Inicio Blog Página 98

Utopía o interescalaridad | Miguel Ángel Díaz Camacho

Evolución histórica del cauce del río Mississippi, vía mapsontheweb.zoom-maps.com

En 1974 Mariano Bayón entrevista a un Alejandro de la Sota apartado de la Academia, al margen ya de la parafernalia cultural de la arquitectura, un ambiente del que se aparta voluntariamente:

“escribiré algo en una revista de constructores, para constructores”.1

Sin duda, el interés de Sota por las cuestiones disciplinares le alejan de un paisaje teórico excitado por las publicaciones en España de los textos de Aldo Rossi o Robert Venturi y Denise Scott Brown a principios de los 702. El mundo de la experimentación tecnológica, cuya bandera ondea sin ninguna duda durante toda la modernidad, daba paso a las atmósferas de especulación intelectual y el debate académico se traslada progresivamente de la arquitectura a la ciudad, un ámbito del que Sota habla muy poco: tal vez no fuera su escala.

La entrevista de Mariano Bayón transita cómodamente dentro de los cauces culturales propios del maestro gallego: su reciente encuentro con Jean Prouvé, su interés por los catálogos comerciales o las sugerencias tecnológicas procedentes del mundo deportivo (desde la bota de esquiar a la cápsula de montaña). Sin embargo, hacia el final de la entrevista, Bayón aborda el tema espinoso de la asimilación popular de la arquitectura experimental:

“Apareció sobre el tapete, casi sin pretenderlo, la pregunta que se hacía públicamente Colin Rowe: ¿un arquitecto que apunta a la experimentación continuada, puede participar del ideal de una arquitectura destinada a ser popular e inteligible?”.3

La cuestión no es sencilla, menos aún en 1974, planteando dos conceptos extraviados y en la práctica excluyentes: experimentación y ciudadanía4.

Más allá de la experimentación tecnológica o los paisajes teóricos a los que Sota prestaba aparentemente tan poca atención5, hoy la innovación tiene más que ver con la gestión de procesos, flujos intangibles en mayor o menor medida ya sean éstos sociales, medioambientales, energéticos, económicos o culturales. Hablar hoy de cualquier experimentación tecnológica, por ejemplo en la fabricación digital o en la monitorización de prototipos, es hablar también de ciudadanía, territorio, energía, comunicación, recursos o residuos6. ¿Se puede dejar de pensar la arquitectura en términos de escalas diferentes y desconectadas (el objeto, el edificio, la ciudad, el territorio, el planeta) y re-comenzar la consideración de todas las escalas a la vez? ¿Se puede establecer una metodología inter-escalar para el proyecto de arquitectura? Utopía o interescalaridad.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doctor Arquitecto
Madrid. Septiembre 2014. Autor de Parráfos de arquitectura. #arquiParrafos

Notas:

1 Alejandro de la Sota en “Conversación con Alejandro de la Sota desde su propio arresto domiciliario”, por Mariano Bayón, ARQUITECTURAS BIS nºI, mayo 1974, págs 25-27.
2 La primera edición en España de (por ejemplo) Complejidad y Contradicción en la Arquitectura, Robert Venturi y Dennis Scott Brown, 1966, se produce en 1972, Barcelona, editorial Gustavo Gili.
3 Mariano Bayón, “Conversación con Alejandro de la Sota desde su propio arresto domiciliario”, ARQUITECTURAS BIS nºI, mayo 1974, págs. 25-27.
4 La desafección del Movimiento Moderno por el proyecto urbano o la historia de la ciudad fue tratada años más tarde por Aldo Rossi en “La Ciudad Análoga”, Bienal de Venecia 1976, o Colin Rowe en “Collage City”, MIT Press, Boston, 1984.
5 Transferencias que por cierto ahondaron aún más si cabe en la brecha entre arquitectura y sociedad. Ver “Transferencias” por Brijuni en Collage Conceptual, Recolectores Urbanos, Sevilla, 2014, págs. 69-72. Editado por ASA.
7 Ver Ecología e Industrialización. Blog de la Fundación Arquía.

El arquitecto de la soledad | Sergio de Miguel

Formentera | Sergio de Miguel

Supe de él por casualidad.
Arquitecto de París, había tenido la oportunidad de trabajar en sus años de formación con Le Corbusier, allá por los primeros cincuenta. En la época de la Unidad de Habitación de Marsella o la Capilla de Ronchamp. Ahora se le encuentra en una isla del Mediterráneo, en una casa hecha por él hace ya veinte años. Una casa, me dijeron, auto suficiente.
Era verano, estaba cerca y fui a visitarle.

La isla tiene un clima extremo y está geográficamente aislada. Aún hoy sólo es accesible por mar. Conserva por ello cierto carácter atávico, primitivo. Su arquitectura es pura y funcional, a menudo exquisita.

El francés, años atrás, antes de construirse la suya propia, vivió durante largo tiempo en una antigua y robusta casa que había sobrevivido nada menos que trescientos años bajo los rigores de aquella isla. La había sabido y querido comprender, aprendiendo cada reacción frente al medio como si de un marino y su nave se tratara. Aquellos años en aquella casa perenne le proporcionarían un conocimiento magnífico a la hora de construirse su casa definitiva. Iba a saber estar.

Estaba bien dirigido, pero me costó mucho encontrar su casa. Me habían dicho que buscara, entre la silueta de prismas blancos diseminados y los macizos de pinos, un molino. Esa era la clave. Después de mucho deambular, un poco desesperado, me fije en una especie de antena sobre un mástil atirantado, casi invisible. Confieso que la imagen mental que tenía de un “molino” no se parecía de ningún modo a aquello, pero era lo único que podía asemejarse en aquel paraje. Al acercarme, comprobé que aquel mástil estaba sensiblemente retirado de la edificación más próxima, aislado en un prado cercano, y que su remate superior, pese a su ridículo tamaño y su forma de libélula, era efectivamente un molino de viento, muy similar al que llevan algunos barcos para cargar sus baterías durante las largas travesías.

Traqueteando ruidosamente por entre los laberínticos caminos llenos de guijarros pude por fin encontrarla. Era ciertamente mimética pero, aún así, nada más verla supe que aquella, entre tantas que había visto al pasar, era la casa que buscaba. Era distinta.

Me reconfortó el inmenso silencio. La estela de polvo que me había venido persiguiendo por fin me sobrepasó y, al despejar la mirada, pude comprobar que era realmente un buen lugar. Bien elegido. Horizontal, despejado, rodeado de pequeñas y diagonales tapias infinitas. Aparentando ser el centro de un geométrico y gigante dibujo. Allí estaba, inundada de la suave brisa del cercano mar.

Desde el camino se mostraba como un conjunto de volúmenes prismáticos maclados, ligeramente apiramidados y de aristas suavemente redondeadas. Hollando el pedregoso terreno, aparecía ciega, fuerte y pesada. Del color de la arena. Algo así cómo un compuesto escalonado, plástico y exacto a la vez, del que emergían tan sólo algunas chimeneas.

El cuerpo más próximo, sin duda el garaje por las dimensiones de su cierre, sobresalía ligeramente. Esquivándolo hallé la entrada. Un hueco en quiebro, tangente. Traspasado el umbral llegué a un zaguán recoleto y amable, enriquecido por el verde de un mínimo patio ajardinado. El “patio de invierno”, pude saber después. En un lateral, un gran portón de madera, abatido sobre uno de los muros, descubría la gran mampara acristalada del acceso principal. Desde ella se veía un interior con pocos muebles, diáfano y luminoso, de paredes blancas y de suelos y techos cerámicos muy rojos, con bóvedas vahídas. Aquel interior transportaba sin remedio hacia las espléndidas “villas mediterráneas” de Le Corbusier (Weekend, Jaoul, Sarabhai…).

Llamé varias veces pero nadie me oyó. Permanecí un largo rato con las manos abiertas entre las sienes y los cristales. Intentando percibir algún movimiento o ruido. Sorprendido por el espléndido eco de aquel interior. Ya me iba a ir cuando descubrí una pequeña libreta y un lápiz atado a un cordel fijado en un lateral. Le llegué a escribir una tímida nota con mi teléfono, pero pensé que no me podía ir así. Mi curiosidad me empujó entonces a dar una vuelta completa alrededor de la casa. Y al hacerlo, no sin cierto sigilo, le vi. Estaba cómodamente tumbado a la sombra. En una hamaca de la amplia terraza delantera. De verano. Aparentemente dormido y acompañado por las ronroneantes voces en francés de una pequeña radio, enfrentado a los amarillos y el azul. Solo.

Al verle me quedé inmóvil. Él se dio cuenta de mi aparición y se incorporó muy despacio. Vino a mi encuentro con elegante parsimonia. Tras las breves presentaciones, desapareció unos instantes para regresar descorchando una botella de buen vino, tinto, sin etiqueta.

Nos sentamos con los vasos en aquella viva terraza con muebles bajos de madera.

Sencillos, nada inmediatos y muy cómodos. Las vistas eran ciertamente espectaculares, hipnotizantes. Y comenzamos a charlar. Tuvimos una conversación de esas en las que es más importante lo que no se dice que lo que se dice en realidad. Hablaba cavilando, con ojos inteligentes y cansados, en un perfecto castellano lleno de cultismos. Al rato, como había sucedido con el vino, sigilosamente, se levantó y sacó unos platos con excelentes quesos. Comimos. Tras una larga disertación debió percatarse de que mi curiosidad por ver la casa aumentaba. Tuvo que darse cuenta de que mi mirada se distraía en exceso tras la cortina blanca de la puerta entreabierta, que se hinchaba esporádicamente forzada por el viento. Me invitó entonces a pasar dentro con un leve gesto y una sonrisa.

Al entrar a lo que parecía ser el centro de la casa, el espacio de mayor altura desde el que se distribuían todas las estancias que había podido entrever anteriormente desde el acceso, me fijé en una pintura de Le Corbusier que colgando del pretil de un altillo dominaba la habitación. Él exclamó con cierto desdén:

«me lo regaló él».

La casa era grande, disfrutaba de numerosas habitaciones, todas abovedadas y encaladas, arracimadas en torno a ese generoso espacio central. Todas las estancias se caracterizaban por su gran austeridad y sencilla confortabilidad. Las puertas, de madera, sin cercos ni tapajuntas, estaban encajadas con toda naturalidad en un sencillo rebaje de la pared, el techo y el suelo, de apenas un centímetro. Los almacenamientos, horadados en la tabiquería, estaban formados por escuetas baldas y barras de colgar sin puerta alguna, con la ropa multicolor graciosamente a la vista. Los baños, amplios y bien dispuestos, estaban cubiertos por exagerados lucernarios por los que se filtraba una fuerte luz cenital, pareciendo lugares al aire libre, sin techo, lo que proporcionaba un extrañamiento agradable. Las ventanas y contraventanas, también de madera y de excelente calidad, estaban sólidamente recibidas a las jambas levemente abocinadas. Evidenciando el generoso grosor de los muros, y procurando una fuerte sensación de aislamiento y protección. Los escasos muebles estaban hechos y colocados con toda coherencia. Firmes y resueltos. No había en general demasiados objetos. Nada sobraba en aquellos espacios.

Enseguida me llevó a la cocina. Pieza de completo amueblamiento en la que, protagonizando uno de sus lados, destacaba una extraña nevera. Un enorme baúl erguido, fabricado en madera oscura, probablemente teka, con el frente de las puertas melaminado en blanco sobre bastidor visto de la misma madera y herrajes industriales de acero inoxidable. Ciertamente sorprendente y muy bien hecha. Al ver mis ojos interrogativos acertó a decir, lacónico, – yo mismo la hice, cuatrocientos litros, aprovecha las frigorías del depósito enterrado de agua, con un intercambiador -. Y lo dijo sin dar opciones a abrirla, o a tocarla, que es lo que en realidad me hubiera gustado hacer. Considerando obvio que el que hace una casa debe diseñar y hacer también la nevera.

Reaccionó con cierta perplejidad cuando le pregunté por los exquisitos muebles de la casa. Todos de maderas oscuras y lustrosas, de virtuosa factura. Por supuesto que también había sido él quien los había hecho, con sus manos.

«He hecho muchos más en mi vida»,

se despachó divertido.

Poco a poco empezaron a no caber demasiadas preguntas sobre la supuesta auto suficiencia de la casa. Parecía obvio que no había sido ese su objetivo primordial, ni siquiera que se lo hubiera planteado como algo verdaderamente importante, sino que era una consecuencia directa de su modo de entender el problema, de su rotunda lógica y personalidad. La casa había sido hecha, enteramente, por él y para él. Allí y, por tanto, para no depender prácticamente de nada ni de nadie. Durante la obra, me explicó, tan sólo le habían ayudado algunos albañiles expertos. En el día a día únicamente necesitaba, acertó a comentar brevemente, que un camión cisterna le rellenara sus depósitos de agua una vez al año. Allí no llovía apenas. El agua de lluvia que recogía no era suficiente. Por lo demás, le bastaba con que el molino de viento y unas células fotovoltaicas alimentaran las baterías que le proporcionaban la electricidad necesaria. Distribuida mediante un pequeño ordenador que contabilizaba los distintos aportes y consumos de energía. El diseño constructivo de la casa se encargaba del resto.

Todo esto podría haber sido muy aparatoso, ejemplos hay, pero la realidad es que, excepto el molino alejado unos metros de la casa pareciendo, como ya dije, una antena, o un poste de la luz, el resto de los sistemas técnicos se encontraban de tal modo integrados en la totalidad que era imposible identificarlos.

Ese hombre vivía en la maravilla. Podía encerrarse en aquella hermosa casa durante meses sin contar con nada ni nadie. Rodeado de belleza y bienestar. De hecho comentó un tanto nostálgico:

“ lo que más me gusta es el invierno, pueden pasar muchos días sin ver un alma”.

Hablamos, como no, del modo en el que la casa se había construido. De la composición de aquellos gruesos muros, de la dosificación del fino revoco exterior, de la problemática de las bóvedas. Del agua. Y sus explicaciones fueron siempre nítidas. Al final pude sacar la conclusión de que en esa casa, por encima de sus aspectos puramente técnicos, lo que había pretendido es conseguir pertenecer al lugar ateniéndose a sus limitadas y estrictas reglas, jugar a ser consecuente con un medio en el que no existen, por sus características, muchas posibilidades. Estaba ideada como una perfecta madriguera donde permanecer, durar. Aislada e integrada. Porque en definitiva, era evidente, la casa no había pretendido ser un alarde bioclimático, ni una exhibición de tecnología, ni salir publicada en las revistas (me confesó que las aborrecía), ni siquiera protagonizar su cuidado entorno. Creo que simplemente actuó con toda honestidad y un profundo conocimiento, sustentándose, eso sí, en su dilatada formación estética. Haciéndose la mejor morada en ese preciso emplazamiento. Me contó que estudió con detenimiento el recorrido del sol la incidencia del viento, las soluciones óptimas frente al clima, las estaciones. En suma, la manera de no depender más que de sí mismo. Y lo hizo de tal modo que el conjunto construido aparecía sin tiempo, inmerso milagrosa y sabiamente en ese espacio natural.

Encontré en él una actitud muy interesante aunque sólo sea porque probablemente esté en vías de extinción. Era una mezcla de artesano, ejecutor polifacético y artista. Además de sensible arquitecto y experto en tecnologías, tanto antiguas como actuales.

Me pareció que lo que estaba viendo sólo podía partir de una consciente y viva búsqueda del anonimato, de la profunda necesidad de intimidad y de un concienzudo saber acumulado durante muchos años, sin ninguna intención de ser divulgado o transmitido. Aunque ciertamente vanidoso le sentí muy celoso de lo que allí había sucedido. De su tesoro, de su secreto.

Pensé entonces que el mundo debe de estar lleno de personajes como éste. De casas, de edificios increíbles que muy pocos conocen. Y que, por desventura, sólo transcienden a la colectividad, a través de los escasos medios que divulgan la arquitectura, los ejemplos sesgados, delimitados y repetitivos. Que no nos llegan noticias de los arquitectos anónimos. De aquellos que buscan exclusivamente el conocimiento y no tanto el reconocimiento, aunque sea en la más estricta soledad. Esos héroes del saber que progresan inteligentemente en lugares inhóspitos. Conscientes y sufridores de sus limitaciones y que no esperan aplausos por cuanto hacen. Orgullosos y capaces.

Efectivamente, existe una arquitectura bioclimática interesante: la que es auto suficiente por verdadera necesidad. Basada no tanto en los últimos avances tecnológicos si no en saber aplicar, y reconsiderar, las soluciones que se han perpetuado en cada lugar. Que, sin tener que renunciar a la cuidada presencia, a la belleza, se construye exclusivamente para satisfacer con eficacia la eventual necesidad del aislamiento. Sin demasiados alardes, sin mostrar excesivo esfuerzo. Y que, gracias a ella, hay quien hace posible el sueño de sentirse felizmente solo. Y libre.

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, enero 2010

La calle y la casa. Lecturas para habitar la ciudadThe street and the house. Readings to live the cityA rúa e a casa. Lecturas para habitar a cidade

0

La calle y la casa. Lecturas para habitar la ciudad

Curso del Institut d’Humanitats de Barcelona.

Tendemos a pensar que casa y calle, dentro y fuera, público y privado, pueden existir independientemente, casi como contrarios. Esta división, sin embargo, ignora hasta qué punto la casa es una construcción social, políticamente connotada, y la calle un lugar para ser habitado y no sólo un espacio de tránsito o de consumo. Este curso pretende reconsiderar la relación entre la casa y la calle, el espacio común y el espacio doméstico, a partir de la contribución de cuatro pensadores ineludibles. El punto de partida es que la casa, tanto como la calle es una cuestión colectiva, y que su papel es igualmente estructural en la forma y el contenido de lo urbano.

Lunes | 13.07.15 | Zaida Muxí lee a Jane Jacobs

Miércoles | 15.07.15 | Celia Marín lee a Hannah Arendt

Lunes | 20.07.15 | Francesc Muñoz lee a Richard Sennett

Miércoles | 22.07.15 | Carmen Rodríguez lee a Walter Benjamin

El curso forma parte de la programación paralela a la exposición «Piso Piloto. Medellín-Barcelona»

Precio de la entrada

Precio normal: 45€
Reducido (estudiantes, Amigos del CCCB, desempleados, jubilados y mayores de 65 años): 30€
Aquellos lectores de veredes que deseen realizar el curso, podrán optar al precio reducido (30€) adjuntando este imagen a la documentación necesaria para la inscripción.

+ info

La calle y la casa. Lecturas para habitar la ciudad

 Institut d’Humanitats Course in Barcelona.

We tend to think that he marries and street, inside and out, publicly and privately, they can exist independently, almost like opposite. This division, nevertheless, ignores up to what point the house is a social construction, politically connoted, and the street a place to be lived and not only a space of traffic or of consumption. This course tries to reconsider the relation between the house and the street, the common space and the domestic space, from the contribution of four unavoidable thinkers. The point of item is that the house, so much as the street it is a collective question, and that his paper is equally structural in the form and the content of the urban thing.

Monday | 13.07.15 | Zaida Muxí reads to Jane Jacobs

Wednesday | 15.07.15 | Celia Marín reads to Hannah Arendt

Monday | 20.07.15 | Francesc Muñoz reads to Richard Sennett

Wednesday | 22.07.15 | Carmen Rodríguez reads to Walter Benjamin

The course forms a part of the programming parallel to the exhibition «Piso Piloto. Medellín-Barcelona»

Price of the entry

Precio normal: 45€
Reduced (students, Amigos of the CCCB, unemployed, retired and major of 65 years): 30 €
Those readers of veredes that want to realize the course, they will be able to choose at the reduced cost (30 €) attaching this one image to the documentation necessary for the inscription.

+ info

La calle y la casa. Lecturas para habitar la ciudad

Curso do Institut d’Humanitats de Barcelona.

Tendemos a pensar que casa e cale, dentro e fóra, público e privado, poden existir independentemente, case como contrarios. Esta división, non obstante, ignora ata que punto a casa é unha construción social, politicamente connotada, e a rúa un lugar para ser habitado e non só un espazo de tránsito ou de consumo. Este curso pretende reconsiderar a relación entre a casa e a rúa, o espazo común e o espazo doméstico, a partir da contribución de catro pensadores ineludibles. O punto de partida é que a casa, tanto como a rúa é unha cuestión colectiva, e que o seu papel é igualmente estrutural na forma e o contido do urbano.

Luns | 13.07.15 | Zaida Muxí lee a Jane Jacobs

Mércores | 15.07.15 | Celia Marín lee a Hannah Arendt

Luns | 20.07.15 | Francesc Muñoz lee a Richard Sennett

Mércores | 22.07.15 | Carmen Rodríguez lee a Walter Benjamin

O curso forma parte da programación paralela á exposición «Piso Piloto. Medellín-Barcelona»

Prezo da entrada

Prezo normal: 45€
Reducido (estudantes, Amigos do CCCB, desempregados, xubilados e maiores de 65 anos): 30€
Aqueles lectores de veredes que desexe realizar o curso, poderán optar ao prezo reducido (30 €) achegando este imaxe á documentación necesaria para a inscrición.

+ info

Frank Lloyd WrightFrank Lloyd WrightFrank Lloyd Wright

0

wright_fp_int_3d_44813_1503121754_id_907646

Un edificio de Frank Lloyd Wright (1867-1959) es inequívocamente personal pero a la vez evoca toda una época. Los diseños de Wright, notables por su excepcional conocimiento de un entorno ecológico y el uso de acero y cristal para trastocar la interfaz interior/exterior, marcaron la entrada en la modernidad, además de hacerse un hueco en los anales de la historia de la arquitectura.

Esta exquisita compilación de la monografía de tres volúmenes publicada por TASCHEN reúne las obras más importantes de la vasta obra que trastocó los estándares de la arquitectura en una retrospectiva rigurosa a un precio muy asequible del arquitecto más famoso de Estados Unidos. Gracias al acceso ilimitado a los archivos de Frank Lloyd Wright en Taliesin (Arizona), esta colección explora a fondo los proyectos de Wright, tanto los que materializó como los que quedaron en papel. Así, encontramos desde sus primeras casas de la pradera, las casas usonianas con la Casa de la cascada a la cabeza, los años de Tokio y los progresistas edificios de «arquitectura viva», hasta los últimos proyectos como el Museo Guggenheim de Nueva York y las fantásticas visiones de un mañana mejor de la «ciudad viviente».

Bruce Brooks Pfeiffer, que fue aprendiz de Wright en la década de 1950, analiza los estudios más recientes sobre el maestro y ofrece su punto de vista acerca de una obra arquitectónica que cambió las reglas del juego.

wright_fp_int_3d_44813_1503121754_id_907646

A building of Frank Lloyd Wright (1867-1959) is unequivocally personal but simultaneously it evokes the whole epoch. Wright’s, notable designs for his exceptional knowledge of an ecological environment and the use of steel and crystal for trastocar the interior interface / exterior, marked the entry in the modernity, beside a hollow be doing in the annals of the history of the architecture.

This exquisite compilation of the monograph of three volumes published by TASCHEN assembles the most important works of the vast work that trastocó the standards of the architecture in a rigorous retrospective to a very attainable price of the most famous architect of The United States. Thanks to the unlimited access to Frank Lloyd Wright’s files in Taliesin (Arizona), this collection explores thoroughly Wright’s projects, so much those that it materialized as those who stayed in paper. This way, we find from his first houses of the meadow, the houses usonianas with the House of the waterfall to the head, the years of Tokyo and the progressive buildings of «alive architecture», up to the last projects as the Museum Guggenheim of New York and the fantastic visions of a better tomorrow of the «living city».

Bruce Brooks Pfeiffer, who was an apprentice of Wright in the decade of 1950, analyzes the most recent studies on the teacher and offers his point of view brings over of an architectural work that changed the rules of the game.

wright_fp_int_3d_44813_1503121754_id_907646

Un edificio de Frank Lloyd Wright (1867-1959) é inequivocamente persoal pero á vez evoca toda unha época. Os deseños de Wright, notables polo seu excepcional coñecemento dun ámbito ecolóxico e o uso de aceiro e cristal para trastornar a interface interior/exterior, marcaron a entrada na modernidade, ademais de facerse un oco nos anais da historia da arquitectura.

Esta exquisita compilación da monografía de tres volumes publicada por TASCHEN reúne as obras máis importantes da vasta obra que trastornou os estándares da arquitectura nunha retrospectiva rigorosa a un prezo moi alcanzable do arquitecto máis famoso de Estados Unidos. Grazas ao acceso ilimitado aos arquivos de Frank Lloyd Wright en Taliesin (Arizona), esta colección explora a fondo os proxectos de Wright, tanto os que materializou coma os que quedaron en papel. Así, encontramos dende as súas primeiras casas da pradaría, as casas usonianas coa Casa da cascada á cabeza, os anos de Tokyo e os progresistas edificios de «arquitectura viva», ata os últimos proxectos como o Museo Guggenheim de Nova York e as fantásticas visións dun mañá mellor da «cidade vivente».

Bruce Brooks Pfeiffer, que foi aprendiz de Wright na década de 1950, analiza os estudos máis recentes sobre o mestre e ofrece o seu punto de vista acerca dunha obra arquitectónica que cambiou as regras do xogo.

Accesibilidad urbana entre el barrio de Latsunbe-Berri y la calle Urbieta | VAUMM arquitectura y urbanismoUrban accessibility between Latsunbe-Berri’s neighborhood and the street Urbieta | VAUMM arquitectura y urbanismoAccesibilidade urbana entre o barrio de Latsunbe-Berri e a rúa Urbieta | VAUMM arquitectura e urbanismo

En la evolución natural de una ciudad hacia la sostenibilidad, la accesibilidad puede entenderse como un elemento clave, capaz de dar oportunidades a todos los segmentos de población que componen la ciudadanía. El ascensor une el barrio de Latsunbe-Berri con la calle Urbieta, pero además desdibuja un importante salto topográfico, que fracturaba el centro del municipio de Hernani.

Así esta infraestructura sirve de enlace entre el casco histórico y los nuevos desarrollos del municipio en una escala amplia, mientras que en lo cercano sirve de nexo entre el polideportivo municipal y el centro de salud, dotando de accesibilidad universal a estos equipamientos públicos tan importantes en la vida cotidiana.

vaumm_AH_01

El solar, se haya fuertemente condicionado por la presencia del edificio del polideportivo, que se contrapone a una ladera verde que conecta paisajísticamente con los montes lejanos. La pasarela, se sirve de esta doble situación, para cerrarse a un lado y abrirse al contrario, relacionando tanto en desde el interior del ascensor, como en el tránsito por la pasarela, a los usuarios, con el arbolado cercano y el paisaje lejano.

Funcionalmente, el arranque de hormigón de la torre en el ámbito inferior, permite construir un espacio de entrada, que mediante la inclusión de un banco articula el ascensor con la urbanización existente. La parada intermedia, que resuelve el acceso al frontón del polideportivo, funciona además como una gran marquesina del espacio inferior. En la llegada a la calle Urbieta, el ensanchamiento de la pasarela, construye también un ámbito de acceso a la pasarela, invitando a los transeúntes a pasar hacia el interior.

