Inicio Blog Página 109

ScribdScribdScribd

0

Scribd: una comunidad para sus documentos.

Todos manejamos documentos. De hecho son indispensables para ejercicio de muchas áreasprofesionales en el mundo entero. En ellos descargamos nuestras ideas, organizamos datos yadministramos información.

Desde la masificación de los procesadores de texto al estilo Microsoft Word o  OpenOffice profesionales en todo el mundo los usan para almacenar digitalmente información de todo tipo, y con el auge de las redes sociales han emergido nuevas formas para compartirlos y publicarlos,pero ninguna ha reunido tantas ventajas para ellos como Scribd.

¿Qué es?

Scribd es una red social que le permite a 10 millones de usuarios cada mes, publicar, compartir,construir, comentar, distribuir y encontrar documentos en múltiples formatos de textos como: doc, pdf, txt, ppt, xls, ps (Adobe postcript) y lit (Lector de ebooks de Microsoft).

Estos documentos pueden ser descargados para ser leídos cuando no se esté conectado a laInternet o discutidos con sus autores para debatir y ampliar sus contenidos, entre otras funciones.Es una biblioteca universal generada por usuarios de todo el mundo al mejor estilo Youtube pero con textos para compartir y descargar.

Scribd le permite almacenar sus documentos de forma pública o privada convirtiéndolos a unformato digital que los hace visibles en la red con utilidad social y colaborativa.

¿Qué hace única esta red?

No es lo que piensa. No es como “subir” textos a un blog. Es una forma única para compartir documentos con ingredientes particulares, pues se pueden tener:

Suscripciones a usuarios o empresas: Identifique qué usuarios o compañías ofrecen contenidos que le parecen interesantes y sígalospara conocer contenidos nuevos.Periódicos como The Chicago Tribune comparten documentos que permiten a los usuariosampliar información sobre noticias y temas de actualidad.

Listas de lecturas: ¿Encontró un documento que lo sorprendió? Agréguelo a un Reading List y manténgalo a manocomo su favorito.

Descargas de forma libre: La posibilidad de tener un documento en su computadora es funcional, descargar para leer cuando no tenga acceso a la red es una opción que debe considerarse.

Almacenaje ilimitado: Almacene material sin límites, la red no ha provisto imitaciones para ello. Eso sí, le sugerimos noabusar en el peso de los documentos “a subir” pues puede tardar tiempo y recursos enconvertirlos para ser visibles en su red.

Lecturas en niveles ajustables: ¿Le incomoda leer en pantalla? Scribd le provee varias formas de lectura desde el “clásico”scroll, hasta el estilo libro de hojas ajustables; o el modelo slideshow (presentación) para pasar hoja por hoja con tan solo un clic.

Scribd: a community for his documents.

We all handle documents. In fact they are indispensable for exercise of many áreasprofesionales all over the world. Into them we come out our ideas, organize information yadministramos information.

From the mass-production of the processors of text the style Microsoft Word or professional OpenOffice in the whole world are used by them to store digitalmente information of all kinds, and with the summit of the social networks they have emerged new forms to share them and to publish them, but none has assembled so many advantages for them as Scribd.

What is it?

Scribd is a social network that allows him 10 million users every month, to publish, to share, to construct, to comment, to distribute and to find documents in multiple formats of texts as: doc, pdf, txt, ppt, xls, ps (Adobe postcript) and lit (Lector de ebooks de Microsoft).

These documents can be unloaded to be read when it is not connected to laInternet or discussed with his authors to debate and to extend his contents, between other functions. It is a universal library generated by users of the whole world to the best style Youtube but with texts to share and to come out.

Scribd allows him to store his documents of public or private form them turning to unformato foxglove that makes them visible in the network with social and collaborative usefulness.

What does this network make only?

It is not what he thinks. It is not like «to raise» texts to a blog. It is the only form to share documents with particular ingredients, since they can be had:

Subscriptions to users or companies: Identify what users or companies offer contents that seem to him to be interesting and sígalospara to know new contents. Newspapers like The Chicago Tribune share documents that allow to the usuariosampliar information about news and today’s news.

Lists of readings: did he find a document that it surprised? It add to a Reading List and support it to manocomo his favorite.

You come out of free form: The possibility of having a document in his computer is functional, to come out to read when it does not have access to the network is an option that it must be considered to be.

Unlimited storage: Store material without limits, the network has not provided imitations for it. It yes, we suggest him to nonabuse in the weight of the documents » to rising » since it can be late time and resources enconvertirlos to be visible in his network.

Readings in adjustable levels: does it trouble him to read on screen? Scribd him provides several forms of reading from the «classic» scroll, up to the style I free of adjustable leaves; or the model slideshow (presentation) to spend leaf for leaf with only a click.

Scribd: unha comunidade para os seus documentos.

Todos manexamos documentos. De feito son indispensables para exercicio de moitas áreasprofesionales no mundo enteiro. Neles descargamos as nosas ideas, organizamos datos yadministramos información.

Dende a masificación dos procesadores de texto ao estilo Microsoft Word ou OpenOffice profesionais en todo o mundo úsanos para almacenar dixitalmente información de todo tipo, e co auxe das redes sociais emerxeron novas formas para compartilos e publicarlos,pero ningunha reuniu tantas vantaxes para eles como Scribd.

¿Que é?

Scribd é unha rede social que lle permite a 10 millóns de usuarios cada mes, publicar, compartir,construir, comentar, distribuír e encontrar documentos en múltiples formatos de textos como: doc, pdf, txt, ppt, xls, ps (Adobe postcript) e lit (Lector de ebooks de Microsoft).

Estes documentos poden ser descargados para ser lidos cando non se estea conectado a laInternet ou discutido cos seus autores para debater e ampliar os seus contidos, entre outras funciones.Es unha biblioteca universal xerada por usuarios de todo o mundo ao mellor estilo Youtube pero con textos para compartir e descargar.

Scribd permítelle almacenar os seus documentos de forma pública ou privada converténdoos a unformato dixital que os fai visibles na rede con utilidade social e colaboradora.

¿Qué fai única esta rede?

Non é o que pensa. Non é como «subir» textos a un blog. É unha forma única para compartir documentos con ingredientes particulares, pois se poden ter:

Subscricións a usuarios ou empresas: Identifique que usuarios ou compañías ofrecen contidos que lle parecen interesantes e sígalospara coñecer contidos nuevos. Periódicos como The Chicago Tribune comparten documentos que permiten aos usuariosampliar información sobre noticias e temas de actualidade.

Listas de lecturas: ¿Encontrou un documento que o sorprendeu? Agrégueo a un Reading List e mantéñao a manocomo o seu favorito.

Descargas de forma libre: A posibilidade de ter un documento na súa computadora é funcional, descargar para ler cando non teña acceso á rede é unha opción que debe considerarse.

Almacenaxe ilimitada: Almacene material sen límites, a rede non proveu imitacións para iso. Iso si, suxerímoslle noabusar no peso dos documentos «a subir» pois pode tardar tempo e recursos enconvertirlos para ser visibles na súa rede.

Lecturas en niveis axustables: ¿Incomódalle ler en pantalla? Scribd provelle varias formas de lectura dende o «clásico» scroll, ata o estilo libro de follas axustables; ou o modelo slideshow (presentación) para pasar folla por folla con tan só un clic.

Rehabilitación y ampliación de vivienda unifamiliar en Ponte Olveira | CREUSeCARRASCORehabilitación e ampliación de vivenda unifamiliar en Ponte Olveira | CREUSeCARRASCORehabilitation and extension of one-family housing in Ponte Olveira | CREUSeCARRASCO

Rehabilitación y ampliación de una construcción que fue bar y pequeña casa de comidas, ahora como dos ‘casas’ que dan forma a una plaza. Dos partes de una misma casa que funcionan como un espejo: si ponemos una escalera en la nueva, aparece otra en la vieja y, entre ambas, un umbral que tensiona el tiempo que las separa.

: entrar desde el exterior, rehabilitar utilizando una construcción exterior o plantando una semilla en el jardín.

Un bar, pequeña casa de comidas en un lugar donde se celebraba una importante feria y por donde pasa el Camino de Santiago a Fisterra.

Sus muros son de piedra, con una planta interior de 5.05 x 7.25 m. Va a ser la vivienda de una pareja joven con dos hijos. Insuficiente, necesitan más espacio y más superficie.

Entonces aparece la cocina en el jardín, con la despensa y un cuarto de almacén y juegos. Y la habitación principal, y la de invitados. Es una semilla nueva que atiende a lo necesario y que crece con la técnica y las formas del hormigón.

Pero lo nuevo necesita del apoyo de lo existente para integrarse en el lugar, por eso extiende su brazo, un ancho corredor que penetra en el espacio más antiguo, dotándole de nuevos usos.

De esta manera las dos ‘casas’ dan forma a una plaza, a la que se vuelcan, un umbral que funciona como un espejo: si ponemos una escalera en la casa nueva, aparece otra en la casa vieja, y entre las dos creamos una cinta continua que desde el exterior parece la correa de una máquina del tiempo entrando y saliendo del pasado.

Obra: Rehabilitación y ampliación de vivienda unifamiliar en Ponte Olveira
Autores: Juan Creus y Covadonga Carrasco
Proyecto y obra: 1999-2001
Localización:Ponte Olveira, Dumbría, Galicia, España
Superficie parcela: 978 m2
Superficie construida rehabilitación: 130 m2
Superficie construida ampliación: 125 m2
Fotografía: CREUSeCARRASCO
+ creusecarrasco.es

Rehabilitation and extension of a construction that was bar and small economic restaurant, now as two ‘houses’ that give form to a square. Two parts of the same house that work as a mirror: if we put a stairs in the new one, it turns out to be different in the old woman and, between both, a threshold that it tenses the time that separates them.

: to enter from the exterior, to rehabilitate using an exterior construction or planting a seed on the garden.

A bar, small economic restaurant in a place where an important fair was celebrated and where the Way of Santiago happens to Fisterra.

His walls are of stone, with an interior plant of 5.05 x 7.25 m. It is going to be the housing of a young pair with two children. Insufficient, they need more space and more surface.

Then the kitchen appears in the garden, with the pantry and a quarter of store and games. And the principal room, and that of guests. It is a new seed that attends to the necessary thing and that grows with the technology and the forms of the concrete.

But the new thing needs from the support of the existing thing to join the place, because of it it extends his arm, a broad corridor that penetrates in the most ancient space, providing him with new uses.

Hereby both ‘houses’ give form to a square, to which they overturn, a threshold that works as a mirror: if we put a stairs in the new house, it turns out to be different in the old house, and between two o’clock we create a constant tape that from the exterior looks like the strap of a machine of the time entering and going out of the past.

Work: Rehabilitation and extension of one-family housing in Ponte Olveira

Authors: Juan Creus and Covadonga Carrasco

Project and work: 1999-2001

Location:Ponte Olveira, Dumbría, Galicia, Spain

Surface parcels: 978 m2

Constructed surface rehabilitation: 130 m2

Constructed surface extension: 125 m2

Photography: CREUSeCARRASCO

+ creusecarrasco.es

Rehabilitación e ampliación dunha construción que foi bar e pequena casa de comidas, agora como dúas ‘casas’ que dan forma a unha praza. Dúas partes dunha mesma casa que funcionan como un espello: se poñemos unha escaleira na nova, aparece outra na vella e, entre ambas as dúas, un albor que tensiona o tempo que as separa.

: entrar dende o exterior, rehabilitar utilizando unha construción exterior ou plantando unha semente no xardín.

Un bar, pequena casa de comidas nun lugar onde se celebraba unha importante feira e por onde pasa o Camiño de Santiago a Fisterra.

Os seus muros son de pedra, cunha planta interior de 5.05 x 7.25 m. Va a ser a vivenda dunha parella nova con dous fillos. Insuficiente, necesitan máis espazo e máis superficie.

Entón aparece a cociña no xardín, coa despensa e un cuarto de almacén e xogos. E o cuarto principal, e a de convidados. É unha semente nova que atende ao necesario e que crece coa técnica e as formas do formigón.

Pero o novo necesita do apoio do existente para integrarse no lugar, por iso estende o seu brazo, un ancho corredor que penetra no espazo máis antigo, dotándoo de novos usos.

Deste xeito as dúas ‘casas’ dan forma a unha praza, á que se envorcan, un albor que funciona como un espello: se poñemos unha escaleira na casa nova, aparece outra na casa vella, e entre as dúas creamos unha fita continua que dende o exterior parece a correa dunha máquina do tempo entrando e saíndo do pasado.

Obra: Rehabilitación e ampliación de vivenda unifamiliar en Ponte Olveira

Autores: Juan Creus e Covadonga Carrasco

Proxecto e obra: 1999-2001

Localización: Ponte Olveira, Dumbría, Galicia, España

Superficie parcela: 978 m2

Superficie construida rehabilitación: 130 m2

Superficie construida ampliación: 125 m2

Fotografía: CREUSeCARRASCO

+ creusecarrasco.es

e n g a w a # 16e n g a w a # 16e n g a w a # 16

0

Nos gustaría presentaros el nuevo número de la revista: engawa #16. Para este número hemos contado con la colaboración de Arquitectura G como invitado especial.

«El bifronte Jano, dios de las puertas, inicios y finales ha sido la portada propuesta por arquitectura-g. Ellos mismos han repuesto a su imagen con otras que la evocan desde múltiples ángulos, como si la doble efigie de Jano ya las contuviera. Nos advierten que su asociación de imágenes es parcial y fragmentaria, y sostenemos que no puede ser de otro modo. El caleidoscopio de imágenes poéticas que nos sugieren debería entenderse como otra forma de romper el fantasmagórico juego de espejos que es hoy nuestro día a día, donde la imagen, multiplicada hasta la extenuación suplanta a la realidad de la que procede, siendo ésta , ya tan solo, un pálido reflejo de la imagen.

Bienvenidas sean pues estas imágenes de puertas, pasillos, entradas, tiempos, estaciones, banquetes, alamedas, entretenimientos…»

Muchas gracias a todos los colaboradores, y especialmente a arquitectura g. Esperamos que sea de vuestro interés.

Editorial

Jano; visión parcial y fragmentada – · arquitectura g

Estaciones de Austerlitz · Juan Antonio Espinosa Martín

representar · Javier de las Heras Solé

Lo de ayer, hoy · Héctor Quintela

Un abrir y cerrar de puertas · François Guynot de Boismenu

Long exposure · Alberto Twose

Unidades recíprocas · Montse Solano

Gastrotectura · Jaime Gastalver

Alguien bajo el portal · Pablo Twose

Dualidad · Rubén Páez

Etrne el fin y el pinrpciio aglo estxie · Matías Grimaldi

+ info

Gustaríanos presentarvos o novo número da revista: engawa #16. Para este número contamos coa colaboración de Arquitectura G como convidado especial.

«O bifronte Jano, deus das portas, inicios e finais foi a portada proposta por arquitectura-gr. Eles mesmos repuxeron á súa imaxe con outras que a evocan dende múltiples ángulos, coma se a dobre efixie de Jano xa as contivese. Advírtennos que a súa asociación de imaxes é parcial e fragmentaria, e sostemos que non pode ser doutro modo. O calidoscopio de imaxes poéticas que nos suxiren debería entenderse como outra forma de romper o fantasmagórico xogo de espellos que é hoxe o noso día a día, onde a imaxe, multiplicada ata a extenuación suplanta á realidade da que procede, sendo esta, xa tan só, un pálido reflexo da imaxe.

Bienvenidas sexan pois estas imaxes de portas, corredores, entradas, tempos, estacións, banquetes, alamedas, entretementos…»

Moitas grazas a todos os colaboradores, e especialmente a arquitectura g. Esperamos que sexa do voso interese.

Editorial

Jano; visión parcial y fragmentada – · arquitectura g

Estaciones de Austerlitz · Juan Antonio Espinosa Martín

representar · Javier de las Heras Solé

Lo de ayer, hoy · Héctor Quintela

Un abrir y cerrar de puertas · François Guynot de Boismenu

Long exposure · Alberto Twose

Unidades recíprocas · Montse Solano

Gastrotectura · Jaime Gastalver

Alguien bajo el portal · Pablo Twose

Dualidad · Rubén Páez

Etrne el fin y el pinrpciio aglo estxie · Matías Grimaldi

+ info

We you would like to present the new number of the magazine: engawa #16. For this number we have possessed Arquitectura G collaboration as special guest..

«The bifronte Jano, god of the doors, beginnings and ends has been the front page proposed by architecture – g. They themselves there is supply to his image with others that evoke it from multiple angles, as if Jano’s double effigy already was containing them. They us warn that his association of images is partial and fragmentary, and we support that it cannot be differently. The caleidoscopio of poetical images that suggest us should understand as another way of breaking the phantasmagoric game of mirrors that is today ours day after day, where the image multiplied up to the exhaustion supplants to the reality from which it comes, being this one, already only, a pale reflex of the image.

Welcomes are so these images of doors, corridors, income, times, stations, banquets, avenues, entertainments …»

Thank you very much to all the collaborators, and specially to architecture g. We hope that it is of your interest.

Editorial

Jano; visión parcial y fragmentada – · arquitectura g

Estaciones de Austerlitz · Juan Antonio Espinosa Martín

representar · Javier de las Heras Solé

Lo de ayer, hoy · Héctor Quintela

Un abrir y cerrar de puertas · François Guynot de Boismenu

Long exposure · Alberto Twose

Unidades recíprocas · Montse Solano

Gastrotectura · Jaime Gastalver

Alguien bajo el portal · Pablo Twose

Dualidad · Rubén Páez

Etrne el fin y el pinrpciio aglo estxie · Matías Grimaldi

+ info

[:es]David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages[:gl]David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages[:en]David Frutos-Héctor Santos-Díez · photography | BISimages[:]

[:es]

Ahondando en el binomio arquitectura y fotografía, os queremos presentar BISimages (Built In Spain) es una agencia de fotografía especializada en arquitectura española, cuyos responsables son dos fotógrafos, David Frutos (residente en Murcia) y Héctor Santos-Díez (residente en A Coruña)

Según sus pomotores:

“BIS desarrolla una doble labor: distribución de los reportajes que conforman su archivo y agencia de servicios fotográficos para la realización y gestión de reportajes en toda España”.

Además como agencia de servicios fotográficos dispone de una red de fotógrafos especializados en arquitectura con los que colaboran habitualmente y que pone al servicio de sus clientes.

Sus reportajes se pueden ver regularmente en revistas como Arquitectura Viva, Diseño Interior, El País Semanal, la coreana C3 o la alemana AiT, por citar solo unos ejemplos. También en diversos artículos en medios on line de divulgación y difusión como Plataforma de Arquitectura o esta misma casa.

Os dejamos con esta pequeña entrevista que tuvimos la suerte de realizar y a la que amablemente estuvieron dispuestos a concedernos.

David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages
118 viviendas en Coslada. ACM arquitectura | Fotografía: David Frutos

¿Qué os llevó a abriros camino en la fotografía de arquitectura?

En el caso de David se debió a que cuando estudiaba en Madrid compartía piso con estudiantes de arquitectura. Así que empezó haciendo fotos para ellos.

A mi me llevó a ello un conjunto de cosas que coincidieron en el tiempo. El hastío de seguir en la ETSA, las ganas de ganarme la vida, la casualidad de conseguir varios encargos a la vez, y entrar a colaborar con el grupo Globus Comunicación (Diseño Interior y 20Casas).

¿Os encontrasteis con muchas dificultades en su puesta en marcha?

Si y no. Los fotógrafos que montamos BISimages ya teníamos todos una trayectoria consolidada y gran carga de trabajo. Así que todos conocíamos el negocio y nutrir al archivo de material que creciese día a día nunca fue un problema.

Los quebraderos de cabeza siempre han sido de tipo logístico y organizativo. Crear una empresa siempre es absurdamente laborioso.

Pero creo que nos hemos ido adaptando perfectamente a las necesidades. Por ejemplo, cuando se creó BIS pensábamos casi exclusivamente en ello como un archivo para distribuir nuestros reportajes, y con los años la parte de agencia, para dar respuesta a empresas que necesitan crear sus propias fotos, tiene tanto o más peso que el archivo.

¿Consideráis que estudiar Arquitectura ha sido un pasaporte fundamental para haber llegado a vuestro trabajo actual?

En mi caso creo que si. Es evidente que me ha formado en la manera de entender los espacios y la construcción. Que me ha dotado de un criterio. Además me ha permitido tener una serie de relaciones para poder empezar mi trayectoria profesional.

Hay mucho fotógrafo de arquitectura que ha estudiado arquitectura, pero no es necesario. Y no hay mejor ejemplo que ver la obra de mi socio David Frutos.

David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages
Vivienda en Tebra. Irisarri + Piñera| Fotografía: Héctor Santos-Díez

¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?

Sí. Estamos muy satisfechos. Aún hay unas cuantas líneas de trabajo que nos proponemos explorar pero hay que ir paso a paso. El momento actual de BIS es muy bueno, pero la idea siempre es mejorar e irse adaptando al mercado.

¿Animarías a otros arquitectos a seguir vuestros pasos? ¿Qué pasos consideráis que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?

Dar consejos siempre es complicado, pero creo que hay que empezar las cosas con optimismo, aunque no sea fácil.

Y la idea de unirnos varios fotógrafos para crear una empresa conjunta que complemente la actividad individual de cada uno de nosotros creo que es muy positiva. Eso nos permite llegar a sitios del mercado que de manera individual nos sería muy complicado cubrir. Esa unión de fuerzas si creo que es muy aconsejable.

David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages
Parque Científico de Espinardo. Retes arquitectos | Fotografía: David Frutos

¿Creéis que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?

Ciertamente una de las cosas buenas de cursar arquitectura es que se trata de una carrera que toca muchos palos y ello debería ayudar a abrir campos de actuación.

¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?

Lo que más pesa en mi opinión sobre este tema es ser consciente del motivo por el que se han ido. Así que me parece que es un pena que haya que llegar a eso, y espero que tengan suerte.

David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages
Piscina privada. Picnic Estudio | Fotografía: Héctor Santos-Díez

David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages
agosto 2014

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Héctor y a David su tiempo y predisposición con este espacio.

[:en]

Going deeply into the binomial architecture and photography, we want to present BISimages (Built In Spain) is an agency of photography specialized in Spanish architecture, which persons in charge are two photographers, David Frutos (resident in Murcia) and Héctor Santos-Díez (resident in A Coruña).

According to his authors:

“BIS develops a double labor: distribution of the articles that shape his file and agency of photographic services for the accomplishment and management of articles in the whole Spain”.

In addition as agency of photographic services he has a network of photographers specialized in architecture with whom they collaborate habitually and whom it puts to the service of his clients.

His articles can be seen regularly in magazines as Arquitectura Viva, Diseño Interior, El País Semanal, la coreana C3 or the German AiT, for mentioning only a few examples. Also in diverse articles in on-line means of spreading and diffusion like Plataforma de Arquitectura or the same home.

We leave you with this small interview that we were lucky to realize and to which nicely they were ready to grant us.

  118 housings in Coslada. ACM architecture | Photography:David Frutos

What did lead you to opening way you in the photography of architecture?

In case of David it owed to that when he was studying in Madrid he was sharing floor with students of architecture. So it started by doing photos for them.

To it to my me took to it a set of things that coincided with the time. The tedium of continuing in the ETSA, the desires of the life, the chance winning me of obtaining several orders simultaneously, and begins to collaborate with the Globus Comunicación group (Diseño Interior y 20Casas).

Did you meet many difficulties in his putting in march?

If and not. The photographers that we mount BISimages already we all had a consolidated path and great load of work. So we all knew the business and to nourish to the file of material that was growing day after day was never a problem.

The quebraderos of head always have been of logistic and organizational type. To create a company always is absurd laborious.

But I believe that we have been adapting perfectly to the needs. For example, when BIS was created we were thinking almost exclusively about it as a file to distribute our articles, and with the years the part of agency, to give response to companies that need to create his own photos, it has so much or more I weigh that the file.

Do you think that to study Architecture has been a fundamental passport to have come to your current work?

In my case I believe that if. It is evident that it has formed me in the way of understanding the spaces and the construction. That has provided me with a criterion. In addition it has allowed me to have a series of relations to be able to begin my professional path.

There is very much photographer of architecture who has studied architecture, but it is not necessary. And there is no better example that to see the work of my partner David Frutos.

Housing in Tebra. Irisarri + Piñera | Photography: Héctor Santos-Díez

Are you satisfied with the reached aims?

Yes. We are very satisfied. Still there are a few lines of work that we propose to explore but it is necessary to go stepwise. The current moment of BIS is very good, but the idea always is to improve and to be adapting to the market.

Would you encourage other architects to follow your steps? What steps do you consider that they should give? How to complete his studies? What other advices would you give them?

To give advices always is complicated, but I believe that it is necessary to begin the things hopefully, though it is not easy.

And the idea of joining several photographers to create a joint venture that complements the individual activity of each one of us I believe that it is very positive. It allows us to come to sites of the market that in an individual way us would be very complicated to cover. This union of forces if I believe that it is very advisable.

Espinardo’s Scientific park. Challenge architects | Photography: David Frutos

Do you believe that the architects in Spain we should continue opening new routes of work to go out of the «most «traditional» cabin of projecting given the current situation of the construction in our country?

Certainly one of the good things of dealing architecture is that it is a question of a career that it touches many sticks and it should help to open fields of action.

What do you think of those that they have been going to work abroad?

What more weighs in my opinion about this topic is to be conscious of the motive for which they have gone away. So it seems to me that it is a shame for that be necessary to come to it, and I hope that they are lucky.

PPrivate swimming pool. Picnic I Study | Photography:Héctor Santos-Díez

David Frutos-Héctor Santos-Díez · photography | BISimages

augusto 2014

Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for Héctor and for David his time and predisposition with this space.

[:gl]

Afondando no binomio arquitectura e fotografía, querémosvos presentar BISimages (Built In Spain) é unha axencia de fotografía especializada en arquitectura española, cuxos responsables son dous fotógrafos, David Frutos (residente en Murcia) e Héctor Santos-Díez (residente en A Coruña)

Según os seus promotores:

“BIS desenvolve un dobre labor: distribución das reportaxes que conforman o seu arquivo e axencia de servizos fotográficos para a realización e xestión de reportaxes en toda España”.

Ademais como axencia de servizos fotográficos dispón dunha rede de fotógrafos especializados en arquitectura cos que colaboran habitualmente e que pon ao servizo dos seus clientes.

As súas reportaxes pódense ver regularmente en revistas como Arquitectura Viva, Deseño Interior, El País Semanal, a coreana C3 ou a alemá AiT, por citar só uns exemplos. Tamén en diversos artigos en medios on line de divulgación e difusión como Plataforma de Arquitectura ou esta mesma casa.

Deixámosvos con esta pequena entrevista que tivemos a sorte de realizar e á que amablemente estiveron dispostos a concedernos.

118 vivendas en Coslada. ACM arquitectura | Fotografía: David Frutos

¿Que vos levou a abrirvos camiño na fotografía de arquitectura?

No caso de David debeuse a que cando estudaba en Madrid compartía piso con estudantes de arquitectura. Así que empezou facendo fotos para eles.

Ao meu levoume a iso un conxunto de cousas que coincidiron no tempo. O fastío de seguir na ETSA, as ganas de gañarme a vida, a casualidade de conseguir varios encargos á vez, e entrar a colaborar co grupo Globus Comunicación (Deseño Interior e 20Casas).

¿Encontrástesvos con moitas dificultades na súa posta en marcha?

Se e non. Os fotógrafos que montamos BISimages xa tiñamos todos unha traxectoria consolidada e gran carga de traballo. Así que todos coñeciamos o negocio e nutrir ao arquivo de material que crecera día a día nunca foi un problema.

Os rompedeiros de cabeza sempre foron de tipo loxístico e organizativo. Crear unha empresa sempre é absurdamente laborioso.

Pero creo que nos fomos adaptando perfectamente ás necesidades. Por exemplo, cando se creou BIS pensabamos case exclusivamente niso como un arquivo para distribuír as nosas reportaxes, e cos anos a parte de axencia, para dar resposta a empresas que necesitan crear as súas propias fotos, ten tanto ou máis peso que o arquivo.

¿Considerades que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?

No meu caso creo que se. É evidente que me formou no xeito de entender os espazos e a construción. Que me dotou dun criterio. Ademais permitiume ter unha serie de relacións para poder empezar a miña traxectoria profesional.

Hai moito fotógrafo de arquitectura que estudou arquitectura, pero non é necesario. E non hai mellor exemplo que ver a obra do meu socio David Frutos.

Vivenda en Tebra. Irisarri + Piñera| Fotografía: Héctor Santos-Díez

¿Estades contentos cos obxectivos alcanzados?

Si. Estamos moi satisfeitos. Aínda hai unhas cantas liñas de traballo que nos propoñemos explorar pero hai que ir paso a paso. O momento actual de BIS é moi bo, pero a idea sempre é mellorar e ir adaptándose ao mercado.

¿Animarías outros arquitectos a seguir os vosos pasos? ¿Que pasos considerades que deberían dar? ¿Como completar os seus estudos? ¿Que outros consellos lles darías?

Dar consellos sempre é complicado, pero creo que hai que empezar as cousas con optimismo, aínda que non sexa doado.

E a idea de unirnos varios fotógrafos para crear unha empresa conxunta que complemente a actividade individual de cada un de nós creo que é moi positiva. Iso permítenos chegar a sitios do mercado que de xeito individual nos sería moi complicado cubrir. Esa unión de forzas se creo que é moi aconsellable.

Parque Científico de Espinardo. Retes arquitectos | Fotografía: David Frutos

¿Credes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis «tradicional» de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?

Certamente unha das cousas boas de cursar arquitectura é que se trata dunha carreira que toca moitos paus e iso debería axudar a abrir campos de actuación.

¿Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

O que máis pesa na miña opinión sobre este tema é ser consciente do motivo polo que se foron. Así que me parece que é un pena que haxa que chegar a iso, e espero que teñan sorte.

Piscina privada. Picnic Estudio | Fotografía: Héctor Santos-Díez

David Frutos-Héctor Santos-Díez · fotografía | BISimages

agosto 2014

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a Héctor e a David o seu tempo e predisposición con este espazo.

[:]

MADRID RÍO: el discutible precio de un atractivo parque | Antón CapitelMADRID RÍO: o discutible precio dun atractivo parque | Antón CapitelMADRID RÍO: the dubious cost of an attractive park | Antón Capitel

Madrid Rio | rutadeloscaracoles.blogspot.com.es

1.

Desde hace muy poco tiempo, la ciudad de Madrid tiene un nuevo, grande, y espléndido parque, desarrollado a lo largo de varios kilómetros en la ribera del río Manzanares. Ello ha significado un importante cambio en la naturaleza misma del centro de la capital. Pero este cambio no ha de verse en modo independiente, sino, por el contrario, como resultado de una discutible operación de ingeniería: la transformación en subterránea de una autovía urbana, la llamada M-30, cuyo enterramiento ha ofrecido la oportunidad de la creación de este nuevo parque, al tiempo que obligaba a que la administración municipal se sumergiera también, con ella, en la deuda económica más grande de todos los tiempos y de todos los municipios del globo. Resulta, pues, muy difícil opinar sobre si la operación ha merecido, o no, la pena.

