Este documental de Artek presenta un interesante enfoque sobre obra y la personalidad del diseñador finlandés Ilmari Tapivaara, alumno aventajado de los maestros del Movimiento Moderno y creador de varios de los iconos del diseño del siglo XX.
This Artek’s documentary presents an interesting approach on work and the personality of the Finnish designer Ilmari Tapivaara, outstanding pupil of the teachers of the Modern Movement and creator of several of the icons of the design of the 20th century.
Este documental de Artek presenta un interesante enfoque sobre obra y la personalidad de él diseñador finlandés Ilmari Tapivaara, alumno aventajado de los maestros de él Movimiento Moderno y creador de varios de los iconos de él diseño de él siglo XX.
A pesar de que nos dejó hace ya cincuenta años, la multifacética figura de Le Corbusier sigue siendo objeto de reflexión hoy en día. Esta monografía —la tercera sobre el arquitecto después de dos números consecutivos en 1987 (AV 9 y 10)— se publica al hilo de la exposición que dedicó el MoMA al maestro suizo en 2013 y recoge una selección de ensayos que recorren, a través del tema del paisaje, la trayectoria vital del arquitecto.
Tras un texto inicial de Jean-Louis Cohen, un itinerario geográfico y cronológico nos lleva desde su Suiza natal hasta la India, pasando por Italia, España, Francia, Sudamérica y África, de la mano de expertos internacionales como Stanislaus von Moos, Juan José Lahuerta, Barry Bergdoll, Tim Benton, Josep Quetglas, Antoine Picon, Jorge Francisco Liernur, Carlos Eduardo Comas y Maristella Casciato. Ilustrados mediante acuarelas, bocetos, cuadernos de viaje y planos originales, los artículos revisan el legado del gran maestro del siglo XX bajo un nuevo enfoque que examina su relación con el paisaje y desvela emocionantes detalles sobre su obra, su vida y su pensamiento.
«De este extenso catálogo se extraen diez textos que cubren buena parte del mapamundi corbuseriano y dan testimonio de la variedad de enfoques de una nueva generación de estudiosos -sólo Von Moos respecto a los publicados con ocasión del centenario-, de manera que este número es tanto una mise au point del universo Le Corbusier como una aproximación a los intereses contemporáneos. Enhebrados por el tema del paisaje, que Jean-Louis Cohen –editor del volumen y comisario de la muestro con Barry Bergdoll- ha elegido como hilo conductor de esta expedición, los artículos van jalonando un itinerario que lleva de la Suiza natal del arquitectos a la Francia donde desarrollaría la mayor par de su vida profesional, con excursos viajeros a, entre otros países, Italia y España, examinan las respuestas urbanas que dio a las vastas geografías de África y América; y documentan la culminación de su trayecto en Asia con el diseño dela nueva capital del Punyab indio.»
Luis Fernández-Galiano. Geografías biográficas.
Índice
Luis Fernández-Galiano
Geografías biográficas
Jean-Louis Cohen
En defensa del paisaje
Suiza
Stanislaus von Moos
El lago Lemán y los Alpes: marcos panorámicos
Italia
Jean-Louis Cohen
Roma: una lección de paisaje urbano
España
Juan José Lahuerta
España: viajar para ver lo previsto
Francia
Barry Bergdoll
París: más allá de la ciudad del siglo XIX
Tim Benton
Marsella: Unité d’Habitation, una geografía
Josep Quetglas
Ronchamp: un paisaje de acústica visual
África
Antoine Picon
Argel: ciudad, infraestructura y paisaje
América
Jorge Francisco Liernur
Argentina: la mirada geográfica
Carlos Eduardo Comas
Brasil: tres ciudades, tres paisajes
Asia
Maristella Casciato
Chandigarh: el paisaje de una nueva capital
[:gl]
A pesar de que nos deixou hai xa cincuenta anos, a multifacética figura de Le Corbusier segue sendo obxecto de reflexión hoxe en día. Esta monografía -a terceira sobre o arquitecto despois de dous números consecutivos en 1987 (AV 9 e 10)- publícase ao fío da exposición que dedicou o MoMA ao mestre suízo en 2013 e recolle unha selección de ensaios que percorren, a través do tema da paisaxe, a traxectoria vital do arquitecto.
Tras un texto inicial de Jean-Louis Cohen, un itinerario xeográfico e cronolóxico lévanos dende a súa Suíza natal ata a India, pasando por Italia, España, Francia, Sudamérica e África, da man de expertos internacionais como Stanislaus von Moos, Juan José Lahuerta, Barry Bergdoll, Tim Benton, Josep Quetglas, Antoine Picon, Jorge Francisco Liernur, Carlos Eduardo Comas e Maristella Casciato. Ilustrados mediante acuarelas, bosquexos, cadernos de viaxe e planos orixinais, os artigos revisan o legado do gran mestre do século XX baixo un novo enfoque que examina a súa relación coa paisaxe e desvela emocionantes detalles sobre a súa obra, a súa vida e o seu pensamento.
«Deste extenso catálogo extráense dez textos que cobren boa parte do mapamundi corbuseriano e dan testemuño da variedade de enfoques dunha nova xeración de estudosos -só Von Moos respecto aos publicados con ocasión do centenario-, de maneira que este número é tanto unha mise au point do universo Le Corbusier coma unha aproximación aos intereses contemporáneos. Enfiados polo tema da paisaxe, que Jean-Louis Cohen -editor do volume e comisario da mostro con Barry Bergdoll- elixiu como fío condutor desta expedición, os artigos van marcando un itinerario que leva da Suíza natal do arquitectos á Francia onde desenvolvería a maior par da súa vida profesional, con excursos viaxeiros a, entre outros países, Italia e España, examinan as respostas urbanas que deu ás vastas xeografías de África e América; e documentan a culminación do seu traxecto en Asia co deseño da nova capital do Punyab indio..»
Luis Fernández-Galiano. Xeografías biográficas
Índice
Luis Fernández-Galiano
Xeografías biográficas
Jean-Louis Cohen
En defensa da paisaxe
Suiza
Stanislaus von Moos
El lago Lemán e os Alpes: marcos panorámico
Italia
Jean-Louis Cohen
Roma: una lección da paisaxe urbán
España
Juan José Lahuerta
España: viaxar para velo previsto
Francia
Barry Bergdoll
París: mais aló da cidade do século XI
Tim Benton
Marsella: Unité d’Habitation, unha xeografía
Josep Quetglas
Ronchamp: unha paisaxe de acústica visual
África
Antoine Picon
Argel: cidade, infraestructura e paisaxe
América
Jorge Francisco Liernur
Arxentina: a mirada xeográfica
Carlos Eduardo Comas
Brasil: tres cidades, tres paisaxes
Asia
Maristella Casciato
Chandigarh: a paisaxe dunha nova capital
[:en]
In spite of the fact that it left us already fifty years ago, the many-sided figure of Him Corbusier continues being an object of reflection nowadays. This monograph – the third one on the architect after two consecutive numbers in 1987 (AV 9 and 10) – is published to the thread of the exhibition that the MoMA dedicated to the Swiss teacher in 2013 and gathers a selection of tests that cross, across the topic of the landscape, the vital path of the architect.
After Jean-Louis Cohen’s initial text, a geographical and chronological itinerary takes us from his natal Switzerland up to the India, spending for Italy, Spain, France, South America and Africa, of the hand of international experts as Stanislaus von Moos, Juan Jose Lahuerta, Barry Bergdoll, Tim Benton, Josep Quetglas, Antoine Picon, Jorge Francisco Liernur, Carlos Eduardo Comas y Maristella Casciato. Illustrated by means of water-colors, sketches, notebooks of trip and original planes, the articles check the legacy of the great teacher of the 20th century under newly approach that examines his relation with the landscape and reveals exciting details on his work, his life and his thought.
«From this extensive catalogue there are extracted ten texts that cover good part of the map corbuseriano and give testimony of the variety of approaches of a new generation of experts – only Von Moos with regard to the published ones on the occasion of the centenary-, so that this number is so much a mise au point of the universe Le Corbusier as an approximation to the contemporary interests. Thread by the topic of the landscape, which Jean-Louis Cohen – publisher of the volume and commissioner of I her show with Barry Bergdoll – it has chosen as conductive thread of this expedition, the articles are marking an itinerary that takes from the natal Switzerland of the arquitectos to the France where it would develop the major couple of his professional life, with excursos travelers to, between other countries, Italy and Spain, examine the urban answers that it gave to the vast geografías of Africa and America; and they document the culmination of his distance in Asia with the design dela the new capital of the Indian Punyab»
Luis Fernández-Galiano. Biographic Geographies.
Index
Luis Fernández-Galiano
Biographic Geographies
Jean-Louis Cohen
In the Cause of Landscape
Switzerland
Stanislaus von Moos
Lake Geneva and the Alps: Framing the Panorama
Italy
Jean-Louis Cohen
Rome: A Lesson in Urban Landscape
Spain
Juan José Lahuerta
Spain: Traveling to See the Already Seen
France
Barry Bergdoll
Paris: Beyond the Nineteenth-Century City
Tim Benton
Marseille: Unité d’Habitation, a Geography
Josep Quetglas
Ronchamp: A Landscape of Visual Acoustics
Africa
Antoine Picon
Algiers: City, Infrastructure and Landscape
America
Jorge Francisco Liernur
Argentina: the Geographical Gaze
Carlos Eduardo Comas
Brazil: Three Cities, Three Landscapes
Asia
Maristella Casciato
Chandigarh: Landscaping a New Capital
En la fotografía Martin Heidegger y su mujer en su famosa cabaña | sespai.com
La cartografía por excelencia del territorio de la intimidad, lo dibuja sin duda, la vivienda, es decir, el espacio en el que desarrollamos nuestra vida doméstica, es la única estructura programática de la arquitectura, en que pasamos de la condición pública y social a la condición privada y subjetiva, cerrada e íntima. En la vivienda podemos proyectar nuestro yo en un ámbito extraordinariamente reducido, podemos construir un núcleo de relaciones muy pequeño, al que solemos llamar familia, o incluso podemos abordar el proyecto de ese yo desde la más estricta soledad.
Curiosamente, la vivienda, el espacio más intencionado y libre, el que podemos manejar como usuarios a nuestro antojo, es el espacio que menos compartimos socialmente. Las lógicas de lo íntimo, incluso de lo introspectivo, que se dan en toda vivienda, responden a la necesidad del ser humano de proyectar y construir estructuras simbólicas para entender el caos de la vida. Mediante estas construcciones codificamos no tanto lo que somos, sino en muchos casos lo que aspiramos a ser.
A la vez, y en paralelo a esta construcción simbólica, en la intimidad de la vivienda, procuramos rodearnos de todos los artilugios necesarios para evitar el trabajo rutinario de la domesticidad. Es decir, adquirimos un gran número de máquinas y artilugios que permiten por ejemplo, mantener los alimentos frescos, y de esta forma evitar ir a comprar a diario, lavar la ropa, y de esta forma, evitar desplazarnos a lugares habilitados para ello, cocer de muy diferentes formas los alimentos, sin la necesidad de ir a por leña, etc.
La historia de la vivienda es la historia del progreso tecnológico y la historia de la construcción simbólica de quien somos. En cierto sentido, es la historia del morar y de la memoria, es decir, el hogar simbolizado por el pensamiento, que se remonta a los tiempos del fuego y la caverna platónica, encarna en sus habitantes la memoria de una práctica atávica. La práctica antropológica de la domesticidad, por un lado, la práctica filosófica y poética de la intimidad, por el otro. Y el hecho de proyectar y construir el yo en esa morada no deja de ser un ejercicio cíclico de construir la propia memoria.
Ningún otro espacio como el del habitar, el de morar, es tan recordado, ni tiene un uso tan intenso, tanto en cantidad como en la calidad de los hechos que ocurren en su interior.
Para llegar a la socialización de ese proyecto vital que consiste en habitar, la historia nos enseña que la casa, arquetipo de la cabaña primitiva, ha sufrido innumerables transformaciones, si bien, es evidente que hay dos ámbitos de transformación. Por un lado todo aquello que afecta a las condiciones de habitabilidad de una vivienda, pero que no forman parte de la misma. Me refiero por ejemplo a los complejos sistemas de alcantarillado. Por otro lado, las transformaciones técnicas del continente, del edificio mismo, al que llamamos casa.
Para entender las implicaciones de ambos tipos de transformación, nada mejor que echar la vista atrás.
Antiguamente el espacio donde morar era un simple refugio, un lugar donde sentirse a salvo de la salvaje naturaleza. Todas las necesidades básicas exceptuando el dormir, el momento del día que en términos de supervivencia somos más vulnerables, se daban en el límite físico del refugio o directamente fuera de él. Nuestros antepasados usaban los ríos para la higiene, cocían en la entrada del refugio y no dentro, para no embrutecer el aire, no había un concepto de familia, sino más bien de tribu, con lo que la asociación de sujetos tenía como interés común, defenderse y reproducirse para sobrevivir. Evidentemente, en esa época no podemos hablar de intimidad, ni de proyección simbólica.
La evolución de la vivienda, va íntimamente ligada al nacimiento de la ciudad moderna. Ante el nivel de aglomeración de ciudadanos en un territorio reducido, y teniendo en cuenta que el hacinamiento de las ciudades medievales provocaba un gran número de infecciones y enfermedades, las corrientes higienistas de la primera mitad del siglo XIX, impulsadas por el periodo de la ilustración, llevan a gobernantes y sobre todo a médicos a introducir criterios de salud pública encaminados a atajar el cólera o la fiebre amarilla. El higienismo tenía como ejes fundamentales la protección del aire, el agua y el sol.
A partir de allí podemos imaginar rápidamente como la ciudad se transforma para dar cabida a viviendas saludables. Se generaliza el alcantarillado, se tapan fangales, se alejan las industrias, cementerios y mataderos de los núcleos habitados, más tarde se canalizan los sistemas de agua potable, se dota a las viviendas de electricidad, etc.
En definitiva, mucho antes de poder proyectar simbólicamente sobre la vivienda cualquier tipo de aspiración, se necesita que todas las infraestructuras del confort estén totalmente habilitadas y en pleno funcionamiento.
En el interior de las viviendas, las corrientes higienistas predican la ventilación natural y a poder ser, cruzada de las estancias, la orientación adecuada para que el sol ilumine y caliente los espacios principales, se proclama la necesidad de instalar baños y cámaras de higiene en cada vivienda, se reglamenta la altura mínima de los techos, etc. Posteriormente, la introducción de la energía en forma de red eléctrica, y después en forma de lo que comúnmente llamamos gas ciudad, convierten cada una de las viviendas es una terminal de una vasta red infraestructural y de esta manera se abre la puerta de par en par a la avalancha de electrodomésticos que tienen como fin, liberar tiempo de calidad para nuestra construcción social y privada.
Hoy en día, no hace falta decir que no admitiríamos una vivienda sin un sistema de evacuación de residuos, ni la entrada de fuentes de energía. Y no queda demasiado para que no podamos admitir tampoco, la falta de acceso a las infraestructuras de información y datos, tanto de comunicación vía voz, como la entrada de datos vía internet.
Este último aspecto además introduce una nueva reflexión en tanto que nos permite comunicarnos de forma inmediata con cualquier lugar o persona del mundo, sin salir de casa. Por tanto, ¿Qué tipo de casa vamos a necesitar en un futuro muy próximo, que prácticamente es ya presente?
Quizás, de forma un poco exagerada, podría decirse que toda la evolución del espacio doméstico ha sido una lucha contra la rutina y a favor de la optimización del tiempo, para poder invertir ese tiempo sobrante, con ciertas condiciones de confort, en la labor de mapificar, proyectar y construir los territorios de la intimidad.
Y quizás también no somos conscientes del todo de la importancia de esa construcción, simbólica y física, o mejor dicho, tan simbólica, como física. Tan intelectual, como práctica.
Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, mayo 2013
In the photography Martin Heidegger and his wife in his famous cabin | sespai.com
The excellent cartography of the territory of the intimacy, draws it undoubtedly, the housing, that is to say, the space in which we develop our domestic life, is the only programmatical structure of the architecture, in which we go on from the public and social condition to the private and subjective, closed and intimate condition. In the housing we can project ours I in an extraordinarily limited area, can construct a very small core of relations, to which we are in the habit of calling family, or even we can approach the project of this me from the most strict loneliness.
Curiously, the housing, the most meaningful and free space, which we can handle as users to our whim, is the space that less we share socially. The logics of the intimate thing, even of the introspective thing, which they give themselves in any housing, answer to the need of the human being to plan and construct symbolic structures to understand the chaos of the life. By means of these constructions we codify not so much what we are, but in many cases what we aspire to be.
Simultaneously, and in parallel to this symbolic construction, in the intimacy of the housing, we try to surround with all the necessary useless devices to avoid the routine work of the domesticity. That is to say, we acquire a great number of machines and useless devices that they allow for example, to support the fresh food, and of this form to avoid to be going to buy daily, to wash the clothes, and of this form, to avoid to move to places enabled for it, to cook of very different forms the food, without the need to go for fuelwood, etc.
The history of the housing is the history of the technological progress and the history of the symbolic construction of whom we are. In a sense, it is the history of to dwell and of the memory, that is to say, the home symbolized by the thought, which goes back to the times of the fire and the platonic cavern, personifies in his inhabitants the memory of an atavistic practice. The anthropologic practice of the domesticity, on the one hand, the philosophical and poetical practice of the intimacy, for other one. And the fact of planning and constructing I in this mansion does not stop being a cyclical exercise of constructing the own memory.
No other space as of to live, of dwelling, is so remembered, does not even have such an intense use, both in quantity and in the quality of the facts that happen in his interior.
To come to the socialization of this vital project that it consists of living, the history teaches us that the house, archetype of the primitive cabin, has suffered innumerable transformations, though, it is evident that there are two areas of transformation. On the one hand all that that concerns the conditions of habitability of a housing, but that do not form a part of the same one. I refer for example to the complex systems of sewer. On the other hand, the technical transformations of the continent, of the building itself, to which we call house.
To understand the implications of both types of transformation, nothing better that to throw the sight behind.
Former the space where to dwell was a simple refuge, a place where to feel to except of the wild nature. All the basic needs exempting to sleep, the moment of the day that in terms of survival we are more vulnerable, they were given in the physical limit of the refuge or directly out of him. Our forbears were using the rivers for the hygiene, were cooking in the entry of the refuge and not inside, not to stultify the air, there was no a family concept, but rather of tribe, with what the association of subjects had as common interest, to defend itself and to be reproduced to survive. Evidently, in this epoch we can speak neither about intimacy, nor about symbolic projection.
The evolution of the housing, it is intimately tied to the birth of the modern city. Before the level of citizens’ agglomeration in a limited territory, and bearing in mind that the accumulation of the medieval cities was provoking a great number of infections and diseases, the current hygienists of the first half of the 19th century, stimulated by the period of the illustration, take leaders and especially to doctors to introducing criteria of public health directed to catching the cholera or the yellow fever. The hygienism took as fundamental axes the protection of the air, the water and the Sun.
From there we can imagine rapidly as the city it transforms to give content to healthy housings. The sewer is generalized, they cover bogs, there move away the industries, cemeteries and slaughter houses of the inhabited cores, later there are canalized the systems of drinkable water, it is endowed to the housings electricities, etc.
Definitively, a long before being able to project symbolically on the housing any type of aspiration, it is necessary that all the infrastructures of the comfort are totally qualified and in full functioning.
Inside the housings, the current hygienists preach the natural ventilation and to being able to be, crusade of the stays, the suitable orientation in order that the Sun illuminates and warms the principal spaces, there is proclaimed the need to install baths and chambers of hygiene in every housing, the minimal height of the ceilings is regulated, etc. Later, the introduction of the energy in the shape of electrical network, and later in the shape of what commonly we call town gas, they turn each of the housings is a terminus of a vast network infraestructural and hereby the door is opened widely for the avalanche of domestic appliances that have as end, to liberate qualit time for our social and private construction.
Nowadays, it is not necessary to say that we would not admit a housing without a system of evacuation of residues, not the entry of sources of energy. And it does not remain too much in order that we could admit, the lack of access to the infrastructures of information and information, so much of communication route voice, as the entry of information Internet route either.
The latter aspect in addition introduces a new reflection while it allows us to report to us of immediate form with any place or person of the world, without going out of house. Therefore, what type of house are we going to need in a very next future, which practically is already present?
Probably, of a bit exagerate form, it might be said that the whole evolution of the domestic space has been a fight against the routine and in favour of the optimization of the time, to be able to invest this remaining time, with certain conditions of comfort, in the labor of mapificar, plan and construct the territories of the intimacy.
And probably also we are not conscious completely of the importance of this construction, symbolic and physical, or so, so symbolic, as physics. So intellectual, as practice.
Miquel Lacasta. Doctor architect
Barcelona, may 2013
Na fotografía Martin Heidegger e súa muller na súa famosa cabana | sespai.com
A cartografía por excelencia do territorio da intimidade, debúxao sen dúbida, a vivenda, é dicir, o espazo no que desenvolvemos a nosa vida doméstica, é a única estrutura programática da arquitectura, en que pasamos da condición pública e social á condición privada e subjetiva, pechada e íntima. Na vivenda podemos proxectar noso eu nun ámbito extraordinariamente reducido, podemos construír un núcleo de relacións moi pequeno, ao que adoitamos chamar familia, ou ata podemos abordar o proxecto dese eu desde a máis estrita soidade.
Curiosamente, a vivenda, o espazo máis intencionado e libre, o que podemos manexar como usuarios ao noso antojo, é o espazo que menos compartimos socialmente. As lóxicas do íntimo, ata do introspectivo, que se dan en toda vivenda, responden á necesidade do ser humano de proxectar e construír estruturas simbólicas para entender o caos da vida. Mediante estas construcións codificamos non tanto o que somos, senón en moitos casos o que aspiramos a ser.
Á vez, e en paralelo a esta construción simbólica, na intimidade da vivenda, procuramos rodearnos de todos os artilugios necesarios para evitar o traballo rutineiro da domesticidad. É dicir, adquirimos un gran número de máquinas e artilugios que permiten por exemplo, manter os alimentos frescos, e desta forma evitar ir comprar a diario, lavar a roupa, e desta forma, evitar desprazarnos a lugares habilitados para iso, cocer de moi diferentes formas os alimentos, sen a necesidade de ir a por leña, etc.
A historia da vivenda é a historia do progreso tecnolóxico e a historia da construción simbólica de quen somos. En certo sentido, é a historia de morar e da memoria, é dicir, o fogar simbolizado polo pensamento, que se remonta aos tempos do lume e a caverna platónica, encarna nos seus habitantes a memoria dunha práctica atávica. A práctica antropolóxica da domesticiade, por un lado, a práctica filosófica e poética da intimidade, polo outro. E o feito de proxectar e construír o eu nesa morada non deixa de ser un exercicio cíclico de construír a propia memoria.
Ningún outro espazo como o de habitar, o de morar, é tan recordado, nin ten un uso tan intenso, tanto en cantidade coma na calidade dos feitos que acontecen no seu interior.
Para chegar á socialización dese proxecto vital que consiste en habitar, a historia ensínanos que a casa, arquetipo da cabana primitiva, sufriu innumerables transformacións, se ben, é evidente que hai dous ámbitos de transformación. Por un lado todo aquilo que afecta ás condicións de habitabilidade dunha vivenda, pero que non forman parte desta. Refírome por exemplo aos complexos sistemas de rede de sumidoiros. Por outro lado, as transformacións técnicas do continente, do edificio mesmo, ao que chamamos casa.
Para entender as implicacións de ambos os dous tipos de transformación, nada mellor que botar a vista atrás.
Antigamente o espazo onde morar era un simple refuxio, un lugar onde sentirse a salvo da salvaxe natureza. Todas as necesidades básicas exceptuando durmir, o momento do día que en termos de supervivencia somos máis vulnerables, se daban no límite físico do refuxio ou directamente fóra del. Os nosos antepasados usaban os ríos para a hixiene, cocían na entrada do refuxio e non dentro, para non embrutecer o aire, non había un concepto de familia, senón máis ben de tribo, co que a asociación de suxeitos tiña como interese común, defenderse e reproducirse para sobrevivir. Evidentemente, nesa época non podemos falar de intimidade, nin de proxección simbólica.
A evolución da vivenda, vai intimamente ligada ao nacemento da cidade moderna. Ante o nivel de aglomeración de cidadáns nun territorio reducido, e tendo en conta que o amoreamento das cidades medievais provocaba un gran número de infeccións e enfermidades, as correntes hixienistas da primeira metade do século XIX, impulsadas polo período da ilustración, levan a gobernantes e sobre todo a médicos a introducir criterios de saúde pública encamiñados a atallar a cólera ou a febre amarela. O hixienismo tiña como eixes fundamentais a protección do aire, a auga e o sol.
A partir de alí podemos imaxinar rapidamente como a cidade se transforma para dar cabida a vivendas saudables. Xeneralízase a rede de sumidoiros, tápanse lameiras, afástanse as industrias, cemiterios e matadoiros dos núcleos habitados, máis tarde se canalizan os sistemas de auga potable, dótase ás vivendas de electricidade, etc.
En definitiva, moito antes de poder proxectar simbolicamente sobre a vivenda calquera tipo de aspiración, necesítase que todas as infraestruturas do confort estean totalmente habilitadas e en pleno funcionamento.
No interior das vivendas, as correntes hixienistas predican a ventilación natural e a poder ser, cruzada das estanzas, a orientación adecuada para que o sol ilumine e quente os espazos principais, proclámase a necesidade de instalar baños e cámaras de hixiene en cada vivenda, regulaméntase a altura mínima dos teitos, etc. Posteriormente, a introdución da enerxía en forma de rede eléctrica, e despois en forma do que comunmente chamamos gas cidade, converten cada unha das vivendas é unha terminal dunha vasta rede infraestructural e deste xeito ábrese a porta de par en par á avalancha de electrodomésticos que teñen como fin, liberar tempo de calidade para a nosa construción social e privada.
Hoxe en día, non fai falta dicir que non admitiriamos unha vivenda sen un sistema de evacuación de residuos, nin a entrada de fontes de enerxía. E non queda demasiado para que non poidamos admitir, tampouco a falta de acceso ás infraestruturas de información e datos, tanto de comunicación vía voz, como a entrada de datos vía internet.
Este último aspecto ademais introduce unha nova reflexión en tanto que nos permite comunicarnos de forma inmediata con calquera lugar ou persoa do mundo, sen saír de casa. Polo tanto, Que tipo de casa imos necesitar nun futuro moi próximo, que practicamente é xa presente?
Quizais, de forma un pouco esaxerada, podería dicirse que toda a evolución do espazo doméstico foi unha loita contra a rutina e a favor da optimización do tempo, para poder investir ese tempo sobrante, con certas condicións de confort, no labor de mapificar, proxectar e construír os territorios da intimidade.
E quizais tamén non somos conscientes de todo da importancia desa construción, simbólica e física, ou mellor dito, tan simbólica, como física. Tan intelectual, como práctica.
Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, maio 2013
La tercera temporada de ‘Havana 7. Historias que cuentan’ finalizó con el Homenaje a los Presentadores de Televisión, donde se rindió tributo a cuatro de las caras más reconocibles de la pequeña pantalla.
Por un lado, dos nombres, como Guillermo Summer, Javier Capitán, Toni Garrido y El Gran Wyoming, que fueron pioneros apostando por formatos rompedores en distintas épocas. El evento tuvo a Marta Robles como maestra de ceremonias. Os dejamos este pequeño resumen del mismo.
The third season of ‘Havana 7. Histories that count’ finished with the Honoring the Presenters of Television, where tax yielded itself to four of the most recognizable faces of the small screen.
On the one hand, two names, as Guillermo Summer, Javier Capitán, Toni Garrido and The Great Wyoming, which they were pioneering betting for formats breakers in different epochs. The event took Marta Robles as a teacher of ceremonies. We leave this small summary of the same one you.
A terceira tempada de ‘Havana 7. Historias que contan’ finalizou coa Homenaxe aos Presentadores de Televisión, onde se rendeu tributo a catro das caras máis recoñecibles da pequena pantalla.
Por un lado, dous nomes, como Guillermo Summer, Javier Capitán, Toni Garrido e El Gran Wyoming, que foi pioneiro apostando por formatos rompedores en distintas épocas. O evento tivo a Marta Carballos como mestra de cerimonias. Deixámosvos este pequeno resumo deste.
En la sede del COAC de Barcelona, se ha hecho público el fallo del jurado de la 2ª edición del Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA. Acto celebrado en el marco de la II Bienal Internacional de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA, y en el que se han hecho públicos los nombres de los 14 proyectos finalistas y las 5 obras premiadas. El honorable Conseller de Cultura de la Generalitat de Catalunya, Ferran Mascarell y el Decano del Colegio de Arquitectos de Catalunya, Sr. Lluís Comerón han hecho entrega de los galardones.
El jurado internacional del premio, cuyos miembros han querido subrayar la calidad de los trabajos presentados ya la vez la gran diversidad, caracter y escalas de trabajo en relación al mantener, rehabilitar y poner en valor el patrimonio arquitectónico europeo, consideraron otorgar el máximo galardón en cada una de las 4 categorías del certamen en:
A) En la categoría de Intervención en el patrimonio construido, el jurado ha decidido premiar ex aequo dos obras: Paredes Pedrosa Arquitectos (España), por el proyecto Biblioteca Pública del Estado de Ceuta, una intervención capaz de poner en valor el patrimonio, estableciendo una perfecta convivencia con un programa público contemporáneo, y por construir un nuevo lugar donde la dualidad interior-exterior se mantiene en el tiempo.
Biblioteca Pública del Estado de Ceuta, Paredes Pedrosa Arquitectos (España)
Y el estudio SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal), por el proyecto E/C house, obra que establece un intenso diálogo entre momentos diferentes, que ReHabita una antigua ruina con materiales que evolucionan sincrónicamente en el tiempo y reactiva nuevamente la condición de lugar en relación al paisaje.
E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)
B) En la categoría de Espacios exteriores, Isabel Aguirre Urcola y Celestino García Braña (España), por el proyecto Intervención en el entorno del monasterio de Caaveiro. Intervención que con una economía de recursos consigue un máxima integración con el sitio. Se trata de una renuncia a favor de la expresividad del lugar. En un mundo global, esta obra representa un manifiesto en defensa de la recuperación de la identidad, la memoria y la naturaleza.
Intervención en el entorno del monasterio de Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola y Celestino García Braña (España)
*No obstante, el jurado ha querido mencionar de manera especial, en esta categoría, la obra del Puente en el Bastión de Labrit en Pamplona, obra de Pereda Pérez arquitectos e Ignacio Olite que con una actitud similar, completa el recorrido de los espacios en torno a la muralla de la ciudad con gran elegancia y respeto.
C) En la categoría de Planeamiento, Ubistudio (Italia) por Masterplan para la ciudad de Monza. Una actuación en la que el jurado ha valorado su fácil comprensión tanto en el proceso de análisis, como en las propuestas para promover nuevos usos y actividades a través del reconocimiento de su propio paisaje, así como su capacidad de síntesis utilizando una representación gráfica precisa y clarificadora.
Masterplan para la ciudad de Monza, Ubistudio (Italia)
D) En la categoría de Divulgación, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal), por la obra Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, un trabajo merecedor del Premio por su forma innovadora de enfocar el conocimiento de los sistemas territoriales y patrimoniales de las fortificaciones de la ‘raya’ hispano-portuguesa central y por la rica documentación histórica y cartográfica del análisis comparado entre las ciudades de Almeida (Portugal) y Ciudad Rodrigo (España).
Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal)
Desde el 24 de abril, cierre del periodo de inscripción de la segunda edición del Premio, el jurado internacional formado por reputados expertos en el ámbito de la intervención en el Patrimonio Arquitectónico, han llevado a cabo las tareas de valoración de las obras que en cada una de las 4 categorías optaban al premio. En la categoría A –Intervención en el patrimonio construido–, los arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka han evaluado 117 proyectos. En la Categoría B –Espacios exteriores– los expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón y Giuseppe Lonetti han analizado 32 propuestas. En la categoría C –Planeamiento– los profesionales Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri y Cristopher Graz han valorado 8 proyectos y en la categoría D –Divulgación– Raquel Lacuesta y Miguel Ángel Troitiño han estudiado 27 obras.
La 2º Edición del Premio Europeo de Intervención en Patrimonio Arquitectónico AADIPA, dirigido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, y Jordi Portal; arquitectos miembros de la agrupación AADIPA, ha contado con una participación internacional cuatro veces mayor que en su primera convocatoria. Con un total de inscripciones que alcanza los casi 200 proyectos y con el registro de 25 países distintos, el certamen ratifica su estabilidad y permanencia y confirma su carácter internacional.
Sobre el Premio
El Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA surge del convencimiento que en el contexto actual, en que el patrimonio arquitectónico además de un instrumento fundamental de conocimiento es considerado un recurso socio-económico de primer orden para el desarrollo sostenible de los territorios, resulta imprescindible la divulgación, distinción y reconocimiento de las obras y proyectos de calidad que contribuyen a la preservación de la memoria colectiva.
En su primera edición, celebrada en 2013, se presentaron 200 proyectos de equipos procedentes de 8 países distintos y los proyectos ganadores fueron: en la categoría A/ el New Rijksmuseum de Ámsterdam de Cruz y Ortiz Arquitectos, en la Categoría B/ el proyecto Tres Places a Oliana de Joaquín Pérez Sánchez y Eva Girona Cabre, en la categoría C/ el plan Plan Especial Urbanístico del Conjunto Histórico de Cadaqués (PEUCHC) de Antoni Vilanova y Susanna Moya, y por último, en la categoría de divulgación el proyecto Homo Faber, arquitectura preindustrial del Rincón de Ademuz de Fernando Vegas Lopez-Manzanares y Camilla Mileto. Los premiados, al igual que en la presente convocatoria, recibieron como galardón una reproducción enmarcada de una fotografía original de Francesc Català Roca y los finalistas, un diploma acreditativo. Los trabajos galardonados, los finalistas y los presentados forman parte del catálogo que se edita cada edición con el fin de documentar el certamen.
El Premio, dirigido a todos los expertos implicados en la interdisciplinar cadena de valor del patrimonio –arquitectos, historiadores, arqueólogos…– tiene la voluntad de consolidarse como catalizador y observatorio de los nuevos retos que añade la globalización de la arquitectura contemporánea, en la conservación e intervención del patrimonio construido.
In the headquarters of the COAC of Barcelona, there has publicized the failure of the juror of 2 ª edition of the European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA. Act celebrated in the frame of the Biennial show II International of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA, and in that there have publicized the names of 14 projects finalists and 5 winning works. The honourable Minister of Culture of the Autonomous government of Catalonia of Catalonia, Ferran Mascarell and the Dean of the Architects’ College of Catalonia, Mr Lluís Comerón have done delivery of the awards.
The international juror of the prize, which members have wanted to underline the quality of the works presented already the time the great diversity, character and scales of work in relation on having supported, having rehabilitated and to put in value the architectural European heritage, they considered to grant the maximum award in each of 4 categories of the contest in:
A) In the category of Intervention in the constructed heritage, the juror has decided to reward ex-aequo two works: Walls Stony Architects (Spain), for the project Public Library of the State of Ceuta, an intervention capable of putting in value the heritage, establishing a perfect conviviality with a public contemporary program, and for constructing a new place where the duality interior – exterior is kept in the time.
Public Stony library of the State of Ceuta, Walls Architects (Spain)
And the study SAMI-architects. Inês Pilgrim’s scallop gives Forest. Michael Vieira (Portugal), for the project E/C house, work that establishes an intense dialog between different moments, which a former ruin Re-lives with materials that they evolve synchronously in the time and reactivates again the condition of place in relation to the landscape.
E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)
B) In the category of exterior Spaces, Isabel Aguirre Urcola and Celestino García Braña (Spain), for the project Intervention in the environment of Caaveiro’s monastery. Intervention that with an economy of resources obtains maximum integration with the site. It is a question of a resignation in favour of the local expressiveness. In a global world, this work represents a manifest in defense of the recovery of the identity, the memory and the nature.