Desde un punto de vista estructural, la pasarela gana sección en el apoyo de la torre y se abre ganando superficie, para apoyarse en el muro de contención existente. Debido a estas necesidades estructurales, la geometría de la pasarela va alterando progresivamente su sección, construyendo una forma facetada y angular que acerca la pieza al lenguaje escultórico.

Mediante ese lenguaje el conjunto de la torre y la pasarela, pretenden ordenar el entorno urbano en el que se ubican. El color negro del conjunto aporta abstracción a la pieza, que ofrece dos caras contrapuestas, la de la ligereza hacia el paisaje, caracterizada por el vidrio o las barandillas livianas, frente a la rotundidad de una pieza negra monolítica, que intenta dialogar con la gran escala del edificio del polideportivo.

Obra: Ascensor público urbano y pasarela de conexión. Mejora de la accesibilidad urbana entre el barrio de Latsunbe-Berri y la calle Urbieta
Situación: Hernani, San Sebastián, España
Año: Proyecto julio 2014. Inicio obras noviembre 2014. Fin obra abril 2015.
Autores: VAUMM arquitectura y urbanismo [Iñigo García Odiaga, Javier Ubillos, Jon Muniategiandikoetxea, Marta Alvarez y Tomás Valenciano]
Promotor:Ayuntamiento de Hernani
PEM: 375.000 €
Concurso, proyecto y dirección de obra:   VAUMM
Presupuestos, Control de Calidad y Dirección de Ejecución Material: Julen Rozas Elizalde, arquitecto técnico
Cálculo estructural: Raúl Lechuga Durán, arquitecto
Seguridad y Salud: Bategin
Fotografía: Aitor Ortiz
+ vaumm.com

+ premios
– 1ºpremio del concurso en marzo 2014

In the natural evolution of a city towards the sustainability, the accessibility can be understood as a key element, capable of giving opportunities to all the segments of population that compose the citizenship. The elevator joins Latsunbe-Berri’s neighborhood with the street Urbieta, but in addition it blurs an important topographic jump, which was fracturing the center of Hernani’s municipality.

Like that this infrastructure uses as link between the historical hull and the new developments of the municipality in a wide scale, whereas in the nearby thing it uses as link between the polysport police officer and the center of health, providing with universal accessibility to these public so important equipments in the daily life.

vaumm_AH_01

The lot, it has strongly been determined for the presence of the building of the polysport one, which is opposed to a green hillside that connects paisajísticamente with the distant mounts. The gangplank, it is served this double situation, to be closed aside and to be opened on the contrary, relating so much in from the interior of the elevator, since in the traffic for the gangplank, the users, with the nearby woodland and the distant landscape.

Functionally, the take-off of concrete of the tower in the low area, allows to construct a space of entry, which by means of the incorporation of a bank articulates the elevator with the existing urbanization. The intermediate stop, which solves the access to the fronton of the polysport one, works in addition as a great marquee of the low space. In the arrival to the street Urbieta, the ensanchamiento of the gangplank, he constructs also an area of access to the gangplank, inviting the transients to happen towards the interior.

From a structural point of view, the gangplank gains section in the support of the tower and is opened gaining surface, to rest on the wall of existing containment. Due to these structural needs, the geometry of the gangplank is altering progressively his section, constructing a form facetada and angular that brings the piece over to the sculptural language.

By means of this language the set of the tower and the gangplank, they try to arrange the urban environment in the one that is located. The black color of the set contributes abstraction to the piece, which offers two opposite faces, that of the lightness towards the landscape, characterized by the glass or the frivolous rails, opposite to the rotundity of a black monolithic piece, which it tries to compose in a dialogue with the great scale of the building of the polysport one.

Work: Public urban elevator and gangplank of connection. Improvement of the urban accessibility between Latsunbe-Berri’s neighborhood and the street Urbieta
Location: Hernani, San Sebastián, Spain
Year: Project in July, 2014. Beginning you act in November, 2014. End acts in April, 2015.
Authors: VAUMM arquitectura y urbanismo [Iñigo García Odiaga, Javier Ubillos, Jon Muniategiandikoetxea, Marta Alvarez and Tomás Valenciano]
Promoter: Hernani Town Hall
PEM: 375.000 €
Contest, project and direction of work: VAUMM
Budgets, Quality control and Direction of Material Execution: Julen Rozas Elizalde, technical architect
Structural calculation: Raúl Lechuga Durán, architect
Security and Health: Bategin
Photography: Aitor Ortiz
+ vaumm.com

+ Award
– 1st prize in contest, march 2014

Na evolución natural dunha cidade cara á sostibilidade, a accesibilidade pode entenderse como un elemento clave, capaz de dar oportunidades a todos os segmentos de poboación que compoñen a cidadanía. O ascensor une o barrio de Latsunbe-Berri coa rúa Urbieta, pero ademais esvaece un importante salto topográfico, que fracturaba o centro do municipio de Hernani.

Así esta infraestrutura serve de enlace entre o casco histórico e os novos desenvolvementos do municipio nunha escala ampla, mentres que no próximo serve de nexo entre o polideportivo municipal e o centro de saúde, dotando de accesibilidade universal a estes equipamentos públicos tan importantes na vida cotiá.

vaumm_AH_01

O soar, fortemente condicionásese pola presenza do edificio do polideportivo, que se contrapón a unha aba verde que conecta paisajísticamente cos montes afastados. A pasarela, sérvese desta dobre situación, para pecharse a un lado e abrirse ao contrario, relacionando tanto en dende o interior do ascensor, como no tránsito pola pasarela, aos usuarios, co arboredo próximo e a paisaxe afastada.

Funcionalmente, o arranque de formigón da torre no ámbito inferior, permite construír un espazo de entrada, que mediante a inclusión dun banco articula o ascensor coa urbanización existente. A parada intermedia, que resolve o acceso ao frontón do polideportivo, funciona ademais como unha gran marquesiña do espazo inferior. Na chegada á rúa Urbieta, o ensanchamento da pasarela, constrúe tamén un ámbito de acceso á pasarela, invitando os transeúntes a pasar cara ao interior.

Dende un punto de vista estrutural, a pasarela gaña sección no apoio da torre e ábrese gañando superficie, para apoiarse no muro de contención existente. Debido a estas necesidades estruturais, a xeometría da pasarela vai alterando progresivamente a súa sección, construíndo unha forma facetada e angular que achega a peza á linguaxe escultórica.

Mediante esa linguaxe o conxunto da torre e a pasarela, pretenden ordenar o ámbito urbano no que se sitúan. A cor negra do conxunto achega abstracción á peza, que ofrece dúas caras contrapostas, a da lixeireza cara á paisaxe, caracterizada polo vidro ou as varandas liviás, fronte á rotundidade dunha peza negra monolítica, que intenta dialogar coa grande escala do edificio do polideportivo.

Obra: Ascensor público urbano e pasarela de conexión. Mellora da accesibilidade urbana entre o barrio de Latsunbe-Berri e a rúa Urbieta
Situación: Hernani, San Sebastián, España
Ano: Proxecto xullo 2014. Inicio obras novembro 2014. Fin obra abril 2015.
Autores: VAUMM arquitectura e urbanismo [Iñigo García Odiaga, Javier Ubillos, Jon Muniategiandikoetxea, Marta Alvarez e Tomás Valenciano]
Promotor:Ayuntamiento de Hernani
PEM: 375.000 €
Concurso, proxecto e dirección de obra: VAUMM
Presupostos, Control de Calidade e Dirección de Execución Material: Julen Rozas Elizalde, arquitecto técnico
Cálculo estrutural: Raúl Lechuga Durán, arquitecto
Seguridade e Saúde: Bategin
Fotografía: Aitor Ortiz
+ vaumm.com

+ premios
– 1ºpremio do concurso en marzo 2014

Ilmari Tapiovaara (1914-1999). Una introducciónIlmari Tapiovaara (1914-1999). Unha introducciónIlmari Tapiovaara (1914-1999). An introduction

0

Este documental de Artek presenta un interesante enfoque sobre obra y la personalidad del diseñador finlandés Ilmari Tapivaara, alumno aventajado de los maestros del Movimiento Moderno y creador de varios de los iconos del diseño del siglo XX.

“A chair is not just a seat – it is the key to the whole interior» from Artek oy ab on Vimeo.

This Artek’s documentary presents an interesting approach on work and the personality of the Finnish designer Ilmari Tapivaara, outstanding pupil of the teachers of the Modern Movement and creator of several of the icons of the design of the 20th century.

“A chair is not just a seat – it is the key to the whole interior» from Artek oy ab on Vimeo.

Este documental de Artek presenta un interesante enfoque sobre obra y la personalidad de él diseñador finlandés Ilmari Tapivaara, alumno aventajado de los maestros de él Movimiento Moderno y creador de varios de los iconos de él diseño de él siglo XX.

“A chair is not just a seat – it is the key to the whole interior» from Artek oy ab on Vimeo.

Le Corbusier. An Atlas of Landscapes

[:es]

A pesar de que nos dejó hace ya cincuenta años, la multifacética figura de Le Corbusier sigue siendo objeto de reflexión hoy en día. Esta monografía —la tercera sobre el arquitecto después de dos números consecutivos en 1987 (AV 9 y 10)— se publica al hilo de la exposición que dedicó el MoMA al maestro suizo en 2013 y recoge una selección de ensayos que recorren, a través del tema del paisaje, la trayectoria vital del arquitecto.

Tras un texto inicial de Jean-Louis Cohen, un itinerario geográfico y cronológico nos lleva desde su Suiza natal hasta la India, pasando por Italia, España, Francia, Sudamérica y África, de la mano de expertos internacionales como Stanislaus von Moos, Juan José Lahuerta, Barry Bergdoll, Tim Benton, Josep Quetglas, Antoine Picon, Jorge Francisco Liernur, Carlos Eduardo Comas y Maristella Casciato. Ilustrados mediante acuarelas, bocetos, cuadernos de viaje y planos originales, los artículos revisan el legado del gran maestro del siglo XX bajo un nuevo enfoque que examina su relación con el paisaje y desvela emocionantes detalles sobre su obra, su vida y su pensamiento.

«De este extenso catálogo se extraen diez textos que cubren buena parte del mapamundi corbuseriano y dan testimonio de la variedad de enfoques de una nueva generación de estudiosos -sólo Von Moos respecto a los publicados con ocasión del centenario-, de manera que este número es tanto una mise au point del universo Le Corbusier como una aproximación a los intereses contemporáneos. Enhebrados por el tema del paisaje, que Jean-Louis Cohen –editor del volumen y comisario de la muestro con Barry Bergdoll- ha elegido como hilo conductor de esta expedición, los artículos van jalonando un itinerario que lleva de la Suiza natal del arquitectos a la Francia donde desarrollaría la mayor par de su vida profesional, con excursos viajeros a, entre otros países, Italia y España, examinan las respuestas urbanas que dio a las vastas geografías de África y América; y documentan la culminación de su trayecto en Asia con el diseño dela nueva capital del Punyab indio.»

Luis Fernández-Galiano. Geografías biográficas.

Índice

Luis Fernández-Galiano
Geografías biográficas

Jean-Louis Cohen
En defensa del paisaje

Suiza 
Stanislaus von Moos
El lago Lemán y los Alpes: marcos panorámicos

Italia
Jean-Louis Cohen
Roma: una lección de paisaje urbano

España
Juan José Lahuerta
España: viajar para ver lo previsto

Francia
Barry Bergdoll
París: más allá de la ciudad del siglo XIX

Tim Benton
Marsella: Unité d’Habitation, una geografía

Josep Quetglas
Ronchamp: un paisaje de acústica visual

África 
Antoine Picon
Argel: ciudad, infraestructura y paisaje

América 
Jorge Francisco Liernur
Argentina: la mirada geográfica

Carlos Eduardo Comas
Brasil: tres ciudades, tres paisajes

Asia
Maristella Casciato
Chandigarh: el paisaje de una nueva capital

[:gl]

A pesar de que nos deixou hai xa cincuenta anos, a multifacética figura de Le Corbusier segue sendo obxecto de reflexión hoxe en día. Esta monografía -a terceira sobre o arquitecto despois de dous números consecutivos en 1987 (AV 9 e 10)- publícase ao fío da exposición que dedicou o MoMA ao mestre suízo en 2013 e recolle unha selección de ensaios que percorren, a través do tema da paisaxe, a traxectoria vital do arquitecto.

Tras un texto inicial de Jean-Louis Cohen, un itinerario xeográfico e cronolóxico lévanos dende a súa Suíza natal ata a India, pasando por Italia, España, Francia, Sudamérica e África, da man de expertos internacionais como Stanislaus von Moos, Juan José Lahuerta, Barry Bergdoll, Tim Benton, Josep Quetglas, Antoine Picon, Jorge Francisco Liernur, Carlos Eduardo Comas e Maristella Casciato. Ilustrados mediante acuarelas, bosquexos, cadernos de viaxe e planos orixinais, os artigos revisan o legado do gran mestre do século XX baixo un novo enfoque que examina a súa relación coa paisaxe e desvela emocionantes detalles sobre a súa obra, a súa vida e o seu pensamento.

«Deste extenso catálogo extráense dez textos que cobren boa parte do mapamundi corbuseriano e dan testemuño da variedade de enfoques dunha nova xeración de estudosos -só Von Moos respecto aos publicados con ocasión do centenario-, de maneira que este número é tanto unha mise au point do universo Le Corbusier coma unha aproximación aos intereses contemporáneos. Enfiados polo tema da paisaxe, que Jean-Louis Cohen -editor do volume e comisario da mostro con Barry Bergdoll- elixiu como fío condutor desta expedición, os artigos van marcando un itinerario que leva da Suíza natal do arquitectos á Francia onde desenvolvería a maior par da súa vida profesional, con excursos viaxeiros a, entre outros países, Italia e España, examinan as respostas urbanas que deu ás vastas xeografías de África e América; e documentan a culminación do seu traxecto en Asia co deseño da nova capital do Punyab indio..»

Luis Fernández-Galiano. Xeografías biográficas

Índice

Luis Fernández-Galiano
Xeografías biográficas

Jean-Louis Cohen
En defensa da paisaxe

Suiza
Stanislaus von Moos
El lago Lemán e os Alpes: marcos panorámico

Italia
Jean-Louis Cohen
Roma: una lección da paisaxe urbán

España
Juan José Lahuerta
España: viaxar para velo previsto

Francia
Barry Bergdoll
París: mais aló da cidade do século XI

Tim Benton
Marsella: Unité d’Habitation, unha xeografía

Josep Quetglas
Ronchamp: unha paisaxe de acústica visual

África
Antoine Picon
Argel: cidade, infraestructura e paisaxe

América
Jorge Francisco Liernur
Arxentina: a mirada xeográfica

Carlos Eduardo Comas
Brasil: tres cidades, tres paisaxes

Asia
Maristella Casciato
Chandigarh: a paisaxe dunha nova capital

[:en]

In spite of the fact that it left us already fifty years ago, the many-sided figure of Him Corbusier continues being an object of reflection nowadays. This monograph – the third one on the architect after two consecutive numbers in 1987 (AV 9 and 10) – is published to the thread of the exhibition that the MoMA dedicated to the Swiss teacher in 2013 and gathers a selection of tests that cross, across the topic of the landscape, the vital path of the architect.

After Jean-Louis Cohen’s initial text, a geographical and chronological itinerary takes us from his natal Switzerland up to the India, spending for Italy, Spain, France, South America and Africa, of the hand of international experts as Stanislaus von Moos, Juan Jose Lahuerta, Barry Bergdoll, Tim Benton, Josep Quetglas, Antoine Picon, Jorge Francisco Liernur, Carlos Eduardo Comas y Maristella Casciato. Illustrated by means of water-colors, sketches, notebooks of trip and original planes, the articles check the legacy of the great teacher of the 20th century under newly approach that examines his relation with the landscape and reveals exciting details on his work, his life and his thought.

«From this extensive catalogue there are extracted ten texts that cover good part of the map corbuseriano and give testimony of the variety of approaches of a new generation of experts – only Von Moos with regard to the published ones on the occasion of the centenary-, so that this number is so much a mise au point of the universe Le Corbusier as an approximation to the contemporary interests. Thread by the topic of the landscape, which Jean-Louis Cohen – publisher of the volume and commissioner of I her show with Barry Bergdoll – it has chosen as conductive thread of this expedition, the articles are marking an itinerary that takes from the natal Switzerland of the arquitectos to the France where it would develop the major couple of his professional life, with excursos travelers to, between other countries, Italy and Spain, examine the urban answers that it gave to the vast geografías of Africa and America; and they document the culmination of his distance in Asia with the design dela the new capital of the Indian Punyab»

Luis Fernández-Galiano. Biographic Geographies.

Index

Luis Fernández-Galiano
Biographic Geographies

Jean-Louis Cohen
In the Cause of Landscape

Switzerland
Stanislaus von Moos
Lake Geneva and the Alps: Framing the Panorama

Italy
Jean-Louis Cohen
Rome: A Lesson in Urban Landscape

Spain
Juan José Lahuerta
Spain: Traveling to See the Already Seen

France
Barry Bergdoll
Paris: Beyond the Nineteenth-Century City

Tim Benton
Marseille: Unité d’Habitation, a Geography

Josep Quetglas
Ronchamp: A Landscape of Visual Acoustics

Africa
Antoine Picon
Algiers: City, Infrastructure and Landscape

America
Jorge Francisco Liernur
Argentina: the Geographical Gaze

Carlos Eduardo Comas
Brazil: Three Cities, Three Landscapes

Asia
Maristella Casciato
Chandigarh: Landscaping a New Capital

[:]

Territorios íntimos | Miquel Lacasta Codorniu

En la fotografía Martin Heidegger y su mujer en su famosa cabaña | sespai.com

La cartografía por excelencia del territorio de la intimidad, lo dibuja sin duda, la vivienda, es decir, el espacio en el que desarrollamos nuestra vida doméstica, es la única estructura programática de la arquitectura, en que pasamos de la condición pública y social a la condición privada y subjetiva, cerrada e íntima. En la vivienda podemos proyectar nuestro yo en un ámbito extraordinariamente reducido, podemos construir un núcleo de relaciones muy pequeño, al que solemos llamar familia, o incluso podemos abordar el proyecto de ese yo desde la más estricta soledad.

Curiosamente, la vivienda, el espacio más intencionado y libre, el que podemos manejar como usuarios a nuestro antojo, es el espacio que menos compartimos socialmente. Las lógicas de lo íntimo, incluso de lo introspectivo, que se dan en toda vivienda, responden a la necesidad del ser humano de proyectar y construir estructuras simbólicas para entender el caos de la vida. Mediante estas construcciones codificamos no tanto lo que somos, sino en muchos casos lo que aspiramos a ser.

A la vez, y en paralelo a esta construcción simbólica, en la intimidad de la vivienda, procuramos rodearnos de todos los artilugios necesarios para evitar el trabajo rutinario de la domesticidad. Es decir, adquirimos un gran número de máquinas  y artilugios que permiten por ejemplo, mantener los alimentos frescos, y de esta forma evitar ir a comprar a diario, lavar la ropa, y de esta forma, evitar desplazarnos a lugares habilitados para ello, cocer de muy diferentes formas los alimentos,  sin la necesidad de ir a por leña, etc.

La historia de la vivienda es la historia del progreso tecnológico y la historia de la construcción simbólica de quien somos. En cierto sentido, es la historia del morar y de la memoria, es decir, el hogar simbolizado por el pensamiento, que se remonta a los tiempos del fuego y la caverna platónica, encarna en sus habitantes la memoria de una práctica atávica. La práctica antropológica de la domesticidad, por un lado, la práctica filosófica y poética de la intimidad, por el otro. Y el hecho de proyectar y construir el yo en esa morada no deja de ser un ejercicio cíclico de construir la propia memoria.

Ningún otro espacio como el del habitar, el de morar, es tan recordado, ni tiene un uso tan intenso, tanto en cantidad como en la calidad de los hechos que ocurren en su interior.

Para llegar a la socialización de ese proyecto vital que consiste en habitar, la historia nos enseña que la casa, arquetipo de la cabaña primitiva, ha sufrido innumerables transformaciones, si bien, es evidente que hay dos ámbitos de transformación. Por un lado todo aquello que afecta a las condiciones de habitabilidad de una vivienda, pero que no forman parte de la misma. Me refiero por ejemplo a los complejos sistemas de alcantarillado. Por otro lado, las transformaciones técnicas del continente, del edificio mismo, al que llamamos casa.

Para entender las implicaciones de ambos tipos de transformación, nada mejor que echar la vista atrás.

Antiguamente el espacio donde morar era un simple refugio, un lugar donde sentirse a salvo de la salvaje naturaleza. Todas las necesidades básicas exceptuando el dormir, el momento del día que en términos de supervivencia somos más vulnerables, se daban en el límite físico del refugio o directamente fuera de él. Nuestros antepasados usaban los ríos para la higiene, cocían en la entrada del refugio y no dentro, para no embrutecer el aire, no había un concepto de familia, sino más bien de tribu, con lo que la asociación de sujetos tenía como interés común, defenderse y reproducirse para sobrevivir. Evidentemente, en esa época no podemos hablar de intimidad, ni de proyección simbólica.

La evolución de la vivienda, va íntimamente ligada al nacimiento de la ciudad moderna. Ante el nivel de aglomeración de ciudadanos en un territorio reducido, y teniendo en cuenta que el hacinamiento de las ciudades medievales provocaba un gran número de infecciones y enfermedades, las corrientes higienistas de la primera mitad del siglo XIX, impulsadas por el periodo de la ilustración, llevan a gobernantes y sobre todo a médicos a introducir criterios de salud pública encaminados a atajar el cólera o la fiebre amarilla. El higienismo tenía como ejes fundamentales la protección del aire, el agua y el sol.

A partir de allí podemos imaginar rápidamente como la ciudad se transforma para dar cabida a viviendas saludables. Se generaliza el alcantarillado, se tapan fangales, se alejan las industrias, cementerios y mataderos de los núcleos habitados, más tarde se canalizan los sistemas de agua potable, se dota a las viviendas de electricidad, etc.

En definitiva, mucho antes de poder proyectar simbólicamente sobre la vivienda cualquier tipo de aspiración, se necesita que todas las infraestructuras del confort estén totalmente habilitadas y en pleno funcionamiento.

En el interior de las viviendas, las corrientes higienistas predican la ventilación natural y a poder ser, cruzada de las estancias, la orientación adecuada para que el sol ilumine y caliente los espacios principales, se proclama la necesidad de instalar baños y cámaras de higiene en cada vivienda, se reglamenta la altura mínima de los techos, etc. Posteriormente, la introducción de la energía en forma de red eléctrica, y después en forma de lo que comúnmente llamamos gas ciudad, convierten cada una de las viviendas es una terminal de una vasta red infraestructural y de esta manera se abre la puerta de par en par a la avalancha de electrodomésticos que tienen como fin, liberar tiempo de calidad para nuestra construcción social y privada.

Hoy en día, no hace falta decir que no admitiríamos una vivienda sin un sistema de evacuación de residuos, ni la entrada de fuentes de energía. Y no queda demasiado para que no podamos admitir tampoco, la falta de acceso a las infraestructuras de información y datos, tanto de comunicación vía voz, como la entrada de datos vía internet.

Este último aspecto además introduce una nueva reflexión en tanto que nos permite comunicarnos de forma inmediata con cualquier lugar o persona del mundo, sin salir de casa. Por tanto, ¿Qué tipo de casa vamos a necesitar en un futuro muy próximo, que prácticamente es ya presente?

Quizás, de forma un poco exagerada, podría decirse que toda la evolución del espacio doméstico ha sido una lucha contra la rutina y a favor de la optimización del tiempo, para poder invertir ese tiempo sobrante, con ciertas condiciones de confort, en la labor de mapificar, proyectar y construir los territorios de la intimidad.

Y quizás también no somos conscientes del todo de la importancia de esa construcción, simbólica y física, o mejor dicho, tan simbólica, como física. Tan intelectual, como práctica.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, mayo 2013

Havana 7. Historias que cuentan. PeriodismoHavana 7. Histories that count. PeriodismoHavana 7. Historias que contan. Periodismo

0

La tercera temporada de ‘Havana 7. Historias que cuentan’ finalizó con el Homenaje a los Presentadores de Televisión, donde se rindió tributo a cuatro de las caras más reconocibles de la pequeña pantalla.

Por un lado, dos nombres, como Guillermo Summer, Javier Capitán, Toni Garrido y El Gran Wyoming, que fueron pioneros apostando por formatos rompedores en distintas épocas. El evento tuvo a Marta Robles como maestra de ceremonias. Os dejamos este pequeño resumen del mismo.

The third season of ‘Havana 7. Histories that count’ finished with the Honoring the Presenters of Television, where tax yielded itself to four of the most recognizable faces of the small screen.

On the one hand, two names, as Guillermo Summer, Javier Capitán, Toni Garrido and The Great Wyoming, which they were pioneering betting for formats breakers in different epochs. The event took Marta Robles as a teacher of ceremonies. We leave this small summary of the same one you.

A terceira tempada de ‘Havana 7. Historias que contan’ finalizou coa Homenaxe aos Presentadores de Televisión, onde se rendeu tributo a catro das caras máis recoñecibles da pequena pantalla.

Por un lado, dous nomes, como Guillermo Summer, Javier Capitán, Toni Garrido e El Gran Wyoming, que foi pioneiro apostando por formatos rompedores en distintas épocas. O evento tivo a Marta Carballos como mestra de cerimonias. Deixámosvos este pequeno resumo deste.

Fallo 2º Premio AADIPADecision 2nd AADIPA Resolución 2º Premio AADIPA

0

En la sede del COAC de Barcelona, se ha hecho público el fallo del jurado de la 2ª edición del Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA. Acto celebrado en el marco de la II Bienal Internacional de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA, y en el que se han hecho públicos los nombres de los 14 proyectos finalistas y las 5 obras premiadas. El honorable Conseller de Cultura de la Generalitat de Catalunya, Ferran Mascarell y el Decano del Colegio de Arquitectos de Catalunya, Sr. Lluís Comerón han hecho entrega de los galardones.

El jurado internacional del premio, cuyos miembros han querido subrayar la calidad de los trabajos presentados ya la vez la gran diversidad, caracter y escalas de trabajo en relación al mantener, rehabilitar y poner en valor el patrimonio arquitectónico europeo, consideraron otorgar el máximo galardón en cada una de las 4 categorías del certamen en:

A) En la categoría de Intervención en el patrimonio construido, el jurado ha decidido premiar ex aequo dos obras: Paredes Pedrosa Arquitectos (España), por el proyecto Biblioteca Pública del Estado de Ceuta, una intervención capaz de poner en valor el patrimonio, estableciendo una perfecta convivencia con un programa público contemporáneo, y por construir un nuevo lugar donde la dualidad interior-exterior se mantiene en el tiempo.