El río de Madrid, el Manzanares, presenta una alta, importante y atractiva cornisa geográfica al paso de la capital, pero como tal río es muy pequeño, le falta caudal; se le llamó desde antiguo, un “aprendiz de río”. Encima de la poderosa cornisa nació la ciudad, en tiempos de la dominación islámica, y durante mucho tiempo fue ésta, como si con el mar lindara, el límite natural de la población, que creció sobre todo hacia el Este y el Norte. El inicial castillo islámico fue sustituido por el “Alcázar” del Rey en tiempos de la dinastía de la casa de Austria y, después del incendio de éste, y ya con la dinastía de los Borbón, en el Palacio Real que hoy se conserva, muy probablemente el mejor del mundo, con una colocación paisajística espectacular. Bajo él y hacia el río se desarrolla el jardín llamado el “Campo del Moro”, relacionado desde hace tiempo con la “Casa de Campo”, al otro lado de la corriente, antes finca Real y hoy el mejor y más grande parque de la ciudad.

Finalmente, y ya en el siglo XX, el desarrollo de la capital cruzó el río y absorbió las antiguas poblaciones situadas al otro lado. El río se convirtió en urbano, pero con un lado central y con otro de suburbio. Algunos puentes monumentales (el de Segovia y el de Toledo, sobre todo) habían aspirado desde antiguo a disimular la condición precaria de la corriente y a disfrazarla de metropolitana, sin conseguirlo del todo. También en el siglo XX se hizo una operación muy atractiva, la construcción en el medio del río de la piscina “La isla”, un edificio racionalista del arquitecto Luis Gutiérrez Soto, realizado en los años 30, y que, desafortunadamente, se derribó en los 50. Durante el régimen dictatorial franquista el río se canalizó y se le dotó de esclusas para la navegación, aunque no fue completamente depurado del vertido de las aguas fecales hasta los años de la democracia.

Al final del régimen dictatorial se inició una operación que no se acabaría hasta el principio de los años 80, la construcción de una autovía de circunvalación de la ciudad (la llamada “M-30”), que debía transcurrir por la vaguada del Arroyo Abroñigal, de Este a Oeste, y paralela a la “Ciudad Lineal” de Arturo Soria, y en la ribera del río Manzanares, de Norte a Sur. Como esta autovía, vieja idea del franquismo, se construyó tan tarde, ya no era una vía de circunvalación, sino una autovía urbana, interior a la ciudad. Por ello, con muy buen sentido y ya en la democracia, el cierre del anillo de la misma se hizo con una gran calle urbana, la “Avenida de la Ilustración”.

Que la M-30 a lo largo del río no era un bien (sobre todo para los vecinos de la zona) no cabe ninguna duda. Pero que la solución no era mantenerla y enterrarla, tampoco. Y no sólo por el precio económico, de por sí muy significativo, pues mantendrá endeudada a la siniestra administración de la ciudad durante décadas. Sobre todo porque la buena solución pasaba obligadamente por aceptar la desaparición de este tramo de la autovía, al menos tal y como era, y pensar sensatamente en cual pudiera ser su substitución.

La substitución pudiera ser la nada: hacer desaparecer sin más este tramo del anillo de tránsito y obligar a que éste se autorregulara, contribuyendo así a la disminución de la importancia del tránsito de vehículos particulares por el centro de la ciudad, una de sus plagas más importantes. Quizá hacer, cuando más, que en la superficie existiera una calle urbana normal y corriente, como las tienen París, Londres o Roma, y dedicar lo demás a espacio libre. Pero la ciudad estaba lejos de tener un gobierno inteligente, y esta solución, la mejor, no fue ni siquiera tenida en cuenta. Ni enunciada por nadie en forma pública.

Otra solución hubiera sido extender a la zona de la ribera del Manzanares la misma idea realizada en la “Avenida de la Ilustración”. Es decir, sustituir este tramo de la autovía por una vía de tránsito, de menor capacidad, desde luego, aunque muy grande, ajardinada y mixta: una vía parque, con tránsito de coches y de peatones, una vía urbana por excelencia.  Esta solución, aunque no era la mejor, hubiera sido una opción moderada y “centrista”, que hubiera dado un poco de lo suyo a todos y cada uno. Y podría haber quedado paisajística y urbanamente bien, a poco que se hubiera cuidado su diseño.

Pero se trataba de hacer un negocio disfrazando a una disparatada opción ingenieril de solución urbana: transformar la “M-30” en una vía subterránea y convertir así toda la superficie en espacio libre. Una solución aparentemente mágica, que todo lo resuelve como por encantamiento, pero que se dirige sin dudarlo al objetivo prioritario. No será quien escribe el que crea que el gobierno de la ciudad participó en este gran negocio, en colaboración con los ingenieros y empresas que lo idearon y realizaron. Pero sí se piensa aquí, desde luego, que el objetivo no era el de mejorar la ciudad, sino el de desviar ingentes cantidades de dinero público hacia bolsillos privados.

Así, pues, no se enterró la autovía para lograr un gran parque, sino que se ofreció un gran parque como señuelo que permitía, que parecía exigir, enterrar la autovía. Por ello el parque lineal del Manzanares, al que se ha bautizado como “Madrid Río”, ha nacido, como el hombre judeo-cristiano, de un pecado original. Explicado sintéticamente éste, vayamos hacia aquél.

2.

La enorme superficie y extremada longitud del nuevo parque es lo que llama más poderosamente la atención en un primer momento, y ello se considera muy importante, pues este dato cuantitativo se ha transformado, sin más, en cualitativo. Es precisamente la enorme magnitud de la operación lo que le da un valor excepcional, pues, unida a su situación estratégica, la convierte en una muy atractiva y positiva transformación urbana.

En segundo lugar, llama la atención lo que parece una excesiva acumulación de episodios formales y figurativos. ¿Eran verdaderamente necesarios? Bien es verdad que probablemente haya habido en la realización del parque una serie de episodios y de incidencias (con pocas dudas debidos muchos de ellos a las instalaciones y, naturalmente, a las notables servidumbres del “infernus” ingenieril) que expliquen en alguna medida la sucesión de singularidades que el parque exhibe, pues es demasiado “pintoresco”, diríamos, como si una cierta obsesión de variedad lo hubiera dominado todo. Y, claro es, que hay también algunas importantes servidumbres de lo que podríamos llamar el programa: juegos de niños, gimnasia para adultos, instalaciones playeras, etc., etc., cosas todas ellas que explican, en alguna medida, la discontinuidad y la variedad que en modo tan destacado se hace presente.

Pero, ¿quizá hay también, todavía, una cierta nostalgia del “jardín inglés”, del viejo pintoresquismo británico? Se diría que así es, o que así parece. Todo el trazado es, pues, más barroco que tranquilo, haciéndose notar, y no acompaña siempre a la presencia del río. Aunque ha de aclararse que el producto final no deja de ser cualificado y que resuelve dichas incidencias con brillantez y soltura. Pues quien escribe, aunque no participa de la intención demasiado formal del parque, reconoce, no obstante, su alta calidad de diseño.

Pues podría haber habido en el “Madrid Río”, tal vez, una característica británica diferente, más atractiva, si bien en tierras castellanas más difícil de lo que hubiera sido, por ejemplo, en las regiones cantábricas. En Londres, por lo general y por ejemplo, los parques no son otra cosa que territorios simples de suelo verde y de arbolado, quizá con algún lago o estanque. No son más que grandes y sencillas extensiones verdes. Cierto es que, en Madrid, hacer un prado no hubiera sido del todo posible, y que el evitar perseguirlo es precisamente uno de los valores del parque. No hay césped, cosa exótica y difícil de mantener en Madrid, aunque en muchas otras ocasiones haya habido tanto empeño en ello. Hacer una jardinería castellana, “de secano” y sistemática, con bello resultado, es uno de los grandes aciertos del parque que creo objeto de alta valoración. Y su condición sistemática logra a veces que se produzca la continuidad y la monotonía que de un parque, como de la naturaleza, se espera.

La ingenua supervivencia de lo que en décadas pasadas fueron las “folies” (palabra que hoy habría que sustituir ya, y sin más por la de “tonterías”) ha sido llevada a cabo por los nuevos puentes, peatonales, que cruzan el Manzanares. Estos puentes, con sus banalidades formales, contribuyen en muy buena medida a la impresión de excesivo pintoresquismo y de diseño sobrante que el parque trasmite.

El mejor puente es el que no se ve, el “oblicuo”, transformación de un viejo viaducto. De entre los que se ven, el mejor es el que tiene su planta en forma de “Y”, pues su imagen es (casi) técnica y sencilla. La “folie” está constituida fundamentalmente por la formalista y exagerada pasarela proyectada por Dominque Perrault (¿por qué se consideró oportuna la actuación de este francés, no siempre cualificado, aunque algunos así lo crean? Misterios de la administración municipal), que se ve mucho, y que da al conjunto una imagen frívola e inadecuada, aunque no dudo de que será popular.  Y  dos “folies” son también las dos pasarelas “lámina”, gemelas y a la altura del viejo matadero, aunque la solución aquí es más técnica y atractiva, si bien no exenta de pretensiones formales y de lucimiento de la imagen. Los arquitectos metidos a ingenieros, y los ingenieros mismos, son muy frecuentemente formalistas cuando hacen puentes, y se convierten en escultores banales. Esto es, sin saber quedarse en la moderación y la elegancia que tiene la buena arquitectura. Por ejemplo, la que puede verse en los tres puentes históricos, el del Rey, el de Toledo y el de Segovia.

Creo que lo mejor del parque son los detalles de su construcción y diseño, que es donde se nota más la excelente contribución de sus arquitectos proyectistas, Burgos y Garrido (y los de su equipo). Por ejemplo, en los bordillos de piedra que separan los caminos de las plantaciones, que son absolutamente sistemáticos,  y que se conservan idénticos de concepto y hasta de forma cuando han de cambiar por razones físicas, y convertirse en otras cosas, como bancos. Lo mismo ocurre con las pequeñas y grandes construcciones auxiliares  y con las superficies verticales, resueltas siempre con la bella y acertada solución de piedra granítica. O, en general, con los suelos y con los diferentes remates. La acertada y bella concepción de todos estos detalles, y su continuidad a lo largo de toda la actuación, me parece lo más logrado y meritorio de esta gran realización, aunque sea lo que la mayoría no va a saber observar.

3.

La equivocada continuidad en la vieja creencia en las soluciones ingenieriles del tránsito de vehículos privados, y la facilidad para la permanencia abusiva de éste, ha creado en Madrid una enorme deuda económica y un gran parque. Creo muy firmemente que resulta bastante más nociva para la ciudad la continuidad absurda de la citada creencia que la deuda en sí misma. Y que hacer caso al punto de vista único que parecen seguir teniendo los ingenieros españoles será siempre muy negativo, y políticamente del todo incorrecto. Consolémonos por ahora con la presencia del parque, atractiva coartada de un notable error urbano.

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · septiembre 2012

Madrid Rio | rutadeloscaracoles.blogspot.com.es

1.

The city of Madrid has very recently developed a big and magnificent new park that stretches for some miles along the Manzanares riverbank. Despite being an important alteration of the city center in its very essence, this change cannot be considered on its own; quite on the contrary, it is the result of a dubious engineering scheme, namely the subterranean transformation of an urban highway. Burying the M-30 offered the opportunity to create the new park –but it also buried municipal authorities under the biggest debt, both in its whole history and of all cities across the globe. To judge whether the operation was worth the debt is a delicate matter.

The riverbank catches the eye in its pass through Madrid, with a very steep and impressive profile. However, the river itself is very small and lacks volume of flow – from old times it was called ‘apprentice river’. The city was erected on the steep riverbank by the Moors, and for a long time this was the natural border of the settlement, as if it were the coast. Madrid grew mostly to the North and to the East. The first Islamic stronghold was replaced under the Austrian dynasty with the King’s ‘Alcázar’, and when it took fire the Bourbons built the currently preserved Royal Palace (probably the best in the whole world) in a spectacular location. A garden called ‘Campo del Moro’ extends below the palace and towards the river. Casa de Campo, Madrid’s biggest park and formerly a royal property, is to be found at the other side of the water in strong connection with Campo del Moro.

Finally, in the 20th Century city developments crossed the river and merged with older towns located on the other side. The river was now an urban environment with suburbs on one side and the old city center on the other. Some monumental bridges, particularly the Segovia and the Toledo bridges, were designed with the aesthetic scope of removing the stream’s mediocrity by means of a metropolitan disguise, but the success of these enterprises was partial. Also in that period, a very interesting project was built: the public swimming pool ‘The Island’, a rationalistic building from the thirties by architect Luis Gutiérrez Soto which was to be sadly demolished during the fifties. Under Franco’s dictatorship the river was channelized, and locks for navigation were added. However, democracy arrived before the waste in the water flow was treated.

An operation started in the last years of Franco’s regime which would only come to term in the early eighties: the construction of a loop freeway for the whole city, the so-called M-30, which was designed along the course of the Abroñigal brook on the east-west axis, parallel to Arturo Soria’s Ciudad Lineal, and following the Manzanare’s riverbank on the North-South axis. However, the old franquist idea was built so late that the freeway never was an external loop, but rather an internal, urban way.  A sensible decision in democratic times was to close the ring by means of a large urban avenue, ‘Avenida de la Ilustración’.

There is no dispute that the location of the M-30 parallel to the river never was a nice solution –especially to the neighbouring families; but there is also no doubt that preserving the freeway by having it buried was a bad idea. Not just because of economic expense, which has been very significant and will strain the sinister local authorities under debt for decades. Above all, a good answer would have to rethink the city without that sector of the freeway as it had been until that moment, and conceive a sensible replacement.

The replacement could have been an act of simple erasure: to remove that sector of the ring and trust self-regulation of the traffic, thus contributing to the decrease of private vehicles in the center –one of the city’s worst plagues. This first option might just have needed a regular urban street in the city surface, as is the case in Paris, London or Rome –the remaining area could have been declared for recreational use. However, the city was far from having an intelligent administration, and this optimal solution was not even taken into account by anybody. Or ever publicly formulated.

A different solution was to repeat the ‘Avenida de la Ilustración’ idea in the riverbank. Namely, to replace the freeway with a different road. A smaller road, of course, but also very large, a mixed road with a park, vehicles and pedestrians, an excellent urban way. This solution was not the best, but it would have represented a moderate and ‘centrist’ option with the power of providing partial satisfaction for everybody.  Also, with but little design, urban and landscape aesthetics would have been more than satisfactory.

In any case, it seems that the strategy was to make big money disguising an insane engineering operation with the appearance of civic urbanism. To transform the M-30 in a subterranean freeway –and emancipate the whole surface in an apparently magical solution that solves the problem with a spell, but is no doubt aimed at the big priority of profit. The author of this article does not believe that the city government took part in this big business, together with the engineers and companies that designed and developed the operation.  But he is absolutely certain that the primary objective, rather than to improve the city, was to channel very large sums of public funds into private accounts.

And so then, rather than burying the freeway to get a great park, the park was offered as the decoy that not only allowed but even seemed to demand the burial of the freeway. As such the lineal park along the Manzanares, ‘Madrid Río’, has been born, like Jew and Christian men, under the original sin. Having explained the latter, let us focus on the park itself.

2.

The huge surface and enormous length of the new park are its two most striking features at a first glance. Moreover, this quantitative data has been turned into qualitative value: indeed, the dimension and strategic position of the park make it a very attractive and positive transformation of the city.

The visitor is stroke on a more relented glance by an apparently excessive addition of formal and figurative elements. Were they really necessary? It is true that the construction of the park must very probably had confronted a number of situations, of which a considerable number must have been due to the facilities and other peculiarities of the engineering infernus just below. This explains to some extent the constant parade of singularities in the park, its obsession with variety and the picturesque. It is also evident that recreational purposes also act as a powerful condition by adding playgrounds, gym equipment for adults, beach resemblances, and so on. They all contribute to explain the obvious discontinuity and variety of the whole.

Over these rather material justifications, is there not however a nostalgic remnant of the English garden, of the old British picturesqueness? So it is, or so it seems at least. The whole layout is thus more baroque than it is relaxing. It always stands out, and it does not always keep good company to the river. However, the final product does not lack quality, solves the mentioned situations brilliantly and in an agile manner. I do not conform to the too formal intention of the park, but I can’t deny the excellence of its design.

Madrid Río could have featured a different British condition, and a more attractive one –even though more difficult on Castilian land than it would have been, for example, in any of the North-Atlantic Spanish regions, like the Basque Country or Asturias. For instance, London parks usually are nothing more than simple fields of green terrain and trees, accompanied by a lake or pond here and there. Quite simply, they are just large unsophisticated green areas. True, in Madrid a green lawn is impossible or, to say the least, unsustainable, and to refrain from it counts among the wiser features of the park. In spite of past obsessions and efforts there are no greens, as they are exotic, costly and of difficult maintenance in the Spanish capital. To create Castilian gardening systematically designed for dry land with beautiful results is one of the biggest achievements, and one that deserves high appraisal. Sometimes the systematic approach even conveys the sense of continuity and changelessness which is to be expected of a park, as it is of nature.

Naif survival of past decade folies (a word which should be replaced, immediately and with no nuances, with stupidities) are the pedestrian bridges over the Manzanares. These bridges and their formal banalities greatly contribute to the impression of excessive picturesque and superfluous design produced by the park as a whole.

The best bridge is oblique, cannot be seen, and is the transformation of an old structure. From those that can be seen, the best has a Y-shaped top-view and presents an almost technical and simple image. The main folie is a formalist and excessive platform designed by Dominique Perrault (the question of why the French architect was chosen makes us wander in the mists of local administration, as his qualities, in spite of what some people may think, are quite dubious). His bridge is very apparent, and stains the whole with a frivolous and inappropriate image, although it no doubt will turn into a popular piece of Madrid’s visual identity. Another two folies are the twin foil platforms in the vicinity of the old slaughterhouse. Although the solution is not deprived of formal and visual ambition, it is also more technical and attractive than Perrault’s. Architects working as engineers, as much as engineers themselves, are very frequently formalist bridge designers, and this condition turns them into banal sculptors, unaware of the essential moderation and elegance of good architecture that can be seen in the three historical bridges: Puente del Rey, Puente de Toledo and Puente de Segovia.

I believe the best quality of the park lies in the details of its construction and design, which manifest the excellent contribution of the architect designers, Burgos & Garrido (and their team). Stone curbs, for example, which separate walk paths and gardens, are absolutely systematic and preserve identical concept and shape even when they are forced to change and turn into objects, such as benches. The same happens to small and medium facilities and to vertical walls, always solved with the beauty and soberness of granite stone. Or, in general, to pavements and the different layout details in frames and finishings. The gorgeous and inspired design of all these details, and their continuity throughout the entire park are the best deserving and admirable aspects of the project ­­–although they surely won’t be sufficiently perceived by the great majority.

3.

The outrageos old faith in engineering wits against traffic lives on, easy and abusive. In Madrid, it has generated an overwhelming debt and a large beautiful park. I believe the survival of this pseudorational belief does in itself more harm to the city than the debt, and that following the vision of Spanish engineers with folded eyes will always be very negative and lead to completely incorrect policies. Let us find comfort in the beauty of the park, eloquent alibi to a gruesome urban failure.

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor architect · Professor in ETSAM

Madrid · september 2012

Madrid Rio | rutadeloscaracoles.blogspot.com.es

1.

Dende hai moi pouco tempo, a cidade de Madrid ten un novo, gran, e espléndido parque, desenvolvido ao longo de varios quilómetros na ribeira do río Manzanares. Iso significou un importante cambio na natureza mesma do centro da capital. Pero este cambio non ha de verse en modo independente, senón, pola contra, como resultado dunha discutible operación de enxeñaría: a transformación en subterránea dunha autovía urbana, a chamada M-30, cuxo enterramento ofreceu a oportunidade da creación deste novo parque, ao tempo que obrigaba a que a administración municipal se somerxese tamén, con ela, na débeda económica máis grande de todos os tempos e de todos os municipios do globo. Resulta, pois, moi difícil opinar sobre se a operación mereceu, ou, non a pena.

O río de Madrid, o Manzanares, presenta unha alta, importante e atractiva cornixa xeográfica ao paso da capital, pero como tal río é moi pequeno, fáltalle caudal; chamóuselle dende antigo, un “aprendiz de río”. Enriba da poderosa cornixa naceu a cidade, en tempos da dominación islámica, e durante moito tempo foi esta, coma se co mar lindase, o límite natural da poboación, que creceu sobre todo cara ao Leste e o Norte. O inicial castelo islámico foi substituído polo “Alcázar” do Rei en tempos da dinastía da casa de Austria e, despois do incendio deste, e xa coa dinastía dos Borbón, no Pazo Real que hoxe se conserva, moi probablemente o mellor do mundo, cunha colocación paisaxística espectacular. Baixo el e cara ao río desenvólvese o xardín chamado o “Campo del Moro”, relacionado dende hai tempo coa “Casa de Campo” ao outro lado da corrente, antes terreo Real e hoxe o mellor e máis grande parque da cidade.

Finalmente, e xa no século XX, o desenvolvemento da capital cruzou o río e absorbeu as antigas poboacións situadas ao outro lado. O río converteuse en urbano, pero cun lado central e con outro de suburbio. Algunhas pontes monumentais (o de Segovia e o de Toledo, sobre todo) aspiraran dende antigo a disimular a condición precaria da corrente e a disfrazala de metropolitana, sen conseguilo de todo. Tamén no século XX se fixo unha operación moi atractiva, a construción no medio do río da piscina “A illa”, un edificio racionalista do arquitecto Luis Gutiérrez Soto, realizado nos anos 30, e que, desafortunadamente, se derrubou nos 50. Durante o réxime ditatorial franquista o río canalizouse e dotóuselle de esclusas para a navegación, aínda que non foi completamente depurado da vertedura das augas fecais ata os anos da democracia.

Ao final do réxime ditatorial iniciouse unha operación que non se remataría ata o principio dos anos 80, a construción dunha autovía de circunvalación da cidade (a chamada “M-30”), que debía transcorrer polo cavorco do Regueiro Abroñigal, de Leste a Oeste, e paralela á “Cidade Lineal” de Arturo Soria, e na ribeira do río Manzanares, de Norte a Sur. Como esta autovía, vella idea do franquismo, se construíu tan tarde, xa non era unha vía de circunvalación, senón unha autovía urbana, interior á cidade. Por iso, con moi bo sentido e xa na democracia, o peche do anel desta fíxose cunha gran rúa urbana, a “Avenida da Ilustración”.

Que a M-30 ao longo do río non era un ben (sobre todo para os veciños da zona) non cabe ningunha dúbida. Pero que a solución non era mantela e enterrala, tampouco. E non só polo prezo económico, de por si moi significativo, pois manterá endebedada a sinistra administración da cidade durante décadas. Sobre todo porque a boa solución pasaba obrigadamente por aceptar a desaparición deste tramo da autovía, polo menos tal e como era, e pensar sensatamente en cual puidera ser a súa substitución.

A substitución puidera ser a nada: facer desaparecer sen máis este tramo do anel de tránsito e obrigar a que este se autorregulara, contribuíndo así á diminución da importancia do tránsito de vehículos particulares polo centro da cidade, unha das súas pragas máis importantes. Quizais facer, cando máis, que na superficie existise unha rúa urbana normal e corrente, como as teñen París, Londres ou Roma, e dedicar o demais a espazo libre. Pero a cidade estaba lonxe de ter un goberno intelixente, e esta solución, a mellor, non foi tida nin sequera en conta. Nin enunciada por ninguén en forma pública.

Outra solución tería sido estender á zona da ribeira do Pomares a mesma idea realizada na “Avenida da Ilustración”. É dicir, substituír este tramo da autovía por unha vía de tránsito, de menor capacidade, dende logo, aínda que moi grande, axardinada e mixta: unha vía parque, con tránsito de coches e de peóns, unha vía urbana por excelencia. Esta solución, aínda que non era a mellor, tería sido unha opción moderada e “centrista”, que tivese dado un pouco do seu a todos e cada un. E podería ter quedado paisaxística e urbanamente ben, a pouco que se tivese coidado o seu deseño.

Pero tratábase de facer un negocio disfrazando a unha disparatada opción ingenieril de solución urbana: transformar a “M-30” nunha vía subterránea e converter así toda a superficie en espazo libre. Unha solución aparentemente máxica, que todo o resolve como por encantamento, pero que se dirixe sen dubidalo ao obxectivo prioritario. Non será quen escribe que crea que o goberno da cidade participou neste gran negocio, en colaboración cos enxeñeiros e empresas que o idearon e realizaron. Pero si se pensa aquí, dende logo, que o obxectivo non era o de mellorar a cidade, senón o de desviar inxentes cantidades de diñeiro público cara a petos privados.

Así, pois, non se enterrou a autovía para lograr un gran parque, senón que se ofreceu un gran parque como reclamo que permitía, que parecía esixir, enterrar a autovía. Por iso o parque lineal do Pomares, ao que se bautizou como “Madrid Río”, naceu, como o home judeo-cristiano, dun pecado orixinal. Explicado sinteticamente este, vaiamos cara a aquel.

2.

A enorme superficie e extremada lonxitude do novo parque é o que chama máis poderosamente a atención nun primeiro momento, e iso se considera moi importante, pois este dato cuantitativo se transformou, sen máis, en cualitativo. É precisamente a enorme magnitude da operación o que lle dá un valor excepcional, pois, unida á súa situación estratéxica, convértea nunha moi atractiva e positiva transformación urbana.

En segundo lugar, chama a atención o que parece unha excesiva acumulación de episodios formais e figurativos. ¿Eran verdadeiramente necesarios? Ben é verdade que probablemente houbese na realización do parque unha serie de episodios e de incidencias (con poucas dúbidas debidos moitos deles ás instalacións e, naturalmente, ás notables servidumes do “infernus” ingenieril) que expliquen nalgunha medida a sucesión de singularidades que o parque exhibe, pois é demasiado “pintoresco”, diriamos, coma se certa obsesión de variedade o tivese dominado todo. E, claro é, que hai tamén algunhas importantes servidumes do que poderiamos chamar o programa: xogos de nenos, ximnasia para adultos, instalacións praieiras, etc., etc., cousas todas elas que explican, nalgunha medida, a descontinuidade e a variedade que en modo tan destacado faise presente.

Pero, ¿quizais hai, tamén aínda, certa nostalxia do “xardín inglés”, do vello pintoresquismo británico? Diríase que así é, ou que así parece. Todo o trazado é, pois, máis barroco que tranquilo, facéndose notar, e non acompaña sempre a presenza do río. Aínda que ha de aclararse que o produto final non deixa de ser cualificado e que resolve as devanditas incidencias con brillantez e soltura. Pois quen escribe, aínda que non participa da intención demasiado formal do parque, recoñece, non obstante, a súa alta calidade de deseño.

Pois podería ter habido no “Madrid Río”, talvez unha característica británica diferente, máis atractiva, se ben en terras castelás máis difícil do que tivese sido, por exemplo, nas rexións cantábricas. En Londres, polo xeral e por exemplo, os parques non son outra cousa que territorios simples de chan verde e de arboredo, quizais con algún lago ou estanque. Non son máis que grandes e sinxelas extensións verdes. Certo é que, en Madrid, facer un prado non tivese sido de todo posible, e que evitar perseguilo é precisamente un dos valores do parque. Non hai céspede, cousa exótica e difícil de manter en Madrid, aínda que en moitas outras ocasións houbese tanto empeño niso. Facer unha xardinaría castelá, “de secaño” e sistemática, con belo resultado, é un dos grandes acertos do parque que creo obxecto de alta valoración. E a súa condición sistemática logra ás veces que se produza a continuidade e a monotonía que dun parque, como da natureza, se espera.

A inxenua supervivencia do que en décadas pasadas foron as “folies” (palabra que hoxe habería que substituír xa, e sen máis pola de “parvadas) foi levada a cabo polas novas pontes, peonís, que cruzan o Pomares. Estas pontes, coas súas banalidades formais, contribúen en moi boa medida á impresión de excesivo pintoresquismo e de deseño sobrante que o parque trasmite.

A mellor ponte é o que non se ve, o “oblicuo”, transformación dun vello viaduto. De entre os que se ven, o mellor é o que ten a súa planta en forma de “Y” pois a súa imaxe é (case) técnica e sinxela. A “folie” está constituída fundamentalmente pola formalista e esaxerada pasarela proxectada por Dominque Perrault (¿por que se considerou oportuna a actuación deste francés, non sempre cualificado, aínda que algúns así o crean? Misterios da administración municipal), que se ve moito, e que dá ao conxunto unha imaxe frívola e inadecuada, aínda que non dubido de que será popular. E dous “folies” son tamén as dúas pasarelas “lámina”, xemelgas e á altura do vello matadoiro, aínda que a solución aquí é máis técnica e atractiva, se ben non exentar de pretensións formais e de lucimento da imaxe. Os arquitectos metidos a enxeñeiros, e os enxeñeiros mesmos, son moi frecuentemente formalistas cando fan pontes, e se converten en escultores banais. Isto é, sen saber quedar na moderación e a elegancia que ten a boa arquitectura. Por exemplo, a que pode verse nas tres pontes históricas, o do Rei, o de Toledo e o de Segovia.

Creo que o mellor do parque son os detalles da súa construción e deseño, que é onde se nota máis a excelente contribución dos seus arquitectos proxectistas, Burgos e Garrido (e os do seu equipo). Por exemplo, nos bordos de pedra que separan os camiños das plantacións, que son absolutamente sistemáticos, e que se conservan idénticos de concepto e ata de forma cando han de cambiar por razóns físicas, e converterse noutras cousas, como bancos. O mesmo acontece coas pequenas e grandes construcións auxiliares e coas superficies verticais, resoltas sempre coa bela e acertada solución de pedra granítica. Ou, en xeral, cos chans e cos diferentes remates. A acertada e bela concepción de todos estes detalles, e a súa continuidade ao longo de toda a actuación, paréceme o máis logrado e meritorio desta gran realización, aínda que sexa o que a maioría non vai saber observar.

3.

A equivocada continuidade na vella crenza nas solucións ingenieriles do tránsito de vehículos privados, e a facilidade para a permanencia abusiva deste, creou en Madrid unha enorme débeda económica e un gran parque. Creo moi firmemente que resulta bastante máis nociva para a cidade a continuidade absurda da citada crenza que a débeda en si mesma. E que facer caso ao punto de vista único que parecen seguir tendo os enxeñeiros españois será sempre moi negativo, e politicamente de todo incorrecto. Consolémonos por agora coa presenza do parque, atractiva coartada dun notable erro urbano.

Antonio González-Capitel Martínez · Doutor arquitecto · catedrático en ETSAM

Madrid · setembro 2012

El tercer espacio | Íñigo García OdiagaO terceiro espazo | Íñigo García OdiagaThe third space | Íñigo García Odiaga

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

La ciudad es uno de los paradigmas de la actividad humana, y probablemente es imposible definirla sin aludir a la intensidad de las relaciones, los intercambios y las conexiones entre los ciudadanos, que es capaz de generar.

Desde un punto de vista espacial, toda la legislación y todas las normativas aluden únicamente a dos tipos de espacios, el espacio público y el espacio privado, pero ya abundan los textos que hablan de un tercer espacio, el espacio colectivo.

Si el espacio privado es aquel que está definido porque su titularidad es privada y el público se define por su pertenencia a la colectividad, el espacio colectivo sería aquel que aún siendo privada su propiedad, el uso en el desarrollado es claramente público.

