InicioartículosPor Partes | Íñigo García OdiagaPor Partes | Íñigo García OdiagaBy Parts...

Por Partes | Íñigo García OdiagaPor Partes | Íñigo García OdiagaBy Parts | Íñigo García Odiaga

Towada Art Center, de SANAA

La arquitectura a diferencia de otras obras artísticas, arrastrada por su propia definición funcional se ha presentado muchas veces a lo largo de la historia como una suma de piezas, de estancias o de partes. Este sistema compositivo reaparece en la arquitectura más vanguardista, que contradictoriamente hace alarde de huir de la composición. Que de alguna manera el funcionalismo, es decir la proyectación de arquitecturas mediante la unión de piezas, donde cada una de ellas cuenta con un uso específico, generó un método de proyectar que a recorrido y determinado la historia de la arquitectura, es una de las conclusiones que rápidamente se puede extraer de la lectura del reciente libro de Antón Capitel «La arquitectura compuesta por partes«.

Este sistema que se originó en el final del renacimiento, se convirtió en un verdadero método con la arquitectura neoclásica y académica, y participó en gran medida en la revolución del movimiento moderno y en su desarrollo posterior.

Convento de las Dominicas | Louis I. Kahn

El libro describe así un recorrido por la historia de la arquitectura tocando arquitectos tan dispares como Palladio o Kahn, pasando por Le Corbusier, Alvar Aalto o Hans Scharoun. Arquitectos todos ellos influenciados por los grabados renacentistas de Piranesi que describen por ejemplo la villa Adriana como una amalgama interconectada de edificios dispares superpuestos para formar un conjunto con un significado nuevo.

Reconstrucción de Villa Adriana | Piranesi

Tal vez lo más curioso de este planteamiento proyectual resida en su total vigencia, ya que arquitecturas como la japonesa lo utilizan reiteradamente, haciendo gala de una arquitectura que parece no preocuparse de su aspecto exterior y que intenta narrar su preocupación por temas más contemporáneos como la sostenibilidad, la funcionalidad o el paisaje, precisamente desde esa negación de la representación del edificio.

De alguna manera estas arquitecturas, resultado de la conjunción de elementos autónomos muy estudiados y elaborados según su uso, presentan esquemas abiertos en los que el edificio aparenta estar inacabado o por lo menos abre la puerta a su crecimiento mediante el añadido de nuevos elementos.

Esto sucede en edificios como el centro de arte Towada en Aomori, Japón, obra del arquitecto Ryue Nishizawa, en el que las diferentes estancias del programa se van acomodando en volúmenes independientes que parecen estar arrojados de forma aleatoria sobre la parcela y que incluso presentan extrañas relaciones entre ellos al aparentar darse la espalda unos a otros. De esta sugerente manera el espacio «en negativo» que dejan estos elementos es decir, los intersticios que se generan entre las piezas así como sus conexiones, cobran un nuevo interés y se convierten en espacios funcionales o narrativos del edificio. Estos espacios entre las diferentes cajas se convierten en patios de exposición, descanso o trabajo al aire libre del propio centro de arte, mientras que la conexión entre los volúmenes resuelta con la geometría de un serpenteante sendero acristalado deja claro el recorrido a seguir a cualquier visitante y se convierte en el espacio de relación de todo el centro.

Estos mismos esquemas ya habían sido ensayados por SANAA, es decir por el propio Ryue Nishizawa junto con Kazuyo Sejima en obras como la ampliación del Museo Louvre en la ciudad de Lens o el nuevo Museo de Arte Contemporáneo de Nueva York donde el sumatorio de piezas ofrece nuevas variables al llevarse en esta ocasión a una disposición vertical.

Museo de Arte Contemporáneo de New York, de SANAA

Aunque los arquitectos defienden el modelo adoptado para el museo newyorkino desde la óptica de la optimización de los espacios interiores, ya que les permitió introducir luces cenitales, terrazas, variaciones de superficie y de proporción en las diferentes salas, es innegable a tenor de las decenas de maquetas de la volumetría exterior desarrolladas por la oficina, el interés de este apilamiento irregular de prismas en su condición compositiva.