Biblioteca Pública del Estado de Ceuta, Paredes Pedrosa Arquitectos (España)
Biblioteca Pública del Estado de Ceuta, Paredes Pedrosa Arquitectos (España)

Y el estudio SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal), por el proyecto E/C house, obra que establece un intenso diálogo entre momentos diferentes, que ReHabita una antigua ruina con materiales que evolucionan sincrónicamente en el tiempo y reactiva nuevamente la condición de lugar en relación al paisaje.

E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)
E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)

B) En la categoría de Espacios exteriores, Isabel Aguirre Urcola y Celestino García Braña (España), por el proyecto Intervención en el entorno del monasterio de Caaveiro. Intervención que con una economía de recursos consigue un máxima integración con el sitio. Se trata de una renuncia a favor de la expresividad del lugar. En un mundo global, esta obra representa un manifiesto en defensa de la recuperación de la identidad, la memoria y la naturaleza.

Intervención en el entorno del monasterio de Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola y Celestino García Braña (España)
Intervención en el entorno del monasterio de Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola y Celestino García Braña (España)

*No obstante, el jurado ha querido mencionar de manera especial, en esta categoría, la obra del Puente en el Bastión de Labrit en Pamplona, obra de Pereda Pérez arquitectos e Ignacio Olite que con una actitud similar, completa el recorrido de los espacios en torno a la muralla de la ciudad con gran elegancia y respeto.

C) En la categoría de Planeamiento, Ubistudio (Italia) por Masterplan para la ciudad de Monza. Una actuación en la que el jurado ha valorado su fácil comprensión tanto en el proceso de análisis, como en las propuestas para promover nuevos usos y actividades a través del reconocimiento de su propio paisaje, así como su capacidad de síntesis utilizando una representación gráfica precisa y clarificadora.

Masterplan para la ciudad de Monza, Ubistudio (Italia)
Masterplan para la ciudad de Monza, Ubistudio (Italia)

D) En la categoría de Divulgación, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal), por la obra Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, un trabajo merecedor del Premio por su forma innovadora de enfocar el conocimiento de los sistemas territoriales y patrimoniales de las fortificaciones de la ‘raya’ hispano-portuguesa central y por la rica documentación histórica y cartográfica del análisis comparado entre las ciudades de Almeida (Portugal) y Ciudad Rodrigo (España).

Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal)
Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal)

Desde el 24 de abril, cierre del periodo de inscripción de la segunda edición del Premio, el jurado internacional formado por reputados expertos en el ámbito de la intervención en el Patrimonio Arquitectónico, han llevado a cabo las tareas de valoración de las obras que en cada una de las 4 categorías optaban al premio. En la categoría A –Intervención en el patrimonio construido–, los arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka han evaluado 117 proyectos. En la Categoría B –Espacios exteriores– los expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón y Giuseppe Lonetti han analizado 32 propuestas. En la categoría C –Planeamiento– los profesionales Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri y Cristopher Graz han valorado 8 proyectos y en la categoría D –Divulgación– Raquel Lacuesta y Miguel Ángel Troitiño han estudiado 27 obras.

La 2º Edición del Premio Europeo de Intervención en Patrimonio Arquitectónico AADIPA, dirigido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, y Jordi Portal; arquitectos miembros de la agrupación AADIPA, ha contado con una participación internacional cuatro veces mayor que en su primera convocatoria. Con un total de inscripciones que alcanza los casi 200 proyectos y con el registro de 25 países distintos, el certamen ratifica su estabilidad y permanencia y confirma su carácter internacional.

Sobre el Premio

El Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA surge del convencimiento que en el contexto actual, en que el patrimonio arquitectónico además de un instrumento fundamental de conocimiento es considerado un recurso socio-económico de primer orden para el desarrollo sostenible de los territorios, resulta imprescindible la divulgación, distinción y reconocimiento de las obras y proyectos de calidad que contribuyen a la preservación de la memoria colectiva.

En su primera edición, celebrada en 2013, se presentaron 200 proyectos de equipos procedentes de 8 países distintos y los proyectos ganadores fueron: en la categoría A/ el New Rijksmuseum de Ámsterdam de Cruz y Ortiz Arquitectos, en la Categoría B/ el proyecto Tres Places a Oliana de Joaquín Pérez Sánchez y Eva Girona Cabre, en la categoría C/ el plan Plan Especial Urbanístico del Conjunto Histórico de Cadaqués (PEUCHC) de Antoni Vilanova y Susanna Moya, y por último, en la categoría de divulgación el proyecto Homo Faber, arquitectura preindustrial del Rincón de Ademuz de Fernando Vegas Lopez-Manzanares y Camilla Mileto. Los premiados, al igual que en la presente convocatoria, recibieron como galardón una reproducción enmarcada de una fotografía original de Francesc Català Roca y los finalistas, un diploma acreditativo. Los trabajos galardonados, los finalistas y los presentados forman parte del catálogo que se edita cada edición con el fin de documentar el certamen.

El Premio, dirigido a todos los expertos implicados en la interdisciplinar cadena de valor del patrimonio –arquitectos, historiadores, arqueólogos…– tiene la voluntad de consolidarse como catalizador y observatorio de los nuevos retos que añade la globalización de la arquitectura contemporánea, en la conservación e intervención del patrimonio construido.

In the headquarters of the COAC of Barcelona, there has publicized the failure of the juror of 2 ª edition of the European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA. Act celebrated in the frame of the Biennial show II International of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA, and in that there have publicized the names of 14 projects finalists and 5 winning works. The honourable Minister of Culture of the Autonomous government of Catalonia of Catalonia, Ferran Mascarell and the Dean of the Architects’ College of Catalonia, Mr Lluís Comerón have done delivery of the awards.

The international juror of the prize, which members have wanted to underline the quality of the works presented already the time the great diversity, character and scales of work in relation on having supported, having rehabilitated and to put in value the architectural European heritage, they considered to grant the maximum award in each of 4 categories of the contest in:

A) In the category of Intervention in the constructed heritage, the juror has decided to reward ex-aequo two works: Walls Stony Architects (Spain), for the project Public Library of the State of Ceuta, an intervention capable of putting in value the heritage, establishing a perfect conviviality with a public contemporary program, and for constructing a new place where the duality interior – exterior is kept in the time.

Biblioteca Pública del Estado de Ceuta, Paredes Pedrosa Arquitectos (España)
Public Stony library of the State of Ceuta, Walls Architects (Spain)

And the study SAMI-architects. Inês Pilgrim’s scallop gives Forest. Michael Vieira (Portugal), for the project E/C house, work that establishes an intense dialog between different moments, which a former ruin Re-lives with materials that they evolve synchronously in the time and reactivates again the condition of place in relation to the landscape.

E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)
E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)

B) In the category of exterior Spaces, Isabel Aguirre Urcola and Celestino García Braña (Spain), for the project Intervention in the environment of Caaveiro’s monastery. Intervention that with an economy of resources obtains maximum integration with the site. It is a question of a resignation in favour of the local expressiveness. In a global world, this work represents a manifest in defense of the recovery of the identity, the memory and the nature.

Intervención en el entorno del monasterio de Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola y Celestino García Braña (España)
Intervention in the environment of the monastery of Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola and Celestino García Braña (Spain)

*Nevertheless, the juror has wanted to mention in a special way, in this category, the work of the Bridge in Labrit’s Bastion in Pamplona, Pereda Perez’s work architects and Ignacio Olite who with a similar attitude, completes the tour of the spaces concerning the wall of the city with great elegance and respect.

C) In the category of Planning, Ubistudio (Italy) for Masterplan for Monza’s city. An action in which the juror has valued his easy comprehension so much for the process of analysis, since for the offers to promote new uses and activities across the recognition of his own landscape, as well as his capacity of synthesis using a graphical precise representation and clarificadora.

Masterplan para la ciudad de Monza, Ubistudio (Italia)
Monza Masterplan, Ubistudio (Italy)

D) In the category of Spreading, Fernando Cobos (Spain) and Joâo Campos (Portugal), for the work Almeida / city Rodrigo – To fortificaçao gives Raia Central, a deserving work of the Prize for his innovative way of focusing the knowledge of the territorial and patrimonial systems of the fortifications of the Hispanic – Portuguese central ‘stripe’ and for the rich historical and cartographic documentation of the analysis compared between the cities of Almeida (Portugal) and City Rodrigo (Spain).

Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal)
Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (Spain) and Joâo Campos (Portugal)

From April 24, closing of the period of inscription of the second edition of the Prize, the international juror formed by renowned experts in the area of the intervention in the Architectural Heritage, they have carried out the tasks of valuation of the works that in each of 4 categories they were competing for the prize. In the category To – intervention in the constructed heritage-, the architects Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka have evaluated 117 projects. In the Category B – exterior spaces – the experts Joaquín Perez, Jose Luís Infanzón and Giuseppe Lonetti have analyzed 32 offers. For the category C – Planeamiento – the professionals Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri and Cristopher Graz have valued 8 projects and for the category D – Divulgación – Raquel Lacuesta and Michael Ángel Troitiño have studied 27 works.

2 º Edition of the European Prize of Intervention in Architectural Heritage AADIPA, directed by Ramon Calonge, Oriole Cusidó, Marc Manzano, and Jordi Portal; architects members of the group AADIPA, it has possessed an international participation four times major that in his first summons. With a total of inscriptions that it reaches almost 200 projects and with the record of 25 different countries, the contest ratifies his stability and permanency and confirms his international character.

About the Prize

The European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA arises from the conviction that in the current context, in which the architectural heritage besides a fundamental instrument of knowledge is considered to be a socio-economic resource of the first order for the sustainable development of the territories, turns out to be indispensable the spreading, distinction and recognition of the works and qualit projects that they contribute to the preservation of the collective memory.

In his first edition, celebrated in 2013, they presented 200 projects of equipments proceeding from 8 different countries and the winning projects were: in the category A/Ámsterdam’s New Rijksmuseum of Cross and Ortiz Arquitectos, in the Category B/the project Three Places to Oliana de Joaquín Perez Sanchez and Eve Girona Cabre, in the category C/the plan Special Urban development Plan of the Historical Set of Cadaqués (PEUCHC) of Antoni Vilanova and Susanna Moya, and finally, in the category of spreading the project Homo Faber, architecture preindustrial of Ademuz de Fernando’s Corner Fertile plaines Lopez – nares and Camilla Mileto. The winning ones, as in the present summons, received as award a reproduction framed of Francesc Català’s original photography Rock and the finalists, a supporting diploma. The rewarded works, the finalists and the presented ones form a part of the catalogue that edits every edition in order to document the contest.

The Prize directed all the experts implied in architects, historians interdiscipline chain of value of the heritage-, archeologists …-takes the will to be consolidated as catalyst and observatory of the new challenges that adds the globalization of the contemporary architecture, in the conservation and intervention of the constructed heritage.

Na sede do COAC de Barcelona, fíxose público o fallo do xurado da 2ª edición do Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA. Acto celebrado no marco da II Bienal Internacional de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA, e no que se fixeron públicos os nomes dos 14 proxectos finalistas e as 5 obras premiadas. O honorable Conseller de Cultura da Generalitat de Catalunya, Ferran Mascarell e o Decano do Colexio de Arquitectos de Catalunya, Sr. Lluís Comerón fixeron entrega dos galardóns.

O xurado internacional do premio, cuxos membros quixeron subliñar a calidade dos traballos presentados xa a vez a gran diversidade, caracter e escalas de traballo en relación ao manter, rehabilitar e poñer en valor o patrimonio arquitectónico europeo, consideraron outorgar o máximo galardón en cada unha das 4 categorías do certame en:

A) Na categoría de Intervención no patrimonio construído, o xurado decidiu premiar ex aequo dous obras: Paredes Pedrosa Arquitectos (España), polo proxecto Biblioteca Pública do Estado de Ceuta, unha intervención capaz de poñer en valor o patrimonio, establecendo unha perfecta convivencia cun programa público contemporáneo, e por construír un novo lugar onde a dualidade interior-exterior se mantén no tempo.

Biblioteca Pública del Estado de Ceuta, Paredes Pedrosa Arquitectos (España)
Biblioteca Pública do Estado de Ceuta, Paredes Pedrosa Arquitectos (España)

E o estudo SAMI-arquitectos. Inês Vieira dá Silva. Miguel Vieira (Portugal), polo proxecto L/C house, obra que establece un intenso diálogo entre momentos diferentes, que ReHabita unha antiga ruína con materiais que evolucionan sincronicamente no tempo e reactiva novamente a condición de lugar en relación á paisaxe.

E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)
E/C house, SAMI-arquitectos. Inês Vieira da Silva. Miguel Vieira (Portugal)

B) Na categoría de Espazos exteriores, Isabel Aguirre Urcola e Celestino García Braña (España), polo proxecto Intervención no ámbito do mosteiro de Caaveiro. Intervención que cunha economía de recursos consegue un máxima integración co sitio. Trátase dunha renuncia a favor da expresividade do lugar. Nun mundo global, esta obra representa un manifesto en defensa da recuperación da identidade, a memoria e a natureza.

Intervención en el entorno del monasterio de Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola y Celestino García Braña (España)
Intervención na contorna do mosteiro de Caaveiro, Isabel Aguirre Urcola e Celestino García Braña (España)

*No obstante, o xurado quixo mencionar de xeito especial, nesta categoría, a obra da Ponte no Bastión de Labrit en Pamplona, obra de Pereda Pérez arquitectos e Ignacio Olite que cunha actitude similar, completa o percorrido dos espazos en torno á muralla da cidade con grande elegancia e respecto.

C) Na categoría de Plan, Ubistudio (Italia) por Masterplan para a cidade de Monza. Unha actuación na que o xurado valorou a súa doada comprensión tanto no proceso de análise, coma nas propostas para promover novos usos e actividades a través do recoñecemento da súa propia paisaxe, así como a súa capacidade de síntese utilizando unha representación gráfica precisa e clarificadora.

Masterplan para la ciudad de Monza, Ubistudio (Italia)
Masterplan para la ciudad de Monza, Ubistudio (Italia)

D) Na categoría de Divulgación, Fernando Cobos (España) e Joâo Campos (Portugal), pola obra Almeida/Cidade Rodrigo – A fortificaçao dá Raia Central, un traballo merecedor do Premio pola súa forma innovadora de enfocar o coñecemento dos sistemas territoriais e patrimoniais das fortificacións da ‘raia’ hispano-portuguesa central e pola rica documentación histórica e cartográfica da análise comparada entre as cidades de Almeida (Portugal) e Cidade Rodrigo (España).

Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal)
Almeida/Ciudad Rodrigo – A fortificaçao da Raia Central, Fernando Cobos (España) y Joâo Campos (Portugal)

Dende o 24 de abril, peche do período de inscrición da segunda edición do Premio, o xurado internacional formado por reputados expertos no ámbito da intervención no Patrimonio Arquitectónico, levaron a cabo as tarefas de valoración das obras que en cada unha das 4 categorías optaban ao premio. Na categoría A -Intervención no patrimonio construído-, os arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés e Malgorzata Rozbicka avaliaron 117 proxectos. Na Categoría B -Espazos exteriores- os expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón e Giuseppe Lonetti analizaron 32 propostas. Na categoría C -Plan- os profesionais Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri e Cristopher Graz valoraron 8 proxectos e na categoría D -Divulgación- Raquel Lacuesta e Miguel Ángel Troitiño estudaron 27 obras.

A 2º Edición do Premio Europeo de Intervención en Patrimonio Arquitectónico AADIPA, dirixido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, e Jordi Portal; arquitectos membros da agrupación AADIPA, contou cunha participación internacional catro veces maior que na súa primeira convocatoria. Cun total de inscricións que alcanza os case 200 proxectos e co rexistro de 25 países distintos, o certame ratifica a súa estabilidade e permanencia e confirma o seu carácter internacional.

Sobre o Premio

O Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA xorde do convencemento que no contexto actual, en que o patrimonio arquitectónico ademais dun instrumento fundamental de coñecemento é considerado un recurso socio-económico de primeira orde para o desenvolvemento sostible dos territorios, resulta imprescindible a divulgación, distinción e recoñecemento das obras e proxectos de calidade que contribúen á preservación da memoria colectiva.

Na súa primeira edición, celebrada en 2013, presentáronse 200 proxectos de equipos procedentes de 8 países distintos e os proxectos gañadores foron: na categoría A/ o New Rijksmuseum de Ámsterdam de Cruz e Ortiz Arquitectos, na Categoría B/ o proxecto Tres Places a Oliana de Joaquín Pérez Sánchez e Eva Girona Cabre, na categoría C/ o plan Plan Especial Urbanístico do Conxunto Histórico de Cadaqués (PEUCHC) de Antoni Vilanova e Susanna Moya, e por último, na categoría de divulgación o proxecto Homo Faber, arquitectura preindustrial do Canto de Ademuz de Fernando Vegas Lopez-Manzanares e Camilla Mileto. Os premiados, ao igual que na presente convocatoria, recibiron como galardón unha reprodución enmarcada dunha fotografía orixinal de Francesc Català Roca e os finalistas, un diploma acreditativo. Os traballos galardoados, os finalistas e os presentados forman parte do catálogo que se edita cada edición co fin de documentar o certame.

O Premio, dirixido a todos os expertos implicados na interdisciplinar cadea de valor do patrimonio -arquitectos, historiadores, arqueólogos… – ten a vontade de consolidarse como catalizador e observatorio dos novos retos que engade a globalización da arquitectura contemporánea, na conservación e intervención do patrimonio construído.

La concertación de Libera y Malaparte | Marcelo Gardinetti

“Lo que ordena aquí la casa es la autosuficiencia que permite al cielo y la tierra, a los dioses y a los mortales formar una única unidad con las cosas”.1 

Durante la década de 1930, en pleno proceso de consolidación del movimiento moderno, la transformación de la cualidad plástica del objeto de una parte de la producción arquitectónica Europea, fue resultado del interés de algunos arquitectos por la arquitectura vernácula.

La noción de sitio y la integración de la obra con su entorno, que hasta ese entonces resultaba indiferente, empiezan a formar parte de los objetivos de muchos arquitectos de la primera y segunda generación, preconizando una sensibilidad privativa por el lugar. Esta inquietud integradora que también domina la voluntad de Adalberto Libera, hace eclosión durante el diseño de la casa para el escritor Curzio Malaparte.

Combatiente en la primera guerra mundial, Malaparte fue encarcelado por el régimen de Mussolini en la isla de Lipari, y al ser liberado busca un espacio de sosiego donde residir luego del largo exilio transcurrido. Para ello dispone de un terreno ubicado en el promontorio di Capo Massullo, geografía portadora de una belleza deliciosa, que le ofrece a Libera una circunstancia excepcional para indagar la relación entre la arquitectura y su entorno.

El acto trascendental de Libera y Malaparte consiste en establecer un acuerdo de reciprocidad con la naturaleza, que reinterpreta la condición del sitio para promover una nueva relación entre el hombre y el entorno natural. Los atributos arquitectónicos para esta concertación provienen de una mirada a la antigüedad clásica, donde se evoca el rito de la tradición del mundo griego, mediando un plano que urbaniza el área, oculta las funciones de la vida doméstica, y subyuga el enclave como un fondo escénico, ordenando un ejercicio que concreta una nueva valoración.

En tal sentido, la casa resulta una prolongación artificial de la roca, y como tal, se eleva monolítica, revestida en un estuco rojo sin ningún tipo de juntas. Para Francesco Venezia, estos acontecimientos subliman el valor de la casa:

“en esta total indiferencia del espacio superior hacia la residencia subyacente reside la clave para comprender la casa. Ácida y roma por fuera, renuncia a funciones y signos efímeros. Franquea, enlaza, domina. Prolongación artificial del enclave, forma expresiva de un acto de asentamiento primario. Piedra de toque, como el “midi le juste” que separa dos momentos y mide las alternancias cíclicas. Lugar testimonial y por ello lugar del recuerdo”. 2

Para alcanzar la vivienda se debe transitar un sendero que surca los riscos montañosos. El primer contacto con la casa es la singular escalera que evoca la cercana Chiesa dell’Annunziata y la cualidad graduada de la escalinata del Capitolio Romano diseñada por Miguel Ángel. Su forma trapezoidal con el lado menor en la base exagera la dimensión real de la escalera y hace del ascenso el momento del acontecimiento. El visitante es incorporado de manera dinámica, fundando una incertidumbre que se devela al finalizar el escalamiento, donde un muro curvo lo obliga a desplazarse para percibir el paisaje.

En ese suceso, el espectador encuentra el control absoluto del horizonte. La superficie creada permite una relación dominante con el paisaje y anima la concordancia ideal con el mundo natural, una representación más cercana a lo hierático que a lo doméstico.

El exterior no revela en absoluto lo que acontece dentro de la casa. A diferencia de la escalera que conduce a la terraza, el acceso es modesto y no jerarquizado. Una pequeña puerta permite acceder a la sala de estar, resuelta de manera independiente del resto del programa. La sala no revela ningún suceso singular, solo propone un lugar de descanso, con la naturaleza enmarcada en ventanales estratégicamente dispuestos. El resto de las áreas del programa están incrustadas en la roca, habitaciones perforadas por pequeños vanos de iluminación para que en el exterior prevalezca el estuco terracota que reviste el muro de piedra.

La relación entre Libera y Malaparte tuvo un final abrupto y el propietario realizó la mayor parte de la obra con la ayuda de constructores locales. No obstante, la aportación de Adalberto Libera y la voluntad de Curzio Malaparte se mancomunaron para componer el carácter gestual atípico de la vivienda.

La casa no impone condición alguna sobre el sitio; emerge de la piedra, se fusiona y se despliega sobre la roca sin dañar la imagen de la naturaleza. Propone una voluntad compartida que permite mancomunar ambos paisajes en un nuevo escenario enriquecido.

La idea acomete la roca para introducir en ella su arquitectura, y en la misma operación, construye un territorio donde contemplar la agraciada belleza de un entorno infinito.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Mayo 2015

Notas:

1 HEIDEGGER, citado por L. McDowell en Genero, Identidad y Lugar, Ediciones Cátedra, Madrid, 2000, pp. 111 y 112.

 2 Francesco Venezia, Casa Malaparte, pag. 17

Se desconoce el autor de las fotografías, que se encuentran en libre circulación en la red.

Piso Piloto. Medellín y Barcelona, entre suelo y techoShow apartment. Medellin and Barcelona, between soil and ceilingPiso Piloto. Medellín e Barcelona, entre chan e teito

0

image003

La Alcaldía de Medellín y el Ayuntamiento de Barcelona, junto con el Museo de Antioquia y el Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona (CCCB), presentan la exposición Piso Piloto. Medellín-Barcelona, que albergan ambas ciudades durante los meses de junio a octubre de 2015, en un esfuerzo por impulsar el intercambio de experiencia y conocimiento.

La muestra tiene como objetivo promover el debate y presentar una serie de propuestas que contribuyan a dar respuesta a las problemáticas más importantes a que se enfrentan ambas ciudades en torno al tema de la vivienda y su relación con el espacio público. Unas propuestas que pueden ser extrapolables a otras ciudades del mundo.

El CCCB y el Museo de Antioquía se convierten en banco de pruebas para promover urbes más sostenibles e inclusivas, donde se hagan efectivos el derecho a la vivienda y el derecho a la ciudad.

El CCCB, como impulsor del Premio Europeo del Espacio Público, tiene un amplio recorrido en la investigación sobre la construcción de la ciudad y, con Piso Piloto, quiere liderar un debate en torno al tema de la vivienda, partiendo de la base de que el derecho a la vivienda es un tema de responsabilidad colectiva y no individual.

La estructura de la exposición, diseñada por un comisariado coral integrado por los arquitectos Guillen Augé, Josep Bohigas, David Bravo, Alex Giménez, Anna Vergés y la curadora del Museo de Antioquía Nydia Gutiérrez, se basa en la secuencia y exploración de tres variables:

· El problema de la vivienda

Espacios de presentación de los temas principales en materia de vivienda a los que se enfrentan las ciudades.

· La vivienda como solución

Espacios de exposición donde se muestran las mejores respuestas a cada tema por parte de los agentes, personas o colectivos, que se han significado por abordar la cuestión de la vivienda desde los campos académico, administrativo, económico, artístico y del activismo.

· Reformar, cohabitar, cooperar

Espacio de conclusión.

1.- EL PROBLEMA DE LA VIVIENDA

Con este primer apartado se pretende dimensionar las diferentes problemáticas y oportunidades a afrontar en torno a la vivienda, mediante la selección de los datos más reveladores que centran la reflexión desde diferentes escalas, comparando las situaciones de las dos ciudades protagonistas, Barcelona y Medellín, con el ámbito internacional.

Prólogo

La muestra se abre con una pieza audiovisual realizada por Benet Román que habla de las similitudes entre las dos ciudades, de su larga relación de cooperación y de su reconocida trayectoria de transformación a través de una apuesta clara y valiente por el espacio público; la pieza termina planteando los nuevos retos a los que se enfrentan a partir de ahora.

Los retos

Se muestran 17 retos mediante una instalación conformada por 17 puertas. Cada puerta expone los datos relativos al tema en cuestión, tanto de Medellín como de Barcelona y, en algunos casos, también de otros ámbitos geográficos. En cada una de las puertas, se pueden escuchar, además, partes clave de las entrevistas realizadas a expertos que reflexionan en torno a algunos de los datos presentados. Entre los temas expuestos destacan «Pisos vacíos», «Desahucios» o «Pobreza energética».

2.- LA VIVIENDA COMO SOLUCIÓN

Este espacio agrupa las propuestas piloto elaboradas por agentes que se han significado por abordar el problema de la vivienda desde vertientes muy diversas, incluso contrapuestas. Se trata de equipos de investigación académica, de agencias de la Administración Pública o de iniciativas impulsadas por la sociedad civil, procedentes, en su mayoría, de Medellín y de Barcelona, pero también de otras ciudades. Sus diversas soluciones todavía no son hegemónicas, pero tienen el valor de haber sido puestas en práctica y de probar su viabilidad.

La exposición del CCCB cuenta con 44 experiencias, 11 de las cuales llegan de Medellín. Asimismo, en la exposición de Medellín, se muestran 12 propuestas localizadas en Barcelona y formuladas por equipos locales.

Son muchos los equipos y las organizaciones que han intervenido en los 44 proyectos presentes en Piso Piloto. Medellín-Barcelona. Entre ellos, Arquitectes de Capçalera, la Plataforma de Afectados por la Hipoteca (PAH), las cooperativas Sostre Cívic y Can Batlló, así como Santiago Cirujeda, Teddy Cruz, Eric Bunge (New York), Eva Franch (New York) -directora de la galería Storefront for Art and Architecture- o Juan Herreros.

3.- REFORMAR, COHABITAR, COOPERAR

Espacio en el que se proyecta un montaje audiovisual que pretende sintetizar las posibles soluciones en torno al problema de la vivienda que pivotan en los conceptos de reforma, cohabitación y cooperación. Para ello se ha entrevistado a expertos de diversas disciplinas como Carme Trilla, Albert Sorolla, Germà Bel, Antón Costas, Gal·la Pin, Vanesa Valiño, Beth Galí, Xavier Monteys, Josep Parcerisa, Santiago Cirugeda, entre otros muchos.

