © A.Perich, R.Such y M.Neering
Image of the winning project of the opened contest ¨dressing up¨del I Spread Congress, in the Headquarters of the Architects’ Official College © A.Perich, R.Such and M.Neering

Space Congress, a point of meeting.

The Space Congress wants to be a point of meeting between the physical world and the virtual world of the web page of the Congress and the social networks. Located in the ground floor and in the hillock of the Architects’ College of Catalonia, it is a point of meeting where to return to re-live through the acts, to interact across the networks or to turn them to debating. The Congress is an extraordinary activity with regard to the habitual activity of the College, and the winning project of the opened contest, ¨dressing up¨, wants to dress in holiday the common spaces of the College, clarifying the extraordinary character of what has to happen in the next months and inviting to the whole world to entering, to know and to inform it.

The adjustment has been the result of an opened contest last June and executed during the last weeks by Ariadna Perich and Roger Such.

Some events of the Congress.

The Congress wants to be constructed on a set of specific looks from more than 100 events. In the web they will be finding all the acts, of between that we stand out:

· Present and future of the housing. 4 round tables in parallel and a day of conclusions and put jointly. Functionality, rehabilitation, echo – efficiency and technology are four parameters that allow to analyze the evolution of the housing in the next years. The challenge is to obtain a correct balance between these four aspects always with the aim to guarantee the effective access and the social right to the housing.

· Education of the architecture. The challenges that the architecture confronts in the next decades need from the complicity of the whole world. Because of it it is necessary to introduce in the plans of study of the infantile, primary school, it would help etc… Notions and knowledge of architecture. We want to discuss how and when to introduce these ideas and to do a test with more than 5000 pupils of schools of Catalonia with the students’ participation and schools of architecture during the autumn quarter.

· Business ethics and ethical commitment. The content and the values of the ethical commitment linked to the professional activity in the new socioeconomic environment.

Specification sheet of the Congress.

Organizer: COAC + 60 organizations

Date: from June to November, 2016 (final meeting on November 24 and 25)

Acts: more than 100 (they will be able to consult in the web)

Participants: more than 8000

The director of the Congress: Roger Subirà

Scientific committee: presided by Oriole Bohigas[:]

[:es]Casa Gato | Martín Dulanto Sangalli[:gl]Casa Gato | Martín Dulanto Sangalli[:en]Gato House | Martín Dulanto Sangalli[:]

[:es]

casa gato_07_ext03

La casa se plantea como una gran caja blanca la cual se le han realizado una serie de destajos verticales que, vistos en conjunto, generan una textura. Esta “caja blanca” se apoya sobre una base de concreto expuesto de color gris que nos sirve para ocultar todas las ventanas de los ambientes del sótano.

La casa cuenta con 3 fachadas, y el tratamiento de cada una de ellas exprésalo que hay en su interior. La fachada principal se plantea totalmente abierta para que los ambientes sociales tengan una vista completa hacia el horizonte. La fachada lateral muestra una transición “de lo abierto hacia lo cerrado”, pues va de la zona social (derecha) hacia la zona privada de la casa (izquierda). Finalmente, la fachada posterior, detrás de la cual se encuentra un baño y la zona de servicio, se plantea como un muro opaco, totalmente cerrado hacia el exterior.

La integración y la flexibilidad son 2 temas explorados en este proyecto.

Por un lado, en el primer nivel, la zona social se plantea como un único gran espacio, donde todos sus ambientes están no sólo totalmente integrados entre sí, al no haber ningún muro que los divida. De esta manera no sólo los ambientes se perciben más amplios de lo que realmente son, sino que, además, el usuario tiene la flexibilidad de poder mover los muebles y usar este gran espacio de planta libre de acuerdo a sus necesidades. Esto mismo sucede en el sótano, donde la sala de estar y el patio también se integran por completo con tan sólo deslizar unas mamparas corredizas.

Por otro lado, prescindimos de todo tipo de apoyos verticales que pudieran bloquear la vista desde la zona social hacia el horizonte, para, de esta manera, integrar al usuario visualmente con la naturaleza del entorno. Para lograr esto, utilizamos una viga que, al estar en voladizo, permite mantener abierta la esquina del proyecto.

Es importante resaltar la importancia del patio central, el cual ha se concibe como el corazón del proyecto, teniendo 3 importantes funciones.

En primer lugar, dar una vista agradable de la naturaleza desde la zona social. En segundo lugar, Iluminar y ventilar, a través de él, a los ambientes ubicados en el sótano.

Finalmente, en tercer lugar, separar al dormitorio principal con respecto de la zona social, dándole no sólo privacidad, sino una agradable vista.

La casa cuenta con los siguientes ambientes:

1. Sótano: Cuatro dormitorios, cada uno con su propio baño y dos de ellos con un patio con ventilación natural, un patio de doble altura que brinda luz y ventilación al sótano; una sala de estar y unas escaleras que conectan el sótano con el primer nivel.

2. Planta primer nivel: piscina; terraza y parrilla al aire libre; un gran espacio que contiene el comedor y la sala; un núcleo de servicios donde se encuentra la cocina, un depósito, la lavandería/tendal, el dormitorio y baño de servicios; el dormitorio y baño principal.

Obra: Casa Gato
Arquitecto: Martín Dulanto Sangalli.
Encargado del proyecto: Miguel Gutierrez.
Colaboradores: Raúl Montesinos, Emilio Jordán, Belén Desmaison.
Ubicación: Club las Arenas, Asia. Lima – Perú.
Área del terreno: 225m2.
Construcción: Taller 33 (Amelia Gómez Sánchez).
Ingeniero estructural: Jorge Avendaño.
Paisajismo: Cecilia Krebs
Año de construcción: 2014.
Fotografías: Juan Solano.
+ martindulanto.com

[:gl]

casa gato_07_ext03

A casa exponse como unha gran caixa branca a cal se lle realizaron unha serie de destajos verticais que, vistos en conxunto, xeran unha textura. Esta «caixa branca» apóiase sobre unha base de concreto exposto de cor gris que nos serve para ocultar todas as xanelas dos ambientes do soto.

A casa conta con 3 fachadas, e o tratamento de cada unha delas exprésao que hai no seu interior. A fachada principal exponse totalmente aberta para que os ambientes sociais teñan unha vista completa cara ao horizonte. A fachada lateral mostra unha transición «do aberto cara ao pechado», pois vai da zona social (dereita) cara á zona privada da casa (esquerda). Finalmente, a fachada posterior, detrás da cal se atopa un baño e a zona de servizo, exponse como un muro opaco, totalmente pechado cara ao exterior.

A integración e a flexibilidade son 2 temas explorados neste proxecto.

Por unha banda, no primeiro nivel, a zona social exponse como un único gran espazo, onde todos os seus ambientes están non só totalmente integrados entre si, ao non haber ningún muro que os divida. Desta maneira non só os ambientes percíbense máis amplos do que realmente son, senón que, ademais, o usuario ten a flexibilidade de poder mover os mobles e usar este gran espazo de planta libre de acordo ás súas necesidades. Isto mesmo sucede no soto, onde a sala de estar e o patio tamén se integran por completo con tan só deslizar uns biombos corredizas.

Doutra banda, prescindimos de todo tipo de apoios verticais que puidesen bloquear a vista desde a zona social cara ao horizonte, para, desta maneira, integrar ao usuario visualmente coa natureza da contorna. Para lograr isto, utilizamos unha viga que, ao estar en voladizo, permite manter aberta a esquina do proxecto.

É importante resaltar a importancia do patio central, o cal ha concíbese como o corazón do proxecto, tendo 3 importantes funcións.

En primeiro lugar, dar unha vista agradable da natureza desde a zona social. En segundo lugar, Iluminar e ventilar, a través del, aos ambientes situados no soto.

Finalmente, en terceiro lugar, separar ao dormitorio principal con respecto da zona social, dándolle non só privacidade, senón unha agradable vista.

A casa conta cos seguintes ambientes:

1. Soto: Catro dormitorios, cada un co seu propio baño e dous deles cun patio con ventilación natural, un patio de dobre altura que brinda luz e ventilación ao soto; unha sala de estar e unhas escaleiras que conectan o soto co primeiro nivel.

2. Planta primeiro nivel: piscina; terraza e grella ao aire libre; un gran espazo que contén o comedor e a sala; un núcleo de servizos onde se atopa a cociña, un depósito, a lavandería/tendal, o dormitorio e baño de servizos; o dormitorio e baño principal.

Obra: Casa Gato
Arquitecto: Martín Dulanto Sangalli.
Encargado del proyecto: Miguel Gutierrez.
Colaboradores: Raúl Montesinos, Emilio Jordán, Belén Desmaison.
Ubicación: Club las Arenas, Asia. Lima – Perú.
Área del terreno: 225m2.
Construcción: Taller 33 (Amelia Gómez Sánchez).
Ingeniero estructural: Jorge Avendaño.
Paisajismo: Cecilia Krebs
Año de construcción: 2014.
Fotografías: Juan Solano.
+ martindulanto.com

[:en]

casa gato_07_ext03

The house appears as a great white box which there have been realized a series of vertical pieceworks that, seen as a whole, generate a texture. This «white box» rests on a base of concretly exposed of gray color that serves us to conceal all the windows of the environments of the basement.

The house possesses 3 fronts, and the treatment of each one of them express it that it is in his interior. The main face appears totally opened in order that the social environments have a complete sight towards the horizon. The lateral front shows a transition «of the opened towards the closed thing», since it goes of the social (right) zone towards the zone deprived of the (left) house. Finally, the later front, behind which one finds a bath and the zone of service, appears as an opaque wall totally closed towards the exterior.

The integration and the flexibility are 2 topics explored in this proyecto.detrás of which one finds a bath and the zone of service, it appears as an opaque wall totally closed towards the exterior.

On the one hand, in the first level, the social zone appears as an only one great space, where all his environments are not only totally integrated between yes, on there having been no wall that divides them. Hereby not only the environments are perceived more wide than really they are, but, in addition, the user has the flexibility of being able to move the furniture and use this great space of free plant of agreement to his needs. This itself happens in the basement, where the room of being and the court also they join completely in spite of just sliding a few sliding screens.

On the other hand, we do without all kinds of vertical supports that could block the sight from the social zone towards the horizon, hereby, integrate the user visually with the nature of the environment. To achieve this, we use a girder that, on having been in projecting, allows to keep the corner of the project opened.

It is important to highlight the importance of the central court, which has is conceived as the heart of the project, having 3 important functions.

First, to give an agreeable sight of the nature from the social zone. Secondly, To illuminate and to ventilate, across him, to the environments located in the basement.

Finally, thirdly, to separate to the principal bedroom with respect of the social zone, giving him not only privacy, but an agreeable sight.

The house possesses the following environments:

1. Basement: Four bedrooms, each one with his own bath and two of them with a court with natural ventilation, a court of double height that offers light and ventilation to the basement; a room of being and a few stairs that connect the basement with the first level.

2. The first level: swimming pool; terrace and gridiron outdoors; a great space that contains the dining room and the room; a core of services where one finds the kitchen, a warehouse, the lavandería/tendal, the bedroom and bath of services; the bedroom and principal bath.

Work: Gato House
Architect: Martín Dulanto Sangalli.
Project manager: Miguel Gutierrez.
Collaborators: Raúl Montesinos, Emilio Jordán, Belén Desmaison.
Location: Club las Arenas, Asia. Lima – Perú.
Area of the area: 225m2.
Construction: Taller 33 (Amelia Gómez Sánchez).
Structural engineer: Jorge Avendaño.
Landscape painting: Cecilia Krebs
Year: 2014.
Photography: Juan Solano.
+ martindulanto.com

[:]

[:es]Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires[:gl]Guía arqi de arquitectura de Bos Aires[:en]arqi architecture Guide of Buenos Aires[:]

[:es]

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 01

Se presentó la primera Guía interactiva de arquitectura de Buenos Aires en soporte digital geo-refenciado (GPS), accesible desde distintos tipos de terminales (tablets, smartphones, etc.) en formato App. Esta primera edición contiene los 100 edificios imprescindibles de la arquitectura de la ciudad, con sus datos básicos: ubicación, imágenes y descripción sintética. Una selección de lo mejor de nuestro patrimonio desde la arquitectura de la colonia, pasando por las influencias parisina e inglesa hasta los más destacados ejemplos de la moderna arquitectura argentina.

Amigable de principio a fin.

La App fue diseñada y construida pensando en usuarios especializados y no especializados. Formados en arquitectura o no. Y sus contenidos, tanto descriptivos como informativos, como así también todas las fotografías que contiene han sido realizadas especialmente para este proyecto.

La flamante Guía arqi es la primera en su tipo en la Argentina. Es un proyecto de la Sociedad Central de Arquitectos | SCA y su Museo de Arquitectura y Diseño | MARQ. Su realización contó el apoyo del Programa de Mecenazgo Cultural del Ministerio de Cultura de la Ciudad de Buenos Aires.

La App está disponible para formato iOS y Android, en sus respectivas tiendas, se puede descargar en forma gratuita y puede usarse en idioma español, inglés o portugués. También se podrá consultar, y hacer crecer a nivel de toda la Argentina, con las contribuciones de los usuarios, desde su plataforma web.

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 02

Diversas entradas a la mejor arquitectura.

Por autores. A través de un abecedario y/o de un buscador, la Guía permite acceder a la obra de los arquitectos más importantes, del siglo XIX, XX y XXI.

Cada obra catalogada cuenta con: el nombre del edificio, año de realización, descripción, su estado de conservación, si el edificio está abierto o no a visitas, fotografías inéditas del mismo, un mapa interactivo e información, que corre sobre Google maps, sobre cómo llegar, en auto, a pie o en transporte público, desde la ubicación en la que el usuario se encuentra; con la distancia y el tiempo de viaje en cada caso.

Para que la experiencia sea completa, cada presentación cuenta con una sección de tips en la que se brinda al usuario información sobre cómo y desde dónde observar el edificio. O qué detalle apreciar de la obra. También brinda consejos sobre qué opciones de interés hay en las cercanías.  

Cercanos es tal vez la forma de usar la guía de manera más interactiva e innovadora ya que posiciona los edificios que se encuentran cerca de tu ubicación en tiempo real, al estar geo-ireferenciado.

Otra forma de acceder a este fascinante universo patrimonial y arquitectónico es a través de las Obras.  Allí la búsqueda se realiza por edificio, por década, o ingresando el nombre del mismo.

Con el fin de ayudar a los usuarios en el uso del tiempo para que puedan apreciar y disfrutar de los edificios y de los lugares de interés que ofrece la ciudad, la Guía arqi cuenta con ocho imperdibles recorridos por los barrios más emblemáticos de Buenos Aires.

Cada uno tiene una descripción del mismo, una sección de tips para aprovechar mientras se realiza la caminata y la duración aproximada. Un mapa señalizado con el itinerario propuesto y los principales atractivos de la zona completa la información.

· Recorrido 1) Entorno Recoleta

· Recorrido 2) Eje Av. Alvear- Plaza San Martín

· Recorrido 3) Eje Av Figueroa Alcorta- Palermo

· Recorrido 4) Microcentro

· Recorrido 5) Del Teatro Colón al Congreso

· Recorrido 6) Parque Lezama- La Boca

· Recorrido 7) Barrio de Belgrano

· Recorrido 8) Monserrat – San Telmo

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 03

Para quienes quieren tener una mirada global de los edificios catalogados en la Guía y su localización geográfica, la plataforma cuenta con un mapa digital señalizado y desplegable, de ágil lectura en el que se pueden identificar los edificios, su posición y acceder a la información disponible sobre ellos.

Para que la mirada y preferencias de los usuarios también estén presentes, la Guía cuenta con una herramienta de calificación de cada obra (¿Que te pareció?); de esta manera con cada voto se conforma la sección llamada Los usuarios recomiendan en la que éstos destacan y ponderar edificios y obras.

[:gl]

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 01

Presentouse a primeira Guía interactiva de arquitectura de Buenos Aires en soporte dixital geo-refenciado (GPS), accesible desde distintos tipos de terminais (tablets, smartphones, etc.) en formato App. Esta primeira edición contén os 100 edificios imprescindibles da arquitectura da cidade, cos seus datos básicos: localización, imaxes e descrición sintética. Unha selección do mellor do noso patrimonio desde a arquitectura da colonia, pasando polas influencias parisiense e inglesa ata os máis destacados exemplos da moderna arquitectura arxentina.

Amigable de principio a fin.

A App foi deseñada e construída pensando en usuarios especializados e non especializados. Formados en arquitectura ou non. E os seus contidos, tanto descritivos como informativos, como así tamén todas as fotografías que contén foron realizadas especialmente para este proxecto.

A flamante Guía arqi é a primeira no seu tipo na Arxentina. É un proxecto da Sociedade Central de Arquitectos | SCA e o seu Museo de Arquitectura e Deseño | MARQ. A súa realización contou o apoio do Programa de Mecenado Cultural do Ministerio de Cultura da Cidade de Buenos Aires.

A App está dispoñible para formato iOS e Android, nas súas respectivas tendas, pódese descargar en forma gratuíta e pode usarse en idioma español, inglés ou portugués. Tamén se poderá consultar, e facer crecer a nivel de toda a Arxentina, coas contribucións dos usuarios, desde a súa plataforma web.

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 02

Diversas entradas á mellor arquitectura.

Por autores. A través dun abecedario e/ou dun buscador, a Guía permite acceder á obra dos arquitectos máis importantes, do século XIX, XX e XXI.

Cada obra catalogada conta con: o nome do edificio, ano de realización, descrición, o seu estado de conservación, se o edificio está aberto ou non a visitas, fotografías inéditas do mesmo, un mapa interactivo e información, que corre sobre Google maps, sobre como chegar, en auto, a pé ou en transporte público, desde a localización na que o usuario se atopa; coa distancia e o tempo de viaxe en cada caso.

Para que a experiencia sexa completa, cada presentación conta cunha sección de tips na que se brinda ao usuario información sobre como e desde onde observar o edificio. Ou que detalle apreciar da obra. Tamén brinda consellos sobre que opcións de interese hai nas proximidades.

Próximos é talvez a forma de usar a guía de maneira máis interactiva e innovadora xa que sitúa os edificios que se atopan preto da túa localización en tempo real, ao estar geo-ireferenciado.

Outra forma de acceder a este fascinante universo patrimonial e arquitectónico é a través das Obras. Alí a procura realízase por edificio, por década, ou ingresando o nome do mesmo.

Co fin de axudar aos usuarios no uso do tempo para que poidan apreciar e gozar dos edificios e dos lugares de interese que ofrece a cidade, a Guía arqi conta con oito imperdibles percorridos polos barrios máis emblemáticos de Buenos Aires.

Cada un ten unha descrición do mesmo, unha sección de tips para aproveitar mentres se realiza a camiñada e a duración aproximada. Un mapa sinalizado co itinerario proposto e os principais atractivos da zona completa a información.

· Percorrido 1) Entorno Recoleta

· Percorrido 2) Eixe Av. Alvear- Praza San Martín

· Percorrido 3) Eixe Av Figueroa Alcorta- Palermo

· Percorrido 4) Microcentro

· Percorrido 5) Do Teatro Colón al Congreso

· Percorrido 6) Parque Lezama- La Boca

· Percorrido 7) Barrio de Belgrano

· Percorrido 8) Monserrat – San Telmo

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 03

Para quen quere ter unha mirada global dos edificios catalogados na Guía e a súa localización xeográfica, a plataforma conta cun mapa dixital sinalizado e despregable, de áxil lectura no que se poden identificar os edificios, a súa posición e acceder á información dispoñible sobre eles.

Para que a mirada e preferencias dos usuarios tamén estean presentes, a Guía conta cunha ferramenta de cualificación de cada obra (Que che pareceu?); desta maneira con cada voto confórmase a sección chamada Os usuarios recomendan na que estes destacan e ponderar edificios e obras.

[:en]

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 01

There appeared the first interactive Guide of architecture of Buenos Aires in digital support geo-refenciado (GPS), accessible from different types of terminuses (tablets, smartphones, etc.) in format App. This first edition contains 100 indispensable buildings of the architecture of the city, with his key data: location, images and synthetic description. A selection of the better of our heritage from the architecture of the colony, happening for the influences Parisian and English up to the most out-standing examples of the modern Argentine architecture.

Amicable through.

The App was designed and constructed thinking about specialized and not specialized users. Formed in architecture or not. And his contents, both descriptive and informative, since like that also all the photographies that it contains have been realized specially for this project.

The flaming Guide arqi is the first one in his type in the Argentina. It is a project of the Architects’ Central Company | SCA and his Museum of Architecture and Design | MARQ. His accomplishment counted the support of the Program of Cultural Patronage of the Department of Culture of the City of Buenos Aires.

The App is available for format iOS and Android, in his respective shops, can disburden in free form and can be used in Spanish language, Englishman or Portuguese. Also it will be possible consult, and make grow to level of the whole Argentina, with the contributions of the users, from his web platform.

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 02

Diverse income to the best architecture.

For authors. Across an alphabet and / or of a seeker, the Guide allows to accede to the work of the most important architects, of the 19th century, the XX and XXIst.

Every catalogued work counts with: the name of the building, year of accomplishment, description, his condition of conservation, if the building is opened or not to visits, unpublished photographies of the same one, an interactive map and information, which runs on Google maps, on how to come, in car, afoot or in public transport, from the location in which the user is; with the distance and the time of trip in every case.

In order that the experience is complete, every presentation possesses a section of tips in the one that offers to herself to the user information about how and from where observing the building. Or what detail to estimate of the work. Also it offers advices on what options of interest it is in the surroundings.

Nearby is maybe the way of using the most interactive guide of way and innovative since it positions the buildings that they find near your real time location, on having been geo-ireference.

It forms other one of acceding to this fascinating patrimonial and architectural universe is across the Works. There the search is realized by building, by decade, or depositing the name of the same one.

In order to help the users in the use of the time in order that they could estimate and enjoy the buildings and of the places of interest that offers the city, the Guide arqi possesses eight safety pins crossed by the most emblematic neighborhoods of Buenos Aires.

Each one has a description of the same one, a section of tips to be useful while realizes the trek and the approximate duration. A map put up signs with the proposed itinerary and the principal attractions of the zone it completes the information.

· Rute 1) Entorno Recoleta

· Rute 2) Eje Av. Alvear- Plaza San Martín

· Rute 3) Eje Av Figueroa Alcorta- Palermo

· Rute 4) Microcentro

· Rute 5) Del Teatro Colón al Congreso

· Rute 6) Parque Lezama- La Boca

· Rute 7) Barrio de Belgrano

· Rute 8) Monserrat – San Telmo

Guía arqi de arquitectura de Buenos Aires 03

For whom they want to have a global look of the buildings catalogued in the Guide and his geographical location, the platform possesses a digital put up signs and drop-down map, of agile reading in that the buildings, his position can be identified and accede to the available information about they.

In order that the look and preferences of the users also are present, the Guide possesses a tool of qualification of every work (that seemed to you?); hereby to every vote the called section conforms The users recommend in that these stand out and to weight buildings and works.

Para que la mirada y preferencias de los usuarios también estén presentes, la Guía cuenta con una herramienta de calificación de cada obra (¿Que te pareció?); de esta manera con cada voto se conforma la sección llamada Los usuarios recomiendan en la que éstos destacan y ponderar edificios y obras.

[:]

[:es]Una mañana en Can Lis | José Antonio Sumay Rey[:gl]Unha mañá en Can Lis | José Antonio Sumay Rey[:en]One morning in Can Lis | José Antonio Sumay Rey[:]

[:es]

Can-Lis-01 ©-José-Antonio-Sumay-Rey
Can Lis | José Antonio Sumay Rey

Se trate de una casa, de las estrellas o del desierto, lo que constituye su belleza es invisible.”

El principito

Antoine de Saint-Exupéry

El pasado verano, acompañado de mi familia, pude visitar Can Lis, la casa que Jørn Utzon se construyó en las inmediaciones de Porto Petro, Mallorca. Can Lis es una de las cuatro casas proyectadas para él y su familia y que componen una maravillosa serie que expresa el sentido del habitar utzoniano en épocas y lugares bien diferentes: desde su primera casa en Hellebæk (Dinamarca, 1952) pasando por su proyecto de Bayview (Australia, 1964) hasta las dos casa de Mallorca Can Lis (1972) y Can Feliz (1994).

Situada en un espectacular emplazamiento al borde del mar, Can Lis es la más poética y radical de todas ellas y su razón de ser hay que buscarla necesariamente en tierras muy lejanas. En 1957 a los 38 años de edad, Utzon se convierte en un arquitecto de fama mundial al ganar el concurso internacional de la Ópera de Sídney. Pero la construcción de su hermosa propuesta para la bahía de Sídney distó mucho de ser un camino de rosas. Las formas de la Ópera nacieron de su sensibilidad, imaginación y su gran intuición constructiva; eran un desafío a la convención y a la tecnología del momento. Utzon tuvo que desarrollar una geometría y una construcción para hacer realidad esta arquitectura que estaba concebida como un gran desafío arquitectónico.1 Pero una campaña política populista, sustentada en la crítica al carácter experimental de esta arquitectura y al meticuloso proceso de investigación de Utzon, fuerza la amarga renuncia del arquitecto danés que abandonaría Australia en la primavera de 1966 para no volver jamás.

En Sídney, Utzon refuerza la idea de la arquitectura como una experiencia sensible y humana surgida del ámbito de la imaginación y la fantasía. Para él la misión del arquitecto debe ser encontrar la liberación de esas fuerzas creativas interiores; dominar la tecnología para construir los sueños. El resultado es la “arquitectura aditiva” que pretende dar respuesta a las necesidades humanas agrupando los elementos constructivos proporcionados por la industria en patrones de crecimiento orgánico. La idea es alejarse de la casa como una caja de tamaño predeterminado y compartimentada convencionalmente, por el contrario se busca una combinación de elementos o piezas que respondan a las necesidades humanas. Basada en este principio aditivo Utzon proyecta su vivienda en Bayview, cerca de Sídney, que finalmente no llegará a ser construida.

Can-Lis-02-©-José-Antonio-Sumay-Rey
Can Lis | José Antonio Sumay Rey

A su regreso de Australia, Utzon y su mujer Lis, escultora, encuentran una magnífica parcela sobre los acantilados de la costa este de Mallorca. Encajada entre el borde del mar y el camino posterior Can Lis es una casa que se disgrega en cuatro volúmenes articulados por medio de muros y patios. La primera pieza es un gran patio porticado abierto al mar para la vida al aire libre, el segundo volumen es un espacio para estar en torno al fuego y a las vistas que penetran por unas troneras acristaladas. Los volúmenes tercero y cuarto son los dormitorios que cuentan con unos pequeños porches vinculados a las estancias. Estos cuatro elementos apenas tienen como unión el muro posterior que limita con el camino y sirve de guía al corredor al aire libre que conecta todas las piezas. En continuidad con los proyectos precedentes, la idea del muro como elemento generador de la casa ya había sido estudiado por Utzon en su primera casa en Hellebæk (Dinamarca, 1952) mientras que la fragmentación volumétrica por usos y la modularidad constructiva se había desarrollado en el proyecto de Bayview (Australia, 1964).

Can Lis se proyecta con el paisaje y la luz como elemento esencial. La presencia del mar es tan rotunda que Utzon estima que no es necesario añadirle a la casa decoración alguna y, como mobiliario, sólo dispone unos sencillos bancos construidos con piedra de marés y revestidos con azulejos locales. Al visitar la casa uno es consciente de la voluntad de Utzon de hacer una arquitectura que sea la justa expresión de las necesidades esenciales del hombre, tanto materiales como espirituales.

Can Lis pertenece a la escala humana, su monumentalidad responde más a la pureza de sus espacios que a sus proporciones y dimensiones. Can Lis es la respuesta a un sentido del habitar que entiende la vida como un conjunto de pequeños actos: andar, estar de pie, sentarse, tumbarse, disfrutar del sol y del agua. Al visitarla se aprecia lo poco que se necesita para habitarla, apenas unos libros y algún objeto personal.

Can-Lis-03-©-José-Antonio-Sumay-Rey
Can Lis | José Antonio Sumay Rey

Es en esta renuncia a lo accesorio donde reside la atemporalidad de Can Lis; a cada paso uno tiene la sensación de pertenecer a un espacio difícilmente asimilable a una época. Esta atemporalidad no se puede definir, según Norberg Schulz, como una abstracta sensación de no pertenecer a ningún periodo histórico sino como algo eterno que forma parte del lugar. Es Can Lis un magnífico ejemplo de arquitectura clásica, entendiendo el clasicismo no como una mera cuestión formal o de estilo sino como una voluntad de permanencia, de eternidad y que, en este caso, no proviene del natural viaje por las orillas del Mediterráneo, entre el oriente de Grecia y la isla de Mallorca, sino que recorre Europa desde el renacimiento italiano y las villas de Palladio hasta la obra de sus maestros Erik Gunnar Asplund y Alvar Aalto.