La geometría amontonada del edificio resuelve además de la funcionalidad, la imagen exterior de la propuesta que permite la inserción urbana del edificio en el conjunto de Manhattan como si de una escultura maciza se tratase.

Otro ejemplo aún en construcción de esta arquitectura que podríamos denominar por partes, es la desarrollada por el estudio FRPO Rodrigues & Oriol en la casa MO. El proyecto resuelve un amplio programa de vivienda unifamiliar mediante una colección de piezas prismáticas que se apoyan en el terreno de forma casual, sorteando de manera inteligente todos los árboles del bosque de pinos en el que se inserta la vivienda.

House MO | FRPO

En esta ocasión este sistema de piezas autónomas permite además un alto grado de prefabricación al incorporar en su construcción paneles de madera contra-laminada especialmente rentables en la construcción de unidades de dimensiones escuetas y prismáticas.

La elegancia y sutileza de la inserción de este programa en el lugar y el paisaje que lo rodea se debe sin lugar a dudas al esquema adoptado que minimiza el impacto hacia el terreno y la vegetación, restando masa a la volumen construido mediante su fragmentación.

A pesar de que la arquitectura de vanguardia parezca en ocasiones ensimismada en planteamientos futuristas y en plantear siempre nuevos retos, existen arquitecturas con nuevos discursos que son de alguna manera deudores de esquemas y composiciones ya muy antiguas, y que tal vez por no hacer del salto mortal un valor mantienen una altísima calidad.

Museo Barranca  | Herzog & de Meuron
Abu 1| BIG
Hospice Søndergård | BIG
House O | Jun Igarashi

íñigo garcía odiaga . arquitecto
san sebastián. enero 201o

Artículo publicado en MUGALARI 17.12.2010

Towada Art Center, by SANAA

The architecture unlike other artistic works, dragged by his own functional definition has presented  many times along the history like a sum of pieces, of stays or of parts. This system compositivo reappears in the architecture more vanguardista, that contradictoriamente does alarde to escape of the composition. That somehow the functionalism, that is to say the proyectación of architectures by means of the union of pieces, where each one of them has a specific use, generated a method to project that to route and determined the history of the architecture, is one of the conclusions that quickly can  extract of the reading of the recent book of Antón Capitel «The compound architecture by parts«.

This system that originated in the end of the renaissance, turned into a real method with the neoclassic and academic architecture, and took part to a great extent in the revolution of the modern movement and in his later development.

The book describes this way a tour for the history of the architecture touching architects as unlike as Palladio or Kahn, spending for Him Corbusier, Alvar Aalto or Hans Scharoun. Architects all of them influenced by the Renaissance engravings of Piranesi that they describe for example the villa Adriana as an interconnected amalgam of unlike buildings superposed to form a set with a new meaning.

Maybe the most curious of this exposition proyectual resides in his total force, since architectures like the Japanese use it repeatedly, displaying of an architecture that seems not to worry about his exterior aspect and that tries to narrate his worry for more contemporary topics as the sustainability, the functionality or the landscape, precisely from this denial of the representation of the building.

Somehow these architectures, result of the conjunction of autonomous elements very studied and elaborated according to his use, present schemes opened in that the building shows off to be unfinished or at least it opens the door for his growth by means of the added one of new elements.

This happens in buildings as the center of art Towada in Aomori, Japan, work of the architect Ryue Nishizawa, in whom the different stays of the program are getting accommodated in independent volumes that seem to be thrown of random form on the plot and that enclosed present strange relations between them on having showed off some to give each other the back to others. Of this suggestive way the space «in negative» that leave these elements is to say, the interstices that are generated between the pieces as well as his connections, they receive a new interest and turn into functional or narrative spaces of the building. These spaces between the different boxes turn into courts of exhibition, rest or I work outdoors of the own center of art, whereas the connection between the volumes solved with the geometry of a serpenteante glazed path clarifies the tour to following any visitor and turns into the space of relation of the whole center.