Intervention in the environment of the monastery of Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola and Celestino García Braña (Spain)
*Nevertheless, the juror has wanted to mention in a special way, in this category, the work of the Bridge in Labrit’s Bastion in Pamplona, Pereda Perez’s work architects and Ignacio Olite who with a similar attitude, completes the tour of the spaces concerning the wall of the city with great elegance and respect.
C) In the category of Planning, Ubistudio (Italy) for Masterplan for Monza’s city. An action in which the juror has valued his easy comprehension so much for the process of analysis, since for the offers to promote new uses and activities across the recognition of his own landscape, as well as his capacity of synthesis using a graphical precise representation and clarificadora.
Monza Masterplan, Ubistudio (Italy)
D) In the category of Spreading, Fernando Cobos (Spain) and Joâo Campos (Portugal), for the work Almeida / city Rodrigo – To fortificaçao gives Raia Central, a deserving work of the Prize for his innovative way of focusing the knowledge of the territorial and patrimonial systems of the fortifications of the Hispanic – Portuguese central ‘stripe’ and for the rich historical and cartographic documentation of the analysis compared between the cities of Almeida (Portugal) and City Rodrigo (Spain).
Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (Spain) and Joâo Campos (Portugal)
From April 24, closing of the period of inscription of the second edition of the Prize, the international juror formed by renowned experts in the area of the intervention in the Architectural Heritage, they have carried out the tasks of valuation of the works that in each of 4 categories they were competing for the prize. In the category To – intervention in the constructed heritage-, the architects Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka have evaluated 117 projects. In the Category B – exterior spaces – the experts Joaquín Perez, Jose Luís Infanzón and Giuseppe Lonetti have analyzed 32 offers. For the category C – Planeamiento – the professionals Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri and Cristopher Graz have valued 8 projects and for the category D – Divulgación – Raquel Lacuesta and Michael Ángel Troitiño have studied 27 works.
2 º Edition of the European Prize of Intervention in Architectural Heritage AADIPA, directed by Ramon Calonge, Oriole Cusidó, Marc Manzano, and Jordi Portal; architects members of the group AADIPA, it has possessed an international participation four times major that in his first summons. With a total of inscriptions that it reaches almost 200 projects and with the record of 25 different countries, the contest ratifies his stability and permanency and confirms his international character.
About the Prize
The European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA arises from the conviction that in the current context, in which the architectural heritage besides a fundamental instrument of knowledge is considered to be a socio-economic resource of the first order for the sustainable development of the territories, turns out to be indispensable the spreading, distinction and recognition of the works and qualit projects that they contribute to the preservation of the collective memory.
In his first edition, celebrated in 2013, they presented 200 projects of equipments proceeding from 8 different countries and the winning projects were: in the category A/Ámsterdam’s New Rijksmuseum of Cross and Ortiz Arquitectos, in the Category B/the project Three Places to Oliana de Joaquín Perez Sanchez and Eve Girona Cabre, in the category C/the plan Special Urban development Plan of the Historical Set of Cadaqués (PEUCHC) of Antoni Vilanova and Susanna Moya, and finally, in the category of spreading the project Homo Faber, architecture preindustrial of Ademuz de Fernando’s Corner Fertile plaines Lopez – nares and Camilla Mileto. The winning ones, as in the present summons, received as award a reproduction framed of Francesc Català’s original photography Rock and the finalists, a supporting diploma. The rewarded works, the finalists and the presented ones form a part of the catalogue that edits every edition in order to document the contest.
The Prize directed all the experts implied in architects, historians interdiscipline chain of value of the heritage-, archeologists …-takes the will to be consolidated as catalyst and observatory of the new challenges that adds the globalization of the contemporary architecture, in the conservation and intervention of the constructed heritage.
Na sede do COAC de Barcelona, fíxose público o fallo do xurado da 2ª edición do Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA. Acto celebrado no marco da II Bienal Internacional de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA, e no que se fixeron públicos os nomes dos 14 proxectos finalistas e as 5 obras premiadas. O honorable Conseller de Cultura da Generalitat de Catalunya, Ferran Mascarell e o Decano do Colexio de Arquitectos de Catalunya, Sr. Lluís Comerón fixeron entrega dos galardóns.
O xurado internacional do premio, cuxos membros quixeron subliñar a calidade dos traballos presentados xa a vez a gran diversidade, caracter e escalas de traballo en relación ao manter, rehabilitar e poñer en valor o patrimonio arquitectónico europeo, consideraron outorgar o máximo galardón en cada unha das 4 categorías do certame en:
A) Na categoría de Intervención no patrimonio construído, o xurado decidiu premiar ex aequo dous obras: Paredes Pedrosa Arquitectos (España), polo proxecto Biblioteca Pública do Estado de Ceuta, unha intervención capaz de poñer en valor o patrimonio, establecendo unha perfecta convivencia cun programa público contemporáneo, e por construír un novo lugar onde a dualidade interior-exterior se mantén no tempo.
Biblioteca Pública do Estado de Ceuta, Paredes Pedrosa Arquitectos (España)
E o estudo SAMI-arquitectos. Inês Vieira dá Silva. Miguel Vieira (Portugal), polo proxecto L/C house, obra que establece un intenso diálogo entre momentos diferentes, que ReHabita unha antiga ruína con materiais que evolucionan sincronicamente no tempo e reactiva novamente a condición de lugar en relación á paisaxe.
E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)
B) Na categoría de Espazos exteriores, Isabel Aguirre Urcola e Celestino García Braña (España), polo proxecto Intervención no ámbito do mosteiro de Caaveiro. Intervención que cunha economía de recursos consegue un máxima integración co sitio. Trátase dunha renuncia a favor da expresividade do lugar. Nun mundo global, esta obra representa un manifesto en defensa da recuperación da identidade, a memoria e a natureza.
Intervención na contorna do mosteiro de Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola e Celestino García Braña (España)
*No obstante, o xurado quixo mencionar de xeito especial, nesta categoría, a obra da Ponte no Bastión de Labrit en Pamplona, obra de Pereda Pérez arquitectos e Ignacio Olite que cunha actitude similar, completa o percorrido dos espazos en torno á muralla da cidade con grande elegancia e respecto.
C) Na categoría de Plan, Ubistudio (Italia) por Masterplan para a cidade de Monza. Unha actuación na que o xurado valorou a súa doada comprensión tanto no proceso de análise, coma nas propostas para promover novos usos e actividades a través do recoñecemento da súa propia paisaxe, así como a súa capacidade de síntese utilizando unha representación gráfica precisa e clarificadora.
Masterplan para la ciudad de Monza, Ubistudio (Italia)
D) Na categoría de Divulgación, Fernando Cobos (España) e Joâo Campos (Portugal), pola obra Almeida/Cidade Rodrigo – A fortificaçao dá Raia Central, un traballo merecedor do Premio pola súa forma innovadora de enfocar o coñecemento dos sistemas territoriais e patrimoniais das fortificacións da ‘raia’ hispano-portuguesa central e pola rica documentación histórica e cartográfica da análise comparada entre as cidades de Almeida (Portugal) e Cidade Rodrigo (España).
Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal)
Dende o 24 de abril, peche do período de inscrición da segunda edición do Premio, o xurado internacional formado por reputados expertos no ámbito da intervención no Patrimonio Arquitectónico, levaron a cabo as tarefas de valoración das obras que en cada unha das 4 categorías optaban ao premio. Na categoría A -Intervención no patrimonio construído-, os arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés e Malgorzata Rozbicka avaliaron 117 proxectos. Na Categoría B -Espazos exteriores- os expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón e Giuseppe Lonetti analizaron 32 propostas. Na categoría C -Plan- os profesionais Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri e Cristopher Graz valoraron 8 proxectos e na categoría D -Divulgación- Raquel Lacuesta e Miguel Ángel Troitiño estudaron 27 obras.
A 2º Edición do Premio Europeo de Intervención en Patrimonio Arquitectónico AADIPA, dirixido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, e Jordi Portal; arquitectos membros da agrupación AADIPA, contou cunha participación internacional catro veces maior que na súa primeira convocatoria. Cun total de inscricións que alcanza os case 200 proxectos e co rexistro de 25 países distintos, o certame ratifica a súa estabilidade e permanencia e confirma o seu carácter internacional.
Sobre o Premio
O Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA xorde do convencemento que no contexto actual, en que o patrimonio arquitectónico ademais dun instrumento fundamental de coñecemento é considerado un recurso socio-económico de primeira orde para o desenvolvemento sostible dos territorios, resulta imprescindible a divulgación, distinción e recoñecemento das obras e proxectos de calidade que contribúen á preservación da memoria colectiva.
Na súa primeira edición, celebrada en 2013, presentáronse 200 proxectos de equipos procedentes de 8 países distintos e os proxectos gañadores foron: na categoría A/ o New Rijksmuseum de Ámsterdam de Cruz e Ortiz Arquitectos, na Categoría B/ o proxecto Tres Places a Oliana de Joaquín Pérez Sánchez e Eva Girona Cabre, na categoría C/ o plan Plan Especial Urbanístico do Conxunto Histórico de Cadaqués (PEUCHC) de Antoni Vilanova e Susanna Moya, e por último, na categoría de divulgación o proxecto Homo Faber, arquitectura preindustrial do Canto de Ademuz de Fernando Vegas Lopez-Manzanares e Camilla Mileto. Os premiados, ao igual que na presente convocatoria, recibiron como galardón unha reprodución enmarcada dunha fotografía orixinal de Francesc Català Roca e os finalistas, un diploma acreditativo. Os traballos galardoados, os finalistas e os presentados forman parte do catálogo que se edita cada edición co fin de documentar o certame.
O Premio, dirixido a todos os expertos implicados na interdisciplinar cadea de valor do patrimonio -arquitectos, historiadores, arqueólogos… – ten a vontade de consolidarse como catalizador e observatorio dos novos retos que engade a globalización da arquitectura contemporánea, na conservación e intervención do patrimonio construído.
“Lo que ordena aquí la casa es la autosuficiencia que permite al cielo y la tierra, a los dioses y a los mortales formar una única unidad con las cosas”.1
Durante la década de 1930, en pleno proceso de consolidación del movimiento moderno, la transformación de la cualidad plástica del objeto de una parte de la producción arquitectónica Europea, fue resultado del interés de algunos arquitectos por la arquitectura vernácula.
La noción de sitio y la integración de la obra con su entorno, que hasta ese entonces resultaba indiferente, empiezan a formar parte de los objetivos de muchos arquitectos de la primera y segunda generación, preconizando una sensibilidad privativa por el lugar. Esta inquietud integradora que también domina la voluntad de Adalberto Libera, hace eclosión durante el diseño de la casa para el escritor Curzio Malaparte.
Combatiente en la primera guerra mundial, Malaparte fue encarcelado por el régimen de Mussolini en la isla de Lipari, y al ser liberado busca un espacio de sosiego donde residir luego del largo exilio transcurrido. Para ello dispone de un terreno ubicado en el promontorio di Capo Massullo, geografía portadora de una belleza deliciosa, que le ofrece a Libera una circunstancia excepcional para indagar la relación entre la arquitectura y su entorno.
El acto trascendental de Libera y Malaparte consiste en establecer un acuerdo de reciprocidad con la naturaleza, que reinterpreta la condición del sitio para promover una nueva relación entre el hombre y el entorno natural. Los atributos arquitectónicos para esta concertación provienen de una mirada a la antigüedad clásica, donde se evoca el rito de la tradición del mundo griego, mediando un plano que urbaniza el área, oculta las funciones de la vida doméstica, y subyuga el enclave como un fondo escénico, ordenando un ejercicio que concreta una nueva valoración.
En tal sentido, la casa resulta una prolongación artificial de la roca, y como tal, se eleva monolítica, revestida en un estuco rojo sin ningún tipo de juntas. Para Francesco Venezia, estos acontecimientos subliman el valor de la casa:
“en esta total indiferencia del espacio superior hacia la residencia subyacente reside la clave para comprender la casa. Ácida y roma por fuera, renuncia a funciones y signos efímeros. Franquea, enlaza, domina. Prolongación artificial del enclave, forma expresiva de un acto de asentamiento primario. Piedra de toque, como el “midi le juste” que separa dos momentos y mide las alternancias cíclicas. Lugar testimonial y por ello lugar del recuerdo.” 2
Para alcanzar la vivienda se debe transitar un sendero que surca los riscos montañosos. El primer contacto con la casa es la singular escalera que evoca la cercana Chiesa dell’Annunziata y la cualidad graduada de la escalinata del Capitolio Romano diseñada por Miguel Ángel. Su forma trapezoidal con el lado menor en la base exagera la dimensión real de la escalera y hace del ascenso el momento del acontecimiento. El visitante es incorporado de manera dinámica, fundando una incertidumbre que se devela al finalizar el escalamiento, donde un muro curvo lo obliga a desplazarse para percibir el paisaje.
En ese suceso, el espectador encuentra el control absoluto del horizonte. La superficie creada permite una relación dominante con el paisaje y anima la concordancia ideal con el mundo natural, una representación más cercana a lo hierático que a lo doméstico.
El exterior no revela en absoluto lo que acontece dentro de la casa. A diferencia de la escalera que conduce a la terraza, el acceso es modesto y no jerarquizado. Una pequeña puerta permite acceder a la sala de estar, resuelta de manera independiente del resto del programa. La sala no revela ningún suceso singular, solo propone un lugar de descanso, con la naturaleza enmarcada en ventanales estratégicamente dispuestos. El resto de las áreas del programa están incrustadas en la roca, habitaciones perforadas por pequeños vanos de iluminación para que en el exterior prevalezca el estuco terracota que reviste el muro de piedra.
La relación entre Libera y Malaparte tuvo un final abrupto y el propietario realizó la mayor parte de la obra con la ayuda de constructores locales. No obstante, la aportación de Adalberto Libera y la voluntad de Curzio Malaparte se mancomunaron para componer el carácter gestual atípico de la vivienda.
La casa no impone condición alguna sobre el sitio; emerge de la piedra, se fusiona y se despliega sobre la roca sin dañar la imagen de la naturaleza. Propone una voluntad compartida que permite mancomunar ambos paisajes en un nuevo escenario enriquecido.
La idea acomete la roca para introducir en ella su arquitectura, y en la misma operación, construye un territorio donde contemplar la agraciada belleza de un entorno infinito.
Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Mayo 2015
Notas:
1 HEIDEGGER, citado por L. McDowell en Genero, Identidad y Lugar, Ediciones Cátedra, Madrid, 2000, pp. 111 y 112.
Se desconoce el autor de las fotografías, que se encuentran en libre circulación en la red.
“What arranges here the house is the self-sufficiency that allows the sky and the land, the gods and the mortal ones to form the only unit with the things”.1
During the decade of 1930, in full process of consolidation of the modern movement, the transformation of the plastic quality of the object of a part of the architectural European production, it was a result of the interest of some architects for the vernacular architecture.
The notion of site and the integration of the work with his environment, which up to this then was turning out to be indifferent, start forming a part of the aims of many architects of the first and second generation, praising an exclusive sensibility for the place. This of integration worry that also dominates Adalberto Libera’s will, does appearance during the design of the house for the writer Curzio Malaparte.
Soldier in the first world war, Malaparte was imprisoned by Mussolini’s regime in Lipari’s island, and to the liberated being it looks for a space of quiet where to reside after the long passed exile. For it he has an area located in the promontory I gave Boss Massullo, carrying geography of a delicious beauty, that it offers him to It Liberates an exceptional circumstance to investigate the relation between the architecture and his environment.
The transcendental act of Liberates and Malaparte consists of establishing an agreement of reciprocity with the nature, which reinterprets the condition of the site to promote a new relation between the man and the natural environment. The architectural attributes for this conciliation come from a look to the classic antiquity, where there is evoked the rite of the tradition of the Greek world, happening a plane that urbanizes the area, it conceals the functions of the domestic life, and subdues the enclave as a scenic bottom, arranging an exercise that makes concrete a new valuation.
To this respect, the house turns out to be an artificial prolongation of the rock, and as such, rises monolithic, re-dressed in a red stucco without any type of meetings. For Francesco Venezia, these events sublimate the value of the house:
“In this total nonchalance of the top space towards the underlying residence the key resides to understand the house. Acid and blunt externally, he resigns functions and ephemeral signs. It liberates, connects, dominates. Artificial prolongation of the enclave, expressive form of an act of primary accession. Touchstone, since “midi le juste” that separates two moments and measures the cyclical alternations. Nominal place and for it place of the recollection.” 2
To reach the housing one must travel a path that furrows the mountainous crags. The first contact with the house is the singular stairs that evokes the nearby Chiesa dell’Annunziata and the quality taken the degree as the perron of the Roman Capitol designed by Michael Ángel. His trapezoidal form with the minor side in the base exaggerates the royal dimension of the stairs and does of the ascent the moment of the event. The visitor is incorporated in a dynamic way, founding an uncertainty that devela on having finished the climbing, where a curved wall forces it to move to perceive the landscape.
In this event, the spectator finds the absolute control of the horizon. The created surface allows a dominant relation with the landscape and hierático encourages the ideal conformity with the natural world, a nearest representation to that to the domestic thing.
The exterior does not reveal by no means what happens inside the house. Unlike the stairs that he leads to the terrace, the access is modest and not organized into a hierarchy. A small door allows to accede to the room of being, solved in a way independent from the rest of the program. The room does not reveal any singular, alone event proposes a place of rest, with the nature placed in strategically ready large windows. The rest of the areas of the program are incrusted in the rock, rooms perforated for small vain with lighting in order that in the exterior the stucco prevails terracotta that re-dresses the wall of stone.
The relation between Liberates and Malaparte had an abrupt end and the owner realized most of the work with the help of local builders. Nevertheless, Adalberto Libera’s contribution and Curzio Malaparte’s will combined to compose the character gestual atypical of the housing.
The house does not impose any condition on the site; it emerges of the stone, fuses and despliega on the rock without damaging the image of the nature. He proposes a shared will that allows to unite both landscapes in a new enriched scene.
The idea attacks the rock to introduce in her his architecture, and in the same operation, constructs a territory where to contemplate the attractive beauty of an infinite environment.
Marcelo Gardinetti. Architect
La Plata, Argentina. May 2015
Notas:
1 HEIDEGGER, citado por L. McDowell en Genero, Identidad y Lugar, Ediciones Cátedra, Madrid, 2000, pp. 111 y 112.
There is not known the author of the photographies, which are in free traffic in the network.
“O que ordena aquí a casa é a autosuficiencia que permite ao ceo e a terra, aos deuses e aos mortais formar unha única unidade coas cosas”.1
Durante a década de 1930, en pleno proceso de consolidación do movemento moderno, a transformación da calidade plástica do obxecto dunha parte da produción arquitectónica Europea, foi resultado do interese dalgúns arquitectos pola arquitectura vernácula.
A noción de sitio e a integración da obra co seu ámbito, que ata ese entón resultaba indiferente, empezan a formar parte dos obxectivos de moitos arquitectos da primeira e segunda xeración, preconizando unha sensibilidade privativa polo lugar. Esta inquietude integradora que tamén domina a vontade de Adalberto Libera, fai eclosión durante o deseño da casa para o escritor Curzio Malaparte.
Combatente na primeira guerra mundial, Malaparte foi encarcerado polo réxime de Mussolini na illa de Lipari, e ao ser liberado busca un espazo de sosego onde residir logo do longo exilio transcorrido. Para iso dispón dun terreo situado no promontorio dei Capo Massullo, xeografía portadora dunha beleza deliciosa, que lle ofrece a Libera unha circunstancia excepcional para indagar a relación entre a arquitectura e o seu ámbito.
O acto transcendental de Libera e Malaparte consiste en establecer un acordo de reciprocidade coa natureza, que reinterpreta a condición do sitio para promover unha nova relación entre o home e o ámbito natural. Os atributos arquitectónicos para esta concertación proveñen dunha mirada á antigüidade clásica, onde se evoca o rito da tradición do mundo grego, mediando un plano que urbaniza a área, oculta as funcións da vida doméstica, e subxuga o enclave como un fondo escénico, ordenando un exercicio que concreta unha nova valoración.
En tal sentido, a casa resulta unha prolongación artificial da rocha, e como tal, elévase monolítica, revestida nun estuco vermello sen ningún tipo de xuntas. Para Francesco Venezia, estes acontecementos subliman o valor da casa:
“nesta total indiferenza do espazo superior cara á residencia subxacente reside a clave para comprender a casa. Ácida e roma por fóra, renuncia a funcións e signos efémeros. Franquea, enlaza, domina. Prolongación artificial do enclave, forma expresiva dun acto de asentamento primario. Pedra de toque, como o “midi le juste” que separa dous momentos e mide as alternancias cíclicas. Lugar testemuñal e por iso lugar do recordo.” 2
Para alcanzar a vivenda débese transitar un sendeiro que suca os riscos montañosos. O primeiro contacto coa casa é a singular escaleira que evoca a próxima Chiesa dell’Annunziata e a calidade graduada da escalinata do Capitolio Romano deseñada por Miguel Ángel. A súa forma trapezoidal co lado menor na base esaxera a dimensión real da escaleira e fai do ascenso o momento do acontecemento. O visitante é incorporado de xeito dinámico, fundando unha incerteza que se devela ao finalizar o escalamento, onde un muro curvo o obriga a desprazarse para percibir a paisaxe.
Nese suceso, o espectador encontra o control absoluto do horizonte. A superficie creada permite unha relación dominante coa paisaxe e anima a concordancia ideal co mundo natural, unha representación máis próxima ao hierático que ao doméstico.
O exterior non revela en absoluto o que acontece dentro da casa. A diferenza da escaleira que conduce á terraza, o acceso é modesto e non xerarquizado. Unha pequena porta permite acceder á sala de estar, resolta de xeito independente do resto do programa. A sala non revela ningún suceso singular, só propón un lugar de descanso, coa natureza enmarcada en ventanais estratexicamente dispostos. O resto das áreas do programa están incrustadas na rocha, cuartos perforados por pequenos vans de iluminación para que no exterior prevaleza o estuco terracota que reviste o muro de pedra.
A relación entre Libera e Malaparte tivo un final abrupto e o propietario realizou a maior parte da obra coa axuda de construtores locais. Non obstante, a achega de Adalberto Libera e a vontade de Curzio Malaparte mancomunáronse para compoñer o carácter xestual atípico da vivenda.
A casa non impón condición ningunha sobre o sitio; emerxe da pedra, fusiónase e desprégase sobre a rocha sen danar a imaxe da natureza. Propón unha vontade compartida que permite mancomunar ambas as dúas paisaxes nun novo escenario enriquecido.
A idea acomete a rocha para introducir nela a súa arquitectura, e na mesma operación, constrúe un territorio onde contemplar a agraciada beleza dun ámbito infinito.
Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Maio 2015
Notas:
1 HEIDEGGER, citado por L. McDowell en Genero, Identidad y Lugar, Ediciones Cátedra, Madrid, 2000, pp. 111 y 112.
La Alcaldía de Medellín y el Ayuntamiento de Barcelona, junto con el Museo de Antioquia y el Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona (CCCB), presentan la exposición Piso Piloto. Medellín-Barcelona, que albergan ambas ciudades durante los meses de junio a octubre de 2015, en un esfuerzo por impulsar el intercambio de experiencia y conocimiento.
La muestra tiene como objetivo promover el debate y presentar una serie de propuestas que contribuyan a dar respuesta a las problemáticas más importantes a que se enfrentan ambas ciudades en torno al tema de la vivienda y su relación con el espacio público. Unas propuestas que pueden ser extrapolables a otras ciudades del mundo.
El CCCB y el Museo de Antioquía se convierten en banco de pruebas para promover urbes más sostenibles e inclusivas, donde se hagan efectivos el derecho a la vivienda y el derecho a la ciudad.
El CCCB, como impulsor del Premio Europeo del Espacio Público, tiene un amplio recorrido en la investigación sobre la construcción de la ciudad y, con Piso Piloto, quiere liderar un debate en torno al tema de la vivienda, partiendo de la base de que el derecho a la vivienda es un tema de responsabilidad colectiva y no individual.
La estructura de la exposición, diseñada por un comisariado coral integrado por los arquitectos Guillen Augé, Josep Bohigas, David Bravo, Alex Giménez, Anna Vergés y la curadora del Museo de Antioquía Nydia Gutiérrez, se basa en la secuencia y exploración de tres variables:
· El problema de la vivienda
Espacios de presentación de los temas principales en materia de vivienda a los que se enfrentan las ciudades.
· La vivienda como solución
Espacios de exposición donde se muestran las mejores respuestas a cada tema por parte de los agentes, personas o colectivos, que se han significado por abordar la cuestión de la vivienda desde los campos académico, administrativo, económico, artístico y del activismo.
· Reformar, cohabitar, cooperar
Espacio de conclusión.
1.- EL PROBLEMA DE LA VIVIENDA
Con este primer apartado se pretende dimensionar las diferentes problemáticas y oportunidades a afrontar en torno a la vivienda, mediante la selección de los datos más reveladores que centran la reflexión desde diferentes escalas, comparando las situaciones de las dos ciudades protagonistas, Barcelona y Medellín, con el ámbito internacional.
Prólogo
La muestra se abre con una pieza audiovisual realizada por Benet Román que habla de las similitudes entre las dos ciudades, de su larga relación de cooperación y de su reconocida trayectoria de transformación a través de una apuesta clara y valiente por el espacio público; la pieza termina planteando los nuevos retos a los que se enfrentan a partir de ahora.
Los retos
Se muestran 17 retos mediante una instalación conformada por 17 puertas. Cada puerta expone los datos relativos al tema en cuestión, tanto de Medellín como de Barcelona y, en algunos casos, también de otros ámbitos geográficos. En cada una de las puertas, se pueden escuchar, además, partes clave de las entrevistas realizadas a expertos que reflexionan en torno a algunos de los datos presentados. Entre los temas expuestos destacan «Pisos vacíos», «Desahucios» o «Pobreza energética».
2.- LA VIVIENDA COMO SOLUCIÓN
Este espacio agrupa las propuestas piloto elaboradas por agentes que se han significado por abordar el problema de la vivienda desde vertientes muy diversas, incluso contrapuestas. Se trata de equipos de investigación académica, de agencias de la Administración Pública o de iniciativas impulsadas por la sociedad civil, procedentes, en su mayoría, de Medellín y de Barcelona, pero también de otras ciudades. Sus diversas soluciones todavía no son hegemónicas, pero tienen el valor de haber sido puestas en práctica y de probar su viabilidad.
La exposición del CCCB cuenta con 44 experiencias, 11 de las cuales llegan de Medellín. Asimismo, en la exposición de Medellín, se muestran 12 propuestas localizadas en Barcelona y formuladas por equipos locales.
Son muchos los equipos y las organizaciones que han intervenido en los 44 proyectos presentes en Piso Piloto. Medellín-Barcelona. Entre ellos, Arquitectes de Capçalera, la Plataforma de Afectados por la Hipoteca (PAH), las cooperativas Sostre Cívic y Can Batlló, así como Santiago Cirujeda, Teddy Cruz, Eric Bunge (New York), Eva Franch (New York) -directora de la galería Storefront for Art and Architecture- o Juan Herreros.
3.- REFORMAR, COHABITAR, COOPERAR
Espacio en el que se proyecta un montaje audiovisual que pretende sintetizar las posibles soluciones en torno al problema de la vivienda que pivotan en los conceptos de reforma, cohabitación y cooperación. Para ello se ha entrevistado a expertos de diversas disciplinas como Carme Trilla, Albert Sorolla, Germà Bel, Antón Costas, Gal·la Pin, Vanesa Valiño, Beth Galí, Xavier Monteys, Josep Parcerisa, Santiago Cirugeda, entre otros muchos.
Piso Piloto también presenta cuatro instalaciones artísticas, obra de los creadores colombianos Adrián Gaitán y Angélica Teuta, y de los españoles Andrés Jaque y Alicia Kopf.
The Mayoralty of Medellin and the Town hall of Barcelona, together with the Museum of Antioch and the Center of Contemporary Culture of Barcelona (CCCB), present the exhibition Show apartment. Medellin – Barcelona, which shelter both cities during June to October, 2015, in an effort for stimulating the exchange of experience and knowledge.
The sample has as aim promote the debate and present a series of offers that help to give response to the problematic most important which both cities face concerning the topic of the housing and his relation the public space. A few offers that can be extrapolables to other cities of the world.
The CCCB and the Museum of Antioch turn into test bench to promote more sustainable and inclusive cities, where the right become effective to the housing and the right to the city.
The CCCB, as impeller of the European Prize for Urban Public Space, has a wide tour in the investigation on the construction of the city and, with Show apartment, wants to lead a debate concerning the topic of the housing, departing from the base of that the right to the housing is a topic of collective and not individual responsibility.
The structure of the exhibition, designed by a comisariado coral integrated by the architects Guillen Augé, Josep Bohigas, David Bravo, Alex Giménez, Anna Vergés and the healer of the Museum of Antioch Nydia Gutiérrez, is based on the sequence and exploration of three variables:
· The problem of the housing
Espacios de presentación de los temas principales en materia de vivienda a los que se enfrentan las ciudades.
· The housing like solution
Spaces of exhibition where the best answers appear to every topic on the part of the agents, persons or groups, which have been meant for approached the question of the housing from the fields academician, administrative officer, economically, artistically and of the activism.
· To reform, to live together, to cooperate
Space of conclusion.
1.- THE PROBLEM OF THE HOUSING
With this first paragraph one tries to measure the different problematic ones and opportunities to confronting concerning the housing, by means of the selection of the information more developers that centre the reflection from different scales, comparing the situations of both cities protagonists, Barcelona and Medellin, with the international area.
Prólogo
The sample is opened by an audio-visual piece realized by Benet Roman who speaks about the similarities between both cities, of his long relation of cooperation and of his recognized path of transformation across a clear and brave bet for the public space; the piece ends up by raising the new challenges which they face from now.
The challenges
17 challenges appear by means of an installation shaped by 17 doors. Every door exposes the information relative to the topic in question, both of Medellin and of Barcelona and, in some cases, also of other geographical areas. In each of the doors, there can be listened, in addition, key parts of the interviews realized to experts who think concerning some of the presented information. Between the exposed topics they emphasize » empty Floors «, «Dispossessions» or » Energetic poverty «.
2.- THE HOUSING LIKE SOLUTION
This space groups the pilot offers elaborated by agents who have been meant for approaching the problem of the housing from very diverse, even opposite slopes. It is a question of equipments of academic investigation, of agencies of the Public Administration or of initiatives stimulated by the civil society, proceeding, in the main, of Medellin and of Barcelona, but also of other cities. His diverse solutions still are not hegemonic, but they have the value to have be put into practice and to prove his viability.
The exhibition of the CCCB possesses 44 experiences, 11 of which come from Medellin. Likewise, in the exhibition of Medellin, there appear 12 offers located in Barcelona and formulated by home teams.
There are great the equipments and the organizations that have intervened in 44 present projects in Show apartment. Medellin – Barcelona. Between them, Arquitectes de Capçalera, the Platform of Affected by the Mortgage (PAH), the cooperative Sostre Cívic and Khan Batlló, as well as Santiago Cirujeda, Teddy Cruz, Eric Bunge (New York), Eve Franch (New York) – director of the gallery Storefront for Art and Architecture – or Juan Herreros.
3.- TO REFORM, TO LIVE TOGETHER, TO COOPERATE
The space in that there is projected an audio-visual assembly that tries to synthesize the possible solutions concerning the problem of the housing that pivotan in the concepts of reform, cohabitation and cooperation. For it Beth Galí, Xavier Monteys has met to experts of diverse disciplines as Carme Trilla, Albert Sorolla, Germà Bel, Antón Costas, Gal · the Pin, Vanesa Valiño, Josep Parcerisa, Santiago Cirugeda, between great others.
Show apartment also presents four artistic facilities, work of the Colombian creators Adrián Gaitán and Angélica Teuta, and of the Spanish Andrés Jaque and Alicia Kopf.
A Alcaldía de Medellín e o Concello de Barcelona, xunto co Museo de Antioquia e o Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona (CCCB), presentan a exposición Piso Piloto. Medellín-Barcelona, que albergan ambas as dúas cidades durante os meses de xuño a outubro de 2015, nun esforzo por impulsar o intercambio de experiencia e coñecemento.
A mostra ten como obxectivo promover o debate e presentar unha serie de propostas que contribúan a dar resposta ás problemáticas máis importantes a que se enfrontan ambas as dúas cidades en torno ao tema da vivenda e a súa relación co espazo público. Unhas propostas que poden ser extrapolables a outras cidades do mundo.
O CCCB e o Museo de Antioquía convértense en banco de probas para promover urbes máis sostibles e inclusivas, onde se fagan efectivos o dereito á vivenda e o dereito á cidade.
O CCCB, como impulsor do Premio Europeo do Espazo Público, ten un amplo percorrido na investigación sobre a construción da cidade e, con Piso Piloto, quere liderar un debate en torno ao tema da vivenda, partindo da base de que o dereito á vivenda é un tema de responsabilidade colectiva e non individual.
A estrutura da exposición, deseñada por un comisariado coral integrado polos arquitectos Guillen Augé, Josep Bohigas, David Bravo, Alex Giménez, Anna Vergés e a curadora do Museo de Antioquía Nydia Gutiérrez, baséase na secuencia e exploración de tres variables:
· O problema da vivenda
Espazos de presentación dos temas principais en materia de vivenda aos que se enfrontan as cidades.
· A vivenda como solución
Espazos de exposición onde se mostran as mellores respostas a cada tema por parte dos axentes, persoas ou colectivos, que se significaron, por abordar a cuestión da vivenda dende os campos académico, administrativo, económico, artístico e do activismo.
· Reformar, cohabitar, cooperar
Espazo de conclusión.
1.- O PROBLEMA DA VIVENDA
Con este primeiro apartado preténdese dimensionar as diferentes problemáticas e oportunidades a afrontar en torno á vivenda, mediante a selección dos datos máis reveladores que centran a reflexión dende diferentes escalas, comparando as situacións das dúas cidades protagonistas, Barcelona e Medellín, co ámbito internacional.
Prólogo
A mostra ábrese cunha peza audiovisual realizada por Benet Román que fala das similitudes entre as dúas cidades, da súa longa relación de cooperación e da súa recoñecida traxectoria de transformación a través dunha aposta clara e valente polo espazo público; a peza remata formulando os novos retos aos que se enfrontan a partir de agora.
Os retos
Móstranse 17 retos mediante unha instalación conformada por 17 portas. Cada porta expón os datos relativos ao tema en cuestión, tanto de Medellín coma de Barcelona e, nalgúns casos, tamén doutros ámbitos xeográficos. En cada unha das portas, pódense escoitar, ademais, partes clave das entrevistas realizadas a expertos que reflexionan en torno a algúns dos datos presentados. Entre os temas expostos destacan «Pisos baleiros», «Desafiuzamentos» ou «Pobreza enerxética».
2.- A VIVENDA COMO SOLUCIÓN
Este espazo agrupa as propostas piloto elaboradas por axentes que se significaron por abordar o problema da vivenda dende vertentes moi diversas, mesmo contrapostas. Trátase de equipos de investigación académica, de axencias da Administración Pública ou de iniciativas impulsadas pola sociedade civil, procedentes, na súa maioría, de Medellín e de Barcelona, pero tamén doutras cidades. As súas diversas solucións aínda non son hexemónicas, pero teñen o valor de ter sido postas en práctica e de probar a súa viabilidade.
A exposición do CCCB conta con 44 experiencias, 11 das cales chegan de Medellín. Así mesmo, na exposición de Medellín, móstranse 12 propostas localizadas en Barcelona e formuladas por equipos locais.
Son moitos os equipos e as organizacións que interviñeron nos 44 proxectos presentes en Piso Piloto. Medellín-Barcelona. Entre eles, Arquitectes de Capçalera, a Plataforma de Afectados pola Hipoteca (PAH), as cooperativas Sostre Cívic e Can Batlló, así como Santiago Cirujeda, Teddy Cruz, Eric Bunge (New York), Eva Franch (New York) -directora da galería Storefront for Art and Architecture- ou Juan Herreros.