Si pensamos mínimamente en esta categoría, los bares, los restaurantes, los comercios, cines, centros comerciales o incluso algunos museos pertenecen a esta categoría. Muchos teóricos como Jose Miguel Iribas, ya atribuyen a este espacio, el denominado espacio colectivo, el gran logro de mantener la calle activa, es decir la actividad urbana. Este concepto, difícil de cuantificar que a menudo es resumido con expresiones que aluden a la vida del lugar, se tornan vitales a la hora de proyectar la ciudad, su urbanismo e incluso sus edificios. Está ya demostrado que los espacios públicos requieren de estas actividades, de bares, comercios, cines u otros espacios colectivos para mantener la tensión urbana y generar actividad y por lo tanto capacidad para socializar e intercambiar y cumplir así con una de las definiciones de ciudad a la que aludíamos al principio.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

En este sentido la mezcla de usos se torna, no ya una opción, sino una necesidad, para aumentar la complejidad y por ende la actividad y la vida del entorno urbano.

Un edificio que resume bien este nuevo modelo es el levantado por el arquitecto japonés Hiroshi Nakamura para el centro comercial Plaza Omotesando situado en uno de los cruces de caminos más concurridos del mundo en el distrito comercial de Harajuku, en Tokio.

Esta zona de la capital nipona ofrece ya un alto grado de mestizaje, en una interesante combinación  y superposición de los rituales tradicionales del antiguo imperio y de los delirios consumistas y tecnológicos del nuevo Japón. Puede resultar chocante e incluso difícil de creer que la avenida Omotesando, llena de grandes tiendas de marcas de lujo diseñadas por Kengo Kuma, Toyo Ito, Tadao Ando, MVRDV o SANAA, sea al mismo tiempo el acceso procesional al templo sintoísta más antiguo y más grande de toda la ciudad.

Esta mezcla es precisamente el punto de partida de la arquitectura de Nakamura, que reinterpreta la estética de las grandes cubiertas, a menudo el elemento más importante de los edificios tradicionales japoneses, para diseñar un edificio comercial donde la clave está en la devolución del espacio de la cubierta al ciudadano.

La composición del edificio se divide claramente en dos partes, es ligero y transparente en la base, sólido y opaco en la parte superior. Las tiendas de la parte inferior abren sus grandes ventanales a la avenida Omotesando, mientras que a los pisos superiores se accede por una escalera que es sin duda el elemento clave para trasladar a los transeúntes a la cubierta- plaza que remata el edificio. En una de las ciudades más densamente pobladas del planeta, como Tokio, perder suelo para generar espacio público era un lujo que el proyecto no se podía permitir, pero por contra sí que se podía generar un espacio abierto al ciudadano en la cubierta, que complementase los usos y la actividad del centro comercial multiplicando las posibilidades de uso.  De este modo, se planteó la construcción de un jardín, de un nuevo paisaje en la azotea del edificio. Esta isla verde que concentra 34 árboles y 50 tipos diferentes de plantas parece apartar momentáneamente al visitante del intenso ritmo de Tokio, olvidando por un momento la localización ultra-urbana en la que se encuentra en el edificio.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

Este espacio de uso público pero de titularidad privada es la esencia del tercer espacio de la ciudad, un espacio que activa la vida urbana, que predispone al intercambio de información y de experiencias, en definitiva, que predispone a la socialización. La plaza del centro comercial Omotesando, está en relación directa con los espacios comerciales, pero también con la calle y con el espacio público de la ciudad. De alguna manera todos estos estratos se necesitan y complementan, haciendo difícil que uno pueda subsistir sin el otro.

La ciudad urbana actual necesita de este tipo de modelos para subsanar los errores de su urbanismo, evidentemente estos no se encuentran en los centros urbanos, allí donde la actividad es máxima y la ciudad aún mantiene su pulso activo. La decadencia de la ciudad está en las periferias, en esos no lugares, espacios sin nombre, idénticos en todas las grandes urbes, donde no existe la identidad y el espacio colectivo, el tercer espacio, no ha sido proyectado para complementar el uso público y la ciudad se encuentra muerta y reducida a ciudad dormitorio. Tal vez una solución sea la de implantar, edificios, nodos de usos mixtos, donde el mestizaje produzca actividad y pueda ayudar a aumentar el pálpito social de la ciudad.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

íñigo garcía odiaga . arquitecto
san sebastián. octubre 2012

Artículo publicado en ZAZPIKA 2012.09.09

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

The city is one of the paradigms of the human activity, and probably it is impossible to define it without alluding to the intensity of the relations, the exchanges and the connections between the citizens, that it is capable of generating.

From a spatial point of view, all the legislation and all the regulations they allude only to two types of spaces, the public space and the private space, but already there abound the texts that they speak about the third space, the collective space.

If the private space is that one that is defined because his ownership is deprived and the public is defined by his belonging to the collectivity, the collective space would be that one that still being deprived his property, the use in the developed one is clearly public.

If we think minimally about this category, the bars, the restaurants, the trades, cinemas, commercial or enclosed center some museums belong to this category. Theoretical many as Jose Michael Iribas, already attribute to this space, the collective space called, the great achievement of the active street supports, that is to say the urban activity. This concept, difficult to quantify that often is summarized by expressions that allude to the local life, they become vital at the moment of projecting the city, his urbanism and even his buildings. It is already demonstrated that the public spaces need of these activities, of bars, trades, cinemas or other collective spaces to support the urban tension and to generate activity and therefore aptitude to socialize and exchange and to expire this way with one of the definitions of city to which we were alluding initially.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

In this respect the mixture of uses returns, not already an option, but a need, to increase the complexity and for ende the activity and the life of the urban environment.

A building that this new model summarizes well is raised by the Japanese architect Hiroshi Nakamura for the mall Plaza Omotesando placed in one of the crossings of more crowded ways of the world in Harajuku’s commercial district, in Tokyo.

This zone of the Japanese capital offers already a high degree of miscegenation, in an interesting combination and overlapping of the traditional rituals of the former empire and of the consumer and technological deliriums of the new Japan. It can turn out to be shoking and even difficult to believe that the avenue Omotesando, flood of big shops of brands of luxury designed by Kengo Kuma, Toyo Ito, Tadao Ando, MVRDV or SANAA, is at the same time the access procesional to the temple sintoísta more ancient and bigger of the whole city.

This mixture is precisely the point of item of Nakamura’s architecture, which reinterprets the aesthetics of the big covers, often the most important element of the traditional Japanese buildings, to design a commercial building where the key is in the return of the space of the cover to the citizen.

The composition of the building divides clearly in two parts, is light and transparent in the base, solidly and opaque in the top part. The shops of the low part open his big large windows for the avenue Omotesando, whereas to the top floors one accedes for a stairs that is undoubtedly the element key to move the transients to the cover – square that finishes off the building. In one of the cities denser populated with the planet, as Tokyo, to lose soil to generate public space was a luxury that the project could not allow him, but for against yes that could generate a space opened the citizen in the cover, who was complementing the uses and the activity of the mall multiplying the possibilities of use. Thus, there appeared the construction of a garden, of a new landscape in the roof of the building. This green island that concentrates 34 trees and 50 types different from plants seems to separate momentarily the visitor of the intense pace of Tokyo, forgetting for a moment the ultra-urban location in the one that is in the building.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

This space of public use but of private ownership is the essence of the third space of the city, a space that activates the urban life, which predisposes to the exchange of information and of experiences, definitively, that it predisposes to the socialization. The square of the mall Omotesando, it is in direct relation with the commercial spaces, but also with the street and with the public space of the city. Somehow all these strata need and complement, making difficult that one could survive without other one.

The urban current city needs from this type of models to correct the mistakes of his urbanism, evidently these they are not in the urban centers, there where the activity is maximum and the city still supports his active pulse. The decadence of the city is in the peripheries, in this not places, spaces without name, identical in all the big cities, where there does not exist the identity and the collective space, the third space, has not been projected to complement the public use and the city one finds dead and reduced to city bedroom. Maybe a solution is it of implanting, buildings, nodes of mixed uses, where the miscegenation produces activity and could help to increase the social feeling of the city.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

íñigo garcía odiaga . architect

san sebastián. october 2012

Article is published in ZAZPIKA 2012.09.09

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

A cidade é un dos paradigmas da actividade humana, e probablemente é imposible definila sen aludir á intensidade das relacións, os intercambios e as conexións entre os cidadáns, que é capaz de xerar.

Dende un punto de vista espacial, toda a lexislación e todas as normativas aluden únicamente a dous tipos de espazos, o espazo público e o espazo privado, pero xa abundan os textos que falan dun terceiro espazo, o espazo colectivo.

Si o espazo privado é aquel que está definido porque o seu titularidad é privada e o público defínese polo seu pertenencia á colectividad, o espazo colectivo sería aquel que aínda sendo privada a súa propiedade, o uso no desenvolvido é claramente público.

Si pensamos mínimamente nesta categoría, os bares, os restaurantes, os comercios, cines, centros comerciais ou ata algúns museos pertencen a esta categoría. Moitos teóricos como Jose Miguel Iribas, xa atribúen a este espazo, o denominado espazo colectivo, o gran logro de manter a rúa activa, é dicir a actividade urbana. Este concepto, difícil de cuantificar que a miúdo é resumido con expresións que aluden á vida do lugar, tórnanse vitais á hora de proxectar a cidade, a súa urbanismo e ata os seus edificios. Está xa demostrado que os espazos públicos requiren destas actividades, de bares, comercios, cines ou outros espazos colectivos para manter a tensión urbana e xerar actividade e polo tanto capacidade para socializar e intercambiar e cumprir así cunha das definicións de cidade á que aludiamos ao principio.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

Neste sentido a mestura de usos tórnase, non xa unha opción, senón unha necesidade, para aumentar a complexidade e por ende a actividade e a vida do ámbito urbano.

Un edificio que resume ben este novo modelo é o levantado polo arquitecto xaponés Hiroshi Nakamura para o centro comercial Praza Omotesando situado nun dos cruzamentos de camiños máis concorridos do mundo no distrito comercial de Harajuku, en Tokyo

Esta zona da capital nipoa ofrece xa un alto grao de mestizaxe, nunha interesante combinación e superposición dos rituais tradicionais do antigo imperio e dos delirios consumistas e tecnolóxicos do novo Xapón. Pode resultar chocante e mesmo difícil de crer que a avenida Omotesando, chea de grandes tendas de marcas de luxo deseñadas por Kengo Kuma, Toyo Ito, Tadao Ando, MVRDV ou SANAA, sexa ao mesmo tempo o acceso procesional ao templo xintoísta máis antigo e máis grande de toda a cidade.

Esta mestura é precisamente o punto de partida da arquitectura de Nakamura, que reinterpreta a estética das grandes cubertas, a miúdo o elemento máis importante dos edificios tradicionais xaponeses, para deseñar un edificio comercial onde a clave está na devolución do espazo da cuberta ao cidadán.

A composición do edificio divídese claramente en dúas partes, é lixeiro e transparente na base, sólido e opaco na parte superior. As tendas da parte inferior abren os seus grandes ventanais á avenida Omotesando, mentres que aos pisos superiores se accede por unha escaleira que é sen dúbida o elemento crave para trasladar os transeúntes á cuberta- praza que remata o edificio. Nunha das cidades máis densamente poboadas do planeta, como Tokyo, perder chan para xerar espazo público era un luxo que o proxecto non se podía permitir, pero por contra si que se podía xerar un espazo aberto ao cidadán na cuberta, que complementara os usos e a actividade do centro comercial multiplicando as posibilidades de uso. Deste modo, formulouse a construción dun xardín, dunha nova paisaxe na azotea do edificio. Esta illa verde que concentra 34 árbores e 50 tipos diferentes de plantas parece apartar momentaneamente o visitante do intenso ritmo de Tokyo, esquecendo por un momento a localización ultra-urbana na que se encontra no edificio.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

Este espazo de uso público pero de titularidade privada é a esencia do terceiro espazo da cidade, un espazo que activa a vida urbana, que predispón o intercambio de información e de experiencias, en definitiva, que predispón a socialización. A praza do centro comercial Omotesando, está en relación directa cos espazos comerciais, pero tamén coa rúa e co espazo público da cidade. Dalgún xeito todos estes estratos necesítanse e complementan, facendo difícil que un poida subsistir sen o outro.

A cidade urbana actual necesita deste tipo de modelos para emendar os erros do seu urbanismo, evidentemente estes non se encontran nos centros urbanos, alí onde a actividade é máxima e a cidade aínda mantén o seu pulso activo. A decadencia da cidade está nas periferias, neses non lugares, espazos sen nome, idénticos en todas as grandes urbes, onde non existe a identidade e o espazo colectivo, o terceiro espazo, non foi proxectado para complementar o uso público e a cidade se encontra mortas e reducidas a cidade dormitorio. Talvez unha solución sexa a de implantar, edificios, nodos de usos mixtos, onde a mestizaxe produza actividade e poida axudar a aumentar o pálpito social da cidade.

Omotesando Station, 3丁目-6 Kitaaoyama, Minato, Tokio, Japón

íñigo garcía odiaga . arquitecto

san sebastián. outubro 2012

Artigo publicado en ZAZPIKA 2012.09.09

Leer es respirar, es devenir. Escritos de Olafur EliassonLeer es respirar, es devenir. Escritos de Olafur EliassonReading is to breathe, is to develop. Olafur Eliasson’s writings

0

Leer es respirar, es devenir es la primera publicación que recoge los textos de Olafur Eliasson escritos hasta la fecha. A través de veinticuatro ensayos breves y de las evocativas imágenes de algunas de sus obras, el artista danés de origen islandés presenta los temas más recurrentes de su trayectoria artística y nos invita a reflexionar sobre su complejo universo estético y perceptivo: desde el papel que desempeñamos como observadores en un museo o nuestras reacciones frente al color y la luz, hasta los diferentes tipos de movimiento o la percepción del paisaje en el tiempo. Al igual que en su obra artística, en este libro —con prefacio del propio Eliasson— el artista nos anima a formar parte de sus reflexiones abiertas, a recorrer los diversos temas planteados y, sobre todo, a que tomemos partido como lectores y vayamos más allá de la propia obra.

Olafur Eliasson (Copenhague, 1967) es un artista visual cuyas exposiciones individuales han sido elogiadas por la crítica y mostradas en los museos más importantes del mundo desde 1997. Su trabajo se caracteriza por la incesante exploración de los modos de percepción, y su obra, que él mismo describe como “instalaciones experimentales”, abarca desde la fotografía, las instalaciones, la escultura o el cine, hasta importantes proyectos en el espacio público y en obras arquitectónicas. En 1995 el artista fundó en Berlín el Studio Olafur Eliasson, que cuenta actualmente con un equipo de cerca de cincuenta personas entre artesanos, arquitectos e historiadores del arte. Como profesor de la Universität der Künste de Berlín, Olafur Eliasson ha puesto en marcha el Institut für Raumexperimente (Instituto de Experimentación Espacial), un modelo innovador de educación artística que funciona desde 2009.

El Studio Olafur Eliasson junto con Batteríid Architects y Henning Larsen Architects proyectaron el Harpa – Auditorio y Centro de Congresos de Reikiavik, edificio ganador del Premio Mies van der Rohe 2013.

Moisés Puente es arquitecto, editor y traductor de temas arquitectura. Es editor de la revista 2G y entre sus libros se encuentran las ediciones de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon y Olafur Eliasson y monográficos sobre la obra doméstica de Mies van der Rohe y la obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibió el Premio FAD de Pensamiento y Crítica por su trayectoria profesional como editor.

Ler é respirar, é devir é a primeira publicación que recolle os textos de Olafur Eliasson escritos ata a data. A través de vinte e catro ensaios breves e das evocativas imaxes dalgunhas das súas obras, o artista danés de orixe islandesa presenta os temas máis recorrentes da súa traxectoria artística e invítanos a reflexionar sobre o seu complexo universo estético e perceptivo: dende o papel que desempeñamos como observadores nun museo ou as nosas reaccións fronte á cor e a luz, ata os diferentes tipos de movemento ou a percepción da paisaxe no tempo. Ao igual que na súa obra artística, neste libro -con prefacio do propio Eliasson- o artista anímanos a formar parte das súas reflexións abertas, a percorrer os diversos temas formulados e, sobre todo, a que tomemos partido como lectores e vaiamos máis alá da propia obra.

Olafur Eliasson (Copenhague, 1967) é un artista visual cuxas exposicións individuais foron eloxiadas pola crítica e mostradas nos museos máis importantes do mundo dende 1997. O seu traballo caracterízase pola incesante exploración dos modos de percepción, e a súa obra, que el mesmo describe como «instalacións experimentais», abarca dende a fotografía, as instalacións, a escultura ou o cine, ata importantes proxectos no espazo público e en obras arquitectónicas. En 1995 o artista fundou en Berlín o Studio Olafur Eliasson, que conta actualmente cun equipo de preto de cincuenta persoas entre artesáns, arquitectos e historiadores da arte. Como profesor da Universität der Künste de Berlín, Olafur Eliasson puxo en marcha o Institut für Raumexperimente (Instituto de Experimentación Espacial), un modelo innovador de educación artística que funciona dende 2009.

O Studio Olafur Eliasson xunto con Batteríid Architects e Henning Larsen Architects proxectaron o Harpa – Auditorio e Centro de Congresos de Reykjavik, edificio gañador do Premio Mies van der Rohe 2013.

Moisés Puente é arquitecto, editor e tradutor de temas arquitectura. É editor da revista 2 GR e entre os seus libros encóntranse as edicións de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon e Olafur Eliasson e monográficos sobre a obra doméstica de Mies van der Rohe e a obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibiu o Premio FAD de Pensamento e Crítica pola súa traxectoria profesional como editor.

Reading is to breathe, is to develop is the first publication that gathers Olafur Eliasson’s texts written up to the date. Across twenty-four brief tests and of the evocativas images of some of his works, the Danish artist of Icelandic origin presents the topics more appellants of his artistic path and invites us to think about his complex aesthetic and perceptive universe: from the paper that we recover as observers in a museum or our reactions opposite to the color and the light, up to the different types of movement or the perception of the landscape in the time. As in his artistic work, in this book – with preface of the own Eliasson – the artist encourages us to form a part of his opened reflections, to crossing the diverse raised and, topics especially, that we take sides as readers and go beyond the own work.

Olafur Eliasson (Copenhague, 1967) is a visual artist whose individual exhibitions have been praised by the critique and showed in the most important museums of the world from 1997. His work is characterized by the incessant exploration of the manners of perception, and his work, which he itself describes as » experimental facilities «, includes from the photography, the facilities, the sculpture or the cinema, up to important projects in the public space and in architectural works. In 1995 the artist founded in Berlin the Studio Olafur Eliasson, which possesses nowadays an equipment closely of fifty persons between craftsmen, architects and historians of the art. As teacher of the Universität der Künste of Berlin, Olafur Eliasson has started the Institut für Raumexperimente (Institute of Spatial Experimentation), an innovative model of artistic education who works from 2009.

The Studio Olafur Eliasson together with Batteríid Architects and Henning Larsen Architects they projected the Harp – Audience and Center of Reikiavik’s Congresses, winning building of the Prize Mies van der Rohe 2013.

Moisés Puente is an architect, publisher and translator of topics architecture. He is a publisher of the magazine 2G and between his books they find the editions of texts of Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon and Olafur Eliasson and monographic on the domestic work of Mies van der Rohe and Alejandro de la Sota’s work. In 2010 it received the Prize FAD of Thought and Critical for his professional path as publisher.

Antoni Arola. Dialogar con la luzAntoni Arola. Dialogar ca luzAntoni Arola. Talking with the light

0

Antoni Arola sentado en su mesa de trabajo, rodeado de sus objets trouvés, sus libros, su luz, Antoni Arola nos descubre en esta entrevista cómo aborda el proceso de creación de una lámpara, el camino que sigue para pasar de la idea primigenia a un objeto de iluminación con entidad propia. Habla de su forma de mirar, de su forma de hacer… de cómo hay que mirar para ver lo que no hay. Y de su afán por alcanzar en cada proyecto su objetivo: domesticar la luz, hacerla próxima, encontrar el arquetipo que la convierte en universal y atemporal.

Más información sobre Antoni Arola y el Parc de Belloch en: belloch.eu

Antoni Arola sat in his desk, surrounded with his objets trouvés, his books, his light, Antoni Arola discovers in this interview his how it approaches the process of creation of a lamp, the way that continues to go on from the original idea to an object of lighting with own entity. It speaks about his form of looking, of his way of doing … of how it is necessary to look to see what does not exist. And of his zeal for reaching in every project his aim: to domesticate the light, to make her near, to find the archetype that turns her in universally and atemporal.

More information about Antoni Arola and the Parc de Belloch in: belloch.eu

Antoni Arola Arola sentado na súa mesa de traballo, rodeado dos seus objets trouvés, os seus libros, a súa luz, Antoni Arola descóbrenos nesta entrevista como aborda o proceso de creación dunha lámpada, o camiño que segue para pasar da idea primixenia un obxecto de iluminación con entidade propia. Fala da súa forma de mirar, da súa forma de facer… de como hai que mirar para ver o que non hai. E do seu afán por alcanzar en cada proxecto o seu obxectivo: domesticar a luz, facela próxima, encontrar o arquetipo que a converte en universal e atemporal.

Máis información sobre Antoni Arola e o Parc de Belloch en: belloch.eu

SlideShare SlideShare SlideShare

0

SlideShare empezó con un objetivo sencillo: compartir conocimientos en línea. Desde entonces, SlideShare ha crecido y se ha convertido en en la comunidad más grande del mundo para el uso compartido de presentaciones y otros contenidos de tipo profesional.

SlideShare se fundó en octubre de 2006 y fue adquirido por LinkedIn en mayo de 2012. Permite a los usuarios cargar y compartir fácilmente presentaciones, infografías, documentos, vídeos, PDF y seminarios web. En el cuarto trimestre de 2013, el sitio recibió una media mensual de 60 millones de visitas únicas y 215 millones de visitas de páginas. SlideShare se encuentra entre los 120 sitios web más visitados del mundo.

¿Cómo puede beneficiarse del uso de SlideShare?

Discover and Learn

SlideShare se compone de más de 15 millones de cargas de individuos y organizaciones con temas que van desde la tecnología hasta la educación, pasando por la gestión de empresas y el turismo. Busca lo que te interesa y aprende de fuentes como Guy Kawasaki, la Casa Blanca, Mashable, etc. También puedes descargar SlideShares para leerlas o utilizarlas como referencia en otro momento. (mire otros autores importantes de SlideShare)

Share and Connect

Comparta el contenido que le importa con sus compañeros, clientes, amigos y seguidores. Las SlideShares se pueden insertar en sitios web y blogs, y se pueden compartir fácilmente en LinkedIn, Twitter, Facebook y otras plataformas de redes sociales populares. Se pueden ver en público y en privado. Conéctese con otros usuarios de SlideShare a través de comentarios, Me gusta y páginas de perfiles.

Present

¿Tiene alguna idea, historia, proyecto de investigación, presentación, colección de fotos o conocimientos especializados sobre un tema? Cárguelos y llegue a un público amplio. Aquí tiene más ideas sobre lo que puede cargar en SlideShare.

SlideShare began with a simple aim: to share knowledges in line. Since then, SlideShare has grown and has turned in into the biggest community of the world for the shared use of presentations and other contents of professional type.

SlideShare was founded in October, 2006 and was acquired by LinkedIn in May, 2012. It allows to the users to load and to share easily presentations, infografías, documents, videoes, PDF and seminars web. In the fourth trimester of 2013, the site received a monthly average of 60 million only visits and 215 million visits of pages. SlideShare is between 120 sites web more visited of the world.

How can it benefit from SlideShare’s use?

Discover and Learn

SlideShare consists of more than 15 million charges of individuals and organizations with topics that go from the technology up to the education, happening for the management of companies and the tourism. It looks what you interest and learn of sources as Guy Kawasaki, the White Blanca, Mashable, etc. Also you can unload SlideShares to read them or use them as reference in another moment. (Look other important authors of SlideShare).

Share and Connect

Share the content that matters for him with his companions, clients, friends and followers. The SlideShares can insert in sites web and blogs, and can be shared easily in LinkedIn, Twitter, Facebook and other platforms of social popular nets. They can be seen publicly and privately. Connect with other users of SlideShare across commentaries, I like It and profile pages.

Present

Has it some idea, history, project of investigation, presentation, collection of photos or knowledges specialized on a topic? Them load and come to a wide public. Here it has more ideas on what it can load in SlideShare.

SlideShare empezou cun obxectivo sinxelo: compartir coñecementos en liña. Dende entón, SlideShare creceu e converteuse en na comunidade máis grande do mundo para o uso compartido de presentacións e outros contidos de tipo profesional.

SlideShare fundouse en outubro de 2006 e foi adquirido por LinkedIn en maio de 2012. Permite aos usuarios cargar e compartir doadamente presentacións, infografías, documentos, vídeos, PDF e seminarios web. No cuarto trimestre de 2013, o sitio recibiu unha media mensual de 60 millóns de visitas únicas e 215 millóns de visitas de páxinas. SlideShare encóntrase entre os 120 sitios web máis visitados do mundo.

¿Como pode beneficiarse do uso de SlideShare?

Discover and Learn

SlideShare componse de máis de 15 millóns de cargas de individuos e organizacións con temas que van dende a tecnoloxía ata a educación, pasando pola xestión de empresas e o turismo. Busca o que che interesa e aprende de fontes como  Guy Kawasaki, a Casa Branca, Mashable, etc. Tamén podes descargar SlideShares para lelas ou utilizalas como referencia noutro momento. (mire outros autores importantes de SlideShare)

Share and Connect

Comparta o contido que lle importa cos seus compañeiros, clientes, amigos e seguidores. As SlideShares pódense inserir en sitios web e blogs, e pódense compartir doadamente en LinkedIn, Twitter, Facebook e outras plataformas de redes sociais populares. Pódense ver en público e en privado. Conéctese con outros usuarios de SlideShare a través de comentarios, Me gusta e páxinas de perfís.

Present

¿Ten algunha idea, historia, proxecto de investigación, presentación, colección de fotos ou coñecementos especializados sobre un tema? Cárgueos e chegue a un público amplo. Aquí teñen máis ideas sobrelo que pode cargar en SlideShare.

[:es]Sol. Sabor a espíritu libre[:gl]Sol. Sabor a espíritu libre[:en]Sol. Flavor to free spirit[:]

0

[:es]

«Espíritu Libre del Año, y te estamos buscando.”

 Así se presenta la campaña digital que realiza la marca de bebidas Sol, y que en esto días está presente en web, banners y redes sociales.

A través del formato minidocumental que narra en primera persona las historias de emprendedores que han arriesgado y luchado por alcanzar y desarrollar sus sueños.

En esta primer entrega los protagonistas son Priscilla y Gastón, una pareja que decidió cambiar las clases y el diseño gráfico, para crear su negocio propio: Eureka Street Food.

Una furgoneta Citroën HY transformada en restaurante móvil, esta pareja recorre cada día diferente lugares vendiendo comida californiana “on the go”.

Este es la primera historia de muchas que se irán contando, y de la que tú puedes formar parte si resultas seleccionado.

Más información en:
www.facebook.com/solbeer,
www.solespiritlubre.es
o a través #solespiritulibre

[:gl]

«Espírito Libre do Ano, e estamoste buscando..”

Así se presenta a campaña dixital que realiza a marca de bebidas Sol, e que nisto días está presente en web, banners e redes sociais.

A través do formato minidocumental que narra en primeira persoa as historias de emprendedores que arriscaron e loitado por alcanzar e desenvolver os seus sonos.

Nesta primeiro entrega os protagonistas son Priscilla e Gastón, unha parella que decidiu cambiar as clases e o deseño gráfico, para crear o seu negocio propio: Eureka Street Food.

Unha furgoneta Citroën HY transformada en restaurante móbil, esta parella percorre cada día diferente lugares vendendo comida californiana «on the go».

Este é a primeira historia de moitas que se irán contando, e da que ti podes formar parte se resultas seleccionado.

Máis información en:

www.facebook.com/solbeer,

www.solespiritlubre.es

ou a través #solespiritulibre

[:en]

«Free spirit of the Year, and we are looking for you.”

This way one presents the digital campaign that realizes the brand of drinks Sun, and that in this days is present in web, banners and social networks.

Across the minidocumentary format that narrates in the first person the entrepreneurs’ histories that have risked and fought to reach and develop his dreams.

In this one first it delivers the protagonists are Priscilla and Gastón, a pair who decided to change the classes and the graphical design, to create his own business: Eureka Street Food.

A van Citroën HY transformed into mobile restaurant, this pair crosses every different day places selling Californian food «on the go».

This one is the first history of many that will be counting each other, and of that you can form a part if you turn out to be selected.

More information in:

www.facebook.com/solbeer,

www.solespiritlubre.es

or to slant#solespiritulibre

[:]

Manos a la Roiba | Miguel Ángel Díaz Camacho

Manos a la Roiba | Miguel Ángel Díaz Camacho
Alzado de La Roiba, Ramón Vázquez Molezún

Hace algunos años visitábamos Bueu para la toma de datos en la realización de un concurso de ideas1. Antes de colonizar el emplazamiento, antes de cualquier labor, nos acercamos a La Roiba. Quizá este fuera nuestro mayor acierto. El concurso planteaba la construcción de un pequeño club náutico entre las playas de Petis y Pescadoira, en el entorno de una antigua cetárea. Nuestra propuesta proponía respetar la estructura original de la cetárea y acondicionar su espacio interior como almacén de traineras, al tiempo que la cubierta se transformaba en terraza privilegiada sobre la ensenada de Bueu. Casi todo lo aprendimos antes en La Roiba.

Ramón Vázquez Molezún (re)construye una antigua fábrica de salazones y la acondiciona para su nuevo uso residencial2. Sobre el espacio inferior alojado entre los muros de piedra existentes, inundable durante las mareas vivas y habilitado como almacén de embarcaciones, se establece un plano horizontal de hormigón, una bandeja rehundida respecto al camino posterior de acceso que vuela aérea sobre los muros de piedra existentes: una plataforma entre la tierra y el mar. Sobre este mecanismo esencial y primero, se proyecta otro plano superior de cubierta, resultando la ventana horizontal sobre la ensenada, la grieta contenida entre estos dos planos, el mecanismo principal de construcción del afuera. La sombra horizontal bajo la plataforma y el primoroso hueco – fenêtre en longueur – bajo la cubierta (sin apoyos aparentes), aportan una ilusión de ingravidez que contrasta con la pétrea verticalidad de los rotundos murallones.

Precisamente esta delicada intervención se encuentra ahora en un profundo estado de deterioro:

“en los últimos cinco años la Roiba ha sufrido importantes desperfectos que atentan contra su integridad” 3.

Mucho nos tememos que en la batalla contra el mar todo está perdido de antemano: el propio Chillida proyectaba el desplome del Peine del Viento como una parte natural e inevitable de su existencia. Y sin embargo, como arquitecto, no encuentro una mejor manera de expresar nuestra confraternidad: cuidar la arquitectura de manera colectiva, sin más intermediarios que nuestra propia capacidad de asociación4.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doctor Arquitecto
Madrid. julio 2014

Notas:

1 Concurso para la realización de Club Náutico en Bueu, enero 2001, Primer premio (en colaboración con Jorge Valseca). El pantalán que exigían las bases se propone flotante para evitar precisamente lo que ha ocurrido con el espigón construido en la playa de Beluso. Esta propuesta, 13 años después, aún se encuentra a la espera de que el Ayuntamiento de Bueu gestione la titularidad de la cetárea sobre la que convocó el concurso.