Piso Piloto también presenta cuatro instalaciones artísticas, obra de los creadores colombianos Adrián Gaitán y Angélica Teuta, y de los españoles Andrés Jaque y Alicia Kopf.

image003

The Mayoralty of Medellin and the Town hall of Barcelona, together with the Museum of Antioch and the Center of Contemporary Culture of Barcelona (CCCB), present the exhibition Show apartment. Medellin – Barcelona, which shelter both cities during June to October, 2015, in an effort for stimulating the exchange of experience and knowledge.

The sample has as aim promote the debate and present a series of offers that help to give response to the problematic most important which both cities face concerning the topic of the housing and his relation the public space. A few offers that can be extrapolables to other cities of the world.

The CCCB and the Museum of Antioch turn into test bench to promote more sustainable and inclusive cities, where the right become effective to the housing and the right to the city.

The CCCB, as impeller of the European Prize for Urban Public Space, has a wide tour in the investigation on the construction of the city and, with Show apartment, wants to lead a debate concerning the topic of the housing, departing from the base of that the right to the housing is a topic of collective and not individual responsibility.

The structure of the exhibition, designed by a comisariado coral integrated by the architects Guillen Augé, Josep Bohigas, David Bravo, Alex Giménez, Anna Vergés and the healer of the Museum of Antioch Nydia Gutiérrez, is based on the sequence and exploration of three variables:

· The problem of the housing

Espacios de presentación de los temas principales en materia de vivienda a los que se enfrentan las ciudades.

· The housing like solution

Spaces of exhibition where the best answers appear to every topic on the part of the agents, persons or groups, which have been meant for approached the question of the housing from the fields academician, administrative officer, economically, artistically and of the activism.

· To reform, to live together, to cooperate

Space of conclusion.

1.- THE PROBLEM OF THE HOUSING

With this first paragraph one tries to measure the different problematic ones and opportunities to confronting concerning the housing, by means of the selection of the information more developers that centre the reflection from different scales, comparing the situations of both cities protagonists, Barcelona and Medellin, with the international area.

Prólogo

The sample is opened by an audio-visual piece realized by Benet Roman who speaks about the similarities between both cities, of his long relation of cooperation and of his recognized path of transformation across a clear and brave bet for the public space; the piece ends up by raising the new challenges which they face from now.

The challenges

17 challenges appear by means of an installation shaped by 17 doors. Every door exposes the information relative to the topic in question, both of Medellin and of Barcelona and, in some cases, also of other geographical areas. In each of the doors, there can be listened, in addition, key parts of the interviews realized to experts who think concerning some of the presented information. Between the exposed topics they emphasize » empty Floors «, «Dispossessions» or » Energetic poverty «.

2.- THE HOUSING LIKE SOLUTION

This space groups the pilot offers elaborated by agents who have been meant for approaching the problem of the housing from very diverse, even opposite slopes. It is a question of equipments of academic investigation, of agencies of the Public Administration or of initiatives stimulated by the civil society, proceeding, in the main, of Medellin and of Barcelona, but also of other cities. His diverse solutions still are not hegemonic, but they have the value to have be put into practice and to prove his viability.

The exhibition of the CCCB possesses 44 experiences, 11 of which come from Medellin. Likewise, in the exhibition of Medellin, there appear 12 offers located in Barcelona and formulated by home teams.

There are great the equipments and the organizations that have intervened in 44 present projects in Show apartment. Medellin – Barcelona. Between them, Arquitectes de Capçalera, the Platform of Affected by the Mortgage (PAH), the cooperative Sostre Cívic and Khan Batlló, as well as Santiago Cirujeda, Teddy Cruz, Eric Bunge (New York), Eve Franch (New York) – director of the gallery Storefront for Art and Architecture – or Juan Herreros.

3.- TO REFORM, TO LIVE TOGETHER, TO COOPERATE

The space in that there is projected an audio-visual assembly that tries to synthesize the possible solutions concerning the problem of the housing that pivotan in the concepts of reform, cohabitation and cooperation. For it Beth Galí, Xavier Monteys has met to experts of diverse disciplines as Carme Trilla, Albert Sorolla, Germà Bel, Antón Costas, Gal · the Pin, Vanesa Valiño, Josep Parcerisa, Santiago Cirugeda, between great others.

Show apartment also presents four artistic facilities, work of the Colombian creators Adrián Gaitán and Angélica Teuta, and of the Spanish Andrés Jaque and Alicia Kopf.

image003

A Alcaldía de Medellín e o Concello de Barcelona, xunto co Museo de Antioquia e o Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona (CCCB), presentan a exposición Piso Piloto. Medellín-Barcelona, que albergan ambas as dúas cidades durante os meses de xuño a outubro de 2015, nun esforzo por impulsar o intercambio de experiencia e coñecemento.

A mostra ten como obxectivo promover o debate e presentar unha serie de propostas que contribúan a dar resposta ás problemáticas máis importantes a que se enfrontan ambas as dúas cidades en torno ao tema da vivenda e a súa relación co espazo público. Unhas propostas que poden ser extrapolables a outras cidades do mundo.

O CCCB e o Museo de Antioquía convértense en banco de probas para promover urbes máis sostibles e inclusivas, onde se fagan efectivos o dereito á vivenda e o dereito á cidade.

O CCCB, como impulsor do Premio Europeo do Espazo Público, ten un amplo percorrido na investigación sobre a construción da cidade e, con Piso Piloto, quere liderar un debate en torno ao tema da vivenda, partindo da base de que o dereito á vivenda é un tema de responsabilidade colectiva e non individual.

A estrutura da exposición, deseñada por un comisariado coral integrado polos arquitectos Guillen Augé, Josep Bohigas, David Bravo, Alex Giménez, Anna Vergés e a curadora do Museo de Antioquía Nydia Gutiérrez, baséase na secuencia e exploración de tres variables:

· O problema da vivenda

Espazos de presentación dos temas principais en materia de vivenda aos que se enfrontan as cidades.

· A vivenda como solución

Espazos de exposición onde se mostran as mellores respostas a cada tema por parte dos axentes, persoas ou colectivos, que se significaron, por abordar a cuestión da vivenda dende os campos académico, administrativo, económico, artístico e do activismo.

· Reformar, cohabitar, cooperar

Espazo de conclusión.

1.- O PROBLEMA DA VIVENDA

Con este primeiro apartado preténdese dimensionar as diferentes problemáticas e oportunidades a afrontar en torno á vivenda, mediante a selección dos datos máis reveladores que centran a reflexión dende diferentes escalas, comparando as situacións das dúas cidades protagonistas, Barcelona e Medellín, co ámbito internacional.

Prólogo

A mostra ábrese cunha peza audiovisual realizada por Benet Román que fala das similitudes entre as dúas cidades, da súa longa relación de cooperación e da súa recoñecida traxectoria de transformación a través dunha aposta clara e valente polo espazo público; a peza remata formulando os novos retos aos que se enfrontan a partir de agora.

Os retos

Móstranse 17 retos mediante unha instalación conformada por 17 portas. Cada porta expón os datos relativos ao tema en cuestión, tanto de Medellín coma de Barcelona e, nalgúns casos, tamén doutros ámbitos xeográficos. En cada unha das portas, pódense escoitar, ademais, partes clave das entrevistas realizadas a expertos que reflexionan en torno a algúns dos datos presentados. Entre os temas expostos destacan «Pisos baleiros», «Desafiuzamentos» ou «Pobreza enerxética».

2.- A VIVENDA COMO SOLUCIÓN

Este espazo agrupa as propostas piloto elaboradas por axentes que se significaron por abordar o problema da vivenda dende vertentes moi diversas, mesmo contrapostas. Trátase de equipos de investigación académica, de axencias da Administración Pública ou de iniciativas impulsadas pola sociedade civil, procedentes, na súa maioría, de Medellín e de Barcelona, pero tamén doutras cidades. As súas diversas solucións aínda non son hexemónicas, pero teñen o valor de ter sido postas en práctica e de probar a súa viabilidade.

A exposición do CCCB conta con 44 experiencias, 11 das cales chegan de Medellín. Así mesmo, na exposición de Medellín, móstranse 12 propostas localizadas en Barcelona e formuladas por equipos locais.

Son moitos os equipos e as organizacións que interviñeron nos 44 proxectos presentes en Piso Piloto. Medellín-Barcelona. Entre eles, Arquitectes de Capçalera, a Plataforma de Afectados pola Hipoteca (PAH), as cooperativas Sostre Cívic e Can Batlló, así como Santiago Cirujeda, Teddy Cruz, Eric Bunge (New York), Eva Franch (New York) -directora da galería Storefront for Art and Architecture- ou Juan Herreros.

3.- REFORMAR, COHABITAR, COOPERAR

Espazo no que se proxecta unha montaxe audiovisual que pretende sintetizar as posibles solucións en torno ao problema da vivenda que pivotan nos conceptos de reforma, cohabitación e cooperación. Para iso entrevistouse a expertos de diversas disciplinas como Carme Trilla, Albert Sorolla, Germà Bel, Antón Costas, Gal·la Pin, Vanesa Valiño, Beth Galí, Xavier Monteys, Josep Parcerisa, Santiago Cirugeda, entre outros moitos.

Piso Piloto tamén presenta catro instalacións artísticas, obra dos creadores colombianos Adrián Gaitán e Angélica Teuta, e dos españois Andrés Jaque e Alicia Kopf.

Gala 2º Premio AADIPA2nd AADIPA ShowGala 2º Premio AADIPA

aadipacierra

La segunda edición del Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA, certamen bienal organizado por el COAC (Colegio Oficial de Arquitectos de Cataluña) y AADIPA (Agrupación de Arquitectos para la Defensa y la Intervención en el Patrimonio Arquitectónico), cierra su inscripción con una participación internacional cuatro veces mayor que en su primera convocatoria.

El número de proyectos inscritos, en ésta su segunda edición, que alcanza los casi 200 y coincide con su primera convocatoria, garantiza su estabilidad y permanencia. Y el registro de despachos de 25 países distintos, frente a las 8 procedencias que se adscribieron en la anterior cita, ratifican el carácter internacional del certamen que tiene como objetivo primordial distinguir la buena práctica patrimonial y contribuir a su divulgación.

Desde el 24 de abril, cierre del periodo de inscripción, hasta finales del mes de mayo, el jurado internacional formado por reputados expertos en el ámbito de la intervención en el Patrimonio Arquitectónico, llevará a cabo la tarea de valoración de las obras que en cada una de las 4 categorías optan al premio. En la categoría A –Intervención en el patrimonio construido–, los arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka evaluarán 117 proyectos. En la Categoría B –Espacios exteriores– los expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón y Giuseppe Lonetti analizarán 32 propuestas. En la categoría C –Planeamiento– los profesionales Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri y Cristopher Graz evaluarán 8 proyectos y en la categoría D –Divulgación– Raquel Lacuesta y Miguel Ángel Troitiño estudiarán 27 obras.

El fallo del jurado se dará a conocer el 12 de Junio, en la sede del COAC de Barcelona y en el marco de la II Bienal Internacional sobre Patrimonio Arquitectónico que desde la dirección del Premio se organiza conjuntamente con el COAC, AADIPA y la Generalitat de Catalunya. Las ponencias e intervenciones de la jornada, que culminará con la ceremonia oficial de la entrega de premios, girarán en torno al tema “La arquitectura de la primera mitad del siglo XX” y contará con Marruecos como país invitado.

Sobre el Premio

El Premio Europeo de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA cuya primera convocatoria se celebró en 2013, surge del convencimiento que en el contexto actual, en que el patrimonio arquitectónico además de un instrumento fundamental de conocimiento es considerado un recurso socioeconómico de primer orden para el desarrollo sostenible de los territorios, resulta imprescindible la divulgación, distinción y reconocimiento de las obras y proyectos de calidad que contribuyen a la preservación de la memoria colectiva.

Dirigido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, y Jordi Porta, arquitectos miembros de la agrupación AADIPA, el Premio tiene la voluntad de consolidarse como catalizador y observatorio de los nuevos retos que añade la globalización de la arquitectura contemporánea, en la conservación e intervención del patrimonio construido.

Sobre la Bienal

La Bienal Internacional de Intervención en el Patrimonio Arquitectónico AADIPA tiene la voluntad de constituirse como foro común y abierto de intercambio de conocimiento y de experiencias, donde contrastar y conocer más de cerca la intervención de calidad en el patrimonio arquitectónico de otros países.

bienalaadipa

aadipacierra

The second edition of the European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA, biennial contest organized by the COAC (Architects’ Official College of Catalonia) and AADIPA (Architects’ Group for the Defense and the Intervention in the Architectural Heritage), closes his inscription with an international participation four times major that in his first summons.

The number of inscribed projects, in this one his second edition, which reaches the almost 200 and coincides with his first summons, guarantees his stability and permanency. And the record of offices of 25 different countries, opposite to 8 origins that were assigned in the previous appointment, they ratify the international character of the contest that has as basic aim distinguish the good patrimonial practice and contribute to his spreading.

From April 24, closing of the period of inscription, until ends of May, the international juror formed by renowned experts in the area of the intervention in the Architectural Heritage, will carry out the task of valuation of the works that in each of 4 categories they compete for the prize. In the category To – intervention in the constructed heritage-, the architects Antón Capitel, Toni Gironés y Malgorzata Rozbicka will evaluate 117 projects. In the Category B – exterior spaces – the experts Joaquín Perez, Jose Luís Infanzón and Giuseppe Lonetti will analyze 32 offers. In the category C – Planeamiento – the professionals Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri and Cristopher Graz will evaluate 8 projects and in the category D – Divulgación – Raquel Lacuesta and Michael Ángel Troitiño will study 27 works.

The failure of the juror will be announced On June 12, in the headquarters of the COAC of Barcelona and in the frame of the Biennial show II International on Architectural Heritage that from the direction of the Prize one organizes together with the COAC, AADIPA and the Autonomous government of Catalonia of Catalonia. The presentations and interventions of the day, which will culminate with the official ceremony of the delivery of prizes, will turn concerning the topic » The architecture of the first half of the 20th century » and it will possess Morocco as invited country.

About award

The European Prize of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA whose first summons were celebrated in 2013, arises from the conviction that in the current context, in which the architectural heritage besides a fundamental instrument of knowledge is considered to be a socioeconomic resource of the first order for the sustainable development of the territories, turns out to be indispensable the spreading, distinction and recognition of the works and qualit projects that they contribute to the preservation of the collective memory.

Directed by Ramon Calonge, Oriole Cusidó, Marc Manzano, and Jordi Porta, architects members of the group AADIPA, the Prize takes the will to be consolidated as catalyst and observatory of the new challenges that adds the globalization of the contemporary architecture, in the conservation and intervention of the constructed heritage.

About Biennial

The International Biennial show of Intervention in the Architectural Heritage AADIPA has the will to be constituted as forum common and opened of exchange of knowledge and of experiences, where to contrast and to know more closely the qualit intervention in the architectural heritage of other countries.

bienalaadipa

aadipacierra

A segunda edición do Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA, certame bienal organizado polo COAC (Colexio Oficial de Arquitectos de Cataluña) e AADIPA (Agrupación de Arquitectos para a Defensa e a Intervención no Patrimonio Arquitectónico), pecha a súa inscrición cunha participación internacional catro veces maior que na súa primeira convocatoria.

O número de proxectos inscritos, nesta a súa segunda edición, que alcanza os case 200 e coincide coa súa primeira convocatoria, garante a súa estabilidade e permanencia. E o rexistro de despachos de 25 países distintos, fronte ás 8 procedencias que se adscribiron na anterior cita, ratifican o carácter internacional do certame que ten como obxectivo primordial distinguir a boa práctica patrimonial e contribuír á súa divulgación.

Dende o 24 de abril, peche do período de inscrición, ata finais do mes de maio, o xurado internacional formado por reputados expertos no ámbito da intervención no Patrimonio Arquitectónico, levará a cabo a tarefa de valoración das obras que en cada unha das 4 categorías optan ao premio. Na categoría A -Intervención no patrimonio construído-, os arquitectos Antón Capitel, Toni Gironés e Malgorzata Rozbicka avaliarán 117 proxectos. Na Categoría B -Espazos exteriores- os expertos Joaquín Pérez, Jose Luís Infanzón e Giuseppe Lonetti analizarán 32 propostas. Na categoría C -Plan- os profesionais Antoni Vilanova, Sonia Puente Landázuri e Cristopher Graz avaliarán 8 proxectos e na categoría D -Divulgación- Raquel Lacuesta e Miguel Ángel Troitiño estudarán 27 obras.

O fallo do xurado darase a coñecer o 12 de Xuño, na sede do COAC de Barcelona e no marco da II Bienal Internacional sobre Patrimonio Arquitectónico que dende a dirección do Premio se organiza conxuntamente co COAC, AADIPA e a Generalitat de Catalunya. Os relatorios e intervencións da xornada, que culminará coa cerimonia oficial da entrega de premios, xirarán en torno ao tema «A arquitectura da primeira metade do século XX» e contará con Marrocos como país invitado.

Sobre o Premio

O Premio Europeo de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA cuxa primeira convocatoria se celebrou en 2013, xorde do convencemento que no contexto actual, en que o patrimonio arquitectónico ademais dun instrumento fundamental de coñecemento é considerado un recurso socioeconómico de primeira orde para o desenvolvemento sostible dos territorios, resulta imprescindible a divulgación, distinción e recoñecemento das obras e proxectos de calidade que contribúen á preservación da memoria colectiva.

Dirixido por Ramon Calonge, Oriol Cusidó, Marc Manzano, e Jordi Porta, arquitectos membros da agrupación AADIPA, o Premio ten a vontade de consolidarse como catalizador e observatorio dos novos retos que engade a globalización da arquitectura contemporánea, na conservación e intervención do patrimonio construído.

Sobre la Bienal

A Bienal Internacional de Intervención no Patrimonio Arquitectónico AADIPA ten a vontade de constituírse como foro común e aberto de intercambio de coñecemento e de experiencias, onde contrastar e coñecer máis de preto a intervención de calidade no patrimonio arquitectónico doutros países.

bienalaadipa

Dolores Victoria Ruiz Garrido · Educación | Little Architect

Hace unos meses tuvimos la fortuna de asistir y participar en “La periferia de la arquitectura” organizado por HNA y comisariado por estudio Stepienybarno, englobado en el ciclo “La realidad del arquitecto”. Uno de los ponentes era Dolores Victoria Ruiz Garrido y presentaba su proyecto Little Architect.

“Es un programa educativo sobre arquitectura, ciudad y medioambiente dirigido a niñas y niños de educación primaria en Inglaterra. El programa nace en la Architectural Association School of Architecture (AA).”

Esta iniciativa educativa “quiere romper los límites tradicionales de la enseñanza de la arquitectura” y para ello “busca establecer un contacto directo entre la escuela de arquitectura con la sociedad desde las edades más tempranas.”

El programa es impartido en colegios durante el horario escolar, integrando lecciones sobre arquitectura contemporánea en el actual currículum académico. Es un método transversal de enseñanza de la arquitectura que va desde los 5 hasta los 11 años, edad donde en UK se pasa a la escuela secundaria.

“Durante el primer curso (2013-2014), se establecen los principios en los que se basa Little Architect conformando una linea pedagógica y metodología. Se establece un sistema de financiación con el que se obtiene el  apoyo del Arts Council of England y otras grandes oficinas de arquitectura como Rogers Stirk Harbour +Partners, Alison Brooks, CAPCO o AHMM. Se diseña una campaña de publicidad para contactar con los colegios con visitas personales a los centros y se da comienzo a las primeras experiencias docentes.”

Durante las sesiones de Little Architect se desarrollan actividades que promueven el dibujo, la observación, la creatividad, el pensamiento positivo, el interés y apreciación por el entorno. Little Architect busca como primer objetivo fomentar la curiosidad de los escolares por la arquitectura y la ciudad y por consiguiente despertar un deseo de estar implicados en la evolución y diseño de la misma.

Sin más preámbulos, os dejamos con la entrevista que realizamos a Dolores Victoria Ruiz.

Dolores Victoria Ruiz Garrido | Fotografía: Little Architect
¿Cuál ha sido tu formación y trayectoria profesional previa a Little Architect?

Mi formación como arquitecta fue en la Escuela de Arquitectura de Sevilla y posteriormente realicé estudios de postgrado en la Universidad de Jaén donde obtuve el DEA en Historia del arte. Mi trayectoria profesional se inició en 2002 fundando RgRm arquitectos junto a mi marido Juan José Ruiz Martín, también arquitecto en La Carolina, Jaén. El estudio lo re-bautizamos y se llama Semisótano desde que decidimos establecernos en Londres en 2010.

¿Cómo surge Little Architect?

Presenté un proyecto para impartir clases extra escolares de arquitectura en el colegio de mis hijos. La respuesta tan positiva del centro y los niños me llevaron a presentar propuestas en otros colegios obteniendo la misma buena aceptación. Tras dos veranos consecutivos enseñando a adultos en la escuela de verano de la AA, vi que era el momento oportuno de dar a conocer a la dirección de la escuela lo que estaba haciendo de forma particular y presenté una propuesta. El enfoque era diferente esta vez, propuse enseñar arquitectura durante el horario escolar y no como actividad externa a las clases. Propuse ser nosotros los arquitectos los que van a los colegios y no al contrario.  La dirección de la AA  tanto Brett Steel como Christopher Pierce y Natasha Sandmeier,  llevaban pensando bastante tiempo en como acercar la arquitectura a los niños, y por tanto el acuerdo en que había que montarlo con base a mi propuesta fue inmediato. Lo que yo pudiera hacer sola no tiene nada que ver con lo que una escuela de arquitectura como la AA puede alcanzar, la audiencia, los medios y la repercusión son sin duda infinitamente mayores.

¿Qué te llevó a abrirte camino en la educación? ¿Por qué enfocado en niños?

He estado al frente de mi propio estudio de arquitectura más de 12 años y las experiencias acumuladas explicando (o luchando) porqué las cosas se pueden hacer mejor de otro modo, tanto a clientes, como a políticos, como a técnicos en los ayuntamientos me hizo ver claramente que el único modo de generar interés por propuestas arquitectónicas y urbanas contemporáneas viene de la mano de la educación. ¿Por qué niños? Porque en las edades tempranas es cuando tenemos más desarrollada la creatividad y es vital el fomentar y potenciar esa manera de pensar. La creatividad no es una herramienta para llegar a ser artista, la creatividad nos posibilita pensar en nuevas rutas para las realidades que no nos gustan.

¿Tenías alguna experiencia previa en educación?

No, a no ser que cuente educar a dos hijos, supongo que algún puntillo en ese aspecto da la maternidad.

¿Te encontraste con muchas dificultades? 

¡Tengo muy muy mala memoria! jajaja. Ahora en serio, el mayor escollo es convencer al profesorado de primaria de que una señora arquitecta y su equipo de estudiantes de arquitectura, le van a montar una clase de arquitectura a sus alumnos de 5 años durante su preciado y escaso horario escolar y que no es gratis.

El segundo gran problema es explicar lo que es arquitectura. Que las clases no van de dibujo técnico, perspectiva o materiales. Que hablamos del ecosistema urbano, de movilidad, de energía, de evolución, de utopía, rehabilitación.

Dolores Victoria Ruiz Garrido durante una clase | Fotografía: Little Architect
¿Estás contenta con los objetivos alcanzados?

Increíblemente contenta, cada informe positivo que llega de un docente de primaria es como recibir un premio. Hay niños que después de la clase de Little Architect han continuado dibujando edificios y llevándoselos a su profesora sin anteriormente haber mostrado interés por el dibujo o la arquitectura.

¿Qué expectativas y proyectos de futuro tienes para Little Architect?

Entablar conversaciones con quienes tienen el poder de cambiar las leyes educativas en UK. Pedir más apoyos económicos del sector privado para que el programa crezca.

¿Te sientes bien remunerada por la labor que realizas?

En mi caso la AA (la escuela de arquitectura) paga mi sueldo equivalente al de un tutor de la escuela. El hecho de estar dirigiendo un programa para niños no hace que se le reste importancia a mi labor.

¿Compaginas o complementas esta actividad con otras labores o en otros campos?

Soy cofundadora de SCAN, Spanish Contemporary Art Network. Una fundación que internacionaliza a artistas españoles y latino americanos emergentes. Somos 4 arquitectos pero sobre esto me tienes que hacer otra entrevista porque es un proyecto apasionante por sí solo.

¡Os pondré en contacto con Pedro Font, Juanjo Ruiz y Bruce Irwin!

Trabajo de los alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
¿Animarías a otros arquitectos a seguir tus pasos? ¿Qué pasos consideras que deberían dar?

Por supuesto, lo que comentaba antes de que el hacerlo en la AA era llegar a mayores audiencias, es clave. Busco que esta experiencia se imite y por supuesto mejore.

Hablar con los directores de escuelas de arquitectura (¿Hay directoras?) y montar equipos; buscar apoyos económicos desde el principio ya que la fase de investigación es larga y debe ser remunerada. Pido desde aquí que me dejéis en Sevilla, Granada o Málaga un hueco en el equipo para poder algún día volver a Andalucía, a nuestra casa.

¿Crees que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?

Es vital, en el más literal significado de la palabra.

Trabajo de los alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect
¿Qué opinas de los que se han ido a trabajar al extranjero? 

Que volverán seguro más sabios y más cansados, muy cansados. Mira, no es justo tener que marcharse cuando hay tanto que mejorar en nuestro país.

¿Me dejas aquí que critique los presupuestos que mueve la liga de futbol, la fórmula uno, las pasarelas de moda, los programas del corazón, la moto GP… (todo ello bonitos ejemplos de igualdad de género por cierto)… frente a presupuestos de investigación en Universidad o empresa?

¿Era esta la pregunta?

¿Cómo ves el futuro de la profesión?

¿Te acuerdas del anuncio de la Coca-Cola aquel que decía para los flacos, para los gordos, para los bajitos...?
¡Pues así! No se dirá SOY arquitecto se oirá yo ESTUDIÉ arquitectura y ahora hago máquinas que depuran el aire, yo diseño fachadas que cambian de color, yo diseño muebles, yo escribo cuentos, yo hago documentales, yo construyo casas en los árboles, yo cuido de los pájaros… Lo veo sin órganos colegiales impuestos sino opcionales, lo veo basado en asociaciones temporales de individuos, sumas que cambian según el objetivo…

Trabajo de los alumnos en Little Architect | Fotografía: Little Architect

Dolores Victoria Ruiz Garrido · Educación | Little Architect
Junio 2015

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecerle a Dolores Victoria Ruiz Garrido su tiempo, paciencia y su predisposición con este espacio.

El Refugio | Castroferro ArquitecturaO Refuxo | castroferro arquitectosThe Refuge | castroferro arquitectos

Se trata de una pareja con la inquietud de poder pasar momentos de su vida en contacto más directo con la naturaleza y rodeados de lo esencial para habitar.

De carácter temporal, la construcción de 4m x 3m se emplaza en el terreno elegido por la pareja para la construcción de su futura casa y su durabilidad se proyecta en función del tiempo que necesitarán para construirla.

Funcionalmente el refugio gira en torno a un espacio principal de 9,5m². En él, los muebles se disponen y despliegan de tal forma que el mismo espacio puede considerarse habitación, cocina o comedor. De esta manera, podríamos decir que la sensación espacial del refugio no es de 12 m², si no de 31.