Can Lis surge como síntesis entre el paisaje y el modesto pero esencial sentido del habitar utzoniano, cuya voluntad de sincera sencillez se traslada al proceso constructivo. Al contrario que en la Ópera de Sídney y su laborioso proceso de proyecto y ejecución de obra, en Mallorca Utzon acorta el tránsito entre la idea y su materialización, entre el pensamiento y la obra. Se construye con lo justo y lo necesario desarrollándose simultáneamente proyecto y obra con un reducido número de planos iniciales y maquetas a escala real. El arquitecto, con su familia, decidía en el lugar la disposición y altura de los muros, la forma de los huecos o el sitio apropiado para sentarse; todo esto se materializaba gracias a la estrecha colaboración con un constructor local a quién Utzon explicaba en un bar, con terrones de azúcar, la forma del proyecto.

Como había visto en sus viajes por México o Marruecos, Utzon recupera en Can Lis una tradición constructiva en armonía con el lugar y sus materiales. Los muros y columnas de la casa son de una fábrica toscamente rejuntada de piedra de marés; con esta arenisca se ha construido en la isla de Mallorca desde la catedral de Palma hasta los característicos marges, muros de mampostería seca que se utilizan en toda las isla tanto para delimitar propiedades como muros de contención y abancalamientos. Los pavimentos y muros interiores son de piedra de Santanyí, también una arenisca local pero más dura y oscura. La piedra se coloca sin tratamientos superficiales, según sale del proceso de corte: se pueden apreciar con claridad en toda la casa las marcas del aserrado en los sillares. Los forjados se realizan con viguetas prefabricadas sobre las que apoyan unas bovedillas cerámicas. Las cubiertas son planas y la teja árabe se utiliza como remate de los muros, detalle que Utzon había incorporado de la arquitectura tradicional china.2 Las carpinterías exteriores son de pino norte mallorquín. En resumen, la procedencia de los materiales se puede rastrear en un radio de unos pocos kilómetros.

Can-Lis-04-©-José-Antonio-Sumay-Rey
Can Lis | José Antonio Sumay Rey

Gracias a Can Lis y su construcción tradicional Utzon regresa de la odisea de Sídney determinada por las polémicas y las complejidades técnicas y económicas a esta Ítaca mallorquina que con los años se convertiría en su hogar. Desde 1973 Can Lis fue la casa de vacaciones de Jørn Utzon y su familia y allí siguieron viviendo cuando aumentaron los períodos de estancia en la isla. Pero en 1983, al convertirse en residentes permanentes en Mallorca, reconsideran su idea inicial de construir una casa en el interior de la isla; será su cuarta casa, Can Feliz.

Can Feliz se localiza en una parcela que los Utzon habían adquirido en Felanitx a su regreso de Australia. Las primeras propuestas son de 1972, pero problemas legales impiden finalmente su ejecución y es entonces cuando se deciden a construir Can Lis. Finalizada en 1994, esta es una vivienda más grande con mayores servicios y comodidades pero también con una luminosidad y unas vistas más matizadas. A pesar de ser 20 años más moderna Utzon utiliza los mismos sistemas constructivos que en Can Lis con la excepción de la cubierta en la que opta por una solución más tradicional de planos inclinados con teja árabe.

De las razones para el abandono de Can Lis quizás la más difundida es que debido a su fácil acceso se veía invadida con frecuencia por amantes de la arquitectura impidiendo de esta manera la debida privacidad del arquitecto y su familia. Pero, como reconocería el propio Utzon, la arquitectura y el paisaje fueron las verdaderas causas de este abandono:

La dejamos por la luz. La intensidad luminosa por el mar era demasiado fuerte”.3

Can-Lis-05-©-José-Antonio-Sumay-Rey
Can Lis | José Antonio Sumay Rey

La presencia del mar y la luz es tan rotunda en Can Lis que uno entiende esta necesidad de buscar, con Can Feliz, la suavidad de los paisajes interiores de la isla y una menor exposición al sol del Mediterráneo.

Al construirse la nueva casa, Can Lis queda como residencia de verano para sus hijos y nietos. En la actualidad, la Fundación Utzon es la propietaria de la vivienda y gestiona un programa de estancias y visitas que permiten, en determinados días, su apertura al público. La restauración de la casa realizada en el 2011 buscó recuperar la idea original de Utzon en todos los espacios de la vivienda.

Can Lis, en su modesta construcción, permanece sobre los acantilados de la isla de Mallorca como un canto a una arquitectura exacta y poética bajo el intenso sol del Mediterráneo. Una visita a la obra de Utzon que, en estos tiempos de cambio y excesos, es más imprescindible que nunca.

Can-Lis-06-©-José-Antonio-Sumay-Rey
Can Lis | José Antonio Sumay Rey

José Antonio Sumay Rey. Doctor Arquitecto
Julio de 2016, A Coruña

Notas:

1. “Me gusta ser absolutamente moderno y trabajar en el límite de lo posible”. Declaraciones de Jorn Utzon en el programa Omnibus de la televisión australiana ABC.

2. Norberg Schulz, Christian. «Jorn Utzon and the primordial». En Utzon Mallorca de Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Copenhagen: The danish architectural press, 1996

3. Entrevista El País

BIBLIOGRAFÍA.

Fromonot, Françoise. Utzon Jorn, The Sydney Opera House. Milan: Electa, 2000

Ferrer Forés, Jaime J. Jorn utzon. Obras y proyectos. Barcelona: Gustavo Gili, 2006

Puente, Moisés (ed.). Jorn utzon. Conversaciones y otros escritos. Barcelona: Gustavo Gili, 2010

Keding, Martin (ed.). Utzon’s own houses. Copenhagen: The danish architectural press, 2004

Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Utzon Mallorca. Copenhagen: The danish architectural press, 1996

Norberg Schulz, Christian. «Jorn Utzon and the primordial». En Utzon Mallorca de Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Copenhagen: The danish architectural press, 1996

 [:gl]

Can-Lis-01 ©-José-Antonio-Sumay-Rey

Trátese dunha casa, das estrelas ou do deserto, o que constitúe a súa beleza é invisible.

O principito

Antoine de Saint-Exupéry

O verán pasado, acompañado da miña familia, puiden visitar Can Lis, a casa que Jørn Utzon construíu nos arredores  de Porto Petro, Mallorca. Can Lis é una das catro casas proxectadas para el e a sua familia e que compoñen una marabillosa serie que expresa o sentido do habitar utzoniano en épocas e lugares ben diferentes: desde a súa primeira casa en Hellebæk (Dinamarca, 1952) pasando polo seu proyecto de Bayview (Australia, 1964) ata as duas casas Mallorca,  Can Lis (1972) e Can Feliz (1994).

Situada nun espectacular emprazamiento na beira do mar, Can Lis é a mais poética e radical de todas elas e a súa razón de ser hai que buscala necesariamente en terras moi lonxanas. En 1957 aos 38 años de idade, Utzon convértese nun arquitecto de fama mundial ao gañar o concurso internacional da Ópera de Sídney. Pero a construción da súa fermosa proposta para a baía de Sídney distou moito de ser un camiño de rosas. As formas da Ópera naceron da sua sensibilidade, imaxinación e a sua grande intuición contrutiva; eran un desafío á convención e a tecnoloxía do seu momento. Utzon tivo que desenvolver unha xeometría e una construción para facer realidade esta arquitectura que estaba concibida como un gran desafío arquitectónico.1 Pero unha campaña política populista, sustentada na crítica ao carácter experimental desta arquitectura e ao meticuloso proceso de investigación de Utzon, forza a amarga renuncia do arquitecto danés que abandonaría Australia na primavera de 1966 para no volver nunca mais.

En Sídney, Utzon reforza a idea da arquitectura como una experiencia sensible e humana xurdida do ámbito da imaxinación e a fantasía. Para el a misión do arquitecto debe ser encontrar a liberación desas forzas creativas interiores; dominar a tecnoloxía para construír os seus soños. O resultado é a “arquitectura aditiva” que pretende dar respostas ás necesidades humanas agrupando os elementos construtivos proporcionados pola industria en patróns de crecemento orgánico. A idea é afastarse da casa como una caixa de tamaño predeterminado e compartimentada convencionalmente, ao contrario búscase unha combinación de elementos ou pezas que respondan ás necesidades humanas. Baseada neste principio aditivo Utzon proxecta a súa vivenda en Bayview, preto de Sídney, que finalmente no chegará a ser construída.

Can-Lis-02-©-José-Antonio-Sumay-Rey

Ao seu regreso de Australia, Utzon e a súa dona Lis, escultora, encontran unha magnífica parcela sobre os cantís da costa este de Mallorca. Encaixada entre o borde do mar e o camiño posterior Can Lis é unha casa que se disgrega en catro volumes articulados por medio de muros e patios. A primeira peza é un gran patio porticado aberto ao mar para a vida o aire libre, o segundo volume é un espazo para estar ao redor do lume e as vistas que penetran por unhas troneiras acristaladas. Os volumes terceiro e cuarto son os dormitorios que contan cuns pequenos soportais vinculados ás estancias. Estes catro elementos apenas teñen como unión o muro posterior que limita co camiño e serve de guía ao corredor ao aire libre que conecta todas as pezas. En continuidade cos proxectos precedentes, a idea do muro como elemento xerador da casa xa fora estudado por Utzon na súa primera casa en Hellebæk (Dinamarca, 1952) mentres que a fragmentación volumétrica por usos e a modularidade construtiva desenvolverase no proxecto de Bayview (Australia, 1964).

Can Lis proxectase coa paisaxe e a luz como elemento esencial. A presenza do mar é tan rotunda que Utzon estima que non é necesario engadirlle á casa decoración algunha e, como mobiliario, só dispon duns sinxelos bancos construídos con pedra de marés e revestidos con azulexos locais. Ao visitar a casa un é consciente da vontade de Utzon de facer unha arquitectura que sexa a xusta expresión das necesidades esenciais do home, tanto materiais como espirituais.

Can Lis pertence á escala humana, a súa monumentalidade responde mais á pureza dos seus espazos que as súas proporcións e dimensións. Can Lis é a resposta a un sentido de habitar que entende a vida como un conxunto de pequenos actos: andar, estar de pe, sentarse, deitarse, desfrutar do sol e mais da auga. Ao visitala entendese o pouco que se necesita para habitala, apenas uns libros e algún obxecto persoal.

Can-Lis-03-©-José-Antonio-Sumay-Rey

É nesta renuncia ao accesorio onde reside a atemporalidade de Can Lis; a cada paso uno ten a sensación de pertencer a un espazo dificilmente asimilable a unha época. Esta atemporalidade non se pode definir, segundo Norberg Schulz, como unha abstracta sensación de non pertencer a ningún período histórico senón como algo eterno que forma parte do lugar. É Can Lis un magnífico exemplo de arquitectura clásica, entendendo o clasicismo non como unha mera cuestión formal ou de estilo senón como unha vontade de permanencia, de eternidade e que, neste caso, non provene da natural viaxe polas beiras do Mediterráneo, entre o oriente de Grecia e a illa de Mallorca, senón que recorre Europa desde o renacemento italiano e as villas de Palladio ata a obra dos seus mestres Erik Gunnar Asplund e Alvar Aalto.

Can Lis xurde como síntese entre a paisaxe e o modesto mais esencial sentido de habitar utzoniano, cuxa vontade de sincera simplicidade trasladase ao proceso construtivo. Ao contrario que na Ópera de Sídney,e o seu laborioso proceso de proxecto e execución de obra, en Mallorca Utzon acorta o tránsito entre a idea e a súa materialización, entre o pensamento e a obra. Constrúese co xusto e o necesario desenvolvéndose simultaneamente proxecto e obra cun reducido número de planos iniciais e modelos a escala real. O arquitecto, coa súa  familia, decidía no lugar a disposición e altura dos muros, a forma dos ocos ou o sitio axeitado para sentarse; todo isto materializábase grazas á estreita colaboración cun construtor local a quen Utzon explicaba nun bar, con terróns de azucre, a forma do proxecto.

Como vira nas súas viaxes por México o Marrocos, Utzon recupera en Can Lis unha tradición construtiva en harmonía co lugar e os seus materiais. Os muros e columnas da casa son dunha fábrica bastamente rexuntada de pedra do marés; con esta arenisca construíse na illa de Mallorca desde a catedral de Palma ata os característicos marges, muros de cachotería seca que se utilizan en toda a illa tanto para delimitar propiedades como muros de contención e socalcos. Os pavimentos e muros interiores son de pedra de Santanyí, tamén unha arenisca local pero mais dura e escura. A pedra colocase sen tratamentos superficiais, segundo sae do proceso de corte: pódense apreciar con claridade en toda a casa as marcas do aserrado nos perpiaños. As placas realízanse con viguetas prefabricadas sobre as que apoian unhas bovedillas cerámicas. As cubertas son planas e a tella árabe utilizase como remate dos muros, detalle que Utzon incorporara da arquitectura tradicional chinesa.2 As carpinterías exteriores son de piñeiro norte mallorquino. En resumo, a procedencia dos materiais pódese atopar nun radio duns poucos quilómetros.

Can-Lis-04-©-José-Antonio-Sumay-Rey

Grazs a Can Lis e a sua construción tradicional Utzon regresa da odisea de Sídney determinada polas polémicas e as complexidades técnicas y económicas a esta Ítaca mallorquina que cos anos converteríase no seu fogar. Desde 1973 Can Lis foi a casa de vacacións de Jørn Utzon e a súa familia y alí seguiron vivindo cando aumentaron os períodos de estancia na illa. Pero en 1983, ao convertérense en residentes permanentes en Mallorca, reconsideran a súa idea inicial de construír unha casa no interior da illa; será a súa cuarta casa, Can Feliz.

Can Feliz localizase en una parcela que os Utzon adquiriran en Felanitx ao seu regreso de Australia. As primeiras propostas son de 1972, pero problemas legais impiden finalmente a súa execución e é entón cando se deciden a construír Can Lis. Finalizada en 1994, esta é unha vivenda mais grande con maiores servizos e comodidades pero tamén cunha luminosidade e unhas vistas más matizadas. A pesar de ser 20 anos mais moderna, Utzon utiliza os mesmos sistemas construtivos que en Can Lis coa excepción da cuberta na que opta por una solución mais tradicional de planos inclinados con tella árabe.

Das razóns para o abandono de Can Lis quizás a mais difundida é que debido a súa fácil acceso se vía invadida con frecuencia por amantes da arquitectura impedindo deste xeito a debida privacidade do arquitecto e a súa familia. Pero, como recoñecería o propio Utzon, a arquitectura e a paisaxe foron as verdadeiras causas deste abandono:

Deixamola polla luz. A intensidade luminosa polo mar era demasiado forte.3

Can-Lis-05-©-José-Antonio-Sumay-Rey

A presenza do mar e a luz é tan rotunda en Can Lis que un entende esta necesidade de buscar, con Can Feliz, a suavidade das paisaxes interiores da illa e unha menor exposición ao sol do Mediterráneo.

Ao construírse a nova casa, Can Lis queda como residencia de verano para os seus fillos e netos.  Na actualidade, a Fundación Utzon é a propietaria da vivenda e xestiona un programa de estancias e visitas que permiten, en determinados días, a súa apertura ao público. A restauración da casa realizada no 2011 buscou recuperar, con éxito ao meu parecer, a idea orixinal de Utzon en todos os espazos da vivenda.

Can Lis, na súa modesta construción, permanece sobre os cantís da illa de Mallorca como un canto a unha arquitectura exacta e poética baixo o intenso sol do Mediterráneo. Unha visita a obra de Utzon que, nestes tempos de mudanzas e excesos, é mais imprescindible que nunca.

Can-Lis-06-©-José-Antonio-Sumay-Rey

José Antonio Sumay Rey. Doutor Arquitecto
Xullo de 2016, A Coruña

Notas:

1 .“Gústame ser absolutamente moderno e traballar no límite do posible”. Declaracións de Jorn Utzon n programao Omnibus da televisión australiana ABC.

2. Norberg Schulz, Christian. «Jorn Utzon and the primordial». En Utzon Mallorca de Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Copenhagen: The danish architectural press, 1996

3 . Entrevista El País

BIBLIOGRAFÍA.

Fromonot, Françoise. Utzon Jorn, The Sydney Opera House. Milan: Electa, 2000

Ferrer Forés, Jaime J. Jorn utzon. Obras y proyectos. Barcelona: Gustavo Gili, 2006

Puente, Moisés (ed.). Jorn utzon. Conversaciones y otros escritos. Barcelona: Gustavo Gili, 2010

Keding, Martin (ed.). Utzon’s own houses. Copenhagen: The danish architectural press, 2004

Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Utzon Mallorca. Copenhagen: The danish architectural press, 1996

Norberg Schulz, Christian. «Jorn Utzon and the primordial». En Utzon Mallorca de Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Copenhagen: The danish architectural press, 1996

[:en]

Can-Lis-01 ©-José-Antonio-Sumay-Rey

It is a question of a house, of the stars or of the desert, which constitutes his beauty is invisible.

The little prince

Antoine de Saint-Exupéry

Last summer accompanied of my family, I could visit Can Lis, the house that Jørn Utzon constructed himself in the surrounding areas of I Carry Petro, Majorca. Khan Lis is one of four houses projected for him and his family and that compose a wonderful series that expresses the sense of to live utzoniano in epochs and different well places: from his first house in Hellebæk (Denmark, 1952) happening for his Bayview’s project (Australia, 1964) up to two there marries of Majorca Can Lis (1972) and Can Feliz (1994).

Placed in a spectacular emplacement at the edge of the sea, Can Lis is the most poetical and radical of all of them and his raison d’être it is necessary to look for her necessarily in very distant lands. Placed in a spectacular emplacement at the edge of the sea, Can Lis is the most poetical and radical of all of them and his raison d’être it is necessary to look for her necessarily in very distant lands. The forms of the Opera were born of his sensibility, imagination and his great constructive intuition; they were a challenge to the convention and to the technology of the moment. Utzon had to develop a geometry and a construction to make real this architecture that was conceive as a great challenge architectonic.1 But a political populist campaign sustained in the critique to the experimental character of this architecture and to the meticulous process of Utzon’s investigation, it forces the bitter resignation of the Danish architect who would leave Australia in the spring of 1966 to never return.

In Sídney, Utzon reinforces the idea of the architecture as a sensitive and human experience arisen from the area of the imagination and the fantasy. For him the mission of the architect must be find the liberation of these creative interior forces; to dominate the technology to construct the dreams. The result is the «architecture aditiva» that tries to give response to the human needs grouping the constructive elements provided by the industry in bosses of organic growth. The idea is to move away from the house as a box of predetermined size and compartimentada conventional, on the contrary there is looked a combination of elements or pieces that answer to the human needs. Stocks on this beginning additive Utzon projects his housing in Bayview, near Sídney, who finally will not manage to be constructed.

Can-Lis-02-©-José-Antonio-Sumay-Rey

To his return of Australia, Utzon and his wife Lis, sculptress, they find a magnificent plot on the cliffs of the east coast of Majorca. Fitted between the edge of the sea and the later way Can Lis is a house that is disintegrated in four volumes articulated by means of walls and courts. The first piece is a great court porticado opened the sea for the life outdoors, the second volume is a space to be concerning the fire and the sights that penetrate for a few glazed loopholes. The volumes third and fourth are the bedrooms that possess a few small porches linked to the stays. These four elements scarcely take as an union the later wall that borders on the way and uses as guide to the corridor outdoors that connects all the pieces. In continuity with the previous projects, the idea of the wall like generating element of the house already had been studied by Utzon in his first house in Hellebæk (Denmark, 1952) whereas the volumetric fragmentation for uses and the constructive modularidad had developed in Bayview’s project (Australia, 1964).

Can Lis is projected by the landscape and the light as essential element. The presence of the sea is so round that Utzon thinks that it is not necessary to add to the house any decoration and, as furniture, only he arranges a few simple banks constructed with stone of marés and redresses in local blue rollers. On having visited the house one is conscious of Utzon’s will to do an architecture that is the just expression of the essential needs of the man, both material and spiritual.

Can Lis belongs to the human scale, his monumentalidad answers more to the purity of his spaces than to his proportions and dimensions. Khan Lis is the response to a sense of to live that he understands the life as a set of small acts: to walk, be standing up, to sit down, to lie down, to enjoy the Sun and the water. On having visited her it appreciates the little that it is necessary to live it, you upset a few books and some personal object.

Can-Lis-03-©-José-Antonio-Sumay-Rey

It is in this resignation to the incidental thing where there resides the timelessness Can Lis; to every step one has the sensation of belonging to a difficultly assimilable space to an epoch. This atemporalidad cannot be defined, according to Norberg Schulz, as an abstract sensation of not belonging to any historical period but as anything eternal that forms a part of the place. He is A Khan Lis a magnificent example of classic architecture, understanding the classicism not as a mere formal question or of style but as a will of permanency, of eternity and that, in this case, does not come from the natural trip for the shores of the Mediterranean, between the east of Greece and the island of Majorca, but it crosses Europe from the Italian renaissance and Palladio’s villas up to the work of his teachers Erik Gunnar Asplund and Alvar Aalto.

Can Lis arises as synthesis between the landscape and the modest but essential sense of to live utzoniano, whose will of sincere simplicity moves to the constructive process. Unlike in Sídney’s Opera and his laborious process of project and execution of work, in Majorca Utzon it shortens the traffic between the idea and his materialization, between the thought and the work. It is constructed by the just thing and the necessary thing developing simultaneously I project and work with a limited number of initial planes and models to royal scale. The architect, with his family, was deciding about the place the disposition and height of the walls, the form of the hollows or the site adapted to sit down; all that was materializing thanks to the narrow collaboration with a local builder to whom Utzon was explaining in a bar, with lumps of sugar, the form of the project.

Since it had seen in his trips for Mexico or Morocco, Utzon recovers in Khan Lis a constructive tradition in harmony with the place and his materials. The walls and columns of the house are of a factory coarsely re-joined of stone of marés; with this sandstone it has been constructed in the island of Majorca from the cathedral of Palm up to the characteristic marges, walls of masonry it dries that the isla are in use in everything so much for delimiting properties as walls of containment and abancalamientos. The pavements and interior walls are of Santanyí’s stone, also a local but harder and dark sandstone. The stone is placed without superficial treatments, as it goes out of the process of court: they can appreciate with clarity in the whole house the brands of sawed in the ashlars. The wrought ones carry out with prefabricated joists on those who support a few ceramic roof spaces. The covers are flat and the Arabic tile is in use as auction of the walls, detail that Utzon had incorporated of the traditional architecture small stone.2 The exterior carpentries they are of north Majorcan pine. In short, the origin of the materials can be traced in a radius of a few kilometres.

Can-Lis-04-©-José-Antonio-Sumay-Rey

Thanks to Can Lis and his traditional construction Utzon it returns from Sídney’s odyssey determined by the polemics and the technical and economic complexities to this Majorcan Ítaca that with the years would turn into his home. From 1973 Can Lis was the house of Jørn Utzon’s vacations and his family and there they continued living when they increased the periods of stay in the island. But in 1983, on having turned into permanent residents into Majorca, they reconsider his initial idea of constructing a house inside the island; it will be his fourth house, Can Lis.

Can Feliz is located in a plot that the Utzon had acquired in Felanitx to his return of Australia. The first offers are of 1972, but legal problems prevent finally his execution and there is at the time when they decide to construct Can Lis. Finished in 1994, this one is a bigger housing with major services and comforts but also with a luminosity and a few more variegated sights. In spite of being 20 years more modern Utzon it uses the same constructive systems that in Can Lis with the exception of the cover in the one that he chooses for a more traditional solution of planes inclined with Arabic tile.

Of the reasons for the Khan’s abandon Lis probably the most spread it is that due to his easy access one saw invaded often for lovers of the architecture preventing hereby the due privacy of the architect and his family. But, as the own Utzon would recognize, the architecture and the landscape were the real reasons of this abandon:

“We leave her for the light. The luminous intensity for the sea was too strong”.3

Can-Lis-05-©-José-Antonio-Sumay-Rey

The presence of the sea and the light is so round in Can Lis that one understands this need to search, with Can Feliz, the smoothness of the interior landscapes of the island and a minor exhibition to the Sun of the Mediterranean.

On the new house having be constructed, Can Lis stays as summer residence for his children and grandsons. At present, the Utzon Foundation is the owner of the housing and manages a program of stays and visits that allow, in the certain days, his opening to the public. The restoration of the house realized in 2011 sought to recover Utzon’s original idea in all the spaces of the housing.

Can Lis, in his modest construction, it remains on the cliffs of the island of Majorca as a singing to an exact and poetical architecture under the intense Sun of the Mediterranean. A visit to Utzon’s work that, in these times of change and excesses, is more indispensable than never.

Can-Lis-06-©-José-Antonio-Sumay-Rey

José Antonio Sumay Rey. PhD Architect
July 2016, A Coruña

Notes:

1 .“I like to be absolutely modern and to be employed at the limit of the possible thing”. Jorn Utzon’s declarations in the program Bus of the Australian television ABC.

2. Norberg Schulz, Christian. «Jorn Utzon and the primordial». In Utzon Mallorca de Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Copenhagen: The danish architectural press, 1996

3 . Interview El País

BIBLIOGRAPHY.

Fromonot, Françoise. Utzon Jorn, The Sydney Opera House. Milan: Electa, 2000

Ferrer Forés, Jaime J. Jorn utzon. Obras y proyectos. Barcelona: Gustavo Gili, 2006

Puente, Moisés (ed.). Jorn utzon. Conversaciones y otros escritos. Barcelona: Gustavo Gili, 2010

Keding, Martin (ed.). Utzon’s own houses. Copenhagen: The danish architectural press, 2004

Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Utzon Mallorca. Copenhagen: The danish architectural press, 1996

Norberg Schulz, Christian. «Jorn Utzon and the primordial». En Utzon Mallorca de Dirckimck-Holmfeld, Kim (ed.). Copenhagen: The danish architectural press, 1996

[:]

[:es]Nuevos Centros de Urbanidad para Lima | Aldo G. Facho Dede[:gl]Novos Centros de Urbanidade para Lima | Aldo G. Facho Dede[:en]New Centers of Urbanity for Lima | Aldo G. Facho Dede[:]

[:es]

Vista del CREA, la Piscina Techada y el Polideportivo Techado desde el Parque | : Parque Zonal Flor de Amancaes | Foto: Eleazar Cuadros
Vista del CREA, la Piscina Techada y el Polideportivo Techado desde el Parque | Parque Zonal Flor de Amancaes | Foto: Eleazar Cuadros

En el año 2012 el Servicio de Parques de Lima (SERPAR) convocó a un concurso nacional de ideas para un nuevo parque zonal que se proyectaba construir en el distrito de Villa María del Triunfo, el mismo que ganamos junto a Ana Ábalos y Pablo Llopis de abalosllopis arquitectos. Este proyecto se enmarcaba en el Plan de Inversiones 2011-2014 que incluía la creación de dos nuevos parques y la implementación y remodelación de otros tres, con el objetivo de dotar a la población de equipamientos y servicios culturales, deportivos y recreacionales de alta calidad.

Luego de más de un año de gestiones que incluyeron la aprobación del Proyecto de Inversión Pública – PIP a nivel de Perfil y Factibilidad (siguiendo el Sistema Nacional de Inversión Pública – SNIP), en agosto de 2013 se convoca a través de UNOPS (Oficina de las Naciones Unidas de Servicios para Proyectos) a concurso público para la elaboración de los Expedientes Técnicos, la Ejecución de la Obra y el Equipamiento (Concurso Oferta). Para este fin se diseñaron unos términos de referencia (TDR) que exigían un perfil de empresa contratista con amplia experiencia y solvencia en obras similares, así como un equipo técnico especializado para el desarrollo del expediente y acompañamiento de obra. Atentos a la convocatoria, presentamos los TDR a la empresa constructora ICCGSA (Ingenieros Civiles Contratistas Generales S.A.) quienes lo valoraron con interés, y aceptaron presentarse a concurso con nosotros como equipo técnico para el desarrollo de los expedientes en las especialidades de Arquitectura, Paisajismo y Museografía. En noviembre se dieron los resultados, quedando ICCGSA como ganadora de los nuevos parques zonales “Flor de Amancaes” y “Santa Rosa”.