2 Refugio de verano en Bueu, Pontevedra, 1969.

3 Cita extraída de la campaña iniciada en Kuabol por los arquitectos María Vázquez Molezún, Jesús Gallo y Pablo Olalquiaga. Colaboran en el equipo los arquitectos Nuria Prieto, Álvaro Mallo, Borja López Cotelo, María Olmo Béjar, Alberto Alonso Oro y Ana Espinosa. Enlace para colaborar aquí. Facebook. Twitter.

4 Cuidar: del latín cogitāre (pensar). El verbo cogitāre se compone de co- (acción conjunta o global) y agitare (poner en movimiento, agitar), un frecuentativo de agere (llevar adelante, hacer avanzar, mover, tratar, actuar).

Desde Párrafos de Arquitectura apoyamos la campaña de crowdfunding iniciada en la plataforma Kuabol por varios compañeros y amigos para la restauración de la Roiba en dos fases. Cuidar es avanzar. Cuidar es agitar una bandera sostenida por muchas manos. Cuidar es poner las manos a la obra. Manos a la Roiba.

Mister Ed, arquitecto | Jorge GorostizaMister Ed, arquitecto | Jorge GorostizaMister Ed, architect | Jorge Gorostiza

Mister Ed

Míster Ed es el título de una serie de televisión popular en los Estados Unidos durante los años sesenta, el protagonista, el tal Ed, es un caballo que habla -quizás familia de la mula Francis- y vive en una cuadra de su dueño, Wilbur Post, un arquitecto que tiene su estudio al lado de esa cuadra con una gran compuerta abierta hacia ella, por lo que puede mantener conversaciones con Ed.

No sé si esta serie se llegó a emitir en España y si así fue, no recuerdo haber visto algún episodio. Traigo ahora a este blog a Mr. Ed, porque he descubierto un cómic basado en sus aventuras, publicado en marzo-mayo de 1962, que se encuentra aquí, en un estupendo portal de cómics gratuitos llamado Comic Book Plus.

Voy a contarles el argumento de una de sus aventuras, la titulada «Amateur Architect», en ella Wilbur está haciendo el proyecto de un chalé para un airado cliente, Mr. Grump «Gruñón», y no sabe si diseñarlo con un estilo colonial o moderno, al final decide hacer una mezcla horrorosa que no le gusta a Mr. Ed, pero sí al cliente; al comenzar la obra el caballo piensa que se ha de modificar el edificio, por lo que llama por teléfono al capataz -no se explica cómo gira el disco del aparato telefónico con su pezuña-, le dicta una serie de órdenes y cambia completamente la forma del chalé, cuando Wilbur llega a la obra se lleva una sorpresa, porque le parece horrible, pero a su cliente le encanta y poco después llegan dos miembros del «Architects’ Committee» que quieren fotografiar el edificio por ser «el diseño más original del año», la siguiente viñeta es la que reproduzco al comienzo de esta entrada y en ella puede verse la casa entera.

Este cómic no es la reproducción de un episodio que se emitiese en televisión, al menos con ese título, por lo que no tiene mucho que ver con el cine y la imagen en movimiento, pero al ver el edificio, «horroroso» para el arquitecto, «original» para el propietario y la crítica, no he podido dejar de hablar sobre él, seguro que los lectores lo relacionarán con algún otro que hayan visto y se podría escribir sobre este cómic, pero en estos días no tengo tiempo, así que se lo dejo a otros.

Jorge Gorostiza, arquitecto. Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, agosto 2014

Mister Ed

Míster Ed is the title of a series of popular television in the United States during the sixties, the protagonist, such an Ed, is a horse that Francis speaks – probably family of the mule – and lives in a stable of his owner, Wilbur Post, an architect who has his study next to this stable with a great hatch opened towards her, for what can support conversations with Ed.

Do not be if this series managed to issue in Spain and if this way it was, I do not remember to have seen any episode. I bring now to this blog Mr. Ed, because I have discovered a cómic based on his adventures, published in March – May, 1962, which one finds here, in a marvellous portal of cómics free called Comic Book Plus.

I am going to tell them the argument of one of his adventures, the qualified one «Amateur Architect», in her Wilbur is doing the project of a chalet for an angry client, Mr. «Grumpy» Grump, and it does not know if to design it with a colonial or modern style, ultimately it decides to do a horrifying mixture that Mr. Ed does not like , but yes to the client; when the work begins the horse he thinks that the building has to be modified, for what it calls by telephone the foreman- is not made clear how it turns the disc of the telephone station with his hoof-, dictates a series of orders and changes completely the form of the chalet, when Wilbur comes to the work one takes a surprise, because it seems to him to be horrible, but it is charmed with to his client and little later there come two members of the «Architects’ Committee» who want to photograph the building for being «the most original design of the year», the following emblem is the one that I reproduce to the beginning of this entry and in her it can the entire house turns.

This cómic is not the reproduction of an episode that was issued in television, at least with this title, for what much does not have which to see with the cinema and the image in movement, but on having seen the building, «horrifyingly» for the architect, «original» for the owner and the critique, I could not have stopped speaking on him, insurance that the readers it will relate to any other one that they have seen and it might write on this cómic, but in these days I do not have time, so I leave it others.

Jorge Gorostiza, arquitecto. Author of the blog Arquitectura+Cine+Ciudad

Santa Cruz de Tenerife, august 2014

Mister Ed

Míster Ed é o título dunha serie de televisión popular nos Estados Unidos durante os anos sesenta, o protagonista, o tal Ed, é un cabalo que fala -quizais familia do macho Francis- e vive nunha corte do seu dono, Wilbur Post, un arquitecto que ten o seu estudo ao lado desa corte cunha gran comporta aberta cara a ela, polo que pode manter conversacións con Ed.

Non sei se esta serie se chegou a emitir en España e se así foi, non recordo ter visto algún episodio. Traio agora a este blog a Mr. Ed, porque descubrín un cómic baseado nas súas aventuras, publicado en marzo-maio de 1962, que se encontra aquí, nun estupendo portal de cómics gratuítos chamado Comic Book Plus.

Vou a contarlles o argumento dunha das súas aventuras, a titulada «Afeccionada Architect», nela Wilbur está a facer o proxecto dun chalé para un irado cliente, Mr. Grump «Rosmón», e non sabe se deseñalo cun estilo colonial ou moderno, ao final decide facer unha mestura horrorosa que non lle gusta a Mr. Ed, pero si ao cliente; ao comezar a obra o cabalo pensa que se ha de modificar o edificio, polo que chama por teléfono ao capataz -non se explica como xira o disco do aparato telefónico co seu pezuño-, dítalle unha serie de ordes e cambia completamente a forma do chalé, cando Wilbur chega á obra lévase unha sorpresa, porque lle parece horrible, pero ao seu cliente encántalle e pouco despois chegan dous membros do «Architects’ Committee» que queren fotografar o edificio por ser «o deseño máis orixinal do ano», a seguinte viñeta é a que reproduzo ao comezo desta entrada e nela pode verse a casa enteira.

Este cómic non é a reprodución dun episodio que se emitise en televisión, polo menos con ese título, polo que non ten que ver moito co cine e a imaxe en movemento, pero ao ver o edificio «horroroso» para o arquitecto, «orixinal» para o propietario e a crítica, non puiden deixar de falar sobre el, seguro que os lectores o relacionarán con algún outro que visen e poderíase escribir sobre este cómic, pero nestes días non teño tempo, así que llelo deixo a outros.

Jorge Gorostiza, arquitecto. Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad

Santa Cruz de Tenerife, agosto 2014

[:es]Lentitud | Miquel Lacasta Codorniu[:gl]Lentitude | Miquel Lacasta Codorniu[:en]Slowness | Miquel Lacasta Codorniu[:]

[:es]

Cenotafio de Newton de Étienne-Louis Boullée de 1784

Lentitud

La arquitectura siempre ha sido una profesión de viejo, una labor que exige la implicación de una cantidad ingente de tiempo para que un arquitecto pueda considerarse en estado de madurez. Todos aquellos que nos reconocemos en la profesión, estamos de acuerdo que no hay atajos ni caminos de en medio. La arquitectura se hace al chup chup de la vida.

Esta idea de lentitud ha sido desesperante para algunos, que en un ejercicio por acelerar el tiempo se han plantado en una edad totalmente inconsistente en los atriles chillones de los media. Al final de tanto acelerón, esa maquina de comunicar en el vacío, ese ruido de fondo reverberante en que se han convertido algunos media, ha quebrado su lógica y se ha banalizado hasta el extremo.

Las voces de los jóvenes acelerados de los 90 y principios de los 2000 se han pausado y han vuelto a la senda de un tiempo acompasado por la experiencia.

Y es que no hay vuelta de hoja. Si un proyecto de arquitectura se lleva por delante 5 o 6 años de vida, cuando no más, y por muy capaz que uno sea, solamente se pueden llevar simultáneamente unos 4 o 5 proyectos de forma directa, es decir, proyectos de los que se aprende el oficio, resulta que para tener la experiencia de por ejemplo, haber trabajado en unos 30 proyectos de arquitectura se requieren por lo menos unos 25 o 30 años.

Del tiempo y del valor de lo lento es de lo que hablo.

José Antonio Marina1 escribía en la revista Ballesol el pasado 1 de abril acerca del resurgir de la lentitud como valor en positivo del que extraigo algunas ideas:

«Hay una campaña mundial a favor de la lentitud. Es cierto que estamos sufriendo todos una epidemia de velocidad. Una epidemia de la que somos a la vez causantes y víctimas. Vivimos en una aceleración continua, disfrutamos al parecer con la velocidad. Marchamos rápidamente, aunque no sepamos donde. Decían que los ejecutivos americanos ponían el despertador media hora más tarde de lo debido, para así comenzar el día acelerados, con mucha adrenalina en sangre.

El movimiento slow comenzó en Italia, como una respuesta a la comida rápida, fast food. Se trataba de comer sin prisas, en compañía, disfrutando de la mesa y de la sobremesa. Saboreando, en vez de tragando. De allí se amplió a las ciudades lentas, slow cities, también en Italia. Hay, por último, una tendencia a la educación lenta, slow parenting. Sus partidarios, dicen, pretenden liberar a los niños de la educación frenética.

Muchas veces, cuando queremos ganar tiempo, estamos perdiendo cosas muy valiosas. La prisa está reñida con muchos valores. Con la cortesía, por ejemplo. Con la ternura. Con el cuidado atento. Hay muchas cualidades que sólo se perciben en una situación de calma. La belleza de las cosas, el placer de la conversación, el esplendor del paisaje. La prisa es hermana de consumismo, que consiste en no disfrutar mucho tiempo de una cosa. Pretende liberarnos del aburrimiento, mediante una excitación continuamente mantenida.»

Me parece interesante la reflexión de Marina en tanto que entra totalmente en reverberación con las teorías filosóficas de estas últimas décadas que, tras el hundimiento del pensamiento político y de las esperanzas utópicas, abogan por la desaceleración del espíritu revolucionario de principios del siglo XX a favor de una percepción del tiempo en estado de presente continuo.  Es decir, se asume una cierta fenomenología del tiempo presente en oposición al espíritu rompedor de la cadena de tiempo de la actitud del revolucionario.

Cabe clarificar aquí, que lejos de entender esa fenomenología de un presente hipertrofiado como una especie de sumisión lineal a un progreso ligado a un consumo constante, lo que se propone en esencia, o al menos eso desprende el pensamiento de Marina, es la necesidad de tomar una pausa reflexiva que implique la convergencia de un tiempo acelerado y otro tiempo ralentizado en el devenir vital de cada uno. Algo así como saber combinar las prisas y las pausas.

Evidentemente añadiría que la arquitectura, el urbanismo y el paisaje se funden en un tiempo largo y pausado, no exento de altísima intensidad cuando se llevan a cabo. La imagen que siempre me viene a la cabeza es la del corredor de largas distancias de montaña. Largas y empinadas cuestas, bajadas escalofriantes, velocidad siempre, pero reservando el cuerpo para una larga travesía. Me gusta pensar que la arquitectura es algo así como una actividad de intensidad constante y velocidad variable.

Para nuestra profesión, la intensidad seguramente es más importante que la velocidad, aunque está claro que a veces se debe ir muy rápido, y otras aprender a bajar las revoluciones. El acto de proyectar en arquitectura debe saber combinar la respuesta inmediata con la contemplación gozosa… si somos capaces de estirar y contraer el tiempo en esta dirección, tenemos ya ganada una de las partidas clave.

O como mejor dice Marina, no se trata de pasividad, sino de ser selectivos en la inversión de nuestro tiempo. Hay un tiempo oportuno para cada cosa. Como dice el Eclesiastés, un libro muy sabio

“Hay un tiempo para plantar y otro para cosechar, un tiempo para abrazar”.

Añadiría: y un tiempo para andar deprisa, y otro para andar lentamente.

En definitiva, en arquitectura, ganar tiempo a costa de un proyecto es sembrar la banalidad en el lecho fértil de las ideas. Sin embargo, dar a cada proyecto su espacio de tiempo es dotarlo de la capacidad de resistir los decenios que al proyecto se le vienen encima cuando se conviertan los dibujos en una realidad.

La idea de una cierta lentitud vuelve a ser atractiva. Gozar del paso del tiempo como herramienta de reflexión, como espacio de aprendizaje, no deja de ser una imagen que en arquitectura todos compartimos. Aprender a acelerar y a frenar un proyecto se transforma en un ejercicio de lucidez, en la demostración palpable de la actitud del francotirador. Esa es en suma la posición del arquitecto, al menos idealmente, apostado en los límites de la cultura y la técnica, consciente de la escasez de munición, solamente se puede permitir un disparo limpio y certero con el que hacer diana.

Admiro mucho a los arquitectos que en su obra demuestran esa capacidad de dominar los tempos de un proyecto. Más allá de la formalización de la arquitectura, de sus envoltura final, la capacidad de ciertos monstruos de saber en que tiempo se mueven y en que tiempo actúan, siempre me ha parecido fascinante.

Quizás la arquitectura se reduce a eso, a dominar el tiempo.

Miquel Lacasta Codorniu. Doctor arquitecto
Barcelona, octubre 2013

En la imagen el conocido proyecto del Cenotafio de Newton de Étienne-Louis Boullée de 1784. La idea de Cenotafio, de tumba vacía, recrea hasta el extremo el concepto de lentitud, de monumento a un tiempo definitivamente parado. Más imágenes fascinantes sobre el proyecto en encontrandolalentitud.

Notas
1 Es de lo más recomendable visitar la web del filósofo toledano, José Antonio Marina. En un ejercicio de extraordinaria generosidad, Marina tiene decenas de textos, artículos e ideas publicados en su web, que funcionan como fuente de referencia para aquellos que admiramos su trabajo.

[:en]

Newton de Étienne-Louis Boullée’s cenotaph of 1784

Slowness

The architecture always has been an old man’s profession, a labor that demands the implication of an enormous quantity of time in order that an architect could be considered in condition of maturity. We all those that we recognize ourselves in the profession, agree that there are neither short-cuts nor ways of in way. The architecture is done to the chup chup of the life.

This idea of slowness has been exasperating for some, which in an exercise for accelerating the time have reached a totally weak age the shrill easels of the media. At the end of so much burst of speed, this machine of reporting in the emptiness, this background noise reverberante into that they have turned some average, has broken his logic and has been trivialized up to the end.

The voices of the intensive young persons of the 90 and beginning of 2000 they have interrupted and turned to the path of a time measured with a compass by the experience.

And it is that it has not returned of leaf. If a project of architecture removes ahead 5 or 6 years of life, when not more, and for very capable that one is, only there can take to him simultaneously approximately 4 or 5 projects of direct form, that is to say, projects of which the trade is learned, it turns out that to have the experience of for example, credit been employed at approximately 30 projects of architecture are needed at least approximately 25 or 30 years.

Of the time and of the value of the slow thing it is about what I speak.

José Antonio Marina1 was writing in the Ballesol magazine last April 1 it brings over of to re-arise from the slowness as value in positive from which I extract some ideas:

«There is a world campaign in favour of the slowness. It is true that we all are suffering a speed epidemic. An epidemic of which we are simultaneously causers and victims. We live in a constant acceleration, enjoy apparently the speed. We go rapidly, though we do not know where. They were saying that the American executives were putting the alarm clock half an hour later of the due thing, this way to begin the day accelerated, with many adrenaline in blood.

The movement slow began in Italy, as a response to the snack food, fast food. It was a question of eating without hurries, in company, enjoying the table and the tablecloth. Savouring, instead of swallowing. Of there it was extended to the slow cities, slow cities, also in Italy. There is, finally, a trend to the slow education, slow parenting. His supporters, say, try to liberate the children of the frantic education.

Often, when we want to win time, we are losing very valuable things. The hurry is scolded by many values. With the comity, for example. With the tenderness. With the attentive care. There are many qualities that only are perceived in a situation of calmness. The beauty of the things, the pleasure of the conversation, the brilliance of the landscape. The hurry is a sister of consumerism, who consists of not enjoying a lot of time of a thing. It tries to liberate us of the boredom, by means of a constant supported excitation.»

Marina’s reflection seems to me to be interesting while it enters totally reverberation with the philosophical theories of the latter decades that, after the collapse of the political thought and of the Utopian hopes, they plead for the deceleration of the revolutionary spirit of beginning of the 20th century in favour of a perception of the time in condition of constant present. That is to say, there assumes a certain fenomenología of the present time in opposition to the spirit breaker of the chain of time of the attitude of the revolutionary.

It is necessary to clarify here, that far from understands this fenomenología of a present hypertrophied as a species of linear submission to a progress tied to a constant consumption, which one proposes in essence, or at least it detaches Marina’s thought, is the need to take a reflexive pause that implies the convergence of an intensive time and another time slowed down in to develop vitally of each one. Something like to be able to combine the hurries and the pauses.

Evidently it would add that the architecture, the urbanism and the landscape should be founded on a long and slow time, I do not exempt of the highest intensity when they are carried out. The image that always me comes to the head is that of the corridor of long distances of mountain. Long and steep slopes, chilling descents, speed always, but reserving the body for a long voyage. I like to think that the architecture is something like activity of constant intensity and variable speed.

For our profession, the intensity surely is more important than the speed, though it is clear that sometimes it is necessary to to go very rapid, and to learn others to lower the revolutions. The act of projecting in architecture must be able to combine the immediate response with the joyful contemplation … if we are capable of stretching and contracting the time in this direction, we have already gained one of the key items.

Or as better Marina says, it is not a question of passiveness, but to be selective in the investment of our time. It is an opportune time for every thing. As says the Ecclesiastes, a very wise book “It Is a time to plant and other one to harvest, a time to embrace”. It would add: and a time to walk fast, and other one to walk slowly.

Definitively, in architecture, to win time at the cost of a project is to sow the banality in the fertile bed of the ideas. Nevertheless, to give to every project his lapse of time is to provide it with the aptitude to resist the decades that to the project him they come above when the drawings turn into a reality.

The idea of a certain slowness returns to be attractive. To enjoy the passage of time as tool of reflection, as space of learning, it does not stop being an image that in architecture we we all share. To learn to accelerate and to stop a project transforms in an exercise of brilliancy, in the palpable demonstration of the attitude of the sniper. This it is in sum the position of the architect, at least ideally, bet in the limits of the culture and the technology, consciously of the shortage of ammunition, only it is possible to allow a clean and accurate shot with which to do reveille.

I admire very much the architects who in his work demonstrate this aptitude to dominate the tempos of a project. Beyond the formalization of the architecture, of his final wrapper, the capacity of monsters certain in knowing in that time they move and in which time they act, always has seemed to me to be fascinating.

Probably the architecture comes down to it, to dominating the time.

Miquel Lacasta Codorniu. Doctor architect

Barcelona, october 2013

In the image the acquaintance I project of Newton de Étienne-Louis Boullée’s Cenotaph of 1784. The idea of Cenotaph, of empty tomb, it recreates up to the end the concept of slowness, of monument to a definitively stopped time. More fascinating images on the project in encontrandolalentitud.

Notas

1 It performs the most advisable thing to visit the web of the philosopher, José Antonio Marina. In an exercise of extraordinary generosity, Sea-coast it has dozens of texts, articles and ideas published in his web, which they work as source of reference for those that we admire his work.

[:gl]

Cenotafio de Newton de Étienne-Louis Boullée de 1784

Lentitude

A arquitectura sempre foi unha profesión de vello, un labor que esixe a implicación dunha cantidade inxente de tempo para que un arquitecto poida considerarse en estado de madureza. Todos aqueles que nos recoñecemos na profesión, estamos de acordo que non hai atallos nin camiños de diante. A arquitectura faise ao chup chup da vida.

Esta idea de lentitude foi desesperante para algúns, que nun exercicio por acelerar o tempo se plantaron nunha idade totalmente inconsistente nos atrís rechamantes dos media. Ao final de tanto acelerón, esa maquina de comunicar no baleiro, ese ruído de fondo reverberante en que se converteron algúns media, quebrou a súa lóxica e se banalizou ata o extremo.

As voces dos mozos acelerados dos 90 e principios dos 2000 pausáronse e volveron á senda dun tempo compasado pola experiencia.

E é que non hai volta de folla. Se un proxecto de arquitectura se leva por diante 5 ou 6 anos de vida, cando non máis, e por moi capaz que un sexa, soamente se poden levar simultáneamente uns 4 ou 5 proxectos de forma directa, é dicir, proxectos dos que se aprende o oficio, resulta que para ter a experiencia de por exemplo, ter traballado nuns 30 proxectos de arquitectura requírense polo menos uns 25 ou 30 anos.

Do tempo e do valor do lento é do que falo.

José Antonio Marina1 escribía na revista Ballesol o pasado 1 de abril acerca de rexurdir da lentitude como valor en positivo do que extrao algunhas ideas:

«Hai unha campaña mundial a favor da lentitude. É certo que estamos a sufrir todos unha epidemia de velocidade. Unha epidemia da que somos á vez causantes e vítimas. Vivimos nunha aceleración continua, gozamos ao parecer coa velocidade. Marchamos rapidamente, aínda que non saibamos onde. Dicían que os executivos americanos poñían o espertador media hora máis tarde do debido, para así comezar o día acelerados, con moita adrenalina en sangue.

O movemento slow comezou en Italia, como unha resposta á comida rápida, fast food. Tratábase de comer sen présas, en compañía, gozando da mesa e da sobremesa. Saboreando, en vez de tragando. De alí ampliouse ás cidades lentas, slow cities, tamén en Italia. Hai, por último, unha tendencia á educación lenta, slow parenting. Os seus partidarios, din, pretenden liberar os nenos da educación frenética.

Moitas veces, cando queremos gañar tempo, estamos a perder cousas moi valiosas. A présa está disputada con moitos valores. Coa cortesía, por exemplo. Coa tenrura. Co coidado atento. Hai moitas calidades que só se perciben nunha situación de calma. A beleza das cousas, o pracer da conversación, o esplendor da paisaxe. A présa é irmá de consumismo, que consiste en non gozar moito tempo dunha cousa. Pretende liberarnos do aburrimento, mediante unha excitación continuamente mantida.»

Paréceme interesante a reflexión de Marina en tanto que entra totalmente en reverberación coas teorías filosóficas destas últimas décadas que, tras o afundimento do pensamento político e das esperanzas utópicas, avogan pola desaceleración do espírito revolucionario de principios do século XX a favor dunha percepción do tempo en estado de presente continuo. É dicir, asúmese certa fenomenoloxía do tempo presente en oposición ao espírito rompedor da cadea de tempo da actitude do revolucionario.

Cabe clarificar aquí, que lonxe de entender esa fenomenoloxía dun presente hipertrofiado como unha especie de submisión lineal a un progreso ligado a un consumo constante, o que se propón en esencia, ou polo menos iso desprende o pensamento de Marina, é a necesidade de tomar unha pausa reflexiva que implique a converxencia dun tempo acelerado e outro tempo retardado en devir vital de cada un. Algo así como saber combinar as présas e as pausas.

Evidentemente engadiría que a arquitectura, o urbanismo e a paisaxe se funden nun tempo longo e pausado, non exentar de alta intensidade cando se levan a cabo. A imaxe que sempre me vén á cabeza é a do corredor de longas distancias de montaña. Longas e empinadas costas, baixadas arrepiantes, velocidade sempre, pero reservando o corpo para unha longa travesía. Gústame pensar que a arquitectura é algo así como unha actividade de intensidade constante e velocidade variable.

Para a nosa profesión, a intensidade seguramente é máis importante que a velocidade, aínda que está claro que ás veces se debe ir moi rápido, e outras aprender a baixar as revolucións. O acto de proxectar en arquitectura debe saber combinar a resposta inmediata coa contemplación gozosa… se somos capaces de estirar e contraer o tempo nesta dirección, temos xa gañada unha das partidas clave.

Ou como mellor di Marina, non se trata de pasividade, senón de ser selectivos no investimento do noso tempo. Hai un tempo oportuno para cada cousa. Como di o Eclesiastés, un libro moi sabio “Hai un tempo para plantar e outro para obter, un tempo para abrazar”. Engadiría: e un tempo para andar á présa, e outro para andar lentamente.

En definitiva, en arquitectura, gañar tempo a custa dun proxecto é sementar a banalidade no leito fértil das ideas. Non obstante, dar a cada proxecto o seu espazo de tempo é dotalo da capacidade de resistir os decenios que ao proxecto se lle veñen enriba cando se convertan os debuxos nunha realidade.

A idea de certa lentitude volve ser atractiva. Gozar do paso do tempo como ferramenta de reflexión, como espazo de aprendizaxe, non deixa de ser unha imaxe que en arquitectura todos compartimos. Aprender a acelerar e a frear un proxecto transfórmase nun exercicio de lucidez, na demostración palpable da actitude do francotirador. Esa é en suma a posición do arquitecto, polo menos idealmente, apostado nos límites da cultura e a técnica, consciente da escaseza de munición, soamente se pode permitir un disparo limpo e atinado co que facer diana.

Admiro moito os arquitectos que na súa obra demostran esa capacidade de dominar os tempos dun proxecto. Máis alá da formalización da arquitectura, das súas envoltura final, a capacidade de certos monstros de saber en que tempo se moven e en que tempo actúan, sempre me pareceu fascinante.

Quizais a arquitectura se reduce a iso, a dominar o tempo.

Miquel Lacasta Codorniu. Doutor arquitecto

Barcelona, octubro 2013

Na imaxe o coñecido proxecto do Cenotafio de Newton de Étienne-Louis Boullée de 1784. A idea de Cenotafio, de tumba baleira, recrea ata o extremo o concepto de lentitude, de monumento a un tempo definitivamente parado. Máis imaxes fascinantes sobre o proxecto en  encontrandolalentitud.

Notas

1 Es do máis recomendable visitar a web do filósofo toledano, José Antonio Marina. Nun exercicio de extraordinaria xenerosidade, Marina ten decenas de textos, artigos e ideas publicados na súa web que funcionan, como fonte de referencia para aqueles que admiramos o seu traballo.

[:]

[:es]Jørn Utzon. Conversaciones y otros escritos[:gl]Jørn Utzon. Conversas e outros escritos[:en]Jørn Utzon. Conversations and other writings[:]

0

[:es]

«Los seres humanos experimentan sus entornos en diferentes grados. Si uno tiene una extrema sensibilidad por la incidencia de la luz y de las sombras, por el color y por el espacio que le rodea, entonces tiene las cualidades innatas de un arquitecto y un artista.

Si uno no sólo es receptivo, sino que también tiene un talento creativo y es capaz de expresarse de manera que sus compañeros puedan entender y disfrutar su experiencia, entonces posee algunas de las cualidades necesarias para convertirse en arquitecto, en artista. El arte es la liberación de las fuerzas creativas de tu interior».

Jørn Utzon, 1983

Jørn Utzon. Conversaciones y otros escritos
Jørn Utzon. Conversaciones y otros escritos

Este libro combina algunas conversaciones mantenidas con el arquitecto danés Jørn Utzon con unos textos del propio Utzon que, de una manera sencilla pero elocuente, ofrecen las claves para entender la obra de este maestro de la arquitectura contemporánea.

Moisés Puente

Arquitecto, editor y traductor de temas arquitectura. Es editor de la revista 2G y entre sus libros se encuentran las ediciones de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon y Olafur Eliasson y monográficos sobre la obra doméstica de Mies van der Rohe y la obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibió el Premio FAD de Pensamiento y Crítica por su trayectoria profesional como editor.

[:gl]

«Os seres humanos experimentan os seus ámbitos en diferentes graos. Se un ten unha extrema sensibilidade pola incidencia da luz e das sombras, pola cor e polo espazo que o rodea, entón ten as calidades innatas dun arquitecto e un artista.

Se un non só é receptivo, senón que tamén ten un talento creativo e é capaz de expresarse de maneira que os seus compañeiros poidan entender e gozar a súa experiencia, entón posúe algunhas das calidades necesarias para converterse en arquitecto, en artista. A arte é a liberación das forzas creativas do teu interior».

Jørn Utzon, 1983

Este libro combina algunhas conversacións mantidas co arquitecto danés Jørn Utzon cuns textos do propio Utzon que, dun xeito sinxelo pero elocuente, ofrecen as claves para entender a obra deste mestre da arquitectura contemporánea.

Moisés Puente é arquitecto, editor e tradutor de temas arquitectura. É editor da revista 2 GR e entre os seus libros encóntranse as edicións de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon e Olafur Eliasson e monográficos sobre a obra doméstica de Mies van der Rohe e a obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibiu o Premio FAD de Pensamento e Crítica pola súa traxectoria profesional como editor.

[:en]

«The human beings experience his environments in different degrees. If one takes an extreme sensibility as the incident of the light and of the shades, as the color and as the space that him makes a detour, then it has the innate qualities of an architect and an artist.

If one not only is receptive, but also it has a creative talent and is capable of expressing so that his companions could deal and to enjoy his experience, then it possesses some of the qualities necessary to turn into architect, in artist. The art is the liberation of the creative forces of your interior».

Jørn Utzon, 1983

This book combines some conversations supported with the Danish architect Jørn Utzon with a few texts of the own Utzon that, in a simple but eloquent way, offer the keys to understand the work of this teacher of the contemporary architecture.

Moisés Puente is an architect, publisher and translator of topics architecture. He is a publisher of the magazine 2G and between his books they find the editions of texts of Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon and Olafur Eliasson and monographic on the domestic work of Mies van der Rohe and Alejandro de la Sota’s work. In 2010 it received the Prize FAD of Thought and Critical for his professional path as publisher.

[:]

Concurso Visualización con Lumion 2014Concurso Visualización con Lumion 2014Visualization Competition with Lumion 2014

0

Niños y jóvenes pueden ganar fácilmente $30,000 (22,000€) con este concurso creativo.

Con un fenómeno global como es el de Minecraft es evidente que las generaciones venideras aman la construcción y el diseño. Esto es una noticia increíble para el mundo de la arquitectura. ¿Quien hubiera previsto hace poco tiempo que los niños en 2014 pudiesen diseñar sus propios mundos?

Con el software idóneo cualquiera puede hacer sus sueños realidad. Lumion permite a cualquiera crear impresionantes y profesionales visualizaciones. Esta competición permite a los futuros arquitectos mostrar su talento al mundo. ¿A que estás esperando?

Participa ahora y gana un gran premio de $30,000 (22,000€)

El reto. Imagina que tus padres, arquitectos de renombre, están diseñando para un nuevo cliente la casa de sus sueños.

El diseño es precioso pero los renders lo desmerecen. Quizá el único camino para conseguir una buena presentación es contratar a un artista profesional. «¡Quizá pueda ayudarte!, dices tú. «¡Ja! Nos gustaría verte intentarlo, contestan ellos. «Es más difícil de lo que piensas».