El baño, de 2,5 m² cuenta con lavabo, una ducha y un inodoro químico que hace al refugio independiente de la red de saneamiento. El resto de las aguas se depuran en una balsa de macrofitas y se devuelven al terreno en perfectas condiciones.

La construcción se realiza íntegramente en taller con tableros de fibra de densidad media en el interior y paneles de madera contralaminada de 6cm hacia el exterior que resuelven a la vez cerramiento y estructura.

La elección de dicho sistema constructivo ofrece una serie de ventajas técnicas que repercuten en la facilidad y rapidez de construcción, estimándose un tiempo aproximado de ejecución en taller de tres semanas, así como en unas cualidades de confort adecuadas al uso que se hace de este espacio.

En invierno, la baja conductividad térmica de la madera permite calentar los espacios en muy poco tiempo y que la temperatura se mantenga en el tiempo.

En verano, por el contrario, el ambiente se mantiene fresco gracias a la ventilación cruzada y la sombra que los árboles arrojan sobre la construcción.

Obra: El refugio
Cliente: Privado
Autores: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Colaboradores: Joana Covelo Alonso
Dirección de obra: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Año: 2014
Emplazamiento: —-  Galicia, España
Fotografía: Ángel Tourón
+ castroferro.com

+ premios
Premio COAG 2012-2014 en la categoría de Bajo Coste

It is a question of a pair with the worry to be able to spend to him moments of his life in more direct contact with the nature and surrounded with the essential thing to live.

Of temporary character, the construction of 4m x 3m is located in the area chosen by the pair for the construction of his future house and his permanence is projected depending on the time that they will need to construct it.

Functionally the refuge turns concerning a principal space of 9,5m². In him, the furniture arrange and despliegan in such a way that the same space can be considered to be room, kitchen or dining room. Hereby, we might say that the spatial sensation of the refuge is not 12 m², if not of 31.

The bath, of 2,5 m² possesses wash basin, a shower and a chemical watercloset that it does to the refuge independent from the network of reparation. The rest of the waters are purified in a raft of macrofitas and return to the area in perfect conditions.

The construction is realized entirely in workshop by boards of fiber of average density in the interior and panels of wood counter laminated of 6cm towards the exterior that closing and structure solve simultaneously.

The choice of the above mentioned constructive system offers a series of technical advantages that reverberate in the facility and rapidity of construction, being estimated an approximate time of execution in workshop of three weeks, as well as in a few qualities of comfort adapted to the use that is done of this space.

In winter, the low thermal conductivity of the wood allows to warm the spaces in a little time and that the temperature is kept in the time.

In summer, on the contrary, the environment is kept fresh thanks to the crossed ventilation and the shade that the trees throw on the construction.

Work: Obra: The Refuge
Client: Private
Authors: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Collaborators: Joana Covelo Alonso
Direction of work: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Year: 2014
Location: —- Galicia, España
Photography: Ángel Tourón
+ castroferro.com

+ Award
COAG Award 2012-2014 in the category of Low Cost

Trátase dunha parella coa inquietude de poder pasar momentos da súa vida en contacto máis directo coa natureza e rodeados do esencial para habitar.

De carácter temporal, a construción de 4 m x 3 m emprázase no terreo elixido pola parella para a construción da súa futura casa e a súa durabilidade proxéctase en función do tempo que necesitarán para construíla.

Funcionalmente o refuxio xira en torno a un espazo principal de 9,5m². Nel, os mobles dispóñense e despregan de tal forma que o mesmo espazo pode considerarse cuarto, cociña ou comedor. Deste xeito, poderiamos dicir que a sensación espacial do refuxio non é de 12 m², se non de 31.

O baño, de 2,5 m² conta con lavabo, unha ducha e un inodoro químico que fai ao refuxio independente da rede de saneamento. O resto das augas depúranse nunha balsa de macrofitas e devólvense ao terreo en perfectas condicións.

A construción realízase integramente en taller con taboleiros de fibra de densidade media no interior e paneis de madeira contralaminada de 6 cm cara ao exterior que resolven á vez cerramento e estrutura.

A elección do devandito sistema construtivo ofrece unha serie de vantaxes técnicas que repercuten na facilidade e rapidez de construción, estimándose un tempo aproximado de execución en taller de tres semanas, así como nunhas calidades de confort axeitadas ao uso que se fai deste espazo.

En inverno, a baixa condutividade térmica da madeira permite quentar os espazos en moi pouco tempo e que a temperatura se manteña no tempo.

En verán, pola contra, o ambiente mantense fresco grazas á ventilación cruzada e a sombra que as árbores botan sobre a construción.

Obra: O Refuxo
Cliente: Privado
Autores: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Colaboradores: Joana Covelo Alonso
Dirección de obra: castroferro arquitectos | María González Ferro + Jordi Castro Andrade
Ano: 2014
Emprazamento: —- Galicia, España
Fotografia: Ángel Tourón
+ castroferro.com

+ premios
Premio COAG 2012-2014 na categoría de Baixo Custe

LemeLemeLeme

LEME es una aplicación gratuíta del Consello da Cultura Galega, destinada a facilitar a los ciudadanos el acceso y localización de equipamientos y recursos culturales en toda Galicia. Pero el CCG abrió una API en Leme que permite que personas o las entidades también puedan dar a conocer sus recursos y equipamientos dentro de la aplicación y beneficien a sus propias páginas del tráfico de LEME.

¿Qué se puede introducir?

Los contenidos introducidos deben ser equipamientos culturales (teatros, auditorios, galerías de artes, centros de interpretación, museos, etc.), patrimonio natural (robledales, playas, montes, etc.) o recursos del patrimonio cultural inmueble (castillos, castro, fuentes, cruceros, etc.) o de valor antropológico y/o etnográfico (leyendas, espacios de tradición comunal, etc.).

En Leme no se podrán introducir localizaciones de servicios que tengan ánimo de lucro (hoteles, casas de turismo rural, restaurantes, bares, tiendas, etc.).

El Consello da Cultura Galega se reserva el derecho de eliminar aquellos elementos que no se ajusten a estas características.

¿Quién puede introducir?

Otras entidades de manera automatizada.

Las terceras partes (entidades públicas o privadas en ánimo de lucro) pueden introducir sus contenidos en Timón de forma automatizada a través de nuestra API, xenerando un fichero XML de acuerdo con la estructura proporcionada en esta documentación. El CCG realizará una verificación de datos, procederá a la carga de los datos en la aplicación y realizará actualizaciones, en el caso de ser preciso, de conformidad con la entidad. La carga y publicación de datos no tiene coste para la tercera parte.

Publicar los datos geográficos en LEME es muy conviniente para ti, para darte a conocer y difundir mejor tu trabajo. Cada elemento en LEME incluye una ligazón a tu base de datos, lo cual supone un interesante flujo de tráfico contextual y de calidad para tu web, por parte de usuarios muy interesados en tu contenido.

Cualquier ciudadano/a o entidades de manera manual.

Cualquier usuario o usuaria puede publicar datos en LEME e incluso contribuir a la indicar cuáles son los sitios más interesantes para ser recorridos. El sistema permite subir fotos, dejar comentarios, señalar donde se está para compartirlo y archivarlo, y contribuir con la comunidad a marcar los lugares más relevantes para que otros ciudadanos descubran un espacio.

LEME is an application gratuíta of the Consello da Cultura Galega, destined to facilitate to the citizens the access and location of equipments and cultural resources in the whole Galicia. But the CCG opened an API in Leme that allows that you present or the entities also could announce his resources and equipments inside the application and be of benefit to his own pages of LEME’s traffic.

What can it interfere?

The introduced contents must be cultural equipments (theatres, audiences, galleries of arts, centers of interpretation, museums, etc.), natural heritage (oakwoods, beaches, mounts, etc.) or resources of the cultural heritage building (castles, hopscotch, sources, cruises, etc.) or of anthropologic and / or ethnographic value (legends, spaces of communal tradition, etc.).

In Leme they will not be able to introduce locations of services that have spirit of profit (hotels, houses of rural tourism, restaurants, bars, shops, etc.).

The Consello da Cultura Galega reserves the right to eliminate those elements that do not adjust to these characteristics.

Who can the one introduce?

Other entities of an automated way.

The third parts (entities public or deprived in spirit of profit) can introduce his contents in Helm of form automated across our API, xenerando a file XML of agreement with the structure provided in this documentation. The CCG will realize a check of information, will proceed to the load of the information in the application and will realize updates, in case of being precise, of conformity with the entity. The load and publication of information does not have cost for the third part.

To publish the geographical information in LEME is very conviniente for you, to announce and to spread better your work. Every element in LEME includes one attachment to your database, which supposes an interesting contextual qualit stream of traffic for your web, on the part of users very been interested in your content.

Any civil one or entities of a manual way

Any user or usuaria can publish information in LEME and even her help to to indicate which are the most interesting sites to be crossed. The system allows to raise photos, to leave comments, to indicate where one is to share it and to file it, and to help with the community to mark the most relevant places in order that other citizens discover a space.

LEME é unha aplicación gratuíta do Consello da Cultura Galega, destinada a facilitar aos cidadáns o acceso e localización de equipamentos e recursos culturais en toda Galicia. Pero o CCG abriu unha API en Leme que permite que persoas ou as entidades tamén poidan dar a coñecer os seus recursos e equipamentos dentro da aplicación e beneficien ás súas propias páxinas do tráfico de LEME.

¿Que se pode introducir?

Os contidos introducidos deben ser equipamentos culturais (teatros, auditorios, galerías de arte, centros de interpretación, museos, etc.), patrimonio natural (carballeiras, praias, montes, etc.) ou recursos do patrimonio cultural inmoble (castelos, castros, fontes, cruceiros, etc.) ou de valor antropolóxico e/ou etnográfico (lendas, espazos de tradición comunal, etc.).

En Leme non se poderán introducir localizacións de servizos que teñan ánimo de lucro (hoteis, casas de turismo rural, restaurantes, bares, tendas, etc.).

O Consello da Cultura Galega resérvase o dereito de eliminar aqueles elementos que non se axusten a estas características.

¿Quen pode introducir?

Outras entidades de xeito automatizado.

As terceiras partes (entidades públicas ou privadas en ánimo de lucro) poden introducir os seus contidos en Leme de forma automatizada a través da nosa API, xenerando un ficheiro XML de acordo coa estrutura proporcionada nesta documentación. O CCG realizará unha verificación de datos, procederá á carga dos datos na aplicación e realizará actualizacións, no caso de ser preciso, de conformidade coa entidade. A carga e publicación de datos non ten custe para a terceira parte.

Publicar os datos xeográficos en LEME é moi convinte para ti, para darte a coñecer e difundir mellor o teu traballo. Cada elemento en LEME inclúe unha ligazón á túa base de datos, o cal supón un interesante fluxo de tráfico contextual e de calidade para o teu web, por parte de usuarios moi interesados no teu contido.

Calquera cidadá/n ou entidades de xeito manual

Calquera usuario ou usuaria pode publicar datos en LEME e mesmo contribuír á indicar cales son os sitios máis interesantes para ser percorridos. O sistema permite subir fotos, deixar comentarios, sinalar onde se está para compartilo e arquivalo, e contribuír coa comunidade a marcar os lugares máis relevantes para que outros cidadáns descubran un espazo.

Construyendo mundosConstruindo mundosConstructing worlds

20150603174238-672xXx80

Reúne 250 obras de 18 de los mejores fotógrafos internacionales de la historia que, desde la década de 1930 hasta nuestros días, han cambiado la forma de ver la arquitectura y de pensar en el mundo en que vivimos. Esta exposición es parte de la Sección Oficial del festival PHotoEspaña 2015.

Esta muestra de fotografía y arquitectura en la era moderna está organizada tanto cronológica como temáticamente y propone un recorrido de casi cien años a través del trabajo de Berenice Abbott, Walker Evans, Julius Shulman, Lucien Hervé, Ed Ruscha, Bernd y Hilla Becher, Stephen Shore, Thomas Struth, Luigi Ghirri, Hélène Binet, Hiroshi Sugimoto, Luisa Lambri, Andreas Gursky, Guy Tillim, Simon Norfolk, Bas Princen, Nadav Kander e Iwan Baan.

Gracias al trabajo de estos artistas, la exposición viaja durante los siglos XX y XXI a más de una veintena de países entre los que se encuentran Estados Unidos, la India, Alemania, Japón, Afganistán o Egipto, entre otros.

La exposición está comisariada y organizada por el Barbican Centre de Londres, donde estuvo desde septiembre de 2014 a enero de 2015, para viajar posteriormente al Swedish Centre for Architecture and Design de Estocolmo en el que se pudo visitar de febrero a mayo de 2015.

Tal y como explican sus comisarios, Alona Pardo y Elias Redstone, estos 18 artistas han sido seleccionados por “su sobresaliente habilidad en la creación de imágenes, en las cuales la arquitectura es a la vez protagonista y testigo silencioso”. Así, explican que la exposición “pretende ir más allá de la capacidad del medio fotográfico de documentar el mundo construido y explora el poder de la imagen para arrojar luz sobre quiénes somos y sobre ese futuro al que nunca dejamos de dar forma”.

Por su parte, Mónica de Linos, directora de la Fundación ICO, señala que esta exposición es “un capítulo más en la revisión de todas las vertientes de la fotografía de arquitectura que, desde hace unos años, está llevando a cabo el Museo ICO”.

Los artistas de Construyendo mundos.

Construyendo mundos ofrece al visitante un viaje por la arquitectura de los siglos XX y XXI; a través de las fotografías de 18 artistas en más de 20 países.

La exposición abre con el proyecto Changing New York de Berenice Abbot que documenta el nacimiento de los rascacielos. De la misma época se recoge el trabajo de Walker Evans, quien fotografió la arquitectura del sur de Estados Unidos. Ya en la década de los 50, nos encontramos con las fotografías de Julius Shulman que retratan el moderno estilo de vida de la California de entonces. Por su parte, Lucien Hervé nos muestra la obra de Le Corbusier en la ciudad india de Chandigarh.

A continuación, la exposición se centra en las fotografías de apartamentos y aparcamientos de Los Ángeles tomadas por Ed Ruscha y las de depósitos de agua hechas por el matrimonio formado por Bernd y Hilla Becher. Stephen Shore aporta a la exposición sus series Uncommon Places y Greetings from Amarillo, mientras que Thomas Struth hace lo mismo con Unconscious Places.

Por su parte, Luigi Ghirri nos ofrece su visión de la obra arquitectónica de Aldo Rossi y Hélène Binet nos muestra el Museo Judío de Berlín de Daniel Libeskind. Seguidamente nos encontramos las borrosas fotografías de Hiroshi Sugimoto, la exploración de Luisa Lambri del interior de viviendas de reconocidos arquitectos y las fotografías monumentales de Andreas Gursky.

La muestra finaliza con una exploración de ciudades que han experimentado cambios dramáticos, de la mano de Guy Tillim en Angola, el Congo y Mozambique; con las series Chronotopia y Burke + Norfolk de Simon Norfolk, que muestran como las heridas del pasado se revelan en la arquitectura del presente; la serie Refuge, Five Cities de Bas Princen, que explora la transformación urbana en Oriente Próximo; a través del retrato de Nadav Kander del impacto producido en el paisaje chino por construcciones modernas y colosales; y, por último, con la serie de la Torre de David de Iwan Baan.

20150603174238-672xXx80

It assembles 250 works of 18 of the best international photographers of the history who, from the decade of 1930 to the present day, have changed the way of seeing the architecture and of thinking about the world in which we live. This exhibition is a part of the Official Section of the festival PHotoEspaña 2015.

This sample of photography and architecture in the modern age is organized so much chronological as thematicly and there proposes a tour of almost hundred years across the work of Berenice Abbott, Walker Evans, Julius Shulman, Lucien Hervé, Ed Ruscha, Bernd and Hilla Becher, Stephen Shore, Thomas Struth, Luigi Ghirri, Hélène Binet, Hiroshi Sugimoto, Luisa Lambri, Andreas Gursky, Guy Tillim, Simon Norfolk, Bas Princen, Nadav Kander and Iwan Baan.

Thanks to the work of these artists, the exhibition travels during the XXth and XXIst century to more than one score of countries between those who are The United States, the India, Germany, Japan, Afghanistan or Egypt, between others.

The exhibition is comisariada and organized by the Barbican Centre of London, where it was from September, 2014 to January, 2015, to travel later to the Swedish Centre for Architecture and Design of Stockholm in the one that it was possible to visit from February to May, 2015.

As explain his commissioners, Alona Pardo and Elias Redstone, these 18 artists have been selected by «his excellent skill in the creation of images, in which the architecture is simultaneously protagonist and silent witness». This way, they make clear that the exhibition » tries to go beyond the aptitude of the photographic way to document the constructed world and to explore the power of the image to throw light on whom we are and on this future to which we never stop giving form «.

For your part, Mónica of Linens, director of the Foundation ICO, indicates that this exhibition is » one more chapter in the review of all the slopes of the photography of architecture that, for a few years, is carrying out the Museum ICO «.

The artists of Constructing worlds.

Constructing worlds  offers a trip to the visitor for the architecture of the XXth and XXIst century; across the photographies of 18 artists in more than 20 countries.

The exhibition opens with the project Berenice Abbot’s Changing New York that documents the birth of the skyscrapers. Of the same epoch there is gathered Walker Evans’s work, who photographed the architecture of the south of The United States. Already in the decade of the 50, we think Julius Shulman’s photographies that they portray the modern way of life of the California of then. For your part, Lucien Hervé shows us the work of Him Corbusier in Chandigarh’s Indian city.

Later, the exhibition centres on the photographies of apartments and parkings of Los Angeles taken by Ed Ruscha and those of water tanks done by the marriage formed by Bernd and Hilla Becher. Stephen Shore contributes to the exhibition his series Uncommon Places and Yellow Greetings from, whereas Thomas Struth does the same thing with Unconscious Places.

For your part, Luigi Ghirri offers us his vision of the architectural work of Aldo Rossi and Hélène Binet shows us the Jewish Museum of Daniel Libeskind’s Berlin. Immediately afterwards we are Hiroshi Sugimoto’s blurry photographies, Luisa Lambri’s exploration of the interior of housings of recognized architects and Andreas Gursky’s monumental photographies.

The sample finishes with an exploration of cities that have experienced dramatic changes, of Guy Tillim’s hand in Angola, the Congo and Mozambique; with the series Chronotopia and Burke + Simon Norfolk’s Norfolk, which they show as the wounds of the past they are revealed in the architecture of the present; the series Refuge, Bas Princen’s Five Cities, who explores the urban transformation in Middle East; across Nadav Kander’s portrait of the impact produced in the Chinese landscape for modern and colossal constructions; and, finally, with the series of David de Iwan Baan’s Tower.

20150603174238-672xXx80

Reúne 250 obras de 18 dos mellores fotógrafos internacionais da historia que, dende a década de 1930 ata os nosos días, cambiaron a forma de ver a arquitectura e de pensar no mundo en que vivimos. Esta exposición é parte da Sección Oficial do festival PHotoEspaña 2015.

Esta mostra de fotografía e arquitectura na era moderna está organizada tanto cronolóxica como tematicamente e propón un percorrido de case cen anos a través do traballo de Berenice Abbott, Walker Evans, Julius Shulman, Lucien Hervé, Ed Ruscha, Bernd e Hilla Becher, Stephen Shore, Thomas Struth, Luigi Ghirri, Hélène Binet, Hiroshi Sugimoto, Luisa Lambri, Andreas Gursky, Guy Tillim, Simon Norfolk, Bas Princen, Nadav Kander e Iwan Baan.

Grazas ao traballo destes artistas, a exposición viaxa durante os séculos XX e XXI a máis dunha vintena de países entre os que se encontran Estados Unidos, a India, Alemaña, Xapón, Afganistán ou Exipto, entre outros.

A exposición está comisariada e organizada polo Barbican Centre de Londres, onde estivo dende setembro de 2014 a xaneiro de 2015, para viaxar posteriormente ao Swedish Centre for Architecture and Design de Estocolmo no que se puido visitar de febreiro a maio de 2015.

Tal e como explican os seus comisarios, Alona Pardo e Elias Redstone, estes 18 artistas foron seleccionados por «a súa sobresaínte habilidade na creación de imaxes, nas cales a arquitectura é á vez protagonista e testemuña silenciosa,». Así, explican que a exposición «pretende ir máis alá da capacidade do medio fotográfico de documentar o mundo construído e explora o poder da imaxe para botar luz sobre quen somos e sobre ese futuro ao que nunca deixamos de dar forma».

Pola súa banda, Mónica de Linos, directora da Fundación ICO, sinala que esta exposición é «un capítulo máis» na revisión de todas as vertentes da fotografía de Pola súa banda, Luigi Ghirri ofrécenos a súa visión da obra arquitectónica de Aldo Rossi e Hélène Binet móstranos o Museo Xudeu de Berlín de Daniel Libeskind. Seguidamente encontrámonos as borrosas fotografías de Hiroshi Sugimoto, a exploración de Luisa Lambri do interior de vivendas de recoñecidos arquitectos e as fotografías monumentais de Andreas Gursky.

Os artistas de Construindo mundos.

Construindo mundos ofrece ao visitante unha viaxe pola arquitectura dos séculos XX e XXI; a través das fotografías de 18 artistas en máis de 20 países.

A exposición abre co proxecto Changing New York de Berenice Abbot que documenta o nacemento dos rañaceos. Da mesma época se recolle o traballo de Walker Evans, quen fotografou a arquitectura do sur de Estados Unidos. Xa na década dos 50, encontrámonos coas fotografías de Julius Shulman que retratan o moderno estilo de vida da California de entón. Pola súa banda, Lucien Hervé móstranos a obra de Le Corbusier na cidade india de Chandigarh.

A continuación, a exposición céntrase nas fotografías de apartamentos e aparcadoiros de Los Ángeles tomadas por Ed Ruscha e as de depósitos de auga feitas polo matrimonio formado por Bernd e Hilla Becher. Stephen Shore achega á exposición as súas series Uncommon Places e Greetings from Amarelo, mentres que Thomas Struth fai o mesmo con Unconscious Places.

A mostra finaliza cunha exploración de cidades que experimentaron cambios dramáticos da man de Guy Tillim en Angola, o Congo e Mozambique; coas series Chronotopia e Burke + Norfolk de Simon Norfolk, que mostran como as feridas do pasado se revelan na arquitectura do presente; a serie Refuge, Five Cities de Bas Princen, que explora a transformación urbana en Oriente Próximo; a través do retrato de Nadav Kander do impacto producido na paisaxe chinesa por construcións modernas e colosais; e, por último, coa serie da Torre de David de Iwan Baan.

La vacuidad de la crítica | Óscar Tenreiro Degwitz

Un espectacular con peso propio: Rem Koolhas. Aquí el conjunto De Rotterdam (160.000 m2) inaugurado recientemente | Fotografía: OSSIP VAN DUIVENBODE | Fuente: elpaís.com

Todos los arquitectos que nombré la semana pasada y los que me faltó nombrar por razones de espacio son hijos del Movimiento Moderno pese a que sus desarrollos individuales, sus trayectos personales, puedan ser incluidos en categorías creadas ad-hoc por algún respetado historiador con la idea de destacar la especificidad de su obra. Categorías por cierto que muchas veces dependen de las raíces culturales, locales (un país, una tradición) que los nutren, y que por ello mismo tienen un carácter relativo.

Es innecesario decir pero lo hago, que todos somos hijos de nuestro tiempo histórico, y para quienes se acercaron a la arquitectura en las primeras décadas del siglo veinte los valores llevados a la conciencia por el Movimiento Moderno estaban allí mostrándose y marcando la sensibilidad de cada quien, independientemente de los caminos que habrían de seguir. No necesitamos que algún autor por ilustre que sea nos autorice a considerarlos así y tampoco tiene sentido que se nos llame a ser correctos en el uso de términos que en definitiva tienen múltiples significados. Porque habría entonces que escribirle pidiéndoles corrección a las decenas de críticos norteamericanos que usan el término modernista para referirse específicamente a los arquitectos cultores del “estilo” moderno. Y para ser más preciso invito a buscar en el New York Times los siguientes artículos, todos escritos a propósito del Arq. Paul Rudolph (1918-1997), los cuales seleccioné porque me fue sencillo llegar a ellos, aclarando que para ilustrar mi punto de vista hay decenas de ejemplos. El primero, fue escrito por Herbert Muschamp al morir Paul Rudolph en 1997; otro del 27 de Agosto de 2008 del crítico de arquitectura Nicolai Ouroussoff sobre el edificio de Rudolph para la Facultad de Arquitectura de la Universidad de Yale, un tercero acerca de un edificio educacional de Rudolph en Florida que iba a ser demolido; y por último el de Robin Pogrebin, de Febrero 11 del 2013 sobre un edificio cercano a Nueva York que un socio de la firma Gwathmey-Siegel (de los New York Five de los ochenta) propone rescatar. En todos esos artículos y constantemente en la crítica periodística de los Estados Unidos se usa el término “modernista” para aislar a los arquitectos que no calzan en las corrientes a la moda.

Creo que la “Crítica-que-filosofa”, tal como lo digo en la nota de hoy, es un tipo de discurso de raigambre sobre todo académica con muy poca pertinencia respecto a las realidades del ejercicio de la arquitectura. Es en cierto modo un vestigio de usos filosóficos superados que se siguen practicando por aquello del “embrujo del lenguaje”, término que nos dejó un gran filósofo y que describe muy bien la eterna tentación de ir más allá de lo que puede decirse. Tampoco creo que aportan nada significativo sus ramificaciones y entre ellas particularmente la crítica ideológico-política, que ha proliferado enormemente en Latinoamérica gracias a que por estos lados del mundo seguimos aferrados a unas cuantas cosas del pasado. Es un modo de pensar la arquitectura que inevitablemente lleva a darle demasiado valor a las justificaciones morales o moralistas de la obra en su dimensión socio-política, oscureciendo o desdeñando los méritos disciplinares y la trascendencia cultural de la experiencia de construir. Es el tipo de crítica que inspiró por muchos años los debates de los Seminarios de Arquitectura Latinoamericana (SAL). Tal vez los sigue inspirando, pero no tengo información a mano para aseverarlo.

En Venezuela ese sesgo crítico tuvo excesiva vigencia durante un buen número de años y aún hoy pareciera que se niega a morir si nos atenemos a lo que se ha dicho en relación a la arquitectura pública durante la etapa política que estamos viviendo. Sobre la cual se ha escrito, lo quise hacer notar en un acto reciente en el Colegio de Arquitectos, principalmente desde una perspectiva cuantitativa (cifras y porcentajes en el caso por ejemplo de la Misión Vivienda) o haciendo alusión a las manipulaciones que se hacen desde el Poder. Habrá que esperar una maduración cultural que nos ayude a superar la resistencia a hablar de la arquitectura en términos propios de la disciplina.

Aclaro finalmente que me interesa el discurso crítico basado en la descripción o en la crónica y por supuesto el que lanza una mirada desde la historia.