The same schemes already had been tested by SANAA, that is to say by the own Ryue Nishizawa together with Kazuyo Sejima in works as the extension of the Museum Louvre in Lens’s city or the new Museum of Contemporary Art of New York where the sumatorio of pieces offers new variables on having removed in this occasion to a vertical disposition.

Contemporary Art Museum of New York, by SANAA

Though the architects defend the model adopted for the museum newyorkino from the optics of the optimization of the interior spaces, since it allowed them to introduce zenithal lights, terraces, variations of surface and of proportion in the different rooms, it is undeniable to tenor of the tens of models of the exterior volumetry developed by the office, the interest of this irregular apilamiento of prisms in his condition compositive.

The accumulated geometry of the building resolves besides the functionality, the exterior image of the offer that allows the urban insertion of the building in the set of Manhattan as if about a massive sculpture it was treating itself.

Another example still in construction of this architecture that we might name on parts, is the developed one for the study FRPO Rodrigues and Oriole in the house MO. The project solves a wide program of one-family housing by means of a collection of prismatic pieces that rest on the area of chance form, avoiding in an intelligent way all the trees of the forest of pines in which the housing is inserted.

In this occasion this system of autonomous pieces allows in addition a high degree of prefabricación on having incorporated in his construction specially profitable panels of counter-laminated wood in the construction of units of succinct and prismatic dimensions.

The elegance and subtlety of the insertion of this program in the place and the landscape that surrounds it owes no doubt to the adopted scheme that minimizes the impact towards the area and the vegetation, reducing mass to the volumen constructed by means of his fragmentation.

In spite of the fact that the architecture of forefront seems in occasions ensimismada in futurist expositions and in raising always new challenges, architectures exist with new speeches that are somehow debtors of schemes and already very ancient compositions, and that maybe for not doing of the mortal jump a value they support the highest quality.

Reconstruction of Villa Adriana | Piranesi
Barranca Museum | Herzog & de Meuron
Abu 1| BIG
Hospice Søndergård | BIG
Convent of the Dominicans | Louis I. Kahn
House O | Jun Igarashi
House MO | FRPO

íñigo garcía odiaga . architect

san sebastián. january 201o

Article is published in MUGALARI 17.12.2010

Towada Art Center, de SANAA

A arquitectura a diferenza doutras obras artísticas, arrastrada pola súa propia definición funcional presentouse moitas veces ao longo da historia como unha suma de pezas, de estancias ou de partes. Este sistema compositivo reaparece na arquitectura máis vangardista, que contraditoriamente fai alarde de fuxir da composición. Que dalgunha maneira o funcionalismo, é dicir a proyectación de arquitecturas mediante a unión de pezas, onde cada unha delas conta cun uso específico, xerou un método de proxectar que a percorrido e determinado a historia da arquitectura, é unha das conclusións que rapidamente se pode extraer da lectura do recente libro de Antón Capitel «A arquitectura composta por partes«.

Este sistema que se orixinou no final do renacemento, se converteu nun verdadeiro método coa arquitectura neoclásica e académica, e participou en boa medida na revolución do movemento moderno e no seu desenvolvemento posterior.

O libro describe así un percorrido pola historia da arquitectura tocando arquitectos tan dispares como Palladio ou Kahn, pasando por Le Corbusier, Alvar Aalto ou Hans Scharoun. Arquitectos todos eles influenciados polos gravados renacentistas de Piranesi que describen por exemplo a vila Adriana como unha amálgama interconectada de edificios dispares superpostos para formar un conxunto cun significado novo.

Quizáis o máis curioso desta formulación proyectual resida na súa total vixencia, xa que arquitecturas como a xaponesa o utilizan reiteradamente, facendo gala dunha arquitectura que parece non se preocupar do seu aspecto exterior e que intenta narrar a súa preocupación por temas máis contemporáneos como a sostibilidade, a funcionalidade ou a paisaxe, precisamente dende esa negación da representación do edificio.