Afortunadamente, con Lumion esto no resulta complicado. Puedes cargar rápidamente el diseño y comenzar a trabajar en la visualización del edificio.

Tan sólo lleva unos minutos asignar los materiales, añadirle un jardín precioso, personas y hasta asegurarte de que tu coche favorito está aparcado a la entrada. Las cosas empiezan a verse muy bien.

¡Cuando les enseñas el vídeo ellos no pueden creer lo que has hecho!  «Este es un vídeo genial» te dicen. El vídeo es tan impresionante que inmediatamente se lo envían a su cliente. A los pocos minutos llegan las felicitaciones del cliente. ¡Has hecho un trabajo excelente!»

Utiliza Lumion para crear el mejor vídeo de arquitectura que puedas. La versión de Lumion para el concurso incluye todo lo que necesitas e incluso puedes importar tus propios modelos. La duración del vídeo ha de ser entre los 30 segundos y los 5 minutos. Envía tu vídeo antes del 21 de Septiembre.

+ info

Nenos e mozos poden gañar doadamente $30,000 (22,000 €) con este concurso creativo.

Cun fenómeno global como é o de Minecraft é evidente que as xeracións vindeiras aman a construción e o deseño. Isto é unha noticia incrible para o mundo da arquitectura. ¿Quen tivese previsto hai pouco tempo que os nenos en 2014 puidesen deseñar os seus propios mundos?

Co software idóneo calquera pode facer os seus sonos realidade. Lumion permite a calquera crear impresionantes e profesionais visualizacións. Esta competición permite aos futuros arquitectos mostrar o seu talento ao mundo. ¿A que estás a esperar?

Participa agora e gaña un gran premio de $30,000 (22,000 €)

O reto. Imaxina que os teus pais, arquitectos de renome, están a deseñar para un novo cliente a casa dos seus sonos.

O deseño é precioso pero os renders desmeréceno. Quizais o único camiño para conseguir unha boa presentación é contratar un artista profesional. «Quizais poida axudarte!, dis ti.» Ja! Gustaríanos verte intentalo, contestan eles. «É máis difícil do que pensas.

Afortunadamente, con Lumion isto non resulta complicado. Podes cargar rapidamente o deseño e comezar a traballar na visualización do edificio.

Tan só leva uns minutos asignar os materiais, engadirlle un xardín precioso, persoas e ata asegurarte de que o teu coche favorito está aparcado á entrada. As cousas empezan a verse moi ben.

¡Cando lles ensinas o vídeo eles non poden crer o que fixeches! «Este é un vídeo xenial» dinte. O vídeo é tan impresionante que inmediatamente llo envían ao seu cliente. Aos poucos minutos chegan as felicitacións do cliente. ¡Fixeches un traballo excelente! «

Utiliza Lumion para crear o mellor vídeo de arquitectura que poidas. A versión de Lumion para o concurso inclúe todo o que necesitas e mesmo podes importar os teus propios modelos. A duración do vídeo ha de ser entre os 30 segundos e os 5 minutos. Envía o teu vídeo antes do 21 de Setembro.

+ info

Children and young men can gain easily 30,000 $ (22,000 €) with this creative contest.

With a global phenomenon since it is that of Minecraft it is evident that the future generations love the construction and the design. This is an incredible news for the world of the architecture. Does the one who had foreseen do a little time that the children in 2014 could design his own worlds?

With the suitable software anyone can make his dreams real. Lumion allows to anyone creating impressive and professional visualizations. This competition allows to the future architects to show his talent to the world. For that you are waiting?

Take part now and a great prize of 30,000 gains $ (22,000 €)

The challenge. He imagines that your parents, architects of renown, are designing for a new client the house of his dreams.

The design is precious but the renders desmerecen. Probably the only way to obtain a good presentation is to contract a professional artist. «Probably could help you!, say you.» Ja! We you would like to see to try it, answer they. «It is more difficult than you think».

Lucky, with Lumion this does not turn out to be complicated. You can load rapidly the design and begin to be employed at the visualization of the building.

Only it goes a few minutes to assign the materials, to add a precious garden, you present and up to insuring yourself that your favorite car is parked at the entry. The things begin to turn very well.

When you teach the video to them they cannot believe what you have done! » This one is a brilliant video » they say to you. The video is so impressive that immediately it is sent to his client. To a few minutes come the congratulations of the client. You have done an excellent work! «

Lumion uses to create the best video of architecture that you could. Lumion’s version for the contest includes everything what you need and even you can matter your own models. The duration of the video has to be between 30 seconds and 5 minutes. He sends your video before September 21.

+ info

[:es]La moto de Molezún | José Ramón Hernández Correa[:gl]A moto de Molezún | José Ramón Hernández Correa[:en]Molezún’s motorcycle | José Ramón Hernández Correa[:]

[:es]

He estado en la exposición sobre «Fotografía y arquitectura moderna en España, 1925-1965″ de la Fundación ICO de Madrid y he sentido un montón de sensaciones encontradas.

(Es que soy escritor, y los escritores decimos eso de «sensaciones encontradas», y más cosas).

Varias ideas confusas: Lo viejuna que se está quedando la arquitectura moderna, lo emocionantes que son estas obras tan pobres, lo heroico que fue concebirlas y construirlas, lo estupendas que son, lo que se contradicen muchas de ellas, la falsa imagen de país moderno que quieren proclamar patéticamente, etcétera.

Y, dentro de todo esto que, como de costumbre, me supera, me quedo con una maravilla entre tantas maravillas: Me quedo con la moto de Molezún.

Lambretta C125. Fabricada entre febrero de 1950 y noviembre de 1951. 87.500 unidades.
125 cc. Peso: 70 Kg. Velocidad máxima: 60-70 Km/h. Consumo: 2 l/100 Km.

El genial y disparatado arquitecto se montó en una Lambretta y se recorrió Europa. Hace falta valor.

Hoy todo eso es muy fácil. El mundo es muy pequeño y lo tenemos todo a mano. Pero entonces, pocos años después de haber terminado la Segunda Guerra Mundial, un súbdito de un país aislado, sometido a una dictadura filofascista (anterior aún a la visita de Eisenhower y a la consiguiente apertura timidísima al mundo), lo tenía realmente muy difícil para salir por ahí de paseo. (Pasaporte, visados, permisos, cartas de buena conducta y de recomendación, certificados de penales…). La cosa era verdaderamente chunga.

Para colmo, un arquitecto joven y prometedor no dejaba de ser un ciudadano ejemplar… si viajaba en avión, vestía adecuadamente y dormía en buenos hoteles. Eso era parte del status de arquitecto en aquella época.

Pero qué va. Ramón (no Don Ramón, que sería lo suyo) no sólo viajaba en su motocicleta, sino que la llevaba abarrotada de fardos, hatos, rollos de ropa, tienda de campaña, mochilas, cantimploras. No daba la imagen de un digno arquitecto español viajando por estudio.

Dinamarca. Fotografía de Ramón Vázquez Molezún.
(En todas sus fotos sale la moto, llena de cachivaches)

No nos hacemos idea de lo que era España por entonces. Un país cerrado, sin apenas libros ni revistas del extranjero, sin información, sin medios de comunicación. Un arquitecto que quisiera saber algo de lo que se estaba haciendo por el mundo tenía que salir y verlo con sus propios ojos. Pero mientras tanto por aquí estaban intentando inventar un «estilo español», algo muy ambiguo y muy kitsch, y que de alguna forma admitía una cierta modernidad en la arquitectura siempre que entroncara con una tradición de «lo español». ¿Dónde estaba esa tradición? ¿Cómo acuñarla?

Afortunadamente, la penuria hispana de posguerra había sido muy condescendiente con la falta de ornamento en la arquitectura y con una funcionalidad casi perentoria. Por ese lado no íbamos mal.

Pero por otra parte, ser arquitecto tenía mucho prestigio por aquella época, y si uno coqueteaba o transigía con el régimen tenía todas las papeletas para elegir una mullida poltrona sobre la que vegetar muy cómodamente.
Había que ser un tipo raro (y un culo de muy mal asiento) para complicarse la vida y buscarse incomodidades y líos.

La curiosidad de los más talentosos era, por eso mismo, irrefrenable. (Todos los grandes arquitectos de la época viajaron todo lo que pudieron). La oportunidad de construir mucho, de dar una nueva imagen a todo un país, llevaba aparejada la preocupación de cómo hacerlo, y el único aprendizaje consistía en viajar. Y si se viajaba muy despacio y con los ojos muy abiertos, mucho mejor.

La moto de Molezún por Europa. Me ha pasado la foto mi compañero de twitter Arquitecto cabreao, @Arq_VLC. La moto de Molezún en Soonkooging, Suecia, detalle de la ilustración anterior, perteneciente a «Los viajes des-velados de Ramón Vázquez Molezún», de Marta García Alonso, que he conocido gracias a David García-Asenjo Llana (@dgllana)

La moto de Molezún sabía ya más que cualquier director general. La moto de Molezún respiraba arquitectura hasta por el dibujo de sus neumáticos y por su manillar.

En las tiras de positivos de contacto de Molezún vemos las grandes obras clásicas europeas, pero también las medievales y, sobre todo, las modernas.

Y, por encima de todo, su moto. Su magnífica Lambretta C125 de 1950.

Si vemos el cuadro de la moto, su manillar, su asiento y su soporte para la rueda de repuesto no nos extraña nada que de ese mundo de maravillas elementales salieran los paraguas de Bruselas, y que el motero loco, de los hatos enrollados sobre su moto desenrollara tanta arquitectura y tanta sabiduría. Loor a Molezún. Loor a su moto.

Molezún y la Lambretta C125 en Roma.
(Gracias de nuevo a Arquitecto cabreao, @Arq_VLC)

Los viajes son siempre externos (al mundo) e internos (a uno mismo). Y en aquella época más. Por encima del conocimiento de la arquitectura, la moto de Molezún fue una fuente y una herramienta de conocimiento de sociedades, de países, de civilizaciones, de costumbres, de vida, de gente. Por eso, el arquitecto Molezún, y sobre todo la persona Molezún, lo fueron en gran parte por la Lambretta.

Ilustración de Manuel Suárez Molezún para el artículo de Mogamo (Molezún-Gabino-Molezún)
«Viaje de Estudios a Dinamarca». Tomado del citado artículo de Marta García Alonso.

José Ramón Hernández Correa · Doctor Arquitecto
Toledo · junio 2014

(Dedicado a los tuiteros @dgllana, @ELBahut, @Arq_VLC y @anquela88 por su ayuda)

[:en]

I have been in the exhibition about «Photography and modern architecture in Spain, 1925-1965» of the ICO Foundation inde Madrid and have felt a heap of opposing sensations.

(It is that I am a writer, and the writers we say it of » opposing sensations «, and more things).

Several confused ideas: viejuna that is remaining the modern architecture, it exciting that are these so poor works, the heroic thing that was to conceive them and to construct, it marvellous that are, which there contradict many of them, the false image of modern country that they want to proclaim pathetically, etc.

And, inside all that that, since of custom, overcomes me, I remain with a marvel between so many marvels: I remain with Molezún‘s motorcycle.

Lambretta C125. Made between February, 1950 and November, 1951. 87.500 units.
125 cc. I weigh: 70 kg. Maximum speed: 60-70 Km/h. I consume: 2 l/100 km.

The brilliant and ludicrous architect was mounted in a Lambretta and Europe was crossed. It is necessary to have value.

Today all that is very easy. The world is very small and we have everything to hand. But then, a few years after having finished the Second World war, a subject of a country isolated, submitted to a dictatorship filofascista (previous still to Eisenhower‘s visit and to the shiest consequent opening to the world), it had it really very difficult to go out thereabouts of walk. (Passport, visas, permissions, letters of good conduct and of recommendation, good-conduct certificates …). The thing was really a jest.

For limit, a young and promising architect was not stopping being an exemplary citizen … if he was travelling in plane, it was dressing adequately and was sleeping in good hotels. It was a part of the architect’s status in that epoch.

But what goes. Ramón (not Don Ramón, who would be his) not only was travelling in his motorcycle, but it was taking her crammed with bales, herds, rolls of clothes, shop of campaign, rucksacks, canteens. It was not giving the image of a worthy Spanish architect travelling for study.

Denmark. Ramón Vázquez Molezún’s photography.
(In all his photos the motorcycle, flood of trinkets goes out)

We do not do idea to ourselves of what was Spain for then. A closed country, without scarcely books or magazines of the foreigner, without information, without mass media. An architect who wanted to know something of what was done by the world had to go out and see it with his own eyes. But meanwhile hereabouts they were trying to invent a «Spanish style», slightly very ambiguous and very kitsch, and that of some form was admitting a certain modernity into the architecture providing that it should be connected with a tradition of «the Spanish thing». Where was this tradition? How to coin it?

Lucky, the Hispanic penury of postwar period had been very obliging with the lack of ornament in the architecture and with an almost urgent functionality. For this side we were not going badly.

But on the other hand, to be an architect had very much prestige in that epoch, and if one was flirting or transigía with the regime it had all the ballots to choose a soft easy chair on which to vegetate very comfortably.

It was necessary to be a rare type (and an anus of very badly I agree) the life to be complicated and inconveniences and messes to be looked.

The curiosity of the most talented was, because of it the same, unrestrained. (All the big architects of the epoch travelled quite what they could). The opportunity to construct very much, to give a new image to the whole country, was taking prepared the worry of how to do it, and the only learning was consisting of travelling. And if one was travelling very slow and with the very opened eyes, much better.

Molezún’s motorcycle for Europe. My companion has spent the photo to me of twitter Architect cabreao, @Arq_VLC. Molezún’s motorcycle in Soonkooging, Sweden, detail of the previous illustration, belonging to «Ramón Vázquez Molezún’s wakefull trips», of Marta García Alonso, which I have known thanks to David García-Asenjo Llana (@dgllana)

Molezún’s motorcycle knew already more than any general manager. Molezún’s motorcycle was breathing architecture up to for the drawing of his tires and for his manillar.

In the strips of positives of Molezún’s contact we see the big classic European works, but also the medieval ones and, especially, the modern ones.

And, over everything, his motorcycle. His magnificent Lambretta C125 of 1950.

If we see the picture of the motorcycle, his manillar, his seat and his support for the wheel of supply does not surprise us anything that of this world of elementary marvels the umbrellas of Brussels were going out, and that the mad motero, of the herds coiled on his motorcycle was unrolling so many architecture and so many wisdom. Praise to Molezún. Praise to his motorcycle.

Molezún and the Lambretta C125 in Rome.
(Thank you again to Architect cabreao, @Arq_VLC)

The trips are always day pupils (to the world) and boarders (to one itself). And in that epoch more. Over the knowledge of the architecture, Molezún’s motorcycle was a source and a tool of knowledge of companies, of countries, of civilizations, of customs, of life, of people. Because of it, the architect Molezún, and especially the person Molezún, they it were largely for the Lambretta.

Manuel Suárez Molezún’s illustration for Mogamo’s article (Molezún-Gabino-Molezún)
«Trip of Studies to Denmark». Taken of Marta García Alonso’s mentioned article.

José Ramón Hernández Correa · Doctor Architeco

Toledo · juny 2014

(Dedicated to the tuiteros @dgllana, @ELBahut, @Arq_VLC and @anquela88 for his help.)

[:gl]

Estiven na exposición sobre «Fotografía e arquitectura moderna en España, 1925-1965″ da Fundación ICO de Madrid e sentín un montón de sensacións encontradas.

(É que son escritor, e os escritores dicimos iso de «sensacións encontradas», e máis cousas).

Varias ideas confusas: O viejuna que se está a quedar a arquitectura moderna, o emocionantes que son estas obras tan pobres, o heroico que foi concibilas e construílas, o estupendas que son, o que se contradín moitas delas, a falsa imaxe de país moderno que queren proclamar pateticamente, etcétera.

E, dentro de todo isto que, como de costume, me supera, quedo cunha marabilla entre tantas marabillas: Quedo coa moto de Molezún.

Lambretta C125. Fabricada entre xsneiro de 1950 e novembro de 1951. 87.500 unidades.
125 cc. Peso: 70 Kg. Velocidade máxima: 60-70 Km/h. Consumo: 2 l/100 Km.

O xenial e disparatado arquitecto montouse nunha Lambretta e percorreuse Europa. Fai falta valor.

Hoxe todo iso é moi doado. O mundo é moi pequeno e témolo todo a man. Pero entón, poucos anos despois de rematar a  Segunda Guerra Mundial, un súbdito dun país illado, sometido a unha ditadura filofascista (anterior aínda á visita de Eisenhower e á conseguinte apertura timidísima ao mundo), tíñao realmente moi difícil para saír por aí de paseo. (Pasaporte, visados, permisos, cartas de boa conduta e de recomendación, certificados de penais…). A cousa era verdadeiramente chunga.

Para colmo, un arquitecto novo e prometedor non deixaba de ser un cidadán exemplar… se viaxaba en avión, vestía axeitadamente e durmía en bos hoteis. Iso era parte do status de arquitecto naquela época.

Pero que vai. Ramón (non Don Ramón, que sería o seu) non só viaxaba na súa motocicleta, senón que a levaba abarrotada de fardos, hatos, rolos de roupa, tenda de campaña, mochilas, cantimploras. Non daba a imaxe dun digno arquitecto español viaxando por estudo.

Dinamarca. Fotografía de Ramón Vázquez Molezún.
(En tódalas súass fotos sae a moto, chea de cachivaches)

Non nos facemos idea do que era España por entón. Un país pechado, sen apenas libros nin revistas do estranxeiro, sen información, sen medios de comunicación. Un arquitecto que quixese saber algo do que se estaba a facer polo mundo tiña que saír e velo cos seus propios ollos. Pero mentres tanto por aquí estaban a intentar inventar un «estilo español», algo moi ambiguo e moi kitsch, e que dalgunha forma admitía certa modernidade na arquitectura sempre que entroncara cunha tradición de «o español». ¿Onde estaba esa tradición? ¿Como acuñala?

Afortunadamente, a penuria hispana de posguerra fora moi condescendente coa falta de ornamento na arquitectura e cunha funcionalidade case perentoria. Por ese lado non iamos mal.

Pero por outra parte, ser arquitecto tiña moito prestixio por aquela época, e se un coqueteaba ou transixía co réxime tiña todas as papeletas para elixir unha amolecida poltrona sobre a que vegetar moi comodamente.

Había que ser un tipo raro (e un cu de moi mal asento) para complicarse a vida e buscarse incomodidades e leas.

A curiosidade dos máis talentosos era, por iso mesmo, irrefreable. (Todos os grandes arquitectos da época viaxaron todo o que puideron). A oportunidade de construír moito, de dar unha nova imaxe a todo un país, levaba aparellada a preocupación de como facelo, e a única aprendizaxe consistía en viaxar. E se se viaxaba moi devagar e cos ollos moi abertos, moito mellor.

A moto de Molezún por Europa. Pasoume a foto o meu compañeiro de twitter Arquitecto cabreao, @Arq_VLC. A moto de Molezún en Soonkooging, Suecia, detalle da ilustración anterior, pertencente a «As viaxes deas-velados de Ramón Vázquez Molezún», de Marta García Alonso, que coñecín grazas a David García-Asenjo Llana (@dgllana)

A moto de Molezún sabía xa máis que calquera director xeral. A moto de Molezún respiraba arquitectura ata polo debuxo dos seus pneumáticos e polo seu guiador.

Nas tiras de positivos de contacto de Molezún vemos as grandes obras clásicas europeas, pero tamén as medievais e, sobre todo, as modernas.

E, por riba de todo, a súa moto. A súa magnífica Lambretta C125 de 1950.

Se vemos o cadro da moto, o seu guiador, o seu asento e o seu soporte para a roda de reposto non nos estraña nada que dese mundo de marabillas elementais saísen os paraugas de Bruxelas, e que o moteiro tolo, dos hatos enrolados sobre a súa moto desenrolase tanta arquitectura e tanta sabedoría. Loor a Molezún. Loor á súa moto.

Molezún e a Lambretta C125 en Roma.
(Grazas de novo a Arquitecto cabreao, @Arq_VLC)

As viaxes son sempre externas (ao mundo) e internos (a un mesmo). E naquela época máis. Por enriba do coñecemento da arquitectura, a moto de Molezún foi unha fonte e unha ferramenta de coñecemento de sociedades, de países, de civilizacións, de costumes, de vida, de xente. Por iso, o arquitecto Molezún, e sobre todo a persoa Molezún, fórono en gran parte pola Lambretta.

Ilustración de Manuel Suárez Molezún para el artículo de Mogamo (Molezún-Gabino-Molezún)
«Viaje de Estudios a Dinamarca». Tomado del citado artículo de Marta García Alonso.

José Ramón Hernández Correa · Doutor Arquitecto

Toledo · xuño 2014

(Dedicado os tuiteros @dgllana, @ELBahut, @Arq_VLC y @anquela88 pola súa axuda.)

[:]

[:es]Conversaciones con Mies van der Rohe. Certezas americanas[:gl]Conversas con Mies van der Rohe. Certezas americanas[:en]Conversations with Mies van der Rohe. American certainties[:]

0

[:es]

«Cuando comenzamos un proyecto no pensamos en la forma, pensamos en el modo correcto de utilizar los materiales; después aceptamos el resultado.

Cuando trabajamos dejamos que las grandes ideas se queden en el aire. No queremos que bajen. A menudo nos sorprendemos a nosotros mismos con el resultado. Recopilo los hechos, todos los que puedo conseguir, los estudio y después actúo en consonancia».

Mies van der Rohe, 1955

Este libro recopila una serie de conversaciones mantenidas entre 1955 y 1964 con Mies van der Rohe, donde descubrimos cómo un Mies americano en plena etapa de madurez explica sus ideas básicas sobre arquitectura y repasa su trayectoria profesional hasta entonces. Las conversaciones vienen precedidas por un elocuente texto, ‘Arquitectura y tecnología’ (1950), donde se formulan las líneas básicas de su arquitectura en la etapa americana, e Iñaki Ábalos contribuye con un epílogo a ofrecer una nueva lectura sobre el maestro alemán.

Moisés Puente es arquitecto, editor y traductor de temas arquitectura. Es editor de la revista 2G y entre sus libros se encuentran las ediciones de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon y Olafur Eliasson y monográficos sobre la obra doméstica de Mies van der Rohe y la obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibió el Premio FAD de Pensamiento y Crítica por su trayectoria profesional como editor.

[:gl]

«Cando comezamos un proxecto non pensamos na forma, pensamos no modo correcto de utilizar os materiais; despois aceptamos o resultado.

Cando traballamos deixamos que as grandes ideas queden no aire. Non queremos que baixen. A miúdo sorprendémonos a nós mesmos co resultado. Recompilo os feitos, todos os que podo conseguir, estúdoos e despois actúo en consonancia».

Mies van der Rohe, 1955

Este libro recompila unha serie de conversacións mantidas entre 1955 e 1964 con Mies van der Rohe, onde descubrimos como un Cereal americano en plena etapa de madureza explica as súas ideas básicas sobre arquitectura e repasa a súa traxectoria profesional ata entón. As conversacións veñen precedidas por un elocuente texto, ‘Arquitectura e tecnoloxía’ (1950) onde se formulan as liñas básicas da súa arquitectura, na etapa americana, e Iñaki Ábalos contribúe cun epílogo a ofrecer unha nova lectura sobre o mestre alemán.

Moisés Puente é arquitecto, editor e tradutor de temas arquitectura. É editor da revista 2 GR e entre os seus libros encóntranse as edicións de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon e Olafur Eliasson e monográficos sobre a obra doméstica de Mies van der Rohe e a obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibiu o Premio FAD de Pensamento e Crítica pola súa traxectoria profesional como editor.

[:en]

«When we begin a project we do not think about the form, think about the correct way of using the materials; later we accept the result.

When we work we allow that the big ideas should remain in the air. We do not want that they go down. Often we are surprised with the result. I compile the facts, all those that I can obtain, study them and later I act in agreement».

Mies van der Rohe, 1955

This book compiles a series of conversations supported between 1955 and 1964 with Mies van der Rohe, where we discover how an American Mies in full stage of maturity explains his basic ideas on architecture and revises his professional path till then. The conversations come preceded by an eloquent text, ‘ Architecture and technology ‘ (1950), where there are formulated the basic lines of his architecture in the American stage, and Iñaki los Abuse help with an epilogue to offer a new reading on the German teacher.

Moisés Puente is an architect, publisher and translator of topics architecture. He is a publisher of the magazine 2G and between his books they find the editions of texts of Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon and Olafur Eliasson and monographic on the domestic work of Mies van der Rohe and Alejandro de la Sota’s work. In 2010 it received the Prize FAD of Thought and Critical for his professional path as publisher.

[:]

El Club de los Paraísos Perdidos | Borja López Cotelo

Caminaba despacio por la calle Dei Greci. Era jueves, y en la atmósfera tranquila de esas últimas horas del día, Venecia parecía otra ciudad. Crucé el puente, me perdí por la abigarrada Riva degli Schiavoni y me senté en el borde de un canal a ver pasar la vida, dejando que mis piernas oscilasen a pocos centímetros del agua. El estucado rojo de las fachadas me pareció entonces voluptuoso, sonoro, y comencé a imaginar noches largas de lujuria y carnaval.

Dibujo de Sverre Fehn, de NORBERG-SCHULZ, Ch. & G. POSTIGLIONE [1997]2007. Sverre Fehn. Opera Completa. Milán, Mondadori Electa S.p.A.

Pensaba en todas esas cosas cuando me di cuenta de que no estaba sólo; a mi lado, recortada contra la luz lívida de los faroles, distinguí la figura de un viejo en el que hasta ese momento no había reparado:

-Cuando me siento aquí- dijo- recuerdo por qué vuelvo a Venecia una y otra vez.
Esta ciudad tiene unas dimensiones que te siguen, y siempre te da la bienvenida.1
Escruté su rostro, pero en la penumbra apenas pude distinguir su pelo claro y unos ojos pequeños. Tras unos segundos, balbuceé:
-Desde luego, caballero… ¡Y luego están esas fachadas de un rojo obsceno!
Al rubio le divirtió mi absurda puntualización. Prorrumpió en una carcajada, pasó su brazo sobre mi hombro y sugirió:
-Conozco una trattoria donde preparan el mejor bacalà mantecà de Venecia. No está lejos de aquí.

Dibujo de Sverre Fehn, de NORBERG-SCHULZ, Ch. & G. POSTIGLIONE [1997]2007. Sverre Fehn. Opera Completa. Milán, Mondadori Electa S.p.A.

Acepté la invitación: ese hombre parecía de fiar y yo tenía un hambre feroz. Al ponernos en pie descubrí su colosal estatura, que me hacía sentir como uno de esos enanos de circo. Mientras caminábamos, comenzó a hablar sobre algunos viajes de juventud, y en sus recuerdos se mezclaron la noche y los astros:

En Marruecos…la llanura desértica une las aldeas como el mar une las islas -explicó – la gente abandona los oasis y los pueblos montada en camellos o burros, guiada sólo por las estrellas y el sol.2
Eso era exactamente lo que me parecía estar haciendo en esa noche de luna: errar por callejuelas de pavimento argentado, sin rumbo fijo ni faros que nos guiasen.
La historia sucesiva– prosiguió el anciano-, fue la conversación con la noche y sus estrellas.3
-¿Cuándo comenzó a verse la noche?4– Respondí, metafísico.
Una nueva carcajada fue la respuesta a mi pregunta retórica:
-Ya hemos llegado- anunció-. Aquí es.

Dibujo de Sverre Fehn, del Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design

Por más que miré a mi alrededor no vi ninguna señal de un restaurante, ni aún de una taberna. El viejo golpeó con decisión una vetusta puerta de madera, que pronto cedió para dejar a la vista una escalera estrecha, oscura y tétrica; sin volverse, empezó a descender.
No tuve más remedio que seguirle, y unos segundos después descubrí que ni siquiera ese siniestro umbral había prefigurado la escena que iba a contemplar: un tugurio sombrío, iluminado sólo por velas parpadeantes sobre las que flotaba un humo denso de opio y hachís. A izquierda y derecha, una colección de personajes extravagantes se arrellanaban lánguidos sobre sillones tapizados en seda. Entre ellos, como emergido de las tinieblas, un elegante maître avanzó hacia nosotros:

-La mesa está lista –informó-. Don Carlo les espera desde hace tiempo.
Nos guió a continuación hasta una puerta situada en el extremo opuesto de la sala, tras la que descubrimos una estancia extraordinaria: una pequeña cripta sobre cuyos muros -manchados por la humedad de la laguna que, sin duda, nos rodeaba más allá de los sillares- descansaba una bóveda ojival, ¡tal vez estábamos ante la mazmorra de un antiguo palazzo o el último rastro de unas catacumbas!
Y allí, sentado con expresión severa, estaba otro hombre que fijó su mirada en nosotros.
-Buenas noches, Profesor -saludó el viejo, al tiempo que hacía una reverencia casi litúrgica-. Le ruego que disculpe nuestro retraso.
No hay cultura al norte de los Alpes…5– murmuró, contrariado, el comensal.
Era un hombre singular. Su barba rala enmarcaba un rostro afilado que, junto con su nariz aguileña y su pelo gris peinado hacia atrás, le confería un aspecto aristocrático y delicado. Tenía los ojos hundidos, parapetados tras unas gafas redondas y excesivas.
Nos sentamos a la mesa y el maître sirvió Petrus hasta llenar nuestras copas, forjadas con un vidrio azul de Murano. El viejo alzó la suya y exclamó:
-¡Salud!

Dibujo de Sverre Fehn, de NORBERG-SCHULZ, Ch. & G. POSTIGLIONE [1997]2007. Sverre Fehn. Opera Completa. Milán, Mondadori Electa S.p.A.

Los movimientos pausados de nuestro anfitrión, su cuidadosa manera de posar la copa en la mesa tras cada trago de vino, su mirada señoril y vaga, lo hacían parecer –al menos a mis ojos- la mismísima reencarnación del Dogo Foscari.6

El viejo, del que ahora sí podía distinguir el rostro, parecía en cambio un hombre mundano, mucho más prosaico. Él fue quien comenzó la conversación.

-Profesor, querría en primer lugar agradecerle que me permita explicar mi proyecto. Hace tiempo que tengo esa aspiración…han transcurrido ya cincuenta años desde que lo dibujé por primera vez, y aún no sé si Venecia lo habrá aceptado.
El veneciano sonrió con una mezcla de conmiseración y escepticismo, y el rubio comenzó la narración de ese proyecto que yo estaba ansioso por conocer:
-Verá- dijo el viejo-, en Venecia cada árbol es precioso…y en la parcela había unos cuantos7

A continuación, su discurso se volvió confuso. Comenzó a hablar de la luz nórdica, de un mundo sin sombras; gesticulaba frenético, casi desesperado. Ni el anfitrión ni yo entendíamos de qué estaba hablando.

De pronto, su mirada se detuvo en el mantel –confeccionado con un finísimo papel egipcio-, cogió una plumilla y trazó sobre él un dibujo escueto:

Dibujos de Sverre Fehn, de FJELD, P. O. (2009). Sverre Fehn.

-Nací en el País de las Sombras Largas8 , en esa Ultima Thule desconocida para los meridionales -explicó-. Cuando tuve que hacer el proyecto, yo apenas superaba los treinta años. Venecia me pareció una invención que existe como un contenedor de sueños buscando lo inexplicable …9 una ciudad que vive en el reflejo mágico de la luz entre los canales de la laguna.10

Por eso –continuó-, en el lejano 1958, esbocé algo así:

Dibujo de Sverre Fehn, de NORBERG-SCHULZ, Ch. & G. POSTIGLIONE [1997]2007. Sverre Fehn. Opera Completa. Milán, Mondadori Electa S.p.A.