Parque Zonal Santa Rosa. Plaza de Ingreso desde la Av. Santa Rosa | Foto: Eleazar Cuadros
Parque Zonal Santa Rosa. Plaza de Ingreso desde la Av. Santa Rosa | Foto: Eleazar Cuadros

El cambio de gestión política de la ciudad encontró a ambos parques en proceso de construcción. Los nuevos directivos de SERPAR impusieron sus ideas, generando importantes modificaciones que alteraron su sentido original. En el caso del parque zonal “Santa Rosa” estos cambios afectaron menos en la lectura integral dada la amplitud del terreno (cerca de 30 hectáreas), pero en el caso de “Flor de Amancaes” se generaron recortes de materialidad, acabados y equipamientos que han afectado la calidad y capacidad de servicio, especialmente la del edificio del Centro Cultural (CREA). Además se ha reducido significativamente la superficie del parque central al sustituir la laguna ornamental por unas piscinas recreativas fuera de proporción con respecto al área del parque. Aun así el saldo es positivo, pues los vecinos de ambos distritos han ganado un paquete de importantes equipamientos y servicios que mejorarán significativamente su calidad de vida urbana, acercándoles más al disfrute de sus derechos ciudadanos.

Concepción urbanística.

Ambos proyectos fueron pensados para ser polos de urbanidad, pues están ubicados en zonas de la ciudad en proceso de consolidación.

En el caso del parque zonal “Santa Rosa”, modelamos el terreno generando una sucesión de terrazas organizadas por un sistema de rampas y paseos. Propusimos la entrada principal a través de la plaza frente al edificio del Polideportivo, desde la cual se puede acceder a los espacios deportivos al aire libre, a la Piscina Techada, y a lo que originalmente fue un Campo de Fútbol que se terminó sustituyendo por piscinas recreativas y una plaza de comidas. Desde esta plaza se puede apreciar la forma sinuosa de los edificios del Centro Cultural (CREA), y la cubierta tensada que resguarda la plaza. Entre el conjunto deportivo y el CREA desarrollamos junto al arquitecto Rafael Zamora un interesante proyecto paisajístico, buscando generar áreas de estar, contemplación y sombra, a la par que acompañábamos la pendiente con suaves rampas. A la plaza del CREA le seguía la Plaza de las Ferias y los Huertos Urbanos, que fueron suspendidos por el hallazgo de restos arqueológicos. Finalmente, en el extremo oeste del parque ubicamos el Anfiteatro Abierto, que acomodamos a la topografía para reducir el impacto en el movimiento de suelos. El conjunto está vinculado por un sistema de paseos y plazas que va acompañado de iluminación, arbolado y mobiliario.

Parque Zonal Santa Rosa - Planta General
Parque Zonal Santa Rosa – Planta General

En el caso de parque zonal “Flor de Amancaes”, trabajamos sobre la idea que la ciudad debía disolverse en el parque y el parque construirse hacia la ciudad. Imaginamos un gran espacio abierto y continuo articulado por los edificios, que tomando las tensiones espaciales de la ciudad, las canalizan hacia el corazón del parque. Así, de manera centrífuga, el juego de los volúmenes construidos crea plazas perimetrales que, diluyéndose entre ellos alcanzan el gran parque central arbolado. Éstos espacios urbanos llevan el nombre de los edificios que los presiden: el Centro Cultural(CREA) genera la Plaza y el Paseo de las Culturas, pensados como expansión del mismo; la Plaza de los Deportes se conforma por el Polideportivo Techado y el Bikepark, siendo un gran espacio lúdico y cívico complementario a sus usos; la Plaza de los Niños se asocia a los dos colegios existentes y al nuevo programa de la ludoteca, transformándose en un espacio infantil equipado con módulos de juegos al aire libre. Finalmente la Plazuela de las Flores organizada en torno al vivero, concluye la calle Pizarro y da continuidad a la Av. Independencia en la Av. de los Incas.

Parque Zonal Flor de Amancaes - Planta General
Parque Zonal Flor de Amancaes – Planta General

Parques que forman ciudadanos.1

“Ser ciudadano es desarrollar el sentido de identidad y pertenencia al lugar donde interactuamos socialmente, para ejercer derechos y obligaciones”.2

Parque Zonal Santa Rosa. Edificio y Plaza del CREA. Polideportivo Techado de fondo | Foto: Eleazar Cuadros
Parque Zonal Santa Rosa. Edificio y Plaza del CREA. Polideportivo Techado de fondo | Foto: Eleazar Cuadros

El edificio emblemático de ambos proyectos es el que albergaría el CREA (Centros de Cultura, Recreación y Educación Ambiental), no tanto por su dimensión, sino por su significado en relación al objetivo social que debían tener los Parques Zonales. Fueron ideados como equipamientos culturales para el desarrollo ciudadano, contando con servicios como biblioteca, auditorio, salas de usos múltiples, talleres, salones para exposiciones temporales y permanentes, área de niños (ludoteca), cafetería, entre otros. Dentro de los alcances del expediente técnico estaba el desarrollo de la museografía para las salas permanentes y temporales, debiendo desarrollarse sobre temas relacionados al lugar y su gente. El arquitecto Juan Carlos Burga desarrolló el guión museográfico para el parque zonal “Santa Rosa” sobre el tema “Entre el Desierto y el Mar”, teniendo como objetivo comunicar a los visitantes el valor ambiental de la costa peruana. Para el parque zonal “Flor de Amancaes” la curadora Giuliana Vidarte propuso trabajar sobre las culturas originarias de la zona para la exposición permanente (a propósito del sitio arqueológico Tablada de Lurín), y sobre la construcción social del distrito de Villa María del Triunfo para la temporal.

Parque Zonal Flor de Amancaes. Vista del edificio del CREA y el ingreso al Parque desde la Plaza de las Culturas | Foto: Eleazar Cuadros.
Parque Zonal Flor de Amancaes. Vista del edificio del CREA y el ingreso al Parque desde la Plaza de las Culturas | Foto: Eleazar Cuadros

A modo de reflexión final.

“El derecho a la ciudad se manifiesta como forma superior de los derechos: el derecho a la libertad, a la individualización en la socialización, al habitat y al habitar”.3

La ciudad de Lima ha crecido las últimas décadas sin seguir un Plan de Desarrollo que ayude a organizar el proceso de urbanización, buscando equilibrar la dotación de servicios y equipamientos para garantizar estándares mínimos de calidad de vida para sus ciudadanos. Esto se torna crítico en los distritos periféricos pues gran parte de su crecimiento ha sido mediante la consolidación de invasiones, lo cual no ha permitido planificar un sistema de áreas libres, paisajísticas y recreativas que sumen al desarrollo de la población. En este contexto, los Parques Zonales cumplen un rol fundamental, pues no solo están llamados a dotar de áreas verdes y recreativas, sino deben sobre todo ser equipamientos para la construcción ciudadana; es decir, deben ofrecer a los pobladores espacios para su desarrollo tanto físico como intelectual y cultural.

Las grandes obras de la ciudad no pueden estar sujetas a los vaivenes políticos. Como ciudadanos, debemos exigir una visión estratégica de desarrollo urbano que trascienda los períodos de gobierno municipal, y permita proyectar políticas a medio y largo plazo. Recién en ese momento podremos hablar de la construcción de una Lima para Todos, pensada desde la igualdad, el desarrollo equilibrado y al servicio de la calidad de vida de sus ciudadanos.

“Si toda agrupación tiende al bien, la ciudad o sociedad política, que es la superior entre ellas y las comprende todas, tiende al bien en mayor grado que las demás, y al mejor bien”.4

Parque Zonal Flor de Amancaes. Campo de Fútbol | Foto: Eleazar Cuadros
Parque Zonal Flor de Amancaes. Campo de Fútbol | Foto: Eleazar Cuadros

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto
Lima · Febrero 2016
Autor del Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Notas:

1. Serpar, “La Revolución de los Parques”. Edición General: Anna Zucchetti. Lima – Perú, 2014. Pág. 28.

2. Ibídem.

3. Lefebvre Henri, “El Derecho a la Ciudad”. Edicions 62, Barcelona-España, 1978. 1º Edición 1968. Pág. 159.

4. Aristóteles, “Política”. Traducción al español por Francisco Gallach, Madrid 1933.

 [:gl]

Vista del CREA, la Piscina Techada y el Polideportivo Techado desde el Parque | : Parque Zonal Flor de Amancaes | Foto: Eleazar Cuadros
Vista do CREA, a Piscina Techada e o Polideportivo Techado dende o Parque | Parque Zonal Flor de Amancaes | Foto: Eleazar Cuadros

No ano 2012 o Servizo de Parques de Lima (SERPAR) convocou a un concurso nacional de ideas para un novo parque zonal que se proxectaba construír no distrito de Vila María do Triunfo, o mesmo que gañamos xunto a Ana Ábalos e Pablo Llopis de abalosllopis arquitectos. Este proxecto enmarcábase no Plan de Investimentos 2011-2014 que incluía a creación de dous novos parques e a implementación e remodelación doutros tres, co obxectivo de dotar á poboación de equipamentos e servizos culturais, deportivos e recreacionales de alta calidade.

Logo de máis dun ano de xestións que incluíron a aprobación do Proxecto de Investimento Público – PIP a nivel de Perfil e Factibilidad (seguindo o Sistema Nacional de Investimento Público – SNIP), en agosto de 2013 convócase a través de UNOPS (Oficina das Nacións Unidas de Servizos para Proxectos) a concurso público para a elaboración dos Expedientes Técnicos, a Execución da Obra e o Equipamento (Concurso Oferta). Para este fin deseñáronse uns termos de referencia (TDR) que esixían un perfil de empresa contratista con ampla experiencia e solvencia en obras similares, así como un equipo técnico especializado para o desenvolvemento do expediente e acompañamento de obra. Atentos á convocatoria, presentamos os TDR á empresa construtora ICCGSA (Enxeñeiros Civís Contratistas Xerais S.A.) quen o valorou con interese, e aceptaron presentarse a concurso connosco como equipo técnico para o desenvolvemento dos expedientes nas especialidades de Arquitectura, Paisajismo e Museografía. En novembro déronse os resultados, quedando ICCGSA como gañadora dos novos parques zonais “Flor de Amancaes” e “Santa Rosa”

Parque Zonal Santa Rosa. Plaza de Ingreso desde la Av. Santa Rosa | Foto: Eleazar Cuadros
Parque Zonal Santa Rosa. Praza de Ingreso dende a Av. Santa Rosa | Foto: Eleazar Cuadros

O cambio de xestión política da cidade atopou a ambos os parques en proceso de construción. Os novos directivos de SERPAR impuxeron as súas ideas, xerando importantes modificacións que alteraron o seu sentido orixinal. No caso do parque zonal “Santa Rosa” estes cambios afectaron menos na lectura integral dada a amplitude do terreo (preto de 30 hectáreas), pero no caso de “Flor de Amancaes” xeráronse recortes de materialidad, acabados e equipamentos que afectaron a calidade e capacidade de servizo, especialmente a do edificio do Centro Cultural (CREA). Ademais reduciuse significativamente a superficie do parque central ao substituír a lagoa ornamental por unhas piscinas recreativas fose de proporción con respecto á área do parque. Aínda así o saldo é positivo, pois os veciños de ambos os distritos gañaron un paquete de importantes equipamentos e servizos que mellorarán significativamente a súa calidade de vida urbana, achegándolles máis ao goce dos seus dereitos cidadáns.

Concepción urbanística.

Ambos os proxectos foron pensados para ser polos de urbanidade, pois están situados en zonas da cidade en proceso de consolidación.

No caso do parque zonal “Santa Rosa”, modelamos o terreo xerando unha sucesión de terrazas organizadas por un sistema de ramplas e paseos. Propuxemos a entrada principal a través da praza fronte ao edificio do Polideportivo, desde a cal se pode acceder aos espazos deportivos ao aire libre, á Piscina Techada, e ao que orixinalmente foi un Campo de Fútbol que se terminou substituíndo por piscinas recreativas e unha praza de comidas. Desde esta praza pódese apreciar a forma sinuosa dos edificios do Centro Cultural (CREA), e a cuberta tensada que resgarda a praza. Entre o conxunto deportivo e o CREA desenvolvemos xunto ao arquitecto Rafael Zamora un interesante proxecto paisaxístico, buscando xerar áreas de estar, contemplación e sombra, á vez que acompañabamos a pendente con suaves ramplas. Á praza do CREA seguíalle a Praza das Feiras e os Hortos Urbanos, que foron suspendidos polo achado de restos arqueolóxicos. Finalmente, no extremo oeste do parque situamos o Anfiteatro Aberto, que acomodamos á topografía para reducir o impacto no movemento de chans. O conxunto está vinculado por un sistema de paseos e prazas que vai acompañado de iluminación, arboledo e mobiliario.

Parque Zonal Santa Rosa - Planta General
Parque Zonal Santa Rosa – Planta Xeral

No caso de parque zonal “Flor de Amancaes”, traballamos sobre a idea que a cidade debía disolverse no parque e o parque construírse cara á cidade. Imaxinamos un gran espazo aberto e continuo articulado polos edificios, que tomando as tensións espaciais da cidade, canalízanas cara ao corazón do parque. Así, de maneira centrífuga, o xogo dos volumes construídos crea prazas perimetrales que, diluíndose entre eles alcanzan o gran parque central arboledo. Estes espazos urbanos levan o nome dos edificios que os presiden: o Centro Cultural(CREA) xera a Praza e o Paseo das Culturas, pensados como expansión do mesmo; a Praza dos Deportes confórmase polo Polideportivo Techado e o Bikepark, sendo un gran espazo lúdico e cívico complementario aos seus usos; a Praza dos Nenos asóciase aos dous colexios existentes e ao novo programa da ludoteca, transformándose nun espazo infantil equipado con módulos de xogos ao aire libre. Finalmente a Plazuela das Flores organizada en torno ao viveiro, conclúe a rúa Pizarro e dá continuidade á Av. Independencia na Av. dos Incas.

Parque Zonal Flor de Amancaes - Planta General
Parque Zonal Flor de Amancaes – Planta Xeral

Parques que forman cidadáns.1

“Ser cidadán é desenvolver o sentido de identidade e pertenza ao lugar onde interactuamos socialmente, para exercer dereitos e obrigacións”.2

Parque Zonal Santa Rosa. Edificio y Plaza del CREA. Polideportivo Techado de fondo | Foto: Eleazar Cuadros
Parque Zonal Santa Rosa. Edificio e Praza do CREA. Polideportivo Techado de fondo | Foto: Eleazar Cuadros

O edificio emblemático de ambos os proxectos é o que albergaría o CREA (Centros de Cultura, Recreación e Educación Ambiental), non tanto pola súa dimensión, senón polo seu significado en relación ao obxectivo social que debían ter os Parques Zonais. Foron ideados como equipamentos culturais para o desenvolvemento cidadán, contando con servizos como biblioteca, auditorio, salas de usos múltiples, talleres, salóns para exposicións temporais e permanentes, área de nenos (ludoteca), cafetería, entre outros. Dentro dos alcances do expediente técnico estaba o desenvolvemento da museografía para as salas permanentes e temporais, debendo desenvolverse sobre temas relacionados ao lugar e a súa xente. O arquitecto Juan Carlos Burga desenvolveu o guión museográfico para o parque zonal “Santa Rosa” sobre o tema “Entre o Deserto e o Mar”, tendo como obxectivo comunicar aos visitantes o valor ambiental da costa peruana. Para o parque zonal “Flor de Amancaes” a curadora Giuliana Vidarte propuxo traballar sobre as culturas orixinarias da zona para a exposición permanente (á mantenta do sitio arqueolóxico Tablada de Lurín), e sobre a construción social do distrito de Vila María do Triunfo para a temporal.

Parque Zonal Flor de Amancaes. Vista del edificio del CREA y el ingreso al Parque desde la Plaza de las Culturas | Foto: Eleazar Cuadros.
Parque Zonal Flor de Amancaes. Vista do edificio do CREA e o ingreso al Parque dende a Praza das Culturas | Foto: Eleazar Cuadros

A modo de reflexión final.

“O dereito á cidade maniféstase como forma superior dos dereitos: o dereito á liberdade, á individualización na socialización, ao habitat e ao habitar”.3

A cidade de Lima creceu as últimas décadas sen seguir un Plan de Desenvolvemento que axude a organizar o proceso de urbanización, buscando equilibrar a dotación de servizos e equipamentos para garantir estándares mínimos de calidade de vida para os seus cidadáns. Isto tórnase crítico nos distritos periféricos pois gran parte do seu crecemento foi mediante a consolidación de invasións, o cal non permitiu planificar un sistema de áreas libres, paisaxísticas e recreativas que somen ao desenvolvemento da poboación. Neste contexto, os Parques Zonais cumpren un rol fundamental, pois non só están chamados a dotar de áreas verdes e recreativas, senón deben sobre todo ser equipamentos para a construción cidadá; é dicir, deben ofrecer aos poboadores espazos para o seu desenvolvemento tanto físico como intelectual e cultural.

As grandes obras da cidade non poden estar suxeitas aos vaivéns políticos. Como cidadáns, debemos esixir unha visión estratéxica de desenvolvemento urbano que transcenda os períodos de goberno municipal, e permita proxectar políticas a medio e longo prazo. Recentemente nese momento poderemos falar da construción dunha Lima para Todos, pensada desde a igualdade, o desenvolvemento equilibrado e ao servizo da calidade de vida dos seus cidadáns.

“Se toda agrupación tende ao ben, a cidade ou sociedade política, que é a superior entre elas e compréndeas todas, tende ao ben en maior grao que as demais, e ao mellor ben”.4

Parque Zonal Flor de Amancaes. Campo de Fútbol | Foto: Eleazar Cuadros
Parque Zonal Flor de Amancaes. Campo de Fútbol | Foto: Eleazar Cuadros

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto
Lima · Febreiro 2016
Autor do Blogue Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Notas:

1. Serpar, “A Revolución dos Parques”. Edición General: Anna Zucchetti. Lima – Perú, 2014. Pág. 28.

2. Ibídem.

3. Lefebvre Henri, “O Dereito a Cidade”. Edicions 62, Barcelona-España, 1978. 1º Edición 1968. Pág. 159.

4. Aristóteles, “Política”. Traducción o castelán por Francisco Gallach, Madrid 1933.

 [:en]

Vista del CREA, la Piscina Techada y el Polideportivo Techado desde el Parque | : Parque Zonal Flor de Amancaes | Foto: Eleazar Cuadros
Vista del CREA, la Piscina Techada y el Polideportivo Techado desde el Parque | Parque Zonal Flor de Amancaes | Foto: Eleazar Cuadros

In the year 2012 the Service of Parks of Lima (SERPAR) called for a national contest of ideas for a new zonal park that there was planning to construct him in the district of Villa Maria of the Victory, the same one that we gain together with Ana los aba and Paul Llopis of abalosllopis architects. This project was placing in the Plan of Investments 2011-2014 that there was including the creation of two new parks and the implementation and remodeling of other three, with the aim to endow the population of equipments and cultural, sports services and recreacionales of high quality.

After more than one year of negotiations that included the approval of the Project of Public Investment – PIP to level of Profile and Feasibility (following the National System of Public Investment – SNIP), in August, 2013 it is summoned across UNOPS (Office of the United Nations of Services for Projects) for public contest for the production of the Technical Processes, the Execution of the Work and the Equipment (Contest Offers). For this end there were designed a few terms of reference (TDR) that were demanding a business profile contractor with wide experience and solvency in similar works, as well as a technical specialized equipment for the development of the process and accompaniment of work. Attentive to the summons, let’s sense beforehand the TDR to the construction company ICCGSA (Civil Engineers General Contractors S.A.) those who valued it with interest, and they agreed to appear to contest with us as technical equipment for the development of the processes in the specialities of Architecture, Landscape painting and Museografía. In November they gave to themselves the results, remaining ICCGSA as winner of the new zonal parks “Flor de Amancaes” and “Santa Rosa”.».

Parque Zonal Santa Rosa. Plaza de Ingreso desde la Av. Santa Rosa | Foto: Eleazar Cuadros
Zonal park Santa Rosa. Revenue Square from the Av. Santa Rosa | Photo: Eleazar Cuadros

The change of political management of the city found to both parks in process of construction. The new executives of SERPAR imposed his ideas, generating important modifications that altered his original sense. In case of the zonal park “Santa Rosa” these changes affected less in the integral given reading the extent of the area (near 30 hectares), but in case of “Flor de Amancaes” there were generated cuts of materiality, finished and equipments that have affected the quality and capacity of service, specially that of the building of the Cultural Center (CREA). In addition there has diminished significantly the surface of the central park on having replaced the ornamental lagoon with a few recreative swimming pools out of proportion with regard to the area of the park. Even this way the balance is positive, since the neighbors of both districts have gained a package of important equipments and services that will improve significantly his quality of urban life, bringing them over more to the enjoyment of his civil rights.

Urban development Concepcion.

Both projects were thought to be poles of urbanity, since they are located in zones of the city in process of consolidation.

In case of the zonal park “Santa Rosa”, we shape the area generating a succession of terraces organized by a system of ramps and walks. We proposed the principal entry across the square opposite to the building of the Polysport one, from which it is possible to accede to the sports spaces outdoors, to the Roofed Swimming pool, and to what originally it was a Soccer field that ended up by being replaced with recreative swimming pools and a square of show restraint. From this square it is possible to estimate the sinuous form of the buildings of the Cultural Center (BELIEVE), and the tightened cover that protects the square. Between the sports set and CREA we develop together with the architect Rafael Zamora interesting landscape project, seeking to generate areas of being, contemplation and shade, at par that we were accompanying the slope on soft ramps. To the square of CREA it him was following the Fairs Square and the Urban Gardens, which were suspended by the finding of archaeological remains. Finally, in the extreme west of the park we locate the Opened Amphitheatre, which we accommodate to the topography to reduce the impact in the movement of soils. The set is linked by a system of walks and squares that is accompanied of lighting, woodland and furniture.

Parque Zonal Santa Rosa - Planta General
Zonal park Santa Rosa – General Plant

In case of zonal park “Flor de Amancaes”, we work on the idea that the city had to dissolve in the park and the park to be constructed towards the city. We imagine a great opened and constant space articulated by the buildings, that taking the spatial tensions of the city, they canalize them towards the heart of the park. This way, in a centrifugal way, the game of the constructed volumes believes squares perimetrales that, being diluted between them reach the great central wooded park. These urban spaces take the name of the buildings at that they preside: the Cultural Center (CREA) it generates the Plaza and the Walk of the Cultures, thought as expansion of the same one; the Plaza of the Sports conforms for the Polysport Roofing and the Bikepark, being a great playful and civic complementary space to his uses; the Children Square associates to both existing colleges and to the new program of the ludoteca, transforming in an infantile space equipped with modules of games outdoors. Finally the Plazuela de las Flores organized concerning the fish-pond, he concludes the street Pizarro and gives continuity to the Av. Independence in the Av. of the Incas.

Parque Zonal Flor de Amancaes - Planta General
Zonal park Amancaes’s Flower – General Plant

Parks that citizens form.1

“To be a citizen is to develop the sense of identity and belonging to the place where we interact socially, to exercise rights and obligations”.2

Parque Zonal Santa Rosa. Edificio y Plaza del CREA. Polideportivo Techado de fondo | Foto: Eleazar Cuadros
Zonal park Santa Rosa. Building and Plaza of CREA. Polysport Roofing of bottom | Photo: Eleazar Cuadros

The emblematic building of both projects is the one that it would shelter CREA (Centers of Culture, Recreation and Environmental Education), not so much for his dimension, but for his meaning in relation to the social aim that the Zonal Parks had to have. They were designed as cultural equipments for the civil development, possessing services like library, audience, rooms of multiple uses, workshops, lounges for temporary and permanent exhibitions, children’s area (ludoteca), cafeteria, between others. Inside the scopes of the technical process the development of the museografía was for the permanent and temporary rooms, must develop on topics related to the place and his people. The architect Juan Carlos Burga developed the script museográfico for the zonal park “Santa Rosa” on the topic “Entre el Desierto y el Mar”, having as aim communicate to the visitors the environmental value of the Peruvian coast. For the zonal park “Flor de Amancaes” the healer Giuliana Vidarte proposed to work on the original cultures of the zone for the permanent exhibition (about the archaeological site Tablada de Lurín), and on the social construction of the district of Villa Maria of the Victory for the temporary one.

Parque Zonal Flor de Amancaes. Vista del edificio del CREA y el ingreso al Parque desde la Plaza de las Culturas | Foto: Eleazar Cuadros.
Zonal park Amancaes’s Flower. Sight of the building of CREA and the revenue to the Park from the Cultures Square | Photo: Eleazar Cuadros

Like final reflection.

“The right to the city demonstrates as top form of the rights: the right to the freedom, to the individualization in the socialization, to the habitat and on having lived”.3

The city of Lima has grown last decades without following a Plan of Development that should help to organize the process of urbanization, seeking to balance the endowment of services and equipments to guarantee minimal standards of quality of life for his citizens. This becomes critical in the peripheral districts since great part of his growth has been by means of the consolidation of invasions, which has not allowed to plan a system of free, landscape and recreative areas that add up to the development of the population. In this context, the Zonal Parks fulfill a fundamental role, since not only they are called to provide with green and recreative areas, but they have to be especially equipments for the civil construction; it is to say, they must offer spaces to the settlers for his both physical and intellectual and cultural development.

The big works of the city cannot be subject to the political sways. As citizens, we must demand a strategic vision of urban development that comes out the periods of municipal government, and allow to project policies in the medium and long term. Newly in this moment we will be able to speak about the construction of a Lima for All, thought from the equality, the balanced development and to the service of the quality of life of his citizens.

“If any group tends to the good, the city or political company, which is Superior between them and understands all, stretches to the good in major degree that other, and to the best good”.4

Parque Zonal Flor de Amancaes. Campo de Fútbol | Foto: Eleazar Cuadros
Zonal park Amancaes’s Flower. Soccer field | Photo: Eleazar Cuadros

Aldo G. Facho Dede · Architect
Lima · February 2016
Author of the Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Notas:

1. Serpar, “La Revolución de los Parques”. Edición General: Anna Zucchetti. Lima – Perú, 2014. Pág. 28.

2. Ibídem.

3. Lefebvre Henri, “El Derecho a la Ciudad”. Edicions 62, Barcelona-España, 1978.  1º Edición 1968. Pág. 159.

4. Aristóteles, “Política”. Translation to the Spanish for Francisco Gallach, Madrid 1933.

 [:]

[:es]La arquitectura de la forma compacta[:gl]A arquitectura da forma compacta[:en]The architecture of the form compacts[:]

0

[:es]La-arquitectura-de-la-forma-compacta

El presente libro conforma, junto con La arquitectura del patio (2005) y La arquitectura compuesta por partes (2009), una trilogía en la que se analizan los tres grandes sistemas de hacer arquitectura, vigentes durante muchos siglos, incluido el XX, y que cobijaron distintos modos de entender la arquitectura, aunque fieles siempre a determinados principios.

Son dichos principios los que nos permiten comprender estos sistemas como tales, haciéndonos ver que la arquitectura, aunque no cuenta con métodos completamente exactos y que estos cambian con el tiempo, no ha de verse como una disciplina azarosa, sino presidida por la razón, el buen sentido y una notable continuidad.

[:gl]La-arquitectura-de-la-forma-compacta

O presente libro conforma, xunto co A arquitectura delo patio (2005) e A arquitectura composta por partes (2009), unha triloxía na que se analizan os tres grandes sistemas de facer arquitectura, vixentes durante moitos séculos, incluído o XX, e que acubillaron distintos modos de entender a arquitectura, aínda que fieis sempre a determinados principios.

Son devanditos principios os que nos permiten comprender estes sistemas como tales, facéndonos ver que a arquitectura, aínda que non conta con métodos completamente exactos e que estes cambian co tempo, non ha de verse como unha disciplina azarosa, senón presidida pola razón, o bo sentido e unha notable continuidade

[:en]La-arquitectura-de-la-forma-compacta

The present book shapes, together with The architecture of the court (2005) and The architecture composed by parts (2009, one trilogy in which three big systems are analyzed of making architecture, in force for many centuries, included the XXth, and that sheltered different manners of understanding the architecture, though public inspectors always to certain beginning.

Is said beginning those that allow us to understand these systems as such, making us see that the architecture, though it does not possess completely exact methods and that these change with the time, it has not of turn as an eventful discipline, but presided for the reason, the good sense and a notable continuity.

[:]

[:es]Parque zonal Flor de Amancaes | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos[:gl]Parque zonal Flor de Amancaes | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos[:en]Flor de Amancaes Park | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos[:]

[:es]

“Partimos de la convicción de que la ciudad y la ciudadanía se construyen desde los Espacios Públicos, que éstos deben no solo organizar la trama urbana sino transformarse en lugares donde los ciudadanos se desarrollen y disfruten en igualdad.”

AFD+Abalosllopis

Vista del Parque y el Polideportivo Techado desde el CREA y Piscina
Vista del Parque y el Polideportivo Techado desde el CREA y Piscina | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos
Concepción urbanística, Parque zonal Flor de Amancaes de Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos

El parque Zonal Flor de Amancaes fue pensado para ser un polo de urbanidad.