Aunque en este último caso debo acotar que los historiadores cometen con frecuencia el error de pedirnos apego a sus puntos de vista. No soy historiador, tampoco crítico; soy un arquitecto que quiere construir, piensa la arquitectura y escribe sobre ello.

Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, agosto 2014,
Entre lo Cierto y lo Verdadero

Sorteo Doble Hélice · CrystalZoo, brillantes animales salvajesSorteo Doble Hélice · CrystalZoo, brillantes animais salvaxesDoble Hélice Drawing · CrystalZoo, Sparkling wild animals

8

Hoy gracias a la editorial Doble Hélice realizamos un nuevo sorteo en veredes, en esta ocasión nuestros lectores podrán optar al libro CrystalZoo, brillantes animales salvajes, que recientemente hemos publicado de esta editorial.

El mecanismo es muy sencillo, simplemente debéis dejar un comentario definiendo en una frase lo que en vuestra opinión os sugiere el libro. En esta ocasión el comentario lo podréis realizar en la web (al final del post) y/o en la entrada del Facebook. Para ello tenéis disponible la información del libro al final de esta misma entrada o la realizada en la sección “publicaciones”.

El plazo para participar en el sorteo es desde hoy lunes 8 de junio hasta el lunes 15 de junio a las 00:00 horas.

Polifonía de la arquitectura periférica

¿Es posible realizar arquitectura alejados de la estridente centralidad de las grandes ciudades, situándonos en la periferia de la periferia? Esta es la pregunta retórica con la que arranca el prólogo de José Juan Barba, director de la revista Metalocus, al libro CrystalZoo brillantes animales salvajes. La respuesta, afirmativa como es lógico, liga la arquitectura de este estudio alicantino con referencias universales (Wright, Neutra, Frey), nacionales (RCR arquitectes) o hiper-locales (Angela Deuber). Pero también apunta a una nueva fórmula de hacer arquitectura, “divertida y desprejuiciada”, eludiendo estereotipos funcionales, formales o estilísticos.

La receta para esta revolución sutil gestada desde las trincheras de la discutible periferia urbana alicantina incluye una lectura atenta de las condiciones “de lugar y no de espacio”. Hay mímesis con elementos vernáculos y apropiación de materiales locales, que minimizan la huella ecológica y permiten el control de las afecciones sobre el territorio. Todo ello sin olvidar un repertorio de recursos arquitectónicos formales, que salvan con brillantez programas de orden social y su despliegue en áreas urbanas de una funcionalidad precaria.

Estos argumentos y otros muchos del libro, que incluye además una entrevista con el jefe del estudio, José Luis Campos, permiten adentrarse en una apuesta arquitectónica de vanguardia y conocer de primera mano las respuestas del estudio CrystalZoo al desafío de diferenciarse innovando con austeridad, en un contexto alejado del canon.

Además, este volumen, que tiene algo de joya para bibliófilos y coleccionistas por la creatividad que ha dejado impresa el diseño de Germinal y las fotografías de David Frutos, representa un hito. El giro que ofrece a través de sus páginas, salpicadas de piezas de periodismo literario y crónicas de viaje, sitúa al usuario como juez y parte de la interpretación y sentido de la arquitectura.

A modo de hipertextos ligados entre sí por metáforas zoológicas, se combinan narraciones, textos analíticos y disciplinares y piezas periodísticas.

Desatacan los de la redactora de Cultura Cristina Martínez, quien realiza una lectura apasionada de la vida que encierra cada edificio, apoyándose en los testimonios de decenas de usuarios, que han ido desgranando sueños conectados con el lugar. Esos sueños, recopilados por la socióloga Ana Marta Benito, generan un mosaico fotográfico y textual que confronta a los arquitectos con los frutos de sus creaciones.

Por su parte, el geógrafo, periodista e historiador del arte, Jordi Navas, explora el poder transformador de la arquitectura a partir de unas obras que investigan los cambios sociales,  dialogan con el territorio y crean nuevas realidades en municipios ávidos de respuestas a su encrucijada. Un ser o no ser de los núcleos periurbanos, que buscan desasirse de las trampas del desarrollismo especulativo y construir un discurso nuevo.

Un libro coral, que reúne otras firmas como la de la periodista de El País Anatxu Zabalbeascoa, el arquitecto valenciano Miguel del Rey o la alcaldesa Luisa Pastor. Un ambicioso proyecto para arrojar luz sobre un estudio instalado en la periferia, que trata de transformar el barro de la trinchera en suelo firme y reinventar el horizonte sin grúas fuera de escala. Una obra llamada a renovar la forma de interpretar la arquitectura y de acercarse a su lectura.

Hoy gracias a la editorial Doble Hélice realizamos un nuevo sorteo en veredes, en esta ocasión nuestros lectores podrán optar al libro CrystalZoo, Sparkling wild animals, que recientemente hemos publicado de esta editorial.

The mechanism is very simple, simply you must leave a comment defining in a phrase what in your opinion suggests the book to you. In this occasion the comment you will be able to realize it in the web (at the end of the post) and / or in the entry of the Facebook. For it you have the information of the book available at the end of the same entry or the realized one in the section “publications”.

The term to take part in the drawing is from today on Monday, the 8th of June until Monday, the 15th of June to them 00:00 hours.

Polyphony of the peripheral architecture

It is possible to realize architecture removed from the strident centralidad of the big cities, placing in the periphery of the periphery? This one is the rhetorical question with the one that starts the prologue of Jose Juan Barba, the director of the magazine Metalocus, to the book CrystalZoo, Sparkling wild animals. The response, affirmation since it is logical, ties the architecture of this from Alicante study with universal references (Wright, Neutral, Frey), natives (RCR arquitectes) or hyper-places (Angela Deuber). But also it points at a new formula to do architecture, “entertained and without prejudices”, eluding functional, formal or stylistic stereotypes.

The recipe for this subtle revolution prepared from the trenches of the debatable urban from Alicante periphery includes an attentive reading of the conditions “of place and not of space”. It is mímesis with vernacular elements and appropriation of local materials, which minimize the ecological fingerprint and allow the control of the affections on the territory. All this without forgetting a digest of architectural formal resources, which save with brilliancy programs of social order and his deployment in urban areas of a precarious functionality.

These arguments and others many of the book, which includes in addition an interview with the chief of the study, Jose Luis Campos, allow to enter an architectural bet of forefront and to know first hand the answers of the study CrystalZoo to the challenge of differing innovating with austerity, in a context removed from the canon

Además, este volumen, que tiene algo de joya para bibliófilos y coleccionistas por la creatividad que ha dejado impresa el diseño de Germinal y las fotografías de David Frutos, representa un hito. El giro que ofrece a través de sus páginas, salpicadas de piezas de periodismo literario y crónicas de viaje, sitúa al usuario como juez y parte de la interpretación y sentido de la arquitectura.

Like hypertexts tied between yes for zoological metaphors, stories, analytical texts are combined and you will discipline and journalistic pieces.

They unclasp those of the editor of Culture Cristina Martínez, who realizes a passionate reading of the life that encloses every building, resting on the testimonies of dozens of users, who have been peeling dreams connected with the place. These dreams compiled by the socióloga Ana Marta Benito, generate a photomosaic and textually that confronts the architects with the fruits of his creations.

For your part, the geographer, journalist and historian of the art, Jordi Navas, explores the power transformer of the architecture from a few works that investigate the social changes, they talk with the territory and believe new realities in municipalities eager for answers to his crossroads. A being or not to be of the cores periurbanos, that seek to extricate of the traps of the speculative desarrollismo and to construct a new speech.

A book coral, which assembles other signatures as that of the journalist of El País newspaper Anatxu Zabalbeascoa, the Valencian architect Michael of the King or the mayor Luisa Pastor. An ambitious project to throw light on a study installed in the periphery, which tries to transform the mud of the trench into firm soil and to reinvent the horizon without derricks out of scale. A work called to renew the way of interpreting the architecture and of approaching his reading.

Hoxe grazas á editorial Doble Hélice realizamos un novo sorteo en veredes, nesta ocasión os nosos lectores poderán optar ao libro CrystalZoo, brillantes animais salvaxes, que recentemente publicamos desta editorial.

O mecanismo é moi sinxelo, simplemente debedes deixar un comentario definindo nunha frase o que na vosa opinión vos suxire o libro. Nesta ocasión o comentario poderédelo realizar na web (ao final do post) e/ou na entrada do Facebook. Para iso tedes dispoñible a información do libro ao final desta mesma entrada ou a realizada na sección “publicacións”.

O prazo para participar no sorteo é dende hoxe luns 8 de xuño ata o luns 15 de xuño ás 00:00 horas.

Polifonía de la arquitectura periférica

É posible realizar arquitectura afastados da estridente centraliade das grandes cidades, situándonos na periferia da periferia? Esta é a pregunta retórica coa que arranca o prólogo de José Juan Barba, director da revista Metalocus, ao libro CrystalZoo brillantes animais salvaxes. A resposta, afirmativa como é lóxico, liga a arquitectura deste estudo alicantino con referencias universais (Wright, Neutra, Frey), nacionais (RCR arquitectes) ou hiper-locais (Angela Deuber). Pero tamén apunta a unha nova fórmula de facer arquitectura, «divertida e desprejuiciada», eludindo estereotipos funcionais, formais ou estilísticos.

A receita para esta revolución sutil xerada dende as trincheiras da discutible periferia urbana alicantina inclúe unha lectura atenta das condicións “de lugar e non de espazo”. Hai mímesis con elementos vernáculos e apropiación de materiais locais, que minimizan a pegada ecolóxica e permiten o control das afeccións sobre o territorio. Todo iso sen esquecer un repertorio de recursos arquitectónicos formais, que salvan con brillantez programas de orde social e o seu despregamento en áreas urbanas dunha funcionalidade precaria.

Estes argumentos e outros moitos do libro, que inclúe ademais unha entrevista co xefe do estudo, José Luis Campos, permiten internarse nunha aposta arquitectónica de vangarda e coñecer de primeira man as respostas do estudo CrystalZoo ao desafío de diferenciarse innovando con austeridade, nun contexto afastado do canon.

Ademais, este volume, que ten algo de xoia para bibliófilos e coleccionistas pola creatividade que deixou imprimida o deseño de Germinal e as fotografías de David Frutos, representa un fito. O xiro que ofrece a través das súas páxinas, salpicadas de pezas de periodismo literario e crónicas de viaxe, sitúa o usuario como xuíz e parte da interpretación e sentido da arquitectura.

A xeito de hipertextos ligados entre si por metáforas zoolóxicas, combínanse narracións, textos analíticos e disciplinares e pezas xornalísticas.

Desatacan os da redactora de Cultura Cristina Martínez, quen realiza unha lectura apaixonada da vida que encerra cada edificio, apoiándose nos testemuños de decenas de usuarios, que foron debullando sonos conectados co lugar. Eses sonos, recompilados pola socióloga Ana Marta Benito, xeran un mosaico fotográfico e textual que confronta aos arquitectos cos froitos das súas creacións.

Pola súa parte, o xeógrafo, xornalista e historiador da arte, Jordi Navas, explora o poder transformador da arquitectura a partir dunhas obras que investigan os cambios sociais, dialogan co territorio e crean novas realidades en municipios ávidos de respostas á súa encrucillada. Un ser ou non ser dos núcleos periurbanos, que buscan desasirse das trampas da política de desenvolvemento especulativa e construír un discurso novo.

Un libro coral, que reúne outras firmas como a da xornalista Del país Anatxu Zabalbeascoa, o arquitecto valenciano Miguel del Rey ou a alcaldesa Luisa Pastor. Un ambicioso proxecto para botar luz sobre un estudo instalado na periferia, que trata de transformar o barro da trincheira en chan firme e reinventar o horizonte sen grúas fose de escala. Unha obra chamada a renovar a forma de interpretar a arquitectura e de achegarse á súa lectura.

Objet trouvé [04]: Sostres y el radiador de la casa “MMI” | Rodrigo Almonacid

SOSTRES-casa-MMI-vista-int.-patio-desde-salón-foto-by-F.Catalá-Roca_1956
Patio Interior de la casa Moratiel de J.M.Sostres (Barcelona, 19556-57). Fotografía: F. Catalá-Roca

A mediados de los 50 del siglo XX, el arquitecto catalán Josep Maria Sostres (1915-84) abandona el entorno pirenaico de su localidad natal de la Seo de Urgel para dar comienzo a su etapa más brillante vinculada al litoral mediterráneo. En menos de una década es capaz de proyectar una serie de obras que reflejan una gran sabiduría y un oficio disciplinado, que tienen (como conjunto) la cualidad de ser eslabones excepcionales dentro de una cadena sin principio ni fin. Me refiero principalmente a la casa Agustí en Sitges, a la hilera de cuatro casas unifamiliares en Torredembarra, a la casa Iranzo y a la casa Moratiel (conocida por las siglas “MMI” de su propietario).

Es quizá esta última, la casa MMI, la más rica y a la vez la más compleja de todas ellas, debido a sus numerosas referencias a la cultura arquitectónica moderna. Tiene un punto de “inacabada” (si es que una obra arquitectónica puede acaso serlo), de “work-in-progress” como dirían algunos hoy. La colisión de formas, detalles y sensaciones es tal que parecería que su autor tuvo que detener el proceso del proyecto arquitectónico en un momento imprevisto para no demorar más el comienzo de su construcción. O quizá no, y esto es solo la manera en la que uno querría entenderla, como si fuera un fotograma fijo dentro de una secuencia en permanente evolución. Así lo revelan los bocetos de este fatigoso proyecto, verdadera pugna entre dos versiones antagónicas de la idea de casa: la “casa-belvedere” y la “casa-patio”. Dicho de otro modo, se podría afirmar que la casa MMI finalmente construida sedimenta las miradas extrovertida e introspectiva, cual ejercicio estrábico deliberado, intentando explorar una conciliación de opuestos de imposible reconciliación como todos sabemos1.

Con justicia, la MMI es una casa bastante conocida, estudiada y publicada2. Sin embargo, quiero reivindicar en este texto la importancia de lo imprevisto en una obra, de aquellos rincones donde (parafraseando a Goya) “el sueño de la razón produce monstruos”, pero “monstruos” (eso sí) de los buenos. A lo largo de este proyecto la imaginación de Sostres llegó casi a desdibujar su metódica y racional forma de abordar el proyecto de arquitectura. Su actitud es enteramente moderna, por cuanto está interesado en el experimento en sí que en el resultado definitivo. Y si así se aprecia al seguir el devenir del proyecto, cuando nos aproximamos a la obra de nuevo infringe sus propias reglas para introducir cambios inesperados, soluciones inéditas que sorprenden pero sin las cuales esta obra no sería tan brillante.

La composición original de la planta contemplaba un patio abierto al cielo con un árbol plantado en su centro. Dicho patio sería visible desde el dormitorio principal a través de una pared totalmente acristalada en su lado norte, lo cual daba sentido a la disposición de una mampara de madera que se deslizaría en paralelo a la cristalera para aislar la pieza del living junto a la chimenea y señalar una idea de pasillo hacia el cuerpo de dormitorios. Este tema transversal se inducía situando un mueble estantería en el salón que impedía el avance del visitante por el eje principal de la casa al llegar al centro de gravedad de la casa.

Planta del proyecto de ejecución y vista Interior de la casa Moratiel de J.M.Sostres (Barcelona, 19556-57). Fotografía: F. Catalá-Roca

Al dirigir la obra, el “compositor” Sostres alteró decisivamente la fisonomía del patio central de la casa MMI, viéndose afectados sus espacios adyacentes. Sorprendentemente, el patio le volvió la espalda al dormitorio principal, negándole sus vistas. El árbol desapareció y con él, la vista del cielo, sustituida por una celosía de lamas que actuaban como una suerte de gnomon sobre el pavimento y los muros pintados. Las correderas, tapado ya el dormitorio, no hallaron razón de ser, y la pared del living se unificó con una misma pintura en toda su extensión, desterrando la idea inicial de revestir su tramo interior con un panelado de madera noble. Por si eso no era poco, la estantería del salón fue sustituida por un inesperado radiador de elementos de fundición, verdadero “objet trouvé” de la vivienda. Su posición exenta en medio del espacio principal, su geometría de líneas verticales vistas a contraluz como otra celosía de sombras más, y su altura coincidiendo con el nivel del montante horizontal de la cristalera sur del salón, nos indican que la nueva escena doméstica fue tomando cuerpo al ser construida y experimentada con los sentidos.

En la casa MMI se diría que el habitual papel de Sostres como “maestro compositor” pasó a un lugar secundario cuando el autor se convirtió en “director de orquesta”, insuflando vida propia a aquellos elementos inermes dispuestos sobre el plano. La incomodidad y abstracción de la solución final es, sin embargo, una lección de arquitectura diseñada para ser percibida con los sentidos, que trasciende a una mera composición formal por brillante que esta sea. Aunque, a veces, como en gran parte de las obras más interesantes de Sostres, solo sea cuestión de pasar el tiempo mirando el movimiento de unas sombras…3

Rodrigo Almonacid [r-arquitectura] · doctor arquitecto
valladolid. junio 2015

Notas:

1 La conciliación de contrarios es un tema fundamental en la obra de Sostres, como describe Carlos Martí Arís en su texto titulado: “El pensamiento arquitectónico de Sostres”, en: ARMESTO, A. y MARTÍ, C. (eds.): Sostres. Arquitecto. Architect. Barcelona: Ministerio de Fomento de España, Col·legi Oficial d’Arquitectes de Catalunya, Centre de Documentació, 1999.
2 Un estudio detallado sobre la casa MMI (y su hermana, la casa Iranzo) es la monografía: Cfr. ARMESTO, A. y LIBERATORE, C.: “Iranzo y Moratiel”, en VV.AA.: José María Sostres. Casas Iranzo y MMI. (Barcelona 1956 y 1957). T6 ediciones, Pamplona, 2006.
3 El arquitecto mallorquín Guillermo Sagrera explica su personal percepción de la importancia de las sombras y del radiador de la casa MMI en una carta dirigida a J.Quetglas, publicada íntegramente en la revista Arquitectura del COAM, nº 263, de noviembre-diciembre de 1986, pp. 66-70.

FicArq. III Festival Internacional de Cine y Arquitectura en Oviedo 2015FicArq. 3th International festival of Cinema and Architecture in Oviedo 2015FicArq. III Festival Internacional de Cine e Arquitectura de Oviedo 2015

La tercera edición del FESTIVAL INTERNACIONAL DE CINE Y ARQUITECTURA (FICARQ) se celebra del 6 al 12 de Julio (2015) en Oviedo. Se trata de buscar los vínculos entre el cine y la arquitectura dando formato a un tipo de Festival cinematográfio donde el ESPACIO es protagonista y donde, por unos días, Oviedo y el Principado de Asturias, se sitúen en el epicentro de la actividad cultural internacional. Por eso, uno de los principales objetivos es enmarcar el FICARQ en una red de Festivales de Cine y Arquitectura que se celebran alrededor del mundo como son: Rotterdam, Venecia,Puebla, Chile o Lisboa.

El artista Ricardo Villoria firma la campaña del Festival Internacional de Cine y Arquitectura que este año se celebrará en Oviedo del 6 al 12 de julio

Se convoca la 3ª EDICIÓN DEL FICARQ, el Festival Internacional de Cine y Arquitectura de Asturias, que se llevará a cabo en la ciudad de Oviedo del 6 al 12 de julio del 2015. Invitamos a participar en el mismo a todos los creadores y cineastas interesados mediante el envío de sus obras audiovisuales antes del próximo 20 de junio.

TRES SECCIONES COMPETITIVAS

El plazo oficial para la recepción de obras audiovisuales interesadas en participar en  FICARQ 2015  se cierra el  20 de Junio de 2015. La convocatoria de participación está dirigida muy especialmente a Universidades de Arquitectura y Universidades o Escuelas de Cine y/o Audiovisual en el territorio español y en México, país invitado en esta edición del Festival.

• ARQUITECTURAS FILMADAS.
Películas documentales y docudramas relacionados con la arquitectura, el urbanismo,el patrimonio industrial y la ciudad.

• EL CINE QUE VIENE.
Largometrajes de ficción filmados en un “espacio” imprescindible para la obra y por tanto protagonista indiscutible de la narración, sea una ciudad, casa, habitación, entorno, paisaje, etc.

• MICROMETRAJES.
Concurso para piezas inferiores a los 2 minutos de duración, cuyo tema esté relacionado con los espacios en desuso, lugares olvidados o ignorados pero con presencia y expresión por si mismos.

+ info

The third edition of the INTERNATIONAL FESTIVAL OF CINEMA AND ARCHITECTURE (FICARQ) celebrates from 6 to 12 of Julio (2015) in Oviedo. It is a question of looking for the links between the cinema and the architecture giving format to a type of Festival cinematográfio where the SPACE is a protagonist and where, for a few days, Oviedo and the Asturias, they place in the epicentre of the cultural international activity. Because of it, one of the principal aims is to frame the FICARQ in a network of Festivals of Cinema and Architecture that are celebrated about the world since are: Rotterdam, Venice, Populates, Chile or Lisbon.

The artist Ricardo Villoria signs the campaign of the International Festival of Cinema and Architecture that this year will celebrate in Oviedo from July 6 to July 12

3th EDITION OF THE FICARQ are summoned, the International Festival of Cinema and Architecture of Asturias, which will be carried out in the city of Oviedo of July 6 to July 12, 2015. We invite to take part in the same one all the creators and filmmaker interested by means of sending of his work audio-visual before next June 20.

TRES SECCIONES COMPETITIVAS

The official term for the receipt of audio-visual works interested in taking part in FICARQ 2015 is closed On June 20, 2015. The summons of participation are directed very specially Universities of Architecture and Universities or Schools of Cinema and / or Audio-visual in the Spanish territory and in Mexico, country invited in this edition of the Festival.

• FILMED ARCHITECTURES.
Documentary movies and docudramas related to the architecture, the urbanism, the industrial heritage and the city.

• THE CINEMA THAT COMES.
Largometrajes de ficción filmados en un “espacio” imprescindible para la obra y por tanto protagonista indiscutible de la narración, sea una ciudad, casa, habitación, entorno, paisaje, etc.

• MICROFOOTAGES.
I compete for pieces lower than 2 minutes of duration, which topic is related to the spaces in disuse, forgotten or ignored places but to presence and expression for if same.

+ info

A terceira edición do FESTIVAL INTERNACIONAL DE CINE Y ARQUITECTURA (FICARQ) celébrase do 6 ao 12 de Xullo (2015) en Oviedo. Trátase de buscar os vínculos entre o cine e a arquitectura dando formato a un tipo de Festival cinematográfio onde o ESPAZO é protagonista e onde, por uns días, Oviedo e o Principado de Asturias, se sitúen no epicentro da actividade cultural internacional. Por iso, un dos principais obxectivos é enmarcar o FICARQ nunha rede de Festivais de Cine e Arquitectura que se celebran arredor do mundo como son: Rotterdam, Venecia,Puebla, Chile ou Lisboa.

O artista Ricardo Villoria asina a campaña do Festival Internacional de Cine e Arquitectura que este ano se celebrará en Oviedo do 6 ao 12 de xullo

Convócase a 3ª EDICIÓN DO FICARQ, o Festival Internacional de Cine e Arquitectura de Asturias, que se levará a cabo na cidade de Oviedo do 6 ao 12 de xullo do 2015. Invitamos a participar neste a todos os creadores e cineastas interesados mediante o envío das súas obras audiovisuais antes do próximo 20 de xuño.

TRES SECCIÓNS COMPETITIVAS

O prazo oficial para a recepción de obras audiovisuais interesadas en participar en FICARQ 2015 péchase o 20 de Xuño de 2015. A convocatoria de participación está dirixida moi especialmente a Universidades de Arquitectura e Universidades ou Escolas de Cine e/ou Audiovisual no territorio español e en México, país invitado nesta edición do Festival.

• ARQUITECTURAS FILMADAS.
Películas documentais e docudramas relacionados coa arquitectura, o urbanismo,el patrimonio industrial e a cidade.

• O CINE QUE VÉN.
Longametraxes de ficción filmadas nun «espazo» imprescindible para a obra e polo tanto protagonista indiscutible da narración, sexa unha cidade, casa, cuarto, ámbito, paisaxe, etc.

• MICROMETRAXES.
Concurso para pezas inferiores aos 2 minutos de duración, cuxo tema estea relacionado cos espazos en desuso, lugares esquecidos ou ignorados pero con presenza e expresión por se mesmos.

+ info

CrystalZoo. Brillantes animales salvajesCrystalZoo. Brillantes animais salvaxesCrystalZoo. Sparkling wild animals

El libro CrystalZoo, brillantes animales salvajes traza la trayectoria  de uno de los estudios de arquitectura más relevantes del panorama actual en la provincia de Alicante y abre las puertas al conocimiento de la creación arquitectónica como servicio a la sociedad para impulsar su desarrollo. A medio camino entre el análisis proyectual, la crónica de viajes y el periodismo literario este libro ofrece una perspectiva innovadora de las implicaciones de la arquitectura en la creación de nuevas dinámicas sociales gracias a un enfoque que sitúa al usuario en primer plano.

La obra reúne a un plantel de autores procedentes de diversos ámbitos de conocimiento:  José Juan Barba, arquitecto y director de la revista Metalocus; Jordi Navas, periodista e historiador del Arte, y Cristina Martínez, redactora de Cultura del diario INFORMACIÓN. También participa Anatxu Zabalbeascoa, periodista, historiadora y crítica de El País, quien ha intervenido en la entrevista realizada al jefe del estudio, José Luis Campos.

Pese a que buena parte de la producción del estudio CrystalZoo se desarrolla en un ámbito territorial local, sus proyectos han sido publicados en las principales revistas de arquitectura y diseño del mundo y han recibido importantes premios y menciones (FAD, FOPA, Europan..).

Diseñada por Germinal y editada por Doble Hélice, la publicación está llamada a convertirse en un referente para estudiantes y arquitectos, pero también en un manual de buenas prácticas para administraciones locales interesadas por el poder de la arquitectura como motor del desarrollo y de la transformación social de los municipios.

Como novedad, CrystalZoo, brillantes animales salvajes desarrolla un exhaustivo trabajo de campo, a través del cual se desvela la recepción que las obras han tenido por parte de sus usuarios. En una fusión sin precedentes, el libro aúna el rigor técnico y científico del análisis disciplinar, con el reportaje literario y la crónica de viajes. Todo ello al servicio de una interpretación innovadora y radical del papel de la arquitectura como herramienta de transformación social.

CrystalZoo. Sparkling Wild Animals traces one of Alicante’s present time most relevant architectural studios and opens the doors of knowledge and architectonic creation as a society service, reinforcing its development. Halfway between the projective analysis, a travelogue and literary journalism this book offers a fresh perspective on the implications of architecture in creating new social dynamics thanks to an approach that places the user in the foreground.

This work unites an author’s roster coming from diverse knowledge fields: José Juan Barba, architect and director of the journal Matalocus; Jordi Navas, journalist and Art history scholar, and Cristina Martínez, Diario INFORMACIÓN culture journalist. Also featuring Anatxu Zabalbeascoa, journalist, historian and El País architecture critic, who has signed up the interview to José Luis Campos, chief architect of CrystalZoo studio.