-Éste es el proyecto- resumió-. Una interferencia en la naturaleza que difumina los rayos de este sol mediterráneo para traer a Venecia la luz del Norte.
El anfitrión y yo habíamos enmudecido. La claridad de esos bocetos esenciales había hecho innecesaria cualquier palabra, habían iluminado un discurso ininteligible.
En ese instante, rompiendo el silencio, apareció el maître con una enorme bandeja de cuscús.
– Me he tomado la libertad de cambiar el menú- señaló el Profesor-. El bacalá no sienta bien a estas horas. Ya tengo una edad…
El rubio sonrió y mostró su conformidad; parecía gustarle la idea de experimentar un sabor extraño:
-Al fin y al cabo -reflexionó-, Venecia es la ciudad de los ladrones, la ciudad de los comerciantes. Cualquier posible mercancía pasa a través de esta ciudad.11

Dibujo de Sverre Fehn, de NORBERG-SCHULZ, Ch. & G. POSTIGLIONE [1997]2007. Sverre Fehn. Opera Completa. Milán, Mondadori Electa S.p.A.

Comimos, y mientras tanto el viejo habló con entusiasmo acerca de Venecia y sus artistas. Aseguró que, cuando miraba los cuadros de Carpaccio, se podía imaginar a sí mismo a través de toda la vida veneciana.12

El Profesor, mucho menos locuaz, masticaba lentamente la sémola de grano hasta que de pronto, movido por una pulsión interior, apoyó los cubiertos en la mesa, sacó de su bolsillo un lápiz gastado y afirmó:

Quiero ver las cosas, no me fío más que de esto…por eso dibujo.
Sólo puedo ver las cosas si las dibujo
.13 -Mientras pronunciaba esas palabras, su grafito comenzó a delinear sobre el mantel una imagen minuciosa:

Dibujo de Carlo Scarpa, de SCARPA, C. (1985). Carlo Scarpa. Barcelona, Gustavo Gili

-Esto es lo que a mí me interesa de Venecia –dijo-. Cómo podrá aceptar el advenimiento de ‘lo nuevo’.

Yo, que hasta ese instante había permanecido cómodo en mi papel de convidado de piedra, me sobresalté cuando el rubio se volvió hacia mí e inquirió:

-¿Y tú, muchacho? ¿Qué podrías contarnos de Venecia?…
Permanecí en silencio… ¡Me atemorizaba la idea de hablar frente a esos dos desconocidos!-¿Es la primera vez que visitas la ciudad? –insistió-.

¡Algo podrás contar a estos dos viejos!

Tras unos segundos de duda, los efectos del humo narcótico que viciaba el aire me empujaron a contar mi historia:

-Crecí en el Fin de la Tierra– comencé-. Allí la tierra se encuentra con el mar como un cuchillo se encuentra con la piel: todo es concreto, absoluto, violento…-
Cogí mi rotulador y, como si de una epidemia iniciada en las manos de esos dos hombres se tratase, comencé a ilustrar mi relato…

Dibujo de Borja López Cotelo

-La primera vez que vi Venecia –continué- me pareció un espectro que flotaba en la laguna…

Dibujo de Borja López Cotelo

-Luego comprendí que en realidad es una ilusión, el truco de un prestidigitador, pura superchería: sus islas se apoyan en millones de estacas clavadas en el fango, sobre las que germinó un mundo extravagante de lujo, damasquinados y pan de oro… Me hipnotizan los árboles que asoman sobre sus tapias rojizas… ¿Dónde están sus raíces?…

¡Tal vez son ellas las que mantienen amarradas las islas al fondo de la Laguna!…

Venecia es, ante todo, un acto de fe…

-Concluí.

Dibujo de Borja López Cotelo

El Fin de la Tierra!- exclamó el rubio mientras reía-, ¿cuántos fines tendrá la Tierra ahora que hemos perdido el horizonte?14 En mi país lo llamamos Verdens Ende…15

El maître irrumpió de nuevo, trayendo consigo un café de aroma punzante y licores de los cinco continentes.

Dibujo de Sverre Fehn, de FJELD, P. O. (2009). Sverre Fehn. The Pattern of Thought. Nueva York, The Monacelli Press

Bebimos hasta perder la noción del tiempo. El Profesor miraba cada vez con mayor interés un dibujo geométrico que adornaba la bóveda, mientras el viejo y yo discutíamos sobre cuál de los fines de la tierra era más digno de ese nombre.

La densidad del humo crecía al tiempo que, desinhibidos por la embriaguez, celebrábamos nuestra recién nacida amistad y nos profesábamos cumplidos mutuos.

Una música invadió entonces la cripta; oímos unas confusas exclamaciones y, súbitamente, los dos ancianos se levantaron como poseídos por una fuerza superior para precipitarse hacia la sala principal. Me levanté tambaleándome, corrí tras ellos y, más allá de una multitud delirante, creí reconocer sobre el escenario a…

¡Joséphine Baker!

A mi lado, un austrohúngaro de elegancia austera se mesaba su generoso bigote mientras suspiraba:

-¡Ésta sí es una mujer! La Sirena de los Trópicos

Dibujo de Sverre Fehn, de FJELD, P. O. (2009). Sverre Fehn. The Pattern of Thought. Nueva York, The Monacelli Press

No volví a ver a mis compañeros. En el caos de ese tugurio atestado, el humo y mi borrachera hacían imposible diferenciar una cara de otra.

Sé reconocer el final de una noche de fiesta, y –aunque la muchedumbre todavía bailaba agitada-, para mí ese momento había llegado. Atravesé la sala para ganar la puerta y en mi camino escuché, tumbado sobre un diván, cómo un hombre barbudo con acento catalán divagaba sobre el tiempo y los recuerdos.

Subí las escaleras angostas y en el último peldaño leí ‘Club de los Paraísos Perdidos’. Abrí la puerta y pude ver que, en el cielo limpio del alba, el sol y la luna todavía se seguían de lejos, se seguían mirando. Mientras tanto, sobre las fachadas ocres y rojas de Venecia, se proyectaban las primeras sombras del día.

Entorné los ojos. Esa luz me resultaba insoportable.

Borja López Cotelo. Doctor arquitecto
A Coruña. mayo 2012

Notas:

1 FJELD, Per Olaf (2009): Sverre Fehn. The pattern of thought, Nueva York, The Monacelli Press, p. 54
2 FEHN, Sverre en NORBERG-SCHULZ, Ch. & G. POSTIGLIONE [1997]2007. Sverre Fehn. Opera Completa. Milán, Mondadori Electa S.p.A., p. 276
3 Ibid., p. 277
4 BORGES, J.L. (1998). El tamaño de mi esperanza. Madrid, Alianza Editorial. El libro fue escrito en 1926.
5 Eso dijo Carlo Scarpa a Sverre Fehn en un encuentro en Venecia, durante la construcción del pabellón nórdico en los Giardini di Castello. Ver FJELD, Per Olaf: Op. cit., p.64
6 Dogo es el título con el que, entre la dominación bizantina (s. VII) y la conquista napoleónica (1797), se distinguió al magistrado supremo y máximo dirigente de la República de Venecia. En el siglo XV, bajo el mandato de Francesco Foscari, la república se expandió por la península itálica.
7 Per Olaf Fjeld señala que Fehn había hecho esta afirmación en más de una ocasión; ver FJELD, Per Olaf: Op. cit. p.54
8 VV.AA. (1992). Sverre Fehn: L’Architetto del Paese dalle Ombre Lunghe. Nápoles, Fratelli Fiorentino.
9 Fjeld, P. O.(1983). Sverre Fehn. The Thought of Construction. Nueva York, Rizzoli International Publications Inc., p.112
10 Sverre Fehn en NORBERG-SCHULZ, Christian y POSTIGLIONE, Gennaro: Op. cit., p. 204
11 FJELD, Per Olaf (2009): Sverre Fehn. The pattern of thought, p. 54
12 Ibid.
13 SCARPA, C. (1985). Carlo Scarpa. Barcelona, Gustavo Gili.
14 ‘Cuando fue posible identificar el horizonte con una línea trazada sobre una hoja de papel, el misterio se disolvió de una vez por todas. La razón había domado lo irracional’, Sverre Fehn en FJELD, P. O.: Sverre Fehn. The Thought of Construction, p. 27. Uno de los ensayos incluidos en ese volumen que sintetiza gran parte de las ideas de Fehn, se titula ‘La pérdida del horizonte’.
15 Extremo sur de la isla de Tjøme, situada en el fiordo de Oslo, cuya traducción literal es ‘Fin del Mundo’. Podemos citar también el Finisterre gallego, o el Finistèrre francés…

[:es]Retratos a través de los ojos de un miope (VII) | epR [:gl]Retratos a través dos ollos dun miope (VII) | epR[:en]Portraits across the eyes of a near-sighted person (VII) | epR[:]

[:es]

Gunnar Asplund y su némesis. Pelea de gallos

Gunnar fue la bisagra entre el gélido clasicismo sueco y los vientos que soplaban del sur.
Un maestro refinado y visionario.

En 1915, mientras Europa se desangraba, concibió el más hermoso cementerio contemporáneo.

Pero Gunnar no estaba solo.

A su lado había una sombra embozada, esquiva incluso para el objetivo fotográfico. Podría llamarse Sigurd.

Luego sus caminos se separaron.

Gunnar aceptó con énfasis la modernidad y fue paseado a hombros por sus coetáneos. Estocolmo, Gotemburgo, Stennäs.

La sombra, por su parte, se perdió durante décadas para reaparecer en sus días postreros en el remoto Klippan y el impronunciable Bjorkhagen.

En su lecho de muerte, Gunnar se preguntó si tanto esfuerzo había valido la pena.

Retratos a través de los ojos de un miope (VII) epR Gunnar Asplund
Gunnar Asplund | Fuente: Wikipedia

El primo Ramón
Concepción, Chile, invierno de 2014

[:en]

Gunnar Asplund and his nemesis.

Fights of roosters

Gunnar was the hinge between the chill Swedish classicism and the winds that were blowing of the south.

A refined and visionary teacher.

In 1915, while Europe was drained, he conceived the most beautiful contemporary cemetery.

But Gunnar was not alone.

To his side there was a muffled shade, it avoids even for the photographic aim. He might be called Sigurd.

Then his ways separated.

Gunnar accepted emphatically the modernity and was walked to shoulders by his contemporaries. Stockholm, Gotemburgo, Stennäs.

The shade, for your part, got lost during decades to reappear in his last days in the remote Klippan and the unpronounceable Bjorkhagen.

In his bed of death, Gunnar wondered if so much effort had cost a sorrow.

El primo Ramón

Concepción, Chile, winter 2014

[:gl]

Gunnar Asplund e o seu némesis.

Pelexa de galos

Gunnar foi a bisagra entre o xélido clasicismo sueco e os ventos que sopraban do sur.

Un mestre refinado e visionario.

En 1915, mentres Europa se desangraba, concibiu o máis fermoso cemiterio contemporáneo.

Pero Gunnar non estaba só.

Ao seu lado había unha sombra embozada, esquiva mesmo para o obxectivo fotográfico. Podería chamarse Sigurd.

Logo os seus camiños separáronse.

Gunnar aceptou con énfase a modernidade e foi paseado a ombros polos seus coetáneos. Estocolmo, Gotemburgo, Stennäs.

A sombra, pola súa banda, perdeuse durante décadas para reaparecer nos seus días postremeiros no remoto Klippan e o impronunciable Bjorkhagen.

No seu leito de morte, Gunnar preguntouse se tanto esforzo pagara a pena.

El primo Ramón

Concepción, Chile, inverno de 2014

[:]

El público de Callobre | Luis Gil Pita

“No es la influencia de Giotto en Mondrian, es la influencia de  Mondrian en Giottto”.

Aldo van Eyck

Arquitectura y Territorio rural 2013 | Fotografía: rvr arquitectos
El público de Callobre y las jornadas anuales de Arquitectura y Territorio rural de la fundación María Martínez Otero en  A Estrada

Las jornadas de Arquitectura y Territorio rural que se celebran ya por cuarto año consecutivo desde el verano de 2011, organizadas por la Fundación María Martínez Otero en Callobre, A estrada, proponen, según sus mentores y gestores, el estudio de arquitectura RVR, una  reflexión abierta sobre los aconteceres arquitectónicos y urbanísticos actuales en una geografía próxima, la de Galicia, tal como se explica en la presentación de su  proyecto:

«La percepción del territorio rural de Galicia como un espacio social, construido, se hace patente para cualquiera que lo haya mirado con algo de atención alguna vez. Esa construcción de lo natural, que se hace modélica en la materialidad de la arquitectura tradicional, en la unidad entre la casa y las labores agrícolas o en la concepción de los espacios de comunidad, los campos de fiesta o las carballeiras, no ha hecho sino sufrir una expansión tan brutal como descontrolada en la segunda mitad del siglo XX. Esa transformación de gran parte del territorio en una especie de ciudad jardín dispersa, continua y a gran escala corre paralela al abandono paulatino de la lógica tradicional casa-agro-aldea sobre la que se estructuraba la forma de vida en la sociedad rural.

[…]

Para pensar sobre la globalidad de ese territorio social, y sobre aspectos parciales del mismo que de los que ha de ocuparse la arquitectura como la escala, la actividad, el planeamiento, el paisaje, el espacio público, la movilidad, la energía, la casa, etc. surge este encuentro de «arquitectura y territorio rural» . Lo hace además desde dentro de ese territorio, en la aldea de Callobre, en A Estrada, para conformarse como un lugar desde que emplazar año a año, durante el verano, en una idea también de fiesta y comunidad, a la reflexión, a la interpretación de todo ese mundo, abierto a quien tenga algo que decir y a quien tenga tiempo también para escuchar y ver lo que otros, dentro y fuera de Galicia, dentro y fuera de la arquitectura, puedan contarnos.»

Arquitectura y Territorio rural

Sin lugar a dudas, creemos, esta mirada y propuesta viene también acompañada de una reflexión más amplia sobre la arquitectura y el paisaje actual, que partiendo del pretexto del territorio gallego  no se centra únicamente en lo propio, sino que es extrapolable en el tiempo o la reflexión a cualquier espacio-geografía preocupada por los aconteceres, problemas y transformaciones del mundo contemporáneo. La jornada, cuyo tiempo vital es un intenso y elongado día, es también un encuentro sencillo, afable y gozoso, que se contagia del ritmo tranquilo de la localización en medio de la naturaleza. Una geografía rural trabajada que se propone como marco lúdico para el diálogo tenso del pensamiento reflexivo y la profunda crítica colectiva entre profesionales.

Arquitectura y Territorio rural 2012 | Fotografía: rvr arquitectos

Sin embargo, con estas breves palabras sobre la jornada anual de Arquitectura y Territorio, de la FMMO, queremos apuntar otro interés, que por obvio pasa naturalmente desapercibido, y nos referimos al hecho de participar  en la jornada en el sentido de  estar-ser asistentes-público. La fundación como es lógico en cada convocatoria pone el máximo cuidado y esmero en equilibrar su proyecto de invitados o ponentes en una clara línea de articulación entre lo próximo y lo lejano, entre lo consolidado y lo que se está formando, entre lo central y lo periférico, a través de planteamientos que nacen en el campo arquitectónico y urbanístico y que se enriquecen y contraponen con las sutiles trazas de proyectos del campo de las artes plásticas contemporáneas.

Pero más allá de esta preocupación natural de los gestores por el proyecto a comunicar en la figura de los ponentes, en nuestra lectura año tras año creemos se manifiesta por otro lado la creciente importancia de un público altamente imbricado y equilibrador de la mesa donde se producen las ponencias. De alguna manera y contrarrestando el interés de las palabras de los invitados, está el silencio inicial de una platea, llena de profesionales de diferentes campos que son parte importante tal vez de la mejor y más amplia generación que se ha formado en estos últimos veinte años en Galicia. Unos oyentes, que en lo generacional son la excelencia de una juventud altamente preparada entreverada en la madurez profesional de otros, un grupo amplio en los diferentes frentes a los que se aplica el oficio de arquitecto contemporáneo pero con un sentir único en los planteamientos éticos del trabajo. Un público que se ha ido formando y combinando en áreas e intereses próximos, pero no únicos, a la arquitectura, en el que se encuentran además de arquitectos per se, nuevos editores tradicionales o digitales, fotógrafos, diseñadores de diferentes registros, gestores públicos y un largo etcétera alrededor de lo arquitectónico, todos ellos además con un alto nivel de compromiso. Un conjunto de trabajadores de la arquitectura en las más diferentes escalas y espectros de lo arquitectónico, que son de aquí y trabajan aquí, que son de aquí y trabajan fuera, que son de fuera y trabajan aquí y a veces pensamos que ese aquí es sólo la arquitectura, con el pretexto de Callobre, de Galicia, para recuperar el sentido perdido de lo amateur, no con el significado de lo  aficionado, sino con la perspectiva semántica del amador, de lo enamorado, que en arquitectura podemos ahora pensar que es  lo que se acomete como cultura de lo arquitectónico, algo ya tan poco habitual.

Arquitectura y Territorio rural 2011 | Fotografía: rvr arquitectos

Creemos en este sentido, que la apreciación de estos asistentes o público como algo que subvierte el natural y lógico interés o valor de las propuestas de los ponentes, es un giro que viene a concretar un fenómeno, la aparición o percepción de una nueva generación de trabajadores del oficio de la arquitectura entendida como cultura continua, que son una marca de compromiso con el trabajo, con el oficio cotidiano y con la sociedad a la que sirve, que no se había dado en un conjunto tan amplio y compacto de profesionales desde hace largo tiempo en Galicia, sino por extraordinarias excepciones. No sabemos si Callobre dará nombre a esta  generación, pero si estamos seguros de que esta generación recordará dentro de años lo que vino  sucediendo en los veranos de Callobre.

Pensamos entonces que el esfuerzo anual de la convocatoria de las jornadas de arquitectura y territorio que realizan la Fundación María Martínez Otero y los arquitectos RVR, José Valladares, Marcial Rodríguez y Alberto Redondo, es doblemente importante y merece el agradecimiento por haber hecho visible, conectar y formalizar a esta imprescindible y amplia nueva generación de profesionales arquitectónicos gallegos (no estrictamente de la arquitectura, como explicamos) que dejan de ser la platea frente a los ponentes para ser el otro foco de atención de este intenso y hermoso proyecto anual. Como diría en una de sus subversivas charlas Aldo van Eyck no llegamos aquí para hablar de la influencia de Giotto en Mondrian, sino de la influencia de Mondrian en Giotto…

Luis Gil Pita. arquitecto
santiago de compostela. julio 2014

Convocado un concurso internacional de ideas para el soterramiento de 21.500 m2 de vías en el centro de BilbaoConvocado un concurso internacional de ideas para o soterramento de 21.500 m2 de vías no centro de BilbaoCall for entries for the international ideas competition to convert 21,500 m2 of tracks in the centre of Bilbao into an underground section

Bilbao, la ciudad vasca conocida internacionalmente por su proceso de regeneración urbana a partir del Museo Guggenheim de Frank Ghery, ha convocado un concurso internacional de ideas para la recuperación de un espacio de 21.500 m2 ocupado por las vías que dan acceso a su estación central. Se trata de la primera edición de un certamen específicamente dirigido a estudiantes y recién titulados en arquitectura, dotado con un primer premio de 3.000 euros, que se plantea el objetivo de contribuir a la regeneración urbana de esta ciudad vasca.

La iniciativa del concurso corresponde a BIA (Bilbao Bizkaia Architecture), un colectivo de profesionales del País Vasco que han promovido una propuesta de dinamización de la arquitectura y el urbanismo, apostando por afrontar los retos de la profesión desde conceptos como la internacionalización, el intercambio o la participación ciudadana.

El concurso se abre a proyectos para el soterramiento de las líneas de ferrocarril ubicadas en el centro de Bilbao, en un área céntrica de la ciudad donde convergen cuatro barrios. La trinchera por la que discurren las vías de tren ha constituido históricamente una barrera física que ha condicionado el desarrollo de la zona y la movilidad de los vecinos.

Oportunidad estratégica

El área constituye una oportunidad estratégica para la regeneración urbana de la ciudad. BIA Urban Regeneration Forum busca propuestas que utilicen el urbanismo como elemento tractor de regeneración social. Se trata de recuperar la identidad de la zona –históricamente vinculada a los trabajadores ferroviarios y a los de las explotaciones mineras que existieron en las cercanías-, y al tiempo crear nuevos focos de interés, a la vez que se optimice la movilidad y la funcionalidad del entorno, con espacios de encuentro y de interrelación entre la ciudadanía.

El concurso es abierto, sin cuota de inscripción y anónimo, y está dirigido a estudiantes y jóvenes arquitectos, con un periodo máximo de cinco años desde su licenciatura, que podrán presentar sus propuestas con la fecha límite del 7 de septiembre. Podrán presentarse al concurso de manera individual o en equipos, siempre y cuando todos sus integrantes cumplan la condición de ser estudiantes o recién titulados.

El certamen se inscribe en el marco de la iniciativa BIA (Bilbao Bizkaia Architecture), cuya primera actuación se va a concretar en la celebración del primer “Urban Regeneration Forum”, que tendrá lugar en septiembre en la ciudad vasca. Será una semana llena de actividades que culminará con un congreso científico que prevé atraer a alrededor de 300 expertos internacionales en los campos de la arquitectura y el urbanismo.

Dado que el concurso para el soterramiento de las vías se enmarca dentro de la temática del foro, el Jurado seleccionará las 10 propuestas más representativas y sobresalientes para que sean expuestas públicamente en Bilbao durante el Congreso. La ciudadanía tendrá ocasión de participar votando por su propuesta favorita. Asimismo, a través de la página web biaforum.org se podrá acceder a todas las propuestas, y los internautas podrán emitir su voto. De esta votación resultará el Premio BIA Red.

Por otro lado, el Jurado BIA concederá un primer premio dotado con 3.000 euros, además de dos accésit de 500 euros cada uno. La lista de los miembros del Jurado BIA será anunciada en la web del concurso una vez definida su composición definitiva. Contará con al menos ocho integrantes, de entre los cuales siete serán arquitectos representando a los ámbitos la administración, docencia, colectivo profesional de arquitectos y movimiento asociativo vecinal.

+ info

Bilbao, a cidade vasca coñecida internacionalmente polo seu proceso de rexeneración urbana a partir do Museo Guggenheim de Frank Ghery, convocou un concurso internacional de ideas para a recuperación dun espazo de 21.500 m2 ocupado polas vías que dan acceso á súa estación central. Trátase da primeira edición dun certame especificamente dirixido a estudantes e recén titulados en arquitectura, dotado cun primeiro premio de 3.000 euros, que se formula o obxectivo de contribuír á rexeneración urbana desta cidade vasca.

A iniciativa do concurso corresponde a BIA (Bilbao Bizkaia Architecture), un colectivo de profesionais do País Vasco que promoveron unha proposta de dinamización da arquitectura e o urbanismo, apostando por afrontar os retos da profesión dende conceptos como a internacionalización, o intercambio ou a participación cidadá.

O concurso ábrese a proxectos para o soterramento das liñas de ferrocarril situadas no centro de Bilbao, nunha área céntrica da cidade onde converxen catro barrios. A trincheira pola que discorren as vías de tren constituíu historicamente unha barreira física que condicionou o desenvolvemento da zona e a mobilidade dos veciños.

Oportunidade estratéxica

A área constitúe unha oportunidade estratéxica para a rexeneración urbana da cidade. BIA Urban Regeneration Forum busca propostas que utilicen o urbanismo como elemento tractor de rexeneración social. Trátase de recuperar a identidade da zona -historicamente vinculada aos traballadores ferroviarios e aos das explotacións mineiras que existiron nas proximidades-, e ao tempo crear novos focos de interese, á vez que se optimice a mobilidade e a funcionalidade do ámbito, con espazos de encontro e de interrelación entre a cidadanía.

O concurso é aberto, sen cota de inscrición e anónimo, e está dirixido a estudantes e novos arquitectos, cun período máximo de cinco anos dende a súa licenciatura, que poderán presentar as súas propostas coa data límite do 7 de setembro. Poderán presentarse ao concurso de xeito individual ou en equipos, sempre e cando todos os seus integrantes cumpran a condición de ser estudantes ou recén titulados.

O certame inscríbese no marco da iniciativa BIA (Bilbao Bizkaia Architecture), cuxa primeira actuación se vai concretar na celebración do primeiro «Urban Regeneration Forum», que terá lugar en setembro na cidade vasca. Será unha semana chea de actividades que culminará cun congreso científico que prevé atraer ao redor de 300 expertos internacionais nos campos da arquitectura e o urbanismo.

Dado que o concurso para o soterramento das vías se enmarca dentro da temática do foro, o Xurado seleccionará as 10 propostas máis representativas e sobresaíntes para que sexan expostas publicamente en Bilbao durante o Congreso. A cidadanía terá ocasión de participar votando pola súa proposta favorita. Así mesmo, a través da páxina web biaforum.org poderase acceder a todas as propostas, e os internautas poderán emitir o seu voto. Desta votación resultará o Premio BIA Rede.

Por outro lado, o Xurado BIA concederá un primeiro premio dotado con 3.000 euros, ademais de dous accésits de 500 euros cada un. A lista dos membros do Xurado BIA será anunciada na web do concurso unha vez definida a súa composición definitiva. Contará con polo menos oito integrantes, de entre os cales sete serán arquitectos representando aos ámbitos a administración, docencia, colectivo profesional de arquitectos e movemento asociativo veciñal.

+ info

Bilbao, the Basque city that is internationally renowned for its urban regeneration process sparked by Frank Ghery’s Guggenheim Museum, has convened an international ideas competition to recover 21,500 m2 occupied by the access tracks to its main station. It is the first edition of a competition specifically aimed at students and recent graduates in architecture, with a first prize of 3,000 euros, and which is aimed at contributing to the urban regeneration of this Basque city.

The competition is the initiative of BIA (Bilbao Bizkaia Architecture), a group of professionals from the Basque Country who are the driving force behind the process to energise architecture and urban development.  They have opted to tackle the challenges of the profession from concepts such as internationalisation, exchange or grassroots participation.

The competition is open to projects to convert the railway tracks located in the centre of Bilbao, in a downtown area of the city where four neighbourhoods meet, into an underground section. The trench along which the railways tracks run has traditionally been a physical barrier that has affected the development of the zone and the mobility of local residents.

Strategic opportunity

The zone is a strategic opportunity for the urban regeneration of the city. BIA Urban Regeneration Forum is looking for proposals that use urban development as a driver for social regeneration. The aim is to recover the identity of the zone – historically linked to railway workers and to the people working at the nearby mines -, and at the same time create new focal points of interest, while optimising the mobility and functionality of the area, with spaces for the general public to meet and interrelate.

The competition is open, with anonymous entries and no entry fee, and is open to students and young architects, who must have graduated in the last five years.  They have up to 7 September to submit their entries.  They can enter the competition individually or in groups, provided that all their members meet the condition of being a student or recent graduate.

The competition is part of the BIA (Bilbao Bizkaia Architecture) initiative, whose first action is going to be the hosting of the first “Urban Regeneration Forum”, which will be held in the Basque city in September.  It will be a week packed with activities that will end with a scientific conference that is expected to attract around 300 international experts in the fields of architecture and urban development.

Given that the competition for the conversion of the tracks into an underground section comes under the thematic area of the forum, the Jury will select the 10 most representatives and outstanding entries to be displayed to the public in Bilbao during the Conference. The general public will be able to take part by voting for their favourite entry. All the entries will also be available through the biaforum.org website and Internet users will be able to vote.. The entry with the most votes will receive the BIA Network Award.

The BIA Jury will award a first prize worth 3,000 euros, along with two runner-up prizes of 500 euros each.  The list of the members of the BIA Jury will be announced on the competition website once the jury has been finalised. The jury will have at least eight members, seven of whom will be architects representing the fields of the administration, teaching, professional body of architects and neighbourhood associative movement.

+ info

[:es]Arturo Franco. Reflexiones sobre arquitectura[:gl]Arturo Franco. Reflexións sobre arquitectura[:en]Arturo Franco. Thinking about architecture[:]

0

[:es]

Entrevista realizada a Arturo Franco, por Claudia Uzquiano y José Luis Moreno.

http://youtu.be/i-qnIRakxSk[:gl]

Entrevista realizada a Arturo Franco, por Claudia Uzquiano e José Luis Moreno. Imaxe: Sara Benito Campos. Son e Edición: José Luis Moreno..

[:en]

Interview realized to Arturo Franco, for Claudia Uzquiano and Jose Luis Moreno. Image: Sara Benito Campos. Sound and Edition: Jose Luis Moreno.

[:]

Centro Sociocultural de Teo | Ameneiros Rey · HH arquitectos-Jacobo Fernández-Blanca CarballalCentro Sociocultural de Teo | Ameneiros Rey · HH arquitectos-Jacobo Fernández-Blanca CarballalSociocultural Center in Teo | Ameneiros Rey · HH arquitectos-Jacobo Fernández-Blanca Carballal

(3)Aula(s)+plataforma

La madera es sin duda la protagonista en este centro proyectado para ofrecer un servicio público flexible en la localidad coruñesa de Teo. La propuesta de los arquitectos busca optimizar los costes de construcción y controlar los generados por el mantenimiento. Es por ello que se opta por un sistema constructivo en madera autóctona (principalmente pino pinaster) tanto para la estructura, como para los revestimientos y mobiliario.

Disgregación y agregación

El Centro socio-cultural de Teo (A Coruña) se incorpora al conjunto del Parque de los Los Tilos con la perspectiva de dar cabida a diversas actividades de carácter socio-cultural.

El proyecto busca, como una de las premisas de partida, la regeneración y recuperación del ámbito en el que se implanta: un cruce de caminos peatonales en la parte menos cuidada de un parque suburbano.

En esa voluntad de integración en el entorno, de minimizar su presencia y responder a un programa cambiante, el edificio propuesto por los arquitectos se disgrega en tres cuerpos de distinto tamaño: cuerpos compactos al exterior y que al interior se resuelven con espacios amplios y versátiles, cálidos, acogedores y luminosos, en los que la madera es sin duda la gran protagonista.

La relación entre los tres volúmenes planteados se aglutina en torno a una pequeña plaza común, ligeramente elevada respecto al suelo. Una plaza que quiere ser otro aula al aire libre que recoge y distribuye accesos y relaciones.

El edificio está construido con materiales de bajo coste de fabricación, construcción y mantenimiento; maderas autóctonas (pino pinaster fundamentalmente) con su envejecimiento como factor de integración en sí mismo, de gran versatilidad y mínima conservación, empleadas en fachadas, cubiertas, acabados y pavimentos.

El sistema estructural principal es asimismo de madera laminada y se separa del suelo gracias a un zócalo de hormigón de traza libre e independiente del entramado que soporta. Éste se complementa con elementos lineales de acero galvanizado en caliente hasta la cota de la plaza elevada.

A partir de este punto se formaliza una estructura de pino-abeto laminado que comienza a evidenciar el carácter seriado del proyecto y que hace las veces de estructura principal y de subestructura de los distintos revestimientos de contrachapado y tablero alistonado.

Racionalidad en la construcción

La vida útil de un centro publico está condicionada por numerosos factores, de los cuales los arquitectos incorporaron al diseño los que dependen de la arquitectura.