Partimos de la convicción de que la ciudad y la ciudadanía se construyen desde los Espacios Públicos, que éstos deben no solo organizar la trama urbana sino trasformarse en lugares donde los ciudadanos se desarrollen y disfruten en igualdad. El Proyecto propuesto para el Parque Público Villa María del Triunfo persigue estos dos objetivos: construir ciudad desde la generación de un borde claro y construir sociedad desde la diversificación de espacios abiertos que permitan el desarrollo de todo tipo de actividades.

El análisis del entorno inmediato y la complejidad de la trama urbana nos revelaron que, si bien el parque no posee la superficie de los grandes parques zonales, su dimensión supera la escala barrial. Esta condición, sumada a su buena accesibilidad a través de la articulación de la avenida 27 de Diciembre con la avenida Pachacútec y la Línea 1 del Metro de Lima, convierten a este parque en un gran polo de urbanidad, de desarrollo económico local, y de servicios para los distritos aledaños.

Trabajamos sobre la idea que la ciudad debía disolverse en el parque y el parque construirse hacia la ciudad.  Imaginamos un gran espacio abierto y continuo articulado por los edificios, que tomando las tensiones espaciales de la ciudad, las canalizan hacia el corazón del parque.

Arquitectura, Parque zonal Flor de Amancaes de Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos

Así, de manera centrífuga, el juego de los volúmenes construidos crea plazas perimetrales que, diluyéndose entre ellos alcanzan el gran parque central arbolado.  Éstos espacios urbanos llevan el nombre de los edificios que los presiden: el Centro Cultural(CREA) genera la Plaza y el Paseo de las Culturas, pensados como expansión del mismo; la Plaza de los Deportes se conforma por el Polideportivo Techado y el Bikepark,  siendo un gran espacio lúdico y cívico complementario a sus usos; la Plaza de los Niños se asocia a los dos colegios existentes y al nuevo programa de la ludoteca, transformándose en un espacio infantil equipado con módulos de juegos al aire libre.  Finalmente la Plazuela de las Flores organizada en torno al vivero, concluye la calle Pizarro y da continuidad a la Av. Independencia en la Av. de los Incas.

Trabajamos la topografía buscando equilibrar sustracciones con rellenos para, reconociendo la depresión natural en el centro geométrico del predio, partir hacia el perímetro con la idea de hacer emerger, a través de las plazas, el parque en la ciudad.

Las baldosas de hormigón que forman las plazas se van disolviendo en el suelo blando conforme comienza el descenso hacia el centro del gran parque urbano.

Parque zonal Flor de Amancaes | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos | Detalle Polideportivo Techado
Parque zonal Flor de Amancaes | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos | Detalle Polideportivo Techado
Materialidad, Parque zonal Flor de Amancaes de Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos

Buscamos generar edificios pensados desde su nuevo contexto paisajístico y urbano, que se abran a los diferentes espacios públicos, proyectando los usos previstos más allá del volumen construido.

Estos debían cumplir con las siguientes características: ser de fácil ejecución, tener bajo costo de mantenimiento, ser pensados para resistir el uso intensivo y hasta actos vandálicos.  Pensamos que el mejor material para pensar su constructividad era el hormigón armado, que decidimos acompañar con bloquetas y celosías de concreto.  Para los cerramientos superiores decidimos utilizar paneles de superboard tarrajeados y solaqueados.  Todos los materiales fueron pensados cara-vistas.

En un inicio habíamos propuesto unas celosías triangulares que llevarían unas mamparas de vidrio detrás.  Ya en el proceso de desarrollo del expediente, vimos que era una solución costosa pues obligaba a colocar mamparas en todos los edificios, por lo que se nos ocurrió diseñar una celosía a medida de un block de vidrio estándar de 19×19.  De esta forma resolvimos el control solar, cerramiento traslúcido y lenguaje del edificio con dos elementos.  En los equipamientos deportivos dejamos las últimas filas de celosías libres por ventilación, y en los edificios de servicios mantuvimos la idea original de colocar la mampara detrás.

Parque zonal Flor de Amancaes | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos | Vista del CREA, Polideportivo y Piscina desde el Parque
Parque zonal Flor de Amancaes | Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos | Vista del CREA, Polideportivo y Piscina desde el Parque
Diseño paisajístico, Parque zonal Flor de Amancaes de Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos

Tuvimos como premisa el hecho de resolver un parque en el desierto.  Las especies arbóreas y plantares debían ser de fácil adaptación al lugar y bajo consumo hídrico.  De base descartamos la idea de una gran alfombra de césped, que como sabemos demanda grandes cantidades de agua para su arraigo y mantenimiento.  Como alternativa organizamos funcionalmente el parque, identificando zonas de contemplación, zonas de descanso y zonas de actividad.

Para las primeras utilizamos cubre-suelos y plantas de colores, para las segundas nos decidimos por el césped, y para las terceras propusimos suelo natural estabilizado.  Todo acompañado de árboles de diferentes especies que generarán espacios de sol y sombra.  En ambos parques se construyeron e implementaron Plantas de Tratamiento Residual (PTAR) para generar agua de riego.

Principales componentes y servicios, Parque zonal Flor de Amancaes de Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos

El Parque Zonal Flor de Amancaes fue pensado con los siguientes equipamientos culturales y deportivos:

– CREA (Centros de Cultura, Recreación y Educación Ambiental), que estaría equipado con un auditorio, biblioteca, salas de exposiciones, talleres y servicios a la comunidad.
– Polideportivo Techado, con capacidad para albergar múltiples disciplinas gracias a las dimensiones de la cancha multiuso.
– Piscina semi-olímpica y patera Techada.  Temperada para poder ser utilizada todo el año.
– Ludoteca.  Espacio para el desarrollo y cuidado de los niños.
– Bikepark – BMX.
– Losas Multideportivas.
– Campo de Fútbol.

Obra: Parque zonal Flor de Amancaes
Emplazamiento: Villa María del Triunfo. Lima-Perú
Año: 2012-2015
Anteproyecto: Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos
Proyecto: FD Arquitectos y Urbanistas
Área total del terreno: 74,163.85m2 – 100%
Área Libre (Parques, Plazas, paseos, losas y campo deportivo): 63,525.11m2 – 86%
Área Ocupada: 10,638.74m2 – 14%
Área Total Construida: 13,035.04m2
Empresa responsable la Elaboración del Expediente Técnico, Construcción y Equipamiento:
CONSORCIO PARQUES DE LIMA (ICCGSA / KUKOVA INGENIEROS S.A.C.)
Elaboración del Expediente Técnico:
Jefe de Equipo: Arq. Carlos Alberto Fernández Dávila
Proyecto y coordinación general: FD ARQUITECTOS S.A.C.
Arq. Aldo Facho Dede, Arq. Luis Felipe Díaz, Arq. Rosa Elena Fernández Dávila.
Desarrollo de arquitectura: Arq. Carlos Callupe, Arq. Peter Seinfeld, Arq. María Paz Ballén.
Colaboradores: Arq. Alejandro Solórzano, Arq. Carlos Navarro, Arq. Gustavo Díaz, Arq. Marius Ege, Bach.Arq. Julio Cabrera, Sr. Diego Célis, Sr. Erick Tapia.
Proyecto Paisajista: Arq. Bárbara Montoro
Proyecto Museográfico: Lic. Giuliana Vidarte
Proyecto de Ingenierías y Mobiliario: KUKOVA INGENIEROS S.A.C.
Fotografía: Eleazar Cuadros | AFD
+ aldofachodede.com
+ abalosllopis.com

[:gl]

“Partimos da convicción de que a cidade e a cidadanía constrúense desde os Espazos Públicos, que estes deben non só organizar a trama urbana senón transformarse en lugares onde os cidadáns desenvolver e gocen en igualdade.”

AFD+Abalosllopis

Vista del Parque y el Polideportivo Techado desde el CREA y Piscina
Vista do Parque y do Polideportivo Teitado dende o CREA e Piscina

Concepción urbanística.

O parque Zonal Flor de Amancaes foi pensado para ser un polo de urbanidade.

Partimos da convicción de que a cidade e a cidadanía constrúense desde os Espazos Públicos, que estes deben non só organizar a trama urbana senón transformarse en lugares onde os cidadáns desenvolver e gocen en igualdade. O Proxecto proposto para o Parque Público Vila María do Triunfo persegue estes dous obxectivos: construír cidade desde a xeración dun bordo claro e construír sociedade desde a diversificación de espazos abertos que permitan o desenvolvemento de todo tipo de actividades.

A análise da contorna inmediata e a complexidade da trama urbana reveláronnos que, aínda que o parque non posúe a superficie dos grandes parques zonais, a súa dimensión supera a escala barrial. Esta condición, sumada á súa boa accesibilidade a través da articulación da avenida 27 de Decembro coa avenida Pachacútec e a Liña 1 do Metro de Lima, converten a este parque nun gran polo de urbanidade, de desenvolvemento económico local, e de servizos para os distritos contiguos.

Traballamos sobre a idea que a cidade debía disolverse no parque e o parque construírse cara á cidade. Imaxinamos un gran espazo aberto e continuo articulado polos edificios, que tomando as tensións espaciais da cidade, canalízanas cara ao corazón do parque.

Así, de maneira centrífuga, o xogo dos volumes construídos crea prazas perimetrales que, diluíndose entre eles alcanzan o gran parque central arboledo. Estes espazos urbanos levan o nome dos edificios que os presiden: o Centro Cultural(CREA) xera a Praza e o Paseo das Culturas, pensados como expansión do mesmo; a Praza dos Deportes confórmase polo Polideportivo Techado e o Bikepark, sendo un gran espazo lúdico e cívico complementario aos seus usos; a Praza dos Nenos asóciase aos dous colexios existentes e ao novo programa da ludoteca, transformándose nun espazo infantil equipado con módulos de xogos ao aire libre. Finalmente a Plazuela das Flores organizada en torno ao viveiro, conclúe a rúa Pizarro e dá continuidade á Av. Independencia na Av. dos Incas.

Traballamos a topografía buscando equilibrar subtraccións con recheos para, recoñecendo a depresión natural no centro xeométrico do predio, partir cara ao perímetro coa idea de facer emerxer, a través das prazas, o parque na cidade.

As baldosas de formigón que forman as prazas vanse disolvendo no chan brando conforme comeza o descenso cara ao centro do gran parque urbano.

Arquitectura e materialidade.

Buscamos xerar edificios pensados desde o seu novo contexto paisaxístico e urbano, que se abran aos diferentes espazos públicos, proxectando os usos previstos máis aló do volume construído.

Estes debían cumprir coas seguintes características: ser de fácil execución, ter baixo custo de mantemento, ser pensados para resistir o uso intensivo e ata actos vandálicos. Pensamos que o mellor material para pensar o seu constructividad era o formigón armado, que decidimos acompañar con bloquetas e celosías de concreto. Para os cerramentos superiores decidimos utilizar paneis de superboard tarrajeados e solaqueados. Todos os materiais foron pensados cara-vistas.

Nun inicio propuxeramos unhas celosías triangulares que levarían uns biombos de vidro detrás. Xa no proceso de desenvolvemento do expediente, vimos que era unha solución custosa pois obrigaba a colocar biombos en todos os edificios, polo que se nos ocorreu deseñar unha celosía a medida dun block de vidro estándar de 19×19. Desta forma resolvemos o control solar, cerramento traslúcido e linguaxe do edificio con dous elementos. Nos equipamentos deportivos deixamos as últimas filas de celosías libres por ventilación, e nos edificios de servizos mantivemos a idea orixinal de colocar o biombo detrás.

Deseño paisaxístico.

Tivemos como premisa o feito de resolver un parque no deserto. As especies arbóreas e plantares debían ser de fácil adaptación ao lugar e baixo consumo hídrico. De base descartamos a idea dunha gran alfombra de céspede, que como sabemos demanda grandes cantidades de auga para o seu arraigamento e mantemento. Como alternativa organizamos funcionalmente o parque, identificando zonas de contemplación, zonas de descanso e zonas de actividade. Para as primeiras utilizamos cobre-chans e plantas de cores, para as segundas decidímonos polo céspede, e para as terceiras propuxemos chan natural estabilizado. Todo acompañado de árbores de diferentes especies que xerarán espazos de sol e sombra. En ambos os parques construíronse e implementaron Plantas de Tratamento Residual (PTAR) para xerar auga de rega.

Principáis compoñentes e servizos.

O Parque Zonal Flor de Amancaes foi pensado cos seguintes equipamentos culturais e deportivos:

– CREA (Centros de Cultura, Recreación e Educación Ambiental), que estaría equipado cun auditorio, biblioteca, salas de exposicións, talleres e servizos á comunidade.
– Polideportivo Techado, con capacidade para albergar múltiples disciplinas grazas ás dimensións da cancha multiuso.
– Piscina semi-olímpica e patera Techada. Temperada para poder ser utilizada todo o ano.
– Ludoteca. Espazo para o desenvolvemento e coidado dos nenos.
– Bikepark – BMX.
– Losas Multideportivas.
– Campo de Fútbol.

Obra: Parque zonal Flor de Amancaes
Emprazamento: Villa María del Triunfo. Lima-Perú.
Ano: 2012-2015
Anteproxecto: Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos
Proxecto: FD Arquitectos e Urbanistas
Área total do terreo: 74,163.85m2 – 100%
Área Libre (Parques, Prazas, paseos, losas e campo deportivo): 63,525.11m2 – 86%
Área Ocupada: 10,638.74m2 – 14%
Área Total Construida: 13,035.04m2
Empresa responsable la Elaboración do Expediente Técnico, Construcción e Equipamento:
CONSORCIO PARQUES DE LIMA (ICCGSA / KUKOVA INGENIEROS S.A.C.)
Elaboración do Expediente Técnico:
Xefe de Equipo: Arq. Carlos Alberto Fernández Dávila
Proxecto e coordinación xeral: FD ARQUITECTOS S.A.C.
Arq. Aldo Facho Dede, Arq. Luis Felipe Díaz, Arq. Rosa Elena Fernández Dávila.
Desarrollo de arquitectura: Arq. Carlos Callupe, Arq. Peter Seinfeld, Arq. María Paz Ballén.
Colaboradores: Arq. Alejandro Solórzano, Arq. Carlos Navarro, Arq. Gustavo Díaz, Arq. Marius Ege, Bach.Arq. Julio Cabrera, Sr. Diego Célis, Sr. Erick Tapia.
Proxecto Paisaxista: Arq. Bárbara Montoro
Proxecto Museográfico: Lic. Giuliana Vidarte
Proxecto de Inxeñerías e Mobiliario: KUKOVA INGENIEROS S.A.C.
Fotografía: Eleazar Cuadros | AFD
+ aldofachodede.com
+ abalosllopis.com

[:en]

“We divide of the conviction of that the city and the citizenship construct themselves from the Public Spaces, that these have to not organize only the urban plot but transform in places where the citizens develop and enjoy in equality.”

AFD+Abalosllopis

Vista del Parque y el Polideportivo Techado desde el CREA y Piscina
Sight of the Park and the Polysport Roofing from BELIEVES and Swimming pool

Urban development Concepcion.

The Flor de Amancaes Zonal park was thought to be a pole of urbanity.

We divide of the conviction of that the city and the citizenship construct themselves from the Public Spaces, that these have to not organize only the urban plot but trasformarse in places where the citizens develop and enjoy in equality. The Project proposed for the Public Park Villa Maria of the Victory chases these two aims: to construct city from the generation of a clear edge and to construct company from the diversification of opened spaces that allow the development of all kinds of activities.

The analysis of the immediate environment and the complexity of the urban plot us revealed that, though the park does not possess the surface of the big zonal parks, his dimension overcomes the scale mire. This condition added to his good accessibility across the joint of the avenue On December 27 with the avenue Pachacútec and the Line 1 of the Meter of Lima, they turn to this park in a great pole of urbanity, of economic local development, and of services for the bordering districts.

We work on the idea that the city had to dissolve in the park and the park to be constructed towards the city. We imagine a great opened and constant space articulated by the buildings, that taking the spatial tensions of the city, they canalize them towards the heart of the park.

This way, in a centrifugal way, the game of the constructed volumes believes squares perimetrales that, being diluted between them reach the great central wooded park. These urban spaces take the name of the buildings at that they preside: the Cultural Center (CREa) it generates the Plaza and the Walk of the Cultures, thought as expansion of the same one; the Plaza of the Sports conforms for the Polysport Roofing and the Bikepark, being a great playful and civic complementary space to his uses; the Plaza of the Children associates to both existing colleges and to the new program of the ludoteca, transforming in an infantile space equipped with modules of games outdoors. Finally the Plazuela of the Flowers organized concerning the fish-pond, he concludes the street Pizarro and gives continuity to the Av. Independence in the Av. of the Incas.

We work the topography seeking to balance subtractions with landfills for, recognizing the natural depression in the geometric center of the land, to divide towards the perimeter with the idea of making emerge, across the squares, the park in the city.

The tiles of concrete that form the squares are dissolving in the soft similar soil it begins the decrease towards the center of the great urban park.

Architecture and materiality.

We seek to generate buildings thought from his new landscape and urban context, which are opened for the different public spaces, projecting the uses foreseen beyond the constructed volume.

These had to expire with the following characteristics: to be of easy execution, to have under cost of maintenance, to be thought to resist the intensive use and up to acts vandálicos. We think that the best material to think his constructividad was the reinforced concrete, which we decide to accompany with bloquetas and lattices of I make concrete. For the top closings we decide to use panels of superboard tarrajeados and solaqueados. All the materials were thought face – conference.

In a beginning we had proposed a few triangular lattices that would take a few screens of glass behind. Already in the process of development of the process, we saw that it was a costly solution since it was forcing to place screens in all the buildings, for what it happened to us to design a lattice in proportion to a block of standard glass of 19×19. Of this form we solved the solar control, translucent closing and language of the building with two elements. In the sports equipments we leave the last rows of free lattices for ventilation, and in the buildings of services we supported the original idea of placing the screen behind.

Landscape design.

We took as a premise the fact of solving a park in the desert. The arboreal species and you will plant they had to be of easy adjustment to the place and under water consumption. Of base we reject the idea of a great carpet of lawn, that since we know demand big quantities of water for his rooting and maintenance. Since alternative we organize functionally the park, identifying zones of contemplation, zones of rest and zones of activity. For the first ones we use it covers soils and plants of colors, for the second ones we decide on the lawn, and for the third ones we proposed natural stabilized soil. Since alternative we organize functionally the park, identifying zones of contemplation, zones of rest and zones of activity. For the first ones we use it covers soils and plants of colors, for the second ones we decide on the lawn, and for the third ones we proposed natural stabilized soil. Quite accompanied of trees of different species that will generate spaces of the Sun and shade. In both parks there were constructed and implemented Plants of Residual Treatment (PTAR) to generate water of irrigation.

Principal components and services.

The Flor de Amancae Zonal Park was thought by the following cultural and sports equipments:

– CREA (Centers of Culture, Recreation and Environmental Education), which would be equipped with an audience, library, rooms of exhibitions, workshops and services to the community.
– Polysport Roofing, with aptitude to shelter multiple disciplines thanks to the dimensions of the field I multiuse.
– Semi-Olympian swimming pool and Roofed small boat. Tempered to be able to be used all the year round.
– Ludoteca. Space for the development and care of the children.
– Bikepark – BMX.
– Multisports slabs.
– Soccer field.

Work: Flor de Amancaes Zonal Park
Location: Villa María del Triunfo. Lima-Perú.
Year: 2012-2015
Preliminary design: Aldo Facho Dede + abalosllopis arquitectos
Project: FD Arquitectos y Urbanistas
Total area of the area: 74,163.85m2 – 100%
Free area (Parks, Plazas, walks, slabs and sports field): 63,525.11m2 – 86%
Busy area: 10,638.74m2 – 14%
Constructed total Area: 13,035.04m2
Responsible company the Production of the Technical Process, Construction and Equipment:
CONSORCIO PARQUES DE LIMA (ICCGSA / KUKOVA INGENIEROS S.A.C.)
Production of the Technical Process:
Chief of Equipment: Architect. Carlos Alberto Fernández Dávila
Project and general coordination: FD ARQUITECTOS S.A.C.
Architect. Aldo Facho Dede, Architect. Luis Felipe Díaz, Architect. Rosa Elena Fernández Dávila.
Development of architecture: Architect. Carlos Callupe, Architect. Peter Seinfeld, Architect. María Paz Ballén.
Collaborators: Architect. Alejandro Solórzano, Architect. Carlos Navarro, Architect. Gustavo Díaz, Architect. Marius Ege, Bach.Architect Julio Cabrera, Sr. Diego Célis, Sr. Erick Tapia.
Landscape project: Architect. Bárbara Montoro
Museum project: Lic. Giuliana Vidarte
Project of Engineerings and Movable: KUKOVA INGENIEROS S.A.C.
Photography: Eleazar Cuadros | AFD
+ aldofachodede.com
+ abalosllopis.com

[:]

[:es]Cruces críticos. La arquitectura y otros puntos de vista[:gl]Cruces críticos. A arquitectura e outros puntos de vista[:en]Critical crossings. The architecture and other points of view[:]

0

[:es]

cruces_criticos_fredy_massad

Roca pone en marcha un nuevo ciclo de encuentros en el Roca Barcelona Gallery titulado ‘Cruces Críticos. La arquitectura y otros puntos de vista’. Una actividad en formato de diálogos entre un arquitectos y profesionales de distintas disciplinas creativas, dirigida a profesionales del sector, que cuenta con el comisariado del crítico y arquitecto Fredy Massad.

Cada sesión de este ciclo reúne a un arquitecto con un intelectual de otro ámbito, cuyo trabajo pueda aportar puntos de vista relevantes para un replanteamiento de la reflexión crítica en la arquitectura. Conjuntamente, analizan las dimensiones de la reflexión y el ejercicio de la crítica desde sus perspectivas particulares.

El concepto de este ciclo surge como una reacción a un contexto marcado por la paulatina banalización del discurso arquitectónico que, concebido primordialmente como mercadería mediática, tendió a convertirse en una mera retórica dúctil y efectista, carente de cualquier voluntad o compromiso con el pensamiento.

En paralelo, la actividad de la crítica de arquitectura comenzó a mudar en una forma de constante aplauso a ese modelo que, al legitimarlo, contribuía a validar asimismo ese proceso de banalización y a anular y menospreciar cualquier intento de reflexión crítica que lo cuestionase, lo que acabó culminando en el alzamiento de voces que decretaron la muerte o carácter completamente innecesario del ejercicio de la crítica.

El primer diálogo, ‘La crítica como herramienta de pensamiento’, lo protagonizará Daniel Giralt-Miracle, crítico e historiador del arte, y Miguel Ángel Alonso del Val, arquitecto y director de la Escuela de Arquitectura de Navarra. Ambos conversarán sobre el valor de la crítica como herramienta necesaria de pensamiento en los procesos de creación y, concretamente, su papel dentro del actual contexto de dinámicas sociales y culturales marcadas por una renovación de discursos que apela a la transformación de actitudes y formas de hacer y producir.

Este ciclo tiene el objetivo de proporcionar a los profesionales un contenido de reflexión y sensibilización sobre su propia profesión.

+ vídeo

[:gl]

cruces_criticos_fredy_massad

Roca Roca pon en marcha un novo ciclo de encontros no Roca Barcelona Gallery titulado ‘Cruces Críticos. A arquitectura e outros puntos de vista’. Unha actividade en formato de diálogos entre un arquitectos e profesionais de distintas disciplinas creativas, dirixida a profesionais do sector, que conta co comisariado do crítico e arquitecto Fredy Massad.

Cada sesión deste ciclo reúne a un arquitecto cun intelectual doutro ámbito, cuxo traballo poida achegar puntos de vista relevantes para un replanteamiento da reflexión crítica na arquitectura. Conxuntamente, analizan as dimensións da reflexión e o exercicio da crítica desde as súas perspectivas particulares.

O concepto deste ciclo xorde como unha reacción a un contexto marcado pola paulatina banalización do discurso arquitectónico que, concibido primordialmente como mercadería mediática, tendeu a converterse nunha mera retórica dúctil e efectista, carente de calquera vontade ou compromiso co pensamento.

En paralelo, a actividade da crítica de arquitectura comezou a mudar nunha forma de constante aplauso a ese modelo que, ao lexitimalo, contribuía a validar así mesmo ese proceso de banalización e a anular e menosprezar calquera intento de reflexión crítica que o cuestionase, o que acabou culminando no alzamento de voces que decretaron a morte ou carácter completamente innecesario do exercicio da crítica.

O primeiro diálogo, ‘A crítica como ferramenta de pensamento’, protagonizarao Daniel Giralt-Miracle, crítico e historiador da arte, e Miguel Ángel Alonso do Val, arquitecto e director da Escola de Arquitectura de Navarra. Ambos conversarán sobre o valor da crítica como ferramenta necesaria de pensamento nos procesos de creación e, concretamente, o seu papel dentro do actual contexto de dinámicas sociais e culturais marcadas por unha renovación de discursos que apela á transformación de actitudes e formas de facer e producir.

El primer diálogo, ‘La crítica como herramienta de pensamiento’, lo protagonizará Daniel Giralt-Miracle, crítico e historiador del arte, y Miguel Ángel Alonso del Val, arquitecto y director de la Escuela de Arquitectura de Navarra. Ambos conversarán sobre el valor de la crítica como herramienta necesaria de pensamiento en los procesos de creación y, concretamente, su papel dentro del actual contexto de dinámicas sociales y culturales marcadas por una renovación de discursos que apela a la transformación de actitudes y formas de hacer y producir.

Este ciclo ten o obxectivo de proporcionar aos profesionais un contido de reflexión e sensibilización sobre a súa propia profesión.

+ vídeo

[:en]

cruces_criticos_fredy_massad

Roca a new cycle of meetings starts in the Roca Barcelona qualified Gallery ‘Critical Crossings. The architecture and other points of view’. An activity in format of dialogs between an arquitectos and professionals of different creative disciplines, directed professionals of the sector, which possesses the comisariado of the critic and architect Fredy Massad.

Every session of this cycle assembles an architect with the intellectual one of another area, which work could contribute relevant points of view for a rethinking of the critical reflection in the architecture. Together, they analyze the dimensions of the reflection and the exercise of the critique from his particular perspectives.

The concept of this cycle arises as a reaction to a context marked by the gradual banalización of the architectural speech that, conceived basically as media merchandise, tended to turn into a mere rhetoric ductile and theatrical, lacking in any will or commitment with the thought.

In parallel, the activity of the critique of architecture began to change into a form of constant plaudit this model who, having legitimized it, was helping to validate likewise this process of banalización and to there annul and despise any attempt of critical reflection that was questioning it, which ended up by culminating in the elevation of voices that decreed the death or completely unnecessary character of the exercise of the critique.

The first dialog, ‘The critique like tool of thought’, will lead it Daniel Giralt-Miracle, critic and historian of the art, and Michael Ángel Alonso del Val, architect and the director of the School of Architecture of Navarre. Both will converse on the value of the critique as necessary tool of thought in the processes of creation and, concretely, his paper inside the current context of social and cultural dynamics marked by a renovation of speeches that appeals to the transformation of attitudes and ways of making and producing.

This cycle has the aim to provide to the professionals a content of reflection and awareness on his own profession.

+ vídeo

[:]

[:es]Learning by doing. Aprendiendo del error | Fermín G. Blanco[:gl]Learning by doing. Aprendendo do erro | Fermín G. Blanco[:en]Learning by doing. Learning of the mistake | Fermín G. Blanco[:]

[:es]

Learning by doing es el mantra que guía una manera de entender la educación y también el ejercicio de cualquier profesión. En momentos de redefinición de tantos aspectos de nuestra sociedad, la frase puede interpretarse de manera tan flexible como estemos dispuestos a interpretar ambos verbos, ¿Qué aprendemos? y ¿Qué es hacer en nuestros días?

Lo que el alumno aprende ya ha dejado de identificarse con lo que el maestro enseña, el alumno pasivo-receptor ya no está o no debería estar en la metodología docente. El proceso gana enteros en un mundo que no se debe analizar en estático, unipersonal ni unidireccionalmente, donde la obra ha de abandonar su objetivo de resultado final, conclusivo. Los procesos han sido abiertos desde siempre y los ensayos, las pruebas más o menos atrevidas han participado del proyecto desde sus orígenes. Por otro lado el proceso de aprendizaje es un proceso continuo y vital que afecta a toda la vida profesional. Bajo estas premisas acepto la invitación de Veredes para inaugurar una serie de textos/caso donde el acto de aprender ha hecho evolucionar a través del error el conocimiento en campos concretos o ha terminado por generar «obras maestras», referentes en que apoyarnos.

Gallopin Gertie. El colapso en directo.