3.- REFORMAR, COHABITAR, COOPERAR
Espazo no que se proxecta unha montaxe audiovisual que pretende sintetizar as posibles solucións en torno ao problema da vivenda que pivotan nos conceptos de reforma, cohabitación e cooperación. Para iso entrevistouse a expertos de diversas disciplinas como Carme Trilla, Albert Sorolla, Germà Bel, Antón Costas, Gal·la Pin, Vanesa Valiño, Beth Galí, Xavier Monteys, Josep Parcerisa, Santiago Cirugeda, entre outros moitos.
Piso Piloto tamén presenta catro instalacións artísticas, obra dos creadores colombianos Adrián Gaitán e Angélica Teuta, e dos españois Andrés Jaque e Alicia Kopf.
La segunda edición del Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA, certamen bienal organizado por el COAC (Colegio Oficial de Arquitectos de Cataluña) y AADIPA (Agrupación de Arquitectos para la Defensa y la Intervención en el Patrimonio Arquitectónico), cierra su inscripción con una participación internacional cuatro veces mayor que en su primera convocatoria.
El número de proyectos inscritos, en ésta su segunda edición, que alcanza los casi 200 y coincide con su primera convocatoria, garantiza su estabilidad y permanencia. Y el registro de despachos de 25 países distintos, frente a las 8 procedencias que se adscribieron en la anterior cita, ratifican el carácter internacional del certamen que tiene como objetivo primordial distinguir la buena práctica patrimonial y contribuir a su divulgación.
Desde el 24 de abril, cierre del periodo de inscripción, hasta finales del mes de mayo, el jurado internacional formado por reputados expertos en el ámbito de la intervención en el Patrimonio Arquitectónico, llevará a cabo la tarea de valoración de las obras que en cada una de las 4 categorías optan al premio. En la categoría A –Intervención en el patrimonio construido–, los arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka evaluarán 117 proyectos. En la Categoría B –Espacios exteriores– los expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón y Giuseppe Lonetti analizarán 32 propuestas. En la categoría C –Planeamiento– los profesionales Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri y Cristopher Graz evaluarán 8 proyectos y en la categoría D –Divulgación– Raquel Lacuesta y Miguel Ángel Troitiño estudiarán 27 obras.
El fallo del jurado se dará a conocer el 12 de Junio, en la sede del COAC de Barcelona y en el marco de la II Bienal Internacional sobre Patrimonio Arquitectónico que desde la dirección del Premio se organiza conjuntamente con el COAC, AADIPA y la Generalitat de Catalunya. Las ponencias e intervenciones de la jornada, que culminará con la ceremonia oficial de la entrega de premios, girarán en torno al tema “La arquitectura de la primera mitad del siglo XX” y contará con Marruecos como país invitado.
Sobre el Premio
El Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA cuya primera convocatoria se celebró en 2013, surge del convencimiento que en el contexto actual, en que el patrimonio arquitectónico además de un instrumento fundamental de conocimiento es considerado un recurso socioeconómico de primer orden para el desarrollo sostenible de los territorios, resulta imprescindible la divulgación, distinción y reconocimiento de las obras y proyectos de calidad que contribuyen a la preservación de la memoria colectiva.
Dirigido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, y Jordi Porta, arquitectos miembros de la agrupación AADIPA, el Premio tiene la voluntad de consolidarse como catalizador y observatorio de los nuevos retos que añade la globalización de la arquitectura contemporánea, en la conservación e intervención del patrimonio construido.
Sobre la Bienal
La Bienal Internacional de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA tiene la voluntad de constituirse como foro común y abierto de intercambio de conocimiento y de experiencias, donde contrastar y conocer más de cerca la intervención de calidad en el patrimonio arquitectónico de otros países.
The second edition of the European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA, biennial contest organized by the COAC (Architects’ Official College of Catalonia) and AADIPA (Architects’ Group for the Defense and the Intervention in the Architectural Heritage), closes his inscription with an international participation four times major that in his first summons.
The number of inscribed projects, in this one his second edition, which reaches the almost 200 and coincides with his first summons, guarantees his stability and permanency. And the record of offices of 25 different countries, opposite to 8 origins that were assigned in the previous appointment, they ratify the international character of the contest that has as basic aim distinguish the good patrimonial practice and contribute to his spreading.
From April 24, closing of the period of inscription, until ends of May, the international juror formed by renowned experts in the area of the intervention in the Architectural Heritage, will carry out the task of valuation of the works that in each of 4 categories they compete for the prize. In the category To – intervention in the constructed heritage-, the architects Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka will evaluate 117 projects. In the Category B – exterior spaces – the experts Joaquín Perez, Jose Luís Infanzón and Giuseppe Lonetti will analyze 32 offers. In the category C – Planeamiento – the professionals Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri and Cristopher Graz will evaluate 8 projects and in the category D – Divulgación – Raquel Lacuesta and Michael Ángel Troitiño will study 27 works.
The failure of the juror will be announced On June 12, in the headquarters of the COAC of Barcelona and in the frame of the Biennial show II International on Architectural Heritage that from the direction of the Prize one organizes together with the COAC, AADIPA and the Autonomous government of Catalonia of Catalonia. The presentations and interventions of the day, which will culminate with the official ceremony of the delivery of prizes, will turn concerning the topic » The architecture of the first half of the 20th century » and it will possess Morocco as invited country.
About award
The European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA whose first summons were celebrated in 2013, arises from the conviction that in the current context, in which the architectural heritage besides a fundamental instrument of knowledge is considered to be a socioeconomic resource of the first order for the sustainable development of the territories, turns out to be indispensable the spreading, distinction and recognition of the works and qualit projects that they contribute to the preservation of the collective memory.
Directed by Ramon Calonge, Oriole Cusidó, Marc Manzano, and Jordi Porta, architects members of the group AADIPA, the Prize takes the will to be consolidated as catalyst and observatory of the new challenges that adds the globalization of the contemporary architecture, in the conservation and intervention of the constructed heritage.
About Biennial
The International Biennial show of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA has the will to be constituted as forum common and opened of exchange of knowledge and of experiences, where to contrast and to know more closely the qualit intervention in the architectural heritage of other countries.
A segunda edición do Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA, certame bienal organizado polo COAC (Colexio Oficial de Arquitectos de Cataluña) e AADIPA (Agrupación de Arquitectos para a Defensa e a Intervención no Patrimonio Arquitectónico), pecha a súa inscrición cunha participación internacional catro veces maior que na súa primeira convocatoria.
O número de proxectos inscritos, nesta a súa segunda edición, que alcanza os case 200 e coincide coa súa primeira convocatoria, garante a súa estabilidade e permanencia. E o rexistro de despachos de 25 países distintos, fronte ás 8 procedencias que se adscribiron na anterior cita, ratifican o carácter internacional do certame que ten como obxectivo primordial distinguir a boa práctica patrimonial e contribuír á súa divulgación.
Dende o 24 de abril, peche do período de inscrición, ata finais do mes de maio, o xurado internacional formado por reputados expertos no ámbito da intervención no Patrimonio Arquitectónico, levará a cabo a tarefa de valoración das obras que en cada unha das 4 categorías optan ao premio. Na categoría A -Intervención no patrimonio construído-, os arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés e Malgorzata Rozbicka avaliarán 117 proxectos. Na Categoría B -Espazos exteriores- os expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón e Giuseppe Lonetti analizarán 32 propostas. Na categoría C -Plan- os profesionais Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri e Cristopher Graz avaliarán 8 proxectos e na categoría D -Divulgación- Raquel Lacuesta e Miguel Ángel Troitiño estudarán 27 obras.
O fallo do xurado darase a coñecer o 12 de Xuño, na sede do COAC de Barcelona e no marco da II Bienal Internacional sobre Patrimonio Arquitectónico que dende a dirección do Premio se organiza conxuntamente co COAC, AADIPA e a Generalitat de Catalunya. Os relatorios e intervencións da xornada, que culminará coa cerimonia oficial da entrega de premios, xirarán en torno ao tema «A arquitectura da primeira metade do século XX» e contará con Marrocos como país invitado.
Sobre o Premio
O Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA cuxa primeira convocatoria se celebrou en 2013, xorde do convencemento que no contexto actual, en que o patrimonio arquitectónico ademais dun instrumento fundamental de coñecemento é considerado un recurso socioeconómico de primeira orde para o desenvolvemento sostible dos territorios, resulta imprescindible a divulgación, distinción e recoñecemento das obras e proxectos de calidade que contribúen á preservación da memoria colectiva.
Dirixido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, e Jordi Porta, arquitectos membros da agrupación AADIPA, o Premio ten a vontade de consolidarse como catalizador e observatorio dos novos retos que engade a globalización da arquitectura contemporánea, na conservación e intervención do patrimonio construído.
Sobre la Bienal
A Bienal Internacional de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA ten a vontade de constituírse como foro común e aberto de intercambio de coñecemento e de experiencias, onde contrastar e coñecer máis de preto a intervención de calidade no patrimonio arquitectónico doutros países.
Hace unos meses tuvimos la fortuna de asistir y participar en “La periferia de la arquitectura” organizado por HNA y comisariado por estudio Stepienybarno, englobado en el ciclo “La realidad del arquitecto”. Uno de los ponentes era Dolores Victoria Ruiz Garridoy presentaba su proyecto Little Architect.
“Es un programa educativo sobre arquitectura, ciudad y medioambiente dirigido a niñas y niños de educación primaria en Inglaterra. El programa nace en la Architectural Association School of Architecture (AA).”
Esta iniciativa educativa “quiere romper los límites tradicionales de la enseñanza de la arquitectura” y para ello “busca establecer un contacto directo entre la escuela de arquitectura con la sociedad desde las edades más tempranas.”
El programa es impartido en colegios durante el horario escolar, integrando lecciones sobre arquitectura contemporánea en el actual currículum académico. Es un método transversal de enseñanza de la arquitectura que va desde los 5 hasta los 11 años, edad donde en UK se pasa a la escuela secundaria.
“Durante el primer curso (2013-2014), se establecen los principios en los que se basa Little Architect conformando una linea pedagógica y metodología. Se establece un sistema de financiación con el que se obtiene el apoyo del Arts Council of England y otras grandes oficinas de arquitectura como Rogers Stirk Harbour +Partners, Alison Brooks, CAPCO o AHMM. Se diseña una campaña de publicidad para contactar con los colegios con visitas personales a los centros y se da comienzo a las primeras experiencias docentes.”
Durante las sesiones de Little Architect se desarrollan actividades que promueven el dibujo, la observación, la creatividad, el pensamiento positivo, el interés y apreciación por el entorno. Little Architect busca como primer objetivo fomentar la curiosidad de los escolares por la arquitectura y la ciudad y por consiguiente despertar un deseo de estar implicados en la evolución y diseño de la misma.
Sin más preámbulos, os dejamos con la entrevista que realizamos a Dolores Victoria Ruiz.
Dolores Victoria Ruiz Garrido | Fotografía: Little Architect
¿Cuál ha sido tu formación y trayectoria profesional previa a Little Architect?
Mi formación como arquitecta fue en la Escuela de Arquitectura de Sevilla y posteriormente realicé estudios de postgrado en la Universidad de Jaén donde obtuve el DEA en Historia del arte. Mi trayectoria profesional se inició en 2002 fundando RgRm arquitectos junto a mi marido Juan José Ruiz Martín, también arquitecto en La Carolina, Jaén. El estudio lo re-bautizamos y se llama Semisótano desde que decidimos establecernos en Londres en 2010.
¿Cómo surge Little Architect?
Presenté un proyecto para impartir clases extra escolares de arquitectura en el colegio de mis hijos. La respuesta tan positiva del centro y los niños me llevaron a presentar propuestas en otros colegios obteniendo la misma buena aceptación. Tras dos veranos consecutivos enseñando a adultos en la escuela de verano de la AA, vi que era el momento oportuno de dar a conocer a la dirección de la escuela lo que estaba haciendo de forma particular y presenté una propuesta. El enfoque era diferente esta vez, propuse enseñar arquitectura durante el horario escolar y no como actividad externa a las clases. Propuse ser nosotros los arquitectos los que van a los colegios y no al contrario. La dirección de la AA tanto Brett Steel como Christopher Pierce y Natasha Sandmeier, llevaban pensando bastante tiempo en como acercar la arquitectura a los niños, y por tanto el acuerdo en que había que montarlo con base a mi propuesta fue inmediato. Lo que yo pudiera hacer sola no tiene nada que ver con lo que una escuela de arquitectura como la AA puede alcanzar, la audiencia, los medios y la repercusión son sin duda infinitamente mayores.
¿Qué te llevó a abrirte camino en la educación? ¿Por qué enfocado en niños?
He estado al frente de mi propio estudio de arquitectura más de 12 años y las experiencias acumuladas explicando (o luchando) porqué las cosas se pueden hacer mejor de otro modo, tanto a clientes, como a políticos, como a técnicos en los ayuntamientos me hizo ver claramente que el único modo de generar interés por propuestas arquitectónicas y urbanas contemporáneas viene de la mano de la educación. ¿Por qué niños? Porque en las edades tempranas es cuando tenemos más desarrollada la creatividad y es vital el fomentar y potenciar esa manera de pensar. La creatividad no es una herramienta para llegar a ser artista, la creatividad nos posibilita pensar en nuevas rutas para las realidades que no nos gustan.
¿Tenías alguna experiencia previa en educación?
No, a no ser que cuente educar a dos hijos, supongo que algún puntillo en ese aspecto da la maternidad.
¿Te encontraste con muchas dificultades?
¡Tengo muy muy mala memoria! jajaja. Ahora en serio, el mayor escollo es convencer al profesorado de primaria de que una señora arquitecta y su equipo de estudiantes de arquitectura, le van a montar una clase de arquitectura a sus alumnos de 5 años durante su preciado y escaso horario escolar y que no es gratis.
El segundo gran problema es explicar lo que es arquitectura. Que las clases no van de dibujo técnico, perspectiva o materiales. Que hablamos del ecosistema urbano, de movilidad, de energía, de evolución, de utopía, rehabilitación.
Dolores Victoria Ruiz Garrido durante una clase | Fotografía: Little Architect
¿Estás contenta con los objetivos alcanzados?
Increíblemente contenta, cada informe positivo que llega de un docente de primaria es como recibir un premio. Hay niños que después de la clase de Little Architect han continuado dibujando edificios y llevándoselos a su profesora sin anteriormente haber mostrado interés por el dibujo o la arquitectura.
¿Qué expectativas y proyectos de futuro tienes para Little Architect?
Entablar conversaciones con quienes tienen el poder de cambiar las leyes educativas en UK. Pedir más apoyos económicos del sector privado para que el programa crezca.
¿Te sientes bien remunerada por la labor que realizas?
En mi caso la AA (la escuela de arquitectura) paga mi sueldo equivalente al de un tutor de la escuela. El hecho de estar dirigiendo un programa para niños no hace que se le reste importancia a mi labor.
¿Compaginas o complementas esta actividad con otras labores o en otros campos?
Soy cofundadora de SCAN, Spanish Contemporary Art Network. Una fundación que internacionaliza a artistas españoles y latino americanos emergentes. Somos 4 arquitectos pero sobre esto me tienes que hacer otra entrevista porque es un proyecto apasionante por sí solo.
¡Os pondré en contacto con Pedro Font, Juanjo Ruiz y Bruce Irwin!
Trabajo de los alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
¿Animarías a otros arquitectos a seguir tus pasos? ¿Qué pasos consideras que deberían dar?
Por supuesto, lo que comentaba antes de que el hacerlo en la AA era llegar a mayores audiencias, es clave. Busco que esta experiencia se imite y por supuesto mejore.
Hablar con los directores de escuelas de arquitectura (¿Hay directoras?) y montar equipos; buscar apoyos económicos desde el principio ya que la fase de investigación es larga y debe ser remunerada. Pido desde aquí que me dejéis en Sevilla, Granada o Málaga un hueco en el equipo para poder algún día volver a Andalucía, a nuestra casa.
¿Crees que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?
Es vital, en el más literal significado de la palabra.
Trabajo de los alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
¿Qué opinas de los que se han ido a trabajar al extranjero?
Que volverán seguro más sabios y más cansados, muy cansados. Mira, no es justo tener que marcharse cuando hay tanto que mejorar en nuestro país.
¿Me dejas aquí que critique los presupuestos que mueve la liga de futbol, la fórmula uno, las pasarelas de moda, los programas del corazón, la moto GP… (todo ello bonitos ejemplos de igualdad de género por cierto)… frente a presupuestos de investigación en Universidad o empresa?
¿Era esta la pregunta?
¿Cómo ves el futuro de la profesión?
¿Te acuerdas del anuncio de la Coca-Cola aquel que decía para los flacos, para los gordos, para los bajitos...?
¡Pues así! No se dirá SOY arquitecto se oirá yo ESTUDIÉ arquitectura y ahora hago máquinas que depuran el aire, yo diseño fachadas que cambian de color, yo diseño muebles, yo escribo cuentos, yo hago documentales, yo construyo casas en los árboles, yo cuido de los pájaros… Lo veo sin órganos colegiales impuestos sino opcionales, lo veo basado en asociaciones temporales de individuos, sumas que cambian según el objetivo…
Trabajo de los alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
Dolores Victoria Ruiz Garrido · Educación | Little Architect
Junio 2015
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecerle a Dolores Victoria Ruiz Garrido su tiempo, paciencia y su predisposición con este espacio.
[:en]
A few months ago we had the fortune of helping and taking part in “The periphery of the architecture” organized by HNA and curator for study Stepienybarno, included in the cycle “The reality of the architect”. One of the referees was Dolores Victoria Ruiz Garrido and Little Architect was presenting his project.
“It is an educational program on architecture, city and environment directed girls and children of primary education in England. The program is born in the Architectural Association School of Architecture (AA).”
East educational initiative “wants to break the traditional limits of the education of the architecture” and for it “it seeks to establish a direct contact between the school of architecture with the company from the earliest ages.”
The program is given in colleges during the school schedule, integrating lessons on contemporary architecture in the current academic curriculum. It is a transverse method of education of the architecture that goes from the 5 up to 11 years, age where in UK it passes to the secondary school.
“During the first course (2013-2014), there is established the beginning on which Little Architect is based shaping a pedagogic line and methodology. There is established a system of financing with which the support of the Arts Council obtains of England and other big offices of architecture as Rogers Stirk Harbour +Partners, Alison Brooks, CAPCO or AHMM. A campaign of advertising is designed to contact the colleges personal visits to the centers and one gives beginning to the first educational experiences.”
During Little Architect’s meetings there develop activities that promote the drawing, the observation, the creativity, the positive thought, the interest and appraisal for the environment. Little Architect seeks as the first aim to promote the curiosity of the students for the architecture and the city and consequently to wake up a desire to be involved in the evolution and design of the same one.
Ado preambles, we leave you with the interview that we realize to Dolores Victoria Ruiz.
Dolores Victoria Ruiz Garrido | Photography: Little Architect
¿Cuál ha sido tu formación y trayectoria profesional previa a Little Architect?
My formation since arquitecta was in the School of Architecture of Seville and later I realized studies of postdegree in the University of Jaen where I obtained the DEA in History of the art. My professional path began in 2002 founding RgRm architects together with my husband Juan Jose Ruiz Martin, also architect in The Carolina, Jaen. The study we re-baptize it and it is called A Semibasement since we decide to establish in London in 2010.
How does Little Architect arise?
I presented a project to give classes extra school of architecture in the college of my children. Such a positive response of the center and the children led me to presenting offers in other colleges obtaining the same good acceptance. After two consecutive summers teaching adults in the summer school of the AA, I saw that it was the opportune moment to announce to the direction of the school what it was doing of particular form and presented an offer. The approach was different this time, I proposed to teach architecture during the school schedule and not as external activity to the classes. I proposed to be we the architects those who go to the colleges and not on the contrary. The direction of the AA both Brett Steel and Christopher Pierce y Natasha Sandmeier, was going thinking enough time as the architecture bringing the children over, and therefore the agreement in which it was necessary to mount it with base to my offer was immediate. What I could make alone does not have anything that to see with what a school of architecture like the AA can reach, the hearing, the means and the repercussion are undoubtedly infinitely major.
What did lead you to opening way you in the education? Why focused in children?
I have been at the head of my own study of architecture more than 12 years and the accumulated experiences explaining (or fighting) porqué the things can be done better differently, so much to clients, since to politicians, since in the town halls it made me technical personnel see clearly that the only way of generating interest for architectural and urban contemporary offers comes from the hand of the education. For what children? Because in the early ages it is when we have the creativity more developed and is vital to promote and to promote this way of thinking. The creativity is not a tool to manage to be an artist, the creativity makes us possible to think about new routes for the realities that we do not like.
Had you some previous experience in education?
Not, unless it counts to educate two children, I suppose that some punctiliousness in this aspect gives the maternity.d.
Did you meet many difficulties?
I have very very bad memory! Jajaja. Now seriously, the major reef is to convince to the professorship of primary of that a lady arquitecta and his equipment of students of architecture, are going to mount a class of architecture to his 5-year-old pupils during his valued and scanty school schedule and that it is not free.
The second great problem is to explain what is an architecture. That the classes do not go of technical drawing, perspective or materials. That we speak about the urban ecosystem, about mobility, about energy, about evolution, about Utopia, rehabilitation.
Dolores Victoria Ruiz Garrido during a class | Photography: Little Architect
Are you satisfied with the reached aims?
Incredibly satisfied, every positive report that comes from a teacher of primary is like to receive a prize. There are children who after Little Architect’s class have continued drawing buildings and removing them to his teacher without previously having showed interest for the drawing or the architecture.
What expectations and projects of future have you for Little Architect?
To begin conversations with whom they have the power to change the educational laws into UK. To ask for more economic supports of the private sector in order that the program grows.
Do you feel good remunerated by the labor that you realize?
In my case the AA (the school of architecture) he pays my salary equivalent to that of a tutor of the school. The fact of being directing a program for children does not do that importance is reduced to my labor.
Do you arrange or complement this activity with other labors or in other fields?
I am a co-founder of SCAN, Spanish Contemporary Art Network. A foundation that internaturalizes Spanish artists and Latin person emergent Americans. We are 4 architects but on this you have to do another interview to me because it is an exciting project for yes only.
I will put you in touch with Pedro Font, Juanjo Ruiz and Bruce Irwin!
Work of the pupils in Little Architect | Photography: Little Architect
Would you encourage other architects to follow your steps? What steps do you consider that they should give?
Certainly, which it was commenting before to do it in the AA was to come to major hearings, is key. I look that this experience imitates and certainly it improves.
To speak with the directors of schools of architecture (there are directors?) and to mount equipments; to look for economic supports from the beginning since the phase of investigation is long and must be remunerated. I ask from here to leave me in Seville, Granada or Malaga a hollow in the equipment to be able some day to return to Andalusia, to our house.
Do you think that the architects in Spain we should continue opening new routes of work to go out of the «most «traditional» cabin of projecting given the current situation of the construction in our country?
It is vital, in the most literal meaning of the word.
Work of the pupils in Little Architect | Photography: Little Architect
What do you think of those that they have been going to work abroad?
That more wise persons will turn insurance and more tired, very tired. Look, it is not just to have to leave when it is so much that to improve in our country.
Do you allow me here to criticize the budgets that the league of football moves, the formula one, the fashionable gangplanks, the programs of the heart, the motorcycle GP … (all this nice examples of equality of kind certainly) … opposite to budgets of investigation in University or company?
Was it this question?
How do you see the future of the profession?
You remind yourself of the advertisement of the Coca-Cola that one who was saying for the weak spots, for the fat men, for the bajitos …? So this way! It will not be said I AM an architect it will be heard I STUDIED architecture and now I make me machines that purify the air, I design fronts that change color, design furniture, I write stories, I do documentaries, I construct houses in the trees, I take care of the birds… I see It without collegiate well versed but optional organs, see it based on temporary associations of individuals, supreme who change according to the aim…
Work of the pupils in Little Architect | Photography: Little Architect
Dolores Victoria Ruiz Garrido · Education | Little Architect
Juny 2015
Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for Dolores Victoria Ruiz Garrido to him his time, patience and his predisposition with this space.
[:gl]
Hai uns meses tivemos a fortuna de asistir e participar en “A periferia da arquitectura” organizado por HNA e comisariado por estudo Stepienybarno, englobado no ciclo “A realidade do arquitecto”. Un dos relatores era Dolores Victoria Ruiz Garrido e presentaba o seu proxectoLittle Architect.
“É un programa educativo sobre arquitectura, cidade e medioambiente dirixido a nenas e nenos de educación primaria en Inglaterra. O programa nace na Architectural Association School of Architecture (AA).”
Ista iniciativa educativa “quere romper os límites tradicionais do ensino da arquitectura” e para iso “busca establecer un contacto directo entre a escola de arquitectura coa sociedade dende as idades máis temperás.”
O programa é impartido en colexios durante o horario escolar, integrando leccións sobre arquitectura contemporánea no actual currículo académico. É un método transversal de ensino da arquitectura que vai dende os 5 ata os 11 anos, idade onde en UK se pasa á escola secundaria.
“Durante o primeiro curso (2013-2014), establécense os principios nos que se basea Little Architect conformando unha linea pedagóxica e metodoloxía. Establécese un sistema de financiamento co que se obtén o apoio do Arts Council of England e outras grandes oficinas de arquitectura como Rogers Stirk Harbour +Partners, Alison Brooks, CAPCO ou AHMM. Deséñase unha campaña de publicidade para contactar cos colexios con visitas persoais aos centros e dáse comezo ás primeiras experiencias docentes.”
Durante as sesións de Little Architect desenvólvense actividades que promoven o debuxo, a observación, a creatividade, o pensamento positivo, o interese e apreciación polo ámbito. Little Architect busca como primeiro obxectivo fomentar a curiosidade dos escolares pola arquitectura e a cidade e por conseguinte espertar un desexo de estar implicado na evolución e deseño desta.
Sen máis preámbulos, deixámosvos coa entrevista que realizamos a Dores Victoria Ruiz..
Dolores Victoria Ruiz Garrido | Fotografía: Little Architect
Cal foi a túa formación e traxectoria profesional previa a Little Architect?
A miña formación como arquitecta foi na Escola de Arquitectura de Sevilla e posteriormente realicei estudos de postgrao na Universidade de Xaén onde obtiven o DEUSA en Historia da arte. A miña traxectoria profesional iniciouse en 2002 fundando RgRm arquitectos xunto ao meu marido Juan José Ruiz Martín, tamén arquitecto en La Carolina, Xaén. O estudo re-bautizámolo e chámase Semisoto dende que decidimos establecernos en Londres en 2010.
Como xorde Little Architect?
Presentei un proxecto para impartir clases extra escolares de arquitectura no colexio dos meus fillos. A resposta tan positiva do centro e os nenos leváronme a presentar propostas noutros colexios obtendo a mesma boa aceptación. Tras dous veráns consecutivos ensinando a adultos na escola de verán da AA, vin que era o momento oportuno de dar a coñecer á dirección da escola o que estaba a facer de forma particular e presentei unha proposta. O enfoque era diferente esta vez, propuxen ensinar arquitectura durante o horario escolar e non como actividade externa ás clases. Propuxen ser nós os arquitectos os que van aos colexios e non ao contrario. A dirección da AA tanto Brett Steel como Christopher Pierce e Natasha Sandmeier, levaban pensando bastante tempo en como achegar a arquitectura aos nenos, e polo tanto o acordo en que había que montalo con base á miña proposta foi inmediato. O que eu puidese facer soa non ten nada que ver co que unha escola de arquitectura como a AA pode alcanzar, a audiencia, os medios e a repercusión son sen dúbida infinitamente maiores.
Que che levou a abrirse camiño na educación? Por que enfocado en nenos?
Estiven á fronte do meu propio estudo de arquitectura máis de 12 anos e as experiencias acumuladas explicando (ou loitando) porqué as cousas pódense facer mellor doutro modo, tanto a clientes, coma a políticos, como a técnicos nos concellos me fixo ver claramente que o único modo de xerar interese por propostas arquitectónicas e urbanas contemporáneas vén da man da educación. Por que nenos? Porque nas idades temperás é cando temos máis desenvolvida a creatividade e é vital o fomentar e potenciar ese xeito de pensar. A creatividade non é unha ferramenta para chegar a ser artista, a creatividade posibilítanos pensar en novas rutas para as realidades que non nos gustan.
Tiñas algunha experiencia previa en educación?
Non a non ser que conte educar dous fillos, supoño que algún punto nese aspecto dá a maternidade.
Encontrácheste con moitas dificultades?
Teño moi moi mala memoria! jajaja. Agora en serio, o maior escollo é convencer o profesorado de primaria de que unha señora arquitecta e o seu equipo de estudantes de arquitectura, lle van montar unha clase de arquitectura aos seus alumnos de 5 anos durante o seu prezado e escaso horario escolar e que non é gratis.
O segundo gran problema é explicar o que é arquitectura. Que as clases non van de debuxo técnico, perspectiva ou materiais. Que falamos do ecosistema urbano, de mobilidade, de enerxía, de evolución, de utopía, rehabilitación.
Dolores Victoria Ruiz Garrido durante unha clase | Fotografía: Little Architect
Estás contenta cos obxectivos alcanzados?
Incriblemente contenta, cada informe positivo que chega dun docente de primaria é como recibir un premio. Hai nenos que despois da clase de Little Architect continuaron debuxando edificios e levándollelos á súa profesora sen anteriormente ter mostrado interese polo debuxo ou a arquitectura.
Que expectativas e proxectos de futuro tes para Little Architect?
Entrar en conversacións cos que teñen o poder de cambiar as leis educativas en UK. Pedir máis apoios económicos do sector privado para que o programa creza.
Sénteste ben remunerada polo labor que realizas?
No meu caso a AA (a escola de arquitectura) paga o meu soldo equivalente ao dun titor da escola. O feito de estar a dirixir un programa para nenos non fai que se lle reste importancia ao meu labor.
Compaxinas ou complementas esta actividade con outros labores ou noutros campos?
Son cofundadora de SCAN, Spanish Contemporary Art Network. Unha fundación que internacionaliza a artistas españois e latino americanos emerxentes. Somos 4 arquitectos pero sobre isto tesme que facer outra entrevista porque é un proxecto apaixonante por si só.
Poñereivos en contacto con Pedro Font, Juanjo Ruiz e Bruce Irwin!
Traballo dos alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
Animarías outros arquitectos a seguir os teus pasos? Que pasos consideras que deberían dar?
Por suposto, o que comentaba antes de que facelo na AA era chegar a maiores audiencias, é clave. Busco que esta experiencia se imite e por suposto mellore.
Falar cos directores de escolas de arquitectura (Hai directoras?) e montar equipos; buscar apoios económicos dende o principio xa que a fase de investigación é longa e debe ser remunerada. Pido dende aquí que me deixedes en Sevilla, Granada ou Málaga un oco no equipo para poder volver algún día a Andalucía, á nosa casa.
Cres que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis «tradicional» de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?
É vital, no máis literal significado da palabra.
Traballo dos alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
Que opinas dos que se foron a traballar ao estranxeiro?
Que volverán seguro máis sabios e máis cansos, moi cansos. Mira, non é xusto ter que marchar cando hai tanto que mellorar no noso país.
Déixasme aquí que critique os presupostos que move a liga de futbol, a fórmula un, as pasarelas de moda, os programas do corazón, a moto GP… (todo iso bonitos exemplos de igualdade de xénero por certo)… fronte a presupostos de investigación en Universidade ou empresa?
Era esta a pregunta?
Como ves o futuro da profesión?
Acórdaste do anuncio da Coca-Cola aquel que dicía para os fracos, para os gordos, para os bajitos…?
Pois así! Non se dirá SON arquitecto oirase eu ESTUDEI arquitectura e agora fago máquinas que depuran o aire, eu deseño fachadas que cambian de cor, eu deseño mobles, eu escribo contos, eu fago documentais, eu constrúo casas nas árbores, eu coido dos paxaros… Véxoo sen órganos colexiais impostos senón opcionais, véxoo baseado en asociacións temporais de individuos, sumas que cambian segundo o obxectivo…
Trabajo de los alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
Dolores Victoria Ruiz Garrido · Educación | Little Architect
Xuño 2015
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecerlle a Dolores Victoria Ruiz Garrido o seu tempo, paciencia e a súa predisposición con este espazo.
Se trata de una pareja con la inquietud de poder pasar momentos de su vida en contacto más directo con la naturaleza y rodeados de lo esencial para habitar.
De carácter temporal, la construcción de 4m x 3m se emplaza en el terreno elegido por la pareja para la construcción de su futura casa y su durabilidad se proyecta en función del tiempo que necesitarán para construirla.
Funcionalmente el refugio gira en torno a un espacio principal de 9,5m². En él, los muebles se disponen y despliegan de tal forma que el mismo espacio puede considerarse habitación, cocina o comedor. De esta manera, podríamos decir que la sensación espacial del refugio no es de 12 m², si no de 31.
El baño, de 2,5 m² cuenta con lavabo, una ducha y un inodoro químico que hace al refugio independiente de la red de saneamiento. El resto de las aguas se depuran en una balsa de macrofitas y se devuelven al terreno en perfectas condiciones.
La construcción se realiza íntegramente en taller con tableros de fibra de densidad media en el interior y paneles de madera contralaminada de 6cm hacia el exterior que resuelven a la vez cerramiento y estructura.
La elección de dicho sistema constructivo ofrece una serie de ventajas técnicas que repercuten en la facilidad y rapidez de construcción, estimándose un tiempo aproximado de ejecución en taller de tres semanas, así como en unas cualidades de confort adecuadas al uso que se hace de este espacio.
En invierno, la baja conductividad térmica de la madera permite calentar los espacios en muy poco tiempo y que la temperatura se mantenga en el tiempo.
En verano, por el contrario, el ambiente se mantiene fresco gracias a la ventilación cruzada y la sombra que los árboles arrojan sobre la construcción.
Obra: El refugio
Cliente: Privado
Autores: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Colaboradores: Joana Covelo Alonso
Dirección de obra: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Año: 2014
Emplazamiento: —- Galicia, España
Fotografía: Ángel Tourón
+ castroferro.com
+ premios
Premio COAG 2012-2014 en la categoría de Bajo Coste
It is a question of a pair with the worry to be able to spend to him moments of his life in more direct contact with the nature and surrounded with the essential thing to live.
Of temporary character, the construction of 4m x 3m is located in the area chosen by the pair for the construction of his future house and his permanence is projected depending on the time that they will need to construct it.
Functionally the refuge turns concerning a principal space of 9,5m². In him, the furniture arrange and despliegan in such a way that the same space can be considered to be room, kitchen or dining room. Hereby, we might say that the spatial sensation of the refuge is not 12 m², if not of 31.
The bath, of 2,5 m² possesses wash basin, a shower and a chemical watercloset that it does to the refuge independent from the network of reparation. The rest of the waters are purified in a raft of macrofitas and return to the area in perfect conditions.
The construction is realized entirely in workshop by boards of fiber of average density in the interior and panels of wood counter laminated of 6cm towards the exterior that closing and structure solve simultaneously.
The choice of the above mentioned constructive system offers a series of technical advantages that reverberate in the facility and rapidity of construction, being estimated an approximate time of execution in workshop of three weeks, as well as in a few qualities of comfort adapted to the use that is done of this space.
In winter, the low thermal conductivity of the wood allows to warm the spaces in a little time and that the temperature is kept in the time.
In summer, on the contrary, the environment is kept fresh thanks to the crossed ventilation and the shade that the trees throw on the construction.
Work: Obra: The Refuge
Client: Private
Authors: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Collaborators: Joana Covelo Alonso
Direction of work: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Year: 2014
Location: —- Galicia, España
Photography: Ángel Tourón
+ castroferro.com
+ Award
COAG Award 2012-2014 in the category of Low Cost
Trátase dunha parella coa inquietude de poder pasar momentos da súa vida en contacto máis directo coa natureza e rodeados do esencial para habitar.
De carácter temporal, a construción de 4 m x 3 m emprázase no terreo elixido pola parella para a construción da súa futura casa e a súa durabilidade proxéctase en función do tempo que necesitarán para construíla.
Funcionalmente o refuxio xira en torno a un espazo principal de 9,5m². Nel, os mobles dispóñense e despregan de tal forma que o mesmo espazo pode considerarse cuarto, cociña ou comedor. Deste xeito, poderiamos dicir que a sensación espacial do refuxio non é de 12 m², se non de 31.
