En ocasiones el hombre habita extraños territorios, inhóspitos como un desierto helado, hostiles como el viento gélido de los glaciares. Por alguna extraña razón, hemos pertenecido a estos lugares y nos hemos adaptado a su naturaleza desde el abrigo, la cultura o la gestión de los ecosistemas. La arquitectura significa comprender en primera instancia las consecuencias ambientales de uno de los parámetros más influyentes en la determinación de los climas fríos:
la arquitectura es también una cuestión de Latitud.
En 1970 Ralph Erskine proyecta una ciudad compacta y autosuficiente en la tundra de Resolute Bay, Canadá. En uno de los dibujos preliminares, Erskine dibuja un extraño día-noche bajo un sol disminuido, casi extinguido, acostado sobre las enormes masas del hielo Ártico1. En la esquina inferior izquierda se rotula, como una carta de navegación que ofreciera voz a aquel paisaje, la vertiginosa latitud de 74ºN: el Círculo Polar Ártico se sitúa a unos 66ºN en zonas aún más cálidas.
Una serie de edificaciones en altura protegen un espacio intramuros en ladera de orientación Sur2. El colorido asentamiento pretende integrar una comunidad de esquimales con la población de una cercana base aérea. Junto a una serie de infraestructuras energéticas, equipamientos y zonas comunes bien protegidas, Erskine proyecta una infraestructura verde, un oasis indoor, un paisaje artificial con flores, árboles y especies vegetales importadas de otros lugares del mundo.
Tal vez en la soledad blanca de la tundra exista la necesidad de restablecer una suerte de balance ecológico, superar el vértigo de una climatología inasequible desde unas condiciones mínimas de naturaleza, recuperar alguna forma de diálogo con los «placeres esenciales». El hielo habla el lenguaje indescifrable de lo inerte.
Expresar la latitud en un plano de arquitectura supone una rareza y, sin embargo, pocas variables determinan con tanta firmeza la genética de un territorio3. Expresar la latitud supone reconocer la especificidad de las trayectorias solares en un lugar determinado, incorporar los movimientos de rotación y traslación de la arquitectura:
visibilizar los movimientos circulares que nos transportan en este extraordinario Spaceship Earth4.
Ralph Erskine – An Ecological Arctic Town, 1958
La latitud supone la referencia sexagesimal al Ecuador, así como la posición exacta del plano horizontal relaciona la arquitectura con el nivel del Mar, oportunamente identificado por Erskine bajo la imponente presencia del rompehielos. La arquitectura es también una cuestión de Latitud. Una cuestión de Planos y Paralelos.
Miguel Ángel Díaz Camacho. Doctor Arquitecto
Madrid. Noviembre 2014. Autor de Parráfos de arquitectura. #arquiParrafos
Notas:
1 Las condiciones climáticas son extremas: inviernos de hasta -35ºC y vientos muy fuertes con tormentas de nieve arreciando en una noche interminable de aproximadamente dos meses y medio; por contra, los veranos suponen el día ininterrumpido durante al menos tres meses y medio, con temperaturas que no suelen sobrepasar los +2ºC.
2 La propuesta supone la adaptación del proyecto «An Ecological Artic Town» (1958), realizado por Erskine como una investigación personal y que no responde a ningún encargo real. Cuestiones como la protección de los vientos del norte, la orientación Sur o la disposición en ladera para obtener la máxima radiación solar disponible, forman parte del gran conocimiento de Erskine sobre los aspectos relacionados con el clima y el territorio: form follows climate.
3 Otros aspectos relevantes en la construcción del clima serían la altitud, el factor de continentalidad, la orografía o la naturaleza de la superficie terrestre.
La XIII Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo nace del interés por aquellas arquitecturas que plantean alternativas de progreso en una época de recuperación del paisaje y de renovación del espacio urbano de la ciudad y sus construcciones. Proposiciones solventes capaces de revisar los problemas a los que se enfrenta la arquitectura y el urbanismo desde una perspectiva renovada y creativa. Los proyectos seleccionados para esta Bienal deben ser reflejo de procesos culturales y sociales de cambio que afectan a un panorama al que la arquitectura española da respuesta, poniendo énfasis en su proyección internacional.
La XIII Bienal Alternativas, pretende ser un motor de reflexión e incentivo de nuevas ideas para la arquitectura y el urbanismo español, ofreciendo modelos que sirvan de referencia para una mejor gestión de nuestros recursos patrimoniales y paisajísticos, y unas ciudades que ofrezcan una mayor calidad de vida a sus habitantes.
En respuesta a esta situación, la XIII BIENAL ESPAÑOLA -las instituciones que la promueven y sus directores-, pretenden mostrar el reconocimiento de esta realidad y expresar su apoyo a aquellas actuaciones que mejor representen estos planteamientos, así como la voluntad de afrontarlos y superarlos con éxito.
Los trabajos que pretende potenciar esta Bienal van referidos a los siguientes aspectos:
PATRIMONIO Y TRANSFORMACIÓN. Entendido como un concepto que engloba intervenciones de diferente tipo y escala sobre las preexistencias y sobre lo construido. Las formas de aproximación a la historia y a la memoria, son un recurso fundamental para el desarrollo sostenible de las ciudades, así como un instrumento de conocimiento y preservación de la identidad colectiva. La importancia de tratar creativamente la relación entre lo viejo y lo nuevo en cualquier momento de la historia ha sido indispensable para preservar el legado de nuestro patrimonio.
URBANISMO: PAISAJE Y CIUDAD. La integración del proyecto arquitectónico y urbanístico dentro de los procesos de transformación y reciclaje de los paisajes constituye uno de los retos más importantes para la cultura arquitectónica del siglo XXI. La planificación urbana nace hoy de las transferencias del espacio agrícola productivo, de la regeneración de las industrias y las infraestructuras descontextualizadas, o de la integración de la ruina contemporánea, entre otros factores. La incorporación de estas cuestiones a la planificación de la ciudad y su paisaje implica también una idea de urbanidad nueva y la consideración del espacio público como lugar estratégico.
INVESTIGACIÓN. TRANSFERENCIA SOCIAL. PROPUESTAS INNOVADORAS.Asistimos a un cambio en la manera de trabajar significativo. Se han transformado los dos elementos básicos tradicionales: la autoría y la obra. Se valorará la capacidad para investigar y abordar soluciones, así como las transferencias sociales y técnicas que la arquitectura y el urbanismo establecen con la sociedad, proporcionando un avance técnico acorde con el territorio y el entorno cultural en el que se asientan.
En paralelo a esta convocatoria se abrirá otra sobre Proyectos Fin de Carrera e Investigación con la posibilidad de que participen alumnos de todas las escuelas superiores de Arquitectura de España y españoles estudiando en Universidades de diferentes países, en reconocimiento a la labor en el ámbito académico.
The XIII Spanish Biennieal of Architecture and Urbanism is born of the interest for those architectures that raise alternatives of progress in an epoch of recovery of the landscape and of renovation of the urban space of the city and his constructions. Solvent propositions capable of checking the problems which the architecture and the urbanism faces from a renewed and creative perspective. The projects selected for this Biennial show must be a reflection of cultural and social processes of change that concern a panorama to which the Spanish architecture gives response, putting emphasis in his international projection.
The XIII Biennial Alternatives, it tries to be an engine of reflection and incentive of new ideas for the architecture and the Spanish urbanism, offering models who use as reference to a better management of our patrimonial and landscape resources, and a few cities that offer a major quality of life to his inhabitants.
In response to this situation, the XIII SPANISH BIENNIAL- the institutions that they her promote and his directors-, they try to show the recognition of this reality and to express his support to those actions that better should represent these expositions, as well as the will to confront them and to overcome them successfully.
The works that this Biennial show tries to promote are recounted to the following aspects:
HERITAGE AND TRANSFORMATION. Understood as a concept that includes interventions of different type and scale on the preexistences and on the constructed. The forms of approximation to the history and to the memory, are a fundamental resource for the sustainable development of the cities, as well as an instrument of knowledge and preservation of the collective identity. The importance of treating creativamente the relation between the old thing and the new thing at any time of the history has been indispensable to preserve the legacy of our heritage.
URBANISM: LANDSCAPE AND CITY. The integration of the architectural and urban development project inside the processes of transformation and recycling of the landscapes constitutes one of the most important challenges for the architectural culture of the 21st century. The town planning is born today of the transfers of the agricultural productive space, of the regeneration of the industries and the infrastructures descontextualizadas, or of the integration of the contemporary ruin, between other factors. The incorporation of these questions to the planning of the city and his landscape implies also an idea of new urbanity and the consideration of the public space as strategic place.
INVESTIGATION. SOCIAL TRANSFER. INNOVATIVE OFFERS. We are present at a change in the way of working significantly. There have transformed both basic traditional elements: the authorship and the work. There will be valued the aptitude to investigate and approach solutions, as well as the social and technical transfers that the architecture and the urbanism establish with the company, providing a technical advance according to the territory and the cultural environment in which they agree.
In parallel for these summons other one will open herself on Projects End of Career and Investigation with the possibility that there take part pupils of all the high schools of Architecture of Spain and Spanish studying in Universities of different countries, in recognition of the labor in the academic area.
A XIII Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo nace do interese por aquelas arquitecturas que expoñen alternativas de progreso nunha época de recuperación da paisaxe e de renovación do espazo urbano da cidade e as súas construcións. Proposicións solventes capaces de revisar os problemas aos que se enfronta a arquitectura e o urbanismo desde unha perspectiva renovada e creativa. Os proxectos seleccionados para esta Bienal deben ser reflexo de procesos culturais e sociais de cambio que afectan a un panorama ao que a arquitectura española dá resposta, poñendo énfase na súa proxección internacional.
A XIII Bienal Alternativas, pretende ser un motor de reflexión e incentivo de novas ideas para a arquitectura e o urbanismo español, ofrecendo modelos que sirvan de referencia para unha mellor xestión dos nosos recursos patrimoniais e paisaxísticos, e unhas cidades que ofrezan unha maior calidade de vida aos seus habitantes.
En resposta a esta situación, a XIII BIENAL ESPAÑOLA -as institucións que a promoven e os seus directores-, pretenden mostrar o recoñecemento desta realidade e expresar o seu apoio a aquelas actuacións que mellor representen estas formulacións, así como a vontade de afrontalos e superalos con éxito.
Os traballos que pretende potenciar esta Bienal van referidos aos seguintes aspectos:
PATRIMONIO E TRANSFORMACIÓN. Entendido como un concepto que engloba intervencións de diferente tipo e escala sobre as preexistencias e sobre o construído. As formas de aproximación á historia e á memoria, son un recurso fundamental para o desenvolvemento sustentable das cidades, así como un instrumento de coñecemento e preservación da identidade colectiva. A importancia de tratar creativamente a relación entre o vello e o novo en calquera momento da historia foi indispensable para preservar o legado do noso patrimonio.
URBANISMO: PAISAXE E CIDADE. A integración do proxecto arquitectónico e urbanístico dentro dos procesos de transformación e reciclaxe das paisaxes constitúe un dos retos máis importantes para a cultura arquitectónica do século XXI. A planificación urbana nace hoxe das transferencias do espazo agrícola produtivo, da rexeneración das industrias e as infraestruturas descontextualizadas, ou da integración da ruína contemporánea, entre outros factores. A incorporación destas cuestións á planificación da cidade e a súa paisaxe implica tamén unha idea de urbanidade nova e a consideración do espazo público como lugar estratéxico.
INVESTIGACIÓN. TRANSFERENCIA SOCIAL. PROPOSTAS INNOVADORAS. Asistimos a un cambio na maneira de traballar significativo. Transformáronse os dous elementos básicos tradicionais: a autoría e a obra. Valorarase a capacidade para investigar e abordar solucións, así como as transferencias sociais e técnicas que a arquitectura e o urbanismo establecen coa sociedade, proporcionando un avance técnico acorde co territorio e a contorna cultural no que se asintan.
En paralelo a esta convocatoria abrirase outra sobre Proxectos Fin de Carreira e Investigación coa posibilidade de que participen alumnos de todas as escolas superiores de Arquitectura de España e españois estudando en Universidades de diferentes países, en recoñecemento ao labor no ámbito académico.
As Fragas do Eume son el gran parque natural en las riberas del río del mismo nombre, nuestro precioso bosque Atlántico. Su extensión abarca los municipios de Cabanas, A Capela, Pontedeume, Pontes de García Rodríguez y Monfero.
Esta puerta a las Fragas es vecina, además, del majestuoso Monasterio de Monfero. Todo esto hizo que enfrentarse a este proyecto fuese labor a realizar con mucho mimo. Nuestro cariño por Monfero se extiende más allá de la obra, va a los recuerdos de nuestra niñez, juegos, olores, risas…
El entorno es salvaje en Monfero (monte-fero) y no se pretende domesticar, su encanto se encuentra ahí en mantener su esencia, además de su fragilidad y complejidad.
La ruina a recuperar era la que se conocía como «Casa dos Caseiros» que tras años de abandono se encontraba en un estado desolador. Las construcciones consistían en una vivienda, un pajar y una cuadra, todas ellas en piedra, y nuestro trabajo consistió en unificar. Unir todos los elementos con un acceso que se muestra a modo de enjaretado de listones de madera.
La creación de un espacio fluido y que se pueda subdividir, hacer que todas las habitaciones o salas se conecten, como dar un paseo por el bosque, en el que acceder por un lado y salir por otro o que puedas hacer un recorrido de ida y vuelta silencioso, sin que cada rincón pierda su carácter.
Pretendimos que nuestra actuación fuese silenciosa, nada se escucha mejor, ni más alto que el silencio.
Los materiales son del lugar: piedra pizarra, madera y la luz.
Obra: Puerta de Monfero
Autores: Patricia Sabín + Enrique M. Blanco
Cliente: Xunta de Galicia
Empresa constructora: Tragsa
Emplazamiento: Monfera, A Coruña, Galicia, España
Año: 2006-2014
Presupuesto de contrata: 389.876,00€ (PEM 273.252,03€)
Superficie construida: 391,42 m2
Colaboradores: Marcos Álvarez, Luis Álvarez, Alba Paz, arquitecto redacción, Rebeca Blanco, arquitecto técnico, Isabel Francos, ingeniería, Patricia Liñares, estudiante.
Dirección de obra: Rebeca Blanco, arquitecto técnico
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages + sabin-blanco.com
As Fragas do Eume is the great nature reserve in the banks of the river of the same name, our precious forest The Atlantic Ocean. His extension includes municipalities, Cabanas, A Capela, Pontedeume, Pontes de García Rodríguez and Monfero.
This door to the Raspberries is neighboring, in addition, of Monfero’s majestic Monastery. All that did that to face this project was a labor to realizing with very much caress. Our fondness over Monfero spreads beyond the work, goes to the recollections of our childhood, games, smells, laughs…
The environment is wild in Monfero (mount – fero) and it is not tried to domesticate, his captivation is there in supporting his essence, besides his fragility and complexity.
The ruin to recovering was the one that knew itself as «There marries two Caseiros» that after years of abandon was in a distressing condition. The constructions were consisting of a housing, a barn and a stable, all of them of stone, and our work consisted of unifying. To join all the elements with an access that appears like enjaretado of strips of wood.
The creation of a fluid space and that it could subdivide, do that all the rooms or rooms connect, since give a walk along the forest, in which accede on the one hand and go out for other one or that you could do a return silent tour, without every corner loses his character.
We claimed that our action was silent, nothing is listened better, not higher than the silence.
The materials are local: stone slate, wood and the light.
Work: Monfero’s door
Authors: Patricia Sabín + Enrique M. Blanco
Client: Xunta de Galicia
Construction company: Tragsa
Location: Monfera, A Coruña, Galicia, Spain
Year: 2006-2014
Budget of contract: 389.876,00€ (PEM 273.252,03€)
Constructed surface: 391,42 m2
Collaborators: Marcos Álvarez, Luis Álvarez, Alba Paz, architect draft, Rescholarship White, technical architect, Isabel Francos, engineering, Patricia Liñares, student.
Direction of work: Rebeca Blanco, technical architect
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages + sabin-blanco.com
As Fragas do Eume son o gran parque natural nas ribeiras do río do mesmo nome, o noso precioso bosque Atlántico. A súa extensión abarca os municipios de Cabanas, A Capela, Pontedeume, Pontes de García Rodríguez e Monfero.
Esta porta ás Fragas é veciña, ademais, do majestuoso Monasterio de Monfero. Todo isto fixo que enfrontarse a este proxecto fose labor a realizar moitísimo consinto. O noso agarimo por Monfero esténdese máis aló da obra, vai aos recordos da nosa niñez, xogos, cheiros, risas…
A contorna é salvaxe en Monfero (monte-fero) e non se pretende domesticar, o seu encanto atópase aí en manter a súa esencia, ademais da súa fraxilidade e complexidade.
A ruína a recuperar era a que se coñecía como «Casa dos Caseiros» que tras anos de abandono atopábase nun estado desolador. As construcións consistían nunha vivenda, un pallar e unha cuadra, todas elas en pedra, e o noso traballo consistiu en unificar. Unir todos os elementos cun acceso que se mostra a modo de enxaretado de listones de madeira.
A creación dun espazo fluído e que se poida subdividir, facer que todas as habitacións ou salas conéctense, como dar un paseo polo bosque, no que acceder por unha banda e saír por outro ou que poidas facer un percorrido de ida e volta silencioso, sen que cada recuncho perda o seu carácter.
Pretendemos que a nosa actuación fose silenciosa, nada se escoita mellor, nin máis alto que o silencio.
Os materiais son do lugar: pedra pizarra, madeira e a luz.
Obra: Puerta de Monfero
Autores: Patricia Sabín + Enrique M. Blanco
Cliente: Xunta de Galicia
Empresa constructora: Tragsa
Emplazamiento: Monfera, A Coruña, Galicia, España
Año: 2006-2014
Presupuesto de contrata: 389.876,00€ (PEM 273.252,03€)
Superficie construida: 391,42 m2
Colaboradores: Marcos Álvarez, Luis Álvarez, Alba Paz, arquitecto redacción, Rebeca Blanco, arquitecto técnico, Isabel Francos, ingeniería, Patricia Liñares, estudiante.
Dirección de obra: Rebeca Blanco, arquitecto técnico
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages + sabin-blanco.com
ARQUITASA, Sociedad de TasaciónHOMOLOGADApor elBANCO DE ESPAÑA, con 30 años de existencia e implantación en todo el territorio español y en varios países latinoamericanos, está integrada en el grupo empresarialAGIFI, (GIA, en Latinoamérica) junto a las empresasGINPROSA,INZAMAC,FUCTURAeION, desarrollando, además de sus trabajos de valoración, tasación y avalúos, una labor deCAPACITACIÓN Y CERTIFICACIÓNde profesionales, asesoramiento a Administraciones Públicas y empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc…ARQUITASAedita varias publicaciones periódicas, organiza Foros, Congresos y tiene una considerable presencia e influencia en el mundo digital, con su web, blog y actividad en las redes sociales.
Viviendas para mineros – Cerredo / Zon-e Arquitectos
Dentro de su proceso de expansión,ARQUITASAprecisa incorporar a su equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estos colaboradores deben tener experiencia general y específica en al menos dos campos concretos de los trece existentes en el ámbito de las valoraciones y conocer la nueva legislación. Además deberán estar certificados con los criterios de laNORMA ISO 17024,para lo que deberán cursar y superar elPROGRAMA DE FORMACIÓNque ARQUITASAha desarrollado a tal efecto.
Central Hidroeléctrica Proaza / Joaquín Vaquero
ARQUITASAha diseñado y desarrollado elPROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024”paraFORMAR y CAPACITAR profesionales, tanto, arquitectos, arquitectos técnicos, como ingenieros, economistas o abogados, además de a otros profesionales de sectores más específicos, como “expertos en arte” u otros. Todo ello con las nuevas exigencias del sector.
Vivienda + Hotel / Vítor Longo – Esther Roldán
Los cursos de OVIEDOvan dirigidos, principalmente, a ARQUITECTOS Y ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse, principalmente de formación en VALORACIONES INMOBILIARIAS, aunque pueden cursarlos otros profesionales.
ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONALES, por provincia, territorio o por cada millón de habitantes, entre los alumnos que, tras cursar los TRES NIVELES del PROGRAMA DE FORMACIÓN,superen la “PRUEBA EVALUADORA FINAL” y obtengan la preceptiva CERTIFICACIÓN.
ES DECIR, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONALES EN ASTURIAS.
Centro Tecnológico Gijón / Teran y Blanco
Estos TRES PROFESIONALES pasarán a integrarse en el “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE” de ARQUITASA. Con el resto que logren la CERTIFICACIÓN, ARQUITASAestablecerá una RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ella, como con el resto de las empresas del GRUPO AGIFI, en el que está integrada ARQUITASA, en el ámbito de las valoraciones, pero también en los demás campos profesionales, relacionados con la ARQUITECTURA y la EDIFICACIÓN, en los que trabajan las empresas del grupo.
ARQUITASA impartirá el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” en la ciudad deOVIEDO con la colaboración del Colegio Oficial de Arquitectos de Asturias, COAA.
ARQUITASA, Sociedad de TasaciónHOMOLOGADApor elBANCO DE ESPAÑA, con 30 años de existencia e implantación en todo el territorio español y en varios países latinoamericanos, está integrada en el grupo empresarialAGIFI, (GIA, en Latinoamérica) junto a las empresasGINPROSA,INZAMAC,FUCTURAeION, desarrollando, además de sus trabajos de valoración, tasación y avalúos, una labor deCAPACITACIÓN Y CERTIFICACIÓNde profesionales, asesoramiento a Administraciones Públicas y empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc…ARQUITASAedita varias publicaciones periódicas, organiza Foros, Congresos y tiene una considerable presencia e influencia en el mundo digital, con su web, blog y actividad en las redes sociales.
Viviendas para mineros – Cerredo / Zon-e Arquitectos
Dentro de su proceso de expansión,ARQUITASAprecisa incorporar a su equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estos colaboradores deben tener experiencia general y específica en al menos dos campos concretos de los trece existentes en el ámbito de las valoraciones y conocer la nueva legislación. Además deberán estar certificados con los criterios de laNORMA ISO 17024,para lo que deberán cursar y superar elPROGRAMA DE FORMACIÓNque ARQUITASAha desarrollado a tal efecto.
Central Hidroeléctrica Proaza / Joaquín Vaquero
ARQUITASAha diseñado y desarrollado elPROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024”paraFORMAR y CAPACITAR profesionales, tanto, arquitectos, arquitectos técnicos, como ingenieros, economistas o abogados, además de a otros profesionales de sectores más específicos, como “expertos en arte” u otros. Todo ello con las nuevas exigencias del sector.
Vivienda + Hotel / Vítor Longo – Esther Roldán
Los cursos de OVIEDOvan dirigidos, principalmente, a ARQUITECTOS Y ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse, principalmente de formación en VALORACIONES INMOBILIARIAS, aunque pueden cursarlos otros profesionales.
ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONALES, por provincia, territorio o por cada millón de habitantes, entre los alumnos que, tras cursar los TRES NIVELES del PROGRAMA DE FORMACIÓN,superen la “PRUEBA EVALUADORA FINAL” y obtengan la preceptiva CERTIFICACIÓN.
ES DECIR, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONALES EN ASTURIAS.
Centro Tecnológico Gijón / Teran y Blanco
Estos TRES PROFESIONALES pasarán a integrarse en el “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE” de ARQUITASA. Con el resto que logren la CERTIFICACIÓN, ARQUITASAestablecerá una RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ella, como con el resto de las empresas del GRUPO AGIFI, en el que está integrada ARQUITASA, en el ámbito de las valoraciones, pero también en los demás campos profesionales, relacionados con la ARQUITECTURA y la EDIFICACIÓN, en los que trabajan las empresas del grupo.
ARQUITASA impartirá el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” en la ciudad deOVIEDO con la colaboración del Colegio Oficial de Arquitectos de Asturias, COAA.