Puente de Tacoma sobre el río Narrows en Estados Unidos, inaugurado el 1 de julio 1940
Puente de Tacoma sobre el río Narrows en Estados Unidos, inaugurado el 1 de julio 1940

Si existe un ranking de popularidad en los fracasos en el mundo de la técnica, habría que dejar un puesto de honor al puente de Tacoma sobre el río Narrows en Estados Unidos. La gravedad del tema sumada a la documentación visual que nos ha llegado, han convertido el caso en motivo viral que invade desde entonces las universidades con el fallo estructural. Viajamos a 1940, la sociedad norteamericana en plena salida de la Gran Depresión anhelaba los retos y sobre todo el optimismo de la superación humana. El día de su inauguración el puente-carrusel apodado como Gallopin Gertie ocupaba el pódium de longitud de puentes suspendidos en un digno tercer puesto, con una longitud de 1600 m y una luz de 850 metros entre soportes. En su diseño se aplicaron los conocimientos del momento,  también los recortes presupuestarios de siempre, o tal vez un poco más de lo habitual. El diseño original es del ingeniero Clark Eldridge encargado también de encontrar financiación para la ejecución, y ante la imposibilidad de alcanzar la cantidad estimada (siquiera evaluando la rentabilidad de los futuros peajes), se solicita una revisión del proyecto contando con la asistencia técnica de Leon Moisseiff quién planteó una solución capaz de reducir el presupuesto de los 11 millones de dólares estimados inicialmente a menos de 6, todo ello contando con la oposición de los técnicos del departamento de carreteras del estado de Washington. Pese a todo la solución fue aceptada por las autoridades. Tras el fatal desenlace1 Eldridge aceptó su parte de culpabilidad y su vida terminó por torcerse al caer prisionero del ejército japonés durante la II Guerra Mundial. Por su parte Moisseiff perdería gran parte de su reputación en el análisis y diseño de estas estructuras. Nada se sabe, sin embargo, del futuro de la autoridad política que respaldó esta decisión.

Se han escrito todo tipo de artículos, se han abierto grupos de recuperación de imágenes de la construcción, inauguración y colapso, se han analizado los diferentes vídeos incluyendo el factor de corrección de tiempos debidos a los formatos de grabación para tratar de analizar las frecuencias en la  deformación,  existen varias fan sites, incluso grupos en recuerdo de la única víctima “Tuddy2 un cocker español de tres patas… Es fácil rastrear la historia, las referencias a pie de artículo incluyen interesantes enlaces.

Me gustaría sin embargo poner el foco en uno de los personajes intervinientes, ese hombre que se pasea por la estructura en movimiento tomando datos, y al que debemos parte de las imágenes. Tal vez un secundario, un ingeniero de 45 años que trabaja para la universidad de Washington y que recibirá el encargo, una vez inaugurado el puente, de poner solución al excesivo movimiento del mismo.

Se trata del profesor F.B. “Bert” Farquharson quién ya gozaba de prestigio profesional y dirige un equipo que realizará modelos de la estructura a escala 1:200 y 1:20 introduciendo los mismos en túneles de viento. Monitorizados los movimientos de la estructura observan deformaciones en el modelo que no se apreciaban en la estructura real. El estudio genera una serie de recomendaciones encaminadas a mejorar el comportamiento aerodinámico del tablero, algunos de los remedios como la instalación de tirantes al suelo pudieron incorporarse pero otras quedaron pendientes de aplicación.

El diagnóstico y cura del puente galopante3 le mantuvo ocupado durante los pocos meses de vida de la estructura y ante las grandes deformaciones producidas el 7 de Noviembre no duda en acercarse al lugar para fotografiar y tomar datos de lo que está aconteciendo. El profesor quiso estar presente hasta el final como un médico que trata a su paciente enfermo de nacimiento, conocía de la debilidad del paciente que adolecía de un exceso de flexibilidad pero mantenía la fe en que la estructura recuperase su figura y saliese victoriosa de la pelea. Sufrió en directo viéndola luchar contra sus temblores hasta su fatal desenlace.

Tacoma Narrows Bridge
Tacoma Narrows Bridge

El vídeo aporta una visión épica al momento, el coche parado a medio camino, los personajes intentando salvar al perro atrapado y al tiempo tratando de realizar una toma de datos para apoyar el diagnóstico científico de lo acontecido. Los datos cruzados, la fe en la hipótesis, el error, la innovación, el paso en falso, la reputación…No fue el único puente en colapsar durante aquellos años pero sin duda es uno de los casos más famosos generando cientos de estudios, diagnósticos y comentarios al respecto no exentos de polémica, en la actualidad la comunidad científica aún discute la causa final del colapso debatiendo entre la fina línea que separa la resonancia y la autoexcitación aerodinámica.

Los diagramas que la prensa reproducía con las recomendaciones de Farquharson apuntan soluciones en el comportamiento aerodinámico de la estructura, temas actualmente ya claramente asimilados en el diseño de estas estructuras sin embargo las imágenes del hombre en el video y sus posteriores declaraciones ofrecen muchos datos a mayores, hablan de la integridad de una persona, de la pasión de un profesional por resolver el encargo y no dejan de conmover tanto como la propia deformación de la estructura. Él mismo será el encargado de realizar las pruebas del nuevo modelo de puente, un nuevo intento sobre la misma marca, en 1950 será inaugurado otro puente sobre el río Narrows que aún hoy se mantiene en servicio y dónde los conocimientos aportados por la primera experiencia sumados a las restricciones de acero derivadas de la Guerra serán fundamentales en el diseño definitivo pero esa es ya otra historia.


Tacoma Narrows Bridge (1940) Montaje de video con diferentes grabaciones realizadas en películas de 15 mm por los fotógrafos locales Barney Elliott y T. Harbine Monroe y los técnicos presentes.

Fermin G. Blanco. doctor arquitecto
La Coruña. Agosto 2016

Notas:

1. El peaje de paso era de  $.75 para coches y 10 céntimos para peatones, una auténtica experiencia, puente y montaña rusa al tiempo…

2. Existen numerosas grupos de apoyo al perro fallecido en el colapso. Tuddy era un Cocker Español de tres patas según los datos.

3. El sobrenombre de Gallopin Gertier procede de una popular canción de salón que puede escucharse en el siguiente enlace.

https://www.youtube.com/watch?v=hSfRGcx_xGY[:gl]

Learning by doing é o mantra que guía unha maneira de entender a educación e tamén o exercicio de calquera profesión. En momentos de redefinición de tantos aspectos da nosa sociedade, a frase pode interpretarse de maneira tan flexible como esteamos dispostos a interpretar ambos os verbos, Que aprendemos? e Que é facer nos nosos días?

O que o alumno aprende xa deixou de identificarse co que o mestre ensina, o alumno pasivo-receptor xa non está ou non debería estar na metodoloxía docente. O proceso gaña enteiros nun mundo que non se debe analizar en estático, unipersonal nin unidireccionalmente, onde a obra ha de abandonar o seu obxectivo de resultado final, conclusivo. Os procesos foron abertos desde sempre e os ensaios, as probas máis ou menos atrevidas participaron do proxecto desde as súas orixes. Doutra banda o proceso de aprendizaxe é un proceso continuo e vital que afecta a toda a vida profesional. Baixo estas premisas acepto a invitación de Veredes para inaugurar unha serie de textos/caso onde o acto de aprender fixo evolucionar a través do erro o coñecemento en campos concretos ou terminou por xerar «obras mestras», referentes en que apoiarnos.

Gallopin Gertie. O colapso en directo.

Puente de Tacoma sobre el río Narrows en Estados Unidos, inaugurado el 1 de julio 1940
Ponte de Tacoma sobre o río Narrows nos Estados Unidos, inaugurado o 1 de xullo 1940

Se existe un ránking de popularidade nos fracasos no mundo da técnica, habería que deixar un posto de honra á ponte de Tacoma sobre o río Narrows en Estados Unidos. A gravidade do tema sumada á documentación visual que nos chegou, converteron o caso en motivo viral que invade desde entón as universidades co fallo estrutural. Viaxamos a 1940, a sociedade norteamericana en plena saída da Gran Depresión anhelaba os retos e sobre todo o optimismo da superación humana. O día da súa inauguración o ponte-carrusel alcumado como Gallopin Gertie ocupaba o pódium de lonxitude de pontes suspendidas nun digno terceiro posto, cunha lonxitude de 1600 m e unha luz de 850 metros entre soportes. No seu deseño aplicáronse os coñecementos do momento, tamén os recortes orzamentarios de sempre, ou talvez un pouco máis do habitual. O deseño orixinal é do enxeñeiro Clark Eldridge encargado tamén de atopar financiamento para a execución, e ante a imposibilidade de alcanzar a cantidade estimada (sequera avaliando a rendibilidade das futuras peaxes), solicítase unha revisión do proxecto contando coa asistencia técnica de Leon Moisseiff quen expuxo unha solución capaz de reducir o orzamento dos 11 millóns de dólares estimados inicialmente a menos de 6, todo iso contando coa oposición dos técnicos do departamento de estradas do estado de Washington. A pesar de todo a solución foi aceptada polas autoridades. Tras o fatal desenlace1 Eldridge aceptou o seu parte de culpabilidade e a súa vida terminou por torcerse ao caer prisioneiro do exército xaponés durante a II Guerra Mundial. Pola súa banda Moisseiff perdería gran parte da súa reputación na análise e deseño destas estruturas. Nada se sabe, con todo, do futuro da autoridade política que apoiou esta decisión.

Escribíronse todo tipo de artículos, abríronse grupos de recuperación de imaxes da construción, inauguración e colapso, analizáronse os diferentes vídeos incluíndo o factor de corrección de tempos debidos aos formatos de gravación para tratar de analizar as frecuencias na deformación, existen varias fan sites, mesmo grupos en recordo da única vítima Tuddy2 un cocker español de tres patas? É fácil rastrexar a historia, as referencias a pé de artigo inclúen interesantes ligazóns.

Gustaríame con todo poñer o foco nun dos personaxes intervenientes, ese home que se pasea pola estrutura en movemento tomando datos, e ao que debemos parte das imaxes. Talvez un secundario, un enxeñeiro de 45 anos que traballa para a universidade de Washington e que recibirá o encargo, unha vez inaugurado a ponte, de poñer solución ao excesivo movemento do mesmo.

Trátase do profesor F.B. “Bert” Farquharson quen xa gozaba de prestixio profesional e dirixe un equipo que realizará modelos da estrutura a escala 1:200 e 1:20 introducindo os mesmos en túneles de vento. Monitorados os movementos da estrutura observan deformacións no modelo que non se apreciaban na estrutura real. O estudo xera unha serie de recomendacións encamiñadas a mellorar o comportamento aerodinámico do taboleiro, algúns dos remedios como a instalación de tirantes ao chan puideron incorporarse pero outras quedaron pendentes de aplicación.

O diagnóstico e cura da ponte galopante3 mantívolle ocupado durante os poucos meses de vida da estrutura e ante as grandes deformacións producidas o 7 de Novembro non dubida en achegarse ao lugar para fotografar e tomar datos do que está a acontecer. O profesor quixo estar presente ata o final como un médico que trata ao seu paciente enfermo de nacemento, coñecía da debilidade do paciente que adoecía dun exceso de flexibilidade pero mantiña a fe en que a estrutura recuperase a súa figura e saíse vitoriosa da pelexa. Sufriu en directo véndoa loitar contra os seus tremores ata o seu fatal desenlace.

Tacoma Narrows Bridge
Tacoma Narrows Bridge

O vídeo achega unha visión épica ao momento, o coche parado a medio camiño, os personaxes tentando salvar ao can atrapado e ao tempo tratando de realizar unha toma de datos para apoiar o diagnóstico científico do acontecido. Os datos cruzados, a fe na hipótese, o erro, a innovación, o paso en falso, a reputación…Non foi a única ponte en colapsar durante aqueles anos pero sen dúbida é un dos casos máis famosos xerando centos de estudos, diagnósticos e comentarios respecto diso non exentos de polémica, na actualidade a comunidade científica aínda discute a causa final do colapso debatendo entre a fina liña que separa a resonancia e a autoexcitación aerodinámica.

Os diagramas que a prensa reproducía coas recomendacións de Farquharson apuntan solucións no comportamento aerodinámico da estrutura, temas actualmente xa claramente asimilados no deseño destas estruturas con todo as imaxes do home no vídeo e as súas posteriores declaracións ofrecen moitos datos a maiores, falan da integridade dunha persoa, da paixón dun profesional por resolver o encargo e non deixan de conmover tanto como a propia deformación da estrutura. El mesmo será o encargado de realizar as probas do novo modelo de ponte, un novo intento sobre a mesma marca, en 1950 será inaugurado outra ponte sobre o río Narrows que aínda hoxe mantense en servizo e onde os coñecementos achegados pola primeira experiencia sumados ás restricións de aceiro derivadas da Guerra serán fundamentais no deseño definitivo pero esa é xa outra historia.


Tacoma Narrows Bridge (1940) Montaxe de video con diferentes grabaciones realizadas en películas de 15 mm polos fotógrafos locais Barney Elliott e T. Harbine Monroe e os técnicos presentes.

Fermin G. Blanco. doutor arquitecto
La Coruña. Agosto 2016

Notas:

1. A peaxe de paso era de $.75 para coches e 10 céntimos para peóns, unha auténtica experiencia, ponte e montaña rusa ao tempo…

2. Existen numerosas grupos de apoio ao can falecido no colapso. Tuddy era un Cocker Español de tres patas segundo os datos.

3. O sobrenome de Gallopin Gertier procede dunha popular canción de salón que pode escoitarse na seguinte ligazón.

https://www.youtube.com/watch?v=hSfRGcx_xGY[:en]

Learning by doing is the mantra who guides a way of understanding the education and also the exercise of any profession. In moments of redefinition of so many aspects of our company, the phrase can be interpreted in a way as flexible as let’s be ready to interpret both verbs, what do we learn? And what is to do nowadays?

What the pupil learns already has stopped being identified with what the teacher teaches, the pupil liabilities – recipient already is not or it should not be in the educational methodology. The process gains points in a world that it is not necessary to to analyze in statically, individual not unidirectionally, where the work has to leave his aim of final, conclusive result. The processes have been opened from always and the tests, the more or less bold tests have taken part of the project from his origins. On the other hand the learning process is a constant and vital process that concerns the whole professional life. Under these premises I accept Veredes’s invitation to inaugurate a series of texts/cases where the act of learning has made evolve across the mistake the knowledge in concrete fields or has ended for generating «masterpieces», modals on which to rest.

Gallopin Gertie. The live collapse.

Puente de Tacoma sobre el río Narrows en Estados Unidos, inaugurado el 1 de julio 1940
Tacoma bridge on the river Narrows in The United States, inaugurated on July 1, 1940

Tacoma Bridge on the river Narrows in The United States, inaugurated on July 1, 1940 If a ranking popularity exists in the failures in the world of the technology, would be necessary to leave a position of honor to Tacoma’s bridge on the river Narrows in The United States. The gravity of the topic added to the visual documentation that has come to us, they have turned the case into viral motive that invades since then the universities with the structural failure. We travel 1940, the North American company in full exit of the Great Depression was longing the challenges and especially the optimism of the overcoming humanizes. The day of his inauguration the bridge – carrousel nicknamed as Gallopin Gertie was occupying the pódium of length of bridges suspended in the third worthy position, with a length of 1600 m and a light of 850 meters between supports. In his design the knowledge of the moment was applied, also the budgetary cuts of always, or maybe a bit more of the habitual thing. The original design belongs to the engineer Clark Eldridge entrusted also to find financing for the execution, and before the inability to reach the quantity estimated (at least evaluating the profitability of the future tolls), a review of the project is requested possessing Leon Moisseiff‘s technical assistance who raised a solution capable of reducing the budget of 11 million dollars estimated initially to less than 6, all this possessing the opposition of the technical personnel of the department of roads of the condition of Washington. Despite everything the solution was accepted by the authorities. After the fatal one conclusion1 Eldridge accepted his part of guilt and his life ended for twisting when to fall down prisoner of the Japanese army during the World War II. For your part Moisseiff would lose great part of his reputation in the analysis and design of these structures. Nothing knows, nevertheless, of the future of the political authority that it endorsed this decision.

They have written to themselves all kinds of articles, there have been opened groups of recovery of images of the construction, inauguration and collapse, the different videoes have been analyzed including the factor of correction of times due to the formats of recording to try to analyze the frequencies in the deformation, several exist fan sites, enclosed groups in recollection of the only victim “Tuddy2 a Spanish cocker of three legs … Is easy to trace the history, the references afoot of article include interesting links.

I would like to put nevertheless the area in one of the prominent figures interveners, this man that one walks for the structure in movement taking information, and to which we owe part of the images. Maybe the secondary one, a 45-year-old engineer who works for the university of Washington and who will receive the order, once inaugurated the bridge, of putting solution to the excessive movement of the same one.

It is a question of the teacher F.B. “Bert” Farquharson who already was enjoying professional prestige and it directs an equipment that it will realize models of the structure to scale 1:200 and 1:20 introducing the same ones in wind tunnels. Monitored the movements of the structure observe deformations in the model that they were not appreciating in the royal structure. The study generates a series of recommendations directed to improving the aerodynamic behavior of the board, some of the remedies as the installation of suspenders to the soil could join but others remained dependent on application.

The diagnosis and priest of the Gallopin Bridge3 kept him occupied during a few months of life of the structure and before the big deformations produced On November 7 it does not hesitate to approach the place to come out in photographs and to take information of what is happening. The teacher wanted to be present until the end as a doctor who treats his patient sick with birth, it knew about the weakness of the patient who was suffering from an excess of flexibility but was supporting the faith in which the structure was recovering his figure and was working out victorious of it her fights. It suffered directly seeing her to fight against his quakes up to his fatal conclusion.

Tacoma Narrows Bridge
Tacoma Narrows Bridge

The video contributes an epic vision to the moment, the car stopped to half a way, the prominent figures trying to save the caught dog and to the time trying to realize a capture of information to support the scientific diagnosis of the happened. The crossed information, the faith in the hypothesis, the mistake, the innovation, the step in false, the reputation… It was not the only bridge in collapsing during those years but undoubtedly it is one of the most famous cases generating hundreds of studies, diagnoses and comments in the matter not exempt from polemic, at present the scientific community still discusses the final reason of the collapse debating between the thin line that separates the resonance and the aerodynamic autoexcitation.

The graphs that the press was reproducing with Farquharson‘s recommendations aim at solutions in the aerodynamic behavior of the structure, be afraid nowadays already clearly assimilated in the design of these structures nevertheless of the images of the man in the video and his later declarations offer a lot of information to major, speak about the integrity of a person, about the passion of a professional for solving the order and do not stop affecting so much as the own deformation of the structure. He itself will be the manager of realizing the tests of the new model of bridge, a new attempt on the same brand, in 1950 another bridge will be inaugurated on the river Narrows that still today is kept in service and where the knowledge contributed by the first experience added to the restrictions of steel derived from the War will be fundamental in the definitive design but this it is already another history.


Tacoma Narrows Bridge (1940) Assembly of video with different recordings realized in movies of 15 mm by the local photographers Barney Elliott y T. Harbine Monroe and the present technical personnel.

Fermin G. Blanco. PhD architect
La Coruña. August 2016

Notes:

1. The toll of step was of .75 $ for cars and 10 cents for pedestrians, an authentic experience, bridge and roller coaster to the time…

2. Groups of support exist numerous to the dog expired in the collapse. Tuddy was a Cocker Español of three legs according to the information.

3. Gallopin Gertier’s nickname comes from a popular song of lounge that can be listened in the following link.

https://www.youtube.com/watch?v=hSfRGcx_xGY[:]

The Shakers…| Elías Cueto

[:es]

A mediados del siglo XVIII y través de Ann Lees, los Shakers se constituyen por primera vez como una comunidad protestante escindida de los Quákeros. Los principios esenciales de este grupo son el celibato, la igualdad entre sexos, la comunidad de bienes y la confesión. A medidos del siglo XIX son la comunidad utópica más extendida del mundo si bien en la actualidad sólo un grupo se mantiene fiel a los principios originales en la ciudad de Sabbathday Lake en Maine, EEUU.

The Shakers 01

Además de un interesante ejemplo de comunidad utópica, los Shakers son un referente en la construcción de muebles de madera y por supuesto de sillas. Las sillas de los Shakers no destacan por su comodidad o por su originalidad formal y en general son similares al mobiliario producido en su momento. La aportación de los Shakers se encuentra en una perfecta ejecución y diseño del trabajo artesanal de la madera. Un trabajo que tiene connotaciones religiosas siendo vivido como camino de perfección personal y comunitario.

The Shakers 02

Un ejemplo brillante de diseño artesanal es el cruce de tres maderas de la tradicional mesa de escritorio Shaker. Un complejo vaciado de las maderas permite que estas se crucen en un punto y que el propio peso del tablero cierre la estructura. El diseño de la unión y el trabajo de su ejecución quedan ocultos cuando el montaje se completa.

The-Shakers-03

Los Shakers incluyeron en sus sillas soluciones tan refinadas como el sistema de apoyo contínuo de patas traseras. Mediante un vaciado de los extremos de dichas patas, se alojaba un botón semiesférico que a modo de rótula gira dentro de la pata garantizando el apoyo de la misma cuando la silla se inclina. Mediante una perforación en la pata se tensa el cordón de cuero que ata el botón a la pata permitiendo el movimiento del botón sin que este se desprenda al levantar la silla.

 The Shakers 04

Si bien las comunidades Shaker han decaido a lo largo del último siglo, la influencia en el diseño de mobiliario no ha dejado de crecer al ser reivinicada por la primera generación de diseñadores daneses contemporáneos. Resulta especialmente evidente en el caso del diseño de silla de iglesia de 1936 obra de Jare Klint.

Es interesante asimismo la intepretación de la silla tradicional Shaker hecha años después -1944- por Børge Mogensen a través de la J39. Esta pieza recoge el sistema de travesaños a diferente altura para fijación del trenzado del asiento y es fundamental para entender toda una serie de diseños posteriores realizados por Hans J. Wegener.

Elías Cueto, arquitecto
Santiago de Compostela, octubre 2010

Publicado en  Nº 313 [sillas…]

[:gl]

A mediados do século XVIII e través de Ann Les, os Shakers constitúense por primeira vez como unha comunidade protestante escindida dos Quákeros. Os principios esenciais deste grupo son o celibato, a igualdade entre sexos, a comunidade de bens e a confesión. A medidos do século XIX son a comunidade utópica máis estendida do mundo aínda que na actualidade só un grupo mantense fiel aos principios orixinais na cidade de Sabbathday Lake en Maine, EEUU.

The Shakers 01

Ademais dun interesante exemplo de comunidade utópica, os Shakers son un referente na construción de mobles de madeira e por suposto de cadeiras. As cadeiras dos Shakers non destacan pola súa comodidade ou pola súa orixinalidade formal e en xeral son similares ao mobiliario producido no seu momento. A achega dos Shakers atópase nunha perfecta execución e deseño do traballo artesanal da madeira. Un traballo que ten connotacións relixiosas sendo vivido como camiño de perfección persoal e comunitario.

The Shakers 02

Un exemplo brillante de deseño artesanal é o cruzamento de tres madeiras da tradicional mesa de escritorio Shaker. Un complexo baleirado das madeiras permite que estas se crucen nun punto e que o propio peso do taboleiro peche a estrutura. O deseño da unión e o traballo da súa execución quedan ocultos cando a montaxe complétase.

The-Shakers-03

Os Shakers incluíron nas súas cadeiras soluciones tan refinadas como o sistema de apoio contínuo de patas traseiras. Mediante un baleirado dos extremos das devanditas patas, aloxábase un botón semiesférico que a modo de rótula xira dentro da pata garantindo o apoio da mesma cando a cadeira inclínase. Mediante unha perforación na pata ténsase o cordón de coiro que ata o botón á pata permitindo o movemento do botón sen que este despréndase ao levantar a cadeira.

The Shakers 04

Aínda que as comunidades Shaker han decaido ao longo do último século, a influencia no deseño de mobiliario non deixou de crecer ao ser reivinicada pola primeira xeración de deseñadores daneses contemporáneos. Resulta especialmente evidente no caso do deseño de cadeira de igrexa de 1936 obra de Jare Klint.

É interesante así mesmo a intepretación da cadeira tradicional Shaker feita anos despois -1944- por Børge Mogensen a través da J39. Esta peza recolle o sistema de traveseiros a diferente altura para fixación do trenzado do asento e é fundamental para entender toda unha serie de deseños posteriores realizados por Hans J. Wegener.

Elías Cueto, arquitecto
Santiago de Compostela, outubro 2010

Publicado en  Nº 313 [sillas…]

[:en]

In the middle of the 18th century and Ann Lees’s slant, the Shakers are constituted by the first time as a Protestant community split of the Quákeros. The essential beginning of this group is the celibacy, the equality between sexes, the community of goods and the confession. To measured of the 19th century they are the most widespread Utopian community of the world though at present only a group is kept faithful to the original beginning in Sabbathday Lake’s city in Maine, the USA.

The Shakers 01

Besides an interesting example of Utopian community, the Shakers are a modal in the construction of furniture of wood and certainly of chairs. The chairs of the Shakers do not stand out for his comfort or for his formal originality and in general they are similar to the furniture produced in his moment. The contribution of the Shakers is in a perfect execution and design of the handcrafted work of the wood. A work that has religious connotations being lived as way and community of personal perfection.

The Shakers 02

A brilliant example of handcrafted design is the crossing of three wood of the traditional table of office Shaker. A complex emptied of the wood allows that these should cross in a point and that the own weight of the board closes the structure. The design of the union and the work of his execution remain secret when the assembly is completed.

The-Shakers-03

The Shakers included in his chairs solutions so refined as the system of continuous support of back legs. By means of an emptying of the ends of the above mentioned legs, there was lodging a semispherical button that like kneecap turns inside the leg guaranteeing the support of the same one when the chair inclines. By means of a perforation in the leg there is tightened the cord of leather that ties the button to the leg allowing the movement of the button without this one becomes detached on having raised the chair.

 The Shakers 04

Though the communities Shaker there is the low one throughout last century, the influence in the design of furniture has not stopped growing to the being reivinicada for the first generation of Danish contemporary designers. Jare Klint’s work turns out to be specially evident in case of the design of chair of church of 1936.

There is interesting likewise the intepretación of the traditional chair made Shaker some years later-1944-for Børge Mogensen across the J39. This piece gathers the system of transoms to different height for fixation of the plaited one of the seat and is fundamental to understand the whole series of later designs realized by Hans J. Wegener.

Elías Cueto, architect
Santiago de Compostela, october 2010

Published in  Nº 313 [sillas…]

[:]

[:es]¿Qué es un seguro PLP?[:gl]Que é un seguro PLP?[:en]What is an insurance PLP?[:]

[:es]https://www.youtube.com/watch?v=yLD2KeqpA1Q

ASEMAS da respuesta a una larga demanda de la profesión, con el nuevo seguro PLP –Póliza Largo Plazo. Un NUEVO producto único en el mercado, adaptado a tus necesidades profesionales que te permitirá conocer desde el primer momento el coste de aseguramiento de tu actividad profesional y su repercusión en tus honorarios. Lo que muchos estaban esperando y no existía.

¿Qué es un seguro PLP?
¿Qué es un seguro PLP?

Con la Póliza Largo Plazo (PLP) paga solamente por lo que trabajas y evita el lastre de pagar anualmente. Asegura tu actividad como Arquitecto hasta la extinción legal de los plazos de responsabilidad, conforme avance tu actividad profesional. Permitiéndote ofrecer tus servicios profesionales con un aseguramiento completo incluido.

Un futuro portegido sin pagar más.

Si algún día decides no ejercer, dejas de pagar tu seguro. Tan fácil y seguro.

Puedes informarte AQUÍ.

El nuevo seguro PLP de ASEMAS es ideal para:

«los que empiezan en la profesión,
los que tienen trabajos esporádicos o irregulares,
las sociedades profesionales de nueva creación,
los jubilados o prejubilados que tienen algún encargo,
los que quieren asegurar para siempre toda su actividad anual,..
Y en general para todos aquellos arquitectos que quieren conocer, para repercutir, el coste total del aseguramiento de sus encargos hasta el vencimiento de los plazos legales de responsabilidad.»

Y si ya eres mutualista, dispones de un SIMULADOR PERSONALIZADO primas PLP.

Con el que podrás estimar el coste de la Póliza PLP frente a tu Póliza de Sección B actual desde la oficina virtual de ASEMAS. Consulta la nueva opción «Simulador póliza PLP» dentro de la sección consultas de la oficina virtual de la web de ASEMAS. Recuerda que solamente podrás acceder identificándote con tus claves de usuario y firma como mutualista.

Con el seguro PLP conocerás desde el primer momento lo que costará tu tranquilidad.

Más información AQUÍ.

ASEMAS la Mutua de los Arquitectos para los Arquitectos.