O baño, de 2,5 m² conta con lavabo, unha ducha e un inodoro químico que fai ao refuxio independente da rede de saneamento. O resto das augas depúranse nunha balsa de macrofitas e devólvense ao terreo en perfectas condicións.
A construción realízase integramente en taller con taboleiros de fibra de densidade media no interior e paneis de madeira contralaminada de 6 cm cara ao exterior que resolven á vez cerramento e estrutura.
A elección do devandito sistema construtivo ofrece unha serie de vantaxes técnicas que repercuten na facilidade e rapidez de construción, estimándose un tempo aproximado de execución en taller de tres semanas, así como nunhas calidades de confort axeitadas ao uso que se fai deste espazo.
En inverno, a baixa condutividade térmica da madeira permite quentar os espazos en moi pouco tempo e que a temperatura se manteña no tempo.
En verán, pola contra, o ambiente mantense fresco grazas á ventilación cruzada e a sombra que as árbores botan sobre a construción.
Obra: O Refuxo
Cliente: Privado
Autores: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Colaboradores: Joana Covelo Alonso
Dirección de obra: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Ano: 2014
Emprazamento: —- Galicia, España
Fotografia: Ángel Tourón
+ castroferro.com
+ premios
Premio COAG 2012-2014 na categoría de Baixo Custe
LEME es una aplicación gratuíta del Consello da Cultura Galega, destinada a facilitar a los ciudadanos el acceso y localización de equipamientos y recursos culturales en toda Galicia. Pero el CCG abrió una API en Leme que permite que personas o las entidades también puedan dar a conocer sus recursos y equipamientos dentro de la aplicación y beneficien a sus propias páginas del tráfico de LEME.
¿Qué se puede introducir?
Los contenidos introducidos deben ser equipamientos culturales (teatros, auditorios, galerías de artes, centros de interpretación, museos, etc.), patrimonio natural (robledales, playas, montes, etc.) o recursos del patrimonio cultural inmueble (castillos, castro, fuentes, cruceros, etc.) o de valor antropológico y/o etnográfico (leyendas, espacios de tradición comunal, etc.).
En Leme no se podrán introducir localizaciones de servicios que tengan ánimo de lucro (hoteles, casas de turismo rural, restaurantes, bares, tiendas, etc.).
El Consello da Cultura Galega se reserva el derecho de eliminar aquellos elementos que no se ajusten a estas características.
¿Quién puede introducir?
Otras entidades de manera automatizada.
Las terceras partes (entidades públicas o privadas en ánimo de lucro) pueden introducir sus contenidos en Timón de forma automatizada a través de nuestra API, xenerando un fichero XML de acuerdo con la estructura proporcionada en esta documentación. El CCG realizará una verificación de datos, procederá a la carga de los datos en la aplicación y realizará actualizaciones, en el caso de ser preciso, de conformidad con la entidad. La carga y publicación de datos no tiene coste para la tercera parte.
Publicar los datos geográficos en LEME es muy conviniente para ti, para darte a conocer y difundir mejor tu trabajo. Cada elemento en LEME incluye una ligazón a tu base de datos, lo cual supone un interesante flujo de tráfico contextual y de calidad para tu web, por parte de usuarios muy interesados en tu contenido.
Cualquier ciudadano/a o entidades de manera manual.
Cualquier usuario o usuaria puede publicar datos en LEME e incluso contribuir a la indicar cuáles son los sitios más interesantes para ser recorridos. El sistema permite subir fotos, dejar comentarios, señalar donde se está para compartirlo y archivarlo, y contribuir con la comunidad a marcar los lugares más relevantes para que otros ciudadanos descubran un espacio.
LEME is an application gratuíta of the Consello da Cultura Galega, destined to facilitate to the citizens the access and location of equipments and cultural resources in the whole Galicia. But the CCG opened an API in Leme that allows that you present or the entities also could announce his resources and equipments inside the application and be of benefit to his own pages of LEME’s traffic.
What can it interfere?
The introduced contents must be cultural equipments (theatres, audiences, galleries of arts, centers of interpretation, museums, etc.), natural heritage (oakwoods, beaches, mounts, etc.) or resources of the cultural heritage building (castles, hopscotch, sources, cruises, etc.) or of anthropologic and / or ethnographic value (legends, spaces of communal tradition, etc.).
In Leme they will not be able to introduce locations of services that have spirit of profit (hotels, houses of rural tourism, restaurants, bars, shops, etc.).
The Consello da Cultura Galega reserves the right to eliminate those elements that do not adjust to these characteristics.
Who can the one introduce?
Other entities of an automated way.
The third parts (entities public or deprived in spirit of profit) can introduce his contents in Helm of form automated across our API, xenerando a file XML of agreement with the structure provided in this documentation. The CCG will realize a check of information, will proceed to the load of the information in the application and will realize updates, in case of being precise, of conformity with the entity. The load and publication of information does not have cost for the third part.
To publish the geographical information in LEME is very conviniente for you, to announce and to spread better your work. Every element in LEME includes one attachment to your database, which supposes an interesting contextual qualit stream of traffic for your web, on the part of users very been interested in your content.
Any civil one or entities of a manual way
Any user or usuaria can publish information in LEME and even her help to to indicate which are the most interesting sites to be crossed. The system allows to raise photos, to leave comments, to indicate where one is to share it and to file it, and to help with the community to mark the most relevant places in order that other citizens discover a space.
LEME é unha aplicación gratuíta do Consello da Cultura Galega, destinada a facilitar aos cidadáns o acceso e localización de equipamentos e recursos culturais en toda Galicia. Pero o CCG abriu unha API en Leme que permite que persoas ou as entidades tamén poidan dar a coñecer os seus recursos e equipamentos dentro da aplicación e beneficien ás súas propias páxinas do tráfico de LEME.
¿Que se pode introducir?
Os contidos introducidos deben ser equipamentos culturais (teatros, auditorios, galerías de arte, centros de interpretación, museos, etc.), patrimonio natural (carballeiras, praias, montes, etc.) ou recursos do patrimonio cultural inmoble (castelos, castros, fontes, cruceiros, etc.) ou de valor antropolóxico e/ou etnográfico (lendas, espazos de tradición comunal, etc.).
En Leme non se poderán introducir localizacións de servizos que teñan ánimo de lucro (hoteis, casas de turismo rural, restaurantes, bares, tendas, etc.).
O Consello da Cultura Galega resérvase o dereito de eliminar aqueles elementos que non se axusten a estas características.
¿Quen pode introducir?
Outras entidades de xeito automatizado.
As terceiras partes (entidades públicas ou privadas en ánimo de lucro) poden introducir os seus contidos en Leme de forma automatizada a través da nosa API, xenerando un ficheiro XML de acordo coa estrutura proporcionada nesta documentación. O CCG realizará unha verificación de datos, procederá á carga dos datos na aplicación e realizará actualizacións, no caso de ser preciso, de conformidade coa entidade. A carga e publicación de datos non ten custe para a terceira parte.
Publicar os datos xeográficos en LEME é moi convinte para ti, para darte a coñecer e difundir mellor o teu traballo. Cada elemento en LEME inclúe unha ligazón á túa base de datos, o cal supón un interesante fluxo de tráfico contextual e de calidade para o teu web, por parte de usuarios moi interesados no teu contido.
Calquera cidadá/n ou entidades de xeito manual
Calquera usuario ou usuaria pode publicar datos en LEME e mesmo contribuír á indicar cales son os sitios máis interesantes para ser percorridos. O sistema permite subir fotos, deixar comentarios, sinalar onde se está para compartilo e arquivalo, e contribuír coa comunidade a marcar os lugares máis relevantes para que outros cidadáns descubran un espazo.
Reúne 250 obras de 18 de los mejores fotógrafos internacionales de la historia que, desde la década de 1930 hasta nuestros días, han cambiado la forma de ver la arquitectura y de pensar en el mundo en que vivimos. Esta exposición es parte de la Sección Oficial del festival PHotoEspaña 2015.
Esta muestra de fotografía y arquitectura en la era moderna está organizada tanto cronológica como temáticamente y propone un recorrido de casi cien años a través del trabajo de Berenice Abbott, Walker Evans, Julius Shulman, Lucien Hervé, Ed Ruscha, Bernd y Hilla Becher, Stephen Shore, Thomas Struth, Luigi Ghirri, Hélène Binet, Hiroshi Sugimoto, Luisa Lambri, Andreas Gursky, Guy Tillim, Simon Norfolk, Bas Princen, Nadav Kander e Iwan Baan.
Gracias al trabajo de estos artistas, la exposición viaja durante los siglos XX y XXI a más de una veintena de países entre los que se encuentran Estados Unidos, la India, Alemania, Japón, Afganistán o Egipto, entre otros.
La exposición está comisariada y organizada por el Barbican Centre de Londres, donde estuvo desde septiembre de 2014 a enero de 2015, para viajar posteriormente al Swedish Centre for Architecture and Design de Estocolmo en el que se pudo visitar de febrero a mayo de 2015.
Tal y como explican sus comisarios, Alona Pardo y Elias Redstone, estos 18 artistas han sido seleccionados por “su sobresaliente habilidad en la creación de imágenes, en las cuales la arquitectura es a la vez protagonista y testigo silencioso”. Así, explican que la exposición “pretende ir más allá de la capacidad del medio fotográfico de documentar el mundo construido y explora el poder de la imagen para arrojar luz sobre quiénes somos y sobre ese futuro al que nunca dejamos de dar forma”.
Por su parte, Mónica de Linos, directora de la Fundación ICO, señala que esta exposición es “un capítulo más en la revisión de todas las vertientes de la fotografía de arquitectura que, desde hace unos años, está llevando a cabo el Museo ICO”.
Los artistas de Construyendo mundos.
Construyendo mundosofrece al visitante un viaje por la arquitectura de los siglos XX y XXI; a través de las fotografías de 18 artistas en más de 20 países.
La exposición abre con el proyecto Changing New York de Berenice Abbot que documenta el nacimiento de los rascacielos. De la misma época se recoge el trabajo de Walker Evans, quien fotografió la arquitectura del sur de Estados Unidos. Ya en la década de los 50, nos encontramos con las fotografías de Julius Shulman que retratan el moderno estilo de vida de la California de entonces. Por su parte, Lucien Hervé nos muestra la obra de Le Corbusier en la ciudad india de Chandigarh.
A continuación, la exposición se centra en las fotografías de apartamentos y aparcamientos de Los Ángeles tomadas por Ed Ruscha y las de depósitos de agua hechas por el matrimonio formado por Bernd y Hilla Becher. Stephen Shore aporta a la exposición sus series Uncommon Places y Greetings from Amarillo, mientras que Thomas Struth hace lo mismo con Unconscious Places.
Por su parte, Luigi Ghirri nos ofrece su visión de la obra arquitectónica de Aldo Rossi y Hélène Binet nos muestra el Museo Judío de Berlín de Daniel Libeskind. Seguidamente nos encontramos las borrosas fotografías de Hiroshi Sugimoto, la exploración de Luisa Lambri del interior de viviendas de reconocidos arquitectos y las fotografías monumentales de Andreas Gursky.
La muestra finaliza con una exploración de ciudades que han experimentado cambios dramáticos, de la mano de Guy Tillim en Angola, el Congo y Mozambique; con las series Chronotopia y Burke + Norfolk de Simon Norfolk, que muestran como las heridas del pasado se revelan en la arquitectura del presente; la serie Refuge, Five Cities de Bas Princen, que explora la transformación urbana en Oriente Próximo; a través del retrato de Nadav Kander del impacto producido en el paisaje chino por construcciones modernas y colosales; y, por último, con la serie de la Torre de David de Iwan Baan.
It assembles 250 works of 18 of the best international photographers of the history who, from the decade of 1930 to the present day, have changed the way of seeing the architecture and of thinking about the world in which we live. This exhibition is a part of the Official Section of the festival PHotoEspaña 2015.
This sample of photography and architecture in the modern age is organized so much chronological as thematicly and there proposes a tour of almost hundred years across the work of Berenice Abbott, Walker Evans, Julius Shulman, Lucien Hervé, Ed Ruscha, Bernd and Hilla Becher, Stephen Shore, Thomas Struth, Luigi Ghirri, Hélène Binet, Hiroshi Sugimoto, Luisa Lambri, Andreas Gursky, Guy Tillim, Simon Norfolk, Bas Princen, Nadav Kander and Iwan Baan.
Thanks to the work of these artists, the exhibition travels during the XXth and XXIst century to more than one score of countries between those who are The United States, the India, Germany, Japan, Afghanistan or Egypt, between others.
The exhibition is comisariada and organized by the Barbican Centre of London, where it was from September, 2014 to January, 2015, to travel later to the Swedish Centre for Architecture and Design of Stockholm in the one that it was possible to visit from February to May, 2015.
As explain his commissioners, Alona Pardo and Elias Redstone, these 18 artists have been selected by «his excellent skill in the creation of images, in which the architecture is simultaneously protagonist and silent witness». This way, they make clear that the exhibition » tries to go beyond the aptitude of the photographic way to document the constructed world and to explore the power of the image to throw light on whom we are and on this future to which we never stop giving form «.
For your part, Mónica of Linens, director of the Foundation ICO, indicates that this exhibition is » one more chapter in the review of all the slopes of the photography of architecture that, for a few years, is carrying out the Museum ICO «.
The artists of Constructing worlds.
Constructing worldsoffers a trip to the visitor for the architecture of the XXth and XXIst century; across the photographies of 18 artists in more than 20 countries.
The exhibition opens with the project Berenice Abbot’s Changing New York that documents the birth of the skyscrapers. Of the same epoch there is gathered Walker Evans’s work, who photographed the architecture of the south of The United States. Already in the decade of the 50, we think Julius Shulman’s photographies that they portray the modern way of life of the California of then. For your part, Lucien Hervé shows us the work of Him Corbusier in Chandigarh’s Indian city.
Later, the exhibition centres on the photographies of apartments and parkings of Los Angeles taken by Ed Ruscha and those of water tanks done by the marriage formed by Bernd and Hilla Becher. Stephen Shore contributes to the exhibition his series Uncommon Places and Yellow Greetings from, whereas Thomas Struth does the same thing with Unconscious Places.
For your part, Luigi Ghirri offers us his vision of the architectural work of Aldo Rossi and Hélène Binet shows us the Jewish Museum of Daniel Libeskind’s Berlin. Immediately afterwards we are Hiroshi Sugimoto’s blurry photographies, Luisa Lambri’s exploration of the interior of housings of recognized architects and Andreas Gursky’s monumental photographies.
The sample finishes with an exploration of cities that have experienced dramatic changes, of Guy Tillim’s hand in Angola, the Congo and Mozambique; with the series Chronotopia and Burke + Simon Norfolk’s Norfolk, which they show as the wounds of the past they are revealed in the architecture of the present; the series Refuge, Bas Princen’s Five Cities, who explores the urban transformation in Middle East; across Nadav Kander’s portrait of the impact produced in the Chinese landscape for modern and colossal constructions; and, finally, with the series of David de Iwan Baan’s Tower.
Reúne 250 obras de 18 dos mellores fotógrafos internacionais da historia que, dende a década de 1930 ata os nosos días, cambiaron a forma de ver a arquitectura e de pensar no mundo en que vivimos. Esta exposición é parte da Sección Oficial do festival PHotoEspaña 2015.
Esta mostra de fotografía e arquitectura na era moderna está organizada tanto cronolóxica como tematicamente e propón un percorrido de case cen anos a través do traballo de Berenice Abbott, Walker Evans, Julius Shulman, Lucien Hervé, Ed Ruscha, Bernd e Hilla Becher, Stephen Shore, Thomas Struth, Luigi Ghirri, Hélène Binet, Hiroshi Sugimoto, Luisa Lambri, Andreas Gursky, Guy Tillim, Simon Norfolk, Bas Princen, Nadav Kander e Iwan Baan.
Grazas ao traballo destes artistas, a exposición viaxa durante os séculos XX e XXI a máis dunha vintena de países entre os que se encontran Estados Unidos, a India, Alemaña, Xapón, Afganistán ou Exipto, entre outros.
A exposición está comisariada e organizada polo Barbican Centre de Londres, onde estivo dende setembro de 2014 a xaneiro de 2015, para viaxar posteriormente ao Swedish Centre for Architecture and Design de Estocolmo no que se puido visitar de febreiro a maio de 2015.
Tal e como explican os seus comisarios, Alona Pardo e Elias Redstone, estes 18 artistas foron seleccionados por «a súa sobresaínte habilidade na creación de imaxes, nas cales a arquitectura é á vez protagonista e testemuña silenciosa,». Así, explican que a exposición «pretende ir máis alá da capacidade do medio fotográfico de documentar o mundo construído e explora o poder da imaxe para botar luz sobre quen somos e sobre ese futuro ao que nunca deixamos de dar forma».
Pola súa banda, Mónica de Linos, directora da Fundación ICO, sinala que esta exposición é «un capítulo máis» na revisión de todas as vertentes da fotografía de Pola súa banda, Luigi Ghirri ofrécenos a súa visión da obra arquitectónica de Aldo Rossi e Hélène Binet móstranos o Museo Xudeu de Berlín de Daniel Libeskind. Seguidamente encontrámonos as borrosas fotografías de Hiroshi Sugimoto, a exploración de Luisa Lambri do interior de vivendas de recoñecidos arquitectos e as fotografías monumentais de Andreas Gursky.
Os artistas de Construindo mundos.
Construindo mundosofrece ao visitante unha viaxe pola arquitectura dos séculos XX e XXI; a través das fotografías de 18 artistas en máis de 20 países.
A exposición abre co proxecto Changing New York de Berenice Abbot que documenta o nacemento dos rañaceos. Da mesma época se recolle o traballo de Walker Evans, quen fotografou a arquitectura do sur de Estados Unidos. Xa na década dos 50, encontrámonos coas fotografías de Julius Shulman que retratan o moderno estilo de vida da California de entón. Pola súa banda, Lucien Hervé móstranos a obra de Le Corbusier na cidade india de Chandigarh.
A continuación, a exposición céntrase nas fotografías de apartamentos e aparcadoiros de Los Ángeles tomadas por Ed Ruscha e as de depósitos de auga feitas polo matrimonio formado por Bernd e Hilla Becher. Stephen Shore achega á exposición as súas series Uncommon Places e Greetings from Amarelo, mentres que Thomas Struth fai o mesmo con Unconscious Places.
A mostra finaliza cunha exploración de cidades que experimentaron cambios dramáticos da man de Guy Tillim en Angola, o Congo e Mozambique; coas series Chronotopia e Burke + Norfolk de Simon Norfolk, que mostran como as feridas do pasado se revelan na arquitectura do presente; a serie Refuge, Five Cities de Bas Princen, que explora a transformación urbana en Oriente Próximo; a través do retrato de Nadav Kander do impacto producido na paisaxe chinesa por construcións modernas e colosais; e, por último, coa serie da Torre de David de Iwan Baan.
Un espectacular con peso propio: Rem Koolhas. Aquí el conjunto De Rotterdam (160.000 m2) inaugurado recientemente | Fotografía: OSSIP VAN DUIVENBODE | Fuente: elpaís.com
Todos los arquitectos que nombré la semana pasada y los que me faltó nombrar por razones de espacio son hijos del Movimiento Moderno pese a que sus desarrollos individuales, sus trayectos personales, puedan ser incluidos en categorías creadas ad-hoc por algún respetado historiador con la idea de destacar la especificidad de su obra. Categorías por cierto que muchas veces dependen de las raíces culturales, locales (un país, una tradición) que los nutren, y que por ello mismo tienen un carácter relativo.
Es innecesario decir pero lo hago, que todos somos hijos de nuestro tiempo histórico, y para quienes se acercaron a la arquitectura en las primeras décadas del siglo veinte los valores llevados a la conciencia por el Movimiento Moderno estaban allí mostrándose y marcando la sensibilidad de cada quien, independientemente de los caminos que habrían de seguir. No necesitamos que algún autor por ilustre que sea nos autorice a considerarlos así y tampoco tiene sentido que se nos llame a ser correctos en el uso de términos que en definitiva tienen múltiples significados. Porque habría entonces que escribirle pidiéndoles corrección a las decenas de críticos norteamericanos que usan el término modernista para referirse específicamente a los arquitectos cultores del “estilo” moderno. Y para ser más preciso invito a buscar en el New York Times los siguientes artículos, todos escritos a propósito del Arq. Paul Rudolph (1918-1997), los cuales seleccioné porque me fue sencillo llegar a ellos, aclarando que para ilustrar mi punto de vista hay decenas de ejemplos. El primero, fue escrito por Herbert Muschamp al morir Paul Rudolph en 1997; otro del 27 de Agosto de 2008 del crítico de arquitectura Nicolai Ouroussoff sobre el edificio de Rudolph para la Facultad de Arquitectura de la Universidad de Yale, un tercero acerca de un edificio educacional de Rudolph en Florida que iba a ser demolido; y por último el de Robin Pogrebin, de Febrero 11 del 2013 sobre un edificio cercano a Nueva York que un socio de la firma Gwathmey-Siegel (de los New York Five de los ochenta) propone rescatar. En todos esos artículos y constantemente en la crítica periodística de los Estados Unidos se usa el término “modernista” para aislar a los arquitectos que no calzan en las corrientes a la moda.
Creo que la “Crítica-que-filosofa”, tal como lo digo en la nota de hoy, es un tipo de discurso de raigambre sobre todo académica con muy poca pertinencia respecto a las realidades del ejercicio de la arquitectura. Es en cierto modo un vestigio de usos filosóficos superados que se siguen practicando por aquello del “embrujo del lenguaje”, término que nos dejó un gran filósofo y que describe muy bien la eterna tentación de ir más allá de lo que puede decirse. Tampoco creo que aportan nada significativo sus ramificaciones y entre ellas particularmente la crítica ideológico-política, que ha proliferado enormemente en Latinoamérica gracias a que por estos lados del mundo seguimos aferrados a unas cuantas cosas del pasado. Es un modo de pensar la arquitectura que inevitablemente lleva a darle demasiado valor a las justificaciones morales o moralistas de la obra en su dimensión socio-política, oscureciendo o desdeñando los méritos disciplinares y la trascendencia cultural de la experiencia de construir. Es el tipo de crítica que inspiró por muchos años los debates de los Seminarios de Arquitectura Latinoamericana (SAL). Tal vez los sigue inspirando, pero no tengo información a mano para aseverarlo.
En Venezuela ese sesgo crítico tuvo excesiva vigencia durante un buen número de años y aún hoy pareciera que se niega a morir si nos atenemos a lo que se ha dicho en relación a la arquitectura pública durante la etapa política que estamos viviendo. Sobre la cual se ha escrito, lo quise hacer notar en un acto reciente en el Colegio de Arquitectos, principalmente desde una perspectiva cuantitativa (cifras y porcentajes en el caso por ejemplo de la Misión Vivienda) o haciendo alusión a las manipulaciones que se hacen desde el Poder. Habrá que esperar una maduración cultural que nos ayude a superar la resistencia a hablar de la arquitectura en términos propios de la disciplina.
Aclaro finalmente que me interesa el discurso crítico basado en la descripción o en la crónica y por supuesto el que lanza una mirada desde la historia.
Aunque en este último caso debo acotar que los historiadores cometen con frecuencia el error de pedirnos apego a sus puntos de vista. No soy historiador, tampoco crítico; soy un arquitecto que quiere construir, piensa la arquitectura y escribe sobre ello.
Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, agosto 2014, Entre lo Cierto y lo Verdadero
Hoy gracias a la editorial Doble Hélice realizamos un nuevo sorteo en veredes, en esta ocasión nuestros lectores podrán optar al libro CrystalZoo, brillantes animales salvajes, que recientemente hemos publicado de esta editorial.
El mecanismo es muy sencillo, simplemente debéis dejar un comentario definiendo en una frase lo que en vuestra opinión os sugiere el libro. En esta ocasión el comentario lo podréis realizar en la web (al final del post) y/o en la entrada del Facebook. Para ello tenéis disponible la información del libro al final de esta misma entrada o la realizada en la sección “publicaciones”.
El plazo para participar en el sorteo es desde hoy lunes 8 de junio hasta el lunes 15 de junio a las 00:00 horas.
Polifonía de la arquitectura periférica
¿Es posible realizar arquitectura alejados de la estridente centralidad de las grandes ciudades, situándonos en la periferia de la periferia? Esta es la pregunta retórica con la que arranca el prólogo de José Juan Barba, director de la revista Metalocus, al libro CrystalZoo brillantes animales salvajes. La respuesta, afirmativa como es lógico, liga la arquitectura de este estudio alicantino con referencias universales (Wright, Neutra, Frey), nacionales (RCR arquitectes) o hiper-locales (Angela Deuber). Pero también apunta a una nueva fórmula de hacer arquitectura, “divertida y desprejuiciada”, eludiendo estereotipos funcionales, formales o estilísticos.
La receta para esta revolución sutil gestada desde las trincheras de la discutible periferia urbana alicantina incluye una lectura atenta de las condiciones “de lugar y no de espacio”. Hay mímesis con elementos vernáculos y apropiación de materiales locales, que minimizan la huella ecológica y permiten el control de las afecciones sobre el territorio. Todo ello sin olvidar un repertorio de recursos arquitectónicos formales, que salvan con brillantez programas de orden social y su despliegue en áreas urbanas de una funcionalidad precaria.
Estos argumentos y otros muchos del libro, que incluye además una entrevista con el jefe del estudio, José Luis Campos, permiten adentrarse en una apuesta arquitectónica de vanguardia y conocer de primera mano las respuestas del estudio CrystalZoo al desafío de diferenciarse innovando con austeridad, en un contexto alejado del canon.
Además, este volumen, que tiene algo de joya para bibliófilos y coleccionistas por la creatividad que ha dejado impresa el diseño de Germinal y las fotografías de David Frutos, representa un hito. El giro que ofrece a través de sus páginas, salpicadas de piezas de periodismo literario y crónicas de viaje, sitúa al usuario como juez y parte de la interpretación y sentido de la arquitectura.
A modo de hipertextos ligados entre sí por metáforas zoológicas, se combinan narraciones, textos analíticos y disciplinares y piezas periodísticas.
Desatacan los de la redactora de Cultura Cristina Martínez, quien realiza una lectura apasionada de la vida que encierra cada edificio, apoyándose en los testimonios de decenas de usuarios, que han ido desgranando sueños conectados con el lugar. Esos sueños, recopilados por la socióloga Ana Marta Benito, generan un mosaico fotográfico y textual que confronta a los arquitectos con los frutos de sus creaciones.
Por su parte, el geógrafo, periodista e historiador del arte, Jordi Navas, explora el poder transformador de la arquitectura a partir de unas obras que investigan los cambios sociales, dialogan con el territorio y crean nuevas realidades en municipios ávidos de respuestas a su encrucijada. Un ser o no ser de los núcleos periurbanos, que buscan desasirse de las trampas del desarrollismo especulativo y construir un discurso nuevo.
Un libro coral, que reúne otras firmas como la de la periodista de El País Anatxu Zabalbeascoa, el arquitecto valenciano Miguel del Rey o la alcaldesa Luisa Pastor. Un ambicioso proyecto para arrojar luz sobre un estudio instalado en la periferia, que trata de transformar el barro de la trinchera en suelo firme y reinventar el horizonte sin grúas fuera de escala. Una obra llamada a renovar la forma de interpretar la arquitectura y de acercarse a su lectura.
Hoy gracias a la editorial Doble Hélice realizamos un nuevo sorteo en veredes, en esta ocasión nuestros lectores podrán optar al libro CrystalZoo, Sparkling wild animals, que recientemente hemos publicado de esta editorial.
The mechanism is very simple, simply you must leave a comment defining in a phrase what in your opinion suggests the book to you. In this occasion the comment you will be able to realize it in the web (at the end of the post) and / or in the entry of the Facebook. For it you have the information of the book available at the end of the same entry or the realized one in the section “publications”.
The term to take part in the drawing is from today on Monday, the 8th of June until Monday, the 15th of June to them 00:00 hours.
Polyphony of the peripheral architecture
It is possible to realize architecture removed from the strident centralidad of the big cities, placing in the periphery of the periphery? This one is the rhetorical question with the one that starts the prologue of Jose Juan Barba, the director of the magazine Metalocus, to the book CrystalZoo, Sparkling wild animals. The response, affirmation since it is logical, ties the architecture of this from Alicante study with universal references (Wright, Neutral, Frey), natives (RCR arquitectes) or hyper-places (Angela Deuber). But also it points at a new formula to do architecture, “entertained and without prejudices”, eluding functional, formal or stylistic stereotypes.
The recipe for this subtle revolution prepared from the trenches of the debatable urban from Alicante periphery includes an attentive reading of the conditions “of place and not of space”. It is mímesis with vernacular elements and appropriation of local materials, which minimize the ecological fingerprint and allow the control of the affections on the territory. All this without forgetting a digest of architectural formal resources, which save with brilliancy programs of social order and his deployment in urban areas of a precarious functionality.
These arguments and others many of the book, which includes in addition an interview with the chief of the study, Jose Luis Campos, allow to enter an architectural bet of forefront and to know first hand the answers of the study CrystalZoo to the challenge of differing innovating with austerity, in a context removed from the canon
Además, este volumen, que tiene algo de joya para bibliófilos y coleccionistas por la creatividad que ha dejado impresa el diseño de Germinal y las fotografías de David Frutos, representa un hito. El giro que ofrece a través de sus páginas, salpicadas de piezas de periodismo literario y crónicas de viaje, sitúa al usuario como juez y parte de la interpretación y sentido de la arquitectura.
Like hypertexts tied between yes for zoological metaphors, stories, analytical texts are combined and you will discipline and journalistic pieces.
They unclasp those of the editor of Culture Cristina Martínez, who realizes a passionate reading of the life that encloses every building, resting on the testimonies of dozens of users, who have been peeling dreams connected with the place. These dreams compiled by the socióloga Ana Marta Benito, generate a photomosaic and textually that confronts the architects with the fruits of his creations.
For your part, the geographer, journalist and historian of the art, Jordi Navas, explores the power transformer of the architecture from a few works that investigate the social changes, they talk with the territory and believe new realities in municipalities eager for answers to his crossroads. A being or not to be of the cores periurbanos, that seek to extricate of the traps of the speculative desarrollismo and to construct a new speech.
A book coral, which assembles other signatures as that of the journalist of El País newspaper Anatxu Zabalbeascoa, the Valencian architect Michael of the King or the mayor Luisa Pastor. An ambitious project to throw light on a study installed in the periphery, which tries to transform the mud of the trench into firm soil and to reinvent the horizon without derricks out of scale. A work called to renew the way of interpreting the architecture and of approaching his reading.
Hoxe grazas á editorial Doble Hélice realizamos un novo sorteo en veredes, nesta ocasión os nosos lectores poderán optar ao libro CrystalZoo, brillantes animais salvaxes, que recentemente publicamos desta editorial.
O mecanismo é moi sinxelo, simplemente debedes deixar un comentario definindo nunha frase o que na vosa opinión vos suxire o libro. Nesta ocasión o comentario poderédelo realizar na web (ao final do post) e/ou na entrada do Facebook. Para iso tedes dispoñible a información do libro ao final desta mesma entrada ou a realizada na sección “publicacións”.
O prazo para participar no sorteo é dende hoxe luns 8 de xuño ata o luns 15 de xuño ás 00:00 horas.
Polifonía de la arquitectura periférica
É posible realizar arquitectura afastados da estridente centraliade das grandes cidades, situándonos na periferia da periferia? Esta é a pregunta retórica coa que arranca o prólogo de José Juan Barba, director da revista Metalocus, ao libro CrystalZoo brillantes animais salvaxes. A resposta, afirmativa como é lóxico, liga a arquitectura deste estudo alicantino con referencias universais (Wright, Neutra, Frey), nacionais (RCR arquitectes) ou hiper-locais (Angela Deuber). Pero tamén apunta a unha nova fórmula de facer arquitectura, «divertida e desprejuiciada», eludindo estereotipos funcionais, formais ou estilísticos.
A receita para esta revolución sutil xerada dende as trincheiras da discutible periferia urbana alicantina inclúe unha lectura atenta das condicións “de lugar e non de espazo”. Hai mímesis con elementos vernáculos e apropiación de materiais locais, que minimizan a pegada ecolóxica e permiten o control das afeccións sobre o territorio. Todo iso sen esquecer un repertorio de recursos arquitectónicos formais, que salvan con brillantez programas de orde social e o seu despregamento en áreas urbanas dunha funcionalidade precaria.
Estes argumentos e outros moitos do libro, que inclúe ademais unha entrevista co xefe do estudo, José Luis Campos, permiten internarse nunha aposta arquitectónica de vangarda e coñecer de primeira man as respostas do estudo CrystalZoo ao desafío de diferenciarse innovando con austeridade, nun contexto afastado do canon.
Ademais, este volume, que ten algo de xoia para bibliófilos e coleccionistas pola creatividade que deixou imprimida o deseño de Germinal e as fotografías de David Frutos, representa un fito. O xiro que ofrece a través das súas páxinas, salpicadas de pezas de periodismo literario e crónicas de viaxe, sitúa o usuario como xuíz e parte da interpretación e sentido da arquitectura.
A xeito de hipertextos ligados entre si por metáforas zoolóxicas, combínanse narracións, textos analíticos e disciplinares e pezas xornalísticas.
Desatacan os da redactora de Cultura Cristina Martínez, quen realiza unha lectura apaixonada da vida que encerra cada edificio, apoiándose nos testemuños de decenas de usuarios, que foron debullando sonos conectados co lugar. Eses sonos, recompilados pola socióloga Ana Marta Benito, xeran un mosaico fotográfico e textual que confronta aos arquitectos cos froitos das súas creacións.
Pola súa parte, o xeógrafo, xornalista e historiador da arte, Jordi Navas, explora o poder transformador da arquitectura a partir dunhas obras que investigan os cambios sociais, dialogan co territorio e crean novas realidades en municipios ávidos de respostas á súa encrucillada. Un ser ou non ser dos núcleos periurbanos, que buscan desasirse das trampas da política de desenvolvemento especulativa e construír un discurso novo.
Un libro coral, que reúne outras firmas como a da xornalista Del país Anatxu Zabalbeascoa, o arquitecto valenciano Miguel del Rey ou a alcaldesa Luisa Pastor. Un ambicioso proxecto para botar luz sobre un estudo instalado na periferia, que trata de transformar o barro da trincheira en chan firme e reinventar o horizonte sen grúas fose de escala. Unha obra chamada a renovar a forma de interpretar a arquitectura e de achegarse á súa lectura.
Patio Interior de la casa Moratiel de J.M.Sostres (Barcelona, 19556-57). Fotografía: F. Catalá-Roca
A mediados de los 50 del siglo XX, el arquitecto catalán Josep Maria Sostres (1915-84) abandona el entorno pirenaico de su localidad natal de la Seo de Urgel para dar comienzo a su etapa más brillante vinculada al litoral mediterráneo. En menos de una década es capaz de proyectar una serie de obras que reflejan una gran sabiduría y un oficio disciplinado, que tienen (como conjunto) la cualidad de ser eslabones excepcionales dentro de una cadena sin principio ni fin. Me refiero principalmente a la casa Agustí en Sitges, a la hilera de cuatro casas unifamiliares en Torredembarra, a la casa Iranzo y a la casa Moratiel (conocida por las siglas “MMI” de su propietario).
Es quizá esta última, la casa MMI, la más rica y a la vez la más compleja de todas ellas, debido a sus numerosas referencias a la cultura arquitectónica moderna. Tiene un punto de “inacabada” (si es que una obra arquitectónica puede acaso serlo), de “work-in-progress” como dirían algunos hoy. La colisión de formas, detalles y sensaciones es tal que parecería que su autor tuvo que detener el proceso del proyecto arquitectónico en un momento imprevisto para no demorar más el comienzo de su construcción. O quizá no, y esto es solo la manera en la que uno querría entenderla, como si fuera un fotograma fijo dentro de una secuencia en permanente evolución. Así lo revelan los bocetos de este fatigoso proyecto, verdadera pugna entre dos versiones antagónicas de la idea de casa: la “casa-belvedere” y la “casa-patio”. Dicho de otro modo, se podría afirmar que la casa MMI finalmente construida sedimenta las miradas extrovertida e introspectiva, cual ejercicio estrábico deliberado, intentando explorar una conciliación de opuestos de imposible reconciliación como todos sabemos1.