Although most of CrystalZoo production is developed in a local range, its projects have been published in the main architecture and design journals of the world and have also been rewarded with major distinctions and awards (FAD, FOPA, Europan..).

Designed by Germinal and published by Doble Hélice, this title is meant to be a landmark for students and architects; furthermore it is also a handbook of good practices or manual of style for local administrations interested in architecture’s power as an agent for the development and social transformation of local communities and municipalities.

As a novelty, CrystalZoo. Sparkling Wild Animals develops an exhausting fieldwork to find out the users opinion and interaction with each one of the studied buildings. In a unique form, this book combines technical, scholar and scientific rigueur of multidisciplinary analysis with literature and travel essay, guiding us to a radical and innovative interpretation of architecture’s role as a social transformation tool.

O libro CrystalZoo, brillantes animais salvaxes traza a traxectoria dun dos estudos de arquitectura máis relevantes do panorama actual na provincia de Alicante e abre as portas ao coñecemento da creación arquitectónica como servizo á sociedade para impulsar o seu desenvolvemento. A medio camiño entre a análise proyectual, a crónica de viaxes e o periodismo literario este libro ofrece unha perspectiva innovadora das implicacións da arquitectura na creación de novas dinámicas sociais grazas a un enfoque que sitúa o usuario en primeiro plano.

A obra reúne a un criadeiro de autores procedentes de diversos ámbitos de coñecemento: José Juan Barba, arquitecto e director da revista Metalocus; Jordi Navas, xornalista e historiador da Arte, e Cristina Martínez, redactora de Cultura do diario INFORMACIÓN. Tamén participa Anatxu Zabalbeascoa, xornalista, historiadora e crítica Del país, quen interveu na entrevista realizada ao xefe do estudo, José Luis Campos.

Malia que boa parte da produción do estudo CrystalZoo se desenvolve nun ámbito territorial local, os seus proxectos foron publicados nas principais revistas de arquitectura e deseño do mundo e recibiron importantes premios e mencións (FAD, FOPA, Europan..).

Deseñada por Xerminal e editada por Dobre Hélice, a publicación está chamada a converterse nun referente para estudantes e arquitectos, pero tamén nun manual de boas prácticas para administracións locais interesadas polo poder da arquitectura como motor do desenvolvemento e da transformación social dos municipios.

Como novidade, CrystalZoo, brillantes animais salvaxes desenvolve un exhaustivo traballo de campo, a través do cal se desvela a recepción que as obras tiveron por parte dos seus usuarios. Nunha fusión sen precedentes, o libro xunta o rigor técnico e científico da análise disciplinar, coa reportaxe literaria e a crónica de viaxes. Todo iso ao servizo dunha interpretación innovadora e radical do papel da arquitectura como ferramenta de transformación social.

Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine | archikubik

[:es]

El reto urbano del proyecto de este Eco barrio consiste principalmente en redinamizar un área desconectada del resto de la ciudad por la presencia imponente del cementerio Parisien de Ivry. El proyecto se aborda como un auténtico proceso de cosido urbano, entre un gran conjunto de viviendas al norte del solar, y la extensión de pequeñas viviendas unifamiliares al sur.

Este trabajo minucioso pretende preservar el espíritu de las pequeñas edificaciones existentes de la zona, proponiendo a la vez una reflexión sobre la densificación y la compacidad urbana.

Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine | archikubik
Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine | archikubik

El resultado del estudio de las líneas de fuerza del ámbito urbano próximo, indica la necesidad de crear una permeabilidad en el centro del conjunto y de evitar a toda costa el endurecimiento previsible de edificios de cierta altura en alienación a la calle, tal como preconiza el Plan Local de Urbanismo.

La implantación de los edificios a lo largo de la Rue Carnot, animará mediante una serie de ventanas urbanas el entorno, conectando el Eco Barrio con el cementerio y explotando a su vez el potencial de este como pulmón verde.

Tras un proceso de concertación y consulta con los servicios del Ayuntamiento, los agentes sociales y los habitantes, hemos propuesto un espacio público en el centro de la manzana, articulado en torno a una calle peatonal este/oeste y un pasaje norte/sud.

Esta intervención estructurante a escala urbana y humana, recrea al norte una conexión con el municipio limítrofe de Kremelin-Bicêtre, y religa la propuesta con los barrios del oeste de Ivry-sur-Seine. En definitiva, el dispositivo urbano que revaloriza la propuesta es el espacio público, que funciona en este proyecto como intercambiador y elemento de relación fundamental entre los diferentes edificios.

Para fomentar la cohesión social entre los habitantes nuevos y los vecinos existentes del barrio se han realizado una serie de jardines compartidos que parten desde la plaza también propuesta. Para acabar de acotar los diferentes ecosistemas que componen el proyecto se ha realizado una intervención paisajística en “pleine terre” que funciona como interface entre los espacios privados compartidos y el espacio público.

El proyecto se enmarca dentro de la asociación de proyectos urbanos PUP, ha obtenido el certificado medioambiental HQE y Qualitel HPE, BBC 2005.

Obra: Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine
Programa: 254 viviendas (116 viviendas sociales), residencia social para jóvenes trabajadores de 183 estudios, 160m2 equipamiento público, creación de una calle peatonal, una plaza y un huerto urbano.
Emplazamiento: 59 Verollot St, Ivry sur Seine, Île de France, París, Francia
Cliente:  Altarea Cogedim – Expansiel Promotion – Valophis Habitat – Ville et vie
Autores: Arquitectos – ARCHIKUBIK (Carmen Santana, Marc Chalamanch, Miquel Lacasta), Paisajismo – ARCHIKUBIK y Compagnie du Paysage, Dirección de obra ejecutiva – IC21, Economista – IC21 – MEBI, Ingeniería medio ambiental- EPDC
Superficie total: 23.270m2 construidos
Coste total obra: 32,5M Euros
Superficie construida Fase 1: 5.650m2
Sello medio-ambiental HQE®
Finalización de la primera fase: 2014
Segunda fase: en construcción
Fotografía: Benoit Fougeiro
+ archikubik.com

[:en]

The urban challenge of the project of this Echo neighborhood consists of re-stirring into action principally an area disconnected of the rest of the city by the impressive presence of the cemetery Parisien de Ivry. The project is approached as an authentic process of urban sewing, between a great set of housings to the north of the lot, and the extension of small one-family housings in the southern part.

This meticulous work tries to preserve the spirit of the small existing buildings of the zone, proposing simultaneously a reflection on the densification and the urban compactness.

The result of the study of the lines of force of the next urban area, it indicates the need to create a permeability in the center of the set and to avoid at any expense the predictable hardening of buildings of certain height in alienation to the street, as the Local Plan of Urbanism praises.

The implantation of the buildings along the Rue Carnot, will encourage by means of a series of urban windows the environment, connecting the Echo Neighborhood with the cemetery and exploiting in turn the potential of this one as green lung.

After a process of conciliation and consultation with the services of the Town hall, the social agents and the inhabitants, we have proposed a public space in the center of the apple, articulated concerning a pedestrian street este/oeste and a passage north / south.

This structuring intervention to urban and human scale, recreates in the northern part a connection with Kremelin-Bicêtre’s bordering municipality, and re-ties the offer with the neighborhoods of Ivry-sur-Seine’s west. Definitively, the urban device that revalues the offer is the public space, which works in this project as interchanger and element of fundamental relation between the different buildings.

To promote the social cohesion between the new inhabitants and the existing neighbors of the neighborhood have carried out a series of shared gardens that divide from the square also proposed. To have to just annotated the different ecosystems that compose the project a landscape intervention has realized in “pleine terre” that works as interface between the private shared spaces and the public space.

The project places inside the association of urban projects PUP, has obtained the certificate environmental HQE and Qualitel HPE, BBC 2005.

Work: Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) in Ivry-sur-Seine
Programa: 254 Houses(116 social housings), social residence for hard-working young persons of 183 studies, 160m2 public equipment, creation of a pedestrian street, a square and an urban garden.
Location: 59 Verollot St, Ivry sur Seine, Île de France, Paris, France
Client: Altarea Cogedim – Expansiel Promotion – Valophis Habitat – Ville et vie
Authors: Architects – ARCHIKUBIK (Carmen Santana, Marc Chalamanch, Miquel Lacasta), Landscape – ARCHIKUBIK and Compagnie du Paysage, Direction of executive work – IC21, Economist – IC21 – MEBI, Environmental way engineering – EPDC
Total surface: 23.270m2 constructed
Total cost acts: 32,5M Euros
Constructed surface Phase 1: 5.650m2
Environmental stamp HQE®
Ending of the first phase: 2014
The second phase: in construction
Photography: Benoit Fougeiro
+ archikubik.com

[:gl]

O reto urbano do proxecto deste Eco barrio consiste principalmente en redinamizar unha área desconectada do resto da cidade pola presenza impoñente do cemiterio Parisien de Ivry. O proxecto abórdase como un auténtico proceso de costura urbana, entre un gran conxunto de vivendas ao norte do soar, e a extensión de pequenas vivendas unifamiliares ao sur.

Este traballo minucioso pretende preservar o espírito das pequenas edificacións existentes da zona, propoñendo á vez unha reflexión sobre a densificación e a compactidade urbana.

O resultado do estudo das liñas de forza do ámbito urbano próximo, indica a necesidade de crear unha permeabilidade no centro do conxunto e de evitar custe o que custe o endurecemento previsible de edificios de certa altura en alienación á rúa, tal como preconiza o Plan Local de Urbanismo.

A implantación dos edificios ao longo da Rue Carnot, animará mediante unha serie de ventás urbanas o ámbito, conectando o Eco Barrio co cemiterio e explotando á súa vez o potencial deste como pulmón verde.

Tras un proceso de concertación e consulta cos servizos do Concello, os axentes sociais e os habitantes, propuxemos un espazo público no centro da mazá, articulado en torno a unha rúa peonil este/oeste e unha pasaxe norte/sud.

Esta intervención estructurante a escala urbana e humana, recrea ao norte unha conexión co municipio limítrofe de Kremelin-Bicêtre, e religa a proposta cos barrios do oeste de Ivry-sur-Seine. En definitiva, o dispositivo urbano que revaloriza a proposta é o espazo público, que funciona neste proxecto como intercambiador e elemento de relación fundamental entre os diferentes edificios.

Para fomentar a cohesión social entre os habitantes novos e os veciños existentes do barrio realizáronse unha serie de xardíns compartidos que parten dende a praza tamén proposta. Para acabar de acoutar os diferentes ecosistemas que compoñen o proxecto realizouse unha intervención paisaxística en “pleine terre” que funciona como interface entre os espazos privados compartidos e o espazo público.

O proxecto enmárcase dentro da asociación de proxectos urbanos PUP, obtivo o certificado ambiental HQE e Qualitel HPE, BBC 2005.

Obra: Eco-Quartier Carnot-Verollot (I) en Ivry-sur-Seine
Programa: 254 vivendas (116 vivendas sociais), residencia social para xoves traballadores de 183 estudios, 160m2 equipamento público, creación dunha rúa peatonal, unha praza e un horto urban.
Emprazamento: 59 Verollot St, Ivry sur Seine, Île de France, París, Francia
Cliente: Altarea Cogedim – Expansiel Promotion – Valophis Habitat – Ville et vie
Autores: Arquitectos – ARCHIKUBIK (Carmen Santana, Marc Chalamanch, Miquel Lacasta), Paisaxismo – ARCHIKUBIK e Compagnie du Paysage, Dirección de obra executiva – IC21, Economista – IC21 – MEBI, Inxeniería medio ambiental- EPDC
Superficie total: 23.270m2 construidos
Coste total obra: 32,5M Euros
Superficie construida Fase 1: 5.650m2
Selo medio-ambiental HQE®
Finalización da primeira fase: 2014
Segunda fase: en construcción
Fotografía: Benoit Fougeiro
+ archikubik.com

[:]

Indesem 87. Aldo van Eyck Indesem 87. Aldo van Eyck Indesem 87. Aldo van Eyck

0

Conferencia de Aldo van Eyck. International Design Seminar (Indesem) 1987. Faculty of Architecture, TU Delft.

Aldo van Eyck (16 de marzo de 1918 en Driebergen – 14 de enero de 1999 en Loenen aan de Vecht) fue un arquitecto neerlandés. Fue hijo del poeta Pieter Nicolaas van Eyck. Aldo van Eyck vivió en Londres desde 1919 hasta 1935, época en que su padre fue enviado allí como corresponsal periodístico. Iniciaría su formación en la Real Academia de Artes Visuales de La Haya, y más tarde en la Escuela Politécnica Federal de Zúrich. Se graduó en 1942, pero permaneció en Suiza hasta el final de la Segunda Guerra Mundial, aproximándose a círculos artísticos de vanguardia en el entorno de Carola Giedion-Welcker, esposa del historiador Sigfried Giedion. En estos años se casó con su compañera de estudios Hannie van Roojen, con quien tuvo dos hijos.

En 1946 se trasladó a Ámsterdam, donde trabajó en el Departamento Municipal de Obras Públicas hasta 1951, año en que se independizó. Fue profesor en la Academia de Arquitectura de Ámsterdam de 1954 a 1958, y más tarde, profesor en la Universidad Técnica de Delft desde 1966 hasta 1984. También fue editor de la revista de arquitectura Forum, en los años 1959-1963 y 1967.

Fue miembro de los CIAM, y cofundador en 1954 del Team 10. Aldo van Eyck recorrió Europa y Norteamérica propugnando la necesidad de abandonar el funcionalismo, y atacando la falta de originalidad en la mayoría de la arquitectura moderna de post-guerra. La posición de co-editor de la revista Forum ayudó a van Eyck a publicitar las opiniones del «Team 10» en favor de un retorno al humanismo en el diseño arquitectónico.

Aldo van Eyck recibió la Medalla de Oro del RIBA en 1990.

Lecture by Aldo van Eyck. International Design Seminar (Indesem) 1987. Faculty of Architecture, TU Delft.

Aldo van Eyck (March 16, 1918 in Driebergen – on January 14, 1999 in Vecht’s Loenen aan) was a Dutch architect. He was a son of the poet Pieter Nicolaas van Eyck. Aldo van Eyck lived in London from 1919 until 1935, epoch in that his father was sent there as journalistic correspondent. It would initiate his formation in the Royal Academy of Visual Arts of The Hague, and later in Zúrich’s Technical Federal School. It graduated in 1942, but it remained in Switzerland until the end of the Second World war, coming closer artistic circles of forefront in the environment of Carola Giedion-Welcker, wife of the historian Sigfried Giedion. In these years he married his companion of studies Hannie van Roojen, the one who had two children.

In 1946 it moved to Ámsterdam, where it was employed at the Municipal Department of Public Works until 1951, year at that became free. He was a teacher in the Academy of Ámsterdam’s Architecture from 1954 to 1958, and later, teacher in Delft’s Technical University from 1966 until 1984. Also he was a publisher of the magazine of architecture Forum, in the years 1959-1963 and 1967.

He was a member of the CIAM, and co-founder in 1954 of the Team 10. Aldo van Eyck crossed Europe and North America supporting the need to leave the funcionalismo, and attacking the lack of originality in the majority of the modern architecture of postwar. The co-publisher’s position of the magazine Forum helped Eyck there are going to publicize the opinions of the » Team 10 » in favor of a return to the humanism in the architectural design.

Aldo van Eyck recibió la Medalla de Oro del RIBA en 1990.

Conferencia de Aldo van Eyck. International Design Seminar (Indesem) 1987. Faculty of Architecture, TU Delft.

Aldo van Eyck (16 de marzo de 1918 en Driebergen -14 de xaneiro de 1999 en Loenen aan de Vecht) foi un arquitecto neerlandés. Foi fillo do poeta Pieter Nicolaas van Eyck. Aldo van Eyck viviu en Londres dende 1919 ata 1935, época en que o seu pai foi enviado alí como correspondente xornalístico. Iniciaría a súa formación na Real Academia de Artes Visuais Da haia, e máis tarde na Escola Politécnica Federal de Zúrich. Graduouse en 1942, pero permaneceu en Suíza ata o final da Segunda Guerra Mundial, aproximándose a círculos artísticos de vangarda no ámbito de Carola Giedion-Welcker, esposa do historiador Sigfried Giedion. Nestes anos casouse coa súa compañeira de estudos Hannie van Roojen, con quen tivo dous fillos.

En 1946 trasladouse a Ámsterdam, onde traballou no Departamento Municipal de Obras Públicas ata 1951, ano en que se independendizou. Foi profesor na Academia de Arquitectura de Ámsterdam de 1954 a 1958, e máis tarde, profesor na Universidade Técnica de Delft dende 1966 ata 1984. Tamén foi editor da revista de arquitectura Forum, nos anos 1959-1963 e 1967.

Foi membro dos CIAM, e cofundador en 1954 do Team 10. Aldo van Eyck percorreu Europa e Norteamérica propugnando a necesidade de abandonar o funcionalismo, e atacando a falta de orixinalidade na maioría da arquitectura moderna de post-guerra. A posición de co-editor da revista Forum axudou a van Eyck a publicitar as opinións do «Team 10» en favor dun retorno ao humanismo no deseño arquitectónico.

Aldo van Eyck recibiu a Medalla de Ouro do RIBA en 1990.

Premio IE Archicture+ 2013-2015Premio IE Archicture+ 2013-2015IE Archicture+ Prize 2013-2015

0

IE School of Architecture and Design convoca el segundo PREMIO IE ARCHITECTURE+ para jóvenes arquitectos, en busca de los mejores jóvenes talentos de la arquitectura a nivel internacional, para invitarlos a formar parte de la próxima edición del programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments o el IE Master in Architectural Management and Design cuyo inicio tendrá lugar en febrero de 2016.

Podrán optar al PREMIO IE ARCHITECTURE+ todos los jóvenes graduados en el campo de la arquitectura a nivel internacional entre 2013-2015, cuya calificación final se encuentre entre el 15% de las mejores de su clase.

Los autores de los proyectos ganadores serán admitidos en el programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments o IE Master in Architectural Management and Design para el año académico 2016-17 y obtendrán una beca en las matrículas.

IE School of Architecture and Design

IE School of Architecture and Design redefine las fronteras de la formación tradicional en el campo de la arquitectura. Con un marcado espíritu emprendedor y en un entorno internacional, nuestra escuela une dos mundos que tradicionalmente han estado separados, el académico y el profesional.

IE da la bienvenida a todos aquellos jóvenes arquitectos que deseen afrontar nuevos retos y aspiren a convertirse en líderes del dinámico mundo de la arquitectura y el diseño.

IE Master in Architectural Management and Design

El IE Master in Architectural Management and Design es un programa orientado a cerrar la brecha existente entre el diseño avanzado y el mundo empresarial en el campo de la arquitectura. Gracias a la combinación única de formación en gestión y diseño avanzado, el IE Master in Architectural Management and Design aporta un conocimiento más a fondo de la relación entre la gestión empresarial y el diseño arquitectónico. El curso no se centra solamente en la empresa, puesto que ha sido específicamente diseñado y desarrollado para profesionales con conocimientos de principios arquitectónicos teóricos y prácticos que desean aprender y aplicar la lógica empresarial en este campo. Al final del curso, los alumnos habrán adquirido todos los conocimientos empresariales y de gestión necesarios para actividades profesionales relacionadas con el diseño.

+ info

IE School of Architecture and Design convoca o segundo PREMIO IE ARCHITECTURE+ para novos arquitectos, en busca dos mellores novos talentos da arquitectura a nivel internacional, para invitalos a formar parte da próxima edición do programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments ou o IE Máster in Architectural Management and Design cuxo inicio terá lugar en febreiro de 2016.

Poderán optar ao PREMIO IE ARCHITECTURE+ todos os mozos graduados no campo da arquitectura a nivel internacional entre 2013-2015, cuxa cualificación final se encontre entre o 15% das mellores da súa clase.

Os autores dos proxectos gañadores serán admitidos no programa de IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments ou IE Máster in Architectural Management and Design para o ano académico 2016-17 e obterán unha bolsa nas matrículas.

IE School of Architecture and Design

IE School of Architecture and Design redefine as fronteiras da formación tradicional no campo da arquitectura. Cun marcado espírito emprendedor e nun ámbito internacional, a nosa escola une dous mundos que tradicionalmente estiveron separados, o académico e o profesional.

IE dá a benvida a todos aqueles novos arquitectos que desexen afrontar novos retos e aspiren a converterse en líderes do dinámico mundo da arquitectura e o deseño.

IE Master in Architectural Management and Design

O IE Máster in Architectural Management and Design é un programa orientado a pechar a brecha existente entre o deseño avanzado e o mundo empresarial no campo da arquitectura. Grazas á combinación única de formación en xestión e deseño avanzado, o IE Máster in Architectural Management and Design achega un coñecemento máis a fondo da relación entre a xestión empresarial e o deseño arquitectónico. O curso non se centra soamente na empresa, posto que foi especificamente deseñado e desenvolvido para profesionais con coñecementos de principios arquitectónicos teóricos e prácticos que desexan aprender e aplicar a lóxica empresarial neste campo. Ao final do curso, os alumnos terán adquirido todos os coñecementos empresariais e de xestión necesarios para actividades profesionais relacionadas co deseño.

+ info

IE School of Architecture and Design announces its second IE ARCHITECTURE+ PRIZE for young architects, seeking to attract top architecture talents from around the world and invite them to take part in the IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments or the IE Master in Architectural Management and Design starting next February 2016.

All young architects graduated in the field of architecture between 2013 and 2015 and who were ranked top 15% of their class are eligible to win the IE ARCHITECTURE+ PRIZE.

The winning entries will be awarded admittance to IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments or IE Master in Architectural Management and Design for the 2016-2017 academic year and a scholarships towards the program tuition fees.

IE School of Architecture and Design

IE School of Architecture and Design is one of the leading architecture schools in Europe. Through its unique combination of design, innovation and management, IE School of Architecture & Design expands the boundaries of traditional architectural education. IE welcomes students who seek challenges and aspire to become leaders in the dynamic world of architecture and design.

IE Master in Architectural Management and Design

The Master in Architectural Management and Design combines management with advanced design studies. Participants will explore the relationship between architecture and management with top business professors and leading design professionals.

IE Master in Design for Work, Retail and Learning Environments

The Master in Design for Work, Retail and Learning Environments is a forward thinking post-professional program that not only examines the profound changes occurring in environments for work, retail and learning, but also explores the tools and knowledge needed to innovatively design these spaces for the future. The IE Master in Design Work Retail and Learning Environments is a pioneering program as it stretches across traditional boundaries based on analyses, skills and strategies for understanding and proposing creative ideas for changing environments.

The program focuses on three types of space- the work space, retail and learning environments- that are most important for our everyday lives and which are the three realms where the most dramatic changes are occurring in terms of concepts, technology and cutting-edge innovation.

+ info

Acerca del paradigma informacional | Marc Chalamanch

Fotografía: Marc Chalamanch, Barcelona, 2011

En pleno s.XXI nuestra sociedad intenta adaptarse a la veloz transformación de los modelos imperantes actuales, que son antagónicos a los que predominaron en el siglo pasado. La sociedad se halla inmersa en una transición hacia un nuevo paradigma que ya se venía gestando desde la Guerra Fría, transición que estamos experimentando como un período de intensos acontecimientos que ya han cambiado nuestra visión del mundo, y hacen que nos replanteemos nuestro compromiso social y político, a la vez que nos permiten ampliar el ámbito cultural y del conocimiento en este entorno de desconcierto. En tanto se generan nuevas oportunidades económicas a partir del desarrollo tecnológico, que es capaz de traspasar lo que hasta hace poco se consideraban fronteras infranqueables. En pocas décadas hemos vivido las oportunidades y las crisis de este cambio, y hemos empezado a desarrollar nuevas estructuras de interacción gracias a una sociedad con potencialidades globales. Nos encontramos enfrascados en un presente de cambio constante, con un futuro que es difícilmente descifrable, y donde el devenir tecno-informacional está construyendo una sociedad global.

Estas transformaciones afectan a cada ciudadano en su ámbito de vida, del más privado al más público, y disipan las fronteras existentes entre ellos, con lo cual ponen en crisis las bases de construcción social que la sociedad industrial había establecido. Se está reformulando la manera de relacionarnos mientras reconfiguramos cómo aprender, trabajar e interactuar en una sociedad en permanente transformación. Estos cambios nos obligan a replantear también los espacios físicos existentes para adaptarlos a una realidad cambiante, dinámica e indefinida. Nos encontramos delante de una gran oportunidad para repensar nuestros espacios de relación, los espacios públicos y privados, de ocio y de trabajo, con la gran responsabilidad como arquitectos y urbanistas de dar respuesta a cambios paradigmáticos dentro de un nuevo contexto. Esta nueva contextualización sólo la podemos llevar a cabo si realmente entendemos el origen del paradigma en el que estamos inmersos, y la forma en que la sociedad está transformando sus arcaicas estructuras sociales, económicas, políticas y culturales;  sociedad que se encuentra en pleno desarrollo de la denominada “Sociedad Red”1 (y con ella una sociedad global).

Este cambio estructural se empezó a originar en la década de los setenta con la aparición, al mismo tiempo, de tres procesos independientes:

1. La transformación de la organización social por la crisis y la restructuración del industrialismo.

2. Los cambios sociales dentro de dicha estructura con la aparición de movimientos sociales y culturales alternativos.

3. El paradigma tecnológico desarrollado alrededor de las tecnologías de la información y la comunicación, denominado “Informacionalismo”.

Fue la oportunidad histórica del Informacionalismo la que permitió aprovechar la afortunada coincidencia de factores económicos, sociales, políticos y culturales para generar y expandir nuevas formas de organización social, génesis de la Sociedad Red.

El origen de esta Sociedad Red coincide con el momento en que el industrialismo encuentra sus límites de crecimiento de productividad y busca cómo manejar el potencial liberado por las tecnologías de la información y la comunicación. Con ello empiezan a surgir alternativas a la idea de una técnica que tiene que ir ligada a la organización, a la noción de una división del trabajo marcada por la economía política, y al principio de que el pensamiento tiene que ser mecanizado. En esta década, 1970,  se comienza a cuestionar una producción basada en la gestión científica de la jerarquía de funciones como principio estructural, con la certeza única de la enumeración como idea de partida. Es entonces cuando el paradigma imperante hasta el tercer cuarto del s.XX, el industrialismo, con sus dos modelos antagónicos de producción asociados (el capitalismo basado en el modelo Keynesiano y el estatismo asentado en el control de la información y acaparamiento de tecnología en el complejo militar del bloque comunista), entra en crisis y busca la forma de reestructurarse y aprovechar su transformación para encontrar un nuevo posicionamiento geopolítico, que crecerá alrededor de las utopías de la comunicación universal y de una sociedad descentralizada gracias a los avances de la redes de comunicación2.