[:gl]https://www.youtube.com/watch?v=yLD2KeqpA1Q

ASEMAS dá resposta a unha longa demanda da profesión, co novo seguro PLP -Póliza Longo Prazo. Un NOVO produto único no mercado, adaptado ás túas necesidades profesionais que che permitirá coñecer desde o primeiro momento o custo de aseguramiento da túa actividade profesional e a súa repercusión nos teus honorarios. O que moitos estaban a esperar e non existía.

seguro-PLP-Póliza-Largo-Plazo

Coa Póliza Longo Prazo (PLP) paga soamente polo que traballas e evita o lastre de pagar anualmente. Asegura a túa actividade como Arquitecto ata a extinción legal dos prazos de responsabilidade, conforme avance a túa actividade profesional. Permitíndoche ofrecer os teus servizos profesionais cun aseguramiento completo incluído.

Un futuro portegido sen pagar máis.

Se algún día decides non exercer, deixas de pagar o teu seguro. Tan fácil e seguro.

Podes informarte AQUÍ.

O novo seguro PLP de ASEMAS é ideal para:

«os que empezan na profesión,
os que teñen traballos esporádicos ou irregulares,
as sociedades profesionais de nova creación,
os xubilados ou prexubilados que teñen algún encargo,
os que queren asegurar para sempre toda a súa actividade anual,..
E en xeral para todos aqueles arquitectos que queren coñecer, para repercutir, o custo total do aseguramiento dos seus encargos ata o vencimiento dos prazos legais de responsabilidade.»

E se xa es mutualista, dispós dun SIMULADOR PERSONALIZADO primas PLP.

Co que poderás estimar o custo da Póliza PLP fronte á túa Póliza de Sección B actual desde a oficina virtual de ASEMAS. Consulta a nova opción «Simulador póliza PLP» dentro da sección consultas da oficina virtual da web de ASEMAS. Lembra que soamente poderás acceder identificándoche coas túas claves de usuario e firma como mutualista.

Co seguro PLP coñecerás desde o primeiro momento o que custará a túa tranquilidade.

Máis información AQUÍ.

ASEMAS a Mutua dos Arquitectos para os Arquitectos.

[:en]https://www.youtube.com/watch?v=yLD2KeqpA1Q

ASEMAS gives response to a long demand of the profession, with the new insurance PLP –Póliza Largo Plazo. The NEW only product on the market adapted to your professional needs that will allow you to know from the first moment the cost of insurance of your professional activity and his repercussion in your fees. For what many were waiting and it did not exist.

seguro-PLP-Póliza-Largo-Plazo

With the Póliza Largo Plazo (PLP) pays only what you work and avoids the ballast of paying anually. Your activity assures as Architect up to the legal extinction of the period of responsibility, similar advance your professional activity. Permitting to offer your professional services with a complete included insurance.

A future portegido without paying more.

If some day you decide not to practise, you stop paying your insurance. So easy and sure.

You can find out HERE.

The new insurance ASEMAS’s PLP is ideal for:

«Those who begin in the profession,
which have sporadic or irregular works,
the professional companies of new creation, the pensioners or early retired persons who have some order,
which want to assure forever everything his annual activity..
And in general for all those architects who want to know, to reverberate, the total cost of the insurance of his orders up to the maturity of the legal period of responsibility.»

And if already you are mutualist, you have a PERSONALIZED MALINGERER premiums PLP.

With that you will be able to estimate the cost of the Policy PLP opposite to your Policy of Section B current from ASEMAS’s virtual office. It consults the new option «Malingerer policy PLP» inside the section you consult of the virtual office of ASEMAS’s web. He remembers that only you will be able to accede identifying with your user’s keys and signature as mutualist.

With the insurance PLP you will know from the first moment what will cost your tranquility.

More information HERE.

ASEMAS la Mutua de los Arquitectos para los Arquitectos.

[:]

lily & WHITE | soma arquitectura

[:es]

La tecnología es la más poderosa fuerza que hace avanzar al hombre. Esta es la filosofía de lily & WHITE.

lily-white_soma_06_int05

Ninguna etapa puede entenderse sin la anterior. Todo es una evolución, un proceso lineal de acumulación de conocimiento e información que se transmite de unos a otros. Siempre ha sido así. Todo empezó por la edad de piedra, pasando por la de los metales, y así hasta nuestros días.

¿Cuál es nuestra era? Muchos científicos creen en un futuro en el que podamos dominar las capacidades de los cristales. Materiales como el grafeno, el cuarzo o el sílice, son el futuro.

Los productos de lily & WHITE combinan tecnología y naturaleza, ciencia y tradición.

Cada producto es único, porque es la consecuencia de esa evolución, y por tanto debe valorarse como una pieza de museo, que demuestra cómo la tecnología puede ayudar a conseguir la más ansiada de las búsquedas humanas: la eterna juventud.

Obra: lily & WHITE
Autor: Soma Arquitectura
Año: 2015
Emplazamiento: A Coruña, Galicia, España
Superficie: 101m2
Coste: 350€/m2
Constructora: Desarrolla
Fotografías: Roi Alonso
+ somaa.es [:gl]

A tecnoloxía é a máis poderosa forza que fai avanzar ao home. Esta é a filosofía de lily & WHITE.

lily-white_soma_06_int05

Ningunha etapa pode entenderse sen a anterior. Todo é unha evolución, un proceso lineal de acumulación de coñecemento e información que se transmite duns a outros. Sempre foi así. Todo empezou pola idade de pedra, pasando pola dos metais, e así ata os nosos días.

Cal é nosa era? Moitos científicos cren nun futuro no que podamos dominar as capacidades dos cristais. Materiais como o grafeno, o cuarzo ou o sílice, son o futuro.

Os produtos de lily & WHITE combinan tecnoloxía e natureza, ciencia e tradición.

Cada produto é único, porque é a consecuencia desa evolución, e por tanto debe valorarse como unha peza de museo, que demostra como a tecnoloxía pode axudar a conseguir a máis ansiada das procuras humanas: a eterna mocidade.

Obra: lily & WHITE
Autor: Soma Arquitectura
Ano: 2015
Emprazamento: A Coruña, Galicia, España
Superficie: 101m2
Custo: 350€/m2
Constructora: Desarrolla
Fotografías: Roi Alonso
+ somaa.es [:en]

The technology is the most powerful force that makes advance the man. This one is the philosophy of lily & WHITE.

lily-white_soma_06_int05

No stage can be understood without the previous one. Everything is an evolution, a linear process of accumulation of knowledge and information that is transmitted from some to others. Always it has been like that. Everything began for the age of stone, happening for that of the metals, and this way even our day.

Which is our age? Many scientists believe in a future in that we could dominate the capacities of the crystals. Materials as the grafeno, the quartz or the sílice, are the future.

The products of lily & WHITE combines technology and nature, science and tradition.

Every product is only, because it is the consequence of this evolution, and therefore it must be valued as a piece of museum, which demonstrates how the technology can help to obtain most longed of the human searches: the eternal youth.

Work: lily & WHITE
Author: Soma Arquitectura
Year: 2015
Location: A Coruña, Galicia, Spain
Superface: 101m2
Cost: 350€/m2
Construction: Desarrolla
Photography: Roi Alonso
+ somaa.es [:]

[:es]Arquitectura y territorio rural 2016[:gl]Arquitectura e territorio rural 2016[:en]Architecture and rural territoryArchitecture and rural territory 2016[:]

0

[:es]

La percepción del territorio rural de Galicia como un espacio social, construido, se hace patente para cualquiera que lo haya mirado con algo de atención alguna vez. Esa construcción de lo natural, que se hace modélica en la materialidad de la arquitectura tradicional, en la unidad entre la casa y las labores agrícolas o en la concepción de los espacios de comunidad, los campos de fiesta o las carballeiras, no ha hecho sino sufrir una expansión tan brutal como descontrolada en la segunda mitad del siglo XX. Esa transformación de gran parte del territorio en una especie de ciudad jardín dispersa, continua y a gran escala corre paralela al abandono paulatino de la lógica tradicional casa-agro-aldea sobre la que se estructuraba la forma de vida en la sociedad rural.

A esa nueva ocupación del territorio, reconocida tantas veces en el llamado “feismo”, responde el planeamiento general con normas que la intentan restringir, muchas veces de forma acrítica, con una preocupación excesiva por el mantenimiento de las formas, apariencias y materiales mal llamados tradicionales y con una insistente regulación del qué (se puede hacer) que no deja lugar a pensar sobre el cómo (hacerlo).

Para pensar sobre la globalidad de ese territorio social, y sobre aspectos parciales del mismo que de los que ha de ocuparse la arquitectura como la escala, la actividad, el planeamiento, el paisaje, el espacio público, la movilidad, la energía, la casa, etc. surge este encuentro de “arquitectura y territorio rural”. Lo hace además desde dentro de ese territorio, en la aldea de Callobre, en A Estrada, para conformarse como un lugar desde que emplazar año a año, durante el verano, en una idea también de fiesta y comunidad, a la reflexión, a la interpretación de todo ese mundo, abierto a quien tenga algo que decir y a quien tenga tiempo también para escuchar y ver lo que otros, dentro y fuera de Galicia, dentro y fuera de la arquitectura, puedan contarnos.

Arquitectura y territorio rural 2016

mañana, 11.00 h

Felipe Criado Boado. Arqueólogo. Territorio, materia y memoria: aportaciones desde la arqueología del paisaje

Alejandro Alférez. Arquitecto. Aprendiendo de Bárcena Mayor: arquitectura urbanismo entre la aldea y la ciudad

tarde, 17.30 h.

Villacé & Cominges. Arquitectos. Paisaje de incertidumbres

TEd’A arquitectes. IDENTIDAD

Como siempre, os rogamos confirmación, pues el aforo es limitado.

verano 2016 arquitectura y territorio rural
Fundación María Martínez Otero/ Callobre, A Estrada
Se ruega confirmación:
teléfono 0034 630 070 874
e_mail josevalladares@rvr-arquitectos.es

[:gl]

A percepción do territorio rural de Galicia como un espazo social, construído, faise patente para calquera que o mirou con algo de atención algunha vez. Esa construción do natural, que se fai modélica na materialidad da arquitectura tradicional, na unidade entre a casa e os labores agrícolas ou na concepción dos espazos de comunidade, os campos de festa ou as carballeiras, non fixo senón sufrir unha expansión tan brutal como descontrolada na segunda metade do século XX. Esa transformación de gran parte do territorio nunha especie de cidade xardín dispersa, continua e a gran escala corre paralela ao abandono paulatino da lóxica tradicional casa-agro-aldea sobre a que se estructuraba a forma de vida na sociedade rural.

A esa nova ocupación do territorio, recoñecida tantas veces no chamado “feismo”, responde a achaiadura xeral con normas que a intentan restrinxir, moitas veces de forma acrítica, cunha preocupación excesiva polo mantemento das formas, aparencias e materiais mal chamados tradicionais e cunha insistente regulación do que (pódese facer) que non deixa lugar a pensar sobre o como (facelo).

Para pensar sobre a globalidad dese territorio social, e sobre aspectos parciais do mesmo que dos que ha de ocuparse a arquitectura como a escala, a actividade, a achaiadura, a paisaxe, o espazo público, a movilidad, a enerxía, a casa, etc. xorde este encontro de “arquitectura e territorio rural” . Faio ademais desde dentro dese territorio, na aldea de Callobre, na Estrada, para conformarse como un lugar desde que emplazar ano a ano, durante o verán, nunha idea tamén de festa e comunidade, á reflexión, á interpretación de todo ese mundo, aberto a quen teña algo que dicir e a quen teña tempo tamén para escoitar e ver o que outros, dentro e fóra de Galicia, dentro e fóra da arquitectura, poidan contarnos.

Arquitectura y territorio rural 2016

mañá, 11.00 h

Felipe Criado Boado. Arqueólogo. Territorio, materia e memoria: aportaciós dende la arqueoloxía da paisaxe.

Alejandro Alférez. Arquitecto. Aprendiendo de Bárcena Maior: arquitectura urbanismo entre a aldea e a cidade.

tarde, 17.30 h.

Villacé & Cominges. Arquitectos. Paisaxe de incertidumbres

TEd’A arquitectes. IDENTIDADE

Coma sempre, rogámosvos confirmación, pois o aforo é limitado.

verán 2016 arquitectura e territorio rural
Fundación María Martínez Otero/ Callobre, A Estrada
Rogase confirmación:
teléfono 0034 630 070 874
e_mail josevalladares@rvr-arquitectos.es

[:en]

The perception of the rural territory of Galicia as a social, constructed space, becomes clear for anyone that has looked at it with something of attention at some time. This construction of the natural thing, which is done modélica in the materiality of the traditional architecture, in the unit between the house and the agricultural labors or in the conception of the spaces of community, the fields of holiday or the carballeiras, has not made but suffer an expansion so brutal as over-excited in the second half of the XXth century. This transformation of great part of the territory in a species of city garden disperses, continues and to great scale it runs parallel to the gradual abandon of the traditional logic marries – agro-aldea on that the form of life was constructed in the rural society.

To this new occupation of the territory, recognized so often in the so called «feismo», it answers the general planning with procedure that try to restrict it, often of form acrítica, with an excessive worry for the maintenance of the forms, appearances and materials badly so called traditional and with an insistent regulation of what (it is possible to do) that does not leave place to thinking about how (to do it).

To think about the globalidad of this social territory, and on partial aspects of the same one that with that the architecture has to deal as the scale, the activity, the planning, the landscape, the public space, the mobility, the energy, the house, etc. This meeting arises of «architecture and rural territory». It does it in addition from inside this territory, in Callobre’s village, in To Highway, to conform as a place since to locate year a year, during the summer, in an idea also of holiday and community, to the reflection, to the interpretation of all this world, opened the one who has something that to say and whom it has time also to listen and to see what others, inside and out of Galicia, inside and out of the architecture, they could tell us.

Arquitectura y territorio rural 2016

morning, 11.00 h

Felipe Criado Boado. Archeologist. Territory, matter and memory: contributions from the archaeology of the landscape.

Alejandro Alférez. Architect. Learning of Bárcena Mayor: architecture urbanism between the village and the city.

afternoon, 17.30 h.

Villacé & Cominges. Architects. Landscape of uncertainties.

TEd’A arquitectes. IDENTITY

Since always, we you request confirmation, since the appraisal is limited.

summer 2016 Architecture and rural territory
Fundación María Martínez Otero/ Callobre, A Estrada
Confirmation is requested:
phone 0034 630 070 874
e_mail josevalladares@rvr-arquitectos.es

[:]

[:es]Arquitectas[:gl]Arquitectas[:en]Women architects[:]

0

[:es]

Diez arquitectas dan su opinión en torno a la condición femenina y cómo se desenvuelven profesionalmente en el sector de la arquitectura. Comparten información, oportunidades y experiencias, a la vez que son conscientes de la necesidad de aumentar la visibilidad de su trabajo iniciando un proceso de cambio tan irreversible como necesario.

En la videoentrevista, diez arquitectas dan su testimonio y su opinión en torno a la condición femenina y de qué forma se desenvuelven profesionalmente en el campo de la arquitectura (Entrevistadas: Izaskun Chinchilla, Blanca Lleó, Almudena de Benito, Eva Gil, Liliana Obal, Maria Buey, Isabel Sánchez, Carmen Espegel, Carolina González Vivesnes, Inés Sánchez de Madariaga.)

Cada arquitecta, mediante las imágenes comparten información, ocasiones y experiencias, al unísono que son siendo conscientes de la necesidad de acrecentar la visibilidad de su trabajo empezando un proceso de cambio tan irreversible como preciso.

[:gl]

Dez arquitectas dan a súa opinión ao redor da condición feminina e como se desenvolven profesionalmente no sector da arquitectura. Comparten información, oportunidades e experiencias, á vez que son conscientes da necesidade de aumentar a visibilidade do seu traballo iniciando un proceso de cambio tan irreversible como necesario.

Na videoentrevista, dez arquitectas dan o seu testemuño e a súa opinión ao redor da condición feminina e de que forma desenvólvense profesionalmente no campo da arquitectura (Entrevistadas: Izaskun Chinchilla, Branca Lleó, Almudena de Benito, Eva Gil, Liliana Obal, Maria Boi, Isabel Sánchez, Carmen Espegel, Carolina González Vivesnes, Inés Sánchez de Madariaga.)

Cada arquitecta, mediante as imaxes comparten información, ocasións e experiencias, ao unísono que son sendo conscientes da necesidade de acrecentar a visibilidade do seu traballo empezando un proceso de cambio tan irreversible como preciso.

[:en]

Ten arquitectas give his opinion concerning the feminine condition and how they are unrolled professionally in the sector of the architecture. They share information, opportunities and experiences, simultaneously that are conscious of the need to increase the visibility of his work initiating a process of change so irreversible as necessary.

In the videointerview, ten women architects give his testimony and his opinion concerning the feminine condition and of what it forms they are unrolled professionally in the field of the architecture (Interviewed: Izaskun Chinchilla, Blanca Lleó, Almudena de Benito, Eve Gil, Liliana Obal, Maria Buey, Isabel Sanchez, Carmen Espegel, Carolina Gonzalez Vivesnes, Inés Sanchez de Madariaga.)

Every arquitecta, by means of the images share information, occasions and experiences, to the unison that they are being conscious of the need to increase the visibility of his work beginning a process of change so irreversible as precise.

[:]

[:es]Jacobsen, la ponderación de lo esencial | Marcelo Gardinetti[:gl]Jacobsen, a ponderación do esencial | Marcelo Gardinetti[:en]Jacobsen, the weighting of the essential thing | Marcelo Gardinetti[:]

[:es]

Perspectiva, Arne Jacobsen 1936
Perspectiva, Arne Jacobsen 1936

El preludio de la segunda guerra mundial limitó las producciones arquitectónicas de los países europeos involucrados en la contienda (fundamentalmente Alemania, Francia e Italia) donde, en razón de estar asentados los más influyentes impulsores de la actividad, se desarrollaba con mayor obstinación el movimiento moderno.

De manera concurrente, se hace masiva la difusión de obras construidas al norte de esos países, que propugnaban por una arquitectura conciliadora entre el pensar mecanicista y racional del movimiento moderno y una actualización del regionalismo vernáculo, panorama donde la figura de Alvar Aalto emerge como la más significativa.

Entre los actores emergentes por estas condiciones sobresale la obra de Arne Jacobsen, quien sentó las bases de su arquitectura en la década del 30, pero alcanzó la consideración internacional en la posguerra. Influenciado en sus primeros años por Le Corbusier y Eric Gunnar Asplund, y en la madurez por Mies Van der Rohe, su obra expresa una férrea voluntad por enfatizar lo trascendente, evitando las formas y complementos excesivos, mediando el empleo de un decidido cuidado por la proporción geométrica y el uso casi artesanal de los materiales.

Jacobsen también se desatacó por sus diseños de muebles y objetos, algunos icónicos como las sillas Ant, Egg y Swan, o los cubiertos que Stanley Kubrick hizo famosos en la película “2001 Odisea del Espacio”, revelando en todos sus trabajos una sutil afinidad por las artes plásticas abstractas.

estación de servicio de Skovshoved Arne Jacobsen
Estación de servicio de Skovshoved, Arne Jacobsen

Uno de las realizaciones que identifica con mayor énfasis la primera etapa de su trabajo fue la gasolinera de Skovshoved, una pequeña obra que compendia la sobriedad de su idea constructiva, pero que además manifiesta algunas de las más ordenadas pasiones de la arquitectura moderna sin dejar de invocar un esmerado carácter regional.

Construida en 1936 en una carretera costera al norte de Copenhague, originalmente fue pensada como un prototipo en serie para la empresa petrolera Texaco, pero esa idea no prosperó y está estación es la única edificada. Su arquitectura se destaca por la elegante naturaleza de su composición, resumida en la unión de un volumen macizo y un plano libre horizontal.

El cuerpo principal de la estación se resume a una planta rectangular que contiene las oficinas, el local de ventas y los sanitarios. Sobre el frente, dispone de un único vano transparente que coincide con el ancho de la losa superior, con una puerta de acceso al local de atención y otra que comunica con el salón principal. La carpintería se completa con dos paños transparentes que permiten la iluminación natural de ambos locales. Desde una puerta de menor tamaño ubicada en la parte lateral se accede al local de servicio.

Un revestimiento de cerámicas de Meisnner cubre la estructura otorgando a los paramentos verticales una textura modulada y neutra. Cuatro ladrillos de vidrio distribuidos simétricamente sobre el frente acentúan el peso visual de la edificación. El reloj ubicado en el extremo superior izquierdo se colocó en reemplazo de la palabra “texaco” existente en su origen.

Arne Jacobsen. Texaco Gas Station. Skovshoved 1936 Photographer Lotte Grønkjær
Arne Jacobsen. Estación de servicio Texaco. Skovshoved 1936 | Fotografía: Lotte Grønkjær

La cubierta plana que sobresale del volumen define el lugar de expendio de combustible. Pensada como elemento independiente, en realidad es una prolongación de la cubierta del edificio de oficinas. Está conformada por la intersección de un plano rectangular adosado al volumen con una elipse que se apoya en una única columna ubicada en el centro de su figura.

La totalidad del edificio está modelado en hormigón armado dominado por el tono blanco, elección cromática que afirma la estética modernista y exalta su perfil en la débil luz solar del paisaje Dinamarqués. Una serie de reflectores fueron ubicados en el muro de fachada debajo de la elipse, para resaltar el plano por la noche, estableciendo un emblema nocturno sobre la ruta.

El edificio fue declarado patrimonio nacional, restaurado en 2003 por petición del ayuntamiento de Gentofte. En la actualidad se mantiene el servicio de expendio de combustible debajo de la losa saliente, pero el cuerpo principal del edificio ya no pertenece a la estación y es utilizado como café.

Oil Station Fotografía: Maarten Helle
Estación de servicio | Fotografía: Maarten Helle

Consecuente con su carrera posterior, la principal aportación de esta obra de Jacobsen reside en la audaz contracción de la arquitectura a la sobriedad de los elementos esenciales, el empleo de colores lisos y la estricta modulación geométrica. El refinamiento estético y la elegancia en los detalles constructivos dogmatizan la arquitectura de la estación como un mecanismo de abstracción donde la compacidad y la levedad se enlazan en delicado equilibrio.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Junio 2016

[:gl]

Perspectiva, Arne Jacobsen 1936
Perspectiva, Arne Jacobsen 1936

O preludio da segunda guerra mundial limitou as producións arquitectónicas dos países europeos involucrados na contenda (fundamentalmente Alemaña, Francia e Italia) onde, en razón de estar asentados os máis influentes impulsores da actividade, desenvolvíase con maior obstinación o movemento moderno.

De maneira concorrente, faise masiva a difusión de obras construídas ao norte deses países, que propugnaban por unha arquitectura conciliadora entre o pensar mecanicista e racional do movemento moderno e unha actualización do regionalismo vernáculo, panorama onde a figura de Alvar Aalto emerxe como a máis significativa.

Entre os actores emerxentes por estas condicións sobresae a obra de Arne Jacobsen, quen sentou as bases da súa arquitectura na década do 30, pero alcanzou a consideración internacional na posguerra. Influenciado nos seus primeiros anos por Le Corbusier e Eric Gunnar Asplund, e na madurez por Mies van der Rohe, a súa obra expresa unha férrea vontade por salientar o transcendente, evitando as formas e complementos excesivos, mediando o emprego dun decidido coidado pola proporción xeométrica e o uso case artesanal dos materiais.

Jacobsen tamén se desatacó polos seus deseños de mobles e obxectos, algúns icónicos como as cadeiras Ant, Egg e Swan, ou os cubertos que Stanley Kubrick fixo famosos na película “2001 Odisea do Espazo”, revelando en todos os seus traballos unha sutil afinidade polas artes plásticas abstractas.

estación de servicio de Skovshoved Arne Jacobsen
Estación de servizo de Skovshoved, Arne Jacobsen

Un das realizacións que identifica con maior énfase a primeira etapa do seu traballo foi a gasolineira de Skovshoved, unha pequena obra que compendia a sobriedade da súa idea construtiva, pero que ademais manifesta algunhas das máis ordenadas paixóns da arquitectura moderna sen deixar de invocar un esmerado carácter rexional.

Construída en 1936 nunha estrada costeira ao norte de Copenhague, orixinalmente foi pensada como un prototipo en serie para a empresa petroleira Texaco, pero esa idea non prosperou e está estación é a única edificada. A súa arquitectura destácase pola elegante natureza da súa composición, resumida na unión dun volume macizo e un plano libre horizontal.

O corpo principal da estación resúmese a unha planta rectangular que contén as oficinas, o local de vendas e os sanitarios. Sobre a fronte, dispón dun único van transparente que coincide co ancho da laxa superior, cunha porta de acceso ao local de atención e outra que comunica co salón principal. A carpintería complétase con dous panos transparentes que permiten a iluminación natural de ambos os locais. Desde unha porta de menor tamaño situada na parte lateral accédese ao local de servizo.

Un revestimento de cerámicas de Meisnner Meisnner cobre a estrutura outorgando aos paramentos verticais unha textura modulada e neutra. Catro ladrillos de vidro distribuídos simétricamente sobre a fronte acentúan o peso visual da edificación. O reloxo situado no extremo superior esquerdo colocouse en substitución da palabra «texaco» existente na súa orixe.

Arne Jacobsen. Texaco Gas Station. Skovshoved 1936 Photographer Lotte Grønkjær
Arne Jacobsen. Estación de servizo Texaco. Skovshoved 1936 | Fotografía: Lotte Grønkjær

A cuberta plana que sobresae do volume define o lugar de expendio de combustible. Pensada como elemento independente, en realidade é unha prolongación da cuberta do edificio de oficinas. Está conformada pola intersección dun plano rectangular encostado ao volume cunha elipse que se apoia nunha única columna situada no centro da súa figura.

A totalidade do edificio está modelado en formigón armado dominado polo ton branco, elección cromática que afirma a estética modernista e exalta o seu perfil na débil luz solar da paisaxe Dinamarqués. Unha serie de reflectores foron situados no muro de fachada debaixo da elipse, para resaltar o plano pola noite, establecendo un emblema nocturno sobre a ruta.

O edificio foi declarado patrimonio nacional, restaurado en 2003 por petición do concello de Gentofte. Na actualidade mantense o servizo de expendio de combustible debaixo da laxa saínte, pero o corpo principal do edificio xa non pertence á estación e é utilizado como café.

Oil Station Fotografía: Maarten Helle
Estación de servicio | Fotografía: Maarten Helle

Consecuente coa súa carreira posterior, a principal achega desta obra de Jacobsen reside na audaz contracción da arquitectura á sobriedade dos elementos esenciais, o emprego de cores lisas e a estrita modulación xeométrica. O refinamiento estético e a elegancia nos detalles construtivos dogmatizan a arquitectura da estación como un mecanismo de abstracción onde a compacidad e a levedad enlázanse en delicado equilibrio.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Xuño 2016

[:en]

Perspectiva, Arne Jacobsen 1936
Perspective, Arne Jacobsen 1936

The prelude of the second world war limited the architectural productions of the European countries involved in the contest (fundamentally Germany, France and Italy) where, in reason of the most influential impellers of the activity being seated, the modern movement was developing with major obstinacy.

In a competing way, there becomes massive the diffusion of works constructed to the north of these countries, which they were supporting for an architecture conciliadora between to think mecanicista and rationally of the modern movement and an update of the vernacular regionalism, panorama where Alvar Aalto’s figure emerges like the most significant.

Between the emergent actors for these conditions there stands out Arne Jacobsen’s work, who laid the foundations of his architecture in the decade of 30, but it reached the international consideration in the postwar period. Influenced in his first years by Corbusier and Eric Gunnar Asplund, and in the maturity for Mies Van der Rohe, his work expresses a ferreous will for emphasizing the transcendent thing, avoiding the forms and excessive complements, happening the employment of a determined care for the geometric proportion and the almost handcrafted use of the materials.

Jacobsen also was unclasped by his designs of furniture and objects, some icónicos like the chairs Ant, Egg and Swan, or the cutlery that Stanley Kubrick made famous in the movie “2001 Odyssey of the Space”, revealing in all his works a subtle affinity for the plastic abstract arts.

estación de servicio de Skovshoved Arne Jacobsen
Gas station in Skovshoved, Arne Jacobsen

One of the accomplishments who identifies with major emphasis the first stage of his work was Skovshoved’s gas station, a small work that summarizes the sobriety of his constructive idea, but that in addition demonstrates some of the most tidy passions of the modern architecture without stopping invoking a careful regional character.

Constructed in 1936 in a coastal road to the north of Copenhagen, originally it was thought as a prototype about series for the petroleum company Texaco, but this idea did not prosper and it is station is only built. His architecture is outlined for the elegant nature of his composition, summarized in the union of a massive volume and a free horizontal plane.