Con justicia, la MMI es una casa bastante conocida, estudiada y publicada2. Sin embargo, quiero reivindicar en este texto la importancia de lo imprevisto en una obra, de aquellos rincones donde (parafraseando a Goya) “el sueño de la razón produce monstruos”, pero “monstruos” (eso sí) de los buenos. A lo largo de este proyecto la imaginación de Sostres llegó casi a desdibujar su metódica y racional forma de abordar el proyecto de arquitectura. Su actitud es enteramente moderna, por cuanto está interesado en el experimento en sí que en el resultado definitivo. Y si así se aprecia al seguir el devenir del proyecto, cuando nos aproximamos a la obra de nuevo infringe sus propias reglas para introducir cambios inesperados, soluciones inéditas que sorprenden pero sin las cuales esta obra no sería tan brillante.
La composición original de la planta contemplaba un patio abierto al cielo con un árbol plantado en su centro. Dicho patio sería visible desde el dormitorio principal a través de una pared totalmente acristalada en su lado norte, lo cual daba sentido a la disposición de una mampara de madera que se deslizaría en paralelo a la cristalera para aislar la pieza del living junto a la chimenea y señalar una idea de pasillo hacia el cuerpo de dormitorios. Este tema transversal se inducía situando un mueble estantería en el salón que impedía el avance del visitante por el eje principal de la casa al llegar al centro de gravedad de la casa.
Planta del proyecto de ejecución y vista Interior de la casa Moratiel de J.M.Sostres (Barcelona, 19556-57). Fotografía: F. Catalá-Roca
Al dirigir la obra, el “compositor” Sostres alteró decisivamente la fisonomía del patio central de la casa MMI, viéndose afectados sus espacios adyacentes. Sorprendentemente, el patio le volvió la espalda al dormitorio principal, negándole sus vistas. El árbol desapareció y con él, la vista del cielo, sustituida por una celosía de lamas que actuaban como una suerte de gnomon sobre el pavimento y los muros pintados. Las correderas, tapado ya el dormitorio, no hallaron razón de ser, y la pared del living se unificó con una misma pintura en toda su extensión, desterrando la idea inicial de revestir su tramo interior con un panelado de madera noble. Por si eso no era poco, la estantería del salón fue sustituida por un inesperado radiador de elementos de fundición, verdadero “objet trouvé” de la vivienda. Su posición exenta en medio del espacio principal, su geometría de líneas verticales vistas a contraluz como otra celosía de sombras más, y su altura coincidiendo con el nivel del montante horizontal de la cristalera sur del salón, nos indican que la nueva escena doméstica fue tomando cuerpo al ser construida y experimentada con los sentidos.
En la casa MMI se diría que el habitual papel de Sostres como “maestro compositor” pasó a un lugar secundario cuando el autor se convirtió en “director de orquesta”, insuflando vida propia a aquellos elementos inermes dispuestos sobre el plano. La incomodidad y abstracción de la solución final es, sin embargo, una lección de arquitectura diseñada para ser percibida con los sentidos, que trasciende a una mera composición formal por brillante que esta sea. Aunque, a veces, como en gran parte de las obras más interesantes de Sostres, solo sea cuestión de pasar el tiempo mirando el movimiento de unas sombras…3
Rodrigo Almonacid [r-arquitectura] · doctor arquitecto
valladolid. junio 2015
Notas:
1 La conciliación de contrarios es un tema fundamental en la obra de Sostres, como describe Carlos Martí Arís en su texto titulado: “El pensamiento arquitectónico de Sostres”, en: ARMESTO, A. y MARTÍ, C. (eds.): Sostres. Arquitecto. Architect. Barcelona: Ministerio de Fomento de España, Col·legi Oficial d’Arquitectes de Catalunya, Centre de Documentació, 1999. 2 Un estudio detallado sobre la casa MMI (y su hermana, la casa Iranzo) es la monografía: Cfr. ARMESTO, A. y LIBERATORE, C.: “Iranzo y Moratiel”, en VV.AA.: José María Sostres. Casas Iranzo y MMI. (Barcelona 1956 y 1957). T6 ediciones, Pamplona, 2006. 3 El arquitecto mallorquín Guillermo Sagrera explica su personal percepción de la importancia de las sombras y del radiador de la casa MMI en una carta dirigida a J.Quetglas, publicada íntegramente en la revista Arquitectura del COAM, nº 263, de noviembre-diciembre de 1986, pp. 66-70.
La tercera edición del FESTIVAL INTERNACIONAL DE CINE Y ARQUITECTURA (FICARQ) se celebra del 6 al 12 de Julio (2015) en Oviedo. Se trata de buscar los vínculos entre el cine y la arquitectura dando formato a un tipo de Festival cinematográfio donde el ESPACIO es protagonista y donde, por unos días, Oviedo y el Principado de Asturias, se sitúen en el epicentro de la actividad cultural internacional. Por eso, uno de los principales objetivos es enmarcar el FICARQ en una red de Festivales de Cine y Arquitectura que se celebran alrededor del mundo como son: Rotterdam, Venecia,Puebla, Chile o Lisboa.
El artista Ricardo Villoria firma la campaña del Festival Internacional de Cine y Arquitectura que este año se celebrará en Oviedo del 6 al 12 de julio
Se convoca la 3ª EDICIÓN DEL FICARQ, el Festival Internacional de Cine y Arquitectura de Asturias, que se llevará a cabo en la ciudad de Oviedo del 6 al 12 de julio del 2015. Invitamos a participar en el mismo a todos los creadores y cineastas interesados mediante el envío de sus obras audiovisuales antes del próximo 20 de junio.
TRES SECCIONES COMPETITIVAS
El plazo oficial para la recepción de obras audiovisuales interesadas en participar en FICARQ 2015 se cierra el 20 de Junio de 2015. La convocatoria de participación está dirigida muy especialmente a Universidades de Arquitectura y Universidades o Escuelas de Cine y/o Audiovisual en el territorio español y en México, país invitado en esta edición del Festival.
• ARQUITECTURAS FILMADAS.
Películas documentales y docudramas relacionados con la arquitectura, el urbanismo,el patrimonio industrial y la ciudad.
• EL CINE QUE VIENE.
Largometrajes de ficción filmados en un “espacio” imprescindible para la obra y por tanto protagonista indiscutible de la narración, sea una ciudad, casa, habitación, entorno, paisaje, etc.
• MICROMETRAJES.
Concurso para piezas inferiores a los 2 minutos de duración, cuyo tema esté relacionado con los espacios en desuso, lugares olvidados o ignorados pero con presencia y expresión por si mismos.
+ info
The third edition of the INTERNATIONAL FESTIVAL OF CINEMA AND ARCHITECTURE (FICARQ) celebrates from 6 to 12 of Julio (2015) in Oviedo. It is a question of looking for the links between the cinema and the architecture giving format to a type of Festival cinematográfio where the SPACE is a protagonist and where, for a few days, Oviedo and the Asturias, they place in the epicentre of the cultural international activity. Because of it, one of the principal aims is to frame the FICARQ in a network of Festivals of Cinema and Architecture that are celebrated about the world since are: Rotterdam, Venice, Populates, Chile or Lisbon.
The artist Ricardo Villoria signs the campaign of the International Festival of Cinema and Architecture that this year will celebrate in Oviedo from July 6 to July 12
3th EDITION OF THE FICARQ are summoned, the International Festival of Cinema and Architecture of Asturias, which will be carried out in the city of Oviedo of July 6 to July 12, 2015. We invite to take part in the same one all the creators and filmmaker interested by means of sending of his work audio-visual before next June 20.
TRES SECCIONES COMPETITIVAS
The official term for the receipt of audio-visual works interested in taking part in FICARQ 2015 is closed On June 20, 2015. The summons of participation are directed very specially Universities of Architecture and Universities or Schools of Cinema and / or Audio-visual in the Spanish territory and in Mexico, country invited in this edition of the Festival.
• FILMED ARCHITECTURES.
Documentary movies and docudramas related to the architecture, the urbanism, the industrial heritage and the city.
• THE CINEMA THAT COMES.
Largometrajes de ficción filmados en un “espacio” imprescindible para la obra y por tanto protagonista indiscutible de la narración, sea una ciudad, casa, habitación, entorno, paisaje, etc.
• MICROFOOTAGES.
I compete for pieces lower than 2 minutes of duration, which topic is related to the spaces in disuse, forgotten or ignored places but to presence and expression for if same.
+ info
A terceira edición do FESTIVAL INTERNACIONAL DE CINE Y ARQUITECTURA (FICARQ) celébrase do 6 ao 12 de Xullo (2015) en Oviedo. Trátase de buscar os vínculos entre o cine e a arquitectura dando formato a un tipo de Festival cinematográfio onde o ESPAZO é protagonista e onde, por uns días, Oviedo e o Principado de Asturias, se sitúen no epicentro da actividade cultural internacional. Por iso, un dos principais obxectivos é enmarcar o FICARQ nunha rede de Festivais de Cine e Arquitectura que se celebran arredor do mundo como son: Rotterdam, Venecia,Puebla, Chile ou Lisboa.
O artista Ricardo Villoria asina a campaña do Festival Internacional de Cine e Arquitectura que este ano se celebrará en Oviedo do 6 ao 12 de xullo
Convócase a 3ª EDICIÓN DO FICARQ, o Festival Internacional de Cine e Arquitectura de Asturias, que se levará a cabo na cidade de Oviedo do 6 ao 12 de xullo do 2015. Invitamos a participar neste a todos os creadores e cineastas interesados mediante o envío das súas obras audiovisuais antes do próximo 20 de xuño.
TRES SECCIÓNS COMPETITIVAS
O prazo oficial para a recepción de obras audiovisuais interesadas en participar en FICARQ 2015 péchase o 20 de Xuño de 2015. A convocatoria de participación está dirixida moi especialmente a Universidades de Arquitectura e Universidades ou Escolas de Cine e/ou Audiovisual no territorio español e en México, país invitado nesta edición do Festival.
• ARQUITECTURAS FILMADAS.
Películas documentais e docudramas relacionados coa arquitectura, o urbanismo,el patrimonio industrial e a cidade.
• O CINE QUE VÉN.
Longametraxes de ficción filmadas nun «espazo» imprescindible para a obra e polo tanto protagonista indiscutible da narración, sexa unha cidade, casa, cuarto, ámbito, paisaxe, etc.
• MICROMETRAXES.
Concurso para pezas inferiores aos 2 minutos de duración, cuxo tema estea relacionado cos espazos en desuso, lugares esquecidos ou ignorados pero con presenza e expresión por se mesmos.
El libro CrystalZoo, brillantes animales salvajes traza la trayectoria de uno de los estudios de arquitectura más relevantes del panorama actual en la provincia de Alicante y abre las puertas al conocimiento de la creación arquitectónica como servicio a la sociedad para impulsar su desarrollo. A medio camino entre el análisis proyectual, la crónica de viajes y el periodismo literario este libro ofrece una perspectiva innovadora de las implicaciones de la arquitectura en la creación de nuevas dinámicas sociales gracias a un enfoque que sitúa al usuario en primer plano.
La obra reúne a un plantel de autores procedentes de diversos ámbitos de conocimiento: José Juan Barba, arquitecto y director de la revista Metalocus; Jordi Navas, periodista e historiador del Arte, y Cristina Martínez, redactora de Cultura del diario INFORMACIÓN. También participa Anatxu Zabalbeascoa, periodista, historiadora y crítica de El País, quien ha intervenido en la entrevista realizada al jefe del estudio, José Luis Campos.
Pese a que buena parte de la producción del estudio CrystalZoo se desarrolla en un ámbito territorial local, sus proyectos han sido publicados en las principales revistas de arquitectura y diseño del mundo y han recibido importantes premios y menciones (FAD, FOPA, Europan..).
Diseñada por Germinal y editada por Doble Hélice, la publicación está llamada a convertirse en un referente para estudiantes y arquitectos, pero también en un manual de buenas prácticas para administraciones locales interesadas por el poder de la arquitectura como motor del desarrollo y de la transformación social de los municipios.
Como novedad, CrystalZoo, brillantes animales salvajes desarrolla un exhaustivo trabajo de campo, a través del cual se desvela la recepción que las obras han tenido por parte de sus usuarios. En una fusión sin precedentes, el libro aúna el rigor técnico y científico del análisis disciplinar, con el reportaje literario y la crónica de viajes. Todo ello al servicio de una interpretación innovadora y radical del papel de la arquitectura como herramienta de transformación social.
CrystalZoo. Sparkling Wild Animals traces one of Alicante’s present time most relevant architectural studios and opens the doors of knowledge and architectonic creation as a society service, reinforcing its development. Halfway between the projective analysis, a travelogue and literary journalism this book offers a fresh perspective on the implications of architecture in creating new social dynamics thanks to an approach that places the user in the foreground.
This work unites an author’s roster coming from diverse knowledge fields: José Juan Barba, architect and director of the journal Matalocus; Jordi Navas, journalist and Art history scholar, and Cristina Martínez, Diario INFORMACIÓN culture journalist. Also featuring Anatxu Zabalbeascoa, journalist, historian and El País architecture critic, who has signed up the interview to José Luis Campos, chief architect of CrystalZoo studio.
Although most of CrystalZoo production is developed in a local range, its projects have been published in the main architecture and design journals of the world and have also been rewarded with major distinctions and awards (FAD, FOPA, Europan..).
Designed by Germinal and published by Doble Hélice, this title is meant to be a landmark for students and architects; furthermore it is also a handbook of good practices or manual of style for local administrations interested in architecture’s power as an agent for the development and social transformation of local communities and municipalities.
As a novelty, CrystalZoo. Sparkling Wild Animals develops an exhausting fieldwork to find out the users opinion and interaction with each one of the studied buildings. In a unique form, this book combines technical, scholar and scientific rigueur of multidisciplinary analysis with literature and travel essay, guiding us to a radical and innovative interpretation of architecture’s role as a social transformation tool.
O libro CrystalZoo, brillantes animais salvaxes traza a traxectoria dun dos estudos de arquitectura máis relevantes do panorama actual na provincia de Alicante e abre as portas ao coñecemento da creación arquitectónica como servizo á sociedade para impulsar o seu desenvolvemento. A medio camiño entre a análise proyectual, a crónica de viaxes e o periodismo literario este libro ofrece unha perspectiva innovadora das implicacións da arquitectura na creación de novas dinámicas sociais grazas a un enfoque que sitúa o usuario en primeiro plano.
A obra reúne a un criadeiro de autores procedentes de diversos ámbitos de coñecemento: José Juan Barba, arquitecto e director da revista Metalocus; Jordi Navas, xornalista e historiador da Arte, e Cristina Martínez, redactora de Cultura do diario INFORMACIÓN. Tamén participa Anatxu Zabalbeascoa, xornalista, historiadora e crítica Del país, quen interveu na entrevista realizada ao xefe do estudo, José Luis Campos.
Malia que boa parte da produción do estudo CrystalZoo se desenvolve nun ámbito territorial local, os seus proxectos foron publicados nas principais revistas de arquitectura e deseño do mundo e recibiron importantes premios e mencións (FAD, FOPA, Europan..).
Deseñada por Xerminal e editada por Dobre Hélice, a publicación está chamada a converterse nun referente para estudantes e arquitectos, pero tamén nun manual de boas prácticas para administracións locais interesadas polo poder da arquitectura como motor do desenvolvemento e da transformación social dos municipios.
Como novidade, CrystalZoo, brillantes animais salvaxes desenvolve un exhaustivo traballo de campo, a través do cal se desvela a recepción que as obras tiveron por parte dos seus usuarios. Nunha fusión sen precedentes, o libro xunta o rigor técnico e científico da análise disciplinar, coa reportaxe literaria e a crónica de viaxes. Todo iso ao servizo dunha interpretación innovadora e radical do papel da arquitectura como ferramenta de transformación social.
El reto urbano del proyecto de este Eco barrio consiste principalmente en redinamizar un área desconectada del resto de la ciudad por la presencia imponente del cementerio Parisien de Ivry. El proyecto se aborda como un auténtico proceso de cosido urbano, entre un gran conjunto de viviendas al norte del solar, y la extensión de pequeñas viviendas unifamiliares al sur.
Este trabajo minucioso pretende preservar el espíritu de las pequeñas edificaciones existentes de la zona, proponiendo a la vez una reflexión sobre la densificación y la compacidad urbana.
Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine | archikubik
El resultado del estudio de las líneas de fuerza del ámbito urbano próximo, indica la necesidad de crear una permeabilidad en el centro del conjunto y de evitar a toda costa el endurecimiento previsible de edificios de cierta altura en alienación a la calle, tal como preconiza el Plan Local de Urbanismo.
La implantación de los edificios a lo largo de la Rue Carnot, animará mediante una serie de ventanas urbanas el entorno, conectando el Eco Barrio con el cementerio y explotando a su vez el potencial de este como pulmón verde.
Tras un proceso de concertación y consulta con los servicios del Ayuntamiento, los agentes sociales y los habitantes, hemos propuesto un espacio público en el centro de la manzana, articulado en torno a una calle peatonal este/oeste y un pasaje norte/sud.
Esta intervención estructurante a escala urbana y humana, recrea al norte una conexión con el municipio limítrofe de Kremelin-Bicêtre, y religa la propuesta con los barrios del oeste de Ivry-sur-Seine. En definitiva, el dispositivo urbano que revaloriza la propuesta es el espacio público, que funciona en este proyecto como intercambiador y elemento de relación fundamental entre los diferentes edificios.
Para fomentar la cohesión social entre los habitantes nuevos y los vecinos existentes del barrio se han realizado una serie de jardines compartidos que parten desde la plaza también propuesta. Para acabar de acotar los diferentes ecosistemas que componen el proyecto se ha realizado una intervención paisajística en “pleine terre” que funciona como interface entre los espacios privados compartidos y el espacio público.
El proyecto se enmarca dentro de la asociación de proyectos urbanos PUP, ha obtenido el certificado medioambiental HQE y Qualitel HPE, BBC 2005.
Obra: Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine
Programa: 254 viviendas (116 viviendas sociales), residencia social para jóvenes trabajadores de 183 estudios, 160m2 equipamiento público, creación de una calle peatonal, una plaza y un huerto urbano.
Emplazamiento: 59 Verollot St, Ivry sur Seine, Île de France, París, Francia
Cliente: Altarea Cogedim – Expansiel Promotion – Valophis Habitat – Ville et vie
Autores: Arquitectos – ARCHIKUBIK (Carmen Santana, Marc Chalamanch, Miquel Lacasta), Paisajismo – ARCHIKUBIK y Compagnie du Paysage, Dirección de obra ejecutiva – IC21, Economista – IC21 – MEBI, Ingeniería medio ambiental- EPDC
Superficie total: 23.270m2 construidos
Coste total obra: 32,5M Euros
Superficie construida Fase 1: 5.650m2
Sello medio-ambiental HQE®
Finalización de la primera fase: 2014
Segunda fase: en construcción
Fotografía: Benoit Fougeiro + archikubik.com
[:en]
The urban challenge of the project of this Echo neighborhood consists of re-stirring into action principally an area disconnected of the rest of the city by the impressive presence of the cemetery Parisien de Ivry. The project is approached as an authentic process of urban sewing, between a great set of housings to the north of the lot, and the extension of small one-family housings in the southern part.
This meticulous work tries to preserve the spirit of the small existing buildings of the zone, proposing simultaneously a reflection on the densification and the urban compactness.
The result of the study of the lines of force of the next urban area, it indicates the need to create a permeability in the center of the set and to avoid at any expense the predictable hardening of buildings of certain height in alienation to the street, as the Local Plan of Urbanism praises.
The implantation of the buildings along the Rue Carnot, will encourage by means of a series of urban windows the environment, connecting the Echo Neighborhood with the cemetery and exploiting in turn the potential of this one as green lung.
After a process of conciliation and consultation with the services of the Town hall, the social agents and the inhabitants, we have proposed a public space in the center of the apple, articulated concerning a pedestrian street este/oeste and a passage north / south.
This structuring intervention to urban and human scale, recreates in the northern part a connection with Kremelin-Bicêtre’s bordering municipality, and re-ties the offer with the neighborhoods of Ivry-sur-Seine’s west. Definitively, the urban device that revalues the offer is the public space, which works in this project as interchanger and element of fundamental relation between the different buildings.
To promote the social cohesion between the new inhabitants and the existing neighbors of the neighborhood have carried out a series of shared gardens that divide from the square also proposed. To have to just annotated the different ecosystems that compose the project a landscape intervention has realized in “pleine terre” that works as interface between the private shared spaces and the public space.
The project places inside the association of urban projects PUP, has obtained the certificate environmental HQE and Qualitel HPE, BBC 2005.
Work: Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) in Ivry-sur-Seine
Programa: 254 Houses(116 social housings), social residence for hard-working young persons of 183 studies, 160m2 public equipment, creation of a pedestrian street, a square and an urban garden.
Location: 59 Verollot St, Ivry sur Seine, Île de France, Paris, France
Client: Altarea Cogedim – Expansiel Promotion – Valophis Habitat – Ville et vie
Authors: Architects – ARCHIKUBIK (Carmen Santana, Marc Chalamanch, Miquel Lacasta), Landscape – ARCHIKUBIK and Compagnie du Paysage, Direction of executive work – IC21, Economist – IC21 – MEBI, Environmental way engineering – EPDC
Total surface: 23.270m2 constructed
Total cost acts: 32,5M Euros
Constructed surface Phase 1: 5.650m2
Environmental stamp HQE®
Ending of the first phase: 2014
The second phase: in construction
Photography: Benoit Fougeiro + archikubik.com
[:gl]
O reto urbano do proxecto deste Eco barrio consiste principalmente en redinamizar unha área desconectada do resto da cidade pola presenza impoñente do cemiterio Parisien de Ivry. O proxecto abórdase como un auténtico proceso de costura urbana, entre un gran conxunto de vivendas ao norte do soar, e a extensión de pequenas vivendas unifamiliares ao sur.
Este traballo minucioso pretende preservar o espírito das pequenas edificacións existentes da zona, propoñendo á vez unha reflexión sobre a densificación e a compactidade urbana.
O resultado do estudo das liñas de forza do ámbito urbano próximo, indica a necesidade de crear unha permeabilidade no centro do conxunto e de evitar custe o que custe o endurecemento previsible de edificios de certa altura en alienación á rúa, tal como preconiza o Plan Local de Urbanismo.
A implantación dos edificios ao longo da Rue Carnot, animará mediante unha serie de ventás urbanas o ámbito, conectando o Eco Barrio co cemiterio e explotando á súa vez o potencial deste como pulmón verde.
Tras un proceso de concertación e consulta cos servizos do Concello, os axentes sociais e os habitantes, propuxemos un espazo público no centro da mazá, articulado en torno a unha rúa peonil este/oeste e unha pasaxe norte/sud.
Esta intervención estructurante a escala urbana e humana, recrea ao norte unha conexión co municipio limítrofe de Kremelin-Bicêtre, e religa a proposta cos barrios do oeste de Ivry-sur-Seine. En definitiva, o dispositivo urbano que revaloriza a proposta é o espazo público, que funciona neste proxecto como intercambiador e elemento de relación fundamental entre os diferentes edificios.
Para fomentar a cohesión social entre os habitantes novos e os veciños existentes do barrio realizáronse unha serie de xardíns compartidos que parten dende a praza tamén proposta. Para acabar de acoutar os diferentes ecosistemas que compoñen o proxecto realizouse unha intervención paisaxística en “pleine terre” que funciona como interface entre os espazos privados compartidos e o espazo público.
O proxecto enmárcase dentro da asociación de proxectos urbanos PUP, obtivo o certificado ambiental HQE e Qualitel HPE, BBC 2005.
Obra: Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine
Programa: 254 vivendas (116 vivendas sociais), residencia social para xoves traballadores de 183 estudios, 160m2 equipamento público, creación dunha rúa peatonal, unha praza e un horto urban.
Emprazamento: 59 Verollot St, Ivry sur Seine, Île de France, París, Francia
Cliente: Altarea Cogedim – Expansiel Promotion – Valophis Habitat – Ville et vie
Autores: Arquitectos – ARCHIKUBIK (Carmen Santana, Marc Chalamanch, Miquel Lacasta), Paisaxismo – ARCHIKUBIK e Compagnie du Paysage, Dirección de obra executiva – IC21, Economista – IC21 – MEBI, Inxeniería medio ambiental- EPDC
Superficie total: 23.270m2 construidos
Coste total obra: 32,5M Euros
Superficie construida Fase 1: 5.650m2
Selo medio-ambiental HQE®
Finalización da primeira fase: 2014
Segunda fase: en construcción
Fotografía: Benoit Fougeiro + archikubik.com
Conferencia de Aldo van Eyck. International Design Seminar (Indesem) 1987. Faculty of Architecture, TU Delft.
Aldo van Eyck (16 de marzo de 1918 en Driebergen – 14 de enero de 1999 en Loenen aan de Vecht) fue un arquitecto neerlandés. Fue hijo del poeta Pieter Nicolaas van Eyck. Aldo van Eyck vivió en Londres desde 1919 hasta 1935, época en que su padre fue enviado allí como corresponsal periodístico. Iniciaría su formación en la Real Academia de Artes Visuales de La Haya, y más tarde en la Escuela Politécnica Federal de Zúrich. Se graduó en 1942, pero permaneció en Suiza hasta el final de la Segunda Guerra Mundial, aproximándose a círculos artísticos de vanguardia en el entorno de Carola Giedion-Welcker, esposa del historiador Sigfried Giedion. En estos años se casó con su compañera de estudios Hannie van Roojen, con quien tuvo dos hijos.
En 1946 se trasladó a Ámsterdam, donde trabajó en el Departamento Municipal de Obras Públicas hasta 1951, año en que se independizó. Fue profesor en la Academia de Arquitectura de Ámsterdam de 1954 a 1958, y más tarde, profesor en la Universidad Técnica de Delft desde 1966 hasta 1984. También fue editor de la revista de arquitectura Forum, en los años 1959-1963 y 1967.
Fue miembro de los CIAM, y cofundador en 1954 del Team 10. Aldo van Eyck recorrió Europa y Norteamérica propugnando la necesidad de abandonar el funcionalismo, y atacando la falta de originalidad en la mayoría de la arquitectura moderna de post-guerra. La posición de co-editor de la revista Forum ayudó a van Eyck a publicitar las opiniones del «Team 10» en favor de un retorno al humanismo en el diseño arquitectónico.
Aldo van Eyck recibió la Medalla de Oro del RIBA en 1990.
Lecture by Aldo van Eyck. International Design Seminar (Indesem) 1987. Faculty of Architecture, TU Delft.
Aldo van Eyck (March 16, 1918 in Driebergen – on January 14, 1999 in Vecht’s Loenen aan) was a Dutch architect. He was a son of the poet Pieter Nicolaas van Eyck. Aldo van Eyck lived in London from 1919 until 1935, epoch in that his father was sent there as journalistic correspondent. It would initiate his formation in the Royal Academy of Visual Arts of The Hague, and later in Zúrich’s Technical Federal School. It graduated in 1942, but it remained in Switzerland until the end of the Second World war, coming closer artistic circles of forefront in the environment of Carola Giedion-Welcker, wife of the historian Sigfried Giedion. In these years he married his companion of studies Hannie van Roojen, the one who had two children.
In 1946 it moved to Ámsterdam, where it was employed at the Municipal Department of Public Works until 1951, year at that became free. He was a teacher in the Academy of Ámsterdam’s Architecture from 1954 to 1958, and later, teacher in Delft’s Technical University from 1966 until 1984. Also he was a publisher of the magazine of architecture Forum, in the years 1959-1963 and 1967.
He was a member of the CIAM, and co-founder in 1954 of the Team 10. Aldo van Eyck crossed Europe and North America supporting the need to leave the funcionalismo, and attacking the lack of originality in the majority of the modern architecture of postwar. The co-publisher’s position of the magazine Forum helped Eyck there are going to publicize the opinions of the » Team 10 » in favor of a return to the humanism in the architectural design.
Aldo van Eyck recibió la Medalla de Oro del RIBA en 1990.
Conferencia de Aldo van Eyck. International Design Seminar (Indesem) 1987. Faculty of Architecture, TU Delft.
Aldo van Eyck (16 de marzo de 1918 en Driebergen -14 de xaneiro de 1999 en Loenen aan de Vecht) foi un arquitecto neerlandés. Foi fillo do poeta Pieter Nicolaas van Eyck. Aldo van Eyck viviu en Londres dende 1919 ata 1935, época en que o seu pai foi enviado alí como correspondente xornalístico. Iniciaría a súa formación na Real Academia de Artes Visuais Da haia, e máis tarde na Escola Politécnica Federal de Zúrich. Graduouse en 1942, pero permaneceu en Suíza ata o final da Segunda Guerra Mundial, aproximándose a círculos artísticos de vangarda no ámbito de Carola Giedion-Welcker, esposa do historiador Sigfried Giedion. Nestes anos casouse coa súa compañeira de estudos Hannie van Roojen, con quen tivo dous fillos.
En 1946 trasladouse a Ámsterdam, onde traballou no Departamento Municipal de Obras Públicas ata 1951, ano en que se independendizou. Foi profesor na Academia de Arquitectura de Ámsterdam de 1954 a 1958, e máis tarde, profesor na Universidade Técnica de Delft dende 1966 ata 1984. Tamén foi editor da revista de arquitectura Forum, nos anos 1959-1963 e 1967.
Foi membro dos CIAM, e cofundador en 1954 do Team 10. Aldo van Eyck percorreu Europa e Norteamérica propugnando a necesidade de abandonar o funcionalismo, e atacando a falta de orixinalidade na maioría da arquitectura moderna de post-guerra. A posición de co-editor da revista Forum axudou a van Eyck a publicitar as opinións do «Team 10» en favor dun retorno ao humanismo no deseño arquitectónico.
Aldo van Eyck recibiu a Medalla de Ouro do RIBA en 1990.
IE School of Architecture and Design convoca el segundo PREMIO IE ARCHITECTURE+ para jóvenes arquitectos, en busca de los mejores jóvenes talentos de la arquitectura a nivel internacional, para invitarlos a formar parte de la próxima edición del programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments o el IE Master in Architectural Management and Design cuyo inicio tendrá lugar en febrero de 2016.
Podrán optar al PREMIO IE ARCHITECTURE+ todos los jóvenes graduados en el campo de la arquitectura a nivel internacional entre 2013-2015, cuya calificación final se encuentre entre el 15% de las mejores de su clase.
Los autores de los proyectos ganadores serán admitidos en el programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments o IE Master in Architectural Management and Design para el año académico 2016-17 y obtendrán una beca en las matrículas.
IE School of Architecture and Design
IE School of Architecture and Design redefine las fronteras de la formación tradicional en el campo de la arquitectura. Con un marcado espíritu emprendedor y en un entorno internacional, nuestra escuela une dos mundos que tradicionalmente han estado separados, el académico y el profesional.
IE da la bienvenida a todos aquellos jóvenes arquitectos que deseen afrontar nuevos retos y aspiren a convertirse en líderes del dinámico mundo de la arquitectura y el diseño.
IE Master in Architectural Management and Design
El IE Master in Architectural Management and Design es un programa orientado a cerrar la brecha existente entre el diseño avanzado y el mundo empresarial en el campo de la arquitectura. Gracias a la combinación única de formación en gestión y diseño avanzado, el IE Master in Architectural Management and Design aporta un conocimiento más a fondo de la relación entre la gestión empresarial y el diseño arquitectónico. El curso no se centra solamente en la empresa, puesto que ha sido específicamente diseñado y desarrollado para profesionales con conocimientos de principios arquitectónicos teóricos y prácticos que desean aprender y aplicar la lógica empresarial en este campo. Al final del curso, los alumnos habrán adquirido todos los conocimientos empresariales y de gestión necesarios para actividades profesionales relacionadas con el diseño.
IE School of Architecture and Design convoca o segundo PREMIO IE ARCHITECTURE+ para novos arquitectos, en busca dos mellores novos talentos da arquitectura a nivel internacional, para invitalos a formar parte da próxima edición do programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments ou o IE Máster in Architectural Management and Design cuxo inicio terá lugar en febreiro de 2016.
Poderán optar ao PREMIO IE ARCHITECTURE+ todos os mozos graduados no campo da arquitectura a nivel internacional entre 2013-2015, cuxa cualificación final se encontre entre o 15% das mellores da súa clase.
Os autores dos proxectos gañadores serán admitidos no programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments ou IE Máster in Architectural Management and Design para o ano académico 2016-17 e obterán unha bolsa nas matrículas.
IE School of Architecture and Design
IE School of Architecture and Design redefine as fronteiras da formación tradicional no campo da arquitectura. Cun marcado espírito emprendedor e nun ámbito internacional, a nosa escola une dous mundos que tradicionalmente estiveron separados, o académico e o profesional.
IE dá a benvida a todos aqueles novos arquitectos que desexen afrontar novos retos e aspiren a converterse en líderes do dinámico mundo da arquitectura e o deseño.
IE Master in Architectural Management and Design
O IE Máster in Architectural Management and Design é un programa orientado a pechar a brecha existente entre o deseño avanzado e o mundo empresarial no campo da arquitectura. Grazas á combinación única de formación en xestión e deseño avanzado, o IE Máster in Architectural Management and Design achega un coñecemento máis a fondo da relación entre a xestión empresarial e o deseño arquitectónico. O curso non se centra soamente na empresa, posto que foi especificamente deseñado e desenvolvido para profesionais con coñecementos de principios arquitectónicos teóricos e prácticos que desexan aprender e aplicar a lóxica empresarial neste campo. Ao final do curso, os alumnos terán adquirido todos os coñecementos empresariais e de xestión necesarios para actividades profesionais relacionadas co deseño.
IE School of Architecture and Design announces its second IE ARCHITECTURE+ PRIZE for young architects, seeking to attract top architecture talents from around the world and invite them to take part in the IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments or the IE Master in Architectural Management and Design starting next February 2016.
All young architects graduated in the field of architecture between 2013 and 2015 and who were ranked top 15% of their class are eligible to win the IE ARCHITECTURE+ PRIZE.
The winning entries will be awarded admittance to IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments or IE Master in Architectural Management and Design for the 2016-2017 academic year and a scholarships towards the program tuition fees.
IE School of Architecture and Design
IE School of Architecture and Design is one of the leading architecture schools in Europe. Through its unique combination of design, innovation and management, IE School of Architecture & Design expands the boundaries of traditional architectural education. IE welcomes students who seek challenges and aspire to become leaders in the dynamic world of architecture and design.
IE Master in Architectural Management and Design
The Master in Architectural Management and Design combines management with advanced design studies. Participants will explore the relationship between architecture and management with top business professors and leading design professionals.
IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments
The Master in Design for Work, Retail and Learning Environments is a forward thinking post-professional program that not only examines the profound changes occurring in environments for work, retail and learning, but also explores the tools and knowledge needed to innovatively design these spaces for the future. The IE Master in Design Work Retail and Learning Environments is a pioneering program as it stretches across traditional boundaries based on analyses, skills and strategies for understanding and proposing creative ideas for changing environments.
The program focuses on three types of space- the work space, retail and learning environments- that are most important for our everyday lives and which are the three realms where the most dramatic changes are occurring in terms of concepts, technology and cutting-edge innovation.
En pleno s.XXI nuestra sociedad intenta adaptarse a la veloz transformación de los modelos imperantes actuales, que son antagónicos a los que predominaron en el siglo pasado. La sociedad se halla inmersa en una transición hacia un nuevo paradigma que ya se venía gestando desde la Guerra Fría, transición que estamos experimentando como un período de intensos acontecimientos que ya han cambiado nuestra visión del mundo, y hacen que nos replanteemos nuestro compromiso social y político, a la vez que nos permiten ampliar el ámbito cultural y del conocimiento en este entorno de desconcierto. En tanto se generan nuevas oportunidades económicas a partir del desarrollo tecnológico, que es capaz de traspasar lo que hasta hace poco se consideraban fronteras infranqueables. En pocas décadas hemos vivido las oportunidades y las crisis de este cambio, y hemos empezado a desarrollar nuevas estructuras de interacción gracias a una sociedad con potencialidades globales. Nos encontramos enfrascados en un presente de cambio constante, con un futuro que es difícilmente descifrable, y donde el devenir tecno-informacional está construyendo una sociedad global.