Es por ello que, desde el principio, buscaron una solución optimizada en términos de eficiencia material, energía y coste.

El sistema elegido representa una solución genérica adaptada a las necesidades locales, respondiendo con naturalidad a las necesidades de explotación del cliente. Se trataba de aprovechar las cualidades intrínsecas de la madera tanto como material de acabado como de elemento constructivo industrializado, en todas las fases de construcción, caracterizando asimismo el espacio público resultante.

En resumen se ha optado por optimizar los costes de construcción controlando los generados por el mantenimiento.

Otro importante factor de equilibrio en los costes de mantenimiento se genera, bien por un uso continuado del edifico, bien por una compartimentación de los espacios para adaptarse al tamaño de uso que sea necesario en cada momento. Se da respuesta a los dos casos con un programa fragmentado en varias piezas de distinta superficie, parcialmente ciegos en un marco de vidrio térmicamente controlado. Cada parte del conjunto es independiente y puede funcionar de modo autónomo. Se complementa con un núcleo de instalaciones y equipos técnicos independientes.

Todos estos criterios de optimización se complementan con un uso específico y arquitectónico de las técnicas de sostenibilidad y de las energías llamadas alternativas (biomasa).

Los sistemas pasivos están recogidos en la propia forma del edificio: compacta y protegida en si misma (factor de forma: rectangular), pérgolas, celosías. Inercia especifica de los cerramientos, adaptada al tipo y uso del edificio.

La orientación (usando adecuadamente los paños ciegos y abiertos), en el uso de las sombras y el control lumínico de los huecos que se practiquen, y sobre todo en el control de las corrientes de aire que puedan ayudar a regular de manera natural el clima interior. Laplantación de arbolado autóctono con especies elegidas de acuerdo con las condiciones climáticas y edáficas de la zona.

El planteamiento prioriza el uso de estándares habituales de construcción racional, partiendo de un tablero de pino pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m que sirve de base para la modulación de fachadas, techos y pavimentos, asumiendo sus características constructivas y disponiendo juntas abiertas que permiten absorber las variaciones dimensionales estacionales de este material.

Se parte de un zócalo curvado de hormigón de 40 cms de altura, separando las cajas de madera del suelo y orientando los distintos accesos a la plataforma central de recepción. Este elemento de hormigón sirve de banco perimetral al conjunto a la vez que de cimentación de los distintos edificios. El resto de la estructura de apoyo se realiza con pórticos atornillados de acero, previamente galvanizados en caliente y montados en obra. Sobre el muro de hormigón se disponen unos elementos de acero galvanizado que reciben la estructura de madera, atornillando el conjunto. No se emplean elementos soldados en obra.

Se emplean remates de cubierta en zinc natural, contras y puertas de acceso también en acero galvanizado en caliente. Cada edificio se monta en obra, previo replanteo en taller, con los elementos estructurales de madera laminada, formando jaulas arriostradas en todos sus planos con tableros de contrachapado fenólico. El orden constructivo se complementa con láminas transpirables, barreras al viento y capas de tableros y rastreles conformando los cerramientos, tabiques y forjados de cubierta y techo.

El elemento principal del proyecto, tablero de pino pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m, se realiza expresa y conjuntamente con la empresa fabricante, trabajando con una humedad especifica, tratamientos de protección impregnados y distintos espesores en función de su uso y exposición. El ancho viene marcado por los patrones estandarizados y el alto permite modulaciones que aprovechen al 100% todo el material. La elección del tipo de tablero viene a su vez marcada por la cercanía del punto de fabricación a la obra (materiales y medios locales para su fácil mantenimiento).

Una construcción de junta seca, atornillada y modulada en varias capas, con espesores medios de aislamiento de 120 mm, sin acabados delicados, calidez al tacto y a la vista. El uso de la madera permite personalizar al máximo los edificios: sillas, taburetes, estanterías, mostrador, escenarios, encimeras de aseos y tiradores de puertas se realizan en pino ( en cada caso con el acabado y agente protector correspondiente).

Las tres cajas minimizan remates y cualquier tipo de elementos sueltos, buscando compacidad y una cierta resistencia a actos externos. Las contras actúan de protector solar a la vez que refuerzan la idea de caja estanca, una vez cerrados. Las puertas de acceso siguen la idea de las contras, apareciendo tal como unas cajas fuertes. Cajas lisas apoyadas.

“La forma no es una cuestión meramente expresiva o arquitectónica”, explican los arquitectos. “Se trataba de trabajar con un sistema versátil capaz de resolver contenedores diáfanos de diversas escalas con un lenguaje constructivo y formal común, generando un espacio público intermedio a modo de nexo entre el parque y las distintas estancias de la edificación”.

Pero en este edificio los productos forestales no sólo se emplean como material de construcción, sino como energía, ya que los arquitectos optaron por el uso de un sistema de producción de calor a partir de una caldera de biomasa procedente de subproductos forestales (pellets), que se centraliza en el mayor de los módulos, con un óptimo poder calorífico y un balance de CO2 neutral.

Obra: Centro sociocultural de Teo, A Coruña
Autores: Ismael Ameneiros Rodríguez y Santiago Rey Conde (Ameneiros Rey | HH arquitectos), con Blanca Carballal Mariño y Jacobo Fernández Malde.
Año: 2010-2011
Colaborador: Daniel Dapena Gregorio
Ubicación: Os Tilos, Teo (A Coruña), Galicia, España
Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ ameneirosrey.com

(3)Classroom(s)+platform

The wood is undoubtedly the protagonist in this center projected to offer a public flexible service in the locality coruñesa of Teo. The offer of the architects seeks to optimize the costs of construction and to control the generated ones for the maintenance. It is for it that is chosen for a constructive system in autochthonous wood (principally pine pinaster) so much for the structure, since for the coatings and furniture.

Disintegration and aggregation

Sociocultural Center in Teo (A Coruña) joins to the set of the The Lindens Park with the perspective to give content to diverse activities of sociocultural character.

The project looks, as one of the premises of item, for the regeneration and recovery of the area in the one that is implanted: a crossing of pedestrian ways in the part least taken care of a suburban park.

In this will of integration in the environment, of minimizing his presence and answering to a changeable program, the building proposed by the architects disintegrates in three bodies of different size: compact bodies on the outside and that to the interior resolve with wide and versatile, hot, cozy and luminous spaces, in which the wood is undoubtedly the great protagonist.

The relation between three raised volumes agglutinates concerning a small common square, lightly raised with regard to the soil. A square that wants to be other one classroom outdoors that gathers and distributes accesses and relations.

The building is constructed by materials of low manufacturing cost, construction and maintenance; autochthonous wood (pine pinaster fundamentally) with his aging like factor of integration in yes same, of great versatility and minimal conservation, used in fronts, covered, ended and pavements.

The structural principal system is likewise of laminated wood and separates of the soil thanks to a socle of concrete of trace free and independent from the studding that he supports. This one complements himself with linear elements of steel galvanized in warm up to the level of the high square.

From this point there is formalized a structure of laminated pine – fir that begins to demonstrate the character seriado of the project and that does the times of main frame and of substructure of the different coatings of plywood and batten board.

Rationality in the construction

The useful life of a public center is determined by numerous factors, of which the architects incorporated into the design those who depend on the architecture.

It is for it that, from the beginning, they looked for a solution optimized in terms of material efficiency, energy and cost.

The chosen system represents a generic solution adapted to the local needs, answering with naturalness to the needs of exploitation of the client. It was a question of taking advantage of the intrinsic qualities of the wood so much as material of ended like of constructive industrialized element, in all the phases of construction, characterizing likewise the public resultant space.

In short one has chosen to optimize the costs of construction controlling the generated ones for the maintenance.

Another important factor of balance in the costs of maintenance is generated, well for a continued use of I build, well for a compartimentación of the spaces to adapt to the size of use that is necessary in every moment. One gives response to both cases with a program fragmented in several pieces of different surface, partially blind in a glass frame térmicamente controlled. Every part of the set is independent and can work in an autonomous way. It complements itself with a core of facilities and technical independent equipments.

All these criteria of optimization complement each other with a specific and architectural use of the technologies of sustainability and of the so called alternative energies (biomass).

The passive systems are gathered in the own form of the building: compact and protected in if same (shape factor: rectangular), pergolas, lattices. Inertia specifies of the closings, adapted to the type and use of the building.

The orientation (using adequately the blind and opened cloths), in the use of the shades and the light control of the hollows that are practised, and especially in the control of the draughts that could help to regulate in a natural way the interior climate. Laplantación of autochthonous woodland with species chosen of agreement with the climatic conditions and edáficas of the zone.

The exposition prioritizes the use of habitual standards of rational construction, departing from a board of pine pinaster massive alistonado of 0,60 x 1,80 m that uses as base for the modulation of fronts, ceilings and pavements, assuming his constructive characteristics and having you join opened that allow to absorb the dimensional seasonal variations of this material.

It splits of a socle curled of concrete of 40 cms of height, separating the boxes of wood of the soil and orientating the different accesses to the central platform of receipt. This element of concrete uses as bank perimetral to the set simultaneously that of foundation of the different buildings. The rest of the structure of support is realized by porticoes screwed of steel, before galvanized in warm and mounted in work. On the wall of concrete they arrange a few elements of galvanized steel that receive the structure of wood, screwing the set. Elements welded in work are not used.

Auctions of cover are used in natural zinc, cons and doors of access also in steel galvanized in warm. Every building is mounted in work, previous I restate in workshop, with the structural elements of laminated wood, forming cages arriostradas in all his planes with boards of phenolic plywood. The constructive order complements itself with sheets transpirables, barriers to the wind and caps of boards and rastreles shaping the closings, partitions and forged of cover and ceiling.

The principal element of the project, board of pine pinaster massive alistonado of 0,60 x 1,80 m, is realized expresses and together with the manufacturing plant, working with a dampness specifies, protection treatments impregnated and different thicknesses depending on his use and exhibition. The width comes marked by the standardized bosses and the high place allows modulations that take advantage to 100 % of the whole material. The choice of the type of board comes in turn marked by the nearness of the point of manufacture to the work (materials and a half local for his easy maintenance).

A construction of meeting dries, screwed and modulated in several caps, with average thicknesses of isolation of 120 mm, without ended delicate, warmth to the tact and at sight. The use of the wood allows to personalize to the maximum the buildings: chairs, stools, racks, counter, scenes, encimeras of bathrooms and drawers of doors are realized in pine (in every case by the finished one and protective corresponding agent).

Three boxes minimize auctions and any type of free elements, looking for compactness and a certain resistance to external acts. The contras operate of solar protector simultaneously that reinforce the idea of box it suspends, once closed. The doors of access follow the idea of the contras, turning out to be like a few strong boxes. Smooth supported boxes.

«The form is not a merely expressive or architectural question», make clear the architects. «It was a question of working with a versatile system capable of solving diaphanous containers of diverse scales with a constructive and formal common language, generating a public intermediate space like link between the park and the different stays of the building».

But in this building the forest products not only use as material of construction, but as energy, since the architects chose for the use of a system of heat production from a boiler of biomass proceeding from forest by-products (pellets), which is centralized in the major one of the modules, with an ideal heating power and a balance sheet of CO2 neutrally.

Work: Sociocultural Center in Teo, A Coruña

Authors: Ismael Ameneiros Rodríguez and Santiago Rey Conde (Ameneiros Rey | HH arquitectos), with Blanca Carballal Mariño and Jacobo Fernández Malde.

Year: 2010-2011

Collaborator: Daniel Dapena Gregorio

Location: Os Tilos, Teo (A Coruña), Galicia, Spain

Photographies: Héctor Santos-Díez | BISimages

+ ameneirosrey.com

(3)Aula(s)+plataforma

A madeira é sen dúbida a protagonista neste centro proxectado para ofrecer un servizo público flexible na localidade coruñesa de Teo. A proposta dos arquitectos busca optimizar os custos de construción e controlar os xerados polo mantemento. É por iso que se opta por un sistema construtivo en madeira autóctona (principalmente piñeiro pinaster) tanto para a estrutura, coma para os revestimentos e mobiliario.

Disgregación e agregación

O Centro sociocultural de Teo (A Coruña) incorpórase ao conxunto do Parque dos Los Tilos coa perspectiva de dar cabida a diversas actividades de carácter sociocultural.

O proxecto busca, como unha das premisas de partida, a rexeneración e recuperación do ámbito no que se implanta: un cruzamento de camiños peonís na parte menos coidada dun parque suburbano.

Nesa vontade de integración no ámbito, de minimizar a súa presenza e responder a un programa cambiante, o edificio proposto polos arquitectos disgrégase en tres corpos de distinto tamaño: corpos compactos ao exterior e que ao interior resolven con espazos amplos e versátiles, cálidos, acolledores e luminosos, nos que a madeira é sen dúbida a gran protagonista.

A relación entre os tres volumes formulados aglutínase en torno a unha pequena praza común, lixeiramente elevada respecto ao chan. Unha praza que quere ser outro aula ao aire libre que recolle e distribúe accesos e relacións.

O edificio está construído con materiais de baixo custo de fabricación, construción e mantemento; madeiras autóctonas (piñeiro pinaster fundamentalmente) co seu envellecemento como factor de integración en si mesmo, de gran versatilidade e mínima conservación, empregadas en fachadas, cubertas, acabados e pavimentos.

O sistema estrutural principal é así mesmo de madeira laminada e sepárase do chan grazas a un zócolo de formigón de traza libre e independente da armazón que soporta. Este compleméntase con elementos lineais de aceiro galvanizado en quente ata a cota da praza elevada.

A partir deste punto formalízase unha estrutura de piñeiro-abeto laminado que comeza a evidenciar o carácter seriado do proxecto e que hai as veces de estrutura principal e de subestrutura dos distintos revestimentos de contrachapado e taboleiro alistonado.

Racionalidade na construción

A vida útil dun centro publico está condicionada por numerosos factores, dos cales os arquitectos incorporaron ao deseño os que dependen da arquitectura.

É por iso que, dende o principio, buscaron unha solución optimizada en termos de eficiencia material, enerxía e custo.

O sistema elixido representa unha solución xenérica adaptada ás necesidades locais, respondendo con naturalidade ás necesidades de explotación do cliente. Tratábase de aproveitar as calidades intrínsecas da madeira tanto como material de rematado como de elemento construtivo industrializado, en todas as fases de construción, caracterizando así mesmo o espazo público resultante.

En resumo optouse por optimizar os custos de construción controlando os xerados polo mantemento.

Outro importante factor de equilibrio nos custos de mantemento xérase, ben por un uso continuado do edifico, ben por unha compartimentación dos espazos para adaptarse ao tamaño de uso que sexa necesario en cada momento. Dáse resposta aos dous casos cun programa fragmentado en varias pezas de distinta superficie, parcialmente cegos nun marco de vidro termicamente controlado. Cada parte do conxunto é independente e pode funcionar de modo autónomo. Compleméntase cun núcleo de instalacións e equipos técnicos independentes.

Todos estes criterios de optimización compleméntanse cun uso específico e arquitectónico das técnicas de sostibilidade e das enerxías chamadas alternativas (biomasa).

Os sistemas pasivos están recollidos na propia forma do edificio: compacta e protexida en se mesma (factor de forma: rectangular), pérgolas, celosías. Inercia especifica dos cerramentos, adaptada ao tipo e uso do edificio.

A orientación (usando axeitadamente os panos cegos e abertos), no uso das sombras e o control lumínico dos ocos que se practiquen, e sobre todo no control das correntes de aire que poidan axudar a regular de xeito natural o clima interior. Laplantación de arboredo autóctono con especies elixidas de acordo coas condicións climáticas e edáficas da zona.

A formulación prioriza o uso de estándares habituais de construción racional, partindo dun taboleiro de piñeiro pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m que serve de base para a modulación de fachadas, teitos e pavimentos, asumindo as súas características construtivas e dispoñendo xuntas abertas que permiten absorber as variacións dimensionais estacionais deste material.

Pártese dun zócolo curvado de formigón de 40 cms de altura, separando as caixas de madeira do chan e orientando os distintos accesos á plataforma central de recepción. Este elemento de formigón serve de banco perimetral ao conxunto á vez que de cimentación dos distintos edificios. O resto da estrutura de apoio realízase con pórticos aparafusados de aceiro, previamente galvanizados en quente e montados en obra. Sobre o muro de formigón dispóñense uns elementos de aceiro galvanizado que reciben a estrutura de madeira, aparafusando o conxunto. Non se empregan elementos soldados en obra.

Empréganse remates de cuberta en cinc natural, contras e portas de acceso tamén en aceiro galvanizado en quente. Cada edificio móntase en obra, logo de reformulación en taller, cos elementos estruturais de madeira laminada, formando gaiolas arriostradas en todos os seus planos con taboleiros de contrachapado fenólico. A orde construtiva compleméntase con láminas transpirables, barreiras ao vento e capas de taboleiros e listóns conformando os cerramentos, tabiques e forxados de cuberta e teito.

O elemento principal do proxecto, taboleiro de piñeiro pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m, realízase expresa e conxuntamente coa empresa fabricante, traballando cunha humidade especifica, tratamentos de protección impregnados e distintos espesores en función do seu uso e exposición. O ancho vén marcado polos patróns estandarizados e o alto permite modulacións que aproveiten ao 100% todo o material. A elección do tipo de taboleiro vén á súa vez marcada pola proximidade do punto de fabricación á obra (materiais e medios locais para o seu doado mantemento).

Unha construción de xunta seca, aparafusada e modulada en varias capas, con espesores medios de illamento de 120 mm, sen acabados delicados, calidez ao tacto e á vista. O uso da madeira permite personalizar ao máximo os edificios: cadeiras, tallos, estantes, mostrador, escenarios, mesados de aseos e tiradores de portas realízanse en piñeiro ( en cada caso co rematado e axente protector correspondente).

As tres caixas minimizan remates e calquera tipo de elementos soltos, buscando compactidade e certa resistencia a actos externos. As contras actúan de protector solar á vez que reforzan a idea de caixa estanca, unha vez pechados. As portas de acceso seguen a idea das contras, aparecendo tal como unhas caixas fortes. Caixas lisas apoiadas.

«A forma non é unha cuestión meramente expresiva ou arquitectónica», explican os arquitectos. «Tratábase de traballar cun sistema versátil capaz de resolver colectores diáfanos de diversas escalas cunha linguaxe construtiva e formal común, xerando un espazo público intermedio a xeito de nexo entre o parque e as distintas estanzas da edificación».

Pero neste edificio os produtos forestais non só empréganse como material de construción, senón como enerxía, xa que os arquitectos optaron polo uso dun sistema de produción de calor a partir dunha caldeira de biomasa procedente de subprodutos forestais (pellets), que se centraliza no maior dos módulos, cun óptimo poder calirífico e un balance de CO2 neutral.

Obra: Centro sociocultural de Teo, A Coruña

Autores: Ismael Ameneiros Rodríguez e Santiago Rey Conde (Ameneiros Rey | HH arquitectos), con Blanca Carballal Mariño e Jacobo Fernández Malde.

Ano: 2010-2011

Colaborador: Daniel Dapena Gregorio

Emprazamento: Os Tilos, Teo (A Coruña), Galicia, España

Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages

+ ameneirosrey.com

[:es]Francisco Javier Sáenz de Oíza. Escritos y conversaciones[:gl]Francisco Javier Sáenz de Oíza. Escritos e conversas[:en]Francisco Javier Sáenz de Oíza. Writings and conversations[:]

0

[:es]

“Un arquitecto cuando tiene verdadera fuerza interior ha de decir con García Lorca, “romperé todos los partenones por la noche y los levantaré por la mañana”. Yo soy de esa opinión. Claro que me dicen: “pero si tiene que vivir de los encargos, con esta manera de pensar tendrá pocos”; y he tenido pocos encargos y no soy bueno, con esto quiero decirle que si yo hubiera sido bueno todavía hubiera tenido menos encargos. En algún momento la sociedad humana tendría que tomar conciencia de que, efectivamente, la masa es la masa y la minoría es la minoría. Punto. Yo no acudo a la masa para operarme del corazón, sino a una minoría que sabe del corazón.”

Francisco javier Sáenz de Oiza

Francisco Javier Sáenz de Oíza. Escritos y conversaciones
Francisco Javier Sáenz de Oíza. Escritos y conversaciones

Francisco Javier Sáenz de Oíza, navarro, de Cáseda (1918). Casado con María Felisa Guerra en 1957, y con siete hijos. Hijo de arquitecto, de familia numerosa, es el mayor de nueve hermanos, dos de ellos brillantes ingenieros de caminos con lo que discute, aprende y se compara, sobre la matemática y el número.

Estudia arquitectura en Madrid donde acaba en 1946 (premio Aníbal Álvarez al mejor expediente académico), y de sus años de carrera recuerda mucho a Torres Balbás y a Modesto López Otero. Viaja con una beca a Estados Unidos en 1948. Este viaje al continente americano es fundamental en su trayectoria. A su regreso inicia la labor docente a la que  se dedicará toda su vida; las mañanas transcurren en sus clases de Proyectos hasta bien entrada la hora de comer, y las tardes y noches en su estudio. Con gran ansia de aprender muestra admiración por todo y así sabrá de literatura, poesía, geometría, filosofía, navegación a vela, coches, motos, barcos, viajes…

De gran habilidad manual, confecciona todas las maquetas de su estudio a gran velocidad, además de reparar cualquier cosa que se le pusiera por delante. Muy polemista, es partidario de la transmisión oral de sus conocimientos y por medio de las obras de arquitectura. La mayor parte es fruto de concursos ganados (centro comercial en Vigo— en construcción —, centro cultural en Villaviciosa de Odón, museo de Las Palmas, palacio de festivales de Santander, viviendas en la M—30, Facultad de ciencias de Córdoba, sede del Banco de Bilbao en Madrid, basílica de Aránzazu…).

Jorge Oteiza

Es importante en su vida la relación con el escultor Jorge Oteiza, con el que además colaborará en diferentes proyectos (Fundación Oteiza en Alzuza, Centro Cultural Alhóndiga, capilla en el Camino de Santiago, la comentada propuesta en Aránzazu…), y con el promotor navarro Juan Huarte (Torres Blancas, Ciudad Blanca en Alcudia…) Muy interesado en la vivienda social (viviendas experimentales en Carabanchel, Batán, Entrevías…), en la casa (para Arturo Echevarría, Juan Huarte, en Durana, Talavera de la Reina…) y en la villa (villa Fabriciano). Entre sus edificios institucionales también se debe recordar el edificio Torretriana en Sevilla y la Universidad Pública de Navarra en Pamplona.

En su estudio han trabajado brillantes arquitectos y grandes amigos: Rafael Moneo, Juan Daniel Fullaondo, Paco Alonso, Javier Vellés, Alfonso Valdés, José Carlos Velasco, María Luisa López Sardá, Martínez—Garrido, Ricardo Aroca….y muchos más.

Catedrático de Proyectos III y Fin de Carrera en la Escuela de Arquitectura de Madrid, deja una profunda huella entre sus profesores y alumnos. Consideraba un motivo de satisfacción haber ejercido de jurado en más de cien concursos de arquitectura, en la mayoría de ellos a propuesta de los concursantes.

Recibe la Medalla de Oro al Mérito en las bellas Artes (1987) y el Premio Príncipe de Asturias de las Artes (1993), entre otros.

No deja de trabajar hasta su fallecimiento en Madrid en julio del año 2000.

[:gl]

“Un arquitecto cando ten verdadeira forza interior ha de dicir con García Lorca, romperei todos os partenones pola noite e levantareinos pola mañá. Eu son desa opinión. Claro que me din: «pero se ten que vivir dos encargos, con este xeito de pensar terá poucos»; e tiven poucos encargos e non son bo, con isto quero dicirlle que se eu tivese sido bo aínda tería tido menos encargos. Nalgún momento a sociedade humana tería que tomar conciencia de que, efectivamente, a masa é a masa e a minoría é a minoría. Punto. Eu non acudo á masa para operarme do corazón, senón a unha minoría que sabe do corazón.”

Francisco javier Sáenz de Oiza

Navarro, de Cáseda (1918). Casado con María Felisa Guerra en 1957, e con sete fillos. Fillo de arquitecto, de familia numerosa, é o maior de nove irmáns, dous deles brillantes enxeñeiros de camiños co que discute, aprende e se compara, sobre a matemática e o número. Estuda arquitectura en Madrid onde remata en 1946 (premio Aníbal Álvarez ao mellor expediente académico), e dos seus anos de carreira recorda moito a Torres Balbás e a Modesto López Otero. Viaxa cunha bolsa a Estados Unidos en 1948. Esta viaxe ao continente americano é fundamental na súa traxectoria. Ao seu regreso inicia o labor docente ao que se dedicará toda a súa vida; as mañás transcorren nas súas clases de Proyectos ata ben entrada a hora de comer, e as tardes e noites no seu estudo. Con grande ansia de aprender mostra admiración por todo e así saberá de literatura, poesía, xeometría, filosofía, navegación a vela, coches, motos, barcos, viajes…De grande habilidade manual, confecciona todas as maquetas do seu estudo a gran velocidade, ademais de reparar calquera cousa que un se lle puxese por diante. Moi polemista, é partidario da transmisión oral dos seus coñecementos e por medio das obras de arquitectura. A maior parte é froito de concursos gañados (centro comercial en Vigo- en construción -, centro cultural en Villaviciosa de Odón, museo de Las Palmas, pazo de festivais de Santander, vivendas na M-30, Facultade de ciencias de Córdoba, sede do Banco de Bilbao en Madrid, basílica de Aránzazu…) É importante na súa vida a relación co escultor Jorge Oteiza, co que ademais colaborará en diferentes proxectos (Fundación Oteiza en Alzuza, Centro Cultural Celeiro, capela no Camiño de Santiago, a comentada proposta en Aránzazu…), e co promotor navarro Juan Huarte (Torres Brancas, Cidade Branca en Alcudia…) Muy interesado na vivenda social (vivendas experimentais en Carabanchel, Batán, Entrevías…), na casa (para Arturo Echevarría, Juan Huarte, en Durana, Talavera de la Reina…) e na vila (vila Fabriciano). Entre os seus edificios institucionais tamén se debe recordar o edificio Torretriana en Sevilla e a Universidade Pública de Navarra en Pamplona. No seu estudo traballaron brillantes arquitectos e grandes amigos: Rafael Moneo, Juan Daniel Fullaondo, Paco Alonso, Javier Vellés, Alfonso Valdés, José Carlos Velasco, María Luisa López Sardá, Martínez-Garrido, Ricardo Aroca….y moitos máis. Catedrático de Proxectos III e Fin de Carreira na Escola de Arquitectura de Madrid, deixa unha profunda pegada entre os seus profesores e alumnos. Consideraba un motivo de satisfacción ter exercido de xurado en máis de cen concursos de arquitectura, na maioría deles por proposta dos concursantes. Recibe a Medalla de Ouro ao Mérito nas belas Artes (1987) e o Premio Príncipe de Asturias das Artes (1993), entre outros. Non deixa de traballar ata o seu falecemento en Madrid en xullo do ano 2000.

[:en]

“An architect when it has real interior force has to say with García Lorca, » I will break all the partenones in the night and will raise them in the morning «. I am of this opinion. It is clear that they say to me: » but if it has to live of the orders, with this way of thinking it will have few ones «; and I have had few orders and am not good, with this I want to say to him that if I should be good still it should have fewer orders. In some moment the human company would have been aware that, really, the mass is the mass and the minority is the minority. Point. I do not come to the mass to have an operation on the heart, but to a minority that it knows of the heart.”

Francisco javier Sáenz de Oiza

Navarrese one, of Cáseda (1918). Married Maria Felisa Guerra in 1957, and with seven children. Son of architect, of large family, is the major one of nine brothers, two of them brilliant engineers of ways with what it discusses, learns and is compared, on the mathematics and the number. He studies architecture in Madrid where it finishes in 1946 (I reward Aníbal Álvarez to the best academic process), and of his years of career he remembers very much Towers Balbás and Modesto Lopez Otero. He travels with a scholarship to The United States in 1948. This trip to the American continent is fundamental in his path. To his return it initiates the educational labor to which one will dedicate all his life; the mornings they pass in his classes of Projects up to entered well the lunchtime, and the evenings and nights in his study. With great longing for learning sample admiration for everything and this way it will know from literature, poetry, geometry, philosophy, navigation to candle, cars, motorcycles, ships, trips … Of great manual skill, it makes all the models of his study to great speed, beside repairing any thing that was putting on him ahead. Very debater, is partial to the oral transmission of his knowledge and by means of the works of architecture. Most is a fruit of contests gained (mall in Vigo – in construction-, cultural center in Villaviciosa de Odón, museum of Las Palmas, palace of festivals of Santander, housings in the M-30, Faculty of sciences of Cordova, headquarters of the Banco of Bilbao in Madrid, Aránzazu’s basilica …) It is important in his life the relation with the sculptor Jorge Oteiza, with whom in addition he will collaborate in different projects (Foundation Oteiza in Alzuza, Cultural Center Public granary, chapel in the Way of Santiago, the commented offer in Aránzazu …), and with the of Navarre promoter Juan Huarte (White Towers, White City in Alcudia …) very interested in the social housing (experimental housings in Carabanchel, Fulling mill, Gauges …), in the house (for Arturo Echevarría, Juan Huarte, in Durana, Talavera of the Queen …) and in the villa (villa Fabriciano). Between his institutional buildings also it is necessary to to remember the building Torretriana in Seville and the Public University of Navarre in Pamplona. At his study brilliant architects and big friends have been employed: Rafael Moneo, Juan Daniel Fullaondo, Alpaca Alonso, Javier Vellés, Alfonso Valdés, Jose Carlos Velasco, Maria Luisa Lopez Sardá, Martínez-neat, Ricardo Aroca … .y many more. Project professor the IIIrd and End of Career in the School of Architecture of Madrid, leaves a deep fingerprint between his teachers and pupils. He was considering a motive of satisfaction to have been a juror in more than hundred contests of architecture, in the majority of they at the suggestion of the competitors. There receives the Golden medal to the Merit in the fine arts (1987) and the Prize Prince of Asturias of the Arts (1993), between others. It does not stop being employed up to his death at Madrid at July, 2000.

[:]

Arquitectura y territorio rural 2014Arquitectura e territorio rural 2014Architecture and rural territory 2014

0

La percepción del territorio rural de Galicia como un espacio social, construido, se hace patente para cualquiera que lo haya mirado con algo de atención alguna vez. Esa construcción de lo natural, que se hace modélica en la materialidad de la arquitectura tradicional, en la unidad entre la casa y las labores agrícolas o en la concepción de los espacios de comunidad, los campos de fiesta o las carballeiras, no ha hecho sino sufrir una expansión tan brutal como descontrolada en la segunda mitad del siglo XX. Esa transformación de gran parte del territorio en una especie de ciudad jardín dispersa, continua y a gran escala corre paralela al abandono paulatino de la lógica tradicional casa-agro-aldea sobre la que se estructuraba la forma de vida en la sociedad rural.

A esa nueva ocupación del territorio, reconocida tantas veces en el llamado “feismo”, responde el planeamiento general con normas que la intentan restringir, muchas veces de forma acrítica, con una preocupación excesiva por el mantenimiento de las formas, apariencias y materiales mal llamados tradicionales y con una insistente regulación del qué (se puede hacer) que no deja lugar a pensar sobre el cómo (hacerlo).