The principal body of the station is summarized to a rectangular plant that contains the offices, the place of sales and the sanitary ones. On the front, he has a vain transparent only one that coincides with the width of the top slab, with a door of access to the place of attention and other one that he reports with the principal lounge. The carpentry is completed by two transparent cloths that allow the natural lighting of both places. From a door of minor size located in the lateral part one accedes to the place of service.

Meisnner‘s coating ceramics covers the structure granting to the vertical paraments a modulated and neutral texture. Four glass bricks distributed symmetrically on the front accentuate the visual weight of the building. The clock located in the top left end was placed in replacement of the word “texaco” existing in his origin.

Arne Jacobsen. Texaco Gas Station. Skovshoved 1936 Photographer Lotte Grønkjær
Arne Jacobsen. Texaco Gas Station. Skovshoved 1936 | Photographer Lotte Grønkjær

The flat cover that stands out of the volume defines the place of expenditure of fuel. Thought as independent element, actually it is a prolongation of the cover of the office block. It is shaped by the intersection of a rectangular plane attached to the volume by an ellipse that rests on the only column located in the center of his figure.

The totality of the building is shaped in reinforced concrete dominated by the white tone, chromatic choice that affirms the modernist aesthetics and exalts his profile in the weak solar light of the Danish landscape. A series of reflectors were located in the wall of front under the ellipse, to highlight the plane in the night, establishing a night emblem on the route.

The building was declared national wealth, restored in 2003 by request of Gentofte’s town hall. At present there is kept the service of expenditure of fuel under the salient slab, but the principal body of the building already does not belong to the station and is used as coffee.

Oil Station Fotografía: Maarten Helle
Gas station | Photography: Maarten Helle

Consistent with his later career, the principal contribution of this Jacobsen’s work resides in the bold contraction of the architecture to the sobriety of the essential elements, the employment of smooth colors and the strict geometric modulation. The aesthetic refinement and the elegance in the constructive details dogmatize the architecture of the station as a mechanism of abstraction where the compactness and the levity are connected in delicate balance.

Marcelo Gardinetti. Architect
La Plata, Argentina. Juny 2016

[:]

[:es]El viaje de Oíza | Sergio de Miguel[:gl]A viaxe de Oíza | Sergio de Miguel[:en]The Oíza´s trip | Sergio de Miguel[:]

[:es]

El viaje de Oíza | Sergio de Miguel
Piedras vs Cristal

Francisco Javier Sáenz de Oíza terminó la carrera de arquitectura en el año 1946 y gracias a su excelente expediente académico se valió de una beca para hacer un viaje de intenso aprendizaje por los Estados Unidos entre octubre de 1947 y noviembre de 1948.

Era una época de absoluta renovación en el mundo. Tras la agotadora segunda guerra mundial, los principales maestros e inventores de la modernidad se encontraban emigrados a América y su actividad se centraba principalmente en las ciudades de Chicago y Nueva York. Los novedosos edificios de cristal, alejados ya de la utopía expresionista, imponían en la práctica un nuevo espíritu de construcción que se alejaba con rapidez del obsoleto modelo de la «ciudad de piedra».

Y Oíza estaba allí para percibirlo. Para «aprender a aprender».

Por un lado se imponía el rey Mies con sus cada vez más influyentes realizaciones y enseñanzas centradas en la ciudad de Chicago. Y por otro, el mago Le Corbusier con su innovadora propuesta para las Naciones Unidas de Nueva York, obra culmen de sus incesantes investigaciones sobre el rascacielos. Ambos sin duda dejarían una impronta importantísima en la sutil inteligencia de Oíza. Ya en España, debido a su fuerte curiosidad tecnológica centrada en el mundo de la máquina, con toda seguridad cultivada en su viaje americano, se dedica de manera autodidacta durante doce años (entre 1949 y 1961) a impartir la asignatura de «Salubridad e Higiene» en la ETSAM. Unas «instalaciones de edificación» transmitidas por el más entusiasta de los Arquitectos. Sus famosos apuntes manuscritos son todavía un mito de toda una generación.

Pero quizás el más significativo legado de aquellos años fue el artículo que escribiera en la Revista Nacional de Arquitectura en el año 1952. Titulado «El vidrio y la Arquitectura». Sus más de cincuenta páginas son un prodigio de lucidez, rigor y fuerza propositiva.

Reconoce con nitidez el «espíritu nuevo» en los nuevos modos de construcción basados en las nuevas técnicas de acero y cristal. Pero más allá de ver en ello una simple moda moderna vislumbra en esa nueva arquitectura un importante valor. Su carácter orgánico, diríamos incluso natural.

Entiende que ante «los nuevos medios, nueva interpretación ambiental». Y escribe elocuentemente:

«Este, no otro, es nuestro momento en arquitectura. Ésta, no otra, la etapa nueva de un vidrio nuevo, un acero nuevo, un aluminio nuevo. Negar la evolución lógica de la forma arquitectónica ante tal influjo es negar la razón de evolución de toda espece viva. Es negar la superación actual del mamut, que, como otro día lo gótico, también tuviera su momento de apogeo. Es, en definitiva, negar lo que verdaderamente hay de orgánico, de viviente, en arquitectura. Principio orgánico que en sí es algo más que esa superficial comparación entre las proporciones de una columna y las semejantes de un hombre.»

Acompaña el texto con dibujos sorprendentes. Compara las vías respiratorias humanas con los sistemas y conductos de aire acondicionado de un edificio. Y el sistema nervioso central con los sistemas de control de climatización. Establece curiosas equivalencias entre las nuevas técnicas de construcción y la anatomía humana. De este modo, entiende que las nuevas fachadas livianas de acero y cristal asemejan su función a la de la piel humana en su capacidad de transferencia e incidencia en los sistemas de regulación interior.

El viaje de Oíza | Sergio de Miguel
Oiza. Interpretación “orgánica” de los sistemas técnicos | Fuente: Sáenz de Oíza, Francisco Javier. .“El vidrio y la arquitectura”, Revista Nacional de Arquitectura. nº 129-130. Sep- Oct. 1952. Pág. 19

En el apartado «Hacia una nueva apreciación de lo orgánico» escribe:

«Efectivamente, lo orgánico en arquitectura no es para nosotros lo que como tal se entiende por muchos. Es algo más que la forma ondulante y sinuosa de una planta o el mimetismo de una vivienda con un paisaje o con un producto orgánico. Nosotros creemos en un nuevo orden orgánico, porque la máquina, al establecer en el edificio un nuevo ritmo, una nueva palpitación (ascensor, «respiración artificial», etc.), no niega, sino, al contrario, se aproxima hacia un nuevo y verdadero sentido de la vida. Un sentido de arquitectura, como ser viviente que late y muere a expensas de un corazón, un sistema sanguíneo, unos pulmones… Sin ellos, el ser superior, el hombre, muere. Sin ellos, la arquitectura superior, el nuevo edificio, la nueva O.N.U. -con sus complejos sistemas-, muere también. Las nuevas grandes realizaciones de la arquitectura, todos los nuevos grandes edificios, en su complejidad mecánica, no son, bajo ésta apreciación orgánica, sino esquemas de organismos superiores, y, por ello también, más fácilmente comparables con el ser orgánico superior: el hombre.»

El viaje de Oíza | Sergio de Miguel
Oiza. Interpretación “orgánica” de los sistemas técnicos | Fuente: Sáenz de Oíza, Francisco Javier. .“El vidrio y la arquitectura”, Revista Nacional de Arquitectura. nº 129-130. Sep- Oct. 1952. Pág. 19

La lección queda aprendida. La complejidad es consecuencia de la superioridad. Los nuevos sistemas técnicos no son sino una respuesta natural a la evolución de la arquitectura de alta cualificación. La particular estrategia material de la arquitectura debería provenir de ello y no del reconocimiento de un determinado estilo.

Su sugerente interpretación «orgánico-evolutiva» de la arquitectura de aquellos años en América podría llevarnos a pensar, por avanzar en sus razonamientos, que el modelo emergente de la «torre de cristal», aún hoy vigente y cada vez más extremo, podría guardar un paralelismo con el eficaz salto a la bipedestación homínida. Con el ascenso a la vertical liberadora. Pudiendo ver así éste momento como una suerte de punto de inflexión en el camino por recorrer.

sdm_bipedestacion
Bipedestación

Aquel viaje de Oíza siguió dando sus frutos durante muchas décadas. Igualando siempre la arquitectura a la vida.

Puede que nunca saldemos la deuda de sus muchas enseñanzas.

Se cumplen diez años sin Oíza entre nosotros.

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, agosto 201o

[:gl]

sdm_piedra cristal

Oíza terminou a carreira de arquitectura no ano 1946 e grazas ao seu excelente expediente académico valeuse dunha bolsa para facer unha viaxe de intensa aprendizaxe polos Estados Unidos entre outubro de 1947 e novembro de 1948.

Era unha época de absoluta renovación no mundo. Tras a esgotadora segunda guerra mundial, os principais mestres e inventores da modernidade atopábanse emigrados a América e a súa actividade centrábase principalmente nas cidades de Chicago e Nova York. Os novos edificios de cristal, afastados xa da utopía expresionista, impuñan na práctica un novo espírito de construción que se afastaba con rapidez do obsoleto modelo da «cidade de pedra».

E Oíza estaba alí para percibilo. Para «aprender a aprender».

Por unha banda impúñase o rei Mies cos seus cada vez máis influentes realizacións e ensinos centrados na cidade de Chicago. E por outro, o mago Le Corbusier coa súa innovadora proposta para as Nacións Unidas de Nova York, obra culmen das súas incesantes investigacións sobre o rañaceos. Ambos sen dúbida deixarían un sinal importantísima na sutil intelixencia de Oíza. Xa en España, debido á súa forte curiosidade tecnolóxica centrada no mundo da máquina, con toda seguridade cultivada na súa viaxe americana, dedícase de maneira autodidacta durante doce anos (entre 1949 e 1961) a impartir a materia de «Salubridade e Hixiene» na ETSAM. Unhas «instalacións de edificación» transmitidas polo máis entusiasta dos Arquitectos. Os seus famosos apuntamentos manuscritos son aínda un mito de toda unha xeración.

Pero quizais o máis significativo legado daqueles anos foi o artigo que escribise na Revista Nacional de Arquitectura no ano 1952. Titulado «O vidro e a Arquitecturaa». Os seus máis de cincuenta páxinas son un prodixio de lucidez, rigor e forza propositiva.

Recoñece con nitidez o «espírito novo» nos novos modos de construción baseados nas novas técnicas de aceiro e cristal. Pero máis aló de ver niso unha simple moda moderna albisca nesa nova arquitectura un importante valor. O seu carácter orgánico, diriamos mesmo natural.

Entende que ante » os novos medios, nova interpretación ambiental». E escribe elocuentemente:

«Este, non outro, é o noso momento en arquitectura. Esta, non outra, a etapa nova dun vidro novo, un aceiro novo, un aluminio novo. Negar a evolución lóxica da forma arquitectónica ante tal influxo é negar a razón de evolución de toda espece viva. É negar a superación actual do mamut, que, como outro día o gótico, tamén tivese o seu momento de apoxeo. É, en definitiva, negar o que verdadeiramente hai de orgánico, de vivente, en arquitectura. Principio orgánico que en si é algo máis que esa superficial comparación entre as proporcións dunha columna e as semellantes dun home..»

Acompaña o texto con debuxos sorprendentes. Compara as vías respiratorias humanas cos sistemas e condutos de aire acondicionado dun edificio. E o sistema nervioso central cos sistemas de control de climatización. Establece curiosas equivalencias entre as novas técnicas de construción e a anatomía humana. Deste xeito, entende que as novas fachadas liviás de aceiro e cristal asemellan a súa función á da pel humana na súa capacidade de transferencia e incidencia nos sistemas de regulación interior.

sdm_climatización pulmonesl

No apartado «Cara a unha nova apreciación do orgánico» escribe:

«Efectivamente, o orgánico en arquitectura non é para nós o que como tal enténdese por moitos. É algo máis que a forma ondulante e sinuosa dunha planta ou o mimetismo dunha vivenda cunha paisaxe ou cun produto orgánico. Nós cremos nunha nova orde orgánica, porque a máquina, ao establecer no edificio un novo ritmo, unha nova palpitación (ascensor, «respiración artificial», etc.), non nega, senón, ao contrario, aproxímase cara a un novo e verdadeiro sentido da vida. Un sentido de arquitectura, como ser vivente que latexa e morre a expensas dun corazón, un sistema sanguíneo, uns pulmóns… Sen eles, o ser superior, o home, morre. Sen eles, a arquitectura superior, o novo edificio, a nova Ou.N.U. -cos seus complexos sistemas-, morre tamén. As novas grandes realizacións da arquitectura, todos os novos grandes edificios, na súa complexidade mecánica, non son, baixo esta apreciación orgánica, senón esquemas de organismos superiores, e, por iso tamén, máis facilmente comparables co ser orgánico superior: o home.»

sdm_climatización neuronas

A lección queda aprendida. A complexidade é consecuencia da superioridade. Os novos sistemas técnicos non son senón unha resposta natural á evolución da arquitectura de alta cualificación. A particular estratexia material da arquitectura debería provir diso e non do recoñecemento dun determinado estilo.

A súa suxestiva interpretación «orgánico-evolutiva» da arquitectura daqueles anos en América podería levarnos a pensar, por avanzar nos seus razoamentos, que o modelo emerxente da «torre de cristal», aínda hoxe vixente e cada vez máis extremo, podería gardar un paralelismo co eficaz salto á bipedestación homínida. Co ascenso á vertical liberadora. Podendo ver así este momento como unha sorte de punto de inflexión no camiño por percorrer.

sdm_bipedestacion

Aquela viaxe de Oíza seguiu dando os seus froitos durante moitas décadas. Igualando sempre a arquitectura á vida.

Poida que nunca saldemos a débeda dos seus moitos ensinos.

Cúmprense dez anos sen Oíza entre nós.

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, agosto 201o

[:en]

sdm_piedra cristal

Oíza Finished the career of architecture in the year 1946 and thanks to his excellent academic file cost  of a scholarship to do a trip of intense learning by the United States between October of 1947 and November of 1948.

It was a period of absolute renewal in the world. After the agotadora second world-wide war, the main teachers and inventors of the modernity found  emigrated to America and his activity centred  mainly in the cities of Chicago and New York. The new buildings of glass, moved away already of the utopia expresionista, imposed in the practice a new spirit of construction that moved away with rapidity of the obsolete model of the «city of stone».

And Oíza was there to perceive it. To «learn to learn».

On the one hand it imposed  the king Mies with his increasingly influential realisations and educations centred in the city of Chicago. And by another, the magician Le Corbusier with his innovative proposal for the United Nations of New York, work culmen of his incessant investigations on the skyscraper. Both definitely would leave a print importantísima in the subtle intelligence of Oíza. Already in Spain, because of his strong technological curiosity centred in the world of the machine, with all cultured security in his American trip, devotes  of way autodidacta during twelve years (between 1949 and 1961) to give the asignatura of «Salubridad and Hygiene» in the ETSAM. Some «installations of edificación» transmitted by the more enthusiast of the Architects. His famous aim manuscripts are still a myth of all a generation.

Por un lado se imponía el rey Mies con sus cada vez más influyentes realizaciones y enseñanzas centradas en la ciudad de Chicago. Y por otro, el mago Le Corbusier con su innovadora propuesta para las Naciones Unidas de Nueva York, obra culmen de sus incesantes investigaciones sobre el rascacielos. Ambos sin duda dejarían una impronta importantísima en la sutil inteligencia de Oíza. Ya en España, debido a su fuerte curiosidad tecnológica centrada en el mundo de la máquina, con toda seguridad cultivada en su viaje americano, se dedica de manera autodidacta durante doce años (entre 1949 y 1961) a impartir la asignatura de «Salubridad e Higiene» en la ETSAM. Unas «instalaciones de edificación» transmitidas por el más entusiasta de los Arquitectos. Sus famosos apuntes manuscritos son todavía un mito de toda una generación.

But probably the most significant legacy of those years was the article that he was writing in the Revista Nacional de Arquitectura in the year 1952. Graduate «The galls and the architecture«. His more than fifty pages are a prodigy of brilliancy, rigor and force propositiva.

It recognizes with brightness the «new spirit» in the new manners of construction based on the new technologies of steel and crystal. But beyond seeing in it a simple modern mode it glimpses in this new architecture an important value. His organic character, we would say even naturally.

He understands that before » new average, new environmental interpretation «. And he writes eloquently:

«East, not other one, is our moment in architecture. This one, not other one, the new stage of a new glass, a new steel, a new aluminium. To deny the logical evolution of the architectural form before such a influence is to deny the reason of evolution of every alive espece. It is to deny the current overcoming of the mammoth, which, as another day the Gothic thing, also had his moment of height. It is, definitively, to deny what really exists of organically, of living, in architecture. Organic beginning that in yes is something more than this superficial comparison between the proportions of a column and the similar ones of a man.»

He accompanies the text on surprising drawings. He compares the human respiratory tract with the systems and conduits of air conditioning of a building. And the nervous central system with the systems of control of air conditioning. It establishes curious equivalences between the new technologies of construction and the anatomy humanizes. Thus, he understands that the new frivolous fronts of steel and crystal make alike his function to that of the human skin in his capacity of transfer and incident in the systems of interior regulation.

sdm_climatización pulmonesl

In the paragraph «Towards a new appraisal of the organic thing» he writes:

«Really, the organic thing in architecture is not for us what as such is understood by many. It is something more than the undulating and sinuous form of a plant or the mimetism of a housing with a landscape or with an organic product. We believe in a new organic order, because the machine, on having established in the building a new pace, a new throb (elevator, » artificial breathing «, etc.), he does not deny, but, on the contrary, it comes closer towards a new and real sense of the life. A sense of architecture, as being living that late and he dies at the expense of a heart, a blood system, a few lungs… Without them, the top being, the man, dies. Without them, the top architecture, the new building, the new O.N.U. – with his complex systems-, he dies also. The new big accomplishments of the architecture, all the new big buildings, in his mechanical complexity, are not, under this one organic appraisal, but schemes of top organisms, and, for it easier comparable with the organic top being: the man.»

sdm_climatización neuronas

The lesson remains learned. The complexity is a consequence of the superiority. The new technical systems are not but a natural response to the evolution of the architecture of high qualification. The particular material strategy of the architecture should come from it and not from the recognition of a certain style.

His suggestive «organic – evolutionary» interpretation of the architecture of those years about America might lead us to thinking, for advancing in his reasonings, that the emergent model of the » tower of crystal «, still today in force and increasingly I carry to extremes, it might guard a parallelism with the effective jump to the bipedestación homínida. With the ascent to the vertical liberating one. Being able to see this way this one moment as a luck of point of inflexion in the way for crossing.

sdm_bipedestacion

That Oíza’s trip continued giving his fruits during many decades. Equalizing always the architecture to the life.

It is possible that we never pay the debt of his many educations.

They are fulfilled ten years without Oíza strictly between ourselves.

Sergio de Miguel, architect
Madrid, agosto 201o

[:]

[:es]SW Architect’s version: Cambios de web[:gl]SW Architect’s version: Cambios de web[:en]SW Architect’s version: Changes of web[:]

[:es]

Después de mucho tiempo, vuelvo a la carga con esta interesantísima y divertidísima tira cómica que hará las delicias de todos aquellos que como yo, a falta de trabajo, decidimos que lo más importante es tener una web molona, de phantones grises y contrastes en blanco y negro con la ilusión que algún día y gracias a ello, alguien se digne a llamarme y darme el contrato de mi vida.

SW Architect’s version Cambios de web lexcursó

«Y voy a ponerme tonto por primera vez en mi vida, y dedicarle la tira a mi Santa, Mon Calamari,  que aunque aquí no se le parezca en nada, y nunca le agradezca nada y siempre esté amenazándola en enfadarme por no reírse de mis tiras,  y que siempre me diga que no sé acabar mis frases y etc etc (no sé acabar mis frases) , tiene más paciencia que una Santa y muchas gracias por estar allí, siempre. I que ens en sortirem.«

For you my Mon

PD. Espero que esto me libre de ir al Ikea el fin de semana.

Lexcursó, arquitecto e ilustrador
Barcelona, enero 2012[:gl]

Despois de moito tempo, volvo á carga con esta interesantísima e divertidísima tira cómica que fará as delicias de todos aqueles que como eu, a falta de traballo, decidimos que o máis importante é ter unha web molona, de phantones grises e contrastes en branco e negro coa ilusión que algún día e grazas a iso, alguén se digne a chamarme e darme o contrato da miña vida.

SW Architect’s version Cambios de web lexcursó

«E vou poñerme parvo por primeira vez na miña vida, e dedicarlle a tira á miña Santa, Mon Calamari, que aínda que aquí non se lle pareza en nada, e nunca lle agradeza nada e sempre estea á ameazar en enfadarme por non rirse das miñas tiras, e que sempre me diga que non sei acabar as miñas frases e etc etc (non sei acabar as miñas frases) , ten máis paciencia que unha Santa e moitas grazas por estar alí, sempre. I que ens en sortirem.«

For you my Mon

PD. Espero que isto me libre de ir ao Ikea o fin de semana.

Lexcursó, arquitecto e ilustrador
Barcelona, xaneiro 2012[:en]

After a lot of time, I return to the load with this most interesting and most enterteining comical strip that will do the delights of all those that as me, for lack of work, we decide that the most important thing is to have a posh web, of phantones gray and confirm in black and white with the illusion that some day and thanks to it, someone deigns to calling and to give me the contract of my life.

SW Architect’s version Cambios de web lexcursó

«And I am going to become silly for the first time in my life, and to dedicate the strip to my Holy one, Mon Calamari, that though here it him does not look alike in anything, and he is never grateful for anything to him and always it is threatening her in getting angry for not laughing at my strips, and that always says to me that I do not know to end my phrases and etc etc (I do not know end my phrases), it has more patience than The Holy one and thank you very much for being there, always. I que ens en sortirem.«

For you my Mon

PD. I wait that this me free of going to the Ikea the weekend.

Lexcursó, architect and ilustrator
Barcelona, january 2012[:]

[:es]Wine Store en Madrid | mecanismo [:gl]Wine Store en Madrid | mecanismo [:en]Wine Store in Madrid | mecanismo [:]

[:es]

Wine Store_mecanismo_16_ext05

El proyecto consiste en la remodelación completa de un local comercial a pie de calle, convirtiéndolo en una tienda de vinos en la que la representación de los elementos principales de la bodega se encuentra presente. La tienda es la bodega, y los corchos, botellas, copas y cajas de vino crean un paisaje relacionado con dicho mundo.

Como se puede observar en las dimensiones, el ancho del espacio es mínimo. Por tanto, el objetivo es mantener el esquema organizativo del frente y aprovechar la falta de luz natural del espacio para poder modificar las condiciones lumínicas del interior.

Por ello, la propuesta consiste en simplificar los planos de materiales y jugar con las texturas que recuerdan a la naturaleza del vino.

Los seis planos que definen el espacio deben tender a simplificarse en las formas y adoptar un modelo común entre sí. Por ello, los planos laterales del espacio presentan una luz difusa en su longitud, que surge como protagonista de cada superficie. El plano frontal se utiliza para potenciar las dimensiones del espacio, utilizando un espejo que refleja la luz del exterior.

Cabe destacar la aparición de los elementos que se adueñan del espacio y de los planos restantes: una mesa central compuesta por cajas de vinos y una lámpara que la corona formada por copas.

La mesa central, constituida por cajas de botellas de vino macladas, mediante un sistema que permite la multiplicación infinita de los volúmenes. La estructura de las cajas permite que no sea necesaria la colocación de una estructura secundaria, aportando la rigidez y la resistencia necesaria para el uso para el que dicha mesa será destinada.

Como coronación de la mesa, en la superficie del techo surge una lámpara compuesta por copas de vino que recorren un conjunto de splines controladas geométricamente. El apoyo de las copas se realiza mediante guías de metacrilato, que soportan el peso de 293 copas de vino. Dichas curvas generan unos recorridos sinuosos que ofrecen un resultado alabeado a la disposición final de todas las copas, y permitiendo que los rayos de luz de la lámpara incidan en las superficies de las copas y se reflejen en todas las direcciones.

El espacio queda rematado por materiales naturales que permiten generar superficies uniformes, en las que los principales protagonistas son la luz y el juego de la misma sobre cada una de las texturas. Por tanto, la intervención plantea una modificación mínima de la forma constructiva del espacio, y una remodelación de la apariencia mediante pequeñas alteraciones de las sensaciones lumínicas y formales.

 Se ha aprovechado la organización existente del escaparate, interviniendo exclusivamente en el aspecto exterior, y jugando con el carácter infinito de una secuencia de elementos iguales.

La intervención juega en cada elemento con la repetición de elementos simples mediante una mecánica esquemática, generando superficies polifórmicas, que reciben del exterior el reflejo y la incisión de la luz natural y artificial.

Obra: Wine Store (Remírez de Ganuza Store)
Localización: Jorge Juan 3, Madrid, España
Arquitectos: mecanismo (Marta Urtasun y Pedro Rica)
Superficie: 16m2
Fotografía: Javier Bravo
Año: 2016
+ mecanismo.org

[:gl]

Wine Store_mecanismo_16_ext05

O proxecto consiste na remodelación completa dun local comercial a pé de rúa, converténdoo nunha tenda de viños na que a representación dos elementos principais da adega atópase presente. A tenda é a adega, e as cortizas, botellas, copas e caixas de viño crean unha paisaxe relacionada co devandito mundo.

Como se pode observar nas dimensións, o ancho do espazo é mínimo. Por tanto, o obxectivo é manter o esquema organizativo da fronte e aproveitar a falta de luz natural do espazo para poder modificar as condicións lumínicas do interior.

Por iso, a proposta consiste en simplificar os planos de materiais e xogar coas texturas que lembran á natureza do viño.

Os seis planos que definen o espazo deben tender a simplificarse nas formas e adoptar un modelo común entre si. Por iso, os planos laterais do espazo presentan unha luz difusa na súa lonxitude, que xorde como protagonista de cada superficie. O plano frontal utilízase para potenciar as dimensións do espazo, utilizando un espello que reflicte a luz do exterior.

Cabe destacar a aparición dos elementos que se apropian do espazo e dos planos restantes: unha mesa central composta por caixas de viños e unha lámpada que a coroa formada por copas.

A mesa central, constituída por caixas de botellas de viño macladas, mediante un sistema que permite a multiplicación infinita dos volumes. A estrutura das caixas permite que non sexa necesaria a colocación dunha estrutura secundaria, achegando a rixidez e a resistencia necesaria para o uso para o que dita mesa será destinada.

Como coroación da mesa, na superficie do teito xorde unha lámpada composta por copas de viño que percorren un conxunto de splines controladas geométricamente. O apoio das copas realízase mediante guías de metacrilato, que soportan o peso de 293 copas de viño. Ditas curvas xeran uns percorridos sinuosos que ofrecen un resultado alabeado á disposición final de todas as copas, e permitindo que os raios de luz da lámpada incidan nas superficies das copas e reflíctanse en todas as direccións.

O espazo queda rematado por materiais naturais que permiten xerar superficies uniformes, nas que os principais protagonistas son a luz e o xogo da mesma sobre cada unha das texturas. Por tanto, a intervención expón unha modificación mínima da forma construtiva do espazo, e unha remodelación da aparencia mediante pequenas alteracións das sensacións lumínicas e formais.

Aproveitouse a organización existente do escaparate, intervindo exclusivamente no aspecto exterior, e xogando co carácter infinito dunha secuencia de elementos iguais.

A intervención xoga en cada elemento coa repetición de elementos simples mediante unha mecánica esquemática, xerando superficies polifórmicas, que reciben do exterior o reflexo e a incisión da luz natural e artificial.

Obra: Wine Store (Remírez de Ganuza Store)
Emprazamento: Jorge Juan 3, Madrid, España
Arquitectos: mecanismo (Marta Urtasun y Pedro Rica)
Superficie: 16m2
Fotografía: Javier Bravo
Año: 2016
+ mecanismo.org

[:en]

Wine Store_mecanismo_16_ext05

The project consists of the complete remodeling of a business premises afoot of street, turning it into a shop of wines into the one that the representation of the principal elements of the warehouse is present. The shop is the warehouse, and the corks, bottles, glasses and boxes of wine believe a landscape related to the above mentioned world.

Since it is possible to observe in the dimensions, the width of the space is minimal. Therefore, the aim is to support the organizational scheme of the front and to take advantage of the lack of natural light of the space to be able to modify the light conditions of the interior.

For it, the offer consists of simplifying the planes of materials and of playing with the textures that resemble the nature of the wine.

Six planes that define the space must tend to be simplified in the forms and a common model adopts between yes. For it, the lateral planes of the space present a diffuse light in his length, which arises as protagonist of every surface. The frontal plane is in use for promoting the dimensions of the space, using a mirror that reflects the light of the exterior.