Estas transformaciones afectan a cada ciudadano en su ámbito de vida, del más privado al más público, y disipan las fronteras existentes entre ellos, con lo cual ponen en crisis las bases de construcción social que la sociedad industrial había establecido. Se está reformulando la manera de relacionarnos mientras reconfiguramos cómo aprender, trabajar e interactuar en una sociedad en permanente transformación. Estos cambios nos obligan a replantear también los espacios físicos existentes para adaptarlos a una realidad cambiante, dinámica e indefinida. Nos encontramos delante de una gran oportunidad para repensar nuestros espacios de relación, los espacios públicos y privados, de ocio y de trabajo, con la gran responsabilidad como arquitectos y urbanistas de dar respuesta a cambios paradigmáticos dentro de un nuevo contexto. Esta nueva contextualización sólo la podemos llevar a cabo si realmente entendemos el origen del paradigma en el que estamos inmersos, y la forma en que la sociedad está transformando sus arcaicas estructuras sociales, económicas, políticas y culturales; sociedad que se encuentra en pleno desarrollo de la denominada “Sociedad Red”1 (y con ella una sociedad global).
Este cambio estructural se empezó a originar en la década de los setenta con la aparición, al mismo tiempo, de tres procesos independientes:
1. La transformación de la organización social por la crisis y la restructuración del industrialismo.
2. Los cambios sociales dentro de dicha estructura con la aparición de movimientos sociales y culturales alternativos.
3. El paradigma tecnológico desarrollado alrededor de las tecnologías de la información y la comunicación, denominado “Informacionalismo”.
Fue la oportunidad histórica del Informacionalismo la que permitió aprovechar la afortunada coincidencia de factores económicos, sociales, políticos y culturales para generar y expandir nuevas formas de organización social, génesis de la Sociedad Red.
El origen de esta Sociedad Red coincide con el momento en que el industrialismo encuentra sus límites de crecimiento de productividad y busca cómo manejar el potencial liberado por las tecnologías de la información y la comunicación. Con ello empiezan a surgir alternativas a la idea de una técnica que tiene que ir ligada a la organización, a la noción de una división del trabajo marcada por la economía política, y al principio de que el pensamiento tiene que ser mecanizado. En esta década, 1970, se comienza a cuestionar una producción basada en la gestión científica de la jerarquía de funciones como principio estructural, con la certeza única de la enumeración como idea de partida. Es entonces cuando el paradigma imperante hasta el tercer cuarto del s.XX, el industrialismo, con sus dos modelos antagónicos de producción asociados (el capitalismo basado en el modelo Keynesiano y el estatismo asentado en el control de la información y acaparamiento de tecnología en el complejo militar del bloque comunista), entra en crisis y busca la forma de reestructurarse y aprovechar su transformación para encontrar un nuevo posicionamiento geopolítico, que crecerá alrededor de las utopías de la comunicación universal y de una sociedad descentralizada gracias a los avances de la redes de comunicación2.
Al mismo tiempo, en este período surgieron movimientos sociales y culturales alternativos a los oficiales orientados a la transformación de la sociedad, con valores de libertad y autonomía personal, y que pretendían ser la contrapropuesta a las instituciones imperantes de la sociedad, tales como la iglesia, la familia, el Estado, y el poder empresarial y económico. Estos movimientos culturales y sociales desarrollaron proyectos alternativos con valores emergentes, que en sus inicios se materializaron en protestas como las de Free Speech Movement (FSM Berkeley, 1964) o el Mayo del 1968 en París, y que originaron numerosos movimientos, entre los que destacan el feminismo y el ecologismo. Estos proyectos alternativos abrieron el pensamiento hacia un individuo polivalente, educado de una forma integral y con un futuro de reconciliación del trabajo con el tiempo personal, en una sociedad que se iba convirtiendo cada vez más global e inmersa en un presente continuo interconectado.
Uno de los factores más determinantes en esta transformación social lo encontramos en el desarrollo y en la generación de energía durante la Revolución Industrial. Una generación energética que posibilitó que la humanidad aumentara su poder frente a la naturaleza, hasta llegar a convertirla en la condición indispensable para su propia existencia. Es esta energía la que permitió el enorme avance tecnológico que llevó a la aparición del paradigma tecnológico del Informacionalismo1, que construido en torno a las tecnologías digitales de la información y la comunicación, no hace desaparecer el industrialismo, sino que lo incorpora en la era de la información.
¿Hasta qué punto la importancia de la información en nuestra sociedad es novedosa?
Se considera que hemos llegado a la era de la Sociedad de la Información, pero la información en toda la historia de la humanidad -tanto para las personas como para las instituciones con acceso a ella- ha sido gestionada para dar valor y llegar así a conseguir sus propósitos a través del conocimiento. Bajo este prisma resulta confuso hablar de estar viviendo en la Sociedad de la Información, a pesar de ser un término que es utilizado como marco conceptual para definir nuestra sociedad. Al respecto, Manuel Castells2 lo llega a considerar como un error empírico y teórico, una denominación surgida de la extrapolación tecnológica de la sociedad industrial en la cultura occidental. Todas las sociedades a lo largo de la historia han utilizado la información y el conocimiento -innato en la condición humana y en su evolución- como factor indispensable para la obtención de poder, productividad, riqueza y significado. En este contexto también se tiene que tener en cuenta que el conocimiento a lo largo de la historia ha tenido una relatividad histórica.
Desde este punto de vista, podríamos decir que cuando hablamos de la Sociedad de la Información aludimos más bien a una característica transversal de las sociedades a lo largo de la historia, pero alrededor de los siglos XVII y XVIII podemos empezar a encontrar un cambio importante en la idea de una sociedad basada en la información. Este es el momento en que se instauran las matemáticas como modelo de razonamiento y de acción útil, y cuando se incorpora el código genético de un nuevo proyecto de sociedad, la mística de los números antes que la de la lengua o la cultura como noción de información. Es entonces cuando lo numerable y mensurable se convierte en el prototipo del discurso de la verdad. No obstante, no es hasta la Revolución Francesa que la noción del valor del conocimiento se convirtió en el rasero que marcaría el ideal de igualdad ciudadana y de los valores de universalismo, el cual ha ido evolucionando hasta nuestros días1.
La diferencia esencial que convierte a la información y al conocimiento en la base de este nuevo Paradigma Informacional se encuentra en su poder inherente, en su capacidad para convertirse en una nueva forma de desarrollo. Ahora la información se sitúa en el centro de las fuentes de productividad y aprovecha la interacción, la flexibilidad, la capacidad de recombinarse y superarse que proporcionan las nuevas tecnologías para mejorar la generación de conocimiento. Es el movimiento de la información el que refunda esta nueva sociedad. Una información mucho más veloz que el movimiento físico sobre el que se construyó la sociedad industrial. Un industrialismo que se organizó en torno al crecimiento económico, estructurando su actuación alrededor de la producción en masa. Mientras, el Informacionalismo acumula un conocimiento auto expansivo cada vez más voluminoso, complejo y veloz -con una rápida capacidad de procesamiento-, gracias al uso y a la expansión de las Tecnologías de la Información y el Conocimiento (TIC).
El Informacionalismo, con el soporte imprescindible para su evolución de las TIC, se ha situado en el eje del desarrollo y la productividad. Una productividad donde la materialidad de la sociedad industrial se evapora para digitalizarse, sin entender de límites. Una realidad digital tan palpable como la propia realidad material, y tan real que como arquitectos tenemos que saber adaptarnos a ella para encontrar los mecanismos que conviertan nuestros conocimientos en herramientas para la construcción de esta nueva sociedad.
El Paradigma Informacional está transformando todos los ámbitos de nuestra sociedad, convirtiéndolos en oportunidades únicas para repensarlos y para repensarnos.
Marc Chalamanch · Arquitecto
Barcelona. Junio 2015
In plenary session s. The XXIst our company tries to adapt to the fast transformation of the commanding current models, who are antagonistic over those that they predominated in last century. The company is situated immersed in a transition towards a new paradigm that already one was coming preparing from the Cold War, transition that we are experiencing as a period of intense events that already have changed our vision of the world, and they do that we rethink our social and political commitment, simultaneously that allow us to extend the cultural area and of the knowledge in this environment of confusion. While new economic opportunities are generated from the technological development, which is capable of penetrating what even it makes small they were considered to be impassable borders. In a few decades we have lived through the opportunities and the crises of this change, and have started developing new structures of interaction thanks to a company with global potentials. We are bottled in a present of constant change, with a future that is difficultly decipherable, and where to develop tecno-informacional is constructing a global company.
These transformations affect every citizen in his area of life, of most deprived to the most public, and remove the existing borders between them, with which they put in crisis the bases of social construction that the industrial company had established. The way of relating is re-formulated while we re-form how to learn, to work and to interact in a company in permanent transformation. These changes force us to restate also the physical existing spaces to adapt them to a changeable, dynamic and indefinite reality. We are in front of a great opportunity to rethink our spaces of relation, the public and private spaces, of leisure and of work, with the great responsibility as architects and town planners of giving response to paradigmatic changes inside a new context. This new contextualización only we can carry out her if really we understand the origin of the paradigm in which we are immersed, and the form into which the company is transforming his archaic social, economic, political and cultural structures; company that one finds in full development of called “Company Network”1 (and with her a global company).
This structural change was started originating in the decade of the seventies by the appearance, at the same time, of three independent processes:
1. The transformation of the social organization for the crisis and the restructuring of the industrialism.
2. The social changes inside the above mentioned structure with the appearance of social and cultural alternative movements.
3. The technological paradigm developed about the technologies of the information and the communication, named “Informationalism”.
It was the historical opportunity of the Informacionalismo the one that allowed to take advantage of the lucky coincidence of economic, social, political and cultural factors to generate and to expand new forms of social organization, genesis of the Company Network.
The origin of this Company Network coincides with the moment with that the industrialism finds his limits of growth of productivity and searches how to handle the potential liberated by the technologies of the information and the communication. With it alternatives start arising to the idea of a technology that has to go tied to the organization, to the notion of a division of the work marked by the political economy, and initially of that the thought has to be mechanized. In this decade, 1970, one begins to question a production based on the scientific management of the hierarchy of functions as structural beginning, with the only certainty of the enumeration as idea of item.It is at the time when the commanding paradigm up to the third quarter of s. The XXth, the industrialism, with his two antagonistic models of production associated (the capitalism based on the model Keynesiano and the statism seated in the control of the information and hoarding technology in the military complex of the communist block), enters crisis and looks for the way of restructuring and taking advantage of his transformation to find a new geopolitical positioning, which will grow about the Utopias of the universal communication and of a company decentralized thanks to the advances of the redes of comunications2.
At the same time, in this period there arose social and cultural alternative movements to the officials orientated to the transformation of the company, with values of freedom and personal autonomy, and that were trying to be the counterproposal to the commanding institutions of the company, such as the church, the family, the State, and the managerial and economic power. These cultural and social movements developed alternative projects with emergent values, which in his beginnings materialized in protests as those of Free Speech Movement (FSM Berkeley, 1964) or the May, 1968 in Paris, and that originated numerous movements, between which the feminism and the ecologism stand out. These alternative projects opened the thought towards a polyvalent, polite individual of an integral form and with a future of reconciliation of the work with the personal time, in a company that was turning increasingly global and immersed into a constant interconnected present.
One of the most determinant factors in this social transformation we find it in the development and in the generation of energy during the Industrial Revolution. An energetic generation who made possible that the humanity was increasing his power opposite to the nature, up to managing to turn her into the indispensable condition for his own existence. It is this energy the one that allowed the enormous technological advance that led to the appearance of the technological paradigm of the Informacionalismo1, which constructed concerning the digital technologies of the information and the communication, does not make eliminate the industrialism, but it incorporates it in the age of the information.
Up to what point is the importance of the information in our company new?
It thinks that we have come to the age of the Company of the Information, but the information in the whole history of the humanity – both for the persons and for the institutions with access to she – has been managed to give value and to manage to obtain this way his intentions across the knowledge. Under this prism it turns out to be confused to speak of being living in the Company of the Information, in spite of being a term that is used as conceptual frame to define our company. In the matter, Manuel Castells1 manages to consider it to be an empirical and theoretical mistake, a name arisen from the technological extrapolation of the industrial company in the western culture. All the companies along the history have used the information and the knowledge – innately in the human condition and in his evolution – as indispensable factor for the obtaining of power, productivity, wealth and meaning. In this context also there has to be born in mind that the knowledge along the history has had a historical relativity.
From this point of view, we might say that when we speak about the Company of the Information we allude rather to a transverse characteristic of the companies along the history, but about the XVIIth and XVIIIth century we can start finding an important change in the idea of a company based on the information. This one is the moment in which the mathematics are restored as model of reasoning and of useful action, and when there joins the genetic code of a new project of company, the mysticism of the numbers before that that of the language or the culture like notion of information. It is at the time when the denumerable and measurable thing turns into the prototype of the speech of the truth. Nevertheless, it is not up to the French Revolution that the notion of the value of the knowledge turned into the rasero that would mark the ideal one of civil equality and of the values of universalismo, which has been evolving even ours days2.
The essential difference that it converts to the information and to the knowledge in the base of this new Paradigm Informacional he is in his inherent power, in his aptitude to turn into a new form of development. Now the information places in the center of the sources of productivity and takes advantage of the interaction, the flexibility, the capacity of recombinarse and to excel itself that they provide the new technologies to improve the generation of knowledge. It is the movement of the information the one that re-founds this new company.
The Informacionalismo, with the indispensable support for his evolution of the TIC, has placed in the axis of the development and the productivity. A productivity where the materiality of the industrial company evaporates to be digitized, without dealing on limits. A digital reality as palpable as the own reality material, and so royal that as architects we have that to be able to adapt to her to find the mechanisms that turn our knowledge into tools for the construction of this new company. An information much faster than the physical movement about the one that constructed the industrial company himself. An industrialism that one organized concerning the economic growth, structuring his action about the production in mass. While, the Informacionalismo accumulates a knowledge expansive car increasingly voluminous, complex and fastly – with a rapid capacity of processing-, thanks to the use and the expansion of the Technologies of the Information and the Knowledge (TIC).
The Paradigm Informacional is transforming all the areas of our company, turning them into the only opportunities to rethink them and to rethink ourselves.
En pleno s.XXI a nosa sociedade intenta adaptarse á veloz transformación dos modelos imperantes actuais, que son antagónicos aos que predominaron no século pasado. A sociedade áchase inmersa nunha transición cara a un novo paradigma que xa se viña xerando dende a Guerra Fría, transición que estamos a experimentar como un período de intensos acontecementos que xa cambiaron a nosa visión do mundo, e fan que nos reformulemos o noso compromiso social e político, á vez que nos permiten ampliar o ámbito cultural e do coñecemento neste ámbito de desconcerto. En tanto xéranse novas oportunidades económicas a partir do desenvolvemento tecnolóxico, que é capaz de traspasar o que ata hai pouco se consideraban fronteiras infranqueables. En poucas décadas vivimos as oportunidades e as crises deste cambio, e empezamos a desenvolver novas estruturas de interacción grazas a unha sociedade con potencialidades globais. Encontrámonos enfrascados nun presente de cambio constante, cun futuro que é dificilmente descifrable, e onde o devir tecno-informacional está a construír unha sociedade global.
Estas transformacións afectan a cada cidadán no seu ámbito de vida, do máis privado ao máis público, e disipan as fronteiras existentes entre eles, co cal poñen en crise as bases de construción social que a sociedade industrial establecera. Estase a reformular o xeito de relacionarnos mentres reconfigurar como aprender, traballar e interactuar nunha sociedade en permanente transformación. Estes cambios obrígannos a reformular tamén os espazos físicos existentes para adaptalos a unha realidade cambiante, dinámica e indefinida. Encontrámonos diante dunha grande oportunidade para repensar os nosos espazos de relación, os espazos públicos e privados, de ocio e de traballo, coa gran responsabilidade como arquitectos e urbanistas de dar resposta a cambios paradigmáticos dentro dun novo contexto. Esta nova contextualización só a podemos levar a cabo se realmente entendemos a orixe do paradigma no que estamos inmersos, e a forma en que a sociedade está a transformar as súas arcaicas estruturas sociais, económicas, políticas e culturais; sociedade que se encontra en pleno desenvolvemento da denominada “Sociedade Rede”1 (e con ela unha sociedade global).
Este cambio estrutural empezouse a orixinar na década dos setenta coa aparición, ao mesmo tempo, de tres procesos independentes:
1. A transformación da organización social pola crise e a restructuración do industrialismo.
2. Os cambios sociais dentro da devandita estrutura coa aparición de movementos sociais e culturais alternativos.
3. O paradigma tecnolóxico desenvolvido arredor das tecnoloxías da información e a comunicación, denominado «Informacionalismo».
Foi a oportunidade histórica do Informacionalismo a que permitiu aproveitar a afortunada coincidencia de factores económicos, sociais, políticos e culturais para xerar e expandir novas formas de organización social, xénese da Sociedade Rede.
A orixe desta Sociedade Rede coincide co momento en que o industrialismo encontra os seus límites de crecemento de produtividade e busca como manexar o potencial liberado polas tecnoloxías da información e a comunicación. Con iso empezan a xurdir alternativas á idea dunha técnica que ten que ir ligada á organización, á noción dunha división do traballo marcada pola economía política, e ao principio da cal o pensamento ten que ser mecanizado. Nesta década, 1970, comézase a cuestionar unha produción baseada na xestión científica da xerarquía de funcións como principio estrutural, coa certeza única da enumeración como idea de partida. É entón cando o paradigma imperante ata o terceiro cuarto do s.XX, o industrialismo, cos seus dous modelos antagónicos de produción asociados (o capitalismo baseado no modelo Keynesiano e o estatismo asentado no control da información e acaparamento de tecnoloxía no complexo militar do bloque comunista), entra en crise e busca a forma de reestruturarse e aproveitar a súa transformación para encontrar un novo posicionamento xeopolítico, que crecerá arredor das utopías da comunicación universal e dunha sociedade descentralizada grazas aos avances da redes de comunicacións2.
Ao mesmo tempo, neste período xurdiron movementos sociais e culturais alternativos aos oficiais orientados á transformación da sociedade, con valores de liberdade e autonomía persoal, e que pretendían ser a contraproposta ás institucións imperantes da sociedade, tales como a igrexa, a familia, o Estado, e o poder empresarial e económico. Estes movementos culturais e sociais desenvolveron proxectos alternativos con valores emerxentes, que nos seus inicios se materializaron en protestas como as de Free Speech Movement (FSM Berkeley, 1964) ou o Maio do 1968 en París, e que orixinaron numerosos movementos, entre os que destacan o feminismo e o ecoloxismo. Estes proxectos alternativos abriron o pensamento cara a un individuo polivalente, educado dunha forma integral e cun futuro de reconciliación do traballo co tempo persoal, nunha sociedade que se ía convertendo cada vez máis global e inmersa nun presente continuo interconectado.
Un dos factores máis determinantes nesta transformación social encontrámolo no desenvolvemento e na xeración de enerxía durante a Revolución Industrial. Unha xeración enerxética que posibilitou que a humanidade aumentase o seu poder fronte á natureza, ata chegar a convertela na condición indispensable para a súa propia existencia. É esta enerxía a que permitiu o enorme avance tecnolóxico que levou á aparición do paradigma tecnolóxico do Informacionalismo1, que construído en torno ás tecnoloxías dixitais da información e a comunicación, non fai desaparecer o industrialismo, senón que o incorpora na era da información.
Ata que punto a importancia da información na nosa sociedade é novidosa?
Considérase que chegamos á era da Sociedade da Información, pero a información en toda a historia da humanidade -tanto para as persoas coma para as institucións con acceso a ela- foi xestionada para dar valor e chegar así a conseguir os seus propósitos a través do coñecemento. Baixo este prisma resulta confuso falar de estar a vivir na Sociedade da Información, a pesar de ser un termo que é utilizado como marco conceptual para definir a nosa sociedade. Ao respecto, Manuel Castells1 chégao a considerar como un erro empírico e teórico, unha denominación xurdida da extrapolación tecnolóxica da sociedade industrial na cultura occidental. Todas as sociedades ao longo da historia utilizaron a información e o coñecemento -innato na condición humana e na súa evolución- como factor indispensable para a obtención de poder, produtividade, riqueza e significado. Neste contexto tamén se ten que ter en conta que o coñecemento ao longo da historia tivo unha relatividade histórica.
Dende este punto de vista, poderiamos dicir que cando falamos da Sociedade da Información aludimos máis ben a unha característica transversal das sociedades ao longo da historia, pero arredor dos séculos XVII e XVIII podemos empezar a encontrar un cambio importante na idea dunha sociedade baseada na información. Este é o momento en que se instauran as matemáticas como modelo de razoamento e de acción útil, e cando se incorpora o código xenético dun novo proxecto de sociedade, a mística dos números antes que a da lingua ou a cultura como noción de información. É entón cando o numerable e mensurable se converte no prototipo do discurso da verdade. Non obstante, non é ata a Revolución Francesa que a noción do valor do coñecemento se converteu na rapadoira que marcaría o ideal de igualdade cidadá e dos valores de universalismo, o cal foi evolucionando ata os nosos días2.
A diferenza esencial que converte á información e ao coñecemento na base deste novo Paradigma Informacional encóntrase no seu poder inherente, na súa capacidade para converterse nunha nova forma de desenvolvemento. Agora a información sitúase no centro das fontes de produtividade e aproveita a interacción, a flexibilidade, a capacidade de recombinarse e superarse que proporcionan as novas tecnoloxías para mellorar a xeración de coñecemento. É o movemento da información que refunda esta nova sociedade. Unha información moito máis veloz que o movemento físico sobre o que se construíu a sociedade industrial. Un industrialismo que se organizou en torno ao crecemento económico, estruturando a súa actuación arredor da produción en masa. Mentres, o Informacionalismo acumula un coñecemento auto expansivo cada vez máis voluminoso, complexo e veloz -cunha rápida capacidade de procesamento-, grazas ao uso e á expansión das Tecnoloxías da Información e o Coñecemento (TIC).
O Informacionalismo, co soporte imprescindible para a súa evolución das TIC, situouse no eixe do desenvolvemento e a produtividade. Unha produtividade onde a materialidade da sociedade industrial se evapora para dixitalizarse, sen entender de límites. Unha realidade dixital tan palpable como a propia realidade material, e tan real que como arquitectos temos que saber adaptarnos a ela para encontrar os mecanismos que convertan os nosos coñecementos en ferramentas para a construción desta nova sociedade.
O Paradigma Informacional está a transformar todos os ámbitos da nosa sociedade, converténdoos en oportunidades únicas para repensalos e para repensarnos.
Nuevo Colegio de Arquitectos, patio. Gonzalo Moure, arquitecto
El Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid ha abandonado su sede tradicional de la calle de Barquillo, como es bien sabido, y ha pasado a ocupar el nuevo edificio de la calle de Hortaleza, en el solar de lo que fueron en el pasado las Escuelas Pías de San Antón. Ello después de un concurso, ganado por el arquitecto Gonzalo Moure, que realizó la obra y la finalizó en 2012.
El edificio surgió de un acuerdo con el municipio, a quien pertenece en realidad, teniendo el Colegio de Arquitectos una concesión por 70 años. El conjunto consta del Colegio y de algunas partes construidas por acuerdo y directamente para el municipio, como es una Escuela de Música, una Escuela Infantil y una piscina municipal. No podemos saber ahora –ni lo sabremos nunca, pues pasaremos en su momento a criar malvas- si el Colegio de Arquitectos ha hecho bien o mal en este acuerdo. No son buenos tiempos para los Colegios profesionales, y mucho menos para el nuestro, pero aventurar su futuro al plazo que sea es sencillamente imposible.
En el sentido urbano, creo que la realización del nuevo Colegio de Arquitectos ha sido una buenísima operación, pues ha transformado una siniestra ruina del casco antiguo, y un siniestro lugar, en un edificio y un lugar resplandecientes. Esta zona de la ciudad, la calle de Hortaleza, es uno de los sectores centrales madrileños todavía fuertemente degradados, en cuanto a su aspecto y su conservación, por lo que la transformación que el Colegio ha supuesto ha beneficiado al sector de forma extraordinaria. El Colegio refuerza la calidad de la ciudad y de su casco antiguo al afianzarse en el centro y no huir a la periferia. El cambio en la imagen de la calle trasmite la calidad de la renovación en forma elocuente.
Arquitectónicamente hablando, se trata en realidad de un edificio de nueva planta, pues de las antiguas Escuelas Pías sólo quedaba una fachada, de composición muy simple, y cuyo tratamiento material y de cierre también ha necesitado ser nuevo. La imagen urbana es, pues, más o menos la misma, si exceptuamos el notable cambio que supone pasar del abandono y la suciedad a las superficies nuevas y a la limpieza.
El conjunto realizado por Gonzalo Moure ha tenido, a mi entender, dos características positivas principales. La más básica e importante, la de tratarse de la ordenación de un conjunto en torno a un gran patio; esto es, un asentamiento tradicional que revela su vigencia moderna y que mejora la tradición convencional al realizarse mediante una arquitectura abierta y transparente tanto a la circulación como a los usos. Ver el Colegio desde fuera es sentir y en gran parte ver el gran patio jardín interior, y estar dentro es también gozar de la relación matizada e inmediata con el espacio urbano. Madrid, una ciudad de patios, casi siempre convencionalmente ocultos, enseña así esa condición sureña y mediterránea que su posición geográfica tiende a no revelar, y en el nuevo Colegio se ha hecho mediante una interpretación que ha unido armónicamente antiguo y moderno, y que honra así a la institución colectiva de los arquitectos, y muy concretamente al proyectista, por haber sido capaces de llevarla a cabo.
La otra buena característica es estilística. Se trata de que, en nuestros eclécticos y figurativamente tontos tiempos, alguien decida lúcidamente seguir siendo moderno –moderno de los maestros-, esto es, seguir la tradición racionalista, muy concretamente miesiana, y sacarle partido estilístico a esa tendencia, cuyos logros formales no están agotados, aunque sean conocidos. El edificio opone así su modernidad literal a los valores formales del casco antiguo, y obtiene gran éxito en ello, pues el racionalismo no es otra cosa –desde hace mucho tiempo- que un nuevo clasicismo.
Un matiz importante de esta posición moderna es el valor que el edificio ha dado a la construcción material y muy concretamente a la estructura. Como edificio moderno y de tradición miesiana, la estructura resistente toma un valor muy intenso, pasando a ser en el interior el material figurativo más intenso, casi único.
La operación, pues, es excelente, al menos desde un punto de vista abstracto; esto es, arquitectónico y urbano. Deseamos al Colegio, en primer lugar -al haber sido quien se ha arriesgado y financiado la operación- y al Ayuntamiento y a la propia ciudad, un éxito también completo desde el punto de vista concreto del equipamiento y el servicio ciudadano.
Detalle de la Prolongación de la Castellana, de Ezquiaga y Ábalos
La prolongación de la Castellana es la operación urbana más importante proyectada por el municipio. Con unos esquemas urbanos no demasiado convincentes y procedentes del arquitecto Ricardo Bofill, primero, y hace ya años, y con un diseño nuevo realizado por el equipo formado por José María Ezquiaga e Iñaqui Ábalos, hace poco tiempo, el importantísimo eje de la capital pretende prolongarse más allá de su hoy precario final en el aparatoso nudo de tráfico que a la altura del Hospital de «la Paz» conecta la calle con la M-30 y con las carreteras de Colmenar y de Burgos.
La primera virtud de esta importante prolongación, si llegara a hacerse, sería precisamente la de destruir este estúpido final de la avenida, hoy insensatamente confiado a una tonta y fea solución ingenieril del tránsito rodado en vez de a un diseño de carácter urbano. La entrega de la ciudad a los ingenieros y a las empresas de obras públicas, que han sacado con ello pingües beneficios, es una de las principales y más siniestras características de la gestión municipal madrileña, que ha conseguido así, modernamente, la ciudad más plagada de túneles y de errores urbanísticos de carácter ingenieril.
Por otro lado, el diseño proyectado por el equipo de Ezquiaga y Ábalos supera con creces, como era lógico esperar, tanto la posición del limitado proyectista catalán como la de los ingenieros y empresas de obras públicas, presentando soluciones mucho más atractivas. Han sido soluciones muy concretas, incluso desde el punto de vista arquitectónico, y figurativamente interesantes. La duda que nos asalta al contemplarlas resulta evidente: ¿resistirá la ciudad, sin mucha merma de la calidad prometida, las arquitecturas reales que en su día aparezcan allí cuando este anteproyecto se convierta simplemente en ordenanzas? Se dirá que es lo que pasa siempre con cualquiera que sea el planeamiento urbanístico, y se estará así cerca de la verdad, desde luego, lo que no le quita un ápice de importancia a este asunto. Dada, sobre todo, la condición ordinaria y poco cualificada de la arquitectura profesional y comercial contemporánea.
Pero ésta sigue siendo una cuestión «abstracta», dicho esto en el sentido que se ha empleado antes; esto es, correspondiente a la arquitectura y a la imagen y la forma de la ciudad. Hablando de cosas más concretas, esto es, del funcionamiento de la ciudad misma, hay otra importante duda que nos asalta cuando pensamos en la prolongación de la Castellana.
Si se compara el Paseo de Recoletos y el de la Castellana con la Avenida Diagonal de Barcelona, por ejemplo, calle similar en aquella ciudad, se recordará como esta última es de una vida urbana más intensa, tiene más comercios, más actividad, más vitalidad general y más atractivo para el viandante. Quizá sea ello porque la Diagonal barcelonesa corta directamente el ensanche, lo que en Madrid no es ya tan exacto.
Pero si vamos en Madrid a lo que se conoce como la prolongación de la Castellana, desde los Nuevos Ministerios, recordaremos con facilidad que la vida urbana de esta calle es más que precaria, si se descuenta su condición de vía de tránsito privado y público. Los comercios son escasos y la vitalidad ínfima. Y si se va más allá de la plaza de Castilla, la cuestión se agrava notablemente.
Así, pues, la nueva prolongación de la Castellana ¿podrá llegar a ser una vía dotada de vitalidad, de vida urbana a la escala de la importancia material y física de la propia vía?¿Podrá superar la condición pura de barrio de viviendas y de oficinas a la que le llevarían los edificios planeados? ¿No revelará, quizá, que la Castellana es un mito y que el cultivo sentimental de dicho mito ha sido superior a la lógica y a la realidad urbanística?
Acaso no lo comprobaremos, pues resultaría más que probable que la prolongación de la Castellana no fuera otra cosa que una fantasía, un espejismo, propio de las ideas de la época anterior a la actual recesión económica, y que ésta pondrá las cosas en su sitio, desestimando aquellas ampliaciones urbanas que no tienen sentido, hoy por hoy, en una ciudad en inevitable decadencia, muy posiblemente en disminución. Acaso sea mejor así, pero entonces habremos de seguir soportando el estúpido nudo de tráfico del final del gran eje, cosa que quien firma no perdona.
Madrid | Autor: Pedro Lozano
Espero haber dedicado a las distintas obras de arquitectura pública del Madrid de los últimos años algo, al menos, de la atención que se merecen. Y es de reconocer en ellas que, tanto por parte estatal, como municipal o institucional, el balance es mucho más positivo que en la etapa inmediatamente anterior, y ello a pesar de algunas de las sombras. Pido excusas por los olvidos que acaso haya podido tener, y también porque no quepan ya en las limitaciones inherentes a este escrito, y como había advertido en un principio, los comentarios acerca de las viviendas de promoción pública, que tan importantes y tan abundantes han sido en la ciudad y en esta época.
Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · marzo 2013
Acabo de leer un texto escrito por Gerard Mortier, titulado «Escenografía y ópera: historia de una emoción», en el que menciona una nueva e interesante relación entre arquitectura y cine, cuando escribe sobre el Festspielhaus, de Salzburgo que, según él,
«se corresponde con la estética del cinemascope. Fue construido en 1958 precisamente cuando comienza el cinemascope en el cine. Pero el cinemascope no funciona en el teatro. Cuando se está en las primeras filas del Festspielhaus hay que mover la cabeza de un lado a otro, como en un partido de tenis, pero en el teatro ha de ser posible ver el escenario en su totalidad».
Aunque Mortier se equivoca en cuanto al año de comienzo del CinemaScope –La túnica sagrada, primera película en ese sistema se estrenó en 1952-, si es verdad que a finales de los años cincuenta estaba en pleno auge, por lo que la comparación es muy oportuna. La televisión, contra la que aparecieron las grandes pantallas en los cines, influyó en la arquitectura de un teatro mundialmente reconocido y además esta influencia fue negativa desde el punto de vista del espectáculo teatral.
En ese mismo texto Mortier habla sobre un árbol de Amarcord, el apartamento de Amor y además critica negativamente el edificio del Palacio de las Artes Reina Sofía en Valencia de Santiago Calatrava (supongo que no conocía el auditorio de Tenerife), pero esto quizás lo comente en otra ocasión.
Jorge Gorostiza, arquitecto. Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, abril 2015
The Festspielhaus in Salzburgo at 1960
I have just read a text written by Gerard Mortier, graduate «Scenery and opera: history of an emotion», in that a new and interesting relation mentions between architecture and cinema, when he writes on the Festspielhaus, of Salzburg that, according to him,
«It corresponds with the aesthetics of the cinemascope. It was constructed in 1958 precisely when it begins the cinemascope in the cinema. But the cinemascope does not work in the theatre. When one is in the first rows of the Festspielhaus it is necessary to move the head across, like in a tennis match, but in the theatre it has to be possible to see the scene in its entirety».
Though Mortier is wrong as for the year of beginning of the CinemaScope – The sacred tunic, the first movie in this system had the premiere in 1952-, if it is true that at the end of the fifties was in full summit, for what the comparison is very opportune. The television, against which the big screens appeared in the cinemas, influenced the architecture of a theatre throughout the world recognized and in addition this influence was negative from the point of view of the theatrical spectacle.
In the same text Mortier he speaks on Amarcord‘s tree, the apartment of Love and in addition it criticizes negatively the building of the Palacio de las Artes Reina Sofía in Valencia of Santiago Calatrava (I suppose that it did not know the audience of Tenerife), but this probably comments on it in another occasion.
Santa Cruz de Tenerife, april 2015O Festspielhaus de Salzburgo en 1960
Acabo de ler un texto escrito por Gerard Mortier, titulado «Escenografía e ópera: historia dunha emoción», no que menciona unha nova e interesante relación entre arquitectura e cine, cando escribe sobre o Festspielhaus, de Salsburgo que, segundo el,
«correspóndese coa estética do cinemascope. Foi construído en 1958 precisamente cando comeza o cinemascope no cine. Pero o cinemascope non funciona no teatro. Cando se está nas primeiras filas do Festspielhaus hai que mover a cabeza dun lado a outro, como nun partido de tenis, pero no teatro ha de ser posible ver o escenario na súa totalidade».
Aínda que Mortier se equivoca en canto ao ano de comezo do CinemaScope –A túnica sagrada, primeira película nese sistema estreouse en 1952-, se é verdade que a finais dos anos cincuenta estaba en pleno auxe, polo que a comparación é moi oportuna. A televisión, contra a que apareceron as grandes pantallas nos cines, influíu na arquitectura dun teatro mundialmente recoñecido e ademais esta influencia foi negativa dende o punto de vista do espectáculo teatral.
Nese mesmo texto Mortier fala sobre unha árbore de Amarcord, o apartamento de Amor e ademais critica negativamente o edificio do Palacio de las Artes Reina Sofía en Valencia de Santiago Calatrava (supoño que non coñecía o auditorio de Tenerife), pero isto quizais o comente noutra ocasión.
Es imposible entender la arquitectura del siglo XX y de nuestra época sin acercarse primero a Le Corbusier (1887– 1965). Podemos encontrar sus edificios en lugares tan remotos como París, La Plata o el Panyab y su influencia se ha dejado sentir por todo el mundo a lo largo de varias generaciones.