ARQUITASA, Sociedade de Taxación HOMOLOGADA polo BANCO DE ESPAÑA, con 30 anos de existencia e implantación en todo o territorio español e en varios países latinoamericanos, está integrada no grupo empresarial AGIFI, (GIA, en Latinoamérica) xunto ás empresas GINPROSA, INZAMAC, FUCTURA e ION, desenvolvendo, ademais dos seus traballos de valoración, taxación e avalúos, un labor de CAPACITACIÓN E CERTIFICACIÓN de profesionais, asesoramento a Administracións Públicas e empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriais, etc? ARQUITASA edita varias publicacións periódicas, organiza Foros, Congresos e ten unha considerable presenza e influencia no mundo dixital, coa súa web, blogue e actividade nas redes sociais.
Vivendas para mineiros – Cerredo / Zon-e Arquitectos
Dentro do seu proceso de expansión, ARQUITASA precisa incorporar ao seu equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estes colaboradores deben ter experiencia xeral e específica en polo menos dous campos concretos dos trece existentes no ámbito das valoracións e coñecer a nova lexislación. Ademais deberán estar certificados cos criterios da NORMA ISO 17024, para o que deberán cursar e superar o PROGRAMA DE FORMACIÓN que ARQUITASA desenvolveu para ese efecto.
Central Hidroeléctrica Proaza / Joaquín Vaquero
ARQUITASA deseñou e desenvolveu oPROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024”para FORMAR e CAPACITAR profesionais, tanto, arquitectos, arquitectos técnicos, como enxeñeiros, economistas ou avogados, ademais da outros profesionais de sectores máis específicos, como “expertos en arte” ou outros. Todo iso coas novas esixencias do sector.
Vivenda + Hotel / Vítor Longo – Esther Roldán
Os cursos de OVIEDOvan dirixidos, principalmente, a ARQUITECTOS E ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse, principalmente de formación en VALORACIÓNS INMOBILIARIAS, aínda que poden cursalos outros profesionais.
ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONAIS, por provincia, territorio ou por cada millón de habitantes, entre os alumnos que, tras cursar os TRES NIVELES do PROGRAMA DE FORMACIÓN, superen a “PROBA EVALUADORA FINAL” e obteñan a preceptiva CERTIFICACIÓN.
É dicir, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONAIS EN ASTURIAS.
Centro Tecnológico Xixón / Teran y Blanco
Estes TRES PROFESIONAIS pasarán a integrarse no “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE? de ARQUITASA”. Co resto que logren a CERTIFICACIÓN, ARQUITASA establecerá unha RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ela, como co resto das empresas do GRUPO AGIFI, no que está integrada ARQUITASA, no ámbito das valoracións, pero tamén nos demais campos profesionais, relacionados coa ARQUITECTURA e a EDIFICACIÓN, nos que traballan as empresas do grupo.
¿Es posible cultivar una silla en lugar de fabricarla, desmontando el paradigma de la elaboración industrial?
A esta pregunta va a dar respuesta Werner Aisslinger en la feria diseño Ventura Lambratte de Milán, como parte de un proyecto colectivo denominado Instant Stories. El diseñador alemán, que ya ha trabajado en otros proyectos experimentales como la Hemp Chair -una silla moldeada en una pieza a base de fibras de cañamo prensado – presenta Chair Farm, que consiste en cultivar una silla dentro de un invernadero.
Para ello, además de proporcionar las condiciones idóneas de temperatura, humedad y luz artificial, se vale de una estructura de acero que sirve de guía para el crecimiento y desarrollo de las plantas y que será retirada una vez alcanzada la consistencia necesaria.
Así de sencillo, ¿quién se atreve a probarla?
Xosé Suárez, arquitecto
Santiago de Compostela, septiembre 2012
P.S. Otro proyecto muy intesesante sobre el uso de la biología aplicado al diseño – en este caso gráfico – es Symbiosis de Jelte van Abbema, donde cultiva bacterias en cajas de Petri o marquesinas de autobús, para la creación de tipografías vivas.
Hay un dilema recurrente que es el de qué hacer con un punto en un plano. Lo que supone posicionar un lleno dentro de un vacío.
Tomar la decisión de cómo colocar el «objeto» con respecto a su «recipiente» no supone, en la mayoría de los casos, una solución inmediata.
Como es lógico, es ésta una cuestión que no sólo pertenece al ámbito de la arquitectura. Aunque particularmente en la arquitectura se da a muy a menudo.
Un edificio y su parcela. Un mueble y su habitación. Un hueco y su paramento. En definitiva, estamos hablando de qué hacer, de manera precisa, con lo «pequeño» en lo «grande».
A priori, la elección no es sencilla. En teoría muchas son las soluciones posibles. Y la decisión final depende de múltiples factores. Dominar la habilidad de jugar con la posición relativa, con las cantidades, es fundamental.
Podríamos bautizar éste problema como el de la » bandera del Japón».
Un elemental grafismo, un esquema formal, de un punto rojo en un rectángulo blanco.
Simbolismos aparte, dicha bandera no sería de ningún modo igual si el tamaño relativo del punto con respecto al rectángulo se modifica, incluso si variamos la posición de éste con respecto aquel.
Un punto notoriamente más pequeño colocado en lugar alternativo al centro sería una de las infinitas maneras de resolver la cuestión. Y su resultado sería muy distinto.
Yendo más allá, el hecho de que el punto y el rectángulo puedan cambiar a su vez de forma o de color, sería también una posibilidad muy vinculante.
En definitiva, estamos ante un campo de juego de conexiones, de equilibrios. De precisiones.
Ante las sencillas complejidades que importan.
Ahora bien… si se tiene que poner un punto en un plano, por favor, no se ponga nunca en el centro.
Un siglo después de su fallecimiento, la prolífica producción teórica de Gottfried Semper (1803-1879) está siendo objeto de sucesivas relecturas. Esta investigación se centra en el principio: «Das Prinzip der Bekleidung in der Baukunst» (el principio de la vestimenta en la arquitectura), que describió en su obra más relevante: El estilo (1860-1863).
Este principio establece la autonomía de la envolvente en la arquitectura frente al soporte que la sustenta, y también su protagonismo ensencial en la creación arquitectónica. Mediante una analogía textil, Semper identifica las superficies interiores y exteriores generadas por la arquitectura con los tejidos, en un plano simbólico y técnico.
La influencia de «El principio de la vestimenta» de Gottfried Semper en la arquitectura de filiación germánica es fundamental. Desde Adolf Loos, que será el verdadero destilador de la teoría de Semper poniéndola a disposición de la arquitectura moderna con sus escritos y planteamientos arquitectónicos, hasta Mies van der Rohe, quien depura estos planteamientos constructivamente según una nueva gramática arquitectónica centrada en la definición de la envolvente y el espacio. La investigación termina con un breve epílogo dedicado a explicar la repercusión de esta tradición simbólica y constructiva en la arquitectura contemporánea de Herzog & de Meuron.
Todos ellos profundizarán con su obra en el placer senstivo que produce la envolvente arquitectónica concebida como un traje, con un haz exterior significante y un envés interior táctil, en contacto con el cuerpo. Defenderán un uso lúdico y cálido del espacio. En definitiva, podrán ser considerados los continuadores de esa tradición semperiana en torno al Baukunst (el arte de la construcción) que concilia técnica y arte, que prima la envolvente sobre el soporte y que, en definitiva, logra un perfecto equilibrio entre lo apolíneo y lo dionisíaco.
Autor: Óscar Rueda Jiménez
Prefacio: Juan Navarro Baldeweg
Director de la colección: Carlos Martí Arís
Colección: arquia/tesis
Nº de la colección: 40
Tema: Arte y Arquitectura, Teoría e Historia, Ensayo
Año de Edición: 2015
Formato: 220 x 245 mm
Páginas: 228
Idioma: Castellano
Ilustraciones: blanco y negro/ color
ISBN: 978-84-940343-8-1
[:gl]
Un século despois do seu falecemento, a prolífica produción teórica de Gottfried Semper (1803-1879) está a ser obxecto de sucesivas relecturas. Esta investigación céntrase no principio: «Das Prinzip der Bekleidung in der Baukunst» (o principio da vestimenta na arquitectura), que describiu na súa obra máis relevante: O estilo (1860-1863).
Este principio establece a autonomía da envolvente na arquitectura fronte ao soporte que a sustenta, e tamén o seu protagonismo ensencial na creación arquitectónica. Mediante unha analogía téxtil, Semper identifica as superficies interiores e exteriores xeradas pola arquitectura cos tecidos, nun plano simbólico e técnico.
A influencia de «O principio da vestimenta» de Gottfried Semper na arquitectura de filiación germánica é fundamental. Desde Adolf Loos, que será o verdadeiro destilador da teoría de Semper poñéndoa a disposición da arquitectura moderna cos seus escritos e formulacións arquitectónicos, ata Mies van der Rohe, quen depura estas formulacións constructivamente segundo unha nova gramática arquitectónica centrada na definición da envolvente e o espazo. A investigación termina cun breve epílogo dedicado a explicar a repercusión desta tradición simbólica e construtiva na arquitectura contemporánea de Herzog & de Meuron.
Todos eles profundarán coa súa obra no pracer senstivo que produce a envolvente arquitectónica concibida como un traxe, cun feixe exterior significante e un envés interior táctil, en contacto co corpo. Defenderán un uso lúdico e cálido do espazo. En definitiva, poderán ser considerados os continuadores desa tradición semperiana en torno ao Baukunst (a arte da construción) que concilia técnica e arte, que prima a envolvente sobre o soporte e que, en definitiva, logra un perfecto equilibrio entre o apolíneo e o dionisíaco.
Autor: Óscar Rueda Jiménez
Prefacio: Juan Navarro Baldeweg
Director da colección: Carlos Martí Arís
Colección: arquia/tesis
Nº da colección: 40
Tema: Arte e Arquitectura, Teoría e Historia, Ensaio
Ano de Edición: 2015
Formato: 220 x 245 mm
Páxinas: 228
Idioma: Castellano
Ilustracións: branco e negro/ cor
ISBN: 978-84-940343-8-1
[:en]
One century after his death, the prolific theoretical production of Gottfried Semper (1803-1879) is an object of successive rereadings. This investigation centres on the beginning: «Das Prinzip der Bekleidung in der Baukunst» (the beginning of the gown in the architecture), that it described in his more relevant work: The style (1860-1863).
This beginning establishes the autonomy of the surrounding one in the architecture opposite to the support that sustains her, and also his protagonism ensencial in the architectural creation. By means of a textile analogy, Semper identifies the interior and exterior surfaces generated by the architecture with the fabrics, in a symbolic and technical plane.
The influence of «The beginning of the gown» of Gottfried Semper in the architecture of Germanic filiation is fundamental. From Adolf Loos, who will be the real distiller of Semper’s theory putting it at the disposal of the modern architecture with his writings and architectural expositions, up to Mies van der Rohe, who purifies these expositions constructivly according to a new architectural grammar centred on the definition of the surrounding one and the space. The investigation ends with a brief epilogue dedicated to explaining the repercussion of this symbolic and constructive tradition in the contemporary Herzog & de Meuron´s architecture.
All of them will deepen with his work in the pleasure senstivo that produces the surrounding architectural concebida as a suit, with an exterior significant bundle and an interior tactile back, in touch with the body. They will defend a playful and hot use of the space. Definitively, they will be able to be considered to be the continuers of this tradition semperiana concerning the Baukunst (the art of the construction) that harmonizes technology and art, to which the surrounding one gives priority on the support and which, definitively, achieves a perfect balance between the Apollonian thing and the Dionysian thing.
Author: Óscar Rueda Jiménez
Preface: Juan Navarro Baldeweg
The director of the collection: Carlos Martí Arís
Collection: arquia/tesis
N º of the collection: 40
Theme: Art and Architecture, Theory and History, Test
Year of Edition: 2015
Format: 220 x 245 mm
Pages: 228
Language: Castilian
Illustrations: white and black/color
ISBN: 978-84-940343-8-1
Puede construirse arquitectura contemporánea en un entorno rural. Y si es posible bajo que códigos debe hacerse. Este es el punto de arranque de este proyecto.
En junio del año 2005 el Concejo municipal de Arribe-Atallu convocó un concurso para la realización de un frontón y un edificio que resolviese un pequeño programa administrativo, en el que resultamos ganadores.
El estrecho y pronunciado valle del río Araitz configura un entorno rural de prados y arboledas, que se encuentran presididas por las cumbres rocosas de las montañas que lo rodean, denominadas “maioak”, son un referente visual y sentimental para los habitantes de los núcleos del valle. Esta estructura del paisaje, lo dota de un cierto carácter bucólico e incluso romántico, asemejándolo a un valle alpino de alta montaña. Las edificaciones se encuentran relegadas al fondo del valle en el que destacan las construcciones vernáculas de generosas proporciones, con grandes volúmenes y cubiertas a dos aguas diseminadas en el paisaje, que aglutinan los usos de vivienda y la actividad agro-ganadera dentro de un edificio compacto.
El solar, antiguamente ocupado por un puesto de descanso y abastecimiento para carretas de transporte en la antigua línea entre Tolosa y Pamplona, se encuentra a pie de la carretera que discurre paralela al río, que es la arteria principal del valle, por lo que además de presentar un pronunciado desnivel mantenía el soterramiento de un arroyo de montaña que cruzaba la parcela.
El proyecto busca una continuidad con la arquitectura y la configuración del paisaje del entorno, desde un lenguaje arquitectónico actual, tanto en lo que a la configuración formal del programa se refiere, como a la conformación material del mismo, como a su inserción en un paisaje tan determinado. Así el volumen del frontón se hunde aprovechando las dos paredes ciegas, necesarias para el juego de la pelota como muros de contención, e incorporando el desnivel creado como graderío para los espectadores, resultando de este modo, un volumen de menor impacto cuya cubierta dialoga con las cubiertas tradicionales de los caseríos del valle.
El edificio del concejo, se resuelve en un pequeño volumen que respeta la altura de cornisa del frontón, dividiendo el programa administrativo en dos plantas, una inferior apoyada contra la excavación realizada y otra que presenta una re-lectura moderna del pabellón agrícola apoyada a la altura del prado contiguo. Ambos edificios incorporan la madera, un material vernáculo de gran importancia en la zona, desde una configuración actual, planteando continuidades tanto con las estructuras de entramado características de los edificios del valle, resueltas en el frontón mediante estructuras metálicas, como con los cierres de entablado de los pabellones agrícolas, resueltos ahora mediante un entarimado de cedro rojo.
Además ambos edificios reivindican su carácter social organizando un mínimo espacio público, junto al riachuelo cuyo antiguo trazado a cielo abierto recuperamos, mediante elementos casi iconográficos como son el balcón del ayuntamiento, el soportal característico de las edificaciones públicas del norte lluvioso, o la iluminación nocturna que a través de las fachadas traslucidas introduce una discontinuidad en la linealidad del valle.
Obra: Arribe Atallo. Casa Concejil y Frontón
Emplazamiento: Arribe-Atallu, Araitz, Navarrra, País Vasco, España
Autores: VAUMM arquitectura y urbanismo [Iñigo García Odiaga, Javier Ubillos, Jon Muniategiandikoetxea, Marta Alvarez y Tomás Valenciano]
Colaboradores: Mitxel Tomasena, aparejador
Promotor: Concejos unidos Arribe-Atallo
Año: 2005-2007
Superficie: 1.200 m2
Presupuesto: 750.000€
Fotografías: Aitor Ortiz + www.vaumm.com
+ premios
– Concurso de ideas 1º premio.
– Finalista en los premios Arquia Próxima 2010: En cambio
Contemporary architecture can be constructed in a rural environment. And if it is possible under that codes it must be done. This one is the point of take-off of this project.
In June, 2005 Arribe-Atallu’s Town council summoned a contest for the accomplishment of a fronton and a building that was solving a small administrative program, in which we turn out to be winning.
The narrow and pronounced valley of the river Araitz forms a rural environment of meadows and groves, which are presided by the rocky summits of the mountains that surround it, named «maioak», they are a visual and sentimental modal for the inhabitants of the cores of the valley. He structures this one of the landscape, provides it with a certain bucolic and even romantic character, making alike it to an Alpine valley of high mountain. The buildings are relegated to the bottom of the valley in which stand out the vernacular constructions of generous proportions, with big volumes and covers to two waters spread in the landscape, which agglutinate the uses of housing and the agro-cattle activity inside a compact building.
The lot former occupied by a position of rest and supply for wagons of transport in the former line between Toulouse and Pamplona, thinks afoot of the road that it passes parallel to the river, which is the principal artery of the valley, for what beside presenting a pronounced difference it was supporting the soterramiento of a creek of mountain that was crossing the plot.
The project looks for a continuity with the architecture and the configuration of the landscape of the environment, from an architectural current language, so much in what to the formal configuration of the program refers, since to the material conformation of the same one, since to his insertion in such a certain landscape. This way the volume of the fronton sinks taking advantage of both blind walls, necessary for the game of the ball as walls of containment, and incorporating the difference created like graderío for the spectators, proving thus, a minor’s volume I impress whose cover talks with the traditional covers of the hamlets of the valley.
The building of the council, there is solved in a small volume that he respects the height of cornice of the fronton, dividing the administrative program in two plants, low one supported against the realized excavation and other one that presents a modern re-reading of the agricultural pavilion supported at a height of the contiguous meadow. Both buildings incorporate the wood, a vernacular material of great importance in the zone, from a current configuration, raising continuities so much with the structures of studding typical of the buildings of the valley, solved in the fronton by means of metallic structures, since with the closings of paneling of the agricultural pavilions, solved now by means of a parquet floor of red cedar.
In addition both buildings claim his social character organizing a minimal public space, close to the creek which former tracing to opened sky we recover, by means of almost iconographic elements since it are the balcony of the town hall, the porch typical of the public buildings of the rainy north, or the night lighting that across the revealed fronts introduces a discontinuity in the linearity of the valley.
Work: Arribe Atallo. Council House and Fronton
Location: Arribe-Atallu, Araitz, Navarrra, País Vasco, España
Authors: VAUMM arquitectura y urbanismo [Iñigo García Odiaga, Javier Ubillos, Jon Muniategiandikoetxea, Marta Alvarez and Tomás Valenciano]
Collaborators: Mitxel Tomasena, master builder
Promoter: Concejos unidos Arribe-Atallo
Year: 2005-2007
Superface: 1.200 m2
Budget: 750.000€
Photography: Aitor Ortiz + www.vaumm.com
+ Award
– Contest of ideas 1 º reward.
– Finalist in the prizes Arquia Próxima 2010: On the other hand
Pode construírse arquitectura contemporánea nunha contorna rural. E se é posible baixo que códigos debe facerse. Este é o punto de arranque deste proxecto.
En xuño do ano 2005 o Concello municipal de Arribe-Atallu convocou un concurso para a realización dun frontón e un edificio que resolvese un pequeno programa administrativo, no que resultamos gañadores.
O estreito e pronunciado val do río Araitz configura unha contorna rural de prados e arboledas, que se atopan presididas polos cumes rochosos das montañas que o rodean, denominadas “maioak”, son un referente visual e sentimental para os habitantes dos núcleos do val. Esta estrutura da paisaxe, dótao dun certo carácter bucólico e mesmo romántico, asemellándoo a un val alpino de alta montaña. As edificacións atópanse relegadas ao fondo do val no que destacan as construcións vernáculas de xenerosas proporcións, con grandes volumes e cubertas a dúas augas diseminadas na paisaxe, que aglutinan os usos de vivenda e a actividade agro-gandeira dentro dun edificio compacto.
O solar, antigamente ocupado por un posto de descanso e abastecemento para carretas de transporte na antiga liña entre Tolosa e Pamplona, atópase a pé da estrada que discorre paralela ao río, que é a arteria principal do val, polo que ademais de presentar un pronunciado desnivel mantiña o soterramento dun arroio de montaña que cruzaba a parcela.
O proxecto busca unha continuidade coa arquitectura e a configuración da paisaxe da contorna, desde unha linguaxe arquitectónica actual, tanto no que á configuración formal do programa refírese, como á conformación material do mesmo, como á súa inserción nunha paisaxe tan determinada. Así o volume do frontón afúndese aproveitando as dúas paredes cegas, necesarias para o xogo da pelota como muros de contención, e incorporando o desnivel creado como bancada para os espectadores, resultando deste xeito, un volume de menor impacto cuxa cuberta dialoga coas cubertas tradicionais dos caseríos do val.
O edificio do concello, resólvese nun pequeno volume que respecta a altura de cornixa do frontón, dividindo o programa administrativo en dúas plantas, unha inferior apoiada contra a escavación realizada e outra que presenta unha re-lectura moderna do pavillón agrícola apoiada á altura do prado contiguo. Ambos os edificios incorporan a madeira, un material vernáculo de gran importancia na zona, desde unha configuración actual, expondo continuidades tanto coas estruturas de armazón características dos edificios do val, resoltas no frontón mediante estruturas metálicas, como cos peches de establecido dos pavillóns agrícolas, resoltos agora mediante un entarimado de cedro vermello.
Ademais ambos os edificios reivindican o seu carácter social organizando un mínimo espazo público, xunto ao regato cuxo antigo trazado ao descuberto recuperamos, mediante elementos case iconográficos como son o balcón do concello, o soportal característico das edificacións públicas do norte chuvioso, ou a iluminación nocturna que a través das fachadas traslucidas introduce unha descontinuidade na linealidad do val.
Obra: Arribe Atallo. Casa Concello e Frontón
Emprazamento: Arribe-Atallu, Araitz, Navarrra, País Vasco, España
Autores: VAUMM arquitectura e urbanismo [Iñigo García Odiaga, Javier Ubillos, Jon Muniategiandikoetxea, Marta Alvarez e Tomás Valenciano]
Colaboradores: Mitxel Tomasena, aparellador
Promotor: Concellos unidos Arribe-Atallo
Ano: 2005-2007
Superficie: 1.200 m2
Presuposto: 750.000€
Fotografías: Aitor Ortiz + www.vaumm.com
+ premios
– Concurso de ideas 1º premio.
– Finalista nos premios Arquia Próxima 2010: En cambio
Algunos los títulos de apertura más notables diseñados por Saul Bass, a veces en colaboración con su esposa Elaine Bass. De «The Man with the Golden Armr» (1955) a «Casino» (1995), este vídeo representa una parte sustancial de su herencia creativa en orden cronológico.
Saul Bass fue un reconocido diseñador gráfico estadounidense, conocido por su trabajo en la industria cinematográfica y en el diseño de algunas de las identidades corporativas más importantes de Estados Unidos.
Hay ejemplos que anticipan los primeros trabajos de Bass como los títulos finales de crédito de Ciudadano Kane subrayando el metraje con los nombres de los actores, pero se puede decir que el impactante diseño de los créditos de Bass no tuvo parangón. Un buen ejemplo son los primeros metros de West Side Story, un sólido bloque de color que varía de acuerdo a la insinuación. Las técnicas de Bass son variadas ya a priori: animación de recortes, montaje, acción real y diseño de nombres. En segundo lugar, Bass hace un ejemplar uso del color y del movimiento en secuencias que comienzan a menudo con un marco de color sólido (como el azul de Éxodo o el verde de North by Northwest).
[:gl]
Algúns os títulos de apertura máis notables deseñados por Saul Bass, ás veces en colaboración coa súa esposa Elaine Bass. De «The Man with the Golden Armr» (1955) a «Casino» (1995), este vídeo representa unha parte substancial da súa herdanza creativa en orde cronolóxica.
Saul Bass foi un recoñecido deseñador gráfico estadounidense, coñecido polo seu traballo na industria cinematográfica e no deseño dalgunhas das identidades corporativas máis importantes de Estados Unidos.
Hai exemplos que anticipan os primeiros traballos de Bass como os títulos finais de crédito de Cidadán Kane subliñando a metraxe cos nomes dos actores, pero pódese dicir que o impactante deseño dos créditos de Bass non tivo parangón. Un bo exemplo son os primeiros metros de West Side Story, un sólido bloque de cor que varía de acordo á insinuación. As técnicas de Bass son variadas xa a priori: animación de recortes, montaxe, acción real e deseño de nomes. En segundo lugar, Bass fai un exemplar uso da cor e do movemento en secuencias que comezan a miúdo cun marco de cor sólida (como o azul de Éxodo ou o verde de North by Northwest).