It is necessary to emphasize the appearance of the elements that take possession of the space and of the remaining planes: a central table composed by boxes of wines and a lamp that the crown formed by glasses.

The central table constituted by boxes of bottles of wine macladas, by means of a system that allows the infinite multiplication of the volumes. The structure of the boxes allows that there should not be necessary the placement of a secondary structure, contributing the inflexibility and the resistance necessary for the use for that the above mentioned table will be destined.

As coronation of the table, in the surface of the ceiling there arises a lamp composed by glasses of wine that cross a set of splines controlled geometrically. The support of the glasses realizes by means of guides of methacrylate, that they support the weight of 293 glasses of wine. The above mentioned curves generate a few sinuous tours that offer a result become warped to the final disposition of all the glasses, and allowing that the beams of light of the lamp should affect in the surfaces of the glasses and are reflected in all the directions.

The space remains finished off by natural materials that allow to generate uniform surfaces, in which the principal protagonists are the light and the game of the same one on each of the textures. Therefore, the intervention raises a minimal modification of the constructive form of the space, and a remodeling of the appearance by means of small alterations of the light and formal sensations.

He has taken advantage of the existing organization of the shop window, intervening exclusively in the exterior aspect, and playing with the infinite character of a sequence of equal elements.

The intervention plays in every element with the repetition of simple elements by means of a schematic mechanics, generating polyformic surfaces, which receive of the exterior the reflection and the incision of the natural and artificial light.

Work: Wine Store (Remírez de Ganuza Store)
Location: Jorge Juan 3, Madrid, Spain
Architects: mecanismo (Marta Urtasun and Pedro Rica)
Superface: 16m2
Photography: Javier Bravo
Year: 2016
+ mecanismo.org

[:]

Alternativas / Alternatives. XIII BEAU

1

[:es]

CASA 1014 (Barcelona). Arquitectos H ARQUITECTES. Foto Adrià Goula
CASA 1014 (Barcelona). Arquitectos H ARQUITECTES. Foto Adrià Goula

La exposición itinerante, que se inaugura en la Alhambra de Granada el 19 de julio, podrá verse en otras ciudades nacionales e internacionales como Nueva York, en octubre.

Bajo el título Alternativas / Alternatives, la XIII BEAU ha distinguido 89 proyectos entre las categorías de Patrimonio, Urbanismo e Innovación, así como en investigación, en la labor de divulgación y en Proyectos Fin de Carrera.

La XIII BEAU ha seleccionado este año aquellos proyectos que destacan por plantear distintas formas de afrontar los problemas a los que se enfrentan la arquitectura y el urbanismo, en una época de recuperación del paisaje y renovación del espacio urbano y sus construcciones.

Sobre la Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo.

Desde su primera edición la Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo ha ido integrando un conjunto de actividades específicamente relacionadas con la Arquitectura, organizadas por las diversas instituciones colaboradoras, una exposición itinerante que recoge en cada una de sus ediciones aquellas obras que por sus cualidades han sido merecedoras de ser finalistas en la Bienal y los premios establecidos en cada una de sus categorías. La Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo se concibe no solo como un evento sino como un proceso abierto durante los dos años correspondientes que abarca su plazo.

La XIII Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo está promovida por el Gobierno de España a través de la Dirección General de Arquitectura, Vivienda y Suelo del Ministerio de Fomento, en colaboración con el Consejo Superior de Colegios de Arquitectos de España (CSCAE), y con el apoyo de la Fundación Arquia.

[:gl]

CASA 1014 (Barcelona). Arquitectos H ARQUITECTES. Foto Adrià Goula
CASA 1014 (Barcelona). Arquitectos H ARQUITECTES. Foto Adrià Goula

A exposición itinerante, que se inaugura na Alhambra de Granada o 19 de xullo, poderá verse noutras cidades nacionais e internacionais como Nova York, en outubro.

Baixo o título Alternativas / Alternatives, a XIII BEAU distinguiu 89 proxectos entre as categorías de Patrimonio, Urbanismo e Innovación, así como en investigación, no labor de divulgación e en Proxectos Fin de Carreira.

A XIII BEAU seleccionou este ano aqueles proxectos que destacan por expor distintas formas de afrontar os problemas aos que se enfrontan a arquitectura e o urbanismo, nunha época de recuperación da paisaxe e renovación do espazo urbano e as súas construcións.

Sobre a Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo.

Desde a súa primeira edición a Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo foi integrando un conxunto de actividades especificamente relacionadas coa Arquitectura, organizadas polas diversas institucións colaboradoras, unha exposición itinerante que recolle en cada unha das súas edicións aquelas obras que polas súas calidades foron merecedoras de ser finalistas na Bienal e os premios establecidos en cada unha das súas categorías. A Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo concíbese non só como un evento senón como un proceso aberto durante os dous anos correspondentes que abarca o seu prazo.

A XIII Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo está promovida polo Goberno de España a través da Dirección Xeral de Arquitectura, Vivenda e Chan do Ministerio de Fomento, en colaboración co Consello Superior de Colexios de Arquitectos de España (CSCAE), e co apoio da Fundación Arquia.

[:en]

CASA 1014 (Barcelona). Arquitectos H ARQUITECTES. Foto Adrià Goula
1014 House (Barcelona). Arquitectos H ARQUITECTES. Photo Adrià Goula

The itinerant exhibition, which is inaugurated in the Alhambra of Granada on July 19, will be able turn in other national and international cities as New York, in October.

Under the title Alternatives / Alternatives, the XIIIth BEAU  has distinguished 89 projects between the categories of Heritage, Urbanism and Innovation, as well as in investigation, in the labor of spreading and in Projects End of Career.

The XIIIth BEAU has selected this year those projects that stand out for raising different ways of confronting the problems which the architecture and the urbanism face, in an epoch of recovery of the landscape and renovation of the urban space and his constructions.

On the Spanish Biennial show of Architecture and Urbanism.

From his first edition the Spanish Biennial show of Architecture and Urbanism has been integrating a set of activities specifically related to the Architecture, organized by the diverse institutions collaborators, an itinerant exhibition that gathers in each of his editions those works that for his qualities have been deserving of being finalists in the Biennial show and the prizes established in each of his categories. The Spanish Biennial show of Architecture and Urbanism is conceived not only as an event but as an open session during two corresponding years that it includes his term.

The Biennial show XIII Spanish of Architecture and Urbanism is promoted by the Government of Spain across the Headquarter of Architecture, Housing and Soil of the Department of Promotion, in collaboration with the Top Advice of Architects’ Colleges of Spain (CSCAE), and with the support of the Foundation Arquia.

[:]

Otra enseñanza de Viena | Óscar Tenreiro Degwitz

Varios aspectos de la Casa Wittgenstein en Kundmangasse 19, Viena, Austria, 1929. Es hoy sede de la Sección Cultural de la Embajada de Bulgaria en Austria. No está bien mantenida pero aprendemos de ella | oscartenreiro.com

Puede ser interesante luego de que se celebrara la  semana pasada en nuestra Facultad de Arquitectura un encuentro internacional sobre la Investigación en Arquitectura hablar de la Casa Wittgenstein, que construyó en 1929, junto a su gran amigo y arquitecto Paul Engelmann (1891-1965), en Viena, Ludwig Wittgenstein (1889-1951), uno de los filósofos más relevantes del siglo veinte.

Porque la casa Wittgenstein es un ejemplo de investigación de la estética “moderna” si se considera la investigación como propuesta de proyecto o construcción del edificio, y no, como se ha extendido en los medios académicos, discurso explicativo. Desde esta perspectiva investigar en arquitectura no es diferente a construir o proyectar. Y la arquitectura mostrará lo que aporta a la disciplina sin necesidad de intermediación lingüística. Algo evidente para un filósofo que en sus “Investigaciones” asevera que la actividad artística se piensa haciéndola. Y LW asume la experiencia de la casa sin ningún tipo de aspaviento retórico sino como tarea, incorporando a la idea arquitectónica, sobre todo surgida de su amigo arquitecto familiarizado con los procesos de Proyecto, su visión técnica proveniente de una formación básica de ingeniero, asociada a una personalidad extremadamente rigurosa.

Esta postura despojada de toda pose intelectual emana sin duda del concepto de filosofía de Wittgenstein que viene a ser como una liberación de la sensación de inadecuación que asalta a quien se asoma a la espesura de la tradición filosófica. En mi caso, me ayudó a verla como resultado de la pulsión muy humana de usar el lenguaje para explicar el mundo y acaso ser subyugado por su “embrujo”, como él llamó a la tendencia a pensar que todo lo que nos rodea es susceptible de ser explicado con palabras.

Un modo de pensar ejemplar

Pude llegar a un cierto grado de familiaridad con el legado de LW motivado inicialmente por uno de sus aforismos en relación al arquitecto y sus tentaciones. Lo he repetido tantas veces que no voy a hacerlo de nuevo, invitando más bien a leer el libro que recoge sus pensamientos sobre “Cultura y Valor” publicados en nuestro idioma con ese mismo título.

El caso es que en ese aforismo y tres o cuatro más que se resumen en no mucho más de 100 palabras es todo lo que LW escribió sobre arquitectura. Demostración evidente de su rechazo a la explicación, que pareciera, precisamente, exigirse como requisito de la visión de la investigación que he mencionado. Y además, insisto, no era arquitecto en el sentido académico. Había estudiado Ingeniería en Berlìn con interés especial en la aeronáutica, pero de allí en adelante, esperando doctorarse en Inglaterra, se inició en el mundo de la filosofía. Siendo su familia muy acomodada y estando desde fines de la Primera Guerra y luego de haber publicado su “Tractatus…” ( obra que habría de abrirle un espacio único en el pensamiento filosófico) en una crisis de identidad que lo llevó a tomar varias decisiones muy radicales, se incorporó al encargo que su hermana Gretl le había hecho al amigo de la familia, Paul Engelmann, para construirle una casa en Viena. Se registró como arquitecto, lo cual era posible sin requisitos académicos en ese tiempo, y se sumergió en la construcción de la casa como capataz, hasta el punto de que sus exigencias vinieron a convertirse en un obstáculo para la relación de trabajo con Engelmann, quien en un momento dado dejó en manos de Ludwig la terminación de la vivienda. Le dejó el mando, podría decirse, algo que los arquitectos sabemos bien lo necesario que es para garantizar resultados en ciertas instancias.

Artesano y Guardián

Mucho tendría que decir a propósito de esta casa, no tanto de ella misma, porque pienso que de la arquitectura se pueden decir pocas cosas aparte de describirla, sino por su papel de hito en la experiencia vital de una persona que no he cesado de admirar y estudiar desde que el colega Manuel López lo mencionó despertando mi curiosidad en un foro de nuestra Escuela. Por hoy me atengo al hecho de que se haya convertido en patrimonio (de la humanidad podría decir, pero hoy lo es sólo de Austria) un edificio construido por un arquitecto de relativamente poca importancia como Engelmann (por otra parte, personaje muy interesante) con la colaboración de un no-arquitecto. Una razón es sin duda que LW es un protagonista del pensamiento moderno,  pero la que encuentro definitiva es que la casa es un producto refinado y singular de las tesis sobre arquitectura que prosperaban en ese momento histórico. Tiene un valor icónico respecto a un modo de hacer arquitectura.

Engelmann había sido discípulo de Adolf Loos y Wittgenstein llegó a Engelmann gracias a su recomendación. Y Loos (1870-1933) era un arquitecto de enorme influencia en la Viena de ese tiempo. Hizo ideología en términos tajantes; “Ornamento y Delito” es un ensayo suyo en el que equipara la ornamentación con la perversión. Y Wittgenstein, brazo financiero de la propietaria y defensor de principios por encima de caprichos hizo de radical ejecutor de esas enseñanzas. Dirigió el diseño de innumerables detalles que hoy suscitan admiración y preservó a la obra del gusto “doméstico”, y mientras Gretl le entregó su confianza, el resto de la familia tenía opiniones hostiles y hasta negativas.

Y hoy la casa es muestra viva de una particular visión de la modernidad. Es un ejemplo del “raum plan” de Loos, el diseño de espacios interconectados con sus propias proporciones; de  la arquitectura “blanca” y el uso de técnicas nuevas; y es ajena a toda idea de decoración superpuesta. Es rigor técnico, no discurso, como origen de una estética. Es investigación de la más valiosa. Es esta, creo, su mejor enseñanza.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, junio 2011,
Entre lo Cierto y lo Verdadero

¡Se necesitan más arquitectos! | Stepienybarno

Se-necesitan-más-arquitectos--Stepienybarno-SOCIALMEDAI-MARKETING

Como bien sabéis, no es la primera vez, ni será la última, que hablamos de las escuelas de arquitectura. Así, ahora que todo el mundo habla de que sobran arquitectos y que salen escuelas de arquitectura como hongos; desde Stepienybarno, proponemos que a lo mejor no es tan claro el tema y, de hecho, en nuestra opinión lo que faltan son arquitectos.

Eso sí, los matices de esta afirmación son importantes y hay que tenerlos bien claros. Así que, antes de decir que nos hemos vuelto locos, os animamos a darnos una oportunidad y seguir leyendo la siguiente reflexión.

¿Sobran arquitectos?

Hace unos días oíamos al profesor Miguel Ángel Alonso del Val recordar que en la Viena de principios de siglo pasado, Otto Wagner, ante la opinión generalizada de que sobraban arquitectos, proponía que debían aparecer en escena más arquitectos; eso sí, lo importante era que estos nuevos arquitectos no siguieran haciendo lo mismo que los anteriores, que se dedicaban principalmente a temas técnicos y formales, sino que debían de meterse en harina y proponer, por ejemplo, nuevas soluciones habitacionales (tema del que pasaban olímpicamente el resto de arquitectos hasta este momento). La realidad dio la razón a  Wagner y una nueva arquitectura, de mayor calidad, apareció en escena y la ciudad (y sus ciudadanos) lo agradeció profundamente.

Esta situación tan lejana en el tiempo, y, aparentemente, en el contexto cultural, nos lleva a pensar que, seguramente, en nuestra España post-burbuja, no sobran arquitectos; lo que ocurre es que, faltan arquitectos que tengan claro que van a hacer otras muchas cosas además de proyectar arquitectura. ¿Y qué pueden hacer? A nosotros se nos ocurren por lo menos 100 actividades; así que ¡a buen seguro que hay todavía muchas más!

Nuevos tiempos

De esta forma,  pensamos que las nuevas generaciones deberían salir de las escuelas formadas de manera diferente. ¿Significa esto que se debe bajar el nivel? Por supuesto que no, simplemente habrá que introducir en las Escuelas nuevas ideas y que estas se adapten a los nuevos tiempos.

Y aquí, alguno estará pensando, pero si nosotros somos de lo más modernos y ya tenemos un blog en una asignatura de proyectos y !hasta un perfil de facebook de la escuela! Pues nos atrevemos a afirmar, no sin cierto enfado, que ninguna escuela de arquitectura de España se está tomando este tema en serio  y lo más que hay son escaramuzas de algunas de ellas en el entorno digital, las cuales están muy bien, pero que no implican que se hayan adaptado de manera contundente a esta Nueva Era Digital. Los alumnos de las escuelas son nativos digitales y no tratarles como tales es la mejor forma de menospreciarles.

Si alguna de estas escuelas quiere saber qué es lo más básico y urgente que podría hacer, les recomendamos que lea el post que publicaba  Miguel Ángel Díaz Camacho en el blog de la Fundación Arquia ¡¡Ah!! Y si alguno sigue pensando que el PFC está de maravilla y que se puede seguir manteniendo tal cual, que se pase por el artículo que escribió Veronica Sánchez, y en el que afirma, sin que le temblase el pulso, que

en estos años de arquitectura de pasarela, el esfuerzo y el tiempo de nuestros estudiantes se ha volcado en PFCs de alta costura que acabarán en un cajón, mientras las ciudades siguen desharrapadas o mal vestidas por otros.”

Con todo esto, realmente, no nos importa si hay 66 escuelas o 90; si se deberían bajar a 40 ¡Qué más da! Lo que es una vergüenza es que la mayoría de las escuelas de arquitectura sigan pensando que el mundo tampoco ha cambiado tanto y que la asignatura de proyectos siga proponiendo programas similares a todo la vida. ¡¡Pero como se puede tener tanta jeta!! Y estos profesores, en muchos casos, son los mismos que, antes de la crisis, animaban a los alumnos a que hicieran grandes despliegues de representación. Sí, sí, esos que luego lo que necesitaban era mano de obra barata y que dibujase de maravilla; si luego proyectaba un poco peor, o no proyectaba un carajo, pues tampoco pasaba nada. De hecho, según se mire, se puede pensar que se quitaban competencia de en medio; pero, no seremos nosotros tan malpensados (o sí).

Aun así, y a pesar de las muchas carencias que se detectan en nuestra formación, gracias a saber proyectar muy bien, los arquitectos podemos leer situaciones muy complejas, dando soluciones sencillas y esta virtud, la visión transversal de la jugada, junto con la creatividad, es una de las más valoradas, a día de hoy, para cualquier tipo de empresa o institución.

Eso sí, para que nos puedan reclamar desde otros ámbitos habrá que hacernos más accesibles y acortar la distancia que nos separa de todos los que no son de los nuestros. Y aquí, no puede ser que quienes nos dirigen no hagan nada mucho más contundente para solucionarlo. Los arquitectos hemos pasado de hacernos cercanos a quienes servimos; de contar lo que hacemos y hacerlo para que se entienda que en realidad somos realmente necesarios y pocas veces un peaje por el que hay que pasar.

Las palabras prohibidas

Por último, nos gustaría recalcar que, con lo que ya somos como arquitectos, podemos dar mucho más y que se deben incorporar en nuestras escuelas nuevos conocimientos que faciliten el desembarco de los chavales en la durísima realidad laboral. No puede ser que, sigamos pensando que los arquitectos no somos empresas; lo somos, aunque seamos del tipo  llanero solitario y no puede ser que palabras como Identidad Digital sigan sonando a chino. Ya no decimos nada de hablar de Marketing, porque es palabra maldita y ¡prohibida por todo arquitecto que ame la arquitectura!  Pues no, no son el demonio, y cuanto antes se incorporen todas estas disciplinas en los planes de estudio, mucho mejor. No tiene nada que ver, como algunos arquitectos dicen, que si aprendemos de estos temas más mundanos y pragmáticos, se debilita nuestro papel como arquitecto; que no! que eso son cuentos chinos de los que ya están arriba y les interesa hacer esta lectura de la situación.

¿No hemos aprendido mecánica de suelo? ¿No sabemos hacer miles de Cross que valen para lo que valen? Pues lo que nosotros proponemos es algo que servirá para casi todos los arquitectos que salgan de la Escuela.

Es una cuestión de responsabilidad que formemos bien a los estudiantes, y que, además de transmitirles el amor por la arquitectura con mayúsculas (una cosa no quita a la otra), les dotemos de herramientas que les hagan más válidos en el mercado laboral.

No sobran arquitectos, no hay demasiadas escuelas de arquitectura; lo que hay en ellas es demasiado arquitecto con egos como montañas soñando que todo volverá a ser como antes; y eso no  va a ser así.

Más arquitectos es lo que necesitamos; eso sí, habiendo hecho los deberes y sacando chavales que se coman el mundo porque están formados de la mejor manera posible para los tiempos que corren. Y no olvidarse que hoy no es como antes, ahora los tiempos corren mucho; quien se quede fuera, se va a quedar más fuera que nunca. Quién se adapte, sin embargo, dará una formación mejor a sus chavales y además su escuela tendrá más alumnos, porque los estudiantes, pese a quien pese, saben apreciar y valorar cuando las cosas se hacen bien.

Así que, pónganse las pilas, responsabilicense de lo que realmente tienen que hacer y sean conscientes de que la realidad, del aquí y ahora, es demasiado diferente como para seguir mirando a otro lado.

Adaptarse o morir; nuevos tiempos, nuevas soluciones.

Stepienybarno_Agnieszka Stepien y Lorenzo Barnó, arquitectos
Estella, abril 2015

[:es]Teorías e historia de la ciudad contemporánea[:gl]Teorías e historia da ciudade contemporánea[:en]Theories and history of the contemporary city[:]

0

[:es]

Teorías e historia de la ciudad contemporánea
Teorías e historia de la ciudad contemporánea
La ciudad contemporánea es una criatura incierta

Su condición de sumatorio de variables sociales y económicas, culturales y políticas, temporales y espaciales la convierte en un hojaldre múltiple difícil de aprehender. Infinidad de teorías e historias llevan décadas intentándolo, de lo que ha derivado un corpus doctrinario igualmente vasto y complejo. El objetivo de este libro es descifrar dicho corpus.

Las dificultades que se afrontan al asumir una tarea así son numerosas. La ciudad no es abarcable desde una única área de conocimiento, por lo que el enfoque interdisciplinar es ineludible. El hecho de que las disciplinas científicas y humanísticas suelan fragmentarse en subdisciplinas multiplica los escollos, ya que, como indicara Henri Lefebvre, cada una de estas subdisciplinas selecciona los contenidos que le interesan y los enfoca con metodologías propias. Si además tenemos en cuenta que esas aproximaciones se influyen mutuamente, entenderemos el grado de contaminación que impregna el territorio que hemos de desbrozar. Este libro lo ha rastrillado, ha detectado las regularidades, las ha relacionado y ha trazado trayectorias que dibujan una topografía legible.

La ciudad contemporánea, el contenido del libro

Para llevar a cabo esta operación hemos tenido que pagar un triple peaje: el de la simplificación, la esquematización y la categorización. El primero deriva de la conjunción de lo inconmensurable del campo que nos ocupa con las restricciones dimensionales de esta obra. Ante la imposibilidad tanto de profundizar como de abarcarlo todo, hemos seleccionado las áreas de conocimiento que se han ocupado de la espacialidad de la ciudad, tanto física como social.

En primer lugar, las ciencias sociales, dentro de las cuales hemos destacado la sociología urbana, que ha interpretado la ciudad como una proyección de sus habitantes; la geografía urbana, que ha interpretado a los habitantes como una proyección de la ciudad; y la antropología urbana, que se ha especializado en el estudio de comunidades concretas.

En segundo lugar, la historia, y en concreto la historia urbana, que ha seguido la evolución de la morfología y del proceso de urbanización, y la historia del urbanismo, orientada hacia la planificación de ambos.

Por último, la arquitectura, en la que hemos diferenciado entre urbanismo, diseño urbano, teoría urbana y análisis urbano. Los dos primeros se han ocupado de la materialización de la ciudad: el urbanismo de lo procedimental (la organización técnica) y el diseño urbano de lo sustancial (la forma espacial); por su parte, la teoría urbana, que puede ser descriptiva o normativa, ha sido la encargada de determinar los valores que deben guiar a ambos (éticos, ideológicos o políticos); y el análisis urbano se ha ocupado del estudio e interpretación de lo existente.

Carlos García Vázquez (Sevilla, 1961)

Es arquitecto y catedrático de Composición Arquitectónica en la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Sevilla. Profesor invitado en la Scuola Architettura e Società del Politecnico di Milán (sede de Piacenza), es autor de Teorías e historia de la ciudad contemporánea (2016), Antípolis. El desvanecimiento de lo urbano en el Cinturón del Sol (2011) y Ciudad hojaldre. Visiones urbanas del siglo XXI (2004), todos ellos publicados por la Editorial Gustavo Gili.

[:gl]

Teorías e historia de la ciudad contemporánea

A cidade contemporánea é unha criatura incerta. A súa condición de sumatorio de variables sociais e económicas, culturais e políticas, temporais e espaciais convértea nun hojaldre múltiple difícil de aprehender. Infinidade de teorías e historias levan décadas tentándoo, do que derivou un corpus doctrinario igualmente vasto e complexo. O obxectivo deste libro é descifrar devandito corpus.

As dificultades que se afrontan ao asumir unha tarefa así son numerosas. A cidade non é abarcable desde unha única área de coñecemento, polo que o enfoque interdisciplinar é ineludible. O feito de que as disciplinas científicas e humanísticas adoiten fragmentarse en subdisciplinas multiplica os escollos, xa que, como indicase Henri Lefebvre, cada unha destas subdisciplinas selecciona os contidos que lle interesan e enfócaos con metodoloxías propias. Se ademais temos en conta que esas aproximacións inflúense mutuamente, entenderemos o grao de contaminación que impregna o territorio que habemos de rozar. Este libro hao rastrillado, detectou as regularidades, relacionounas e trazou traxectorias que debuxan unha topografía legible.

Para levar a cabo esta operación tivemos que pagar unha tripla peaxe: o da simplificación, a esquematización e a categorización. O primeiro deriva da conxunción do inconmensurable do campo que nos ocupa coas restricións dimensionales desta obra. Ante a imposibilidade tanto de profundar como de abarcalo todo, seleccionamos as áreas de coñecemento que se ocuparon da espacialidad da cidade, tanto física como social.

En primeiro lugar, as ciencias sociais, dentro das cales destacamos a sociología urbana, que interpretou a cidade como unha proxección dos seus habitantes; a xeografía urbana, que interpretou aos habitantes como unha proxección da cidade; e a antropoloxía urbana, que se especializou no estudo de comunidades concretas. En segundo lugar, a historia, e en concreto a historia urbana, que seguiu a evolución da morfoloxía e do proceso de urbanización, e a historia do urbanismo, orientada cara á planificación de ambos. Por último, a arquitectura, na que diferenciamos entre urbanismo, deseño urbano, teoría urbana e análise urbana. Os dous primeiros ocupáronse da materialización da cidade: o urbanismo do procedimental (a organización técnica) e o deseño urbano do substancial (a forma espacial); pola súa banda, a teoría urbana, que pode ser descritiva ou normativa, foi a encargada de determinar os valores que deben guiar a ambos os (éticos, ideolóxicos ou políticos); e a análise urbana ocupouse do estudo e interpretación do existente. […]

Carlos García Vázquez (Sevilla, 1961) é arquitecto e catedrático de Composición Arquitectónica na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Sevilla. Profesor convidado na Scuola Architettura e Società do Politecnico dei Milán (sede de Piacenza), é autor de Teorías e historia da cidade contemporánea (2016), Antípolis. O desvanecemento do urbano no Cinturón do Sol (2011) y Cidade hojxaldre. Visións urbanas do século XXI (2004), todos elos publicados pola Editorial Gustavo Gili.

[:en]

Teorías e historia de la ciudad contemporánea

The contemporary city is an uncertain creature. His condition of sumatorio of social and economic, cultural and political, temporary and spatial variables turns her into a multiple puff-pastry difficult to apprehend. Infinity of theories and histories they go decades trying it, from what it has derived a doctrinaire equally vast and complex corpus. The aim of this book is to decipher the above mentioned corpus.

The difficulties that are confronted on having assumed a task like that are numerous. The city is not abarcable from the only area of knowledge, for what the approach to interdiscipline is unavoidable. The fact that the scientific and humanistic disciplines are in the habit of fragmenting in subdisciplines it multiplies the reefs, since, as Henri Lefebvre was indicating, each of these subdisciplines selects the contents in that he is interested and focuses them with own methodologies. If in addition we bear in mind that these approximations are influenced mutually, we will understand the degree of pollution that impregnates the territory that we have to clear. This book has raked it, has detected the regularities, has related and planned paths that draw a legible topography.

To carry out this operation we have had to pay a triple toll: that of the simplification, the esquematización and the categorization. The first one derives from the conjunction of the immeasurable of the field that occupies us with the dimensional restrictions of this work. Before the inability so much to penetrate like of including everything, we have selected the areas of knowledge that have dealt with the espacialidad of the city, both physical and social.

First, the social sciences, inside which we have emphasized the urban sociology, which has interpreted the city as a projection of his inhabitants; the urban geography, which has interpreted the inhabitants as a projection of the city; and the urban anthropology, which has specialized itself in the study of concrete communities. Secondly, the history, and in I make concrete the urban history, which has followed the evolution of the morphology and of the process of urbanization, and the history of the urbanism, orientated towards the planning of both. Finally, the architecture, in which we have differed between urbanism, urban design, urban theory and urban analysis. Both first ones have dealt with the materialization of the city: the urbanism of the procedural thing (the technical organization) and the urban design of the substantial thing (the spatial form); for your part, the urban theory, which can be descriptive or normative, has been the manager of determining the values that must guide both (ethical, ideological or political); and the urban analysis has dealt with the study and interpretation of the existing thing. […]

Carlos García Vázquez (Sevilla, 1961) is an architect and professor of Architectural Composition in the Technical Top School of Architecture of Seville. Teacher invited in Scuola Architettura e Società del Politecnico di Milán (Piacenza’s headquarters), he is an author of Teorías e historia de la ciudad contemporánea (2016), Antípolis. El desvanecimiento de lo urbano en el Cinturón del Sol (2011) and Ciudad hojaldre. Visiones urbanas del siglo XXI (2004), all of them published for Publishing Gustavo Gili.

[:]