Phaidon se complace en presentar Le Corbusier: Ideas and Forms, la obra integral más actualizada sobre la carrera del magistral arquitecto modernista franco-suizo. El libro, concebido como una síntesis de las diversas actividades de Le Corbusier, pero con la arquitectura como eje principal, presenta una crónica reveladora y accesible de su extraordinaria producción arquitectónica –tanto construida como irrealizada–, al tiempo que revela algunos rasgos más genéricos de su universo creativo.
Publicado coincidiendo con el cincuenta aniversario del fallecimiento de Le Corbusier, el libro ha sido rigurosamente revisado, rediseñado y ampliado al doble de su volumen original, reafirmando, sin embargo, el propósito de la edición original (publicada en 1986).
Se han ampliado o modificado todos los capítulos ya existentes con la inclusión de nuevos estudios que permiten un análisis más exhaustivo de los edificios. La bibliografía y las notas finales también se han ampliado, el número de ilustraciones duplica con creces el de la edición anterior y al final se ha añadido una sección totalmente nueva, «Principles and Transformations», integrada por cuatro capítulos. Rompiendo con la cronología del resto del libro, dichos capítulos se centran en la imaginación espacial del arquitecto, el génesis de sus formas, las características genéricas de su estilo y su impacto en la arquitectura mundial.
Escrito en una prosa lúcida y elegante por el eminente y galardonado historiador de la arquitectura William J R Curtis, Le Corbusier: Ideas and Forms documenta proyectos individuales al detalle –ahora se consagran capítulos a la Villa Savoye, la Cité de Refuge y el Pavillon Suisse– a la vez que los vincula a la filosofía del arquitecto, a su visión utópica y a sus actividades como pintor, escultor, planificador urbano y escritor. Esta obra fundamental está profusamente ilustrada con fotografías históricas y contemporáneas. Se han obtenido de la renombrada Foundation Le Corbusier planos, cuadros y bocetos originales para ilustrar el proceso de invención y transformación del arquitecto.
Muy elogiado en su primera edición, Le Corbusier: Ideas and Forms es una importante obra de historia de la arquitectura basada en décadas de investigación y profunda reflexión. Con una narrativa clara y accesible, este libro está concebido para que resulte de interés tanto al lector general como al especialista.
Sobre el autor.
William J R Curtis es un historiador, crítico, escritor, comisario artístico, pintor y fotógrafo que ha recibido diversos galardones. Estudió en el Instituto Courtauld y la Universidad de Harvard y ha impartido historia de la arquitectura y teoría del diseño en numerosas facultades de todo el mundo, entre ellas Harvard y la Universidad de Cambridge, donde ocupó la Cátedra Slade de Bellas Artes. Sus libros más conocidos incluyen Modern Architecture Since 1900 (3ª ed, Phaidon, 1996) y Le Corbusier Ideas and Forms (1ªed, Phaidon, 1986), ambos traducidos a numerosos idiomas. Curtis ha escrito más de una docena de monografías sobre diferentes aspectos de la arquitectura moderna y contemporánea, además de gran cantidad de estudios dedicados a Le Corbusier. Ha publicado textos históricos, críticos y teóricos sobre temas tan variados como la arquitectura india, las estólicas aborígenes australianas, la historia de los objetos cotidianos y el papel de la abstracción en la fotografía. También es colaborador habitual de revistas críticas internacionales como Architectural Review y El Croquis. Curtis expone y publica sus propios cuadros, dibujos y fotografías. Ha recibido numerosos premios, el más reciente de ellos el Golden Award for Global Contribution to Architecture (CERA, A+D, India, 2014).
É imposible entender a arquitectura do século XX e da nosa época sen achegarse primeiro a Le Corbusier (1887- 1965). Podemos encontrar os seus edificios en lugares tan remotos como París, La Plata ou o Panyab e a súa influencia deixouse sentir por todo o mundo ao longo de varias xeracións.
Phaidon comprácese en presentar Le Corbusier: Ideas and Forms, a obra integral máis actualizada sobre a carreira do maxistral arquitecto modernista franco-suízo. O libro, concibido como unha síntese das diversas actividades de Le Corbusier, pero coa arquitectura como eixe principal, presenta unha crónica reveladora e accesible da súa extraordinaria produción arquitectónica -tanto construída coma irrealizada-, ao tempo que revela algúns trazos máis xenéricos do seu universo creativo.
Publicado coincidindo co cincuenta aniversario do falecemento de Le Corbusier, o libro foi rigorosamente revisado, redeseñar e ampliado ao dobre do seu volume orixinal, reafirmando, non obstante, o propósito da edición orixinal (publicada en 1986).
Ampliáronse ou modificados todos os capítulos xa existentes coa inclusión de novos estudos que permiten unha análise máis exhaustiva dos edificios. A bibliografía e as notas finais tamén se ampliaron, o número de ilustracións duplica de sobra o da edición anterior e ao final engadiuse unha sección totalmente nova, «Principles and Transformations», integrada por catro capítulos. Rompendo coa cronoloxía do resto do libro, os devanditos capítulos céntranse na imaxinación espacial do arquitecto, o xénese das súas formas, as características xenéricas do seu estilo e o seu impacto na arquitectura mundial.
Escrito nunha prosa lúcida e elegante polo eminente e galardoado historiador da arquitectura William J R Curtis, Le Corbusier: Ideas and Forms documenta proxectos individuais polo miúdo -agora conságranse capítulos á Vila Savoye, a Cité de Refuge e o Pavillon Suisse- á vez que os vincula á filosofía do arquitecto, á súa visión utópica e ás súas actividades como pintor, escultor, planificador urbano e escritor. Esta obra fundamental está profusamente ilustrada con fotografías históricas e contemporáneas. Obtivéronse da renomeada Foundation Le Corbusier planos, cadros e bosquexos orixinais para ilustrar o proceso de invención e transformación do arquitecto.
Moi eloxiado na súa primeira edición, Le Corbusier: Ideas and Forms é unha importante obra de historia da arquitectura baseada en décadas de investigación e profunda reflexión. Cunha narrativa clara e accesible, este libro está concibido para que resulte de interese tanto ao lector xeral como ao especialista.
Sobre o autor.
William J R Curtis é un historiador, crítico, escritor, comisario artístico, pintor e fotógrafo que recibiu diversos galardóns. Estudou no Instituto Courtauld e a Universidade de Harvard e impartiu historia da arquitectura e teoría do deseño en numerosas facultades de todo o mundo, entre elas Harvard e a Universidade de Cambridge, onde ocupou a Cátedra Slade de Bellas Artes. Os seus libros máis coñecidos inclúen Modern Architecture Since 1900 (3ª ed, Phaidon, 1996) e Le Corbusier Ideas and Forms (1ª ed, Phaidon, 1986), ambos os dous traducidos a numerosos idiomas. Curtis escribiu máis dunha ducia de monografías sobre diferentes aspectos da arquitectura moderna e contemporánea, ademais de gran cantidade de estudos dedicados a Le Corbusier. Publicou textos históricos, críticos e teóricos sobre temas tan variados como a arquitectura india, as estólicas aborixes australianas, a historia dos obxectos cotiáns e o papel da abstracción na fotografía. Tamén é colaborador habitual de revistas críticas internacionais como Architectural Review e El Croquis. Curtis expón e publica os seus propios cadros, debuxos e fotografías. Recibiu numerosos premios, o máis recente deles o Golden Award for Global Contribution to Architecture (CERA, A+D, India, 2014).
It is impossible to understand the architecture of the 20th century and of our epoch without approaching first to Le Corbusier (1887-1965). We can find his buildings in places as remote as Paris, La Plata or the Panyab and his influence it has been left to feel all over the world along several generations.
Phaidon takes pleasure in presenting Le Corbusier: Ideas and Forms, the integral work most updated on the career of the magisterial modernist French Swiss architect. The book conceived as a synthesis of the diverse activities of Le Corbusier, but with the architecture as principal axis, presents a rewatching and accessible chronicle of his extraordinary architectural production – so much constructed like irrealizada-, at the time that it reveals some more generic features of his creative universe.
Published coinciding with fifty anniversary of the death of Le Corbusier, the book has been rigorously checked, re-designed and extended to the double of his original volume, reaffirming, nevertheless, the intention of the original edition (published in 1986).
All the already existing chapters have extended or modified by the incorporation of new studies that allow a more exhaustive analysis of the buildings. The bibliography and the final notes also have been extended, the number of illustrations duplicates fully that of the previous edition and ultimately a totally new section has been added, «Principles and Transformations», integrated by four chapters. Breaking with the chronology of the rest of the book, the above mentioned chapters they centre on the spatial imagination of the architect, the génesis of his forms, the generic characteristics of his style and his impact on the world architecture.
Writing in a lucid and elegant prose for the eminent one and award winner historian of the architecture William J R Curtis, Le Corbusier: Ideas and Forms documents individual projects to the detail – now chapters devote themselves to the Villa Savoye, Cité de Refuge and the Pavillon Suisse – simultaneously that links them to the philosophy of the architect, to his Utopian vision and to his activities as painter, sculptor, urban planner and writer. This fundamental work is illustrated profusely by historical and contemporary photographies. Flat Foundation Le Corbusier has been obtained of renowned, pictures and original sketches to illustrate the process of invention and transformation of the architect.
Very praised in his first edition, Le Corbusier: Ideas and Forms is an important work of history of the architecture based on decades of investigation and deep reflection. With a clear and accessible narrative, this book is conceived in order that it ensues from interest both to the general reader and to the specialist.
About the author.
William J R Curtis is a historian, critic, writer, artistic commissioner, painter and photographer who has received diverse awards. He studied in the Institute Courtauld and Harvard’s University and it has given history of the architecture and theory of the design in numerous powers of the whole world, between them Harvard and the University of Cambridge, where it occupied the Chair Slade of Fine arts. His books more acquaintances include Modern Architecture Since 1900 (3 ª ed, Phaidon, 1996) and Him Corbusier Ideas and Forms (1 ª ed, Phaidon, 1986), both translated into numerous languages. Curtis has written more than one dozen of monographs on different aspects of the modern and contemporary architecture, besides great quantity of studies dedicated to Him Corbusier. Has published historical, critical and theoretical texts on topics so changed as the Indian architecture, the aboriginal Australian estólicas, the history of the daily objects and the paper of the abstraction in the photography. Also he is a habitual collaborator of critical international magazines as Architectural Review and The Sketch. Curtis exposes and publishes his own pictures, drawings and photographies. It has received numerous prizes, the most recent of them the Golden Award for Global Contribution to Architecture (WAX, A+D, India, 2014).
Las directrices del proyecto surgen del lugar de implantación, Menduíña, y de la alargada y estrecha forma de la parcela donde se ubica la vivienda. Ambas premisas condicionaron por completo el desarrollo de la propuesta.
Materialidad
En el lugar de Menduíña conviven dos situaciones materiales: por una parte las tipologías constructivas tradicionales y su contundente apariencia pétrea, que caracterizan el rural gallego, y por otra unas construcciones mucho más ligeras vinculadas a la ría de Aldán, como son las embarcaciones, en cuya construcción tiene cabida el uso de materiales más contemporáneos y livianos.
Esta dualidad material se refleja en el cerramiento exterior de la vivienda: un cerramiento murario y más introvertido se cierra al espacio público y se vuelve más ligero, de zinc, hacia el corazón de la misma, generando patios domésticos dominados por luces, sombras y reflejos.
Los patios
La finca presentaba una forma marcadamente longitudinal respecto a la vía pública. Esta condición obligó a plantearse una vivienda alargada y a pegarse por completo a la alineación exterior optimizando la ocupación de la parcela.
Los espacios domésticos se configuran en forma de U entorno a pequeños patios abiertos que vacían la vivienda en su interior y ofrecen una arquitectura de materiales más ligeros bañados por la luz. De esta forma la propuesta se abre al sol permitiendo su disfrute, tanto visual como térmico, a lo largo de su recorrido diario en todas las estancias proyectadas.
Los patios favorecerán las ventilaciones cruzadas y la circulación de la brisa. Se explora así la manera en que estos patios generan diversos sistemas de control climático, lumínico, de privacidad y de momentos domésticos.
The directives of the project arise from the place of implantation, Menduíña, and from the elongated and narrow form of the plot where the housing is located. Both premises determined completely the development of the offer.
Materiality
In Menduíña’s place two material situations coexist: on one hand the constructive traditional tipologías and his forceful stony appearance, which they characterize the rural Galician, and for other one a few much more light constructions linked to her laugh at Aldán, since they are the crafts, in whose construction has fitted the use of the most contemporary and frivolous materials.
This material duality is reflected in the exterior closing of the housing: a closing murario and more introvert is closed to the public space and becomes more light, of zinc, towards the heart of the same one, generating domestic courts dominated by lights, shades and reflections.
The courts
The estate was presenting a form marcadamente longitudinal with regard to the thoroughfare. This condition forced to appear an elongated housing and to sticking completely to the exterior alignment optimizing the occupation of the plot.
The domestic spaces form U-shaped environment to small opened courts that empty the housing in his interior and offer an architecture of more light materials bathed by the light. Of this form the offer is opened for the Sun allowing his enjoyment, both visual and thermal, along his daily tour in all the projected stays.
The courts will favor the crossed ventilations and the traffic of the breeze. There is explored this way the way in which these courts generate diverse systems of climatic, light control, of privacy and of domestic moments.
Las directrices del proyecto surgen del lugar de implantación, Menduíña, y de la alargada y estrecha forma de la parcela donde se ubica la vivienda. Ambas premisas condicionaron por completo el desarrollo de la propuesta.
Materialidade
No lugar de Menduíña conviven dúas situacións materiais: por unha parte as tipoloxías construtivas tradicionais e a súa contundente aparencia pétrea, que caracterizan o rural galego, e por outra unhas construcións moito máis lixeiras vinculadas á ría de Aldán, como son as embarcacións, en cuxa construción ten cabida o uso de materiais máis contemporáneos e liviáns.
Esta dualidade material reflíctese no cerramento exterior da vivenda: un cerramento murario e máis introvertido péchase ao espazo público e vólvese máis lixeiro, de cinc, cara ao corazón desta, xerando patios domésticos dominados por luces, sombras e reflexos.
Os patios
O terreo presentaba unha forma marcadamente lonxitudinal respecto á vía pública. Esta condición obrigou a formularse unha vivenda alongada e a pegarse por completo á aliñación exterior optimizando a ocupación da parcela.
Os espazos domésticos configúranse en forma de OU entorno a pequenos patios abertos que baleiran a vivenda no seu interior e ofrecen unha arquitectura de materiais máis lixeiros bañados pola luz. Desta forma a proposta ábrese ao sol permitindo o seu desfrute, tanto visual coma térmico, ao longo do seu percorrido diario en todas as estanzas proxectadas.
Os patios favorecerán as ventilacións cruzadas e a circulación da brisa. Explórase así o xeito en que estes patios xeran diversos sistemas de control climático, lumínico, de privacidade e de momentos domésticos.
Hasta la fecha hemos visto los diversos campos en los que los arquitectos exploran nuevos planteamientos para la profesión. Uno de esos campos, uno tradicional y habitual en otras profesiones, es el referido al mundo de la investigación y desarrollo. Ámbito que en arquitectura últimamente no ha sido muy prolífico.
Este es el motivo que nos lleva hasta Santiago de Compostela para charlar con Óscar Andrés Quintela e Iván Andrés Quintela, que conforman el estudio Arrokabe arquitectos. Hoy nos presentan su proyecto, ARKB sistemas, que iniciaron hace ya algunos años, y que han desarrollado y combinado con la labor propia del día a día del estudio.
“Es una iniciativa de con la que tratamos de posicionarnos respecto a algunos retos que, desde nuestro punto de vista, se le plantean a nuestra profesión en este momento de transición, de cambio de paradigma social. Hay que tener en cuenta que la construcción en madera en nuestro país y en un momento de ciclo expansivo del sector de la edificación de nueva planta no ha pasado de ser un subproducto, una anécdota.”
Como todo proyecto se requiere de una serie de apoyos para nacer y para desarrollar el primer proyecto del sistema, sieteymedio, han contado con la colaboración de PEMADE (Plataforma de Ingeniería de la madera estructural), centro tecnológico de la USC, para la elaboración de los ensayos estructurales con modelos reales y dos empresas privadas, una para la distribución y corte del material, Maderas Besteiro, y otra para las labores de montaje, Carpintería Carreira.
Esta apuesta de futuro de este grupo de profesionales ha conseguido formalizar un producto, convencidos de que en los próximos años estaremos obligados, como sociedad, a construir de forma más inteligente y eficiente, a construir más y mejor en madera. Este es el primer paso para fijar las condiciones de su comercialización con los diferentes actores implicados.
Os dejamos con la entrevista que realizamos en su estudio en la Rúa San Pedro, de Santiago de Compostela.
Arrokabe arquitectos, está formado por Óscar Andrés Quintela e Iván Andrés Quintela | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
Explicadnos, ¿cómo y por qué surge el “Sistema 7 1/2”?
Surge como una apuesta profesional en un periodo de pocos encargos dentro del estudio. Hay un momento en el que pensamos que si no podemos ofrecer los servicios para los que estamos capacitados porque hay poca demanda, además de ampliar la oferta, habrá que intentar ofertar también productos. Nos decidimos por la construcción prefabricada en madera porque consideramos que es un ámbito en el que acabará habiendo una demanda siempre que el producto ofertado sea de calidad, porque la realidad es que, a día de hoy, la falta de un uso generalizado de la madera en nuestro país como material de construcción ha hecho que el mercado de la prefabricación en madera esté en general asociado a edificaciones auxiliares, efímeras u ocasionales o a la vivienda cuyo único reclamo es el precio.
En concreto, con este primer sistema buscábamos una alternativa eficiente para la construcción modulada en madera de edificaciones de planta baja, con un ancho libre importante para una escala intermedia (en torno a los siete y medio metros). Pretendíamos que no precisara elementos intermedios para garantizar su estabilidad, liberando la planta, facilitando el montaje, y que fuese el diseño de los diferentes elementos que conforman la estructura y los cerramientos exteriores el que garantizara la durabilidad del material.
¿Teníais alguna experiencia previa en este campo?
El estudio cuenta con una experiencia de veinte años trabajando con madera, tanto en rehabilitación como en obra nueva. Y esta experiencia se ha completado con diveros cursos y dos másteres, uno específico de ingeniería de la madera estructural. Esto en lo que se refiere a la parte arquitectónica. Sobre lo que no teníamos experiencia era sobre todo lo que conlleva el desarrollo y la presentación de un producto listo para ser comercializado. Nos referimos a todas aquellas cuestiones relacionadas con reconocer el mercado, plantear una estrategia para llegar al cliente, establecer colaboraciones que permitan ofertarlo de una forma coherente…
¿Os encontrasteis con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?
Por una parte están las dificultades técnicas derivadas del problema que nos planteamos resolver. Además de todas las cuestiones apuntadas anteriormente queríamos que fuese una alternativa real a otros sistemas constructivos en madera y que fuese realmente novedoso. Esto pasaba de entrada por la resolución de una estructura de una luz considerable que pudiese ser transportable fácilmente. Además buscábamos una tecnología accesible, por lo que debería poder estar conformada por pequeñas escuadrías de madera local y tableros estructurales estándar. Al mismo tiempo su configuración debía solucionar la fijación de los cerramientos posibilitando la ejecución de edificaciones de alta eficiencia energética. La imagen final deriva de toda esta serie de decisiones de diseño y cálculo que han consumido la mayor parte del tiempo de desarrollo del producto.
No obstante se puede decir que en nuestro caso las dificultades más problemáticas son aquellas derivadas de la comprensión del sieteymedio como un producto destinado a la venta. Empezando por la identificación del cliente, siguiendo por la forma de comercializarlo y finalizando con ser capaces de transmitir todo esto a las empresas que colaboran con el proyecto. Al final hemos llegado a la conclusión de que siendo un sistema de construcción modulado, aparentemente rígido en su configuración pero suficientemente flexible para adaptarse a diferentes circunstancias, debe ofertarse de una forma abierta, tanto directamente a particulares acompañado de un proyecto específico, como a técnicos que se planteen utilizarlo en sus trabajos.
Packing del sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?
Por el momento es demasiado pronto, acabamos de presentar el sistema hace escasamente un mes, pero se puede decir que sí. De entrada hemos conseguido desarrollarlo llegando a construir dos modelos del pórtico a escala real, lo que ha permitido testar su montaje y verificar en laboratorio su correcto funcionamiento a nivel estructural. Por otra parte lo estamos enseñando a través de una página web y un packaging de presentación en los que se recogen imágenes que muestran algunas de las posibilidades del sistema. Para llegar hasta aquí ya hemos tenido que alcanzar la implicación directa de la empresa privada y la universidad, y todo esto ya nos hace estar razonablemente satisfechos.
¿Qué expectativas y proyectos de futuro tenéis para “Sistema 7 1/2”?
A día de hoy hemos constatado que despierta interés y estamos en vías de construir una vivienda usando el sistema, algo que entendemos serviría para mostrar sus ventajas. El hecho de que tuviese cierto recorrido nos valdría para desarrollar otros sistemas pensados para otras escalas y configuraciones. Porque, independientemente del éxito del sieteymedio, sí que estamos convencidos del acierto del camino emprendido con ARKB Sistemas (uso madera, colaboración entre entidades privadas y públicas, innovación…).
¿Son rentables este tipo de iniciativas? ¿Os sentís bien “remunerados” por la labor que realizas?
Como comentábamos, acabamos de presentarlo, por lo que entendemos que es demasiado pronto para valorar su rentabilidad económica. En todo caso, a nosotros las colaboraciones ya nos han servido para profundizar en cuestiones técnicas muy específicas de construcción en madera, tales como uniones, durabilidad de los acabados, optimización del transporte y montaje, etc… Además creemos haber aprendido algo de diseño y presentación de producto gracias sobre todo a la ayuda de amigos, profesionales en diferentes áreas de trabajo relacionadas con estos temas.
Módulos del sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?
Somos un estudio de arquitectura al uso que hemos desarrollado y colaborado con otros profesionales en trabajos de arquitectura y urbanismo a diferentes escalas, durante unos años trabajamos para la administración gestionando un área de rehabilitación y habitualmente participamos en labores de docencia en el ámbito de la rehabilitación, la regeneración urbana y la construcción en madera.
¿Crees que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?
La casilla más tradicional de “proyectar” obliga a sintetizar una respuesta a cuestiones que tienen más de una incógnita y a organizar los medios para poder llevarla a buen término, aunque sea a una escala muy pequeña. Este enfoque, que necesariamente es parte de la formación en las escuelas de arquitectura, permite pensar en abrir nuevas vías de trabajo siempre que se complemente con una cierta especialización. De todas formas hay todo un campo de actuación que tiene que ver directamente con la regeneración de nuestro hábitat, con promover entornos resilientes, que será clave en los próximos años. Entendemos que aquí habrá toda una serie de nuevos nichos de trabajo, no tan habituales ni tan obvios, en las que el arquitecto tiene que tener necesariamente un peso importante.
¿Qué opinas de los arquitectos que emprenden en nuevos campos?
Pues nos parece muy lógico y podemos decir, que en estos momentos, no queda más remedio. En todo caso la formación del arquitecto de la que hablamos proporciona cierta perspectiva relacionada con su actividad “tradicional” que puede ser muy útil a la hora de emprender nuevos campos.
¿Animaríais a otros arquitectos a seguir vuestros pasos? ¿Qué pasos consideras que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?
Nosotros nos llevamos once años de edad, así que salimos de la escuela en dos momentos diferentes, pero no dejamos de tener la sensación de una cierta inestabilidad, de estar constantemente adaptándonos. Fruto de esta adaptación es también esta iniciativa que tiene que ver directamente con nuestras convicciones e inquietudes y nuestra experiencia profesional. Difícilmente podemos dar consejos, únicamente animaríamos a otros a profundizar y trabajar en campos específicos que les interesen sin perder la referencia, sin dejar de ser Arquitectos.
Ensayo de sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?
Queremos pensar que siempre es enriquecedor. Hubo un momento en el que la gente lo hacía en mejores condiciones y generalmente por completar su formación o adquirir nuevas experiencias más que por necesidad. Esto ha cambiado, ahora tenemos compañeros y amigos que están fuera en circunstancias y con motivaciones muy diversas. De cualquier forma tenemos que pensar que volverán de una forma u otra y a medio plazo su experiencia será beneficiosa para todos.
¿Cómo veis el futuro de la profesión?
Pues, por todo lo que hemos comentado, sin optimismo gratuito pero con esperanza.
Testero del sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecerle a Óscar e Iván su tiempo, paciencia y su predisposición con este espacio.
[:en]
Up to the date we have seen the diverse fields in which the architects explore new expositions for the profession. One of these fields, the traditional and habitual one in other professions, is recounted to the world of the research and development. Area that of architecture lately has not been very prolific.
This one is the motive that takes us up to Santiago de Compostela for chatting with Óscar Andrés Quintela and Iván Andrés Quintela Her, that architects shape the Arrokabe arquitectos. Today they us present his project, ARKB sistemas, which initiated already some years ago, and that have developed and cocktail with the own labor of day after day of the study.
“It is an initiative of with that we try to position ourselves with regard to some challenges that, from our point of view, appear him to our profession at this moment of transition, of change of social paradigm. It is necessary to bear in mind that the construction in wood in our country and in a moment of expansive cycle of the sector of the building of new plant has not happened of being a by-product, an anecdote.”
Any project is needed of a series of supports to be born and to develop the first project of the system, sieteymedio, they have relied on PEMADE‘s collaboration (Platform of Engineering of the structural wood), technological center of the USC, for the production of the structural tests royal models and two private companies, one for the distribution and court of the material, Maderas Besteiro, and other one for the labors of assembly, Carpintería Carreira.
This bet of future of this group of professionals has managed to formalize a product, convinced that in the next years we will be forced, as company, to construct of more intelligent and efficient form, to constructing more and better in wood. This one is the first step to fix the conditions of his commercialization with the different implied actors.
We leave you with the interview that we realize in his study in the Rúa San Pedro, of Santiago de Compostela.
Arrokabe arquitectos, is formed by Óscar Andrés Quintela and Iván Andrés Quintela | Photography: Arrokabe Arquitectos
Explain to us, how and why the“Sistema 7 1/2”?
It arises as a professional bet in a period of few orders inside the study. There is a moment about which we think that if we cannot offer the services for those that we are qualified because there is few demand, beside extending the offer, will be necessary to try to offer also products. We decide on the construction prefabricated in wood because we think that it is an area in which there will end up by being a demand providing that the offered product is of quality, because the reality is that, a today, the lack of a widespread use of the wood in our country like material of construction has done that the market of the prefabricación in wood is associated in general with auxiliary, ephemeral or occasional buildings or to the housing which only claim is the price.
In I make concrete, with this first system we were looking for an efficient alternative for the construction modulated in wood of buildings ground floors, with a free important width for an intermediate scale (concerning the seven and I happen meters). We were claiming that it did not specify intermediate elements to guarantee his stability, liberating the plant, facilitating the assembly, and that was the design of the different elements that shape the structure and the exterior closings the one that was guaranteeing the permanence of the material.
Had you some previous experience in this field?
The study possesses an experience of twenty years working with wood, both in rehabilitation and in new work. And this experience has completed with diveros courses and two masteres, one specific of engineering of the structural wood. This regarding the architectural part. On what we were not experienced it was especially what carries the development and the presentation of a product ready to be commercialized. We refer to all those questions related in spite of recognizing the market, raising a strategy to come to the client, to establish collaborations that allow to offer it of a coherent form…
¿Os encontrasteis con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?
On one hand there are the technical difficulties derived from the problem that we consider to solve. Besides all the pointed questions previously we wanted that it was a royal alternative to other constructive systems in wood and that it was really new. This was happening from entry for the resolution of a structure of a considerable light that could be transportable easily. In addition we were looking for an accessible technology, for what standard should be able to be shaped by small escuadrías of local wood and structural boards. At the same time his configuration had to solve the fixation of the closings making possible the execution of buildings of high energy efficiency. The final image derives from all this series of decisions of design and calculation that have consumed most of the time of product development.
Nevertheless it is possible to say that in our case the most problematic difficulties are those derivatives of the comprehension of the sieteymedio as a product destined for the sale. Beginning for the identification of the client, continuing for the way of commercializing it and finishing in spite of being capable of transmitting all that to the companies that collaborate with the project. Ultimately we have come to the conclusion from that being a system of construction modulated, seemingly rigid in his configuration but sufficiently flexible to adapt to different circumstances, it must be offered of an opened form, so much directly individuals accompanied of a specific project, since technical personnel who consider to use it in his works.
Packing of the sistema 7 1/2 by ARKB Sistemas | Photography: Arrokabe Arquitectos
Are you satisfied with the reached aims?
For the present time it is too prompt, we have just presented the system scantily one month ago, but it is possible to say that yes. Of entry we have managed to develop it managing to construct two models of the portico to royal scale, which has allowed to test his assembly and to check in laboratory his correct functioning to structural level. On the other hand we are teaching it across a web page and a packaging presentation in that there are gathered images that show some of the possibilities of the system. To come hitherto already we have had to reach the direct implication of the private company and the university, and all that already makes us be reasonably satisfied.
What expectations and projects of future you have for “Sistema 7 1/2”?
A today we have stated that wakes interest up and are in routes to construct a housing using the system, something that we understand would serve to show his advantages. The fact that it had certain tour it would cost us to develop other systems thought for other scales and configurations. Because, independently of the success of the sieteymedio, yes that we are sure of the success of the way undertaken with ARKB Systems (I use wood, collaboration between private and public entities, innovation …).
Are this type of initiatives profitable? Do you feel good “remunerated” by the labor that you realize?
As we were commenting, we finish of presenting it, for what we understand that it is too prompt to value his economic profitability. In any case, the collaborations already have served us to deepen in technical very specific questions of construction in wood, such as unions, permanence of the finished ones, optimization of the transport and assembly, etc … In addition we are thinking about having learned something of design and presentation of product thank you especially to the help of friends, professionals in different areas of work related to these topics.
Modules of the sistema 7 1/2 by ARKB Sistemas | Photography: Arrokabe Arquitectos
Do you arrange or complement this activity with other labors or in other fields?
We are a study of architecture to the use that we have developed and contributed with other professionals in works of architecture and urbanism to different scales, for some years we work for the administration managing an area of rehabilitation and habitually we take part in labors of teaching in the area of the rehabilitation, the urban regeneration and the construction in wood.
Do you think that the architects in Spain we should continue opening new routes of work to go out of the «most traditional» cabin of projecting given the current situation of the construction in our country?
The most traditional cabin of “projecting” forces to synthesize a response to questions that have more than than unknown one and to organizing the means to be able to take her to good term, though it is to a very small scale. This approach, which necessarily is a part of the formation in the schools of architecture, allows to think of opening new routes of work providing that it complements itself with a certain specialization. Of all forms there is the whole field of action that it has to see directly with the regeneration of our habitat, in spite of promoting environments resilientes, that will be key in the next years. We understand that here there will be the whole series of new niches of work, not so habitual nor so obvious, in that the architect has to have necessarily an important weight.
What do you think of the architects who undertake in new fields?
Since it seems to us to be very logical and we can say, that in these moments, does not stay any more remedy. In any case the formation of the architect about which we speak provides certain perspective related to his “traditional” activity that can be very useful at the moment of undertaking new fields.
Would do you encourage other architects to follow your steps? What steps do you consider that they should give? How to complete his studies? What other advices would you give them?
We remove eleven years of age, so we go out of the school in two different moments, but we do not stop having the sensation of a certain instability, being constant adapting. Fruit of this adjustment is also this initiative that it has to see directly with our convictions and worries and our professional experience. Difficultly we can give advices, only we would encourage others to penetrate and be employed at specific fields in that they are interested without losing the reference, without stopping being Arquitectos.
Test of sistema 7 1/2 by ARKB Sistemas | Photography: Arrokabe Arquitectos
What do you think of those that they have been going to work abroad?
We want to think that always it is wealth-producing. There was a moment in which the people were doing it in better conditions and generally for completing his formation or acquiring new experiences more than for need. This has changed, now we have companions and friends who are out in circumstances and with very diverse motivations. About any form we have to think that they will return of a form or other one and medium-term his experience will be beneficial for all.
How do you see the future of the profession?
So, for everything on what we have commented, without free optimism but hopefully.
Front of the sistema 7 1/2 by ARKB Sistemas | Photography: Arrokabe Arquitectos
Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for Óscar and Iván to him his time, patience and his predisposition with this space.
[:gl]
Ata a data vimos os diversos campos nos que os arquitectos exploran novas formulacións para a profesión. Un deses campos, un tradicional e habitual noutras profesións, é o referido ao mundo da investigación e desenvolvemento. Ámbito que en arquitectura ultimamente non foi moi prolífico.
Este é o motivo que nos leva ata Santiago de Compostela para charlar con Óscar Andrés Quintela e Iván Andrés Quintela, que conforman o estudo Arrokabe arquitectos. Hoxe preséntannos o seu proxecto, ARKB sistemas, que iniciaron fai xa algúns anos, e que desenvolveron e combinado co labor propio do día a día do estudo.
“É unha iniciativa de coa que tratamos de posicionarnos respecto a algúns retos que, dende o noso punto de vista, se lle formulan á nosa profesión neste momento de transición, de cambio de paradigma social. Hai que ter en conta que a construción en madeira no noso país e nun momento de ciclo expansivo do sector da edificación de nova planta non pasou de ser un subproduto, unha anécdota.”
Como todo proxecto se require dunha serie de apoios para nacer e para desenvolver o primeiro proxecto do sistema, sieteymedio, contaron coa colaboración de PEMADE (Plataforma de Enxeñaría da madeira estrutural), centro tecnolóxico da USC, para a elaboración dos ensaios estruturais con modelos reais e dúas empresas privadas, unha para a distribución e corte do material, Maderas Besteiro, e outra para os labores de montaxe, Carpintería Carreira.
Esta aposta de futuro deste grupo de profesionais conseguiu formalizar un produto, convencidos de que nos próximos anos estaremos obrigados, como sociedade, a construír de forma máis intelixente e eficiente, a construír máis e mellor en madeira. Este é o primeiro paso para fixar as condicións da súa comercialización cos diferentes actores implicados.
Deixámosvos coa entrevista que realizamos no seu estudo na Rúa San Pedro, de Santiago de Compostela.
Arrokabe arquitectos, está formado por Óscar Andrés Quintela e Iván Andrés Quintela | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
Explicádenos, como e por que xorde o “Sistema 7 1/2”?
Xorde como unha aposta profesional nun período de poucos encargos dentro do estudo. Hai un momento no que pensamos que se non podemos ofrecer os servizos para os que estamos capacitados porque hai pouca demanda, ademais de ampliar a oferta, haberá que intentar ofertar tamén produtos. Decidímonos pola construción prefabricar en madeira porque consideramos que é un ámbito no que acabará habendo unha demanda sempre que o produto ofertado sexa de calidade, porque a realidade é que, a día de hoxe, a falta dun uso xeneralizado da madeira no noso país como material de construción fixo que o mercado da prefabricación en madeira estea en xeral asociado a edificacións auxiliares, efémeras ou ocasionais ou á vivenda cuxo único reclamo é o prezo.
En concreto, con este primeiro sistema buscabamos unha alternativa eficiente para a construción modulada en madeira de edificacións de planta baixa, cun ancho libre importante para unha escala intermedia (en torno aos sete e medio metros). Pretendiamos que non precisase elementos intermedios para garantir a súa estabilidade, liberando a planta, facilitando a montaxe, e que fose o deseño dos diferentes elementos que conforman a estrutura e os cerramentos exteriores que garantise a durabilidade do material.
Tiñades algunha experiencia previa neste campo?
O estudo conta cunha experiencia de vinte anos traballando con madeira, tanto en rehabilitación coma en obra nova. E esta experiencia completouse con diveros cursos e dous masteres, un específico de enxeñaría da madeira estrutural. Isto no que se refire á parte arquitectónica. Sobre o que non tiñamos experiencia era sobre todo o que leva consigo o desenvolvemento e a presentación dun produto listo para ser comercializado. Referímonos a todas aquelas cuestións relacionadas con recoñecer o mercado, formular unha estratexia para chegar ao cliente, establecer colaboracións que permitan ofertalo dunha forma coherente…
Encontrástesvos con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?