Para pensar sobre la globalidad de ese territorio social, y sobre aspectos parciales del mismo que de los que ha de ocuparse la arquitectura como la escala, la actividad, el planeamiento, el paisaje, el espacio público, la movilidad, la energía, la casa, etc. surge este encuentro de “arquitectura y territorio rural” . Lo hace además desde dentro de ese territorio, en la aldea de Callobre, en A Estrada, para conformarse como un lugar desde que emplazar año a año, durante el verano, en una idea también de fiesta y comunidad, a la reflexión, a la interpretación de todo ese mundo, abierto a quien tenga algo que decir y a quien tenga tiempo también para escuchar y ver lo que otros, dentro y fuera de Galicia, dentro y fuera de la arquitectura, puedan contarnos.

viernes,1 de Agosto de 2014
en la Fundación María Martínez Otero. Callobre, A Estrada

mañana, 11.00 h
Habitat social_ cooperativa de arquitectura. Unión, acción, autoxestión

Fernando Blanco. Arquitecto. Orígenes

tarde, 17.30 h
Josep Llinás. Arquitecto. El tiempo de prórroga

Jan Hendrix. Artista. Ornament is not a crime.

verano 2014 arquitectura y territorio rural
Fundación María Martínez Otero/ Callobre, A Estrada
asistencia gratuita / número máximo de asistentes: 40 personas
src / 0034 630 070 874 / josevalladares@rvr-arquitectos.es
entre las conferencias de la mañana y de la tarde habrá una comida para todos los asistentes con productos de la huerta de la Fundación Martínez Otero
agradecimientos: José Villacé, Jacobo Bugarín, María Valladares

+ arquitecturayterritoriorural.es

A percepción do territorio rural de Galicia como un espazo social, construído, faise patente para calquera que o mirou con algo de atención algunha vez. Esa construción do natural, que se fai modélica na materialidad da arquitectura tradicional, na unidade entre a casa e os labores agrícolas ou na concepción dos espazos de comunidade, os campos de festa ou as carballeiras, non fixo senón sufrir unha expansión tan brutal como descontrolada na segunda metade do século XX. Esa transformación de gran parte do territorio nunha especie de cidade xardín dispersa, continua e a gran escala corre paralela ao abandono paulatino da lóxica tradicional casa-agro-aldea sobre a que se estructuraba a forma de vida na sociedade rural.

A esa nova ocupación do territorio, recoñecida tantas veces no chamado “feismo”, responde a achaiadura xeral con normas que a intentan restrinxir, moitas veces de forma acrítica, cunha preocupación excesiva polo mantemento das formas, aparencias e materiais mal chamados tradicionais e cunha insistente regulación do que (pódese facer) que non deixa lugar a pensar sobre o como (facelo).

Para pensar sobre a globalidad dese territorio social, e sobre aspectos parciais do mesmo que dos que ha de ocuparse a arquitectura como a escala, a actividade, a achaiadura, a paisaxe, o espazo público, a movilidad, a enerxía, a casa, etc. xorde este encontro de “arquitectura e territorio rural” . Faio ademais desde dentro dese territorio, na aldea de Callobre, na Estrada, para conformarse como un lugar desde que emplazar ano a ano, durante o verán, nunha idea tamén de festa e comunidade, á reflexión, á interpretación de todo ese mundo, aberto a quen teña algo que dicir e a quen teña tempo tamén para escoitar e ver o que outros, dentro e fóra de Galicia, dentro e fóra da arquitectura, poidan contarnos.

venres,1 de Agosto de 2014 na Fundación María Martínez Otero. Callobre, A Estrada

mañana, 11.00 h

Habitat social_ cooperativa de arquitectura. Unión, acción, autoxestión

Fernando Blanco. Arquitecto. Orixes

tarde, 17.30 h

Josep Llinás. Arquitecto. O tempo de prórroga

Jan Hendrix. Artista. Ornament is not a crime.

verán 2014 arquitectura e territorio rural

Fundación María Martínez Otero/ Callobre, A Estrada

asistencia gratuita / número máximo de asistentes: 40 persoas

src / 0034 630 070 874 / josevalladares@rvr-arquitectos.es

entre as conferencias da mañana e da tarde servirase una comida para tódolos asistentes con productos da horta de la Fundación Martínez Otero

agradecementos: José Villacé, Jacobo Bugarín, María Valladares

+ arquitecturayterritoriorural.es

The perception of the rural territory of Galicia as a social, constructed space, becomes clear for anyone that has looked at it with something of attention at some time. This construction of the natural thing, which is done modélica in the materiality of the traditional architecture, in the unit between the house and the agricultural labors or in the conception of the spaces of community, the fields of holiday or the carballeiras, has not made but suffer an expansion so brutal as over-excited in the second half of the XXth century. This transformation of great part of the territory in a species of city garden disperses, continues and to great scale it runs parallel to the gradual abandon of the traditional logic marries – agro-aldea on that the form of life was constructed in the rural society.

To this new occupation of the territory, recognized so often in the so called «feismo», it answers the general planning with procedure that try to restrict it, often of form acrítica, with an excessive worry for the maintenance of the forms, appearances and materials badly so called traditional and with an insistent regulation of what (it is possible to do) that does not leave place to thinking about how (to do it).

To think about the globalidad of this social territory, and on partial aspects of the same one that with that the architecture has to deal as the scale, the activity, the planning, the landscape, the public space, the mobility, the energy, the house, etc. This meeting arises of » architecture and rural territory «. It does it besides from inside this territory, in Callobre’s village, in To Highway, to conform as a place since to locate year a year, during the summer, in an idea also of holiday and community, to the reflection, to the interpretation of all this world, opened the one who has something that to say and whom it has time also to listen and to see what others, inside and out of Galicia, inside and out of the architecture, they could tell us.

On Friday, the 1st of August, 2014 in the Foundation Maria Martínez Otero. Callobre, A Estrada

morning 11.00 h

Habitat social_ cooperativa de arquitectura. Unión, acción, autoxestión

Fernando Blanco. Architect. Orígenes

evening 17.30 h

Josep Llinás. Architect. El tiempo de prórroga

Jan Hendrix. Artist. Ornament is not a crime.

Summer 2014 arquitectura y territorio rural

On August, 1, María Martínez Otero Foundation/ Callobre, A Estrada

Free assistance / maximum number of assistants: 40 persons

src / 0034 630 070 874 / josevalladares@rvr-arquitectos.es

Between the conferences of the morning and of the evening there will be a food for all the assistants with products of the garden of the  María Martínez Otero Foundation

Gratefulnesses: José Villacé, Jacobo Bugarín, María Valladares

+ arquitecturayterritoriorural.es

[:es]Parte del Lugar | Íñigo García Odiaga[:gl]Parte do Lugar | Íñigo García Odiaga[:en]Local part | Íñigo García Odiaga[:]

[:es]

Solar de la vivienda. La pequeña edificación al fondo corresponde a las letrinas de la fábrica de salazones
Solar de la vivienda. La pequeña edificación al fondo corresponde a las letrinas de la fábrica de salazones

La Roiba es parte del lugar

La Roiba se construyó como mínimo en tres tiempos. Apilando capas, igual que se construyen las playas en las que se van acumulando estratos de sedimentos arrastrados por el mar. Su base, aquellos muros de mampostería de granito sobre los que se asienta, hablan de una historia previa, la de una fábrica de salazones que ocupaba el lugar. Sobre esos muros se levantó un volumen sencillo, con vuelos achaflanados que parecen intentar domar mediante su geometría las envestidas de las olas y de las mareas que intentan recuperar los lugares que la arquitectura les disputó. Años más tarde una ampliación en la cubierta, acabó por cerrar el perfil característico que hoy todos conocemos.

Sin lugar a dudas la construcción de esta casa habla de los que la habitaron, aquellos que querían disfrutar del lugar y para eso tenían que entenderlo; entender su mareas y temporales en unos primeros instantes y entender la pesada lluvia después, que la gran cubierta de la ampliación parece llevar en un gesto limpio hasta el mar.

Al fin y al cabo el lugar es topografía, pero también es clima. Poco a poco, paso a paso se construyó la casa y con ella el lugar. La arquitectura puso sus elementos y a ellos la naturaleza le sumó los suyos.

Puede que el tiempo aún siga construyendo el lugar y la casa, que ambos estén aún sin acabar, que sigan en transformación. Como un acantilado que siempre es el mismo, aunque constantemente se esté modificando, que por lo tanto es nuevo cada día, aunque se formase hace milenios.

parte del lugar. A Roiba en pleamar
A Roiba en pleamar

Al pensar en La Roiba recuerdo las palabras que Eduardo Chillida dedicó a la música de Juan Sebastian Bach y no puedo librarme de ellas al ver la casa.

“Moderno como las olas. Antiguo como la mar. Siempre nunca diferente, pero nunca siempre igual.”

íñigo garcía odiaga. arquitecto
san sebastián. julio 2014

[:en]

Lot of the housing. The small building to the bottom corresponds to the lavatories of the factory of saltings

The Roiba was constructed as minimum in three times. Piling up caps, like there are constructed the beaches in which there are accumulated strata of sediments dragged by the sea. His base, those walls of masonry of granite on which one agrees, speak about a previous history, that of a factory of saltings that was occupying the place. On these walls a simple volume got up, with chamfered flights that seem to try to tame by means of his geometry the envestidas of the waves and of the tides that try to recover the places that the architecture disputed them. Years later an extension in the cover, finished for closing the typical profile that today we we all know.

No doubt the construction of this house speaks those who lived it, those who wanted to enjoy the place and for it to have to understand it; to understand his tides and temporary in a few first instants and of understanding the heavy rain later, that the great cover of the extension seems to take in a clean gesture up to the sea.

In the end the place is a topography, but also it is a climate. Little by little, stepwise the house was constructed and with her the place. The architecture put his elements and the nature him added them theirs.

It is possible that the time still continues constructing the place and the house, that both are still without finishing, that continue in transformation. As a cliff that always is the same, though constant there is modified, that therefore is new every day, though he was formed it does milleniums.

La Roiba in tide

On having thought about The Roiba I remember the words that Eduardo Chillida dedicated to Juan Sebastian Bach’s music and cannot get away from them on having seen the house.

“Modern as the waves. Ancient as the sea. Always never different, but never always equal.”

íñigo garcía odiaga. architect

san sebastián. july 2014

[:gl]

Solar dá vivenda. A pequena edificación ao fondo corresponde ás letrinas da fábrica de salgaduras

A Roiba construise como mínimo en tres tempos. Apilando capas, igual que se construen as praias nas que se van acumulando estratos de sedimentos arrastrados polo mar. A súa base, aquelos muros de mampostería de granito sobre os que se asenta, falan dunha historia previa, a dunha fábrica de salgadores que ocupaba o lugar. Sobre esos muros levantouse un volumen sinxelo, con voos achaflanados que parecen intentar domar mediante a súa xeometría das envestidas das olas e das mareas que intentan recuperar os lugares que a arquitectura lles disputou. Anos máis tarde unha ampliación ba cuberta, rematou por pechar o perfil característico que hoxe todos coñecemos.

Sen dúbida a construción desta casa fala dos que a habitaron, aqueles que querían gozar do lugar e para iso tiñan que entendelo; entender as súas mareas e temporais nuns primeiros instantes e entender a pesada choiva despois, que a gran cuberta da ampliación parece levar nun xesto limpo ata o mar.

Á fin e ao cabo o lugar é topografía, pero tamén é clima. Aos poucos, paso a paso construíuse a casa e con ela o lugar. A arquitectura puxo os seus elementos e a eles a natureza sumoulle os seus.

Poida que o tempo aínda siga construíndo o lugar e a casa, que ambos estean aínda sen acabar, que sigan en transformación. Como un cantil que sempre é o mesmo, aínda que constantemente estéase modificando, que por tanto é novo cada día, aínda que se formase hai milenios.

A Roiba en pleamar

Ao pensar na Roiba lembro as palabras que Eduardo Chillida dedicou á música de Juan Sebastian Bach e non podo librarme delas ao ver a casa.

“Moderno como as ondas. Antigo como a mar. Sempre nunca diferente, pero nunca sempre igual.”

íñigo garcía odiaga. arquitecto

san sebastián. xullo 2014

[:]

[:es]»Dejen de hacer edificios feos» | Aldo G. Facho Dede[:gl]»Deixen de facer edificios feos» | Aldo G. Facho Dede[:en]»Stop doing ugly buildings» | Aldo G. Facho Dede[:]

[:es]

Dejen de hacer edificios feos
Casa Catasus – Coderch – Sitges (Catalunya) 1956

Hace unos días esperando para realizar un trámite en las oficinas de Obras Particulares, oí sin querer a unas personas que comentaban el estado de la arquitectura local. Hablaban sobre la reticencia de los vecinos a aceptar nuevos edificios pues muchas veces son más «feos» que las casas tradicionales edificadas en esos lotes. Capté la frase (dicha según estas personas por un locutor de radio) pues me pareció resume lo que sucede a menudo en nuestras ciudades, ya sea por exceso o ausencia de entelequia en el proceso de diseño.

Como comenté en la entrada «Arquitectura Moderna para una sociedad Posmoderna» lo que da sentido a nuestro oficio es la necesidad de las personas de habitar un espacio, todos los procesos intelectuales desarrollados en el tiempo de nuestra profesión siempre han (o deberían) tenido en cuenta al habitante como sustento primero y final de las elucubraciones. Sucede que parte de la arquitectura que pretendió superar a la Moderna, al no poder sostener en el campo estricto del proyecto (estructura, función y forma) las razones que justificasen el cambio, tuvo que recurrir a un territorio ajeno, donde los argumentos proyectuales perdían validez ante argumentos de origen subjetivo y hasta individual. Se inició entonces una escalada de «estilos» en los que cada uno pretendía la vigencia con sustentos más y más rebuscados. Nunca antes el hecho arquitectónico fue más un objeto aislado y nunca antes las ciudades sufrieron más las supuestas entelequias de nuestros pares.

Evidentemente, cuando esa arquitectura «única» es tomada como imagen por otros que pretenden reproducirla, suceden los descalabros proyectuales que vemos a menudo en nuestras ciudades. Pretender explicar una casa con metáforas, sueños y conceptos es como ir a un restaurante y que en vez del plato de comida te sirvan un manuscrito. La diferencia abismal es que como mucho en el segundo caso te pelearás con el metre y buscarás otro lugar, pasando en el primero que para cuando te des cuenta de la magnitud de la estafa poco margen te quedará para retroceder.

Cuando nos indignamos porque un conocido decide llamar a un maestro mayor de obra o a un maestro albañil para diseñar y construir, recibimos casi siempre como respuesta que

«los arquitectos son caros, son para cosas de lujo».

Hemos perdido gran parte de nuestra reputación profesional, al menos entre la gente común. Muchas veces nos llaman porque el trámite municipal nos exige, pero pronto entregan el mando de la obra a las personas que consideran «saben»: los ejecutores (albañiles, constructores, etc.) Tenemos entonces un arduo trabajo de demostrar la validez de nuestra intervención.

Un proyecto no deja de ser «bueno» porque no lleva ciertos componentes. Si nosotros como profesionales no conseguimos entregar un producto útil a nuestros clientes, a la medida de sus necesidades y posibilidades, somos nosotros los equivocados y no ellos los ignorantes. Si se desestiman elementos decorativos por ser considerados «caros» el problema no está en que el cliente no valora la calidad de nuestro trabajo, sino en que por nuestra incapacidad proyectual hemos incluido componentes que al no poderse sustentar en el conjunto del proyecto (estructura, función, forma) pasan a ser «accesorios» prescindibles.

Desde hace un tiempo me tracé como meta profesional el poder atender a cualquier tipo de cliente, buscando siempre superar sus expectativas sin que ello me implique renunciar a mis principios proyectuales. Siempre tengo en mente las casas Ballvé y Catasus de Coderch como modelos de Arquitectura Moderna muy distinta en resultante formal y tecnología constructiva, pero similares en la aproximación proyectual.

Entonces dejemos de hacer edificios «feos» o faltos de calidad, retomemos el rumbo de nuestra profesión: las discusiones no deben estar en el plano de los deseos (conceptos, ideas) o solamente en la rentabilidad del emprendimiento, sino en el impacto en la ciudad y la valía para sus habitantes.

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto Autor del Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad
Lima · enero 2013[:en]

Catasus House – Coderch – Sitges (Catalunya) 1956

A few days ago waiting to realize a step in the offices of Particular Works, I heard accidentally a few persons who were commenting on the condition of the local architecture. They were speaking on the reticence of the neighbors to accepting new buildings since often they are «uglier» than the traditional houses built in these lots. I caught the phrase (happiness according to these persons for an announcer of radio) since it seemed to me it summarizes what happens often in our cities, already be for excess or absence of entelequia in the process of design.

As I commented in the entry «Modern Architecture for a Postmodern company» what gives sense to our trade it is the need of the persons to live a space, all the intellectual processes developed in the time of our profession always have (or they should) had in it counts the inhabitant as the first and final sustenance of the elucubraciones. It happens that it departs from the architecture that it tried to overcome the Modern one, on not having been able to support in the strict field of the project (structure, function and form) the reasons that should justify the change, it had to resort to a foreign territory, where the arguments proyectuales were losing validity before arguments of subjective origin and up to individual. There began then an escalation of «styles» in which each one was claiming the force with sustenances more and more searched carefully. Before the architectural fact was never any more an isolated object and before the cities never suffered any more the supposed entelequias of our couples.

Evidently, when this «only» architecture is taken as an image by others that try to reproduce her, the disasters happen proyectuales that we see often in our cities. To try to explain a house with metaphors, dreams and concepts it is like to go to a restaurant and that instead of the plate of food serve a manuscript you. The abysmal difference is that as much in the second case you will fight with the metre and will look for another place, happening in the first one that for when des account of the magnitude of her defrauds little his margin you will still have to move back.

When we get angry because an acquaintance decides to call a major teacher of work or a main bricklayer to design and to construct, we receive almost always as response that » the architects are expensive, they are for things luxuries «. We have lost great part of our professional reputation, at least between the common people. Often they call us because the municipal step demands us, but soon they deliver the control of the work to the persons who consider «know»: the executors (bricklayers, builders, etc.) we have an arduous work at the time of demonstrating the validity of our intervention.

A project does not stop being «good» because it does not take certain components. If we as professionals do not manage to deliver a useful product to our clients, to the measure of his needs and possibilities, we are we the wrong ones and not they the ignoramuses. If decorative elements are scorned for the problem being considered to be «expensive» it is not for that the client does not value the quality of our work, but in that for our disability proyectual have included components that on not having been able to be sustained in the set of the project (structure, function, form) happen to be insignificant «accessories».

For a time I planned as professional goal the power to attend to any type of client, seeking always to overcome his expectations without it implies resigning me to my beginning proyectuales. Always I have in mind the houses Ballvé and Catasus de Coderch as models of Modern very different Architecture in resultant formally and constructive technology, but similar in the approximation proyectual.

Then let’s stop doing buildings «ugly» or lacking in quality, let’s take again the course of our profession: the discussions must not be in the plane of the desires (concepts, ideas) or only in the profitability of the emprendimiento, but in the impact in the city and the value for his inhabitants.

Aldo G. Facho Dede · Architect  Author of the Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Lima · january 2013

[:gl]

Casa Catasus – Coderch – Sitges (Catalunya) 1956

Fai uns días esperando para realizar un trámite nas oficinas de Obras Particulares, oín sen querer a unhas persoas que comentaban o estado da arquitectura local. Falaban sobre a reticencia dos veciños a aceptar novos edificios pois moitas veces son máis «feos» que as casas tradicionais edificadas neses lotes. Captei a frase (dita segundo estas persoas por un locutor de radio) pois me pareceu resume o que sucede a miúdo nas nosas cidades, xa sexa por exceso ou ausencia de entelequia no proceso de deseño.

Como comentei na entrada «Arquitectura Moderna para unha sociedade Posmoderna» o que dá sentido ao noso oficio é a necesidade das persoas de habitar un espazo, todos os procesos intelectuais desenvolvidos no tempo da nosa profesión sempre han (ou deberían) ter en conta ao habitante como sustento primeiro e final das elucubraciones. Sucede que parte da arquitectura que pretendeu superar á Moderna, ao non poder soster no campo estrito do proxecto (estrutura, función e forma) as razóns que xustificasen o cambio, tivo que recorrer a un territorio alleo, onde os argumentos proyectuales perdían validez ante argumentos de orixe subjetivo e ata individual. Iniciouse entón unha escalada de «estilos» nos que cada un pretendía a vixencia con sustentos máis e máis rebuscados. Nunca antes o feito arquitectónico foi máis un obxecto illado e nunca antes as cidades sufriron máis as supostas entelequias dos nosos pares.

Evidentemente, cando esa arquitectura «única» é tomada como imaxe por outros que pretenden reproducila, suceden os descalabros proyectuales que vemos a miúdo nas nosas cidades. Pretender explicar unha casa con metáforas, soños e conceptos é como ir a un restaurante e que en vez do prato de comida sírvanche un manuscrito. A diferenza abismal é que como moito no segundo caso pelexarasche co metre e buscarás outro lugar, pasando no primeiro que para cando che deas conta da magnitude de estáfaa pouco marxe quedarache para retroceder.

Cando nos indignamos porque un coñecido decide chamar a un mestre maior de obra ou a un mestre albanel para deseñar e construír, recibimos case sempre como resposta que «os arquitectos son caros, son para cousas de luxo». Perdemos gran parte da nosa reputación profesional, polo menos entre a xente común. Moitas veces chámannos porque o trámite municipal nos esixe, pero pronto entregan o mando da obra ás persoas que consideran «saben»: os executores (albaneis, construtores, etc.) Temos entón un arduo traballo de demostrar a validez da nosa intervención.

Un proxecto non deixa de ser «bo» porque non leva certos compoñentes. Se nós como profesionais non conseguimos entregar un produto útil aos nosos clientes, á medida das súas necesidades e posibilidades, somos nós os equivocados e non eles os ignorantes. Se se desestiman elementos decorativos por ser considerados «caros» o problema non está en que o cliente non valora a calidade do noso traballo, senón en que pola nosa incapacidade proyectual incluímos compoñentes que ao non se poder sustentar no conxunto do proxecto (estrutura, función, forma) pasan a ser «accesorios» prescindibles.

Dende hai un tempo traceime como meta profesional poder atender a calquera tipo de cliente, buscando sempre superar as súas expectativas sen que iso me implique renunciar aos meus principios proyectuales. Sempre teño en mente as casas Ballvé e Catasus de Coderch como modelos de Arquitectura Moderna moi distinta en resultante formal e tecnoloxía construtiva, pero similares na aproximación proyectual.

Entón deixemos de facer edificios «feos» ou faltos de calidade, retomemos o rumbo da nosa profesión: as discusións non deben estar no plano dos desexos (conceptos, ideas) ou soamente na rendibilidade do emprendimiento, senón no impacto na cidade e a valía para os seus habitantes.

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto Autor do Blogue Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Lima · xaneiro 2013

[:]

[:es]Alejandro de la Sota. Escritos, conversaciones, conferencias[:gl]Alejandro de la Sota. Escritos, conversas, conferencias[:en]Alejandro de la Sota. Writings, conversations, conferences[:]

0

[:es]

La obra del arquitecto Alejandro de la Sota (Pontevedra, 1913 – Madrid, 1996) ha sido profusamente divulgada tanto en España como en el extranjero y su influencia se ha dejado sentir en varias generaciones de arquitectos españoles contemporáneos. A pesar de la atención que se ha prestado a su obra, no ha ocurrido lo mismo con sus textos.

Este libro recopila, por primera vez, material disperso anteriormente publicado, junto con textos inéditos que se conservan en el archivo de la Fundación Alejandro de la Sota. El material se divide en tres partes, una dedicada a los escritos propiamente dichos, una segunda a conversaciones y una tercera en la cual aparecen transcripciones de algunas conferencias que impartió a lo largo de su carrera, ofreciendo una visión completa del pensamiento y la actividad didáctica del maestro español.

Alejandro de la Sota. Escritos, conversaciones, conferencias
Alejandro de la Sota. Escritos, conversaciones, conferencias
Moisés Puente

Es arquitecto, editor y traductor de temas arquitectura. Es editor de la revista 2G y entre sus libros se encuentran las ediciones de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon y Olafur Eliasson y monográficos sobre la obra doméstica de Mies van der Rohe y la obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibió el Premio FAD de Pensamiento y Crítica por su trayectoria profesional como editor.

[:gl]

A obra do arquitecto Alejandro de la Sota (Pontevedra, 1913 – Madrid, 1996) foi profusamente divulgada tanto en España coma no estranxeiro e a súa influencia deixouse sentir en varias xeracións de arquitectos españois contemporáneos. A pesar da atención que se prestou á súa obra, non aconteceu o mesmo cos seus textos.

Este libro recompila, por primeira vez, material disperso anteriormente publicado, xunto con textos inéditos que se conservan no arquivo da Fundación Alejandro de la Sota. O material divídese en tres partes, unha dedicada aos escritos propiamente ditos, unha segunda a conversacións e unha terceira na cal aparecen transcricións dalgunhas conferencias que impartiu ao longo da súa carreira, ofrecendo unha visión completa do pensamento e a actividade didáctica do mestre español.

Moisés Puente é arquitecto, editor e tradutor de temas arquitectura. É editor da revista 2 GR e entre os seus libros encóntranse as edicións de textos de Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon e Olafur Eliasson e monográficos sobre a obra doméstica de Mies van der Rohe e a obra de Alejandro de la Sota. En 2010 recibiu o Premio FAD de Pensamento e Crítica pola súa traxectoria profesional como editor.

[:en]

The work of the architect Alejandro de la Sota (Pontevedra, 1913 – Madrid, 1996) has been spread profusely so much in Spain as abroad and his influence has been left to feel in several generations of Spanish contemporary architects. In spite of the attention that has lent to his work, the same thing has not happened with his texts.

This book compiles, for the first time, material I disperse previously published, together with unpublished texts that remain in the file of the Alejandro de la Sota Foundation. The material divides in three parts, the dedicated one to the writings in strict sense, one comes second to conversations and the third one in which there appear transcriptions of some conferences that it gave along his career, offering a vision completes of the thought and the didactic activity of the Spanish teacher.

Moisés Puente is an architect, publisher and translator of topics architecture. He is a publisher of the magazine 2G and between his books they find the editions of texts of Alejandro de la Sota, Josep Llinàs, Mies van der Rohe, Jørn Utzon and Olafur Eliasson and monographic on the domestic work of Mies van der Rohe and Alejandro de la Sota’s work. In 2010 it received the Prize FAD of Thought and Critical for his professional path as publisher.

[:]

[:es]La obra de Mies van der Rohe[:gl]A obra de Mies Van Der Rohe[:en]Mies Van Der Rohe´s work[:]

0

[:es]

Vídeo documental del arquitecto Mies Van der Rohe y sus obras de Estados Unidos.

«En 1937 Mies Van der Rohe emigró a Estados Unidos, donde ejerció el cargo de director de la Escuela de Arquitectura del Illinois Institute of Technology. Desde la ciudad de Chicago se convirtió en el maestro de varias generaciones de arquitectos estadounidenses, además de construir numerosos edificios, entre los que destacan los apartamentos de Lake Shore Drive (1948-1951) o el Crown Hall del MIT (1950-1956).

Entre las obras más emblemáticas de Mies Van der Rohe en esta etapa destaca el Seagram Building (1958), un rascacielos de 37 pisos de vidrio y bronce construido en Nueva York junto a su discípulo Philip Johnson, y que se convirtió en el paradigma del international style, definido por el propio Johnson en un libro de 1932. Sin embargo, unos años antes Mies había realizado su obra maestra estadounidense, la casa Farnsworth en Plano (junto al río Fox, Illinois, 1950), un pequeño refugio delimitado por un muro-cortina de vidrio plano, que se ha convertido en una de las residencias más estudiadas (y también más criticadas) de la arquitectura del siglo XX. Se considera uno de los maestros más importantes de la arquitectura moderna, junto con el suizo-francés Le Corbusier y el estadounidense Frank Lloyd Wright. Su huella ha sido especialmente profunda en Estados Unidos y la mayoría de los rascacielos construidos por todo el mundo siguen parcial o totalmente sus planteamientos compositivos. Murió el 17 de agosto de 1969 en Chicago».

 [:gl]

Vídeo documental do arquitecto Mies Van der Rohe e as súas obras de estados unidos.

http://youtu.be/h8neG7NLqhs

[:en]

Documentary video of the architect Mies Van der Rohe and his works of close conditions.

http://youtu.be/h8neG7NLqhs

[:]

PreziPreziPrezi

Prezi es una aplicación multimedia para la creación de presentaciones similar a Microsoft Office PowerPoint o a Impress de LibreOffice pero de manera dinámica y original.

Prezi se utiliza como plataforma puente entre la información lineal y la no lineal, y como una herramienta de presentación de intercambio de ideas, ya sea de manera libre o bien estructurada. El texto, las imágenes, los vídeos y otros medios de presentación se ponen encima del lienzo y se pueden agrupar en marcos. Después, el usuario designará la medida y la posición entre todos los objetos de la presentación y como se hace el desplazamiento ente estos objetos, así como la ampliación/alejamiento. Para las presentaciones lineales, el usuario puede construir una ruta de navegación prescrita.

La presentación final se puede desarrollar en una ventana del navegador, también permiten una presentación fuera de línea, sólo hace falta descargarte el archivo. Prezi utiliza un modelo freemium. Los usuarios que usen Prezi público pueden editar, mostrar y descargar sus trabajos, y los que pagan pueden crear, compartir y descargar los archivos. Prezi también ofrece una licencia especial para estudiantes y educadores.

+ info

Prezi  is an application multimedia for the creation of similar presentations to Microsoft Scullery PowerPoint or to Impress de LibreOffice but in a dynamic and original way.

Prezi is in use as platform bridge between the linear information and the not linear one, and as a tool of presentation of exchange of ideas, already be in a way free or structured. The text, the images, the videoes and other means of presentation put on the linen and can gather in crowds in frames. Later, the user will designate the measure and the position between all the objects of the presentation and the displacement does entity to itself these objects, as well as the extension / extension. For the linear presentations, the user can construct a route of prescribed navigation.

The final presentation can develop in a window of the mariner, also they allow a presentation out of line, only it is necessary to unload the file. A model uses Prezi freemium. freemium. The users who use public Prezi can edit, show and unload his works, and those who pay can create, share and unload the files. Prezi also offers a special license for students and educators.

+ info

Prezi é unha aplicación multimedia para a creación de presentacións similar a Microsoft Office PowerPoint ou a Impress de LibreOffice pero de xeito dinámico e orixinal.

Prezi utilízase como plataforma ponte entre a información lineal e a non lineal, e como unha ferramenta de presentación de intercambio de ideas, xa sexa de xeito libre ou ben estructurada. O texto, as imaxes, os vídeos e outros medios de presentación póñense enriba do lenzo e pódense agrupar en marcos. Despois, o usuario designará a medida e a posición entre todos os obxectos da presentación e como se fai o desprazamento ente estes obxectos, así como a ampliación/afastamento. Para as presentacións lineais, o usuario pode construír unha ruta de navegación prescrita.

A presentación final pódese desenvolver nunha ventá do navegador, tamén permiten unha presentación fóra de liña, só fai falta descargarte o arquivo. Prezi utiliza un modelo freemium. Os usuarios que usen Prezi público poden editar, mostrar e descargar os seus traballos, e os que pagan poden crear, compartir e descargar os arquivos. Prezi tamén ofrece unha licenza especial para estudantes e educadores.

+ info