[:en]
Some of the most remarkable opening titles designed by Saul Bass, sometimes in collaboration with his wife Elaine Bass. From «The Man with the Golden Arm» (1955) to «Casino» (1995), this video represents a substantial part of his creative legacy in chronological order.
During his 40-year career Bass worked for some of Hollywood’s most prominent filmmakers, including Alfred Hitchcock, Otto Preminger, Billy Wilder, Stanley Kubrick and Martin Scorsese. Among his most famous title sequences are the animated paper cut-out of a heroin addict’s arm for Preminger’s The Man with the Golden Arm, the credits racing up and down what eventually becomes a high-angle shot of a skyscraper in Hitchcock’s North by Northwest, and the disjointed text that races together and apart in Psycho.
Bass designed some of the most iconic corporate logos in North America, including the Bell System logo in 1969, as well as AT&T’s globe logo in 1983 after the breakup of the Bell System. He also designed Continental Airlines’ 1968 jet stream logo and United Airlines’ 1974 tulip logo, which became some of the most recognized airline industry logos of the era. He died from non-Hodgkin’s lymphoma in Los Angeles on April 25, 1996 at the age of 75.
Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015 | Fotografía: Paz Molinari
Con motivo de la exposición “Essentials. DavidChipperfield Architects 1985-2015”, que podéis visitar hasta el 24 de enero de 2016 en Museo Ico de Madrid, hemos tenido la oportunidad de realizarle una pequeña entrevista a Rik Nys, director en David Chipperfield Architects. Para Rik Nys, la restrospectiva dedicada a su David Chipperfield puede describirse como
«una especie de laboratorio donde los experimentos formales que se realizan en el medio se terminan registrando y ajustando con la ayuda de los ordenadores situados en los flancos».
Para nosotros es un honor exponer nuestras maquetas en el Museo ICO. Estamos muy satisfechos con esta colaboración.
¿Con qué parte se identifica más Rik Nys?
La zona que más me gusta del Museo es la sala grande del primer piso, donde se encuentran las maquetas de todos los proyectos arquitectónicos.
¿Por qué tantas maquetas?
Cuando se exhibe arquitectura, elegir el número de maquetas siempre es un dilema. Las obras de un pintor se pueden exponer en una habitación, sin embargo, 30 años de trayectoria profesional de un arquitecto es complicado. En una exposición de un arquitecto se puede argumentar que las maquetas son lo más parecido a la construcción física real de sus obras, ya que se puede caminar alrededor de ellas, entrar dentro para ver su composición, etc.
Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015 | Fotografía: Paz Molinari
¿Qué hubo en su formación que le llevase a emplear esta metodología proyectual?
Trabajar con maquetas es una parte esencial del proceso. Se descubren muchas cosas a lo largo del camino cuando se utilizan las maquetas.
¿Su metodología se podría describir como una investigación por sí misma?
El diseño no es un proceso lineal. Se basa en probar diferentes ideas en diferentes formatos. Coincidimos con Álvaro Siza con que el dibujo es la principal herramienta de la investigación, y sugeriríamos que el proceso hacia un modelo de investigación podría verse como la segunda herramienta más importante.
¿Cómo y en qué cree que ha evolucionado su metodología desde sus comienzos?
Los fundamentos de nuestra metodología han cambiado muy poco desde que se fundó la práctica. Como arquitectos, inevitablemente seguimos cayendo en la práctica del dibujo y los modelos gráficos para comunicar nuestras ideas antes de comprometernos a crearlos. Sin embargo, los modelos físicos son nuestra mayor satisfacción, ya que siguen siendo la “mejor alternativa” al edificio terminado. Como simulacro, las maquetas requieren la cooperación del espectador, podría decirse que en mayor medida mejor que las imágenes generadas por ordenador.
Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015 | Fotografía: Paz Molinari
¿Cómo y cuándo se origina el proyecto? ¿Es un momento individual o colectivo?
Ponemos a prueba nuestras ideas de forma conjunta y colaborativa. Sin embargo, David Chipperfield se involucra en cada uno de los proyectos que se llevan a cabo en el estudio, además de dirigir todas las tomas de decisiones.
¿Cómo ve o encuentra la arquitectura actualmente?
La arquitectura está estrictamente ligada con la economía, ya sea local, nacional o internacional.
¿Qué aconsejaría a los actuales estudiantes y futuros profesionales de arquitectura?
La perseverancia y el aguante son dos elementos esenciales para trabajar en cualquier proyecto satisfactorio.
Essentials. David Chipperfield Architects 1985-2015 | Fotografía: Paz Molinari
Agradecer tanto a Rik Nys su tiempo para con este espacio como al Museo Ico de Madrid la gestión de la entrevista.
Entrevista realizada por Alberto Alonso Oro, arquitecto y editor en veredes.
En las fotografías que Candida Höfer llevó a cabo del Museo Nacional de Arte, Arquitectura y Diseño de Noruega, en Oslo, no aparecen personas. Es sabido que en el trabajo de la artista alemana ésta no es una situación insólita, su pertenencia a la Escuela de Düsseldorf la alinea con la fotografía taxonómica de sus maestros Bernd y Hilla Becher, más preocupada por la serie y el tipo que por el libre albedrío que la vida impone a la arquitectura, al menos eso pudiera parecer.
Las imágenes de Höfer aparecen en el catálogo donde se recogía la muestra con la que se inauguró dicho museo en 2008, dedicada al arquitecto autor del proyecto, el noruego Sverre Fehn. En una de sus páginas podemos ver una misteriosa foto de un recipiente, en ella, una varilla metálica surge de la pared encalada y se cruza con otra que se introduce a su vez en una tinaja de vidrio verde; el utensilio, de forma esférica y con poco cuello, está abrigado por una malla de cuerda atada de modo que configura paralelas y diagonales.
Todo descansa sobre una chapa de acero que suspende la pieza en el espacio. A través del vidrio verde de la tinaja se filtra la luz que entra por la ventana e inflama la escena. Se trata de uno de los objetos expuestos en el Museo de Hamar en el condado de Hedmark en Noruega, que entre 1967 y 1979 proyectó Sverre Fehn en una antigua granja donde hoy se exponen los enseres cuya vida transcurrió entre esos mismos muros. Como si a partir de un fragmento pudiéramos explicar la complejidad del todo, podríamos decir que en la vasija aparecida en el catálogo se encuentra toda la arquitectura del museo de Hamar.
Sverre Fehn proyectó una veintena de museos durante su vida, sin embargo nadie diría de él que fue un especialista, acaso todos aquellos proyectos sólo tendrían en común la íntima relación que el arquitecto despliega entre el visitante, los objetos expuestos y el espacio arquitectónico.
Sverre Fehn, Museo arzobispal de Hamar, 1967-1979.
En el museo de Hamar, los restos de la antigua granja son la envolvente arquitectónica pero también el testimonio del tiempo, existe una narración de la historia de aquel lugar que no proviene de los objetos expuestos, sino de la propia ocupación del espacio que no pretende curar las heridas que los siglos han dejado en la construcción sino mostrarlos como una huella.
Tampoco se trata de una intervención que intente congelar el estado en el que se encontraba aquel complejo sin alterarlo; al rastro de la erosión que atestigua el tiempo, el arquitecto superpone otro más, aquel producido por el movimiento del hombre en el espacio. Irrumpiendo en el cobijo que ofrecen los viejos muros medievales, Sverre Fehn introduce un paseo por el vacío, elevado y zigzagueante, que surge desde el exterior y te lanza al interior de las naves de piedra.
Se trata de una exploración del espacio que como un garabato de hormigón solidifica la huella de la trayectoria descrita por el visitante, como si el movimiento hubiera sucedido previo a la construcción. La densidad del tiempo y el espacio de aquel lugar se materializa a través del rastro de la degradación y el movimiento. En la tinaja verde allí expuesta, tiempo y espacio se reconocen del mismo modo; ésta se expone según se encontraba cuando era un objeto útil, sin envoltorios ni vitrinas, su posición sin embargo supone una alteración anómala del espacio al quedar flotando en medio del profundo muro que la acoge.
Por fin, todo el conjunto de objetos expuestos, también la garrafa, acaban por plasmar la última marca, aquella que da muestras de la vida de este lugar. Sostenía Walter Benjamin que vivir es dejar huella, así, en el Museo de Hamar, Sverre Fehn rescata los objetos como rastros de la vida. Al colocarlos en el espacio de un modo sorprendente parecen recobrar su vitalidad, cada instrumento, trineos, carrillos, hoces y azadas, danzan por el vacío del museo recreando la algarabía que debió suceder en aquel lugar. Al tiempo, su extraña posición los vacía de significado, asemejándolos por momentos a vastas moles de piedra, retales de acero o burbujas de vidrio que olvidan su origen utilitario adquiriendo nuevos valores formales.
No ha de extrañar entonces que para ilustrar el catálogo de la inauguración del Museo de Oslo y la retrospectiva dedicada al arquitecto noruego se recurriese al trabajo de Höfer. Al igual que en el Museo de Hamar, en las fotografías de la artista alemana existe una presencia invisible sólo reconocible por las marcas que provoca en la arquitectura: es la vida de las personas que en cada gesto y exploración del espacio dejan una huella reconocible de su paso. Si Sophie Calle registraba la desaparición de las obras de arte en Ausencia y Mies van der Rohe borraba la arquitectura en su propuesta de Museo para una pequeña ciudad, Candida Höfer rapta el tercer vértice de un espacio expositivo: la gente ha desaparecido de sus imágenes.
A diferencia de sus maestros Bernd y Hilla Becher, a Höfer no le interesa el diálogo que la arquitectura tiene consigo misma, son los objetos que ocupan el lugar, como en la obra de Fehn, los que anuncian la presencia de las personas en el espacio y es el rastro del desgaste en la arquitectura lo que nos permite seguir la traza del tiempo. El trabajo de la fotógrafa y el del arquitecto en Hamar se construye a través de las huellas del tiempo, el espacio y la vida. Imaginada así, la arquitectura se convierte en un recipiente cuyo mayor valor es el cobijo que ofrece, según muestra el maestro noruego en uno de sus más célebres dibujos, es como aquella vasija de Lao-Tse que contiene y da forma a la vida, donde el hombre deja su huella al transitar por el tiempo y el espacio.
Sverre Fehn, Hombre explorando el espacio de una tinaja.
Nota: De la arquitectura al museo. Huellas, es la tercera de tres partes de un texto publicado originalmente en el nº6 de la revista de arte contemporáneo La raya verde en abril de 2013, titulado De la arquitectura al museo. Ausencias, cofres y huellas.
Ya están disponibles en la web las bases reguladoras de la convocatoria de la X Bienal Iberoamericana de Arquitectura y Urbanismo promovida por el Ministerio de Fomento del Gobierno de España, a través de la Dirección General de Arquitectura, Vivienda y Suelo, en colaboración con el Consejo Fundación Caja de Arquitectos de España, la Fundación Arquia por parte de España y por parte de Brasil, el Ministério da Cultura Governo Federal, la Secretaria de Cultura Governo do Estado de São Paulo, la Prefeitura Municipal de São Paulo, la Secretaria Municipal de Relações Internacionais e Federativas, la Secretaria Municipal do Desenvolvimento Urbano, la Secretaria Municipal da Cultura, el Conselho de Arquitetura e Urbanismo de São Paulo (CAU-SP) y el Instituto dos Arquitetos.
Las actividades básicas de la Bienal giran en torno al reconocimiento y difusión de las trayectorias profesionales más relevantes, de las obras más significativas de arquitectura y urbanismo, las mejores publicaciones y las tesis más sobresalientes en Iberoamérica. Para ello se contará con Comités de Selección en cada país así como Jurados Internacionales que premiarán las propuestas en cada categoría para incluir en el catálogo y en las exposiciones correspondientes.
La X Bienal Iberoamericana de Arquitectura y Urbanismo se celebrará en la ciudad de Sao Paulo, Brasil, en julio de 2016 con un Programa Académico de actividades, que incluirá la presentación de los trabajos seleccionados en los distintos apartados de la convocatoria, una serie de conferencias magistrales, ponencias especializadas y mesas de debate articuladas alrededor del tema de la X BIAU.
La BIAU quiere ser una plataforma estable de debate, de reflexión, de intercambio de experiencias y de relación entre profesionales de la Arquitectura y el Urbanismo de los 22 países que participan en ella a ambos lados del Atlántico. La Bienal también es un instrumento de construcción de un pensamiento crítico y de acercamiento de los valores de la Arquitectura y el Urbanismo a los ciudadanos y al conjunto de la sociedad en general. Para ello, durante los dos años siguientes a la celebración de la Bienal en Sao Paulo, se propondrá un programa que acompañe y complemente los movimientos de la exposición de los trabajos premiados por ciudades de ambos continentes.
Calendario 2015 y 2016
· 12 de noviembre de 2015: lanzamiento
Bienal Iberoamericana de Arquitectura y Urbanismo
· 18 de enero de 2016. Fecha límite para la inscripción de Obras y Premio Iberoamericano
· 22 de enero de 2016. Fecha límite para la inscripción de Tesis y publicaciones y vídeos
· 22 de febrero de 2016. Fecha límite para la recepción física de publicaciones
· Primera quincena de febrero de 2016. Reuniones de los Comités de Selección nacionales
· 15 de marzo de 2016. Envío de seleccionados por los Comités de Selección nacionales
· Abril 2016: Reuniones de los Jurados Internacionales
· Julio 2016: celebración de la X BIAU en São Paulo
Already there are available in the web the regulatory bases of the summons of the Latin-American X Bienal of Architecture and Urbanism promoted by the Department of Promotion of the Government of Spain, across the Headquarter of Architecture, Housing and Soil, in collaboration with the Advice Foundation Architects’ Box of Spain, the Foundation Arquia on the part of Spain and on the part of Brazil, the Ministério gives Culture Governo Federal, the Secretariat of Culture Governo do State of São Paulo, São Paulo’s Prefeitura Municipal, Relações Internacionais’s Municipal Secretariat and Federative, the Municipal Secretariat do Desenvolvimento Urbano, the Municipal Secretariat gives Culture, the Conselho de Arquitetura and São Paulo’s Urbanism (CAU-SP) and the Instituto dos Arquitetos.
The basic activities of the Biennial show turn concerning the recognition and diffusion of the most relevant professional paths, of the most significant works of architecture and urbanism, the best publications and the most excellent theses in Latin America. For it one will possess Committees of Selection in every country as well as International Jurors who will reward the offers in every category to include in the catalogue and in the corresponding exhibitions.
The Latin-American X Bienal of Architecture and Urbanism will be celebrated in the city of Sao Paulo, Brazil, in July, 2016 with an Academic Program of activities, which will include the presentation of the works selected in the different paragraphs of the summons, a series of magisterial conferences, specialized presentations and tables of debate articulated about the topic of the X BIAU.
The BIAU wants to be a stable platform of debate, of reflection, of exchange of experiences and of relation between professionals of the Architecture and the Urbanism of 22 countries that take part in her on both sides of the Atlantic Ocean. The Biennial show also is an instrument of construction of a critical thought and of approximation of the values of the Architecture and the Urbanism to the citizens and to the set of the company in general. For it, during two years following the celebration of the Biennial show in Sao Paulo, one will propose a program that accompanies and complements the movements of the exhibition of the works rewarded by cities of both continents.
Calendar 2015 and 2016
· On November 12, 2015: launch
Latin-American biennial show of Architecture and Urbanism
· On January 18, 2016. Deadline for the inscription of Works and Latin-American Prize
· On January 22, 2016. Deadline for the inscription of Thesis and publications and videoes
· On February 22, 2016. Deadline for the physical receipt of publications
· The first fortnight of February, 2016. Meetings of the national Committees of Selection
· On March 15, 2016. I send of selected by the national Committees of Selection
· April, 2016: Meetings of the International Jurors
· July, 2016: celebration of the X BIAU in São Paulo
Xa están dispoñibles na web as bases reguladoras da convocatoria da X Bienal Iberoamericana de Arquitectura e Urbanismo promovida polo Ministerio de Fomento do Goberno de España, a través da Dirección Xeral de Arquitectura, Vivenda e Chan, en colaboración co Consello Fundación Caixa de Arquitectos de España, a Fundación Arquia por parte de España e por parte de Brasil, o Ministério dá Cultura Governo Federal, a Secretaria de Cultura Governo do Estado de São Paulo, a Prefeitura Municipal de São Paulo, a Secretaria Municipal de Relações Internacionais e Federativas, a Secretaria Municipal do Desenvolvimento Urbano, a Secretaria Municipal dá Cultura, o Conselho de Arquitetura e Urbanismo de São Paulo (CAU-SP) e o Instituto dos Arquitetos.
As actividades básicas da Bienal viran en torno ao recoñecemento e difusión das traxectorias profesionais máis relevantes, das obras máis significativas de arquitectura e urbanismo, as mellores publicacións e as teses máis sobresalientes en Iberoamérica. Para iso contarase con Comités de Selección en cada país así como Xurados Internacionais que premiarán as propostas en cada categoría para incluír no catálogo e nas exposicións correspondentes.
A X Bienal Iberoamericana de Arquitectura e Urbanismo celebrarase na cidade de Sao Paulo, Brasil, en xullo de 2016 cun Programa Académico de actividades, que incluirá a presentación dos traballos seleccionados nos distintos apartados da convocatoria, unha serie de conferencias maxistrais, relatorios especializados e mesas de debate articuladas ao redor do tema da X BIAU.
A BIAU quere ser unha plataforma estable de debate, de reflexión, de intercambio de experiencias e de relación entre profesionais da Arquitectura e o Urbanismo dos 22 países que participan nela a ambos os dous lados do Atlántico. A Bienal tamén é un instrumento de construción dun pensamento crítico e de achegamento dos valores da Arquitectura e o Urbanismo aos cidadáns e ao conxunto da sociedade en xeral. Para iso, durante os dous anos seguintes á celebración da Bienal en Sao Paulo, propoñerase un programa que acompañe e complemente os movementos da exposición dos traballos premiados por cidades de ambos os continentes.
Calendario 2015 y 2016
· 12 de novembro de 2015: lanzamento
Bienal Iberoamericana de Arquitectura e Urbanismo
· 18 de xaneiro de 2016. Data límite para a inscripción de Obras e Premio Iberoamericano
· 22 de xaneiro de 2016. Data límite para a inscripción de Tesis e publicacións e vídeos
· 22 de febreiro de 2016. Data límite para a recepción física de publicacións
· Primeira quincena de febreiro de 2016. Reunións dos Comités de Selección nacionais
· 15 de marzo de 2016. Envío de seleccionados por os Comités de Selección nacionais
En el contexto de la zona de cultivos al oeste de Torrenueva el Cortijo de Morales es una propiedad modesta, pero singular por su antigüedad y por su rara autenticidad. La finca navega en un paisaje trufado de invernaderos, de viveros, de hazas abandonadas.
El reto de la intervención consistía en mantener los invariantes tipológicos del conjunto, preservando la imagen de la edificación rural que mantiene un cierto carácter ambiental, cada vez más escaso en la Vega de Motril, y de indudable valor Patrimonial pese a la escasa protección normativa.
Planteamos una rehabilitación rigurosa del edificio principal, consolidando y revistiendo muros con morteros de cal, y utilizando madera aserrada de pino tratada al vacío y tintada para los elementos estructurales de forjados y cubierta.
Para recuperar los volúmenes originales se reconstruyeron el pajar y la cuadra, y se construyó un pequeño pabellón medianero que albergaba corrales y cuartos de aperos. Estructura metálica sobre pequeñas losas de hormigón armado. Madera como leit motiv conductor de todo el proyecto, en suelos y techos –en la obra nueva como revestimiento no estructural.
Sorpresas: junto a las cuadras encontramos que el volumen de un pequeño torreón albergaba una antigua prensa de aceite, con su viga, su regaifa, y su tinaja enterrada. Se restauró el conjunto, que queda incorporado en uno de los apartamentos resultantes, sustituyendo la tinaja original que ha quedado expuesta a la entrada del cortijo.
Otras decisiones de interés: cubiertas de zinc rojizo, buscando mínimo mantenimiento e integración con edificio vecino; alto nivel de aislamiento térmico en toda la envolvente; reciclaje de aguas grises para riego; pavimentos exteriores filtrantes con vegetación; cerramientos de gaviones.
Obra: Cortijo Morales
Localización: Motril, Granada, España
Arquitecto: Luis Llopis (Bonsai Arquitectos)
Arquitecto técnico: Cristina Llopis
Equipo de diseño: Carlos García y Dámaso Rodríguez (arquitectos)
Cálculo de estructura: Manuel Gª Navas (arquitecto técnico)
Consultoría de instalaciones: Graeling Ingenieros
Constructor: DVS, S.L.
Fotógrafo: Javier Callejas
Superficie: 358,98 m2c
Año: 2011 + Bonsai Arquitectos
[:gl]
No contexto da zona de cultivos ao oeste de Torrenueva el Casal Morales é unha propiedade modesta, pero singular pola súa antigüidade e pola súa rara autenticidade. O terreo navega nunha paisaxe trufada de invernadoiros, de viveiros, de leiras abandonadas.
O reto da intervención consistía en manter os invariantes tipolóxicos do conxunto, preservando a imaxe da edificación rural que mantén certo carácter ambiental, cada vez máis escaso na Veiga de Motril, e de indubidable valor Patrimonial malia a escasa protección normativa.
Formulamos unha rehabilitación rigorosa do edificio principal, consolidando e revestindo muros con morteiros de cal, e utilizando madeira serrada de piñeiro tratada ao baleiro e tintada para os elementos estruturais de forxados e cuberta.
Para recuperar os volumes orixinais reconstruíronse o palleiro e a corte, e construíuse un pequeno pavillón medianeiro que albergaba currais e cuartos de apeiros. Estrutura metálica sobre pequenas lousas de formigón armado. Madeira como leit motiv condutor de todo o proxecto, en chans e teitos -na obra nova como revestimento non estrutural.
Sorpresas: xunto ás cortes encontramos que o volume dunha pequena torre grande albergaba unha antiga prensa de aceite, coa súa viga, o seu regaifa, e a súa tella enterrada. Restaurouse o conxunto, que queda incorporado nun dos apartamentos resultantes, substituíndo a tella orixinal que quedou exposta á entrada do casal.
Outras decisións de interese: cubertas de cinc avermellado, buscando mínimo mantemento e integración con edificio veciño; alto nivel de illamento térmico en toda a envolvente; reciclaxe de augas grises para rego; pavimentos exteriores filtrantes con vexetación; cerramentos de gabións.
Obra: Casal Morales
EMprazamento: Motril, Granada, España
Arquitecto: Luis Llopis (Bonsai Arquitectos)
Arquitecto técnico: Cristina Llopis
Equipo de deseño: Carlos García e Dámaso Rodríguez (arquitectos)
Cálculo de estructura: Manuel Gª Navas (arquitecto técnico)
Consultoría de instalacións: Graeling Ingenieros
Constructor: DVS, S.L.
Fotógrafo: Javier Callejas
Superficie: 358,98 m2c
Ano: 2011 + Bonsai Arquitectos
[:en]
In the context of the zone of cultures to the west of Torrenueva the Morales Farmhouse trees is a modest, but singular property for his antiquity and for his rare genuineness. The estate sails in a landscape trufado of greenhouses, of fish-ponds, of hazas left.
The challenge of the intervention was consisting of supporting the invariantes tipológicos of the set, preserving the image of the rural building that supports a certain environmental character, increasingly scantily in the Vega de Motril, and of undoubted Patrimonial value in spite of the scanty normative protection.
We raise a rigorous rehabilitation of the principal building, consolidating and re-dressing walls in mortars of lime, and using serrated wood of pine treated to the emptiness and dyed for the structural elements of forged and cover.
To recover the original volumes the barn and the stable were reconstructed, and there was constructed a small dividing pavilion that was sheltering corrals and quarters of equipment. Metallic structure on small slabs of reinforced concrete. Madeira as leit motiv driver of the whole project, in soils and ceilings – in the new work like not structural coating.
Surprises: close to the stables we think that the volume of a small tower was sheltering a former press of oil, with his girder, his regaifa, and his buried vat. There was restored the set, which remains incorporated in one of the resultant apartments, replacing the original vat that has remained exposed at the entry of the farmhouse.
Other decisions of interest: covers of reddish zinc, looking for minimal maintenance and integration with neighboring building; high level of thermal isolation in everything the surrounding one; recycling of gray waters for irrigation; exterior filtering pavements with vegetation; closings great black-backed gulls.
Work: Morales Farmhouse
Location: Motril, Granada, Spain
Architect: Luis Llopis (Bonsai Arquitectos)
Tecnnical architect: Cristina Llopis
Design equip: Carlos García and Dámaso Rodríguez (architects)
Calculation of structure: Manuel G ª Plain amid mountains (technical architect)
Consultancy of facilities: Graeling Ingenieros
Builder: DVS, S.L.
Photography: Javier Callejas
Superface: 358,98 m2c
Year: 2011 + Bonsai Arquitectos
Este es un libro peligroso porque quien lo lea admirará la arquitectura, tanto que seguramente querrá ser arquitecto o querrá poner a uno en su vida. Esto solo lo podría transmitir alguien que no pueda ocultar que, para él, es la profesión «más bonita del mundo». Así, el autor describe cómo se construye, más allá de las estructuras y los proyectos, se nutre de arte, literatura, música… Todo aquello qe contribuya a construir una idea.
Construir, escribir y enseñar. Sabiendo que no hay recetas infalibles, esto es lo que Alberto Campo Baeza, desde la experiencia, aconseja a quien quiera ser arquitecto o compartir esa pasión por esa disciplina. Muestra cúan cerca está la arquitectura de traducir ideas con palabras, colocadas de tal manera que al leerlas hacen soñar. En definitiva, este libro es arquitectura con palabras.
Alberto Campo Baeza
Alberto Campo Baeza es arquitecto. Sus obras van desde casas pequeñas como la Casa Turégano, la Casa Gaspar o la Casa de Bals hasta obras grandes como Caja Granada o el Consejo Consultivo de Zamora. Es Catedrático de Proyectos en la escuela de arquitectura de Madrid desde 1986 y ha sido profesor en muchas otras universidades del mundo.
[:gl]
Este é un libro perigoso porque quen o lea admirará a arquitectura, tanto que seguramente quererá ser arquitecto ou quererá poñer a un na súa vida. Isto só poderíao transmitir alguén que non poida ocultar que, para el, é a profesión «máis bonita do mundo». Así, o autor describe como se constrúe, máis aló das estruturas e os proxectos, nútrese de arte, literatura, música… Todo aquilo qe contribúa a construír unha idea.
Construír, escribir e ensinar. Sabendo que non hai receitas infalibles, isto é o que Alberto Campo Baeza, desde a experiencia, aconsella a quen queira ser arquitecto ou compartir esa paixón por esa disciplina. Mostra cúan cerca está a arquitectura de traducir ideas con palabras, colocadas de tal xeito que ao lelas fan soñar. En definitiva, este libro é arquitectura con palabras.
Alberto Campo Baeza
Alberto Campo Baeza é arquitecto. As súas obras van desde casas pequenas como a Casa Turégano, a Casa Gaspar ou a Casa de Bals ata obras grandes como Caixa Granada ou o Consello Consultivo de Zamora. É Catedrático de Proxectos na escola de arquitectura de Madrid desde 1986 e foi profesor en moitas outras universidades do mundo.
[:en]
This one is a dangerous book because the one who reads it will admire the architecture, so much that surely will want to be an architect or will want to put one in his life. Alone this might transmit it someone who could not conceal that, for him, it is the profession » nicer of the world «. This way, the author describes how it is constructed, beyond the structures and the projects, is nourished of art, literature, music… All that qe helps to construct an idea.
To construct, to write and to teach. Knowing that there are no infallible recipes, this is what Alberto Campo Baeza, from the experience, advises to whom he should want to be an architect or to share this passion for this discipline. Sample cúan nearby is the architecture of translating ideas with words, placed in such a way that on having read them they make dream. Definitively, this book is an architecture with words.
Alberto Campo Baeza
Alberto Campo Baeza is an architect. His works go from small houses as the House Turégano, the House Gaspar or Bals’s House up to big works as Box Granada or the Consultative Advice of Zamora. He is A Project professor in the school of architecture of Madrid from 1986 and has been a teacher in many other universities of the world.
Uno de los famosos croquis de Kahn sobre su propuesta para Filadelfia (1956).
Recuerdo una conversación con Louis I. Kahn (1902-1974) en su oficina, hace 45 años. Tomé notas en un cuaderno que conservo y en el cual el maestro trazó unos minúsculos croquis que atesoro.
¿Mencioné que Kahn tenía una forma de expresarse muy particular? Hacía en cierto modo filosofía lingüística, exploraba el significado de las palabras y hacía deducciones a partir de ellas. Lanzaba frases cortas, como aforísmos, y por eso se hacía difícil seguir el hilo de lo que decía, encontrar hacia donde iba. August Komendant, su ingeniero por muchos años, se desmarcaba de ese modo de expresarse y decía en clave un tanto dura (la amistad verdadera es así) que Kahn hacía “filosofía china”.
Y dentro de mi cuaderno había tres páginas fechadas Febrero 6 de 1962, firmadas por J. N. Kise, miembro del equipo Harvard-MIT que estuvo por esos años en Caracas ocupado en Ciudad Guayana. Se trata de James Nelson Kise, hoy Planificador Urbano en Filadelfia. Las páginas son un Memo precedido así:
“Siguiendo la sugerencia de Willo Von Moltke (el Jefe del grupo americano) he sacado lo siguiente de un cuaderno de notas: Charla de Luis Kahn, 6 de Marzo de 1961 para el estudio Peruvia (sic)”.
Deduzco que se refiere a Perú porque Harvard en esos años trabajó también en ese país.
El caso es que al leerlas me dí cuenta que las notas de Kise tienen el mismo carácter de las que yo había garabateado, una sucesión de aforismos relativamente inconexos algunos de difícil sentido. Eso me animó a seguir publicando las mías. Y también lo haré con las de él más adelante.
Como Kahn habla de su propuesta para el centro de Filadelfia, incluyo una imagen de ella, recordando que tuvo enorme repercusión, y si bien no fue acogida por autoridad alguna, se convirtió en una referencia ineludible. En ella destacan lo que él llamaba las “puertas” de acceso al centro, que eran los enormes edificios cilíndricos de estacionamiento (usaba la palabra garajes, no parkings), que contenían “shopping centers”, destinados a almacenar los vehículos ajenos al sector central y a servir de “cambio de modo” para los visitantes de la zona central convertida en analogía de un recinto fortificado.
Kahn sobre su plan para Filadelfia.
Estamos en una guerra contra el automóvil. En mi plan para Filadelfia propongo que los automóviles pertenezcan a una misma zona de la ciudad. Los estacionamientos son las puertas de esa zona, reciben a los vehículos que vienen de fuera.
Si en una ciudad se deja que cada vehículo no pertenezca al mismo sitio, no habrá sino confusión.
En mis planes quiero expresar el orden del movimiento como diferente del orden de la construcción. El orden del movimiento lleva a los sitios que contienen las instituciones. Es por eso que mis planes no tratan de esconder los garajes.
Lo ideal sería que el edificio del garajes no sea una pieza aislada sino que la calle sea una unidad conjunta con el estacionamiento, en oposición a la arquitectura de las instituciones.
La arquitectura del movimiento no tiene propiedades individuales. Es como lo que son los ríos. Las calles son los ríos.
El sistema de calles sigue un desarrollo lógico.
Si uno fuese en busca de un sitio como si estuviera en una alfombra voladora, se fijaría generalmente en los ríos porque ellos llevan algo y conducen hacia algún sitio. Y hoy en día si estuviésemos en busca de un sitio veríamos al mundo formado por calles y caminos de todo tipo.
El orden del movimiento debe decir lo que la zonificación debe ser.
Pero si se empieza por la zonificación, es como si se dijera que se va a delimitar la tierra para luego poner los ríos.
Las ciudades deben decir los sitios donde es necesario detenerse, así como los ríos tiene sitios para ello; remansos, lugares.
El nuevo orden de la ciudad es el reconocimiento del orden del agua, del movimiento. Esta comprensión de la importancia del valor precioso del agua, del movimiento, debe ser la base para la forma de la ciudad.
El orden del agua: luz, agua, movimiento, aire, origina una expresión arquitectónica que será a su vez el origen de la nueva expresión de la ciudad. Las calles deben ser capaces de expresar ese concepto.
La arquitectura de los contornos es muy fuerte y la arquitectura de las instituciones es ligera porque las necesidades son distintas. En las ciudades medievales se construían primero los muros y luego las iglesias.
Sobre el Diseño.
La diferencia entre diseño y cantidad es el orden.
El orden depende de muchos factores. El diseño es personal y el orden no lo es. Sin embargo el orden puede ser concebido por un hombre aún cuando no tenga una comprensión individual.
El hacha con sus partes separadas no significa nada. El hacha es el resultado de la comprensión de como se relacionan las diferentes partes. En eso interviene el diseño.
La forma no tiene contornos. (Hay aquí un juego intraducible con las palabras form y shape)
La forma está allí, siempre existe, pero es necesario que uno se dé cuenta de su complejidad. Hay diseño cuando se comprende el papel de las diferentes partes.
La forma círculo puede tener diferentes tamaños. Cuando digo cuál es su diámetro, eso es diseño.
Un comité no puede hacer un círculo, lo puede hacer una persona.
La manera como uno diseña dentro del orden puede ser realizado por millones de personas.
Arquitectura.
Cuando el primer monasterio fue construido el hombre se dio cuenta de todas las cosas que encerraba un monasterio.
La realización buena es la que une a todas las inspiraciones.
Los edificios aislados son ejercicios personales pero no la expresión de un modo de vida.
Es mejor hacer lo correcto en cualquier material que lo incorrecto en materiales muy buenos.
¿Mi influencia de Le Corbusier? Es la misma que habría entre un Haydn y un Mozart.
Óscar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.
Venezuela, noviembre 2010, Entre lo Cierto y lo Verdadero
Vjenceslav Richter y Emil Weber. Lateral del pabellón yugoslavo en la Expo58, con vanguardistas realizaciones plásticas sobre sus paramentos. Al fondo, se puede apreciar la estructura que servía de reclamo visual, un hito conformado por seis arcos metálicos, uno por cada república: Eslovenia, Bosnia-Herzegovina, Croacia, Serbia, Macedonia y Montenegro.
El pabellón yugoslavo de la Exposición Universal de Bruselas de 1958 es una de esas obras en las que el flechazo resulta instantáneo. Su elegante diseño y su cuidada escenografía interior tenían como indisimulado objetivo epatar, subyugar al espectador. Solo así se comprende el rocambolesco desarrollo de la propuesta desde sus orígenes hasta su concreción final. Solo así se entiende que fuera necesaria la convocatoria de dos concursos de ideas para elegir el diseño definitivo.
Maqueta de Diksi 2, la propuesta ganadora en la segunda convocatoria del concurso | Fuente: Galjer, Jasna. Expo 58 and the Yugoslav pavilion by Vjenceslav Richter. Croatia: Horetzky, 2009.
Un comité preparatorio anunció en mayo de 1956 un concurso abierto y anónimo en la República Federativa Socialista de Yugoslavia para la redacción del edificio que se iba a levantar en la capital belga dos años después. Aunque fueron premiados tres proyectos, ninguno de ellos convenció realmente al jurado, bien porque no reunían suficiente calidad para representar al país, bien porque sus autores no poseían una trayectoria destacada en la configuración de espacios expositivos1. Había una excepción a este último aspecto, el arquitecto tras la propuesta denominada Diksi, ganadora de uno de los dos segundos premios otorgados: Vjenceslav Richter2, un proyectista croata conocido por su trabajo en el ámbito de la pintura y las artes gráficas que se había presentado al concurso en colaboración con Emil Weber, un diseñador de interiores.
Dado que no resultó seleccionado ningún proyecto para ser ejecutado, el comité preparatorio resolvió invitar a cuatro reconocidos estudios del estado socialista a tomar parte en la segunda ronda del concurso, convocada tan solo tres meses después, y en la que también se incluía a los tres premiados en la primera convocatoria. En esta ocasión, la propuesta escogida fue la aparatosa Diksi 2, una variación de la originalmente presentada por los mencionados Richter y Weber. Tal era el grado de complejidad del diseño, que fue necesaria una evaluación adicional para determinar su factibilidad, algo puesto en duda por los miembros del jurado.
El proyecto, atrevido, casi marciano, con cuatro cables que sostenían un cubículo de unos cuarenta metros de lado, causó serios dolores de cabeza a la comisión. Y aunque se consultó a expertos, se consideró que el viento podría convertirse en un verdadero inconveniente, ya que haría girar el pabellón sobre el mástil central de setenta metros de altura, de manera que la estructura se volviese incontrolable.
Después de numerosos debates y consultas, en los que incluso intervinieron destacados políticos, se decidió finalmente colocar el edificio sobre pilares de acero, adoptando un sistema de apoyos más convencional. La innovación y la audacia iniciales fueron pues abandonadas, aunque se mantuvieron la estética de los lucernarios, la planta baja abierta y las láminas de agua presentes en la misma.
Espacio expositivo interior, con los lucernarios de la cubierta, presentes en casi todas las versiones del proyecto.
La realización yugoslava quedó situada entre los pabellones de Suiza y Portugal, algo oculta tras ellos, en una zona boscosa y con fuerte pendiente en su entorno. De ahí que los balcánicos intentasen solventar este inconveniente, tanto desde el inicio mismo del diseño como posteriormente, con la inclusión de una fascinante estructura de 45 metros y medio de altura que actuaba como reclamo de su propuesta3.
Con todo, la reacción del público no fue la deseada, y hubo de celebrarse poco antes de su clausura una folclórica exposición de muñecas vestidas con trajes tradicionales, en un último intento a la desesperada por mejorar las cifras de visitantes4. Un reclamo que entraba en aparente contradicción con la esencia de lo ideado: un país completamente orientado hacia lo moderno, incluso en su arquitectura. De hecho, la funcionalidad de los espacios presentados se convirtió en un aspecto muy útil al terminar el evento.
Una vez finalizada la Expo58, el pabellón fue desmontado, trasladado e instalado de nuevo en la ciudad belga de Wevelgem para ser empleado como escuela católica, la Sint-Pauluscollege. En esa localidad es posible visitar hoy en día el antiguo edificio, albergando un programa para el cual no fue originalmente diseñado: el docente.
La arquitectura moderna, con sus trazados asépticos y ausencia de referentes nacionales, se adaptó perfectamente a dicho objetivo.
Sint-Pauluscollege, Wevelgem (Bélgica). Segunda vida para el pabellón yugoslavo como equipamiento docente.
Silvia Blanco Agüeira, doctora arquitecta
Viveiro, diciembre 2015
1 El jurado, compuesto por Branislav Kojić, Drago Ibler, Oto Bihalji-Merin y Milorad Pantović, concluyó que el concurso no había brindado resultados satisfactorios. Y eso a pesar de que el primer premio fue otorgado a la propuesta 30556 de la que eran autores Vladimir Bjelikov, Branislav Simonović y Smilja Kanački. Y en vez de un segundo y tercer premio, se otorgaron dos premios compartidos a la propuesta con el lema Kubus, de Milan Pališaški, Slobodan Janjić, Zoran Petrović y Oskar Hrabovski, y al diseño Diksi, de Vjenceslav Richter y Emil Weber. Galjer, Jasna, Expo 58 and the Yugoslav pavilion by Vjenceslav Richter (Croatia: Horetzky, 2009), 288.
2 Vjenceslav Richter (1917/2002) fue uno de los fundadores del grupo de arte abstracto EXAT 51, conformado por arquitectos y pintores que abogaban por la síntesis creativa. Con una sólida reputación política, debida a su vinculación con los partisanos de Yugoslavia, había organizado diversas exposiciones tanto dentro como fuera del país desde 1947, entre ellas, la primera Trienal de Zagreb, en 1955. Zimmermann, Tanja, Balkan Memories: Media Constructions of National and Transnational History (Bielefeld: transcript Verlag, 2014), 131-133.
3 Zvonko Springer, calculista de la estructura del pabellón y del hito situado delante del mismo, narró esta experiencia en «World Exposition in Brussels 1958. The Yugoslav Pavilion», disponible en el siguiente enlace.
Siempre hablamos de lo importante que es divulgar la arquitectura y de acercarla a la sociedad, por eso hoy os presentamos otro proyecto divulgativo a través de un medio menos “convencional”, los podcast, pero no por ello menos relevante. Por fortuna no hemos tenido que desplazarnos muy lejos para charlar con Juan Ortiz, sobre su proyecto “La morsa era yo Arquitectura”.
“La morsa era yo Arquitectura, tertulia entre arquitectos en la que charlamos sobre aquellos temas de esta disciplina que nos apasiona y entendemos pueden resultar de interés general”.
Os dejamos con la tertulia que hemos mantenido con Juan.
La Morsa Era Yo Arquitectura
¿Cuál ha sido tu formación y trayectoria profesional previa a “La Morsa Era Yo Arquitectura”?
Me puse a trabajar muy pronto, un par de años después de empezar la carrera, porque me quería independizar económicamente. Hice muchas cosas, desde monitor de actividades de tiempo libre a repartidor y cobrador en un almacén de paquetería. Hasta que entré a trabajar en un estudio. Al principio echaba una mano en todo, pero con el tiempo me encargué sobre todo de proyectos de urbanismo que es con lo que más disfruto de la arquitectura. Recuerdo especialmente el de Miño, donde durante una de las exposiciones públicas tuve la oportunidad de explicar in situ el plan a la gente que se acercaba por allí a preguntar.
Pero mirando atrás, fue un error comenzar a trabajar tan pronto. La carrera y por tanto el título tardó muchísimo en llegar. A los que me preguntan, siempre aconsejo no conjugar estudios con trabajo.
A día de hoy compagino el trabajar por cuenta propia con La morsa, y colaboro como voluntario en Arquitectura Sen Fronteiras Galicia, donde soy el responsable del grupo de comunicación además de participar en el de educación para el desarrollo.
Explícanos, ¿cómo y por qué surge “La Morsa Era Yo Arquitectura”? ¿Por qué ese nombre?
La morsa era yo en su origen se trataba de mi blog personal. No fue mi primer blog, ya había tenido otros pero todos sobre temas muy específicos, y echaba en falta la libertad de escribir de lo que me diese la gana.
Explicar el por qué del nombre me llevaría bastante tiempo. Tiene que ver con la canción de los Beatles I am the walrus. Me encantaba para el proyecto personal que tenía en mente. Pero el podcast de arquitectura llegó pronto y fagocitó el blog. Y además el formato por el que optamos al final no es el que me imaginaba exactamente. ‘La morsa era yo Arquitectura’ es un proyecto colaborativo al 100%, y no siento que un nombre tan personal le haga justicia. Pero le hemos cogido cariño y así se va a quedar.
¿Por qué en formato podcast?¿Tenías alguna experiencia previa en ese mundo?
Me apasiona el podcasting. Grabo podcasts, pero sobre todo soy oyente de podcasts. Escucho muchos. Si me ves sólo casi seguro llevaré los auriculares puestos. He aprendido y disfrutado tanto escuchando gente como la Buhardilla 2.0, uno de los referentes más claros de La morsa, que sentía la necesidad de devolver todo eso que me estaba llevando.
En 2011 Desde Boxes me invitó a participar en un episodio especial fin de temporada, y ese día fue una master class de cómo se graba un podcast. Curiosamente entré a formar parte de él este 2015. Con lo aprendido convencí a la gente de Wikietsac, otro proyecto colaborativo que desarrollamos en la ETSAC, grabase uno. Fueron tan sólo 5 episodios.
Entonces decidí que quería grabar un podcast en serio, y que debía ser sobre arquitectura. Pero pretendía que fuese algo con un mínimo de calidad, por lo que comencé a grabar en solitario El micropodcast de La morsa era yo Arquitectura como aprendizaje. No sólo practicar cómo hablar delante del micro, sino lo que suponía alojar un podcast en un servidor propio, crear el feed a mano, etc. En octubre de 2013, cuando intuía que estaba preparado, llamé a Alberto, Cris y Luis Santalla, que ya habían estado en Radio Wikietsac, y se apuntaron al carro. A Luis Sánchez Blasco lo entrevistamos en el segundo episodio, el primero realmente conjunto, que desde entonces formó ya parte del equipo. Deco y José Basso se unieron al proyecto unos meses después.
¿Te encontraste con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?
Cuando te lanzas a un proyecto que te apasiona, las dificultades existen pero te puede la ilusión y las ganas de hacerlo lo mejor que puedas. Además el podcasting en España ha creado una suerte de comunidad que tendrá sus más y sus menos, pero siempre está abierta a echar una mano a todo el que pregunte o pida ayuda.
La mayoría de dificultades técnicas y de publicación las fui resolviendo mientras grababa el micropodcast. Me preocupaba, y preocupa, la calidad del sonido. Es algo muy cambiante dependiendo de las circunstancias, el micrófono que uses, etc. Nadie te va a escuchar por lo bien que suene tu podcast, pero sí dejaran de hacerlo si suena mal.
A día de hoy lo que nos resulta más difícil es mantener la periodicidad de un episodio al mes. Para ello tenemos que cuadrar fechas y somos seis cada uno viviendo en una ciudad distinta y con dos franjas horarias diferentes.
La Morsa Era Yo Arquitectura | Fotografía: Eduardo Nordmann
¿Estás contento con los objetivos alcanzados? ¿Qué expectativas y proyectos de futuro tienes para “La Morsa Era Yo Arquitectura”?
Muy contento. La única premisa inicial que nos planteamos fue acercar la arquitectura al público en general. Hablar de ella de un modo normal y no con ese lenguaje alambicado que muchas veces nos caracteriza a los arquitectos y arquitectas. Cuando el año pasado ganamos el premio de la Asociación Podcast me quedé asombrado, la noticia para mí es que había ganado un podcast de arquitectura. Sí, de arquitectura. Y lo hemos vuelto a ganar este año. Lo que realmente valoro de estos premios es comprobar que esa premisa inicial al menos en parte la hemos cumplido.
Pensando en el futuro no nos ponemos plazos. Lo único que tenemos clarísimo es que queremos seguir grabando. No obstante somos conscientes de que hay cosas a mejorar. Tenemos pendiente una quedada de las nuestras pero no para grabar, sino para hablar del tema entre nosotros.
¿Son rentables este tipo de iniciativas? ¿Te sientes bien remunerado por la labor que realizas?
Grabar el podcast a día de hoy no sólo nos cuesta tiempo sino también dinero. Cómo monetizar el podcasting es el tema estrella desde hace año y medio dentro del gremio. Llegará un día en que haya profesionales que puedan vivir de esto, pero a día de hoy me contentaría con cubrir gastos, que no nos costase nada producir el podcast. Y ya puestos, que pudiésemos acudir a determinados eventos como las Jornadas de Podcasting sin rascarnos el bolsillo. ¿Algún patrocinador en la sala?
Pero sí resulta rentable, por supuesto. A parte de la visibilidad que obtienes, de la satisfacción personal de hacer algo que te gusta y de la respuesta de los oyentes que muchas veces es lo que te alegra el día, gracias al podcast he conocido gente a la que probablemente ni me atrevería a saludar en otras condiciones. Decir que estás en La morsa era yo actúa a veces de salvoconducto en este sentido, aunque quien sea a quien te dirijas no conozca el podcast. Por ejemplo, leía y leo con admiración a José Ramón Hernández Correa en su Arquitectamos locos? Pues ahora de vez en cuando se pasa por La morsa. Para mí él y Hans Brinker forman parte del equipo aunque aún no hayamos descubierto la forma de integrarlos de forma permanente. Con ellos seríamos ocho y los episodios ya se acercan o sobrepasan las dos horas.
¿Compaginas o complementas esta actividad con otras labores o en otros campos?
Soy de esos que no saben lo que es aburrirse. Cada vez dedico más tiempo a mi labor en Arquitectura Sin Fronteras. Les propuse grabar un podcast sobre la organización y ya llevamos dos episodios de Habitando. Como comenté, también participo en Desde Boxes, que no sólo de arquitectura vive el hombre. Más allá del micro, colaboro en Cosas de Arquitectos aunque ya hace tiempo del último artículo, cosa que pretendo solucionar en breve.
¿Cómo ves el futuro del podcast?
El podcasting tiene su futuro asegurado. Casi todo el mundo transporta todo el día el mejor reproductor de podcasts que se haya inventado. Y ni siquiera es consciente. Enciendo el móvil, abro mi podcatcher y tan solo tengo que elegir qué me apetece escuchar porque sin yo tocar nada se han descargado los nuevos episodios ellos solitos. Hay contenidos de calidad y la tecnología necesaria no hace falta comprarla porque ya la tenemos. Si tú que estás leyendo este artículo utilizas el teléfono para algo más que el whatsapp, dale una oportunidad a los podcasts de casa al trabajo, corriendo, paseando o mientras haces la comida. Es adictivo.
La Morsa Era Yo Arquitectura recogiendo el galardón durante los VI Premios Asociación Podcast en la categoría de Arte y Cultura | Fotografía: Laura Uranga
¿Consideras que estudiar Arquitectura ha sido un pasaporte fundamental para haber llegado a vuestro trabajo actual?
Sí, sin duda. Reconozco que lo que yo quería hacer era pilotar aviones. Pero llegado el momento cuando lo intenté no pudo ser. No lo echo de menos. Me apasiona la arquitectura y me encanta el modo que tenemos los arquitectos y arquitectas de afrontar los problemas. Un modo de actuar que se extiende a la vida en general más allá de la profesión. Soy muy crítico con el tipo de enseñanza que recibí en la carrera, pero aún así el paso por la escuela ha sido fundamental. Soy un bicho raro, considero la ETSAC mi casa. Cuando subo hasta allí, a veces me sorprendo tocando con la palma de la mano esos muros de hormigón.
¿Animarías a otros arquitectos a seguir vuestros pasos? ¿Qué pasos consideras que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?
Ojalá se grabasen más podcasts de arquitectura, nos sentimos un poco solos en esto. En España, o por españoles, sólo conozco Un minuto en Nueva York. Estaban Scalae y Planeta Beta, pero el primero casi no publica y el último ya no lo hace.
A quien se quiera iniciar en esto del podcasting, vaya a grabar sobre arquitectura o sobre cualquier otra cosa, le aconsejaría que antes de lanzarse escuche muchos podcasts de temáticas variadas y duraciones diferentes. Se aprende mucho si pones atención a cómo está hecho más allá del contenido. Y que cuando se lance no vacile en preguntar las dudas que le surjan, a nosotros o a cualquier podcaster que escuche habitualmente.
¿Crees que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?
A veces creo que lo único bueno que ha traído la crisis del sector es demostrar lo caduco del sistema tradicional de arquitecto-estudio. Estábamos muy cómodos aplicando las mismas fórmulas una y otra vez. El problema es que en la escuela sólo nos han preparado, y me temo que la situación en esto no ha cambiado, para ese modelo. Reinventarse puede resultar traumático, pero a la vez es una oportunidad para repensar cual es el papel que debería jugar la arquitectura en la sociedad actual y actuar en consecuencia. Cada cual que se plantee cómo puede serle útil a la sociedad y a la vez se pueda ganar la vida con ello.
¿Qué opinas de los que se han ido a trabajar al extranjero?
Se corre el peligro al plantearse esta cuestión de olvidarse de que quien se marcha es una persona. No ha lugar a generalizaciones. Pero hay cosas que cabrean mucho, como escuchar a ciertos políticos invitando a la gente a emigrar.
Episodio 14 «Le Corbusier» de La Morsa Era Yo Arquitectura
La arquitectura, tiene abiertos muchos frentes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedad laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), ¿no serán demasiados para la polarización existente dentro de la misma?
Sí, parece que lo que más le preocupa a la profesión es todo aquello que la envuelve y que no tiene que ver con la praxis arquitectónica, con aportar nuestro grano de arena en conseguir un hábitat digno donde vivir. No digo que esos temas no sean importantes y tengamos que dedicarles lo que sea necesario, pero prefiero enfocar mis energías hacia otras metas. Me identifico con los valores que se respiran en Arquitectura Sin Fronteras.
¿Cómo ves el futuro de la profesión?
Soy optimista por naturaleza. Me planteo la crisis como una oportunidad para mejorar. Confío plenamente en que las nuevas generaciones se fijen en nuevos modelos como las experiencias de la red Arquitecturas Colectivas. Creo que ese es el rumbo a tomar en este momento.
¿Qué le aconsejas a los actuales estudiantes y futuros profesionales de arquitectura?
Llevo un rato largo pensando qué responder y creo que en plan mantra voy a parafrasear a Steve Jobs:
‘Stay hungry, stay foolish’.
Para acabar, ¿qué proyectos de futuro le esperan a Juan Ortiz? ¿Y a “La Morsa Era Yo Arquitectura”?
Hay un par de cosas que revolotean por mi cabeza, pero aún no han tomado forma.
La morsa tiene poco más de dos años y no le quiero meter prisa. Creo que le falta otro para madurar. En todo caso es un proyecto colectivo y la mía es una opinión de peso, pero sólo una más.
El proyecto de piscina del Barco de Valdeorras proviene de un concurso realizado por la Dirección Xeral de Deportes de la Xunta de Galicia en 2006.
La parcela asignada para la edificación, residual, como es habitual en este tipo de equipamientos, se situaba en los límites del actual núcleo urbano en crecimiento, vecina de la estación de autobuses, de un almacén de artículos de construcción y alguna ruina. Al otro lado de la calle se construirán viviendas de ocho alturas.
La ausencia, como se intuye, de referencias cercanas merecedoras de atención genera dificultades para establecer relaciones con el entorno más próximo. La forma triangular de la parcela dada para encajar una piscina rectangular de dimensiones 12.50 x 25.00 m…
Decidimos fragmentar el programa en tres volúmenes para hacer posible el encaje.
1. El perímetro se dibujó como una secuencia de elementos prefabricados en los que los huecos verticales y profundos impiden encontrar un lugar, inexistente, al que mirar.
2. La secuenciación vertical ayuda al nadador a sentir el movimiento, al tiempo que se obtiene una visión siempre fragmentada del exterior, tanto en piscina como en las demás estancias.
3. Para resolver los recorridos se disponen gimnasio y sala de vaso a los extremos, mientras el acceso y los vestuarios se colocan en el centro. Todos los espacios cuentan con iluminación natural.
4. Se investiga la utilización de los denostados restos de cantera de pizarra de la zona, ayudando a la definición del “apoyo” del edificio, utilizando el desnivel de la rasante natural con relación al acceso, y haciendo que cada panel de fachada sea diferente a los demás. La paradoja de una técnica de repetición para conseguir muchos objetos y todos ellos diferentes.
5. Los paneles de hormigón prefabricado se colocan al revés, mostrándonos su cara habitualmente oculta, aquella que ha sido personalizada por la mano del hombre.
6. Los tonos cálidos de los acabados interiores utilizados permiten generar un ambiente amable al uso. Pocos son los colores, pues estos serán dados por el usuario. Los paneles de virutas de madera sobre la cota 2.20m. ayudarán al confort acústico.
7. Cada volumen y cada espacio ajusta su altura según su uso y condición.
Obra: Piscina del Barco de Valdeorras
Autores: Patricia Sabín + Enrique M. Blanco
Cliente: Xunta de Galicia
Empresa constructora: Antalsis SL
Emplazamiento: R/ Rio Galir, Barco de Valdeorras, Ourense, Galicia, España
Año: 2007-2010
Presupuesto de contrata: 1.987.966,72€ (957€/m2)
Superficie construida: 2083 m2
Colaboradores: Marcos Álvarez, Luis Álvarez, Alba Paz, arquitecto redacción, Rebeca Blanco, arquitecto técnico, Isabel Francos, ingeniería
Dirección de obra: F. Javier Fafian, arquitecto técnico
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages + sabin-blanco.com
The project of swimming pool in Barco de Valdeorras comes from a contest realized by the Direction Xeral of Sports of the Autonomous government of Galicia of Galicia in 2006.
The plot assigned for the building, residual, since it is habitual in this type of equipments, was placing in the limits of the current urban core in growth, neighbor of the bus station, of a store of articles of construction and some ruin. To another side of the street there will be constructed housings of eight heights.
The absence, since it is felt, of nearby deserving references of attention generates difficulties to establish relations with the most next environment. The triangular form of the plot given to fit a rectangular swimming pool of dimensions 12.50 x 25.00 m…
We decide to fragment the program in three volumes to make possible the lace.
1. The perimeter showed itself as a sequence of prefabricated units in which the vertical and deep hollows prevent from finding a place, non-existent, at which to look.
2. The vertical sequence helps the swimmer to feel the movement, at the time that there is obtained a vision always fragmented of the exterior, both in swimming pool and in other stays.
3. To solve the tours they arrange gymnasium and room of glass to the ends, while the access and the wardrobes are placed in the center. All the spaces possess natural lighting.
4. There is investigated the utilization of the reviled remains of quarry of slate of the zone, helping to the definition of the «support» of the building, using the difference of the low natural one with relation to the access, and doing that every panel of front is different from the others. The paradox of a technology of repetition to obtain many objects and different all of them.
5. The panels of prefabricated concrete are placed upside-down, showing us his habitually secret face, that one that has been personalized by the hand of the man.
6. The hot tones of the finished used interiors allow to generate a nice environment to the use. Few ones are the colors, since these will be given by the user. The panels of shavings of wood on the level 2.20m. They will help to the acoustic comfort.
7. Every volume and every space fits his height according to his use and condition.
Work: Swimming pool in Barco de Valdeorras
Authors: Patricia Sabín + Enrique M. Blanco
Client: Xunta de Galicia
Construction company:: Antalsis SL
Location: R/ Rio Galir, Barco de Valdeorras, Ourense, Galicia, Spain
Year: 2007-2010
Budget of contract: 1.987.966,72€ (957€/m2)
Constructed surface: 2083 m2
Collaborators: Marcos Álvarez, Luis Álvarez, Alba Paz, Architect draft, Rebeca Blanco, technical architect, Isabel Francos, engineering
Direction of work: F. Javier Fafian, technical architect
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages + sabin-blanco.com
O proxecto de piscina do Barco de Valdeorras provén dun concurso realizado pola Dirección Xeral de Deportes da Xunta de Galicia en 2006.
A parcela asignada para a edificación, residual, como é habitual neste tipo de equipamientos, situábase nos límites do actual núcleo urbano en crecemento, veciña da estación de autobuses, dun almacén de artigos de construción e algunha ruína. Alén da rúa construiranse vivendas de oito alturas.
A ausencia, como se intúe, de referencias próximas merecedoras de atención xera dificultades para establecer relacións coa contorna máis próxima. A forma triangular da parcela dada para encaixar unha piscina rectangular de dimensións 12.50 x 25.00 m…
Decidimos fragmentar o programa en tres volumes para facer posible o encaixe.
1. O perímetro debuxouse como unha secuencia de elementos prefabricados nos que os ocos verticais e profundos impiden atopar un lugar, inexistente, ao que mirar.
2. A secuenciación vertical axuda ao nadador a sentir o movemento, á vez que se obtén unha visión sempre fragmentada do exterior, tanto en piscina como nas demais estancias.
3. Para resolver os percorridos dispóñense gimnasio e sala de vaso aos extremos, mentres o acceso e os vestuarios colócanse no centro. Todos os espazos contan con iluminación natural.
4. Investígase a utilización dos denostados restos de canteira de pizarra da zona, axudando á definición do «apoio» do edificio, utilizando o desnivel da rasante natural con relación ao acceso, e facendo que cada panel de fachada sexa diferente aos demais. A paradoja dunha técnica de repetición para conseguir moitos obxectos e todos eles diferentes.
5. Os paneles de hormigón prefabricado colócanse ao revés, mostrándonos a súa cara habitualmente oculta, aquela que foi personalizada pola man do home.
6. Os tons cálidos dos acabados interiores utilizados permiten xerar un ambiente amable ao uso. Poucos son as cores, pois estes serán dados polo usuario. Os paneles de virutas de madeira sobre a cota 2.20m. axudarán ao confort acústico.
7. Cada volume e cada espazo axusta a súa altura segundo o seu uso e condición.
Obra: Piscina do Barco de Valdeorras
Autores: Patricia Sabín + Enrique M. Blanco
Cliente: Xunta de Galicia
Empresa constructora: Antalsis SL
Emprazamento: R/ Rio Galir, Barco de Valdeorras, Ourense, Galicia, España
Ano: 2007-2010
Presupuesto de contrata: 1.987.966,72€ (957€/m2)
Superficie construida: 2083 m2
Colaboradores: Marcos Álvarez, Luis Álvarez, Alba Paz, arquitecto redacción, Rebeca Blanco, arquitecto técnico, Isabel Francos, ingeniería
Dirección de obra: F. Javier Fafian, arquitecto técnico
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages + sabin-blanco.com
La Fundación Barrié ofrece en su sede de A Coruña, desde el 18 de noviembre y hasta el 10 de abril de 2016, un nuevo proyecto cultural y educativo: la exposición MANUEL GALLEGO. Arquitectura 1969-2015, la primera retrospectiva del arquitecto gallego y Premio Nacional de Arquitectura (1997). La exposición, comisariada por el propio autor y diseñada por el arquitecto y fotógrafo Pablo G. Picard, es una producción propia de la Fundación Barrié, organizada en colaboración con el estudio de Manuel Gallego Jorreto.
La Fundación Barrié complementa este proyecto con la edición de una publicación y con un amplio programa educativo gratuito, para todos los públicos, en torno a la obra de Manuel Gallego con campamentos de Navidad, talleres para familias y escolares, visitas guiadas y un ciclo de conferencias.
La exposición se compone por una selección de proyectos construidos y propone crear un hilo argumental que permita desarrollar un discurso que facilite y provoque miradas diversas sobre la arquitectura, aproximándose así a su complejidad. Para ello se subrayan algunos de los argumentos conceptuales que fueron la base de estas arquitecturas: la idea y el contexto. La idea como soporte conceptual de la arquitectura, como argumento que ordena su materialidad, su construcción, su uso, su forma y su significado. Y el contexto, en su sentido más amplio, como el lugar físico donde se ubica la construcción, pero también como ese paisaje que es expresión de un orden sobre un territorio. Es decir se trata de mostrar las fuerzas exteriores e interiores que dominan el proyecto, desde lo que llamamos espíritu del lugar hasta la idea más abstracta que ordena y le da una intención a la arquitectura.
Para ello cada obra seleccionada define en la exposición un lugar propio que nos recuerda que la arquitectura es la creación de un lugar para usar y vivir. En ese espacio delimitado destaca un gran plano de situación como representación y expresión sintética del contexto de la obra (de su territorio), una serie de esquemas o dibujos originales que, junto a un breve texto, ayudan a precisar las fuerzas (ideas) que condicionan y forman esa determinada arquitectura. Acompañados a su vez de un puzzle de imágenes (12-15 por proyecto) que permiten ver la obra desde diferentes ángulos, mostrando aproximaciones de la materialidad y el lenguaje utilizado, y si acaso de una maqueta (más conceptual y expresiva de las ideas e intenciones perseguidas que representación realista), se ofrece al visitante una visión conjunta sobre el ambiente y el espacio propuesto en cada obra, al mismo tiempo que una reflexión sobre las relaciones complejas que la arquitectura establece entre ambos conceptos.
En términos generales la totalidad de los proyectos expuestos se organizan a través de dos grandes apartados temáticos: la Arquitectura de la vivienda y la Arquitectura de los espacios de uso colectivos. Coherente con un espacio expositivo dividido en dos plantas, y una cronología donde predomina un primer periodo de construcción de vivienda que da paso a una época posterior de mayor desarrollo de edificios públicos y equipamientos, en la planta -1 de menor tamaño se sitúan los proyectos residenciales más significativos (seis), coincidentes con los inicios de la carrera del autor, y en la planta -2, más amplia, se muestran aquellas intervenciones públicas (dieciséis) realizadas por el autor desde 1979 hasta la fecha.
Por último, en ese intento por entender cómo las formas y las arquitecturas han llegado a ser lo que son y el porqué de las fuerzas que las provocaron, en la totalidad de las salas se muestra en gran formato un conjunto de imágenes cuyo ambiente (luz) ayuda a establecer relaciones entre las diferentes obras, así como crear el clima conjunto para orientarse en el espacio expositivo.
Presentes las obras más representativas del autor, como son la vivienda unifamiliar de Corrubedo (1970) o en O Carballo (1979), los premiados Museo de Bellas Artes de A Coruña (1997) y Museo de las Peregrinaciones de Santiago de Compostela (2012), o los igualmente conocidos Complejo Presidencial de Galicia (2002) y Centro Cultural y Ayuntamiento de A Illa de Arousa (2005-2008), la retrospectiva se acompaña de otros proyectos menos conocidos pero igualmente brillantes como son: la Lonja de Lira (2008), el Centro Cultural en Ourense (2009) o el Museo del Papel de Carballiño (2004).
Con un total de 22 proyectos, 16 de ellos con su respectiva maqueta, junto a una amplia información gráfica y fotográfica y un breve texto explicativo. La totalidad del espacio expositivo aúna un total de 24 planos de gran formato, redibujados la mayoría para la ocasión, más de 400 fotografías organizadas en diferentes polidípticos por proyecto, y 16 fotos de gran tamaño. El conjunto irá acompañado por la proyección de dos vídeos sobre el autor: Polo territorio de la arquitectura con Manuel Gallego, producido por la TVG (2006), y el de más reciente producción Maestros de la Arquitectura, Fundación Arquia (2015).
MANUEL GALLEGO. Arquitectura 1969-2015
Inauguración:18 noviembre 2015
Clausura: 10 abril de 2016
Fundación Barrié. A Coruña, Galicia, España
[:en]
The Foundation Barrié offers in his headquarters of To Corunna, from November 18 until April 10, 2016, a new cultural and educational project: the exhibition MANUEL GALLEGO. Architecture 1969-2015, the first retrospective of the Galician architect and National Prize of Architecture (1997). The exhibition, comisariada for the own author and designed by the architect and photographer Paul G. Picard, is an own production of the Foundation Barrié, organized in collaboration with Manuel Gallego Jorreto’s study.
The Foundation Barrié complements this project with the edition of a publication and with a wide educational free program, for all the public ones, concerning Manuel Gallego’s work with camps of Christmas, workshops for families and students, holding a permit visits and a cycle of conferences.
The exhibition consists for a selection of constructed projects and proposes to create a plot thread that allows to develop a speech that facilitates and provokes diverse looks on the architecture, coming closer this way his complexity. For it are underlined some of the conceptual arguments that were the base of these architectures: the idea and the context. The idea like conceptual support of the architecture, as argument that arranges his materiality, his construction, his use, his form and his meaning. And the context, in his more wide sense, as the physical place where the construction is located, but also as this landscape that is an expression of an order on a territory. It is to say it tries of showing him the exterior and interior forces that dominate the project, from what we call local spirit up to the most abstract idea that orders and gives him an intention to the architecture.
For it every selected work defines in the exhibition an own place that us remembers that the architecture is the creation of a place to use and to live. In this delimited space a great site plan stands out as representation and synthetic expression of the context of the work (of his territory), a series of schemes or original drawings that, close to a brief text, help to need the forces (ideas) that determine and form this certain architecture. Accompanied in turn of a puzzle of images (12-15 for project) that allow to see the work from different angles, showing approximations of the materiality and the used language, and if perhaps of a model (more conceptual and expressive of the ideas and chased intentions that realistic representation), one offers a joint vision to the visitor on the environment and the space proposed in every work, at the same time as a reflection on the complex relations that the architecture establishes between both concepts.
In general terms the totality of the exposed projects they are organized across two big thematic paragraphs: the Architecture of the housing and the Architecture of the collective spaces of use. Coherent with an explanatory space divided in two plants, and a chronology where it predominates over the first period of construction of housing that gives step to a later epoch of major development of public buildings and equipments, in the plant-1 of minor size place the most significant residential projects (six), coincidental with the beginnings of the career of the author, and in the plant-2, the most wide, those public interventions prove to be (sixteen) realized ones for the author from 1979 up to the date.
Finally, in this attempt for understanding how the forms and the architectures have managed to be what they are and the porqué of the forces that provoked them, in the totality of the rooms there appears in great format a set of images which environment (light) helps to establish relations between the different works, as well as to create the joint climate to be orientated in the explanatory space.
Present the most representative works of the author, since they are the one-family housing of Corrubedo (1970) or in Or Carballo (1979), winning Museum of Fine arts of To Corunna (1997) and Museum of the Peregrinations of Santiago de Compostela (2012), or equally known Complejo Presidencial of Galicia (2002) and Cultural Center and Town hall of To Illa de Arousa (2005-2008), the retrospective accompanies of other projects fewer acquaintances but equally brilliant since they are: the Strap of Lira (2008), the Cultural Center in Ourense (2009) or the Museum of the Paper of Carballiño (2004).
With a total of 22 projects, 16 of them with his respective model, close to a wide graphical and photographic information and a brief explanatory text. The totality of the explanatory space aúna a total of 24 planes of great format, re-drawn the majority for the occasion, more than 400 photographies organized in different polydiptyches by project, and 16 photos of great size. The set will be accompanied by the projection of two videoes on the author: For the territory of the architecture with Manuel Gallego produced by the TVG (2006), and that of more recent production Teachers of the Architecture, Foundation Arquia (2015).
MANUEL GALLEGO. Architecture 1969-2015
Inauguration:18 in November, 2015
Closed: on April 10, 2016
Fundación Barrié. A Coruña, Galicia, España
[:gl]
A Fundación Barrié ofrece na súa sede da Coruña, desde o 18 de novembro e ata o 10 de abril de 2016, un novo proxecto cultural e educativo: a exposiciónMANUEL GALLEGO. Arquitectura 1969-2015,a primeira retrospectiva do arquitecto galego e Premio Nacional de Arquitectura (1997). A exposición, comisariada polo propio autor e deseñada polo arquitecto e fotógrafo Pablo G. Picard, é unha produción propia da Fundación Barrié, organizada en colaboración co estudio de Manuel Gallego Jorreto.
A Fundación Barrié complementa este proxecto coa edición dunha publicación e cunamplo programa educativo gratuíto, para todos os públicos, arredor da obra de Manuel Gallego con campamentos de Nadal, obradoiros para familias e escolares, visitas guiadas e un ciclo de confererencias.
A exposición componse por unha escolma de proxectos construídos e propón crear un fío argumental que permita desenvolver un discurso que facilite e provoque olladas diversas sobre a arquitectura, aproximándose así á súa complexidade. Para iso sublíñanse algúns dos argumentos conceptuais que foron a base destas arquitecturas:a idea e o contexto. A idea como soporte conceptual da arquitectura, como argumento que ordena a súa materialidade, a súa construción, o seu uso, a súa forma e o seu significado. E o contexto, no seu senso máis amplo, como o lugar físico onde se sitúa a construción, mais tamén como esa paisaxe que é expresión dunha orde sobre un territorio. É dicir, trátase de amosar as forzas exteriores e interiores que dominan o proxecto, desde o que chamamos espírito do lugar ata a idea máis abstracta que ordena e lle dá unha intención á arquitectura.
Para iso cada obra seleccionada define na exposición un lugar propio que nos lembra que a arquitectura é a creación dun lugar para usar e vivir. Nese espazo delimitado sobresae un gran plano de situación como representación e expresión sintética do contexto da obra (do seu territorio), unha serie de esquemas ou debuxos orixinais que, xunto a un breve texto, axudan a precisar as forzas (ideas) que condicionan e forman esa determinada arquitectura. Acompañados á súa vez dun crebacabezas de imaxes (12-15 por proxecto) que permiten ver a obra desde diferentes ángulos, amosando aproximacións da materialidade e a linguaxe utilizada, e se acaso dunha maqueta (máis conceptual e expresiva das ideas e intencións perseguidas que representación realista), ofrécese ao visitante unha visión conxunta sobre o ambiente e o espazo proposto en cada obra, ao mesmo tempo que unha reflexión sobre as relacións complexas que a arquitectura establece entre ambos conceptos.
En termos xerais a totalidade dos proxectos expostos organízanse a través de dous grandes apartados temáticos:a Arquitectura da vivendaea Arquitectura dos espazos de uso colectivos. Coherente cun espazo expositivo dividido en dúas plantas, e unha cronoloxía onde predomina un primeiro período de construción de vivenda que dá paso a unha época posterior de maior desenvolvemento de edificios públicos e equipamentos, na planta -1 de menor tamaño sitúanse os proxectos residenciais máis significativos (seis), coincidentes cos inicios da carreira do autor, e na planta -2, máis ampla, amósanse aquelas intervencións públicas (dezaseis) realizadas polo autor desde 1979 ata a data.
Por último, nese intento por entender como as formas e as arquitecturas chegaron a ser o que son e o porqué das forzas que as provocaron, na totalidade das salas amósase en gran formato un conxunto de imaxes cuxo ambiente (luz) axuda a establecer relacións entre as diferentes obras, así como crear o clima conxunto para orientarse no espazo expositivo.
Presentes as obras máis representativas do autor, como son a vivenda unifamiliar de Corrubedo (1970) ou no Carballo (1979), os premiados Museo de Belas Artes da Coruña (1997) e Museo das Peregrinacións de Santiago de Compostela (2012), ou os igualmente coñecidos Complexo Presidencial de Galicia (2002) e Centro Cultural e Concello da Illa de Arousa (2005-2008), a retrospectiva acompáñase doutros proxectos menos coñecidos pero igualmente brillantes como son: a Lonxa de Lira (2008), o Centro Cultural en Ourense (2009) ou o Museo do Papel do Carballiño (2004).
Cun total de 22 proxectos, 16 deles coa súa respectiva maqueta, xunto a unha ampla información gráfica e fotográfica e un breve texto explicativo. A totalidade do espazo expositivo comprende un total de 24 planos de gran formato, debuxados de novo os máis deles para a ocasión, máis de 400 fotografías organizadas en diferentes polidípticos por proxecto, e 16 fotos de gran tamaño. O conxunto irá acompañado pola proxección de dous vídeos sobre o autor: Polo territorio da arquitectura con Manuel Gallego, producido pola TVG (2006), e o de máis recente produciónMestres da Arquitectura, Fundación Arquia (2015).
MANUEL GALLEGO. Arquitectura 1969-2015
Inauguración:18 novembro 2015
Clausura: 10 abril de 2016
Fundación Barrié. A Coruña, Galicia, España
Pabellón finlandés de la Expo de Bruselas de 1958, Reima Pietilä
El arquitecto finlandés Reima Pietilä, cuya mejor obra sea tal vez el Centro de Estudiantes Dipoli, de Espoo (del que hablaremos otro día), se dio a conocer por el pabellón finlandés de la Expo de Bruselas de 1958. (Buena exposición. Recordad que ya hablamos del pabellón español. Pero hay otros cuantos muy interesantes, de los que tal vez merezca la pena hablar en otras ocasiones. Ya veremos).
En principio este pabellón de juventud no prefigura la obra de madurez (de muy pocos años después). ¿O sí? No lo sé. Pero se me hace algo más sencillo de entender y, tal vez, de explicar (o de explicármelo a mí mismo).
Pietilä ganó el concurso del pabellón en 1957, cuatro años después de haber obtenido el título de arquitecto, y aún muy influido por la escuela. Allí le habían hecho trabajar sobre las teorías de Theo van Doesburg, y le habían hecho reflexionar sobre la modulación y sobre la plasticidad del ángulo recto.
En su pabellón utilizó una modulación férrea, pero no esclavizadora. Es decir, aprovechó las ventajas de la modulación para controlar las formas y la estructura, pero no cayó en la rigidez, sino que supo configurar un espacio expresivo y fluido.
Manifestó que había querido hacer una arquitectura natural e intelectual a la vez, y eso, en cierto modo, caracteriza toda su obra: Una especie de «racionalismo orgánico» o de «organicismo racional», lo que le emparenta con el gran patriarca Alvar Aalto.
También dice que quiere hacer una arquitectura «finlandesa». Uno no sabe qué quiere decir eso, pero ve madera y se imagina que algo tendrá que ver.
Maqueta del Pabellón finlandés de la Expo de Bruselas de 1958 | Exposición «Un desafío a la arquitectura moderna» en la sala de la fundación ICO
(No sé por qué, pero eso de utilizar la estructura modular, geométrica, sencilla, para crear un espacio natural, libre y expresivo, creo que se podría aplicar también al pabellón español. Y es que a lo mejor Corrales y Molezún también tienen algo de finlandeses).
El pabellón está formado por «gajos» paralelepipédicos escalonados, que por dentro generan un espacio único y continuo mientras que por fuera aparecen como un volumen fragmentado.
Pabellón finlandés de la Expo de Bruselas de 1958
La piel de madera es muy «cálida», «acogedora» y todo eso. Ya sabéis: finlandesa.
Y, sin embargo, aunque tengan expresiones distintas, el interior y el exterior no se contradicen.
Interior del pabellón finlandés de la Expo de Bruselas de 1958, Reima Pietilä | Fuente: Fundación ICO
El espacio interior es continuo porque se ha puesto un falso techo inclinado de madera, que convierte en continuidad y unidad lo que desde fuera aparece discontinuo y con cortes y saltos.
Este doble juego nos va a servir para estudiar a este arquitecto interesantísimo. El muy tuno organiza estructuras sistemáticas y muy rigurosas, que le permiten jugar con un espacio que a menudo parece contradecirlas; pero lo que ocurre en realidad es que su intelecto y su raciocinio le llevan a ponerse las cosas fáciles para poder jugar sin riesgo de naufragio.
Pabellón de Finlandia para la Exposición Internacional de Bruselas de 1958 (1956-58) | Fuente: lostonsite.wordpress.com
Pietilä sabe nadar y guardar la ropa.
Leo que este pabellón de Pietilä, entre tantos magníficos pabellones de aquella Expo, fue considerado el mejor. No sé por quién. No sé si fue una especie de título oficial. A mí, con todo, me gusta más el español. Creo que la genial idea de Corrales y Molezún resuelve de la manera más simple y más inteligente todas las solicitaciones y requerimientos. Este finlandés sí es más «vistoso».
Planta y alzado del Pabellón de Finlandia para la Exposición Internacional de Bruselas de 1958 (1956-58)
Pero no se trata de pelear ni de competir.
Quedémonos, primero, con el descubrimiento de un arquitecto muy importante pero que cada vez se conoce y aprecia menos. Quienes no lo conocierais aprovechad para buscar cosas suyas. Ya veréis cómo merece la pena.
Reima Pietilä con su esposa Raili, con quien hizo casi todas sus obras | Foto: MFA
José Ramón Hernández Correa · Doctor Arquitecto
Toledo · abril 2012 Autor del blog arquitectamoslocos?
Seguramente no puede decirse que todo ocurriera en la década de los 60, pero sí puede afirmarse que esta fue una década de grandes cambios, de grandes transformaciones sociales, cambios, que hoy podemos observar cómo están más vivos que nunca. Mirando hacia atrás, es fácil reconocer transformaciones significativas que tienen su origen en esos años y que llegan a nuestros días en plena actividad. Sin lugar a dudas, la década de los 60 representa una de las épocas de todo el siglo XX que de manera pacífica en general, los parámetros por los que el mundo se medía, sufren una convulsión capaz de poner patas arriba usos y costumbres, proyectos y anhelos de un mundo que abandona el proyecto moderno para adentrarse en otra época, quizás más confusa, quizás más abierta a interpretaciones, quizás más indefinida, pero sin duda más compleja, mucho más compleja.
Para entender cómo en este punto de la historia arranca un proceso de transformación que podríamos definir como el paso de una lógica del orden a una lógica de la complejidad, basta repasar someramente los acontecimientos de orden social, económico, cultural, tecnológico y político que irán transformando de manera radical nuestra sociedad y darnos cuenta como en cada acontecimiento implica un nuevo nivel de complejidad, cada transformación deja descrito un nuevo límite, como va tejiéndose una madeja más y más tupida de realidades relacionadas las una con las otras. Una característica de esta década es que se amplía enormemente el ámbito de lo posible, creando así unas nuevas reglas de juego.
El gran éxito que han obtenido los cambios ocurridos en los 60, la aparición de una conciencia de transformación y el enorme abanico de disciplinas afectadas por estos, hace pensar que de todo el siglo XX, es en esta década donde se produce la mayor concentración de transformaciones de fondo, impulsadas por una sociedad con una enorme necesidad de cambio, de evolución, de rotura de esquemas hacia una nueva liberación, unos nuevos ideales. Quisiera clarificar antes de seguir, que cuando hablamos de cambios, me refiero fundamentalmente a cambios profundos en la mentalidad de la sociedad y de los individuos, cambios que conllevarán la aparición de nuevas tecnologías, de nuevos órdenes políticos, de nuevos posicionamientos culturales, de nuevas estrategias económicas y nuevos perfiles sociales.
Evidentemente todas estas transformaciones no ocurren en una década, sino que se van desgranando durante años y años hasta nuestros días, se van decantando, van cogiendo forma a medida que la sociedad entera, en todos los puntos del planeta, va madurando. O dicho de otro modo, los cambios que década a década van sucediéndose desde entonces, tienen en gran medida su origen en la cadena de acontecimientos que arranca en la década de los años 60.
Existe en ese momento la confianza ciega de que una nueva sociedad era posible y necesaria, una energía imparable impulsaba a miles de personas a luchar intelectualmente la mayor de las veces, por una nueva sociedad que tan sólo 5 ó 10 años antes hubiera resultado difícil de creer. La atmósfera de las sociedades occidentales se volvió electrizante y un ímpetu desconocido se apoderó de muchísimos jóvenes y no tan jóvenes que movidos como por un resorte imaginario se levantaban cada mañana con el ánimo de cambiar la sociedad de cabo a rabo.
Una reflexión sobre las características de esas transformaciones, nos lleva a detectar que tienen en común tres vectores de cambio, en mayor o menor medida similares en sus comportamientos, es decir estos cambios se rigen por un patrón aplicable a cada una de las pequeñas revoluciones que conforman los revoltosos 60 y que la característica de estos patrones han favorecido el hecho de que los cambios ocurridos en los 60 hayan tenido una influencia definitiva en décadas posteriores.
Vector Velocidad
Los cambios se producen a una velocidad inusual, la propagación de los factores que estos cambios inducen son asumidos a un ritmo tan vertiginoso que impulsan a la sociedad a una tendencia natural a la pérdida de orden, a una cierta entropía. Por la novedad que estos cambios introducen y a su vez por su velocidad de propagación, los efectos que generan provocan una especie de aturdimiento y una clara sensación de desorden, de pérdida de referencias y paralelamente de manifestaciones de angustia o de explosiva creatividad en diversos ámbitos de la sociedad. Si un cambio ya supone una desestabilización poderosa de los cimientos sobre el que un sujeto se asienta, un cambio a gran velocidad provoca una auténtica sensación de cataclismo personal. En aquellos casos en que una persona se adhiere a la corriente de estos cambios, las dosis de entusiasmo y energía se multiplican de manera exponencial. En la década de los 60, aquellos que asumieron un rol en estos procesos de transformación, tenían una autoconfianza arrolladora, se sentían inmersos en una revolución de consecuencias enormes y se convertían en una máquina de generar ideas, acciones y adeptos.
Vector Escala
El ámbito territorial de estos cambios se hace global. Ya sea por implantación, como por reacción a estos cambios, estos nunca son de escala local sino que la profundidad de estas transformaciones se da en términos globales, a una escala planetaria. Por primera vez los cambios se difunden por todos los continentes, afectarán a millones de personas y en aquellos casos en los que se produce una reacción adversa a los cambios, generan un “ruido de fondo” en amplias capas de la sociedad que más pronto o más tarde acaban saliendo a la luz y desarrollando todo su potencial.
Igualmente la escala conceptual de estos cambios es enorme, no hay tabú que quede sin revisar, el armazón intelectual con el que están constituidas las nuevas ideas pone patas arriba todos los valores imperantes, desde la religión a la política, pasando por la sexualidad, los usos sociales, las costumbres más básicas, etc. Un infinito reguero de “verdades” asumidas, se pone en cuestión, se debaten y se combaten en distintos puntos del planeta.
Vector Transversal
Unido a la magnitud territorial de estos cambios, está asociada la transversalidad de los mismos. Los cambios y transformaciones son de amplio espectro. Ni las clases sociales poderosas, ni las clases más desfavorecidas quedarán inmunes a la profundidad y radicalidad de la transformación que los nuevos paradigmas generan. En todo caso la solidez de una nueva clase media se verá especial e irremediablemente afectada por estos vectores de transformación y a su vez esta clase media constituirá el objetivo de la aplicación de estos cambios. Sin embargo, quizás por primera vez en la historia, las transformaciones son de naturaleza “interclase”, diferentes estratos sociales se encuentran en la misma trinchera intelectual. Este aspecto hace que los cambios tengan mayor repercusión y transcendencia. El hermanamiento entre diferentes espectros sociales favorece enormemente la sensación de cambio global, de transformación radical y de advenimiento de una nueva realidad. Estudiantes y obreros, intelectuales y funcionarios, amas de casa e hijos de las clases acomodadas se encuentran y se mezclan en debates, manifestaciones y todo tipo de acciones de protesta.
The nature of changes has changed
«Constant change has been the backdrop to our lives. But the nature of changes has changed.»
Peter Buchanan empieza así de contundente un ensayo reciente publicado en TheArchitectural Review.1 Sin duda e marco conceptual del texto de Buchanan se sitúa en la profunda recesión global que estamos viviendo, entrados de lleno en la segunda década del siglo XXI. Pero una atenta lectura del texto de Buchanan no deja de dar la impresión de que el viejo dicho “de aquellos polvos vienen estos lodos” vuelve a cumplirse. La argumentación de Buchanan acaba con una acertada afirmación:
«The conceptual thinking still conforms to the paradigm of modernity. But as Einstein pointed out, a problem cannot be solved with the same level of thinking as created it.»
Es decir, ya va siendo hora que asumamos que para mirar hacia adelante deberíamos dejar de mirar por el retrovisor. La velocidad, la escala y la transversalidad de los cambios contemporáneos han mutado de naturaleza y ya no son una contraprogramación a la modernidad. Bien es cierto que el origen de todos los cambio lo podemos encontrar en la década de ruptura que supuso los años 60, pero también es cierto que la lógica evolutiva de estos cambios ha acabado por modificar su estructura profunda y urge replantear una respuesta veloz, escalable y transversal acorde con la magnitud de los cambios actuales de una forma totalmente liberada de la modernidad y también como no, de la tan cacareada postmodernidad.
Se impone un espíritu de superación de etapas precedentes para confrontarnos con valentía y una cierta dosis de optimismo militante a un fluir constante de transformaciones que hoy ya pueden empezar a ser explicados desde sí mismos, desde su consistencia y densidad, sin la necesidad de recorrer a culpabilizar una modernidad, hoy totalmente amortizada, ni a una postmodernidad totalmente superada por su propio sentido del sarcasmo.
Abramos bien los ojos, respiremos hondo y preparémonos para un viaje incesantemente exigente, indudablemente necesario y programáticamente liberador: el viaje de los cambios del cambio.
Para entender cómo en este punto de la historia arranca un proceso de transformación que podríamos definir como el paso de una lógica del orden a una lógica de la complejidad, basta repasar someramente los acontecimientos de orden social, económico, cultural, tecnológico y político que irán transformando de manera radical nuestra sociedad y darnos cuenta como en cada acontecimiento implica un nuevo nivel de complejidad, cada transformación deja descrito un nuevo límite, como va tejiéndose una madeja más y más tupida de realidades relacionadas las una con las otras.
Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, mayo 2012
Notas:
1 BUCHANAN, Peter, The Big Rethink. Towards a Complete Architecture. The Architectural Review, Londres, Diciembre 2011.
Evernote es un espacio de trabajo moderno, que te permite ser más productivo. Tanto si eres un diseñador autónomo, que guarda sus fuentes de inspiración, o formas parte de un equipo de profesionales que quiere colaborar de forma más eficiente, Evernote te ayudará a conseguir tus objetivos.
Utiliza Evernote para:
· Escribir desde listas cortas hasta investigaciones más largas.
· Guarda el contenido de varios recursos en un solo lugar—artículos web, notas escritas a mano y fotos.
· Encuentra lo que necesitas. Busca todas tus notas guardadas—accede rápidamente a la información que necesitas para tu trabajo.
· Comparte tu trabajo. Comparte aquello en lo que estás trabajando—colabora mejor con otras personas.
Descarga e instala Evernote en todos los ordenadores y dispositivos móviles.
Puedes descárgate Evernote en todos tus dispositivos y así sincronizar tu contenido en todos tus dispositivos. Para ello inicia sesión en Evernote en todos tus dispositivos, utilizando el mismo nombre de usuario y contraseña para que puedas crear y sincronizar las notas fácilmente.
Utiliza Evernote Web Clipper para guardar investigaciones, mensajes de correo electrónico, noticias y cualquier otro contenido digital de la web o correos electrónicos de tu ordenador en Evernote. Cuando hayas capturado algo de la web, Web Clipper sugerirá otras notas relacionadas en Evernote.
Evernote is a modern working space, which allows you to be more productive. So much if you are an autonomous designer, who guards his sources of inspiration, or form a part of an equipment of professionals that it wants to collaborate of more efficient form, Evernote will help you to obtain your aims.
Evernote uses for:
· Writting from short lists up to longer investigations.
· He guards the content of several resources in an alone web place – article, notes written to hand and photos.
· He finds what you need. It looks for all your guarded notes accedes rapidly to the information that you need for your work.
· He shares your work. He shares that one at what you are employed collaborates better with other persons.
It unloads and installs Evernote in all the computers and mobile devices.
You can disburden Evernote in all your devices and this way to synchronize your content in all your devices. For it it initiates session in Evernote in all your devices, using the same user’s name and password in order that you could create and synchronize the notes easily.
There uses Evernote Web Clipper for gardar investigacións, mensaxes of e-mail, news and calquera outro contido foxglove gives web ou e-mails do teu computer in Evernote. Cando capture something it gives web, Web well-known Clipper suxerirá outras related in Evernote.
Evernote é un espazo de traballo moderno, que che permite ser máis produtivo. Tanto si es un diseñador autónomo, que garda as súas fontes de inspiración, ou formas parte dun equipo de profesionais que quere colaborar de forma máis eficiente, Evernote axudarache a conseguir os teus obxectivos.
Utiliza Evernote para:
· Escribir dende listas curtas ata investigacións máis longas.
· Garda o contido de varios recursos nun só lugar-artigos web, notas escritas a man e fotos.
· Atopa o que necesitas. Busca todas as túas notas gardadas-accede rápidamente á información que necesitas para o teu traballo.
· Comparte o teu traballo. Comparte aquilo no que estás traballando-colabora mellor con outras persoas.
Descarga e instala Evernote en todos os ordenadores e dispositivos móbiles.
Podes descárgache Evernote en todos os teus dispositivos e así sincronizar o teu contido en todos os teus dispositivos. Para iso inicia sesión en Evernote en todos os teus dispositivos, utilizando o mesmo nome de usuario e contraseña para que poidas crear e sincronizar as notas fácilmente.
Utiliza Evernote Web Clipper para gardar investigacións, mensaxes de correo electrónico, noticias e calquera outro contido digital da web ou correos electrónicos do teu ordenador en Evernote. Cando captures algo da web, Web Clipper suxerirá outras notas relacionadas en Evernote.
El Centro de Salud de Pontevedra se ubica en A Parda, un área de reciente expansión urbana en la periferia de la ciudad, en la que coexisten estructuras territoriales propias del ámbito rural con una ordenación de carácter urbano y tipología de ensanche. El edificio emerge en un amplio solar rodeado por las edificaciones del nuevo Conservatorio, bloques de viviendas y una serie de equipamientos en construcción.
En este contexto, la propuesta deseaba aportar un volumen neutro y aristado, de apariencia sólida, como contrapunto a la figuración rutinaria de los edificios de viviendas, y que aportase más serenidad que confusión al nuevo barrio. El recurso manejado para conseguir esta imagen consistió en el empleo prácticamente exclusivo de dos materiales en el plano exterior de la fachada: hormigón visto y chapa de aluminio microperforada. Esta conjunción – apoyada por la entonación cromática de ambos componentes – facilita la identificación unitaria de un sistema complejo, pues el nuevo edificio funciona como dos unidades en gran medida independientes: el Centro de Salud y el Área de Urgencias (PAC- Punto de Atención Continuada).
En contraposición a esta apariencia exterior monolítica, ambos recintos (Centro de Salud y PAC) se abren a sendos patios, que proponen transparencias y vistas interiores entre los respectivos ámbitos de espera. Un segundo plano de fachada, tras los paños de aluminio perforado, resuelve la relación de las consultas con el exterior a través de fachadas de vidrio coloreado que facilitan la identificación de las diferentes áreas.
Se pretendió enfatizar la horizontalidad del edificio frente a la componente predominantemente vertical de la edificación circundante, mediante la evidencia de la razón estructural del edificio, compuesto por la trabazón de elementos planos de hormigón armado.
Una de las funciones asignadas a las planchas microperforadas es la de arrojar sombra sobre las fachadas interiores de vidrio, para evitar la insolación directa y los excesos de temperatura que se derivarían del efecto invernadero, a la par que se produce una regulación térmica pasiva entre el control de la insolación y la ventilación de los espacios entre estos dos planos de fachada.
Los planos de fachada, cuya tersura responde con brillos y opacidades – dentro de la fría gama de grises que ofrecen el hormigón y el aluminio – a las diferentes condiciones de luz y clima a lo largo del día, se transfiguran al caer la tarde e iluminarse el Centro mientras entra en funcionamiento el Servicio de Urgencias, lo que permite descubrir la propuesta cromática del interior y dota de una condición más ligera al edificio, que pretende reconocerlo como espacio asistencial y de referencia urbana.
La organización funcional se resuelve distribuyendo los espacios funcionales y de consultas al exterior y vertiendo las zonas de relación y espera hacia los patios interiores, con desahogos visuales hacia la calle en los extremos finales de los recorridos. Se responde al programa establecido por el Servicio Gallego de Salud (Sergas).
Se ha buscado, en definitiva, proponer un espacio de calidad urbana y un Centro de Salud que responda a los criterios de eficiencia y economía, y resulte un lugar óptimo para el servicio tanto desde la perspectiva del trabajador como del usuario.
Obra: Centro de salud en A Parda
Autores: vier arquitectos slp (Antonio Raya de Blas, Cristóbal Crespo González, Santiago Sánchez Iglesias, Enrique Antelo Tudela)
Emplazamiento: A Parda, Pontevedra (España)
Año: 2005-2009
Colaboradores: Pablo Vilares Calvete, arquitecto, Cristina de Vera Juárez, arquitecta, Antonio Vagace Núñez, arquitecto,
Dirección de obra: vier arquitectos slp, Ana Belén Crespo Iribarne, arquitecta técnica
Contratista: DRAGADOS SA
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages + www.vier.es
Publicaciones
ATLAS OF 21st CENTURY ARCHITECTURE
Editores: PHAIDON PRESS, Londres, 2013. ISBN 978-0714848747
The Health ofCenter of Pontevedra is located in To Dun, an area of recent urban expansion in the periphery of the city, in which there coexist territorial own structures of the rural area with an arrangement of urban character and typology of widening. The building emerges in a wide lot surrounded by the buildings of the new Conservatoire, blocks of housings and a series of equipments in construction.
In this context, the offer wanted to contribute a neutral volume and aristado, of solid appearance, as dispute to the routine imagination of the buildings of housings, and that was contributing more serenity than confusion to the new neighborhood. The resource handled to obtain this image consisted of the practically exclusive employment of two materials of the exterior plane of the front: seen concrete and sheet of aluminium microperforated. This conjunction – supported by the chromatic intonation of both components – facilitates the unitary identification of a complex system, since the new building works as two units to a great extent independent: the Center of Health and the Area of Urgencies (PAC – Point of Continued Attention).
In contraposition to this exterior monolithic appearance, both enclosures (Center of Health and PAC) open themselves to sendos courts, which propose transparencies and interior conference between the respective areas of wait. A background of front, after the cloths of perforated aluminium, solves the relation of the consultations with the exterior across fronts of colored glass that facilitate the identification of the different areas.
The horizontalidad of the building tried to emphasize opposite to predominantly vertical componente of the surrounding building, by means of the evidence of the structural reason of the building, composed by the trabazón of flat elements of reinforced concrete.
One of the functions assigned to the microperforated plates is her of throwing shade on the interior fronts of glass, to avoid the direct sunstroke and the excesses of temperature that would stem from the greenhouse effect, at par that produces to himself a thermal passive regulation between the control of the sunstroke and the ventilation of the spaces between these two planes of front.
The planes of front, which smoothness answers with sheens and opaquenesses – inside the cold range of gray that offer the concrete and the aluminium – to the different conditions of light and climate throughout the day, are transfigured on having fallen down the evening and the Center to be illuminated while the Service of Urgencies enters functioning, which allows to discover the chromatic offer of the interior and to provide with a more light condition to the building, which it it tries to recognize as welfare space and of urban reference.
The functional organization is solved distributing the functional spaces and of you consult on the outside and spilling the zones of relation and wait towards the interior courts, with visual alleviations towards the street in the final ends of the tours. It is answered to the program established by the Servicio Gallego de Salud (Sergas).
One has sought to propose, definitively, a space of urban quality and a Center of Health that answers to the criteria of efficiency and economy, and turn out to be an ideal place for the service so much from the perspective of the worker as of the user.
Work: Health Center in A Parda
Authors: vier arquitectos slp (Antonio Raya de Blas, Cristóbal Crespo González, Santiago Sánchez Iglesias, Enrique Antelo Tudela)
Location: A Parda, Pontevedra (Spain)
Year: 2005-2009
Collaborators: Pablo Vilares Calvete, architect, Cristina de Vera Juárez, architect, Antonio Vagace Núñez, architect,
Direction of work: vier arquitectos slp, Ana Belén Crespo Iribarne, technical architect
Building Contractor: DRAGADOS SA
Photography: Héctor Santos-Díez | BISimages + www.vier.es
Publications
ATLAS OF 21st CENTURY ARCHITECTURE
Editores: PHAIDON PRESS, Londres, 2013. ISBN 978-0714848747
O Centro de Saúde de Pontevedra sitúase na Parda, un área de recente expansión urbana na periferia da cidade, na que coexisten estruturas territoriales propias do ámbito rural cunha ordenación de carácter urbano e tipología de ensanche. O edificio emerge nun amplo solar rodeado polas edificaciones do novo Conservatorio, bloques de vivendas e unha serie de equipamientos en construción.
Neste contexto, a proposta desexaba aportar un volume neutro e aristado, de aparencia sólida, como contrapunto á figuración rutineira dos edificios de vivendas, e que aportase máis serenidade que confusión ao novo barrio. O recurso manexado para conseguir esta imaxe consistiu no emprego prácticamente exclusivo de dous materiais no plano exterior da fachada: hormigón visto e chapa de aluminio microperforada. Esta conjunción ? apoiada pola entonación cromática de ambos compoñentes – facilita a identificación unitaria dun sistema complexo, pois o novo edificio funciona como dúas unidades en gran medida independentes: o Centro de Saúde e a área de Urxencias (PAC- Punto de Atención Continuada).
En contraposición a esta aparencia exterior monolítica, ambos recintos (Centro de Saúde e PAC) ábrense a senllos patios, que propoñen transparencias e vistas interiores entre os respectivos ámbitos de espera. Un segundo plano de fachada, tralos panos de aluminio perforado, resolve a relación das consultas co exterior a través de fachadas de vidro coloreado que facilitan a identificación das diferentes áreas.
Pretendeuse enfatizar a horizontalidad do edificio fronte á compoñente predominantemente vertical da edificación circundante, mediante a evidencia da razón estructural do edificio, composto pola trabazón de elementos planos de hormigón armado.
Unha das funcións asignadas ás planchas microperforadas é a de arroxar sombra sobre as fachadas interiores de vidro, para evitar a insolación directa e os excesos de temperatura que se derivarían do efecto invernadero, á vez que se produce unha regulación térmica pasiva entre o control da insolación e a ventilación dos espazos entre estes dous planos de fachada.
Os planos de fachada, cuxa tersura responde con brillos e opacidades – dentro da fría gama de grises que ofrecen o hormigón e o aluminio – ás diferentes condicións de luz e clima ao longo do día, se transfiguran á tardiña e iluminarse o Centro mentres entra en funcionamento o Servizo de Urxencias, o que permite descubrir a proposta cromática do interior e dota dunha condición máis lixeira ao edificio, que pretende recoñecelo como espazo asistencial e de referencia urbana.
A organización funcional resólvese distribuíndo os espazos funcionales e de consultas ao exterior e vertiendo as zonas de relación e espera cara aos patios interiores, con desahogos visuales cara á rúa nos extremos finais dos percorridos. Respóndese ao programa establecido polo Servizo Galego de Saúde (Sergas).
Buscouse, en definitiva, propoñer un espazo de calidade urbana e un Centro de Saúde que responda aos criterios de eficiencia e economía, e resulte un lugar óptimo para o servizo tanto desde a perspectiva do traballador como do usuario.
Obra: Centro de salud en A Parda
Autores: vier arquitectos slp (Antonio Raya de Blas, Cristóbal Crespo González, Santiago Sánchez Iglesias, Enrique Antelo Tudela)
Emprazamento: A Parda, Pontevedra (España)
Ano: 2005-2009
Colaboradores: Pablo Vilares Calvete, arquitecto, Cristina de Vera Juárez, arquitecta, Antonio Vagace Núñez, arquitecto,
Dirección de obra: vier arquitectos slp, Ana Belén Crespo Iribarne, arquitecta técnica
Contratista: DRAGADOS SA
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages + www.vier.es
Publicaciones
ATLAS OF 21st CENTURY ARCHITECTURE
Editores: PHAIDON PRESS, Londres, 2013. ISBN 978-0714848747
ARQUITASA es una Sociedad de Tasación HOMOLOGADA por el BANCO DE ESPAÑA, con 30 años de existencia e implantación en todo el territorio español y en varios países latinoamericanos.
ARQUITASA está integrada en el grupo empresarial AGIFI, (GIA, en Latinoamérica) junto a las empresas GINPROSA, INZAMAC, FUCTURA e ION, desarrollando, además de sus trabajos de valoración, tasación y avalúos, una labor de CAPACITACIÓN Y CERTIFICACIÓN de profesionales, asesoramiento a Administraciones Públicas y empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc… ARQUITASA edita varias publicaciones periódicas, organiza Foros, Congresos y tiene una con considerable presencia e influencia en el mundo digital, con su web, blog y actividad en las redes sociales.
Dentro de su proceso de expansión, ARQUITASA precisa incorporar a su equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estos colaboradores deben tener experiencia general y específica en al menos dos campos concretos de los trece existentes en el ámbito de las valoraciones y conocer la nueva legislación. Además deberán estar certificados con los criterios de la NORMA ISO 17024, para lo que deberán cursar y superar el PROGRAMA DE FORMACIÓN que ARQUITASA ha desarrollado a tal efecto.
ARQUITASA ha diseñado y desarrollado el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” para FORMAR, CAPACITAR Y CERTIFICAR profesionales, tanto, arquitectos, arquitectos técnicos, como ingenieros, economistas o abogados, además de a otros profesionales de sectores más específicos, como “expertos en arte” u otros. Todo ello con las nuevas exigencias del sector.
Los cursos de BILBAO van dirigidos, principalmente a ARQUITECTOS Y ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse, principalmente de formación en VALORACIONES INMOBILIARIAS, aunque pueden cursarlos otros profesionales.
ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONALES, por provincia, territorio o por cada millón de habitantes, entre los alumnos que tras cursar los TRES NIVELES del PROGRAMA DE FORMACIÓN, superen la “PRUEBA EVALUADORA FINAL” y obtengan la preceptiva CERTIFICACIÓN.
ES DECIR, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONALES EN BIZKAIA.
Estos TRES PROFESIONALES pasarán a integrarse en el “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE” de ARQUITASA. Con el resto de profesionales que logren la CERTIFICACIÓN, ARQUITASA establecerá una RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ella, como con el resto de las empresas del GRUPO AGIFI, en el que está integrada ARQUITASA, en el ámbito de las valoraciones, pero también en los demás campos profesionales, relacionados con la ARQUITECTURA y la EDIFICACIÓN, en los que trabajan las empresas del grupo.
ARQUITASA impartirá el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” en la ciudad de BILBAO con la colaboración de la Demarcación de Bizkaia del Colegio Oficial de Arquitectos Vasco Navarro, COAVN.
ARQUITASA es una Sociedad de Tasación HOMOLOGADA por el BANCO DE ESPAÑA, con 30 años de existencia e implantación en todo el territorio español y en varios países latinoamericanos.
ARQUITASA está integrada en el grupo empresarial AGIFI, (GIA, en Latinoamérica) junto a las empresas GINPROSA, INZAMAC, FUCTURA e ION, desarrollando, además de sus trabajos de valoración, tasación y avalúos, una labor de CAPACITACIÓN Y CERTIFICACIÓN de profesionales, asesoramiento a Administraciones Públicas y empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc… ARQUITASA edita varias publicaciones periódicas, organiza Foros, Congresos y tiene una con considerable presencia e influencia en el mundo digital, con su web, blog y actividad en las redes sociales.
Dentro de su proceso de expansión, ARQUITASA precisa incorporar a su equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estos colaboradores deben tener experiencia general y específica en al menos dos campos concretos de los trece existentes en el ámbito de las valoraciones y conocer la nueva legislación. Además deberán estar certificados con los criterios de la NORMA ISO 17024, para lo que deberán cursar y superar el PROGRAMA DE FORMACIÓN que ARQUITASA ha desarrollado a tal efecto.
ARQUITASA ha diseñado y desarrollado el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” para FORMAR, CAPACITAR Y CERTIFICAR profesionales, tanto, arquitectos, arquitectos técnicos, como ingenieros, economistas o abogados, además de a otros profesionales de sectores más específicos, como “expertos en arte” u otros. Todo ello con las nuevas exigencias del sector.
Los cursos de BILBAO van dirigidos, principalmente a ARQUITECTOS Y ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse, principalmente de formación en VALORACIONES INMOBILIARIAS, aunque pueden cursarlos otros profesionales.
ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONALES, por provincia, territorio o por cada millón de habitantes, entre los alumnos que tras cursar los TRES NIVELES del PROGRAMA DE FORMACIÓN, superen la “PRUEBA EVALUADORA FINAL” y obtengan la preceptiva CERTIFICACIÓN.
ES DECIR, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONALES EN BIZKAIA.
Estos TRES PROFESIONALES pasarán a integrarse en el “EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE” de ARQUITASA. Con el resto de profesionales que logren la CERTIFICACIÓN, ARQUITASA establecerá una RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ella, como con el resto de las empresas del GRUPO AGIFI, en el que está integrada ARQUITASA, en el ámbito de las valoraciones, pero también en los demás campos profesionales, relacionados con la ARQUITECTURA y la EDIFICACIÓN, en los que trabajan las empresas del grupo.
ARQUITASA impartirá el PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” en la ciudad de BILBAO con la colaboración de la Demarcación de Bizkaia del Colegio Oficial de Arquitectos Vasco Navarro, COAVN.
ARQUITASA é unha Sociedade de Tasación HOMOLOGADA polo BANCO DE ESPAÑA, con 30 anos de existencia e implantación en todo o territorio español e en varios países latinoamericanos.
ARQUITASA está integrada no grupo empresarial AGIFI, (GIA, en Latinoamérica) xunto ás empresas GINPROSA, INZAMAC, FUCTURA e ION, desenvolvendo, ademais dos seus traballos de valoración, tasación e avalúos, un labor de CAPACITACIÓN E CERTIFICACIÓN de profesionais, asesoramiento a Administracións Públicas e empresas privadas, elaboración de Informes Sectoriales, etc… ARQUITASA edita varias publicacións periódicas, organiza Foros, Congresos e ten unha con considerable presenza e influencia no mundo digital, co seu web, blog e actividade nas redes sociais.
Dentro do seu proceso de expansión, ARQUITASA precisa incorporar ao seu equipo profesional, tanto colaboradores externos, como colaboradores internos estables. Estes colaboradores deben ter experiencia xeral e específica en polo menos dous campos concretos dos trece existentes no ámbito das valoracións e coñecer a nova lexislación. Ademais deberán estar certificados cos criterios da NORMA ISO 17024, para o que deberán cursar e superar o PROGRAMA DE FORMACIÓN que ARQUITASA desenvolveu para ese efecto.
ARQUITASA deseñou e desenvolvido o PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” para FORMAR, CAPACITAR E CERTIFICAR profesionais, tanto, arquitectos, arquitectos técnicos, como enxeñeiros, economistas ou avogados, ademais da outros profesionais de sectores máis específicos, como ?expertos en arte? ou outros. Todo iso coas novas esixencias do sector.
Os cursos de BILBAO van dirixidos, principalmente a ARQUITECTOS E ARQUITECTOS TÉCNICOS, por tratarse, principalmente de formación en VALORACIÓNS INMOBILIARIAS, aínda que poden cursarlos outros profesionais.
ARQUITASA seleccionará TRES PROFESIONAIS, por provincia, territorio ou por cada millón de habitantes, entre os alumnos que tras cursar os TRES NIVELES do PROGRAMA DE FORMACIÓN, superen a «PROBA EVALUADORA FINAL» e obteñan a preceptiva CERTIFICACIÓN.
É dicir, SELECCIONARÁ A TRES PROFESIONAIS EN BIZKAIA.
Estes TRES PROFESIONAIS pasarán a integrarse no «EQUIPO PROFESIONAL ESTABLE» de ARQUITASA. Co resto de profesionais que logren a CERTIFICACIÓN, ARQUITASA establecerá unha RELACIÓN DE COLABORACIÓN, tanto con ela, como co resto das empresas do GRUPO AGIFI, no que está integrada ARQUITASA, no ámbito das valoracións, pero tamén nos demais campos profesionais, relacionados coa ARQUITECTURA e a EDIFICACIÓN, nos que traballan as empresas do grupo.
ARQUITASA impartirá o PROGRAMA DE FORMACIÓN “ENc_17024” na cidade de BILBAO coa colaboración da Demarcación de Bizkaia do Colexio Oficial de Arquitectos Vasco Navarro, COAVN.
Ya están disponibles para la venta los tres ejemplares de la edición 2015 de la colección arquia/maestros, producida y editada por la Fundación Arquia consistente en las grabaciones (monografías audiovisuales) de entrevistas a arquitectos relevantes de la arquitectura contemporánea.
El objeto de la colección es que destacados maestros de la arquitectura transmitan su pensamiento, de viva voz, a generaciones futuras de arquitectos.
La colección arquia/maestros se inició en 2013 con la producción de las tres monografías audiovisuales dedicadas a los arquitectos: Oriol Bohigas i Guardiola (Barcelona, 1925), Rafael Moneo Vallés (Tudela, 1937) y Juan Navarro Baldeweg (Santander, 1939), correspondientes a la edición 2014.
A continuación, se presentan las monografías correspondientes a la edición arquia/maestros 2015:
arquia/maestros 4 ANTONIO FERNÁNDEZ ALBA Entrevistado por Luis Fernández Galiano Dirigido por Joan Úbeda, Arnau Monràs y David Ramos (realizador)
Es, además de arquitecto, intelectual crítico incardinado en su tiempo, del que ha sido testigo a través del arte y la palabra: tanto sus edificios como sus libros expresan con elocuencia lacónica su sensibilidad plástica y su compromiso cultural.
En la entrevista de Luis Fernández-Galiano, su biografía se recorre desde la Salamanca dorada de su infancia hasta el Madrid de sus años de formación, donde traba relación con el mundo del arte y donde al cabo establece su estudio profesional. Bajo el influjo sucesivo de los maestros orgánicos y del monumentalismo kahniano, amalgamados con la severidad de la arquitectura civil de Castilla, Alba levantó un puñado de obras de admirable madurez constructiva, del Convento del Rollo o el Carmelo de San José en Salamanca al Tanatorio de la M-30, que se prolongarán en años posteriores con numerosas intervenciones patrimoniales, como las realizadas en el salón del Prado madrileño, y ambiciosas realizaciones universitarias; todo ello en sintonía con un trayecto vital tan atento a la herencia del pasado como vocacionalmente entregado a la transmisión del conocimiento a través de su fértil enseñanza en la Escuela de Arquitectura de Madrid.
arquia/maestros 5 MANUEL GALLEGO Entrevistado por Luis Fernández Galiano Dirigido por Joan Úbeda, Arnau Monràs y David Ramos (realizador)
Es un arquitecto tan enraizado en su medio como sugiere su apellido, y ha sido en su Galicia natal donde ha levantado toda su obra, en un itinerario lento y silencioso, atento a la materia y refinado en sus detalles. Tras su etapa de formación en Madrid, donde fue discípulo del también gallego Alejandro de la Sota, abrió su estudio en La Coruña, haciendo compatible su dedicación al urbanismo como funcionario y profesor con la construcción de varias casas de ejemplar rigor y áspera poesía, que contribuyeron a renovar el lenguaje moderno con mimbres vernáculos.
En la entrevista realizada por Luis Fernández-Galiano, estos primeros compases, prologados por edificios tan mínimos y exactos como el Museo de Arte Sacro de La Coruña, sirven de umbral a los grandes proyectos realizados en el marco de la cristalización de las instituciones autonómicas, del Museo de Bellas Artes de La Coruña al Complejo Presidencial de Galicia o el Museo de las Peregrinaciones de Santiago, obras de ejemplar interpretación patrimonial y paisajística, y con las que el lenguaje depurado de Gallego ha inspirado a una generación de arquitectos.
arquia/maestros 6 RICARDO BOFILL Entrevistado por Luis Fernández Galiano Dirigido por Joan Úbeda, Arnau Monràs y David Ramos (realizador)
Desborda ampliamente la definición convencional de arquitecto, pero ha sido precisamente su personalidad poliédrica y polémica la que le ha hecho protagonista de muy diferentes episodios culturales, y la que le ha permitido realizar obras icónicas donde se ha cristalizado el talante político y social de nuestro tiempo.
Su itinerario fulgurante se recorre en la entrevista de Luis Fernández-Galiano, desde la influencia del ambiente familiar, la formación fuera de España y la creación del multidisciplinar Taller de Arquitectura en Barcelona, hasta las experiencias cosmopolitas de un creador que construye en todo el mundo, deteniéndose en hitos tan singulares como los experimentales Castillo de Kafka, Muralla Roja y Walden 7 —tres oníricas y utópicas realizaciones residenciales que han quedado como la mejor representación del espíritu del 68— y en obras tan difundidas como los grandes conjuntos de vivienda en Francia, de Les Arcades du Lac o Le Palais d’Abraxas hasta Antigone o Les Échelles du Baroque, cuya urbanidad clasicista los hizo genuinos manifiestos postmodernos, que la trayectoria posterior de su autor templaría con inteligencia técnica y sensibilidad mediterránea para desarrollar una exitosa carrera internacional.
[:gl]
Xa están dispoñibles para a venda os tres exemplares da edición 2015 da colección arquia/mestres, producida e editada pola Fundación Arquia consistente nas grabaciones (monografías audiovisuales) de entrevistas a arquitectos relevantes da arquitectura contemporánea.
O obxecto da colección é que destacados mestres da arquitectura transmitan o seu pensamento, de viva voz, a xeracións futuras de arquitectos.
A colección arquia/mestres iniciouse en 2013 coa produción das tres monografías audiovisuales dedicadas aos arquitectos: Oriol Bohigas i Guardiola (Barcelona, 1925), Rafael Moneo Vallés (Tudela, 1937) e Juan Navarro Baldeweg (Santander, 1939), correspondentes á edición 2014.
A continuación, preséntanse as monografías correspondentes á edición arquia/mestres 2015:
arquia/mestres 4 ANTONIO FERNÁNDEZ ALBA Entrevistado por Luis Fernández Galiano Dirixido por Joan Úbeda, Arnau Monràs e David Ramos (realizador)
Antonio Fenández Alba (Salamanca, 1927) é, ademais de arquitecto, intelectual crítico incardinado no seu tempo, do que foi testemuña a través da arte e a palabra: tanto os seus edificios como os seus libros expresan con elocuencia lacónica a súa sensibilidade plástica e o seu compromiso cultural.
Na entrevista de Luís Fernández-Galiano, a súa biografía percórrese desde a Salamanca dourada da súa infancia ata o Madrid dos seus anos de formación, onde traba relación co mundo da arte e onde ao cabo establece o seu estudo profesional. Baixo o influxo sucesivo dos mestres orgánicos e do monumentalismo kahniano, amalgamados coa severidad da arquitectura civil de Castilla, Alba levantou un puñado de obras de admirable madurez constructiva, do Convento do Rolo ou o Carmelo de San José en Salamanca ao Tanatorio da M-30, que se prolongarán en anos posteriores con numerosas intervencións patrimoniales, como as realizadas no salón do Prado madrileño, e ambiciosas realizacións universitarias; todo iso en sintonía cun traxecto vital tan atento á herdanza do pasado como vocacionalmente entregado á transmisión do coñecemento a través do seu fértil ensino na Escola de Arquitectura de Madrid.
arquia/mestres 5 MANUEL GALLEGO Entrevistado por Luis Fernández Galiano Dirixido por Joan Úbeda, Arnau Monràs e David Ramos (realizador)
Manuel Gallego (Carballiño, Oorense, 1936) é un arquitecto tan enraizado no seu medio como suxire o seu apelido, e foi no seu Galicia natal onde levantou toda a súa obra, nun itinerario lento e silencioso, atento á materia e refinado nos seus detalles. Trala súa etapa de formación en Madrid, onde foi discípulo do tamén galego Alejandro da Sota, abriu o seu estudo na Coruña, facendo compatible a súa dedicación ao urbanismo como funcionario e profesor coa construción de varias casas de exemplar rigor e áspera poesía, que contribuíron a renovar a linguaxe moderna con mimbres vernáculos.
Na entrevista realizada por Luís Fernández-Galiano, estes primeiros compases, prologados por edificios tan mínimos e exactos como o Museo de Arte Sacro da Coruña, serven de limiar aos grandes proxectos realizados no marco da cristalización das institucións autonómicas, do Museo de Belas Artes da Coruña ao Complexo Presidencial de Galicia ou o Museo das Peregrinaciones de Santiago, obras de exemplar interpretación patrimonial e paisajística, e coas que a linguaxe depurado de Galego inspirou a unha xeración de arquitectos.
arquia/mestres 6 RICARDO BOFILL Entrevistado por Luis Fernández Galiano Dirixido por Joan Úbeda, Arnau Monràs e David Ramos (realizador)
Ricardo Bofill (Barcelona, 1939) desborda ampliamente a definición convencional de arquitecto, pero foi precisamente a súa personalidade poliédrica e polémica a que lle fixo protagonista de moi diferentes episodios culturais, e a que lle permitiu realizar obras icónicas onde se ha cristalizado o talante político e social do noso tempo.
O seu itinerario fulgurante percórrese na entrevista de Luís Fernández-Galiano, desde a influencia do ambiente familiar, a formación fóra de España e a creación do multidisciplinar Taller de Arquitectura en Barcelona, ata as experiencias cosmopolitas dun creador que constrúe en todo o mundo, deténdose en fitos tan singulares como os experimentais Castelo de Kafka, Muralla Vermella e Walden 7 -tres oníricas e utópicas realizacións residenciales que quedaron como a mellor representación do espírito do 68- e en obras tan difundidas como os grandes conxuntos de vivenda en Francia, de Lles Arcades du Lac ou Lle Palais d?Abraxas ata Antigone ou Lles Échelles du Baroque, cuxa urbanidad clasicista fíxoos genuinos manifestos postmodernos, que a traxectoria posterior do seu autor templaría con intelixencia técnica e sensibilidade mediterránea para desenvolver unha exitosa carreira internacional.
[:en]
Already three copies of the edition are available for the sale 2015 of the collection arquia/maestros, produced and edited by the Arquia Foundation consisting of the recordings (audio-visual monographs) of you interview relevant architects of the contemporary architecture.
The object of the collection is that out-standing teachers of the architecture transmit his thought, of alive voice, to future generations of architects.
The arquia/maestros collection began in 2013 with the production of three audio-visual monographs dedicated to the architects: Oriol Bohigas i Guardiola (Barcelona, 1925), Rafael Moneo Vallés (Tudela, 1937) and Juan Navarro Baldeweg (Santander, 1939), corresponding to the edition 2014.
Later, they present the monographs corresponding to the edition arquia/maestros 2015:
arquia/maestros 4 ANTONIO FERNÁNDEZ ALBA Interviewed by Luis Fernandez Galiano Directed by Joan Úbeda, Arnau Monràs and David Ramos (producer)
Antonio Fenández Alba (Salamanca, 1927) is, besides architect, an intellectual critic incardinado in his time, of which he has been a witness across the art and the word: both his buildings and his books express with terse eloquence his plastic sensibility and his cultural commitment.
In Luis Fernandez-Galiano’s interview, his biography is crossed from the golden Salamanca of his infancy up to Madrid of his years of formation, where it unites relation with the world of the art and where to the end it establishes his professional study. Under the successive influence of the organic teachers and of the monumentalismo kahniano, amalgamated with the severity of the civil architecture of Castile, Dawn raised a handful of works of admirable constructive maturity, of the Convent of the Roll or the Carmelite convent of San Jose in Salamanca to the Tanatorio of the M-30, which they will prolong in the later years with numerous patrimonial interventions, as the realized ones in the lounge of the Meadow of Madrid, and ambitious university accomplishments; all this in tuning in with vital so attentive distance to the inheritance of the past as vocacionalmente delivered to the transmission of the knowledge across his fertile education in the School of Architecture of Madrid.
arquia/maestros 5 MANUEL GALLEGO Interviewed by Luis Fernandez Galiano Directed by Joan Úbeda, Arnau Monràs and David Ramos (producer)
Manuel Gallego (Carballino, Orense, 1936) is such a deeply rooted architect in his way as his surname suggests, and has been in his natal Galicia where it has raised all his work, in a slow and silent, attentive itinerary to the matter and refined in his details. After his stage of formation in Madrid, where he was a disciple of also Galician Alejandro de la Sota, it opened his study in Corunna, making his dedication compatible to the urbanism as civil servant and teacher with the construction of several houses of exemplary rigor and rough poetry, which helped to renew the modern language with vernacular wickers.
In the interview realized by Luis Fernandez-Galiano, these first compases, prefaced by so minimal and exact buildings as the Museum of Sacred Art of Corunna, they use as threshold to the big projects realized in the frame of the crystallization of the autonomous institutions, of the Museum of Fine arts of Corunna to the Presidential Complex of Galicia or the Museum of the Peregrinations of Santiago, works of exemplary patrimonial and landscape interpretation, and with that the Galician’s polished language has inspired a generation of architects.
arquia/maestros 6 RICARDO BOFILL Interviewed by Luis Fernandez Galiano Directed by Joan Úbeda, Arnau Monràs and David Ramos (producer)
Ricardo Bofill (Barcelona, 1939) exceeds widely the architect’s conventional definition, but it has been precisely his polyhedric and polemic personality the one that has made to him a protagonist of very different cultural episodes, and the one that has allowed him to realize works icónicas where there has crystallized the political and social mien of our time.
Su itinerario fulgurante se recorre en la entrevista de Luis Fernández-Galiano, desde la influencia del ambiente familiar, la formación fuera de España y la creación del multidisciplinar Taller de Arquitectura en Barcelona, up to the cosmopolitan experiences of a creator that he constructs in the whole world, stopping in milestones as singular as experimental Kafka’s Castle, Red Wall and Walden 7 – three oneiric and Utopian residential accomplishments that have stayed as the best representation of the spirit of 68-and in works so spread as the big sets of housing in France, of Them Arcadians du Lac or Him Palais d’Abraxas up to Antigone or They Échelles du Baroque, whose classical urbanity did genuine postmodern manifests, which the later path of his author would moderate with technical intelligence and Mediterranean sensibility to develop a successful international career.
El deployé es un transformado metálico, un producto obtenido a partir de una simple chapa plana de acero a la que se practican unos cortes longitudinales para estirarla posteriormente en la dirección perpendicular a dichos cortes.
De esta forma se obtiene una nueva chapa, con forma de enrrejado y hasta cinco veces más ligera. Esta técnica se emplea desde hace más de cien años desconociéndose el inventor de la misma.
Banco Catalano | bdbarcelona.com
En 1974 Óscar Tusquets y Lluis Clotet utilizan este material en “catalano”, un banco cuyo diseño constituye una lección de sensibilidad y saber hacer constructivo. El banco plagia la sección que Gaudí imprimió en los bancos del parque Güell resolviendo su construcción con este material particularmente duro y barato. El diseño se completa con diferentes modelos de bastidor resueltos con tubo doblado y remachado.
Actualmente es distribuido por BD con un acabado extraordinario si bien muchos de estos bancos se destinaron a estaciones ferroviarias produciéndose masivamente, con el mismo acero galvanizado y expandido que daba forma a las vallas de los tendidos y estaciones
«How High the Moon» armchair, 1986. Shiro Kuramata (Japanese, 1934–1991); Manufacturer: Vitra AG, Basel Nickel-plated steel mesh
En 1986 Shiro Kuramata vuelve a utilizar el deployé en el diseño de asientos. Antes había investigado entorno a los clásicos diseños de Mies van der Rohe con este material pero será “how high the moon” su diseño más celebrado construido con metal expandido. Se trata de un bellísimo sofá producido por IDEE y Vitra en dos versiones: individual y dos plazas.
Su construcción es preciosista: las esquinas se forman soldando uno a uno los hilos del deployé y el acabado es mediante polvo de resina epoxi niquelado. Apenas cuarenta ejemplares en la tirada más larga. No es el plomizo traqueteo ferroviario lo que resuena en esta pieza sino la luz plateada y etérea de la luna.
En sus diseños Kuramta apelaba de forma magistral a la ingravidez, la luz y el vacío.
Elías Cueto, arquitecto
Santiago de Compostela, mayo 2011
Hoy os presentamos el último sorteo del año, y será gracias a Jung Ibérica, en esta ocasión nuestros lectores podrán optar a una Bluetooth Connect (LS990 Aluminio).
El mecanismo es muy sencillo, entre todos aquellos que dejéis un comentario, o bien al final del post o bien en la entrada de Facebook, definiendo en una frase lo que en vuestra opinión os sugiere este producto. Para ello tenéis disponible la información del producto al final del post y en la propia web de Jung Ibérica.
El plazo para participar en el sorteo es desde hoy lunes 23 de noviembre hasta el lunes 14 de diciembre de 2015 a las 00 horas.
Bluetooth Connect es el nuevo receptor de audio estéreo con pantalla táctil del líder europeo en equipamiento eléctrico, Jung, que recoge y amplifica la señal de audio proveniente vía Bluetooth de smartphones, tablets y reproductores de MP3 para que pueda ser escuchada cómodamente mediante los módulos de altavoz del fabricante alemán.
Al tener el mismo formato y tamaño que cualquier mecanismo eléctrico, como interruptores o enchufes, Bluetooth Connect de Jung puede empotrarse en la pared con la misma facilidad, lo que permite su instalación en habitaciones de hotel o en cualquier estancia de una vivienda como dormitorios, cuartos de baño, cocina, etc. Además, está disponible en los diseños de las series AS, A, CD y LS de Jung, lo que asegura una perfecta integración estética con el resto de mecanismos de la instalación eléctrica o de cualquier decoración.
La elegante pantalla táctil situada en el frontal del nuevo Bluetooth Connect de Jung proporciona al usuario toda la información pertinente sobre el estado del dispositivo, como las seis fuentes de audio que pueden almacenarse, la selección de pistas, la regulación del volumen, etc. Ocho teclas virtuales que permanecen ocultas hasta que se toca la pantalla, aseguran un manejo del sistema extraordinariamente sencillo e intuitivo.
Por otro lado, el potente amplificador estéreo del Bluetooth Connect de Jung es el encargado de bombear un torrente de sonido limpio y sin apenas distorsión, a pesar de las reducidas dimensiones del dispositivo. La etapa final de la música favorita del usuario son uno o dos módulos de altavoz de Jung, que se pueden instalar por separado a la distancia adecuada para una óptima audición, aunque también es posible montarlos junto al Bluetooth Connect en un único marco múltiple. Asimismo, el dispositivo cuenta con una conexión auxiliar que puede utilizarse para reenviar la señal de audio a un amplificador externo, lo que abre las puertas a una la sonorización más amplia de otras estancias e incluso de todo el hogar. Además, también admite la opción de conectar la Smart Radio de Jung como fuente alternativa.
Today you let’s sense beforehand the last drawing of the year, and it will be thanks to Jung Ibérica, in this occasion our readers will be able to choose a Bluetooth Connect (LS990 Aluminio).
The mechanism is very simple, between all those that you leave a comment, or at the end of the post or in Facebook’s entry, defining in a phrase what in your opinion suggests this product to you. For it you have the information of the product available at the end of the post and in Jung Ibérica‘s own web.
The term to take part in the drawing is from today on Monday, the 23rd of November until Monday, the 14th from December, 2015 to 00 a.m.
Bluetooth Connect is the new recipient of audio estéreo with tactile screen of the European leader in electrical equipment, Jung, which gathers and amplifies the sign of from audio route Bluetooth of smartphones, tablets and MP3 players in order that it could be listened comfortably by means of the modules of loudspeaker of the German manufacturer.
When the same format and size have that any electrical mechanism, as switches or plugs, Jung’s Bluetooth Connect can fix in the wall with the same facility, which allows his installation in rooms of hotel or in any stay of a housing as bedrooms, bathrooms, kitchen, etc. In addition, it is available in the designs of the series SEIZE, To, CD and Jung’s LS, which assures a perfect aesthetic integration with the rest of mechanisms of the electrical installation or of any decoration.
The elegant tactile screen placed in the altar frontal of Jung’s new Bluetooth Connect provides to the user all the pertinent information about the condition of the device, as six sources of audio that can store, the selection of tracks, the regulation of the volume, etc. Eight virtual keys that remain secret until the screen touches itself, assure a managing of the extraordinarily simple and intuitive system.
On the other hand, the powerful amplifier estéreo of Jung’s Bluetooth Connect is the manager of pumping a torrent of clean sound and without scarcely distortion, in spite of the limited dimensions of the device. The final stage of the favorite music of the user they are one or two modules of Jung’s loudspeaker, which they can install separately to the distance adapted for an ideal hearing, though also it is possible to mount them together with the Bluetooth Connect in the only multiple frame. Likewise, the device relies on an auxiliary connection that it can be in use for forwarding the audio sign to an external amplifier, which opens the doors one the most wide vocalization of other stays and even of the whole home. In addition, also it admits the option to connect Jung’s Smart Radio as alternative source.
Hoxe presentámosvos o último sorteo do ano, e será grazas a Jung Ibérica, nesta ocasión os nosos lectores poderán optar a unha Bluetooth Connect (LS990 Aluminio).
O mecanismo é moi sinxelo, entre todos aqueles que deixedes un comentario, ou ben ao final do post ou ben na entrada de Facebook, definindo nunha frase o que na vosa opinión suxírevos este produto. Para iso tendes/tedes dispoñible a información do produto ao final do post e na propia web de Jung Ibérica.
O prazo para participar no sorteo é desde hoxe luns 23 de novembro ata o luns 14 de decembro de 2015 ás 00 horas.
Bluetooth Connect é o novo receptor de audio estéreo con pantalla táctil do líder europeo en equipamiento eléctrico, Jung, que recolle e amplifica o sinal de audio proveniente vía Bluetooth de smartphones, tablets e reproductores de MP3 para que poida ser escoitada cómodamente mediante os módulos de altofalante do fabricante alemán.
Ao ter o mesmo formato e tamaño que calquera mecanismo eléctrico, como interruptores ou enchufes, Bluetooth Connect de Jung pode encaixarse na parede coa mesma facilidade, o que permite a súa instalación en habitacións de hotel ou en calquera estancia dunha vivenda como dormitorios, cuartos de baño, cociña, etc. Ademais, está dispoñible nos deseños das series AS, A, CD e LS de Jung, o que asegura unha perfecta integración estética co resto de mecanismos da instalación eléctrica ou de calquera decoración.
A elegante pantalla táctil situada no frontal do novo Bluetooth Connect de Jung proporciona ao usuario toda a información pertinente sobre o estado do dispositivo, como as seis fontes de audio que poden almacenarse, a selección de pistas, a regulación do volume, etc. Oito teclas virtuales que permanecen ocultas ata que se toca a pantalla, aseguran un manexo do sistema extraordinariamente sinxelo e intuitivo.
Doutra banda, o potente amplificador estéreo do Bluetooth Connect de Jung é o encargado de bombear un torrente de son limpo e sen apenas distorsión, malia as reducidas dimensións do dispositivo. A etapa final da música favorita do usuario son un ou dous módulos de altofalante de Jung, que se poden instalar por separado á distancia adecuada para unha óptima audición, aínda que tamén é posible montalos xunto ao Bluetooth Connect nun único marco múltiple. Así mesmo, o dispositivo conta cunha conexión auxiliar que pode utilizarse para reenviar o sinal de audio a un amplificador externo, o que abre as portas a unha a sonorización máis ampla doutras estancias e ata de todo o fogar. Ademais, tamén admite a opción de conectar a Smart Radio de Jung como fonte alternativa.
En una ocasión acepté la invitación de dar una charla monográfica en el lejano Budapest sobre la «piedra en la arquitectura española actual». Era, al menos para mí, un extraño cometido, pero lo tomé como un ejercicio de análisis. Elegí algunos edificios ejemplares, realizados todos teniendo como protagonista el uso de la piedra, y empecé a buscar un hilo conductor para mi exposición.
Piedra, …. pensé de modo un tanto lúdico.
¡Piedra, papel, tijera!
Me sorprendió la ocurrencia y me puse a indagar en el significado de cada término.
Pronto descubrí un método bastante nítido de ordenar aquel conjunto de proyectos. Reconocí en cada palabra, más que su objeto literal, una actitud. Un modo de ser.
Hice una lista de los edificios y vinculé cada uno de ellos con cada uno de los términos.
Así, todos los edificios ordenados en la columna «piedra» tenían características ligadas con la estabilidad y la sustentación, destacando como protagonista la sección se valían de la fuerza del volumen, la masa y la vertical gravitatoria. En definitiva, tenían que ver con lo tectónico.
Los clasificados bajo el término «papel» tenían como invariante una extrema funcionalidad, derivada del enfático valor de las pautas de distribución en planta, de lo extenso y horizontal. Estaban fuertemente ligados a lo planimétrico.
Por último, los destacados en el apartado «tijera» apostaban de manera inequívoca por la búsqueda de la presencia, por el valor primordial de sus envolventes y alzados. Por la silueta, la línea y el problema de lo perimetral. En definitiva, por el orden estereotómico.
Más allá del uso del material concreto de la piedra, lo que los clasificaba era una determinada estrategia de utilización del material. Descubrí que todo material puede tener un modo «piedra», un modo»papel» y un modo «tijera» de ser. De ser y estar en la arquitectura. Que todo edificio puede proyectarse teniendo como origen estas tres maneras alternativas de disponer la materia. Y que la buena arquitectura conduce convenientemente sus diversas combinaciones.
El ancestral juego de manos de origen chino, basado en la existencia de los tres reinos de la naturaleza, es decir, lo mineral, lo vegetal y lo animal, nos lleva al mundo de las tríadas universales. Podríamos retrotraernos a otros ámbitos, a los mitos de Osiris, Isis y Horus y sus sucesivos paralelismos históricos. Pero también al tratado secular de «firmitas, utilitas y venustas» y sus reinterpretaciones clásicas y modernas. Y otras muchas tríadas dialécticas. Y en todos los casos recurrir al mismo juego de oposiciones jerárquicas.
Es un juego que nos plantea frente al problema del tres, en términos de cantidad, que los enfrentamientos se producen dos a dos. Con resultados cíclicos. Antagónicos. Polares.
Nos previene del difícil arte de la elección. Y de la intuición. Vence el que adivina. El que tiene la estrategia más psicológica (es inútil además de aburrido jugar frente a una máquina). No cabe la duda o la ambigüedad. Prevalece la virtud de lo instantáneo, de lo inmediato.
Sin duda, es un buen juego. Un juego que está también en lo arquitectónico.
«¿Dónde está el norte? Arquitectos buscando un lugar» es un corto documental que describe la situación de precariedad laboral en la que se encuentran los jóvenes arquitectos españoles tras el estallido de la crisis inmobiliaria.
https://youtu.be/p2KwimZJ4d0
Título: ¿Dónde está el norte? Arquitectos buscando un lugar Año: 2015 Duración: 23min Dirección y realización: Daniel Natoli Entrevistas: Laura Díaz del Pino, José Jiménez Pérez, Amanda Galiana Ortega, Marina Díaz García, Kike España Naveira, Alejandro Ramos García, David Rodado Gómez, Rosa Moreno Navas, David Navarro García, Pedro García Sáez, Alejandro Castillo Libermann, Silvia Garrido Fernández, Amada Vaquero González, José Alberto Simón Montesinos, Pablo Iranzo Navas
[:en]
«Where is north? Architects looking for a place» is a short documentary that describes the situation of labor precariousness in which the young Spanish architects are after the snap of the real-estate crisis.
Title: Where is north? Architects looking for a place Year: 2015 Duration: 23min Direction and accomplishment: Daniel Natoli Interviews:Laura Díaz del Pino, José Jiménez Pérez, Amanda Galiana Ortega, Marina Díaz García, Kike España Naveira, Alejandro Ramos García, David Rodado Gómez, Rosa Moreno Navas, David Navarro García, Pedro García Sáez, Alejandro Castillo Libermann, Silvia Garrido Fernández, Amada Vaquero González, José Alberto Simón Montesinos, Pablo Iranzo Navas
[:gl]
«Onde está o norte? Arquitectos buscando un lugar» é un curto documental que describe a situación de precariedad laboral na que se atopan os novos arquitectos españois tralo estallido da crise inmobiliaria.
Título: Onde está o norte? Arquitectos buscando un lugar Ano: 2015 Duración: 23min Dirección e realización: Daniel Natoli Entrevistas: Laura Díaz del Pino, José Jiménez Pérez, Amanda Galiana Ortega, Marina Díaz García, Kike España Naveira, Alejandro Ramos García, David Rodado Gómez, Rosa Moreno Navas, David Navarro García, Pedro García Sáez, Alejandro Castillo Libermann, Silvia Garrido Fernández, Amada Vaquero González, José Alberto Simón Montesinos, Pablo Iranzo Navas
Desde el blog de arquitectura Stepienybarno ponen a la disposición de los lectores de Veredes una asistencia gratuita para el nuevo curso sobre Identidad Digital que han montado, enfocado exclusivamente para, nosotros, los arquitectos.
Se trata de la cuarta edición y, por los comentarios de los alumnos de las ediciones precedentes, el curso es muy práctico y fácil de realizar.
Así, si eres arquitecto y te interesa mejorar tu presencia en la red, este puede ser tu curso. También, señalar que tiene un horario flexible y se realiza totalmente online durante dos o tres horas al día, en las siguientes fechas: entre el 10 y el 23 de diciembre de 2015.
«Horario relativamente flexible, aunque hace falta aproximadamente una disponibilidad de 3-4 horas al día por parte del alumno durante los nueve días del curso. Así, el tiempo óptimo mínimo de trabajo por parte de los estudiantes será de 30 horas lectivas.
Cada día, a primera hora de la mañana, se suministrará el material necesario y se trabajará intensamente a lo largo del día en la comunidad online, grupo de facebook y correo electrónico con los alumnos. Nuestra disponibilidad durante estos días será absoluta.»
Por lo tanto, entre todos aquellos que dejéis un comentario, al final de la entrada o bien en la entrada de facebook, definiendo en una frase lo que se podría entender, en vuestra opinión, por Identidad Digital, sortearemos una plaza gratuita.
El plazo para participar en el sorteo es desde el lunes 23 al viernes 27 de noviembre hasta el las OO:OO horas.
From the blog of architecture Stepienybarno they put to the disposition of the readers of Veredes a free assistance for the new course on Digital Identity that they have mounted, focused exclusively for, we, the architects.
It is a question of the fourth edition and, for the comments of the pupils of the previous editions, the course is very practical and easy to realize.
This way, if you are an architect and you are interested in improving your presence in the network, this one can be your course. Also, to indicate that it has a flexible schedule and is realized totally online for two or three hours a day, in the following dates: between 10 and on December 23, 2015.
«Relatively flexible schedule, though it is necessary to have approximately an availability from 3-4 hours to the day on the part of the pupil during nine days of the course. This way, the ideal minimal time of work on the part of the students will be 30 school hours.
Every day, in the early morning, will supply the necessary material itself and one will be employed intensely throughout the day at the community online, group of facebook and e-mail with the pupils. Our availability during these days will be absolute.»
Therefore, between all those that you leave a comment defining in a phrase what it might understand, in your opinion, for Digital Identity, we will avoid a free square.
The term to take part in the drawing is from Monday, the 23rd until Friday, the 27th of November up to the OO:OO hours.
Desde o blog de arquitectura Stepienybarno poñen á disposición dos lectores de Veredes unha asistencia gratuita para o novo curso sobre Identidade Digital que montaron, enfocado exclusivamente para, nós, os arquitectos.
Trátase da cuarta edición e, polos comentarios dos alumnos das edicións precedentes, o curso é moi práctico e fácil de realizar.
Así, si es arquitecto e interésache mellorar a túa presenza na rede, leste pode ser o teu curso. Tamén, sinalar que ten un horario flexible e realízase totalmente online durante dous ou tres horas ao día, nas seguintes datas: entre o 10 e o 23 de decembro de 2015.
«Horario relativamente flexible, aínda que fai falta aproximadamente unha disponibilidad de 3-4 horas ao día por parte do alumno durante os nove días do curso. Así, o tempo óptimo mínimo de traballo por parte dos estudantes será de 30 horas lectivas.
Cada día, a primeira hora da mañá, fornecerase o material necesario e traballarase intensamente ao longo do día na comunidade online, grupo de facebook e correo electrónico cos alumnos. A nosa disponibilidad durante estes días será absoluta.»
Polo tanto, entre todos aqueles que deixedes un comentario definindo nunha frase o que se podería entender, na vosa opinión, por Identidade Digital, sortearemos unha praza gratuita.
O prazo para participar no sorteo é desde o luns 23 ao venres 27 de novembro ata o as OO:OO horas.
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept”, you consent to the use of ALL the cookies.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Cookie
Duración
Descripción
mailmunch_second_pageview
never
Mailmunch sets this cookie to manage subscription service to mailing lists.
_mailmunch_visitor_id
never
Mailmunch sets this cookie to create a unique visitor ID for the Mailmunch mailing list software.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Cookie
Duración
Descripción
CONSENT
2 years
YouTube sets this cookie via embedded youtube-videos and registers anonymous statistical data.
_ga
2 years
The _ga cookie, installed by Google Analytics, calculates visitor, session and campaign data and also keeps track of site usage for the site's analytics report. The cookie stores information anonymously and assigns a randomly generated number to recognize unique visitors.
_gat_gtag_UA_11257418_2
1 minute
Set by Google to distinguish users.
_gid
1 day
Installed by Google Analytics, _gid cookie stores information on how visitors use a website, while also creating an analytics report of the website's performance. Some of the data that are collected include the number of visitors, their source, and the pages they visit anonymously.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Cookie
Duración
Descripción
NID
6 months
NID cookie, set by Google, is used for advertising purposes; to limit the number of times the user sees an ad, to mute unwanted ads, and to measure the effectiveness of ads.
VISITOR_INFO1_LIVE
5 months 27 days
A cookie set by YouTube to measure bandwidth that determines whether the user gets the new or old player interface.
YSC
session
YSC cookie is set by Youtube and is used to track the views of embedded videos on Youtube pages.
yt-remote-connected-devices
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.
yt-remote-device-id
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.