Por unha parte están as dificultades técnicas derivadas do problema que nos formulamos resolver. Ademais de todas as cuestións apuntadas anteriormente queriamos que fose unha alternativa real a outros sistemas construtivos en madeira e que fose realmente novidoso. Isto pasaba de entrada pola resolución dunha estrutura dunha luz considerable que puidese ser transportable doadamente. Ademais buscabamos unha tecnoloxía accesible, polo que debería poder estar conformada por pequenas escuadrías de madeira local e taboleiros estruturais estándar. Ao mesmo tempo a súa configuración debía solucionar a fixación dos cerramentos posibilitando a execución de edificacións de alta eficiencia enerxética. A imaxe final deriva de toda esta serie de decisións de deseño e cálculo que consumiron a maior parte do tempo de desenvolvemento do produto.
Non obstante pódese dicir que no noso caso as dificultades máis problemáticas son aquelas derivadas da comprensión do sieteymedio como un produto destinado á venda. Empezando pola identificación do cliente, seguindo pola forma de comercializalo e finalizando con ser capaces de transmitir todo isto ás empresas que colaboran co proxecto. Ao final chegamos á conclusión de que sendo un sistema de construción modulado, aparentemente ríxido na súa configuración pero suficientemente flexible para adaptarse a diferentes circunstancias, debe ofertarse dunha forma aberta, tanto directamente a particulares acompañado dun proxecto específico, como a técnicos que se formulen utilizalo nos seus traballos.
Packing do sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
Estades contentos cos obxectivos alcanzados?
Polo momento é demasiado pronto, acabamos de presentar o sistema fai escasamente un mes, pero pódese dicir que si. De entrada conseguimos desenvolvelo chegando a construír dous modelos do pórtico a escala real, o que permitiu testar a súa montaxe e verificar en laboratorio o seu correcto funcionamento a nivel estrutural. Por outra parte estámolo a ensinar a través dunha páxina web e un packaging de presentación nos que se recollen imaxes que mostran algunhas das posibilidades do sistema. Para chegar ata aquí xa tivemos que alcanzar a implicación directa da empresa privada e a universidade, e todo isto xa nos fai estar razoablemente satisfeitos.
Que expectativas e proxectos de futuro tedes para “Sistema 7 1/2”?
A día de hoxe constatamos que esperta interese e estamos en vías de construír unha vivenda usando o sistema, algo que entendemos serviría para mostrar as súas vantaxes. O feito de que tivese certo percorrido valeríanos para desenvolver outros sistemas pensados para outras escalas e configuracións. Porque, independentemente do éxito do sieteymedio, si que estamos convencidos do acerto do camiño emprendido con ARKB Sistemas (uso madeira, colaboración entre entidades privadas e públicas, innovación…).
Son rendibles este tipo de iniciativas? Sentídesvos ben “remunerados» polo labor que realizas?
Como comentabamos, acabamos de presentalo, polo que entendemos que é demasiado pronto para valorar a súa rendibilidade económica. En todo caso, a nós as colaboracións xa servíronnos para afondar en cuestións técnicas moi específicas de construción en madeira, tales como unións, durabilidade dos acabados, optimización do transporte e montaxe, etc… ademais creemos ter aprendido algo de deseño e presentación de produto grazas sobre todo á axuda de amigos, profesionais en diferentes áreas de traballo relacionadas con estes temas.
Módulos do sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
Compaxinades ou complementades esta actividade con outros labores ou noutros campos?
Somos un estudo de arquitectura ao uso que desenvolvemos e colaborado con outros profesionais en traballos de arquitectura e urbanismo a diferentes escalas, durante uns anos traballamos para a administración xestionando unha área de rehabilitación e habitualmente participamos en labores de docencia no ámbito da rehabilitación, a rexeneración urbana e a construción en madeira.
Cres que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis «tradicional» de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?
A casa máis tradicional de «proxectar» obriga a sintetizar unha resposta a cuestións que teñen máis dunha incógnita e a organizar os medios para poder levala a bo termo, aínda que sexa a unha escala moi pequena. Este enfoque, que necesariamente é parte da formación nas escolas de arquitectura, permite pensar en abrir novas vías de traballo sempre que se complemente con certa especialización. De todos os xeitos hai todo un campo de actuación que ten que ver directamente coa rexeneración do noso hábitat, con promover ámbitos resilientes, que será clave nos próximos anos. Entendemos que aquí haberá toda unha serie de novos nichos de traballo, non tan habituais nin tan obvios, nas que o arquitecto ten que ter necesariamente un peso importante.
Que opinas dos arquitectos que emprenden en novos campos?
Pois nos parece moi lóxico e podemos dicir, que nestes momentos, non queda máis remedio. En todo caso a formación do arquitecto da que falamos proporciona certa perspectiva relacionada coa súa actividade «tradicional» que pode ser moi útil á hora de emprender novos campos.
Animaríades a outros arquitectos a seguir os vosos pasos? Que pasos consideras que deberían dar? Como completar os seus estudos? Que outros consellos lles darías?
Nós levámonos once anos de idade, así que saímos da escola en dous momentos diferentes, pero non deixamos de ter a sensación de certa inestabilidade, de estar constantemente a adaptarnos. Froito desta adaptación é tamén esta iniciativa que ten que ver directamente coas nosas conviccións e inquietudes e a nosa experiencia profesional. Dificilmente podemos dar consellos, unicamente animariamos outros a afondar e traballar en campos específicos que lles interesen sen perder a referencia, sen deixar de ser Arquitectos.
Ensaio de sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?
Queremos pensar que sempre é enriquecedor. Houbo un momento no que a xente o facía en mellores condicións e xeralmente por completar a súa formación ou adquirir novas experiencias máis que por necesidade. Isto cambiou, agora temos compañeiros e amigos que están fóra en circunstancias e con motivacións moi diversas. De calquera forma temos que pensar que volverán dunha forma ou outra e a medio prazo a súa experiencia será beneficiosa para todos.
Como vedes o futuro da profesión?
Pois, por todo o que comentamos, sen optimismo gratuíto pero con esperanza.
Testero del sistema 7 1/2 de ARKB Sistemas | Fotografía: Arrokabe Arquitectos
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecerlle a Óscar e Iván o seu tempo, a súa paciencia e a súa predisposición con este espazo.
oTranscribe es una aplicación (webapp) gratuita y de código abierto (bajo licencia MIT) que facilita transcribir entrevistas grabadas. Simplemente agrega un archivo MP3 o WAV, tus grabaciones y documentos no salen de tu ordenador, y oTranscribe puede empezar a reproducirlo. Hay un procesador de texto disponible para escribir y todo es automáticamente salvado en la caché del navegador.
oTranscribe puede ser utilizado completamente con el teclado, lo cual es esencial para transcribir, además puedes pausar, rebobinar, adelantar, reducir la velocidad, aumentar la velocidad, formato de texto (negrita, itálica) y la habilidad de insertar marcas de tiempo (timestamps) tu grabación sin alejarte del teclado. Esta aplicación web hace todas estas acciones gracias a los atajos de teclado disponibles.
Gracias a Ana Asencio por la recomendación.
oTranscribe is an application (webapp) free and of code opened (under license MIT) that it facilitates to transcribe engraved interviews. Simply a file MP3 or WAV adds, your recordings and documents do not go out of your computer, and oTranscribe can start reproducing it. There is a processor of available text to write and everything is automatically a bran in I her broke of the mariner.
oTranscribe can be used completely by the keyboard, which is essential to transcribe, in addition you can pause, rewind, improve, reduce the speed, to increase the speed, format of text (boldface, italic) and the skill of brands of time to insert (timestamps) your recording without moving away from the keyboard. This web application does all these actions thanks to the available short-cuts of keyboard.
Thanks to Ana Asencio for the recommendation.
oTranscribe é unha aplicación (webapp) gratuita e de código aberto (baixo licenza MIT) que facilita transcribir entrevistas gravadas. Simplemente agrega un arquivo MP3 ou WAV, os teus grabaciones e documentos non saen do teu ordenador, e oTranscribe pode empezar a reproducilo. Hai un procesador de texto dispoñible para escribir e todo é automáticamente salvado na caché do navegador.
oTranscribe pode ser utilizado completamente co teclado, o cal é esencial para transcribir, ademais podes pausar, rebobinar, adiantar, reducir a velocidade, aumentar a velocidade, formato de texto (negrita, itálica) e a habilidade de inserir marcas de tempo (timestamps) o teu grabación sen afastarche do teclado. Esta aplicación web fai todas estas accións grazas aos atajos de teclado dispoñibles.
La geometría del hueco incide simultáneamente tanto en la variable perceptiva interior – exterior, como en la iluminación de una estancia o la propia solución constructiva de la envolvente. El tradicional hueco vertical, asociado a la construcción de muros portantes, define un umbral espacial y emocional entre la naturaleza exterior y el espacio interior en penumbra; el hueco horizontal propuesto por Le Corbusier durante los primeros años 20, habilita una iluminación homogénea y brillante al tiempo que representa ‘la fachada libre’, el triunfo de la técnica que habilita la independencia entre cerramiento y estructura1.
La ‘secularización’ del espacio interior propuesta por Le Corbusier es motivo de graves y públicas controversias, como la muy conocida entre el propio arquitecto suizo y el que fuera su maestro en el uso del hormigón, Auguste Perret2. El intercambio de ataques viscerales tiene lugar en las páginas del Paris Journal durante el mes de diciembre de 19233: mientras Perret defiende la dimensión atávica del hueco llegando incluso a la identificación antropomórfica de la proporción vertical, “A window is a man”4, Le Corbusier responde con un proyecto paradigmático cuyo único hueco corresponde a una gran ventana horizontal: la Petit Maison a orillas del lago Leman, publicada por primera vez en el propio Paris Journal junto a una caricatura de Perret sentado ante el interminable hueco, evidentemente horizontal, del Palais de Bois. Se podría decir entonces
“A window is a land”
la ventana es el hombre versus la ventana es el territorio.
Merece la pena detenerse en esta identificación entre hombre y ventana propuesta por Perret hace ahora casi 100 años. La condición erguida del cuerpo humano, nuestra conquista milenaria de la verticalidad, se reconocería entonces en (al menos) dos elementos arquitectónicos fundamentales: el hueco y la columna, habitantes bien definidos en la arquitectura de ambos maestros5. ¿Pero acaso la ventana horizontal de la ‘Petit Maison’ no supone la mejor de las compañías? ¿No debería ser la ventana un compañero, un aliado siempre, un confidente del mundo? El proyecto de arquitectura consiste así en la configuración de una imaginaria lista de invitados, la convocatoria de presencias irrenunciables en la celebración del espacio, la luz y la vida. Proyectar una ventana supone siempre elegir a un amigo.
Miguel Ángel Díaz Camacho. Doctor Arquitecto
Madrid. Agosto 2014. Autor de Parráfos de arquitectura. #arquiParrafos
Notas:
1 La propuesta del hueco horizontal moderno establece, más allá de cuestiones constructivas, lumínicas o paisajísticas, una profunda alteración de la tradicional cultura del habitar, en el sentido antropológico del término. 2 Ver Blanca Lleó, “Dos esquinas y una polémica”, Circo 41, 1997. 3 Ver Bruno Reichlin, “Une petite maison sul lago. La controversia Perret-Le Corbusier”, Lotus Internacional nº60, 1988, p. 58-83. 4 Auguste Perret. Ibídem, pág. 63. 5 Si la ventana vertical supone la aparición de un habitante en la obra de Perret, la columna interior (el piloti) supone la asistencia de un compañero silente y perdurable en la obra de Le Corbusier.
“S/T” 2002. Fotografía color. Rubén Ramos Balsa. Colección Purificación García
Un premio de obra. Apuntes sobre la Praza do Curro en Noia. Salgado y Liñares arquitectos
Hablar de arquitectura es difícil, mucho, hacerla todavía más, por eso vamos a intentar ser breves y no entorpecer con palabras innecesarias el acercamiento a los excepcionales y renovadores valores que la obra de Praza do Curro en Noia de Salgado y Liñares, aportan al entendimiento de las intervenciones sobre el espacio público histórico actual.
Existe la lectura aceptada de que gran parte de las actuaciones que versan sobre la rehabilitación y el acondicionamiento de espacios urbanos, históricos o de nueva planta, no son arquitectura sensu stricto, como si el trabajo y la acción sobre poco más que un plano de pavimentación tuviese escasas oportunidades de alterar nada más allá que esa piel de cota cero. Seguramente el ejemplo de Praza do Curro en Noia es, al contrario, la prueba de que el trabajo sobre la superficie de la pisada tiene, cuando se trata con sinceridad y honestidad, una capacidad irrefutable de activar y/o regenerar la espacialidad de un lugar.
Praza do Curro en Noia de Salgado y Liñares | Fotografía: Héctor Santos-Díez
Esta obra, además de cumplir con todas las expectativas del rigor constructivo y la conciencia del saberse trabajar en un espacio público, tiene un compromiso tanto con el tiempo pasado que es la historia y la memoria de la ciudad, como con el tiempo contemporáneo en el que se sitúa la nueva propuesta y los usos actuales demandados. Es una obra que nace en el vacío público de un hueco común, como decimos lleno de historia y uso, el locus de un mercado al aire libre, una plaza de abastos sin cubierta, que había perdido todo carácter hasta llegar a nuestros días con una clara desagregación entre el plano horizontal de paso y la escena urbana de tránsito que lo cierra. Si el conjunto se había desconfigurado por el paso del tiempo y muy especialmente por los usos y arquitecturas desnaturalizadas de la segunda mitad del s.XX, uno de los grandes valores que aporta esta solución es la de haber sabido traer de nuevo al emplazamiento la naturaleza de un significante, de una forma-lenguaje contemporánea, que permite volver a leer a partir de la horizontalidad del suelo, la totalidad del lugar. En este punto no podemos menos que remitirnos metafóricamente a la obra fotográfica del artista Rubén Ramos Balsa (S/T 2002 en la colección Purificación García) como ejemplo claro de lo que puede llegar a ser y significar la transformación de un espacio a través de la recomposición de la superficie densa del suelo. Actitud propositiva que redefiniendo ese plano bajo los pies deja claro que podemos alterar la percepción del todo, subvirtiendo y negando la lectura más simple y derrotista que tiende a asumir que las estereotomías de lo que caminamos sólo tienen importancia para el horizonte visual de cota cero. Sucede así tanto en la Praza do Curro de Noia, como en la obra de Rubén Ramos Balsa, que mediante la intensificación de la consciencia del suelo, le es devuelto el ser y el valor al entramado espacial que se habita más arriba. Así el lugar, puede nuevamente adquirir unidad e importancia gracias a la reformulación de una parte del mundo de la arquitectura que habitualmente se ve condenada a la marginalidad -el pavimento- uno de sus fundamentales agentes modeladores junto con la cerca que marca el recinto del dominio y más tarde la cubierta.
Praza do Curro en Noia de Salgado y Liñares | Croquis de los arquitectos
Después de ese tomar consciencia y de repensar, como si fuese la primera vez, qué es lo que corre bajo de los pies -por sí mismo y en relación a lo que está alrededor en el resto de planos de la escena urbana- no hay mucho más, un casi nada que decir… Un casi nada que permite orquestar y organizar -como dicen Salgado y Liñares- sus líneas de fuerza en relación a lo que ya está, los flujos, los recorridos, el acceso y la presencia de cada uno de los edificios que merecen diversos estatus o reconocimientos en el encuentro del vacío común. Una revisión, punto a punto, para observar qué elemento necesita un pódium que lo aposente o un rehundido que lo acerque, un remarcar en qué referencia apoyarse o a cual dejar volar, aligerarse. Finalmente saber por dónde hacer correr el agua de lluvia y en donde recogerla cuidadosamente, canales o sumideros, de manera similar, a como la buena arquitectura remata siempre su trabajo, con el saber hacer guiar las manos por las barandillas, poniendo el máximo énfasis en su diseño como última muestra de lo intenso. Una aproximación al cuidado de lo sutil, la del tacto en la barandilla, que a esta altura, la de suelo, ya no es necesario y cuya preocupación por el agarrarse tiene que ver no con las manos sino con los ojos, una guía que sujete la mirada en las líneas de fuerza que son también las de borde de canaleta, ese ingenio de antibordillo para la recogida del agua que sirve además para organizar las necesarias juntas de hormigonado…
Praza do Curro en Noia de Salgado y Liñares | Fotografía: Héctor Santos-Díez
Finalizamos pensando que este ejercicio de arquitectura en el espacio urbano podía haber transitado simplemente por los derroteros del oficio, de los caminos trillados y aceptados por las convenciones contemporáneas de intervención en el espacio público, sobre todo, teniendo tan cerca ejemplos de marcado carácter oficialista, no exentos de valor, en la cercana ciudad Santiago de Compostela. Pero contrariamente a esto, a Salgado y Liñares se les ha ocurrido como al masajista de Robert Walser1 traspasar la frontera de sus obligaciones, las normas de su profesión y, propasándose, llegar a donde no está permitido, al lugar de partida de quienes “actúan con la frescura de una primera vez” (nada más lejos de la realidad, sus premiados trabajos en Muiños de Pedrachan, A Chainza y en el acceso desde Praza de Raxoi a la del Obradoiro en Santiago de Compostela atestiguan el conocimiento profundo de las altas exigencias del arreglo histórico, bien sea en los contextos tradicional o urbano), demostrando el valor que proponen los amateur, no como ingenuos sino como amadores de lo suyo. Espíritu amador que sabe trabajar desde la imposibilidad económica, y más allá de las convenciones y pautas del protocolo aceptado de la actual rutina arquitectónica, para subvertir y repensar qué es o puede ser de nuevo una estereotomía, un reparto o zonificación del material en relación a uno de sus hábitats inmediatos, el suelo, y cómo desde allí abajo se puede remodelar el espacio hasta el cielo de la cornisa continua que compone la suma de la individualidad edilicia. Con esa actitud inconformista e inquieta, no es pues de extrañar que cuando algunos jurados de concursos de arquitectura valoran obras de esta sinceridad y riesgo (ver premio COAG 2015), se le pasen completamente desapercibidas sus cualidades, como el perfume pasa desapercibido al perro de Baudelaire, que sólo tiene su olfato programado para otros menesteres…
Praza do Curro en Noia de Salgado y Liñares | Fotografía: Héctor Santos-Díez
Rara vez una obra es un premio. No, no una obra con premio, sino un premio de obra, más aún cuando se trata de un trabajo en el plano del suelo, donde todo se densifica debido a la gravedad, y por donde la mayor parte de los ciudadanos corre sin apercibirse de la suerte que es tener un espacio común y compartido para pisar. Qué suerte poder adentrarnos, como ciudadanos, como arquitectos, en este suelo-espacio de Salgado y Liñares, en esta inmensa-intensa rayuela y poder recibir este gran premio.
Luis Gil+Cristina Nieto. arquitectos
santiago de compostela. mayo 2015
Notas:
1 “A mí, dicho sea de paso, me preocupa la pregunta casi aventurada, la trivial y sin embargo importante cuestión de palpitante actualidad de si le está permitido a un masajista besar a la mujer a la que tiene que frotar, casi modelar, con el objeto de hacer surgir por ensalmo la belleza. ¿No podría suscitar esto sorpresas, escenas teatrales, contrariedades de primer orden? , podrían decirle a un artista del cuerpo al que se le ocurriese traspasar la frontera de sus obligaciones, las normas de su profesión.” Walser, Robert. Extracto de El cuadro de Brueghel en Ante la pintura. Narraciones y poemas. Edición de Bernhard Echte de Siruela Edt, Madrid 2009
‘Invenciones: Nueva York vs. Rem Koolhaas, Bernard Tschumi, Piranesi‘ es el nuevo libro de José Juan Barba, un ensayo que indaga en las invenciones, dibujos, textos e ideas de Rem Koolhaas, Bernard Tschumi y el fantástico grabador italiano Giovanni Battista Piranesi, en busca de nuevas perspectivas que amplíen nuestra manera de ver, pensar y hacer arquitectura.
En ‘Invenciones: Nueva York vs. Rem Koolhaas, Bernard Tschumi, Piranesi’ José Juan Barba establece un discurso metalingüístico que explora la relación entre la obra y dibujos de G.B. Piranesi y la obra gráfica de dos de los máximos referentes de la arquitectura de nuestro tiempo, Rem Koolhaas y Bernard Tschumi.
Frente a las visiones puristas o científicas excluyentes, el autor busca presentar visiones contemporáneas, a veces retroactivas, y siempre más reales, complejas e integradoras de la Arquitectura, en las que se incluya a los espectadores, a los usuarios. En palabras del propio autor, este ensayo supone «la presentación de los lugares de la arquitectura frente a la arquitectura de los volúmenes».
El arquitecto, catedrático y académico Luis Fernández-Galiano prologa el libro con el ensayo «Cerebros negros», una interesante reflexión que parte del título de un ensayo de Marguerite Yourcenar, «Le cerveau noir de Piranèse», y que ayuda al lector a situarse en el complejo contexto en el que se enmarca la tesis. «Marguerite Yourcenar – la misma que describió a Piranesi como un ‘cerveau noir’ – replicaría que ‘l’oeuvre au noir’ no es sino la fórmula alquímica que permite perseguir la ‘Gran Obra’, y que esa ‘opus nigrum’ representa las pruebas que debe superar el espíritu en su proceso de liberación».
«Estos acordes finales de los años setenta fueron en efecto años de tránsito, y años en los cuales es posible imaginar una tensión entre la postmodernidad luminosa y liberal que extrae de Nolli sus herramientas formales de análisis, y que muchos abreviarían en la filiación teórica de Wittkower, Rowe y Eisenman; y una postmodernidad sombría y radical, fascinada por las Carceri de Piranesi tanto como por el surrealismo o los constructivistas, y que tendría en Koolhaas a su representante más articulado, y en Tschumi al mejor introductor del universo situacionista».
Extracto del prólogo de Luis Fernández-Galiano.
También la arquitecta Carmen Díez Medina introduce el libro con un prólogo que lleva por título «Creación de lugares»: «Por vez primera se publican conjuntamente las pocas láminas que Piranesi redibujó sobre las Carceri (1749 y 1761) junto con los dibujos preparatorios que las precedieron. Esta secuencia aproximativa en tres fases es intencionadamente utilizada por José Juan Barba, no tanto para presentar la interpretación del espacio desde el punto de vista del observador –o no solo– sino más bien para reivindicar el valor de la interpretación y crítica metalingüísticas a partir de la representación de las condiciones espaciales en las que viven los individuos privados de libertad».
«Especialmente interesante resulta la aportación de materiales inéditos procedentes del MoMA y de la Biblioteca Nacional de España, todos ellos debidamente referenciados en los capítulos correspondientes. Su publicación conjunta, junto a otros documentos hasta ahora dispersos, materializa este ambicioso intento por relacionar tres discursos que se presentan como tres metalenguajes. Con ello, el autor pretende superar los instrumentos más frecuentemente empleados para hablar de arquitectura hasta la década de los años ochenta y ofrecer una lectura personal, conceptual, compleja y caleidoscópica de la arquitectura contemporánea».
Extracto del prólogo de Carmen Díez Medina.
‘Invenciones’ fue el título de una exposición celebrada en Hannover en 1981, donde se aglutinaban, en torno a la obra de G. B. Piranesi, la obra gráfica de arquitectos cuyos dibujos no tenían la intención de reflejar la fase previa a la construcción sino la de establecer un discurso metalingüístico. La exposición pretendía identificar, en un momento de crisis, narrativas no textuales tan potentes como las del arquitecto veneciano, que fuesen capaces de plantear nuevas visiones de arquitectura.
Tres años antes de la exposición de Hannover, en 1978, se celebró el bicentenario de la muerte de Piranesi mostrándose dos formas diferenciadas de interpretar su obra: la meramente estilística y la que es más interesante, la metalingüística. En esos tres años es cuando se produce la publicación de dos obras que reflejan nuestra contemporaneidad: «Delirious New York» de Rem Koolhaas y «The Manhattan Transcripts» de Bernard Tschumi.
Al igual que lo hiciese Piranesi trasladándose de Venecia a Roma, estos dos arquitectos europeos se trasladaron desde Londres hacia la Roma de su tiempo, Nueva York, para desarrollar, exponer y presentar una nueva forma de entender la arquitectura contemporánea en un periodo de crisis e incertidumbre.
En Arquitectura cuando se han planteado miradas o discursos sobre lo ocurrido en esta década, en general se han presentado como procesos negativos, el final de la Modernidad o la consolidación de la desintegración estilística que da paso a los ‘post’. Este libro pretende presentar una vía diferente, alejada de prístinas visiones,o visiones científicas excluyentes para presentar visiones contemporáneas, aveces retroactivas y siempre más reales, complejas e integradoras, visiones de la Arquitectura que incluyen a los espectadores, a los usuarios. La presentación de los lugares de la arquitectura frente a la arquitectura de los volúmenes.
[:gl]
‘Invencións: Nova York vs. Rem Koolhaas, Bernard Tschumi, Piranesi’ é o novo libro de José Juan Barba, un ensaio que indaga nas invencións, debuxos, textos e ideas de Rem Koolhaas, Bernard Tschumi e o fantástico gravador italiano Giovanni Battista Piranesi, en busca de novas perspectivas que amplíen o noso xeito de ver, pensar e facer arquitectura.
En ‘Invencións: Nova York vs. Rem Koolhaas, Bernard Tschumi, Piranesi’ José Juan Barba establece un discurso metalingüístico que explora a relación entre a obra e debuxos de G.B. Piranesi e a obra gráfica de dous dos máximos referentes da arquitectura do noso tempo, Rem Koolhaas e Bernard Tschumi.
Fronte ás visións puristas ou científicas excluíntes, o autor busca presentar visións contemporáneas, ás veces retroactivas, e sempre máis reais, complexas e integradoras da Arquitectura, nas que se inclúa os espectadores, aos usuarios. En palabras do propio autor, este ensaio supón «a presentación dos lugares da arquitectura fronte á arquitectura dos volumes».
O arquitecto, catedrático e académico Luis Fernández-Galiano prologa o libro co ensaio «Cerebros negros», unha interesante reflexión que parte do título dun ensaio de Marguerite Yourcenar, » Le cerveau noir de Piranèse», e que axuda ao lector a situarse no complexo contexto no que se enmarca a tese. Marguerite Yourcenar – a mesma que describiu a Piranesi como un ‘cerveau noir’ – replicaría que ‘l’oeuvre au noir’ non é senón a fórmula alquímica que permite perseguir a ‘Grande Obra’, e que esa ‘opus nigrum’ representa as probas que debe superar o espírito no seu proceso de liberación».
«Estes acordes finais dos anos setenta foron en efecto anos de tránsito, e anos nos cales é posible imaxinar unha tensión entre a postmodernidade luminosa e liberal que extrae de Nolli as súas ferramentas formais de análise, e que moitos abreviarían na filiación teórica de Wittkower, Rowe e Eisenman; e unha postmodernidade sombría e radical, fascinada polas Carceri de Piranesi tanto como polo surrealismo ou os constructivistas, e que tería en Koolhaas ao seu representante máis articulado, e en Tschumi ao mellor introdutor do universo situacionista».
Extracto do prólogo de Luis Fernández-Galiano.
Tamén a arquitecta Carmen Díez Medina introduce o libro cun prólogo que leva por título «Creación de lugares»: «Por vez primeira publícanse conxuntamente as poucas láminas que Piranesi redebuxar sobre as Carceri (1749 e 1761) xunto cos debuxos preparatorios que as precederon. Esta secuencia aproximativa en tres fases é intencionadamente utilizada por José Juan Barba, non tanto para presentar a interpretación do espazo dende o punto de vista do observador -ou non só- senón máis ben para reivindicar o valor da interpretación e crítica metalingüísticas a partir da representación das condicións espaciais nas que viven os individuos privados de liberdade».
«Especialmente interesante resulta a achega de materiais inéditos procedentes do MoMA e da Biblioteca Nacional de España, todos eles debidamente referenciados nos capítulos correspondentes. A súa publicación conxunta, xunto a outros documentos ata agora dispersos, materializa este ambicioso intento por relacionar tres discursos que se presentan como tres metalinguaxes. Con iso, o autor pretende superar os instrumentos máis frecuentemente empregados para falar de arquitectura ata a década dos anos oitenta e ofrecer unha lectura persoal, conceptual, complexa e caleidoscópica da arquitectura contemporánea».
Extracto do prólogo de Carmen Díez Medina.
‘Invenciones’ foi o título dunha exposición celebrada en Hannover en 1981, onde se aglutinaban, en torno á obra de G. B. Piranesi, a obra gráfica de arquitectos cuxos debuxos non tiñan a intención de reflectir a fase previa á construción senón a de establecer un discurso metalingüístico. A exposición pretendía identificar, nun momento de crise, narrativas non textuais tan potentes como as do arquitecto veneciano, que fosen capaces de formular novas visións de arquitectura.
Tres anos antes da exposición de Hannover, en 1978, celebrouse o bicentenario da morte de Piranesi mostrándose dúas formas diferenciadas de interpretar a súa obra: a meramente estilística e a que é máis interesante, a metalingüística. Neses tres anos é cando se produce a publicación de dúas obras que reflicten a nosa contemporaneiade: «Delirious New York» de Rem Koolhaas» e «The Manhattan Transcripts» de Bernard Tschumi.
Ao igual que o fixese Piranesi trasladándose de Venecia a Roma, estes dous arquitectos europeos trasladáronse dende Londres cara á Roma do seu tempo, Nova York, para desenvolver, expoñer e presentar unha nova forma de entender a arquitectura contemporánea nun período de crise e incerteza.
En Arquitectura cando se formularon miradas ou discursos sobre o acontecido nesta década, en xeral se presentaron como procesos negativos, o final da Modernidade ou a consolidación da desintegración estilística que dá paso aos ‘ post ‘. Este libro pretende presentar unha vía diferente, afastada de prístinas visiones,o visións científicas excluíntes para presentar visións contemporáneas, aveces retroactivas e sempre máis reais, complexas e integradoras, visións da Arquitectura que inclúen os espectadores, aos usuarios. A presentación dos lugares da arquitectura fronte á arquitectura dos volumes.
[:en]
‘Inventions: New York vs. Rem Koolhaas, Bernard Tschumi, Piranesi’ is the new book by José Juan Barba, an essay which looks into the texts, inventions, drawings and ideas of Rem Koolhaas, Bernard Tschumi and the great Italian engraver Giovanni Battista Piranesi, in search of new perspectives which broaden the way we see, think y make Architecture.
On ‘Invenciones: Nueva York vs. Rem Koolhaas, Bernard Tschumi, Piranesi’ José Juan Barba establishes a metaliguistic discourse which explores the relationship between the work and drawings by G.B. Piranesi and the graphic work of two of the most relevant architects of Cotemporary Architecture, Rem Koolhaas and Bernard Tschumi.
In contrast to pristine views and selective scientific approaches, the author seeks to present contemporary views of Architecture, sometimes retroactive, but always more complex, inclusive and nearer to reality and which include the observers, the users. In the author’s words, «a presentation of the Architecture of places, as opposed to the architecture of solids.»
Architect, professor and academician Luis Fernández-Galiano prefaces the book with the essay «Black Brains», a very interesting reflection based on the title of an essay by Marguerite Yourcenar, «Le cerveau noir de Piranèse», and which helps the reader to understand the complex context which surrounds the thesis. «Marguerite Yourcenar – the same one who described Piranesi as a ‘cerveau noir’ – would say that ‘l’oeuvre au noir’ is the necessary alchemical formula in order to pursue the ‘Great Work’, and that this ‘opus nigrum’ represents the tests which the spirit must overcome in its liberation process.»
«The late seventies were indeed years of change, and in which it is possible to imagine a great strain between a luminous and liberal Postmodernism which extracted its formal analysis tools from Nolli – many would shorten it to Wittkower, Rowe and Eisenman’s theoretical affiliation – and a sombre and radical Postmodernism, fascinated by Piranesi’s Carceri as much as by Surrealism or Constructivism, which would have Koolhaas as its most articulated representative and Tschumi as the one who introduced the situationist universe.»
Luis Fernández-Galiano.
In addition, architect Carmen Díez Medina introduces the book with a preface entitled «Creation of places»: «The few Carceri plates redrawn by Piranesi (1749 and 1761) are published here for the first time together with the preparatory drawings that preceded them. This rough sequence of three phases is intentionally used by José Juan Barba, not just to present an interpretation of space from the point of view of the observer – or not only – but rather to claim the value of interpretation and metalinguistic criticism based on the representation of the spatial conditions in which individuals who are deprived from freedom live.»
«The contribution of unpublished material from MoMA and the National Spanish Library is especially interesting, all of it well indexed in the corresponding chapters.Its joint publication, along with other documents hitherto scattered, materializes this ambitious attempt to relate three discourses that are presented as three meta-languages. In this way, the author seeks to overcome the instruments which are most frequently used to talk about architecture up until the eighties, and offer a personal, conceptual, complex and kaleidoscopic reading of contemporary architecture.»
Carmen Díez Medina.
‘Inventions’ was the title of an exhibition held in Hannover in 1981 which gathered together graphic work by different architects around the work of G.B. Piranesi. The drawings displayed here were not intended to reflect the pre-construction phase but to establish a metalinguistic discourse. The exhibition seeked to identify a non-textual narrative as powerful as the Venetian architect and able to suggest new points of view for architecture in a moment of crisis.
The bicentennial celebration of Piranesi’s death took place only three years before Hannover’s exhibition, in 1978. It revealed two different ways of understanding his work, a first approach that strictly referred to style and a second and more interesting metalinguistic interpretation. Besides, two of the books that best reflect our contemporaneity were published during this three-year period between both exhibitions: Delirious New York by Rem Koolhaas and The Manhattan Transcripts by Bernard Tschumi.
Just like Piranesi moved from Venezia to Rome, these two European architects went from London to the Rome of our time, Manhattan, in order to develop, exhibit and present a new way of understanding contemporary architecture in a time of crisis and uncertainty.
In Architecture, most of the views and discourses outlining what happened during this decade have been presented as negative processes: the end of Modernity or the consolidation of the stylistic disintegration that gave way to ‘Po-Mo’ or postmodernism. This book seeks to outline a different vision, far removed from pristine views and selective scientific approaches, that presents more contemporary views, sometimes retroactive and always more complex, inclusive and nearer to reality. Architecture visions which include the observers, the users. A presentation of the Architecture of places, as opposed to the architecture of solids.
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept”, you consent to the use of ALL the cookies.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Cookie
Duración
Descripción
mailmunch_second_pageview
never
Mailmunch sets this cookie to manage subscription service to mailing lists.
_mailmunch_visitor_id
never
Mailmunch sets this cookie to create a unique visitor ID for the Mailmunch mailing list software.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Cookie
Duración
Descripción
CONSENT
2 years
YouTube sets this cookie via embedded youtube-videos and registers anonymous statistical data.
_ga
2 years
The _ga cookie, installed by Google Analytics, calculates visitor, session and campaign data and also keeps track of site usage for the site's analytics report. The cookie stores information anonymously and assigns a randomly generated number to recognize unique visitors.
_gat_gtag_UA_11257418_2
1 minute
Set by Google to distinguish users.
_gid
1 day
Installed by Google Analytics, _gid cookie stores information on how visitors use a website, while also creating an analytics report of the website's performance. Some of the data that are collected include the number of visitors, their source, and the pages they visit anonymously.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Cookie
Duración
Descripción
NID
6 months
NID cookie, set by Google, is used for advertising purposes; to limit the number of times the user sees an ad, to mute unwanted ads, and to measure the effectiveness of ads.
VISITOR_INFO1_LIVE
5 months 27 days
A cookie set by YouTube to measure bandwidth that determines whether the user gets the new or old player interface.
YSC
session
YSC cookie is set by Youtube and is used to track the views of embedded videos on Youtube pages.
yt-remote-connected-devices
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.
yt-remote-device-id
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.