Al mismo tiempo, en este período surgieron movimientos sociales y culturales alternativos a los oficiales orientados a la transformación de la sociedad, con valores de libertad y autonomía personal, y que pretendían ser la contrapropuesta a las instituciones imperantes de la sociedad, tales como la iglesia, la familia, el Estado, y el poder empresarial y económico. Estos movimientos culturales y sociales desarrollaron proyectos alternativos con valores emergentes, que en sus inicios se materializaron en protestas como las de Free Speech Movement (FSM Berkeley, 1964) o el Mayo del 1968 en París, y que originaron numerosos movimientos, entre los que destacan el feminismo y el ecologismo. Estos proyectos alternativos abrieron el pensamiento hacia un individuo polivalente, educado de una forma integral y con un futuro de reconciliación del trabajo con el tiempo personal, en una sociedad que se iba convirtiendo cada vez más global e inmersa en un presente continuo interconectado.

Uno de los factores más determinantes en esta transformación social lo encontramos en el desarrollo y en la generación de energía durante la Revolución Industrial. Una generación energética que posibilitó que la humanidad aumentara su poder frente a la naturaleza, hasta llegar a convertirla en la condición indispensable para su propia existencia. Es esta energía la que permitió el enorme avance tecnológico que llevó a la aparición del paradigma tecnológico del Informacionalismo1, que construido en torno a las tecnologías digitales de la información y la comunicación, no hace desaparecer el industrialismo, sino que lo incorpora en la era de la información.

¿Hasta qué punto la importancia de la información en nuestra sociedad es novedosa?

Se considera que hemos llegado a la era de la Sociedad de la Información, pero la información en toda la historia de la humanidad -tanto para las personas como para las instituciones con acceso a ella- ha sido gestionada para dar valor y llegar así a conseguir sus propósitos a través del conocimiento. Bajo este prisma resulta confuso hablar de estar viviendo en la Sociedad de la Información, a pesar de ser un término que es utilizado como marco conceptual para definir nuestra sociedad. Al respecto, Manuel Castells2 lo llega a considerar como un error empírico y teórico, una denominación surgida de la extrapolación tecnológica de la sociedad industrial en la cultura occidental. Todas las sociedades a lo largo de la historia han utilizado la información y el conocimiento -innato en la condición humana y en su evolución- como factor indispensable para la obtención de poder, productividad, riqueza y significado. En este contexto también se tiene que tener en cuenta que el conocimiento a lo largo de la historia ha tenido una relatividad histórica.

Desde este punto de vista, podríamos decir que cuando hablamos de la Sociedad de la Información aludimos más bien a una característica transversal de las sociedades a lo largo de la historia, pero alrededor de los siglos XVII y XVIII podemos empezar a encontrar un cambio importante en la idea de una sociedad basada en la información. Este es el momento en que se instauran las matemáticas como modelo de razonamiento y de acción útil, y cuando se incorpora el código genético de un nuevo proyecto de sociedad, la mística de los números antes que la de la lengua o la cultura como noción de información. Es entonces cuando lo numerable y mensurable se convierte en el prototipo del discurso de la verdad. No obstante, no es hasta la Revolución Francesa que la noción del valor del conocimiento se convirtió en el rasero que marcaría el ideal de igualdad ciudadana y de los valores de universalismo, el cual ha ido evolucionando hasta nuestros días1.

La diferencia esencial que convierte a la información y al conocimiento en la base de este nuevo Paradigma Informacional se encuentra en su poder inherente, en su capacidad para convertirse en una nueva forma de desarrollo. Ahora la información se sitúa en el centro de las fuentes de productividad y aprovecha la interacción, la flexibilidad, la capacidad de recombinarse y superarse que proporcionan las nuevas tecnologías para mejorar la generación de conocimiento. Es el movimiento de la información el que refunda esta nueva sociedad. Una información mucho más veloz que el movimiento físico sobre el que se construyó la sociedad industrial. Un industrialismo que se organizó en torno al crecimiento económico, estructurando su actuación alrededor de la producción en masa. Mientras, el Informacionalismo acumula un conocimiento auto expansivo cada vez más voluminoso, complejo y veloz -con una rápida capacidad de procesamiento-, gracias al uso y a la expansión de las Tecnologías de la Información y el Conocimiento (TIC).

El Informacionalismo, con el soporte imprescindible para su evolución de las TIC, se ha situado en el eje del desarrollo y la productividad. Una productividad donde la materialidad de la sociedad industrial se evapora para digitalizarse, sin entender de límites. Una realidad digital tan palpable como la propia realidad material, y tan real que como arquitectos tenemos que saber adaptarnos a ella para encontrar los mecanismos que conviertan nuestros conocimientos en herramientas para la construcción de esta nueva sociedad.

El Paradigma Informacional está transformando todos los ámbitos de nuestra sociedad, convirtiéndolos en oportunidades únicas para repensarlos y para repensarnos.

Marc Chalamanch · Arquitecto
Barcelona. Junio 2015

Bibliografía

1. CASTELLS, M. (2011) La sociedad red: Una visión global. Madrid: Alianza Editorial. 
2. MATTELART, A (2002) Historia de la sociedad de la información, Barcelona: Paidós

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VII) | Antón Capitel

[:es]La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VI) | Antón Capitel[:gl]A arquitectura pública en Madrid e no inicio do século XXI (VI) | Antón Capitel[:en]The public architecture in Madrid and in the beginning of the 21st century (VI) | Antón Capitel[:]

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VII) | Antón Capitel. Nuevo Colegio de Arquitectos, patio. Gonzalo Moure, arquitecto
Nuevo Colegio de Arquitectos, patio. Gonzalo Moure, arquitecto

El Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid ha abandonado su sede tradicional de la calle de Barquillo, como es bien sabido, y ha pasado a ocupar el nuevo edificio de la calle de Hortaleza, en el solar de lo que fueron en el pasado las Escuelas Pías de San Antón. Ello después de un concurso, ganado por el arquitecto Gonzalo Moure, que realizó la obra y la finalizó en 2012.

El edificio surgió de un acuerdo con el municipio, a quien pertenece en realidad, teniendo el Colegio de Arquitectos una concesión por 70 años. El conjunto consta del Colegio y de algunas partes construidas por acuerdo y directamente para el municipio, como es una Escuela de Música, una Escuela Infantil y una piscina municipal. No podemos saber ahora –ni lo sabremos nunca, pues pasaremos en su momento a criar malvas- si el Colegio de Arquitectos ha hecho bien o mal en este acuerdo. No son buenos tiempos para los Colegios profesionales, y mucho menos para el nuestro, pero aventurar su futuro al plazo que sea es sencillamente imposible.

En el sentido urbano, creo que la realización del nuevo Colegio de Arquitectos ha sido una buenísima operación, pues ha transformado una siniestra ruina del casco antiguo, y un siniestro lugar, en un edificio y un lugar resplandecientes. Esta zona de la ciudad, la calle de Hortaleza, es uno de los sectores centrales madrileños todavía fuertemente degradados, en cuanto a su aspecto y su conservación, por lo que la transformación que el Colegio ha supuesto ha beneficiado al sector de forma extraordinaria. El Colegio refuerza la calidad de la ciudad y de su casco antiguo al afianzarse en el centro y no huir a la periferia. El cambio en la imagen de la calle trasmite la calidad de la renovación en forma elocuente.

Arquitectónicamente hablando, se trata en realidad de un edificio de nueva planta, pues de las antiguas Escuelas Pías sólo quedaba una fachada, de composición muy simple, y cuyo tratamiento material y de cierre también ha necesitado ser nuevo. La imagen urbana es, pues, más o menos la misma, si exceptuamos el notable cambio que supone pasar del abandono y la suciedad a las superficies nuevas y a la limpieza.

El conjunto realizado por Gonzalo Moure ha tenido, a mi entender, dos características positivas principales. La más básica e importante, la de tratarse de la ordenación de un conjunto en torno a un gran patio; esto es, un asentamiento tradicional que revela su vigencia moderna y que mejora la tradición convencional al realizarse mediante una arquitectura abierta y transparente tanto a la circulación como a los usos.  Ver el Colegio desde fuera es sentir y en gran parte ver el gran patio jardín interior, y estar dentro es también gozar de la relación matizada e inmediata con el espacio urbano. Madrid, una ciudad de patios, casi siempre convencionalmente ocultos, enseña así esa condición sureña y mediterránea que su posición geográfica tiende a no revelar, y en el nuevo Colegio se ha hecho mediante una interpretación que ha unido armónicamente antiguo y moderno, y que honra así a la institución colectiva de los arquitectos, y muy concretamente al proyectista, por haber sido capaces de llevarla a cabo.

La otra buena característica es estilística. Se trata de que, en nuestros eclécticos y figurativamente tontos tiempos, alguien decida lúcidamente seguir siendo moderno –moderno de los maestros-, esto es, seguir la tradición racionalista, muy concretamente miesiana, y sacarle partido estilístico a esa tendencia, cuyos logros formales no están agotados, aunque sean conocidos. El edificio opone así su modernidad literal a los valores formales del casco antiguo, y obtiene gran éxito en ello, pues el racionalismo no es otra cosa –desde hace mucho tiempo- que un nuevo clasicismo.

Un matiz importante de esta posición moderna es el valor que el edificio ha dado a la construcción material y muy concretamente a la estructura.  Como edificio moderno y de tradición miesiana, la estructura resistente toma un valor muy intenso, pasando a ser en el interior el material figurativo más intenso, casi único.

La operación, pues, es excelente, al menos desde un punto de vista abstracto; esto es, arquitectónico y urbano. Deseamos al Colegio, en primer lugar -al haber sido quien se ha arriesgado y financiado la operación- y al Ayuntamiento y a la propia ciudad, un éxito también completo desde el punto de vista concreto del equipamiento y el servicio ciudadano.

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VII) | Antón Capitel. Detalle de la Prolongación de la Castellana, de Ezquiaga y Ábalos
Detalle de la Prolongación de la Castellana, de Ezquiaga y Ábalos

La prolongación de la Castellana es la operación urbana más importante proyectada por el municipio. Con unos esquemas urbanos no demasiado convincentes y procedentes del arquitecto Ricardo Bofill, primero, y hace ya años, y con un diseño nuevo realizado por el equipo formado por José María Ezquiaga e Iñaqui Ábalos, hace poco tiempo, el importantísimo eje de la capital pretende prolongarse más allá de su hoy precario final en el aparatoso nudo de tráfico que a la altura del Hospital de «la Paz» conecta la calle con la M-30 y con las carreteras de Colmenar y de Burgos.

La primera virtud de esta importante prolongación, si llegara a hacerse, sería precisamente la de destruir este estúpido final de la avenida, hoy insensatamente confiado a una tonta y fea  solución ingenieril del tránsito rodado en vez de a un diseño de carácter urbano. La entrega de la ciudad a los ingenieros y a las empresas de obras públicas, que han sacado con ello pingües beneficios, es una de las principales y más siniestras características de la gestión municipal madrileña, que ha conseguido así, modernamente, la ciudad más plagada de túneles y de errores urbanísticos de carácter ingenieril.

Por otro lado, el diseño proyectado por el equipo de Ezquiaga y Ábalos supera con creces, como era lógico esperar, tanto la posición del limitado proyectista catalán como la de los ingenieros y empresas de obras públicas, presentando soluciones mucho más atractivas. Han sido soluciones muy concretas, incluso desde el punto de vista arquitectónico, y figurativamente interesantes. La duda que nos asalta al contemplarlas resulta evidente: ¿resistirá la ciudad, sin mucha merma de la calidad prometida, las arquitecturas reales que en su día aparezcan allí cuando este anteproyecto se convierta simplemente en ordenanzas? Se dirá que es lo que pasa siempre con cualquiera que sea el planeamiento urbanístico, y se estará así cerca de la verdad, desde luego, lo que no le quita un ápice de importancia a este asunto. Dada, sobre todo, la condición ordinaria y poco cualificada de la arquitectura profesional y comercial contemporánea.

Pero ésta sigue siendo una cuestión «abstracta», dicho esto en el sentido que se ha empleado antes; esto es, correspondiente a la arquitectura y a la imagen y la forma de la ciudad. Hablando de cosas más concretas, esto es, del funcionamiento de la ciudad misma, hay otra importante duda que nos asalta cuando pensamos en la prolongación de la Castellana.

Si se compara el Paseo de Recoletos y el de la Castellana con la Avenida Diagonal de Barcelona, por ejemplo, calle similar en aquella ciudad, se recordará como esta última es de una vida urbana más intensa, tiene más comercios, más actividad, más vitalidad general y más atractivo para el viandante. Quizá sea ello porque la Diagonal barcelonesa corta directamente el ensanche, lo que en Madrid no es ya tan exacto.

Pero si vamos en Madrid a lo que se conoce como la prolongación de la Castellana, desde los Nuevos Ministerios, recordaremos con facilidad que la vida urbana de esta calle es más que precaria, si se descuenta su condición de vía de tránsito privado y público. Los comercios son escasos y la vitalidad ínfima. Y si se va más allá de la plaza de Castilla, la cuestión se agrava notablemente.

Así, pues, la nueva prolongación de la Castellana ¿podrá llegar a ser una vía dotada de vitalidad, de vida urbana a la escala de la importancia material y física de la propia vía?¿Podrá superar la condición pura de barrio de viviendas y de oficinas a la que le llevarían los edificios planeados? ¿No revelará, quizá, que la Castellana es un mito y que el cultivo sentimental de dicho mito ha sido superior a la lógica y a la realidad urbanística?

Acaso no lo comprobaremos, pues resultaría más que probable que la prolongación de la Castellana no fuera otra cosa que una fantasía, un espejismo, propio de las ideas de la época anterior a la actual recesión económica, y que ésta pondrá las cosas en su sitio, desestimando aquellas ampliaciones urbanas que no tienen sentido, hoy por hoy, en una ciudad en inevitable decadencia, muy posiblemente en disminución. Acaso sea mejor así, pero entonces habremos de seguir soportando el estúpido nudo de tráfico del final del gran eje, cosa que quien firma no perdona.

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VII) | Antón Capitel. Madrid | Autor: Pedro Lozano
Madrid | Autor: Pedro Lozano

Espero haber dedicado a las distintas obras de arquitectura pública del Madrid de los últimos años algo, al menos, de la atención que se merecen. Y es de reconocer en ellas que, tanto por parte estatal, como municipal o institucional, el balance es mucho más positivo que en la etapa inmediatamente anterior, y ello a pesar de algunas de las sombras. Pido excusas por los olvidos que acaso haya podido tener, y también porque no quepan ya en las limitaciones inherentes a este escrito, y como había advertido en un principio, los comentarios acerca de las viviendas de promoción pública, que tan importantes y tan abundantes han sido en la ciudad y en esta época.

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · marzo 2013

Cinemascope y teatro | Jorge Gorostiza

El Festspielhaus de Salzburgo en 1960

Acabo de leer un texto escrito por Gerard Mortier, titulado «Escenografía y ópera: historia de una emoción», en el que menciona una nueva e interesante relación entre arquitectura y cine, cuando escribe sobre el Festspielhaus, de Salzburgo que, según él,

«se corresponde con la estética del cinemascope. Fue construido en 1958 precisamente cuando comienza el cinemascope en el cine. Pero el cinemascope no funciona en el teatro. Cuando se está en las primeras filas del Festspielhaus hay que mover la cabeza de un lado a otro, como en un partido de tenis, pero en el teatro ha de ser posible ver el escenario en su totalidad».

Aunque Mortier se equivoca en cuanto al año de comienzo del CinemaScopeLa túnica sagrada, primera película en ese sistema se estrenó en 1952-, si es verdad que a finales de los años cincuenta estaba en pleno auge, por lo que la comparación es muy oportuna. La televisión, contra la que aparecieron las grandes pantallas en los cines, influyó en la arquitectura de un teatro mundialmente reconocido y además esta influencia fue negativa desde el punto de vista del espectáculo teatral.

En ese mismo texto Mortier habla sobre un árbol de Amarcord, el apartamento de Amor y además critica negativamente el edificio del Palacio de las Artes Reina Sofía en Valencia de Santiago Calatrava (supongo que no conocía el auditorio de Tenerife), pero esto quizás lo comente en otra ocasión.

Lo que no quiero pasar por alto es recomendar el libro donde se ha publicado, se titula: In audatia veritas: Reflexiones sobre la ópera, el arte y la política, está publicado por Confluencias, y aunque no lo he acabado todavía, ya he podido disfrutar de un gran artículo sobre la unidad europea.

Jorge Gorostiza, arquitecto.
Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, abril 2015

Le Corbusier. Ideas and FormsLe Corbusier. Ideas and FormsLe Corbusier. Ideas and Forms

0

Es imposible entender la arquitectura del siglo XX y de nuestra época sin acercarse primero a Le Corbusier (1887– 1965). Podemos encontrar sus edificios en lugares tan remotos como París, La Plata o el Panyab y su influencia se ha dejado sentir por todo el mundo a lo largo de varias generaciones.

Phaidon se complace en presentar Le Corbusier: Ideas and Forms, la obra integral más actualizada sobre la carrera del magistral arquitecto modernista franco-suizo. El libro, concebido como una síntesis de las diversas actividades de Le Corbusier, pero con la arquitectura como eje principal, presenta una crónica reveladora y accesible de su extraordinaria producción arquitectónica –tanto construida como irrealizada–, al tiempo que revela algunos rasgos más genéricos de su universo creativo.

Publicado coincidiendo con el cincuenta aniversario del fallecimiento de Le Corbusier, el libro ha sido rigurosamente revisado, rediseñado y ampliado al doble de su volumen original, reafirmando, sin embargo, el propósito de la edición original (publicada en 1986).

Se han ampliado o modificado todos los capítulos ya existentes con la inclusión de nuevos estudios que permiten un análisis más exhaustivo de los edificios. La bibliografía y las notas finales también se han ampliado, el número de ilustraciones duplica con creces el de la edición anterior y al final se ha añadido una sección totalmente nueva, «Principles and Transformations», integrada por cuatro capítulos. Rompiendo con la cronología del resto del libro, dichos capítulos se centran en la imaginación espacial del arquitecto, el génesis de sus formas, las características genéricas de su estilo y su impacto en la arquitectura mundial.

Escrito en una prosa lúcida y elegante por el eminente y galardonado historiador de la arquitectura William J R Curtis, Le Corbusier: Ideas and Forms documenta proyectos individuales al detalle –ahora se consagran capítulos a la Villa Savoye, la Cité de Refuge y el Pavillon Suisse– a la vez que los vincula a la filosofía del arquitecto, a su visión utópica y a sus actividades como pintor, escultor, planificador urbano y escritor. Esta obra fundamental está profusamente ilustrada con fotografías históricas y contemporáneas. Se han obtenido de la renombrada Foundation Le Corbusier planos, cuadros y bocetos originales para ilustrar el proceso de invención y transformación del arquitecto.

Muy elogiado en su primera edición, Le Corbusier: Ideas and Forms es una importante obra de historia de la arquitectura basada en décadas de investigación y profunda reflexión. Con una narrativa clara y accesible, este libro está concebido para que resulte de interés tanto al lector general como al especialista.

Sobre el autor.

William J R Curtis es un historiador, crítico, escritor, comisario artístico, pintor y fotógrafo que ha recibido diversos galardones. Estudió en el Instituto Courtauld y la Universidad de Harvard y ha impartido historia de la arquitectura y teoría del diseño en numerosas facultades de todo el mundo, entre ellas Harvard y la Universidad de Cambridge, donde ocupó la Cátedra Slade de Bellas Artes. Sus libros más conocidos incluyen Modern Architecture Since 1900 (3ª ed, Phaidon, 1996) y Le Corbusier Ideas and Forms ( ed, Phaidon, 1986), ambos traducidos a numerosos idiomas. Curtis ha escrito más de una docena de monografías sobre diferentes aspectos de la arquitectura moderna y contemporánea, además de gran cantidad de estudios dedicados a Le Corbusier. Ha publicado textos históricos, críticos y teóricos sobre temas tan variados como la arquitectura india, las estólicas aborígenes australianas, la historia de los objetos cotidianos y el papel de la abstracción en la fotografía. También es colaborador habitual de revistas críticas internacionales como Architectural Review y El Croquis. Curtis expone y publica sus propios cuadros, dibujos y fotografías. Ha recibido numerosos premios, el más reciente de ellos el Golden Award for Global Contribution to Architecture (CERA, A+D, India, 2014).

É imposible entender a arquitectura do século XX e da nosa época sen achegarse primeiro a Le Corbusier (1887- 1965). Podemos encontrar os seus edificios en lugares tan remotos como París, La Plata ou o Panyab e a súa influencia deixouse sentir por todo o mundo ao longo de varias xeracións.

Phaidon comprácese en presentar Le Corbusier: Ideas and Forms, a obra integral máis actualizada sobre a carreira do maxistral arquitecto modernista franco-suízo. O libro, concibido como unha síntese das diversas actividades de Le Corbusier, pero coa arquitectura como eixe principal, presenta unha crónica reveladora e accesible da súa extraordinaria produción arquitectónica -tanto construída coma irrealizada-, ao tempo que revela algúns trazos máis xenéricos do seu universo creativo.

Publicado coincidindo co cincuenta aniversario do falecemento de Le Corbusier, o libro foi rigorosamente revisado, redeseñar e ampliado ao dobre do seu volume orixinal, reafirmando, non obstante, o propósito da edición orixinal (publicada en 1986).

Ampliáronse ou modificados todos os capítulos xa existentes coa inclusión de novos estudos que permiten unha análise máis exhaustiva dos edificios. A bibliografía e as notas finais tamén se ampliaron, o número de ilustracións duplica de sobra o da edición anterior e ao final engadiuse unha sección totalmente nova, «Principles and Transformations», integrada por catro capítulos. Rompendo coa cronoloxía do resto do libro, os devanditos capítulos céntranse na imaxinación espacial do arquitecto, o xénese das súas formas, as características xenéricas do seu estilo e o seu impacto na arquitectura mundial.

Escrito nunha prosa lúcida e elegante polo eminente e galardoado historiador da arquitectura William J R Curtis, Le Corbusier: Ideas and Forms documenta proxectos individuais polo miúdo -agora conságranse capítulos á Vila Savoye, a Cité de Refuge e o Pavillon Suisse- á vez que os vincula á filosofía do arquitecto, á súa visión utópica e ás súas actividades como pintor, escultor, planificador urbano e escritor. Esta obra fundamental está profusamente ilustrada con fotografías históricas e contemporáneas. Obtivéronse da renomeada Foundation Le Corbusier planos, cadros e bosquexos orixinais para ilustrar o proceso de invención e transformación do arquitecto.

Moi eloxiado na súa primeira edición, Le Corbusier: Ideas and Forms é unha importante obra de historia da arquitectura baseada en décadas de investigación e profunda reflexión. Cunha narrativa clara e accesible, este libro está concibido para que resulte de interese tanto ao lector xeral como ao especialista.

Sobre o autor.

William J R Curtis é un historiador, crítico, escritor, comisario artístico, pintor e fotógrafo que recibiu diversos galardóns. Estudou no Instituto Courtauld e a Universidade de Harvard e impartiu historia da arquitectura e teoría do deseño en numerosas facultades de todo o mundo, entre elas Harvard e a Universidade de Cambridge, onde ocupou a Cátedra Slade de Bellas Artes. Os seus libros máis coñecidos inclúen Modern Architecture Since 1900 (3ª ed, Phaidon, 1996) e Le Corbusier Ideas and Forms (1ª ed, Phaidon, 1986), ambos os dous traducidos a numerosos idiomas. Curtis escribiu máis dunha ducia de monografías sobre diferentes aspectos da arquitectura moderna e contemporánea, ademais de gran cantidade de estudos dedicados a Le Corbusier. Publicou textos históricos, críticos e teóricos sobre temas tan variados como a arquitectura india, as estólicas aborixes australianas, a historia dos obxectos cotiáns e o papel da abstracción na fotografía. Tamén é colaborador habitual de revistas críticas internacionais como Architectural Review e El Croquis. Curtis expón e publica os seus propios cadros, debuxos e fotografías. Recibiu numerosos premios, o máis recente deles o Golden Award for Global Contribution to Architecture (CERA, A+D, India, 2014).

It is impossible to understand the architecture of the 20th century and of our epoch without approaching first to Le Corbusier (1887-1965). We can find his buildings in places as remote as Paris, La Plata or the Panyab and his influence it has been left to feel all over the world along several generations.

Phaidon takes pleasure in presenting Le Corbusier: Ideas and Forms, the integral work most updated on the career of the magisterial modernist French Swiss architect. The book conceived as a synthesis of the diverse activities of Le Corbusier, but with the architecture as principal axis, presents a rewatching and accessible chronicle of his extraordinary architectural production – so much constructed like irrealizada-, at the time that it reveals some more generic features of his creative universe.

Published coinciding with fifty anniversary of the death of Le Corbusier, the book has been rigorously checked, re-designed and extended to the double of his original volume, reaffirming, nevertheless, the intention of the original edition (published in 1986).

All the already existing chapters have extended or modified by the incorporation of new studies that allow a more exhaustive analysis of the buildings. The bibliography and the final notes also have been extended, the number of illustrations duplicates fully that of the previous edition and ultimately a totally new section has been added, «Principles and Transformations», integrated by four chapters. Breaking with the chronology of the rest of the book, the above mentioned chapters they centre on the spatial imagination of the architect, the génesis of his forms, the generic characteristics of his style and his impact on the world architecture.

Writing in a lucid and elegant prose for the eminent one and award winner historian of the architecture William J R Curtis, Le Corbusier: Ideas and Forms documents individual projects to the detail – now chapters devote themselves to the Villa Savoye, Cité de Refuge and the Pavillon Suisse – simultaneously that links them to the philosophy of the architect, to his Utopian vision and to his activities as painter, sculptor, urban planner and writer. This fundamental work is illustrated profusely by historical and contemporary photographies. Flat Foundation Le Corbusier has been obtained of renowned, pictures and original sketches to illustrate the process of invention and transformation of the architect.

Very praised in his first edition, Le Corbusier: Ideas and Forms is an important work of history of the architecture based on decades of investigation and deep reflection. With a clear and accessible narrative, this book is conceived in order that it ensues from interest both to the general reader and to the specialist.

About the author.

William J R Curtis is a historian, critic, writer, artistic commissioner, painter and photographer who has received diverse awards. He studied in the Institute Courtauld and Harvard’s University and it has given history of the architecture and theory of the design in numerous powers of the whole world, between them Harvard and the University of Cambridge, where it occupied the Chair Slade of Fine arts. His books more acquaintances include Modern Architecture Since 1900 (3 ª ed, Phaidon, 1996) and Him Corbusier Ideas and Forms (1 ª ed, Phaidon, 1986), both translated into numerous languages. Curtis has written more than one dozen of monographs on different aspects of the modern and contemporary architecture, besides great quantity of studies dedicated to Him Corbusier. Has published historical, critical and theoretical texts on topics so changed as the Indian architecture, the aboriginal Australian estólicas, the history of the daily objects and the paper of the abstraction in the photography. Also he is a habitual collaborator of critical international magazines as Architectural Review and The Sketch. Curtis exposes and publishes his own pictures, drawings and photographies. It has received numerous prizes, the most recent of them the Golden Award for Global Contribution to Architecture (WAX, A+D, India, 2014).