Dalgún xeito estas arquitecturas, resultado da conxunción de elementos autónomos moi estudados e elaborados segundo o seu uso, presentan esquemas abertos nos que o edificio aparenta estar inacabado ou polo menos abre a porta ao seu crecemento mediante o engadido de novos elementos.

Isto sucede en edificios como o centro de arte Towada en Aomori, Xapón, obra do arquitecto Ryue Nishizawa, no que as diferentes estanzas do programa se van acomodando en volumes independentes que parecen estar botados de forma aleatoria sobre a parcela e que mesmo presentan estrañas relacións entre eles ao aparentar virarse as costas uns a outros. Deste suxestivo xeito o espazo «en negativo» que deixan estes elementos é dicir, os intersticios que se xeran entre as pezas así como as súas conexións, cobran un novo interese e se converten en espazos funcionais ou narrativos do edificio. Estes espazos entre as diferentes caixas convértense en patios de exposición, descanso ou traballo ao aire libre do propio centro de arte, mentres que a conexión entre os volumes resolta coa xeometría dun serpeante sendeiro acritalar deixa claro o percorrido a seguir calquera visitante e se converte no espazo de relación de todo o centro.

Estes mesmos esquemas xa foran ensaiados por SANAA, é dicir polo propio Ryue Nishizawa xunto con Kazuyo Sejima en obras como a ampliación do Museo Louvre na cidade de Lens ou o novo Museo de Arte Contemporáneo de Nova York onde o sumatorio de pezas ofrece novas variables ao levarse nesta ocasión a unha disposición vertical.

Museo de Arte Contemporáneo de New York, de SANAA

Aínda que os arquitectos defenden o modelo adoptado para o museo newyorkino dende a óptica da optimización dos espazos interiores, xa que lles permitiu introducir luces cenitais, terrazas, variacións de superficie e de proporción nas diferentes salas, é innegable a teor das decenas de maquetas da volumetría exterior desenvolvidas pola oficina, o interese deste amoreamento irregular de prismas na súa condición compositiva.

A xeometría amontoada do edificio resolve ademais da funcionalidade, a imaxe exterior da proposta que permite a inserción urbana do edificio no conxunto de Manhattan coma se dunha escultura maciza se tratase.

Outro exemplo aínda en construción desta arquitectura que poderiamos denominar por partes, é a desenvolvida polo estudo FRPO Rodrigues & Oriol na casa MO. O proxecto resolve un amplo programa de vivenda unifamiliar mediante unha colección de pezas prismáticas que se apoian no terreo de forma casual, sorteando de xeito intelixente todas as árbores do bosque de piñeiros no que se insire a vivenda.

Nesta ocasión este sistema de pezas autónomas permite ademais un alto grao de prefabricación ao incorporar na súa construción paneis de madeira contra-laminada especialmente rendibles na construción de unidades de dimensións concisas e prismáticas.

A elegancia e sutileza da inserción deste programa no lugar e a paisaxe que o rodea débese sen lugar a dúbidas ao esquema adoptado que minimiza o impacto cara ao terreo e a vexetación, restando masa á volume construído mediante a súa fragmentación.

A pesar de que a arquitectura de vangarda pareza en ocasións ensimesmada en formulacións futuristas e en formular sempre novos retos, existen arquitecturas con novos discursos que son dalgún xeito debedores de esquemas e composicións xa moi antigas, e que talvez por non facer do salto mortal un valor manteñen unha alta calidade.

Reconstrucción de Villa Adriana | Piranesi
Museo Barranca | Herzog & de Meuron
Abu 1| BIG
Hospice Søndergård | BIG
Convento de las Dominicas | Louis I. Kahn
House O | Jun Igarashi
House MO | FRPO

íñigo garcía odiaga . arquitecto

san sebastián. xaneiro 201o

Artigo publicado en MUGALARI 17.12.2010

Íñigo García Odiaga
Íñigo García Odiagahttp://vaumm.com/
Doctor Arquitecto y profesor asociado de Proyectos Arquitectónicos, ETSASS. Editor de NOMU. 1/5 del estudio de arquitectura VAUMM. Vivo en Donosti.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR

60 COMENTARIOS

0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
60 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS