Inicio Blog Página 100

[:es]El dibujo del mundo[:gl]O debuxo do mundo[:en]The drawing of the world[:]

0

[:es]

Dispuestos unos detrás de otros, los dibujos de Sverre Fehn conforman un alfabeto de signos, una procesión de glifos que relacionan conceptos construyendo una fábula. No se contentan con iluminar una idea, se empeñan en transportarnos a un tiempo y a un espacio donde los objetos y los hombres representados entran en acción.

Sus croquis se encuentran en el ámbito de transición milenario entre el símbolo y la escritura, quizás por ello conservan una fuerza primitiva y esencial al tiempo que poseen la capacidad de narrar historias profundas. Será por eso que son dibujos para ser leídos.

 + info

[:gl]

Dispostos uns detrás doutros, os debuxos de Sverre Fehn conforman un alfabeto de signos, unha procesión de glifos que relacionan conceptos construíndo unha fábula. Non se contentan con iluminar unha idea, empéñanse en transportarnos a un tempo e a un espazo onde os obxectos e os homes representados entran en acción.

Os seus esbozos encóntranse no ámbito de transición milenario entre o símbolo e a escritura, quizais por iso conservan unha forza primitiva e esencial ao tempo que posúen a capacidade de narrar historias profundas. Será por iso que son debuxos para ser lidos.

+ info

[:en]

Arranged some behind others, Sverre Fehn’s drawings shape an alphabet of signs, a procession of glifos that relate concepts constructing a fable. They do not content with illuminating an idea, pledge in transporting us to a time and to a space where the objects and the represented men enter action.

Sus croquis se encuentran en el ámbito de transición milenario entre el símbolo y la escritura, quizás por ello conservan una fuerza primitiva y esencial al tiempo que poseen la capacidad de narrar historias profundas. Será por eso que son dibujos para ser leídos.

+ info

[:]

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (V) | Antón Capitel

[:es]La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (IV) | Antón Capitel[:gl]A arquitectura pública en Madrid e no inicio do século XXI (IV) | Antón Capitel[:en]The public architecture in Madrid and in the beginning of the 21st century (IV) | Antón Capitel[:]

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (V) | Antón Capitel
Palacio Municipal de Congresos, de Moreno Mansilla y Tuñón

Un nuevo edificio de Palacio Municipal de Congresos, contiguo a las “cuatro torres”, fue convocado por un concurso, con un jurado que también prefiero no recordar, y que le dio el premio al proyecto de Luis Moreno Mansilla y Emilio Tuñón, proyectistas que normalmente tienen resultados muy convincentes,  que quien escribe suele admirar y que antes elogió.

Pero no puedo pensar, en este caso, que un disco puesto de pie, una suerte de gran rueda, por mucho que aspire y hasta logre representar al sol, pueda llegar a ser un buen edificio. Me parece que todas las cosas, incluso el formalismo contemporáneo, y hasta el sentido del humor, tienen su límite, y creo que este es uno de ellos.

Cierto es, lo sé, que un redondel gana algo de racionalidad, en alguno de sus aspectos, si se pone de pie, ya que sus estratos horizontales –sus plantas- no quedan afectados por las rigideces de la forma redonda. De todos modos, la traidora geometría circular también te vence en este caso, pues te va obligando a que las plataformas horizontales tengan el tamaño irracional que el círculo dicta.

¿Se veían tan seguros los autores de lograr algo enormemente cualificado?

Pues sólo esto podría perdonar un formalismo tan exacerbado. Ya que el formalismo sólo alcanza sentido, verdaderamente, si consigue ser olvidado; esto es, si consigue que, finalmente, la forma parezca un resultado y no un punto de partida. Muy difícil hubiera sido, en este caso.

No obstante, esta promoción ha sido llevada también por el viento de la recesión. No sabemos si volverá al compás de nuevos tiempos más felices, si es que éstos llegan a aparecer.

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (V) | Antón Capitel. Centro cultural Caixa Forum, de Herzog y De Meuron
Centro cultural Caixa Forum, de Herzog y De Meuron

En uno de los últimos números de la revista “Arquitectura”, que dirigía, quien escribe dedicó un artículo crítico al edificio del “Caixa Forum”, de los arquitectos suizos Herzog y De Meuron. Quien esté más interesado puede buscarlo allí, pues aquí se hará algo más resumido.

Y distinto. Me parece importante tratar aquí el hecho de la falsa conservación de un edificio patrimonial, asunto que está en la base misma de esta actuación. No sé si los restos del viejo caserón que en su día fue una central eléctrica merecía o no ser un edificio protegido. Pero, si era así –al menos, por hipótesis-, debería de haberse conservado. Y, si no, resulta algo superfluo que se haya utilizado como un pretexto proyectual, más o menos conceptualista. La central eléctrica ya no existe, se ha convertido en un lacerado cadáver, por lo que la conservación patrimonial ha sido defraudada.

¿No hubiera sido mejor que se hubiera permitido hacerla desaparecer, y que así el nuevo proyecto hubiera sido intelectualmente más honrado al haber tenido que buscar su inspiración en otro asunto más razonable y atractivo?

Porque utilizar la cáscara de la vieja central para representar el milagro de cortarla por su base y de dejarla suspendida en el aire como un tema formal pretendidamente insólito, permítanme decir que no es otra cosa que un chiste malo. Es un chiste casi tan malo como el de la plaza de Castilla, con las torres que se caen y que no acaban de caerse, y que, como tal chiste, se convierte en repugnante cuando dura, y dura, y sigue durando. Pues la arquitectura tiene esa característica bien conocida de su absoluta terquedad, de que no cambia nunca, por lo que sus temas formales necesitan aguantar bien el paso de un tiempo cruelmente invariable.

No creo que, tampoco, el edificio del Caixa Forum haya vencido el problema primario de composición que los arquitectos mismos se plantearon al hacer crecer el volumen hacia arriba. Creo que han fracasado en este tema tan claro sencillamente por completo, y que el resultado sólo puede satisfacer a los aficionados más viciosos a un “collage” moderno-antiguo, ya bastante pasado de moda.

 Por otro lado, y para acabar, me parece bastante decepcionante el detalle muy importante de que, al llegar a la cafetería, en el piso alto, las planchas de acero cortén se agujerean para dar algo de luz y de vista, pero no se retiran lo suficiente para ofrecer la espléndida vista que se podría tener sobre el Jardín Botánico y el sector Este de la ciudad, y que haya de verse esto tan sólo mirando por un agujerito. Creo que el formalismo brilla así, en este edificio, mucho más que la calidad, y que para esto no hacía falta traerse a personalidades extranjeras supuestamente brillantes. Y, por cierto, sin concurso.

Ha sido este tema una gran decepción.

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (V) | Antón Capitel. Nueva trasera del Museo del Prado, de Rafael Moneo
Nueva trasera del Museo del Prado, de Rafael Moneo

Las otras rehabilitaciones han sido mucho más importantes y, por fortuna, y a juicio de quien escribe, mucho más cualificadas.

La primera es la ampliación del Museo del Prado, de Rafael Moneo, después de un concurso de ideas con programa libre y de otro restringido a los seleccionados en aquél y con un programa muy estrictamente condicionado.

La ampliación ha resuelto las carencias funcionales que en el Museo eran endémicas (falta de salón de Actos, de salas de exposiciones, confusión en los accesos, falta de servicios varios,..), logrando ordenar muy adecuadamente un espacio disponible bastante limitado, de una parte, y saneando de una manera muy satisfactoria los espacios urbanos de la trasera del edificio, de otra.

Quien haga memoria recordará que el edificio de Villanueva, traicionado en su revolucionaria tipología por las retrógradas reformas de Arbós, primero, y de Chueca y Lorente después, que tergiversaron su disposición originaria exenta y sin patios, presentaba una trasera muy desafortunada, y en la que los nuevos volúmenes que lo habían empeorado fingían figurativamente que eran originales, como si el tiempo no hubiera transcurrido y la ignorancia hubiera sido inocua. El edificio se resentía de un encuentro con el terreno que continuaba indeciso entre la horizontalidad y la condición inclinada, y que para resolverlo había ido convirtiendo su trasera en una suerte de gigante “patio inglés”.

Nada que ver con el orden urbano, la limpieza espacial y volumétrica y la adecuación que hoy vemos. El “jardín de los arrayanes” de la cubierta ha domesticado la superficie semi-subterránea de la ampliación, que entesta adecuadamente con las fachadas espurias, y que libera mediante un patio el ábside vilanoviano, que había sido tan disminuido y puesto en duda por aquéllas. La peatonalización de la calle Ruiz de Alarcón ha quedado valorada con la convincente unión entre el volumen nuevo en torno al claustro y la Iglesia de los Jerónimos, y todo este sector urbano brilla hoy con un orden que ha desterrado la vieja inadecuación y el tradicional abandono que antes le era propio.

Ha habido muchos que criticaron aspectos figurativos tanto exteriores como internos, y acaso sea cierto que haya en la ampliación cuestiones visuales no del todo logradas, o convincentes, no sé.  No me parecen importantes al lado del orden y de la adecuación que hoy todo respira, y que han logrado hacer del Museo del Prado una institución física y arquitectónicamente a la altura de la colección de pintura más importante del mundo.

Creo que Madrid está en este caso de enhorabuena.

(continuará…)

La arquitectura pública en Madrid y en el inicio del siglo XXI (VI) | Antón Capitel

Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · marzo 2013

El espacio de la ausencia | Marcelo GardinettiO espazo da ausencia | Marcelo GardinettiThe space of the absence | Marcelo Gardinetti

Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind ©SDL

La posición crítica que adoptaron algunos arquitectos en las últimas décadas del siglo XX para combatir el carácter historicista de la arquitectura posmoderna, fue sustentada por un razonamiento teórico complejo que se asistía de conceptos multidisciplinares surgidos del posestructuralismo, principalmente de los textos de Jacques Derrida.

Estas reflexiones arquitectónicas indagan la definición del espacio físico mediante un proceso que analiza las diferencias entre significado y significante, pero además examina desde un punto de vista singular las ausencias de las estructuras presentes y los rastros presentes de las ausencias.

El Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind es uno de los ejemplos más representativos de este proceso de pensamiento. Para Libeskind, la arquitectura es un arte comunicativo, un proceso narrativo que media con la producción material, y en este caso queda establecida mediante un intricado lenguaje formal.

Tanto en la envolvente como en su interior se esparcen indicios que revelan la importancia de la comunidad judía en la historia de Berlín y fundamentalmente el horror del holocausto que la erradicó. El trazo distintivo resulta un espacio mudo, tensionado y monumental que hiende su presencia en el espíritu del museo y lo atraviesa en toda su longitud.

Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind ©BitterBredt

Haciendo referencia a la representación de Libeskind, Eisenman señala la importancia del índice, remitiendo a los textos de Rosalin Krauss:

“la idea de un lenguaje arquitectónico se vuelve problemática cuando asume que cualquier contexto histórico es una entidad estable. Puesto que se supone que la representación arquitectónica constituye una relación estable entre un signo y su objeto, la idea del índice en arquitectura intenta minar la idea de que su lenguaje es una presencia física decidible con una relación univoca con un significado. Krauss ha sugerido que la importancia del índice contrarresta la presencia abrumadora de un objeto, en sentido de que se trata de un rastro de otro objeto, y no un signo o una representación de la cosa en sí. Así, en arquitectura un índice trata de negar la presencia pura mediante la representación de un estado de ausencia en la presencia.” 1

El proyecto del Jewish Museum Berlin traza dos líneas de organización y relación: una línea recta que se rompe en numerosos fragmentos y una zigzagueante que puede continuar indefinidamente. Ambas se muestran como elementos que se separan y desligan entre sí, construyendo el espacio vacío y discontinuo que atraviesa el museo.

Para dar entidad a este proceso, el diseño reconoce varios aspectos estructurantes. El primero resulta al determinar que los vestigios físicos no son la única pauta a seguir en el desarrollo del proyecto. Libeskind construye una “matriz irracional” mediante un sistema de triángulos entrelazados que hacen referencia a una estrella comprimida y distorsionada. Entendiendo que ciertos escritores, compositores, artistas y poetas actuaban como nexo entre la tradición judía y la historia alemana, trazó sobre el plano de la ciudad líneas vinculantes entre los sitios donde vivieron diferentes personalidades, generando una “singular constelación de la historia urbana y cultural de la historia universal”.

Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind ©Torsten Seidel

Otros aspectos referenciales se basan en la obra inconclusa de Arnold Schönberg, Moisés y Aarón, que esboza la relación entre la verdad revelada y la verdad transmitida oralmente, y en la obra de Walter Benjamin “One Way Street”, representada a lo largo del zigzag.

El museo convive con un antiguo edificio barroco donde se encuentra el acceso a la nueva estructura. Una escalera conduce hacia un vacío creado debajo de los cimientos que permite encontrar sus tres rutas axiales. La más extensa conduce a una escalera denominada de la continuidad, que asciende atravesando los espacios de exposición hasta alcanzar el punto más alto del edificio. Este espacio simboliza la continuidad de la historia.

Un segundo eje conduce a un jardín sin salida donde se encuentra un cubo conformado por siete columnas de cada lado y un piso inclinado que hace tortuoso transitar el espacio, una sutil representación del exilio como una prisión sin puertas.

El tercero se compone de un área de exhibición que sólo muestra en uno de sus lados una pequeña puerta de color negro. Esa puerta conduce a una habitación oscura de 24 metros de altura, apenas iluminada por una rendija de luz que se filtra desde el exterior, denominada torre del holocausto.

Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind ©Guenter Schneider

El vacío que cruza en línea recta toda la longitud del zigzag está atravesado en el segundo y tercer nivel por pequeños puentes que conectan diferentes salas. El recorrido presenta una serie de espacios a los que no se puede acceder, representación espacial que acentúa indicios y ausencias.

Por fuera, el nuevo museo iguala la altura del edificio existente, manteniendo los árboles existentes en el sitio mediante hábiles estrategias de diseño. La fachada está recubierta de acero y su color varía por efectos de la oxidación. Cada abertura realizada en la piel responde a la matriz lineal que vincula las direcciones de personalidades judías.

Libeskind compone un alfabeto tridimensional para recordar a la comunidad ausente, mediante una secuencia que recorre los rasgos de la tradición, el dolor del exilio y el terror del holocausto. Las rajas externas que surcan el volumen desafían la memoria colectiva, mediando una escenografía que denuncia un momento aterrador de la historia de la humanidad.

Marcelo Gardinetti, arquitecto.
La Plata, Argentina, marzo 2015

Nota:
1 Eisenman, Peter. Diez edificios canónicos 1950-2000. Gustavo Gilli, 2011 pag. 232

Jewish Museum Berlin by Daniel Libeskind ©SDL

The critical position that some architects adopted in the last decades of the 20th century to attack the historicist character of the postmodern architecture, was sustained by a theoretical complex reasoning that was represented of multidisciplinary concepts arisen from the posestructuralismo, principally from Jacques Derrida’s texts.

These architectural reflections investigate the definition of the physical space by means of a process that analyzes the differences between meaning and significant, but in addition it examines from a singular point of view the absences of the present structures and the present tracks of the absences.

Daniel Libeskind’s Jewish Museum Berlin is one of the most representative examples of this process of thought. For Libeskind, the architecture is a communicative art, a narrative process that happens with the material production, and in this case formal language remains established by means of an intricado.

Both in the surrounding one and in his interior there spread indications that reveal the importance of the Jewish community in the history of Berlin and fundamentally the horror of the holocaust that eradicated it. The distinctive outline turns out to be a mute, tensed and monumental space that splits his presence in the spirit of the museum and crosses it in all his length.

Jewish Museum Berlin by Daniel Libeskind ©BitterBredt

Referring to the representation of Libeskind, Eisenman it indicates the importance of the index, sending to Rosalin Krauss’s texts:

“The idea of an architectural language becomes problematic when it assumes that any historical context is a stable entity. Since it is supposed that the architectural representation constitutes a stable relation between a sign and his object, the idea of the index in architecture tries to mine the idea of that his language is a physical presence decidible with a univocal relation with a meaning. Krauss has suggested that the importance of the index offsets the overwhelming presence of an object, in sense of which it is a question of a track of another object, and not a sign or a representation of the thing in yes. This way, in architecture an index tries to deny the pure presence by means of the representation of a condition of absence in the presence.” 1

The project of the Jewish Museum Berlin plans two lines of organization and relation: a straight line that breaks in numerous fragments and a zigzagueante that can continue indefinitely. Both appear as elements that they separate and untie between yes, constructing the empty and discontinuous space that crosses the museum.

To give entity to this process, the design recognizes several structuring aspects. The first one proves on having determined that the physical vestiges are not the only guideline to continuing in the development of the project. Libeskind constructs a “irrational counterfoil” by means of a system of interlaced triangles that refer to a compressed and distorted star. Understanding that certain writers, composers, artists and poets were acting as link between the Jewish tradition and the German history, it planned on the plane of the city binding lines between the sites where different personalities lived, generating a “singular constellation of the urban and cultural history of the universal history”.

Jewish Museum Berlin by Daniel Libeskind ©Torsten Seidel

Other referential aspects base on the incomplete work of Arnold Schönberg, Moses and Aarón, who outlines the relation between the revealed truth and the truth transmitted orally, and on Walter Benjamin’s work “One Way Street”, represented along the zigzag.

The museum coexists with a former baroque building where one finds the access to the new structure. A stairs drives towards an emptiness created under the foundations that allows to find his three axial routes. The most extensive drives to a stairs called of the continuity, which ascends crossing the spaces of exhibition up to reaching the highest point of the building. This space symbolizes the continuity of the history.

The second axis drives to a garden without exit where one finds a bucket shaped by seven columns of every side and a sloping floor that it makes tortuous travel the space, a subtle representation of the exile as a prison without doors.

The third party consists of an area of exhibition that only shows in one of his sides a small door of black color. This door drives to a dark room of 24 meters of height, scarcely illuminated by a split of light that filters from the exterior, tower called of the holocaust.

Jewish Museum Berlin by Daniel Libeskind ©Guenter Schneider

The emptiness that crosses on line straight line the whole length of the zigzag is crossed in the second and third level by small bridges that connect different rooms. The tour presents a series of spaces to which it is not possible to accede, spatial representation that accentuates indications and absences.

Externally, the new museum equalizes the height of the existing building, supporting the existing trees in the site by means of skilful strategies of design. The front is covered with steel and his color changes for effects of the oxidation. Every opening realized in the skin answers to the linear counterfoil that links the directions of Jewish personalities.

The third party consists of an area of exhibition that only shows in one of his sides a small door of black color. This door drives to a dark room of 24 meters of height, scarcely illuminated by a split of light that filters from the exterior, tower called of the holocaust.

Marcelo Gardinetti, architect.

La Plata, Argentina, march 2015

Nota:

1 Eisenman, Peter. Ten canonical buildings 1950-2000. Gustavo Gilli, 2011 pag. 232

Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind ©SDL

A posición crítica que adoptaron algúns arquitectos nas últimas décadas do século XX para combater o carácter historicista da arquitectura posmoderna, foi sustentada por un razoamento teórico complexo que se asistía de conceptos multidisciplinares xurdidos do postestruturalismo, principalmente dos textos de Jacques Derrida.

Estas reflexións arquitectónicas indagan a definición do espazo físico mediante un proceso que analiza as diferenzas entre significado e significante, pero ademais examina dende un punto de vista singular as ausencias das estruturas presentes e os rastros presentes das ausencias.

O Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind é un dos exemplos máis representativos deste proceso de pensamento. Para Libeskind, a arquitectura é unha arte comunicativa, un proceso narrativo, que media coa produción material, e neste caso queda establecida mediante un intricado linguaxe formal.

Tanto na envolvente coma no seu interior esparéxense indicios que revelan a importancia da comunidade xudía na historia de Berlín e fundamentalmente o horror do holocausto que a erradicou. O trazo distintivo resulta un espazo mudo, tensionado e monumental que fende a súa presenza no espírito do museo e o atravesa en toda a súa lonxitude.

Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind ©BitterBredt

Facendo referencia á representación de Libeskind, Eisenman sinala a importancia do índice, remitindo aos textos de Rosalin Krauss:

“a idea dunha linguaxe arquitectónica vólvese problemática cando asume que calquera contexto histórico é unha entidade estable. Posto que se supón que a representación arquitectónica constitúe unha relación estable entre un signo e o seu obxecto, a idea do índice en arquitectura intenta minar a idea de que a súa linguaxe é unha presenza física decidible cunha relación univoca cun significado. Krauss suxeriu que a importancia do índice contrarresta a presenza abafadora dun obxecto, en sentido de que se trata dun rastro doutro obxecto, e non un signo ou unha representación da cousa en si. Así, en arquitectura un índice trata de negar a presenza pura mediante a representación dun estado de ausencia na presenza.” 1

O proxecto do Jewish Museum Berlin traza dúas liñas de organización e relación: unha liña recta que rompe en numerosos fragmentos e unha zigzagueante que pode continuar indefinidamente. Ambas as dúas móstranse como elementos que se separan e desligan entre si, construíndo o espazo baleiro e discontinuo que atravesa o museo.

Para dar entidade a este proceso, o deseño recoñece varios aspectos estructurantes. O primeiro resulta ao determinar que os vestixios físicos non son a única pauta a seguir no desenvolvemento do proxecto. Libeskind constrúe unha “matriz irracional” mediante un sistema de triángulos entrelazados que fan referencia a unha estrela comprimida e distorsionada. Entendendo que certos escritores, compositores, artistas e poetas actuaban como nexo entre a tradición xudía e a historia alemá, trazou sobre o plano da cidade liñas vinculantes entre os sitios onde viviron diferentes personalidades, xerando unha “singular constelación da historia urbana e cultural da historia universal”.

Jewish Museum Berlin de Daniel Libeskind ©Torsten Seidel

Outros aspectos referenciais baséanse na obra inconclusa de Arnold Schönberg, Moisés e Aarón, que esboza a relación entre a verdade revelada e a verdade transmitida oralmente, e na obra de Walter Benjamin “One Way Street”, representada ao longo do zigzag.

O museo convive cun antigo edificio barroco onde se encontra o acceso á nova estrutura. Unha escaleira conduce cara a un baleiro creado debaixo dos alicerces que permite encontrar as súas tres rutas axiais. A máis extensa conduce a unha escaleira denominada da continuidade, que ascende atravesando os espazos de exposición ata alcanzar o punto máis alto do edificio. Este espazo simboliza a continuidade da historia.

Un segundo eixe conduce a un xardín sen saída onde se encontra un cubo conformado por sete columnas de cada lado e un piso inclinado que fai tortuoso transitar o espazo, unha sutil representación do exilio como unha prisión sen portas.

O terceiro componse dunha área de exhibición que só mostra nun dos seus lados unha pequena porta de cor negra. Esa porta conduce a un cuarto escuro de 24 metros de altura, apenas iluminada por unha fenda de luz que se filtra dende o exterior, denominada torre do holocausto.

Jewish Museum Berlin Berlin de Daniel Libeskind ©Guenter Schneider

O baleiro que cruza en liña recta toda a lonxitude do zigzag está atravesado no segundo e terceiro nivel por pequenas pontes que conectan diferentes salas. O percorrido presenta unha serie de espazos aos que non se pode acceder, representación espacial que acentúa indicios e ausencias.

Por fóra, o novo museo iguala a altura do edificio existente, mantendo as árbores existentes no sitio mediante hábiles estratexias de deseño. A fachada está recuberta de aceiro e a súa cor varía por efectos da oxidación. Cada abertura realizada na pel responde á matriz lineal que vincula as direccións de personalidades xudías.

Libeskind compón un alfabeto tridimensional para recordar a comunidade ausente, mediante unha secuencia que percorre os trazos da tradición, a dor do exilio e o terror do holocausto. As regañas externas que sucan o volume desafían a memoria colectiva, mediando unha escenografía que denuncia un momento aterrador da historia da humanidade.

Marcelo Gardinetti, arquitecto.

La Plata, Argentina, marzo 2015

Nota:

1 Eisenman, Peter. Dez edificios canónicos 1950-2000. Gustavo Gilli, 2011 pax. 232

Manuel Gallego. Arquitectura 1998-2015Manuel Gallego. Arquitectura 1998-2015Manuel Gallego. Architecture 1998-2015

0

EL pasado sábado 7 Marzo 2015 tuvo lugar la presentación de la Monografía «Manuel Gallego. Arquitectura 1998-2015» de la editorial TC Cuadernos en la Librería Formatos en A Coruña (España). El acto estuvo presentado por Ramón Domínguez (Librería Formatos) con una introducción de Alberte Pérez (trespes arquitectos) que dieron paso al posterior diálogo con Manuel Gallego.

O pasado sábado 7 Marzo 2015 tivo lugar a presentación da Monografía «Manuel Gallego. Arquitectura 1998-2015» da editorial TC Cadernos na Libraría Formatos na Coruña (España). O acto estivo presentado por Ramón Domínguez (Libraría Formatos) cunha introdución de Alberte Pérez (trespes arquitectos) que deron paso ao posterior diálogo con Manuel Gallego.


Last Saturday, the 7th In March, 2015 the presentation of the Monograph took place » Manuel Gallego. Architecture 1998-2015 » of the publishing house TC Notebooks in the Bookshop Formats in To Corunna (Spain). The act was presented by Ramon Domínguez (Bookshop Formats) by Alberte Perez’s introduction (trespes architects) that gave step to the later dialog with Manuel Gallego.

Carme Pinós. ArquitecturasCarme Pinós. ArquitecturasCarme Pinós. Architectures

0

Este libro no es solo la antología más completa de la obra de Carme Pinós, sino un recorrido de casi dos décadas por los temas y las inquietudes recurrentes que han marcado el trabajo del estudio de esta arquitecta barcelonesa. A través de una cuidada selección de las obras y los proyectos más significativos del estudio, de las aportaciones críticas de Peter Smithson, Daniela Colafranceschi, Rafael Moneo, Pedro Azara, Rafael Argullol, Francis Rambert, Juan José Lahuerta, Josep Quetglas, Magdalena Jaume y de los textos de la propia Carme Pinós, el conjunto dibuja la trayectoria profesional de una de las figuras más interesantes del panorama arquitectónico contemporáneo.

La selección abarca desde las obras de los inicios del estudio —tras la etapa de trabajo con Enric Miralles—, caracterizadas por la exploración sobre la naturaleza de los materiales, las formas y su integración en el paisaje y la ciudad, y evoluciona hacia obras más rotundas, de mayor expresión, con un claro compromiso por la construcción y la cualidad espacial al tiempo que configuran evocadores complejos que se integran perfectamente en el entorno, ya sea natural o urbano. Una monografía que proporciona una completa panorámica de la expresión singular, inusitada y atípica de la arquitectura de Carme Pinós.

Daniela Colafranceschi es arquitecta, doctora en proyectos arquitectónicos y profesora de arquitectura del paisaje en la facultad de arquitectura de la Università Mediterranea de Reggio Calabria (Italia).

Ha realizado jardines en Fara Sabina (Roma), Chaumont-Sur-Loire (Francia), Canet de Mar (Barcelona) y en Girona, por el que obtuvo el Premio FAD de la Opinión (2003). Sus escritos y proyectos se han publicado en diversas revistas: Abitare, Acer, Archithese, Arquitectura viva, AU/Rivista dello Arredo Urbano, Casabella, Controspazio, Detail, Garten+Landschaft, Gartenpraxis, Il Progetto, INDE, La Casa Nuova, L’Urbe, ON Design, Piso, Projecto, Techniques & Architecture y Topos.

Es autora de Architettura in superficie, Gangemi editore, Roma, 1995; Sull’involucro in architettura: Herzog, Nouvel, Perrault, Piano, Prix, Suzuki, Venturi, Wines, Ed. Librerie Dedalo, Roma, 1996; y Mirades foranes: lectures ibèriques, Col·legi d’Arquitectes de Barcelona, Barcelona, 2006.

Desde el año 2000 dirige la colección Land&Scape para la Editorial Gustavo Gili.

Este libro non é só a antoloxía máis completa da obra de Carme Pinós, senón un percorrido de case dúas décadas polos temas e as inquietudes recorrentes que marcaron o traballo do estudo desta arquitecta barcelonesa. A través dunha coidada selección das obras e os proxectos máis significativos do estudo, das achegas críticas de Peter Smithson, Daniela Colafranceschi, Rafael Moneo, Pedro Azara, Rafael Argullol, Francis Rambert, Juan José Lahuerta, Josep Quetglas, Magdalena Jaume e dos textos da propia Carme Pinós, o conxunto debuxa a traxectoria profesional dunha das figuras máis interesantes do panorama arquitectónico contemporáneo.

A selección abrangue dende as obras dos inicios do estudo -tras a etapa de traballo con Enric Miralles-, caracterizadas pola exploración sobre a natureza dos materiais, as formas e a súa integración na paisaxe e a cidade, e evoluciona cara a obras máis rotundas, de maior expresión, cun claro compromiso pola construción e a calidade espacial ao tempo que configuran evocadores complexos que se integran perfectamente no ámbito, xa sexa natural ou urbano. Unha monografía que proporciona unha completa panorámica da expresión singular, inusitada e atípica da arquitectura de Carme Pinós.

Daniela Colafranceschi é arquitecta, doutora en proxectos arquitectónicos e profesora de arquitectura da paisaxe na facultade de arquitectura da Università Mediterranea de Reggio Calabria (Italia).

Realizou xardíns en Fara Sabina (Roma), Chaumont-Sur-Loire (Francia), Canet de Mar (Barcelona) y en Girona, por el que obtuvo el Premio FAD de la Opinión (2003). Sus escritos y proyectos se han publicado en diversas revistas: Abitare, Acer, Archithese, Arquitectura viva, AU/Rivista dello Arredo Urbano, Casabella, Controspazio, Detail, Garten+Landschaft, Gartenpraxis, Il Progetto, INDE, La Casa Nuova, L’Urbe, ON Design, Piso, Projecto, Techniques & Architecture y Topos.

É autora de Architettura in superficie, Gangemi editore, Roma, 1995; Sull’involucro in architettura: Herzog, Nouvel, Perrault, Piano, Prix, Suzuki, Venturi, Wines, Ed. Librerie Dedalo, Roma, 1996; y Mirades foranes: lectures ibèriques, Col·legi d’Arquitectes de Barcelona, Barcelona, 2006.

Dende o ano 2000 dirixe a colección Land&Scape para a Editorial Gustavo Gili.

This book is not alone the most complete anthology of Carme Pinós’s work, but a tour of almost two decades for the topics and the worries appellants who have marked the work of the study of this Barcelonian arquitecta. Across an elegant selection of the works and the most significant projects of the study, of the critical contributions of Peter Smithson, Daniela Colafranceschi, Rafael Moneo, Pedro Azara, Rafael Argullol, Francis Rambert, Juan Jose Lahuerta, Josep Quetglas, Magdalena Jaume and of the texts of the own Carme Pinós, the set draws the professional path of one of the most interesting figures of the architectural contemporary panorama.

The selection includes from the works of the beginnings of the study – after the stage of work with Enric Miralles-, characterized by the exploration on the nature of the materials, the forms and his integration in the landscape and the city, and evolves towards more round works, of major expression, with a clear commitment for the construction and the spatial quality at the time that they form evocative complexes that join perfectly the environment, already be natural or urban. A monograph that provides one completes panoramic of the singular, unusual and atypical expression of Carme Pinós’s architecture.

Daniela Colafranceschi is arquitecta, confers a doctor’s degree in architectural projects and teacher of architecture of the landscape in the faculty of architecture of Reggio Calabria’s Università Mediterranea (Italy).

There has realized gardens in Fara Sabina (Rome), Chaumont-Sur-Loire (France), Canet of Sea (Barcelona) and in Girona, for that it obtained the Prize FAD of the Opinion (2003). His writings and projects have been published in diversas revistas: Abitare, Acer, Archithese, Arquitectura viva, AU/Rivista dello Arredo Urbano, Casabella, Controspazio, Detail, Garten+Landschaft, Gartenpraxis, Il Progetto, INDE, La Casa Nuova, L’Urbe, ON Design, Piso, Projecto, Techniques & Architecture y Topos.

She is an authoress of Architettura in superficie, Gangemi editore, Roma, 1995; Sull’involucro in architettura: Herzog, Nouvel, Perrault, Piano, Prix, Suzuki, Venturi, Wines, Ed. Librerie Dedalo, Roma, 1996; y Mirades foranes: lectures ibèriques, Col·legi d’Arquitectes de Barcelona, Barcelona, 2006.

From the year 2000 Gustavo Gili directs the collection Land&Scape for Publishing.

I Convocatoria Becas Arquia en Emprendimiento e InnovaciónI Convocatoria Becas Arquia en Emprendemento e InnovaciónI Summons Scholarships Arquia in Undertaking and Innovation

2

I Convocatoria Becas Arquia en Emprendimiento e Innovación

La Fundación Arquia, con el fin de fomentar y apoyar la creación de iniciativas empresariales e impulsar la innovación en el ámbito de la Arquitectura, favoreciendo la creación de puestos de trabajo, convoca, en colaboración con Factoría Cultural, 2 becas en Emprendimiento e Innovación destinadas al desarrollo de un proyecto de negocio en cualquiera de los campos de la profesión de arquitecto.

El objetivo es proporcionar oportunidades para crear, desarrollar y comunicar una iniciativa empresarial viable del ámbito de la arquitectura, así como, ofrecer a los candidatos conocimientos y herramientas que complementen su formación académica para poder hacer realidad su proyecto de negocio, apoyando los esfuerzos en abrir nuevas vías de negocio.

Descripción

La beca incluye los servicios de formación y mentoring en las diversas áreas relacionadas con el emprendimiento, un plan de empresa personalizado, 100Mb de internet simétrico y el asesoramiento legal, contable y de comunicación. Aparte de los servicios y recursos de Factoría Cultural, la Fundación Arquia pone a disposición de los arquitectos becados dos asesores de reconocido prestigio en el ámbito de la gestión del desarrollo profesional en la Arquitectura que tutorizarán el proyecto mediante sesiones presenciales y on-line.

Candidatos

Arquitectos superiores titulados en cualquiera de las escuelas técnicas superiores de arquitectura del territorio español, arquitectos extranjeros con título obtenido en España y arquitectos con título obtenido fuera del territorio español y convalidado en España con una idea de negocio, independientemente de la fase en que se encuentre (pre-incubación, incubación o aceleración).

Calendario

Apertura convocatoria: 16 marzo 2015

Periodo de inscripción: 16 de marzo al 16 de abril de 2015

Resultados: 30 de abril

Incubación: desarrollo de los proyectos: del 1 de mayo al 1 de noviembre de 2015

Campaña de crowdfunding: del 1 de octubre al 30 de diciembre de 2015

Jurado

El jurado estará formado por Rosina Gómez-Baeza, presidenta de Factoría Cultural, Marta Cervelló, Patrona de la Fundación Arquia y los dos asesores que tutorizarán los proyectos, Mónica Bonafonte y Javier Quintana.

+ info

I Convocatoria Becas Arquia en Emprendemento e Innovación

A Fundación Arquia, co fin de fomentar e apoiar a creación de iniciativas empresariais e impulsar a innovación no ámbito da Arquitectura, favorecendo a creación de postos de traballo, convoca, en colaboración con Factoría Cultural, 2 bolsas en Emprendimiento e Innovación destinadas ao desenvolvemento dun proxecto de negocio en calquera dos campos da profesión de arquitecto.

O obxectivo é proporcionar oportunidades para crear, desenvolver e comunicar unha iniciativa empresarial viable do ámbito da arquitectura, así como, ofrecer aos candidatos coñecementos e ferramentas que complementen a súa formación académica para poder facer realidade o seu proxecto de negocio, apoiando os esforzos en abrir novas vías de negocio.

Descripción

A bolsa inclúe os servizos de formación e mentoring nas diversas áreas relacionados co emprendimiento, un plan de empresa personalizado, 100 Mb de internet simétrico e o asesoramento legal, contable e de comunicación. Á parte dos servizos e recursos de Factoría Cultural, a Fundación Arquia pon a disposición dos arquitectos subvencionados dous asesores de recoñecido prestixio no ámbito da xestión do desenvolvemento profesional na Arquitectura que tutorizarán o proxecto mediante sesións presenciais e on-line.

Candidatos

Arquitectos superiores titulados en calquera das escolas técnicas superiores de arquitectura do territorio español, arquitectos estranxeiros con título obtido en España e arquitectos con título obtido fóra do territorio español e validado en España cunha idea de negocio, independentemente da fase en que se encontre (pre-incubación, incubación ou aceleración).

Calendario

Apertura convocatoria: 16 marzo 2015

Período de inscrición: 16 de marzo ao 16 de abril de 2015

Resultados: 30 de abril
Incubación: desenvolvemento dos proxectos: do 1 de maio ao 1 de novembro de 2015
Campaña de crowdfunding: do 1 de outubro ao 30 de decembro de 2015

Xurado

O xurado estará formado por Rosina Gómez-Baeza, presidenta de Factoría Cultural, Marta Cervelló, Patroa da Fundación Arquia e os dous asesores que tutorizarán os proxectos, Mónica Bonafonte e Javier Quintana.

+ info

I Summons Scholarships Arquia in Undertaking and Innovation

The Arquia Foundation, in order to promote and to support the creation of managerial initiatives and to stimulate the innovation in the area of the Architecture, favoring the creation of working places, summons, in collaboration with Cultural Factory, 2 scholarships in Undertaking and Innovation destined to the development of a project of business in any of the fields of the architect’s profession.

El objetivo es proporcionar oportunidades para crear, desarrollar y comunicar una iniciativa empresarial viable del ámbito de la arquitectura, así como, ofrecer a los candidatos conocimientos y herramientas que complementen su formación académica para poder hacer realidad su proyecto de negocio, apoyando los esfuerzos en abrir nuevas vías de negocio.

Description

The scholarship includes the services of formation and mentoring in the diverse areas related to the emprendimiento, a personalized business plan, 100Mb of symmetrical Internet and the legal, countable advice and of communication. Apart from the services and resources of Cultural Factory, the Foundation Arquia puts at the disposal of the architects scholarship holders two advisers of recognized prestige in the area of the management of the professional development in the Architecture that tutorizarán the project by means of meetings attend them and on-line.

Candidates

Top architects titled in any of the technical top schools of architecture of the Spanish territory, foreign architects with title obtained in Spain and architects with title obtained out of the territory Spanish and confirmed in Spain with an idea of business, independently of the phase in which one finds (pre-incubation, incubation or acceleration).

Calendario

Opening summons: on March 16, 2015

Period of inscription: on March 16 to April 16, 2015

Results: on April 30.
Incubation: development of the projects: from May 1 to November 1, 2015.
Campaign of crowdfunding: from October 1 to December 30, 2015

Jury

The juror will be formed by Rosina Gómez-Baeza, chairwoman of Cultural Factory, Marta Cervelló, Mistress of the Foundation Arquia and both advisers that tutorizarán the projects, Mónica Bonafonte and Javier Quintana.

+ info

Casa Paz | Arturo Franco-Fabrice van TeslaarCasa Paz | Arturo Franco-Fabrice van TeslaarPaz House | Arturo Franco-Fabrice van Teslaar

La casa Paz se sitúa en una urbanización de los anos 60, a 70 Km. de Madrid aproximadamente. La arquitectura de la zona se podría considerar residencial convencional, sin ningún interés arquitectónico, construida con topologías y materiales tremendamente heterogéneos. A las afueras del pueblo de Robledo de Chavela se sitúa la urbanización Río Cofio y en el límite de esta, al borde de un acantilado que vuelca sobre un pequeño río, se encuentra la parcela, 1.400 m2 sobre un terreno en fuerte pendiente.

A la parcela se accede desde una carretera que circula por la parte superior, justo enfrente, mirando hacia el oeste, superando el valle, se vuelve a levantar la montaña de manera muy pronunciada, generando un parque natural especialmente protegido. Cuando vimos por primera vez la parcela, sentimos la necesidad de poder llegar hasta allí con la casa, de poder estar colgado en mitad del valle, suspendido en la copa de algún árbol, casi al otro lado, escuchando el rumor de río Cofio justo debajo. A partir de aquí tuvimos que resolver un problema técnico, funcional y, fundamentalmente económico. La necesidad de trabajar prácticamente sin recursos obligo a agudizar el ingenio hasta el extremo y a trabajar por administración, subcontratando todos los oficios por separado. Ninguno de ellos (todos oficios locales), ni de nosotros, nos habíamos enfrentado a un problema estructural así para una vivienda.

¿Cómo poder llegar hasta allí sin dinero y conseguir un espacio único para sus dos habitantes? Comenzamos a pensar: otra nave de hierro como las de aquellos constructivistas rusos visionarios, una obra de Tony Carr, una silla de Shapiro, una pieza de Max Bill, algo pesado y ligero al mismo tiempo, la gravedad como problema, la escala como instrumento de trabajo, una mesa grande o un barco pequeño. Definitivamente buscamos una vivienda lineal de carácter ascendente. La línea recta y una escalera interior con grandes peldaños de 90 cm. de ancho, como de jardín, que articula todas las funciones. Bajo ella una pequeña piscina terapéutica de 2m de ancho por 10 m de largo.

Todo el programa se desarrolla en el interior de un paralelepípedo de estructura metálica y piel de metal estirado (deploye) que se apoya sobre un vaso de hormigón armado, contenedor del agua de la piscina y de los depósitos de gasoleo, caldera, depuradora, etc. El estomago del animal, de este artefacto de hierro donde se concentran todos los fluidos vitales. Todo ello a más de 15 metros de altura sobre el río. Nueve patas HEB 300 descargan el peso sobre el terreno. Son el único contacto de la casa con el suelo. La casa, para mantener el equilibrio estructural y una cierta lógica gravitatoria, vuela sin ningún apoyo 5,5 m sobre el río, y lo mismo hacia la carretera, quedando solo a 40 cm. del terreno sobre la zona de acceso. De esta manera se consigue el equilibrio de masas al llevar, también, los elementos pesados a la caja de hormigón y bajar así el punto de gravedad.

La grúa de que podíamos disponer solo alcanzaba 18 m, es decir, hasta el final del vaso de hormigón. No llegábamos a poder construir el voladizo mas alejado, así que tuvimos que levantar toda la jaula metálica de la vivienda desplazada hacia la carretera y, posteriormente, por medio de unos tirantes manuales, deslizarla sobre el vaso de hormigón, por unos raíles, para formar el voladizo definitivo, como si fuera un tren.

En definitiva, esta casa ha sido una aventura en la que están viviendo Paz y su marido Tomas, a los que agradecemos su infinita confianza y valentía y, con la que, según dicen, se sienten totalmente identificados.

Obra: Casa Paz
Situación: Urbanización Río Cofio. Robledo de Chavela, Madrid. España.
Año: 2006
Autor: Arturo Franco (arquitecto) y Fabrice van Teslaar (arquitecto)
Colaborador: Diego Castellanos (arquitecto de interiores y coordinador de la obra)
Aparejador: Salvador Baños
Promotor/Propietario: Paz Fernandez/Tomas Rodríguez
Área: 363.0 m2
Presupuesto Total: Coste m2: 280.000 €. 771 euros/m2
Fotógrafo: Carlos Fernandez Piñar.
+ arturofranco.es
+ diegocastellanos.es

Reconocimientos:
-Seleccionada premios ENOR 2007
-Seleccionada para participar en la exposición itinerante JAE (jóvenes arquitectos españoles) promovida por el Ministerio de Fomento para 2008
-Seleccionada para participar en el programa PROXIMA (muy jóvenes arquitectos españoles) promovido por la Fundación Caja de Arquitectos para 2007

“Casa Paz”, is located in a housing development built in the 60’s, approximately 70Km. outside of Madrid. The area is considered a conventional residential zone, of no specific architectural interest, built using heterogeneous topologies and materials. The housing development, called Rio Cofio, is located on the outskirts of the village Robledo de Chavela; there at the edge of a cliff, a 1,400 m2 steeply sloped lot overlooks a small river. The property is accessed by a road that runs right above it.

Directly in front, facing west over the valley, the mountain rises again, creating a natural park that is especially protected. When we first saw this lot, we felt it essential to be able to reach this area with the house; to be able to hang in the middle of the valley, suspended at the top of a tree, almost at the other side, listening to the murmur of the Cofio River directly below. From here, we had to resolve a technical, functional and, mainly, economical problem. The need to work practically without any resources led us to sharpen our wits and to administer the work ourselves, subcontracting all of the professionals one-by-one. None of them (all local trade professionals), nor any of us, had run into such a structural problem as this one when building a house before.

How could we build this there without financial backing and achieve a unique space for the two people that were to live there? We began to think: an iron structure like those of the visionary Russian Constructivists, a work by Tony Carr, a chair by Shapiro, a piece by Max Hill; something heavy and light at the same time; gravity, an issue; the scale, an instrument to work with; a large table or a small ship. In the end, we were searching for a linear house with a rise to it. The straight line and an interior staircase with 90 cm. deep steps as in a garden, reuniting all functions. Below it, a small therapeutic pool, 2 m. wide by 10 m. long.

The entire design is developed inside a metal, “cubic like” structure (parallelepiped)  clad with a skin stretched sheet metal (deployé), resting on a reinforced concrete base – the container for the pool water and for the gas, heater, water treatment tanks, etc. The guts of this iron artifact, where all the vital fluids are concentrated.  All of this, more than 15 meters above the river. Nine HEB 300 carry the load the ground.  These columns are the only contact the house has with the ground. To maintain structural equilibrium and a certain gravitational logic, the house is suspended 5.5 m. over the river without any support, and the same amount is projects towards the road, where there it ends up being only 40 cm. above ground at the entrance.  By doing this, a balance in weight is achieved; apart from placing the heavy elements over the cement frame, thus lowering the center of gravity.

The crane that was available only reached 18 m., that is only as far as the concrete box.  We were not going to be able to construct the cantilever that projected out towards the river.  The solution consisted in erecting the entire metal cage and then sliding it into position over rails using manual winches, as if it were a train.

In short, this house in which Paz and her husband Tomas presently live was an adventure and we are grateful to them for their trust and courage.  It is a home with which, according to them, they wholly identify.

Work: Casa Paz
Location: Urbanización Río Cofio. Robledo de Chavela, Madrid. Spain.
Año: 2006
Autor: Arturo Franco (architect) and Fabrice van Teslaar (architect)
Collaborator: Diego Castellanos (Architect of interiors and coordinator of the work )
Rigger: Salvador Baños
Promoter/Owner: Paz Fernandez/Tomas Rodríguez
Superficie: 363.0 m2
Total budget: Coste m2: 280.000 €. 771 euros/m2
Photography: Carlos Fernandez Piñar.
+ arturofranco.es
+ diegocastellanos.es

Recognitions:
– Selected prizes ENOR 2007
– Selected to take part in the itinerant exhibition JAE (young Spanish architects) promoted by the Department of Promotion for 2008
– Selected to take part in the program NEXT (very young Spanish architects) promoted by the Foundation Architects’ Box for 2007

A casa Paz sitúase nunha urbanización dos anos 60, a 70 Km de Madrid aproximadamente. A arquitectura da zona poderíase considerar residencial convencional, sen ningún interese arquitectónico, construída con topoloxías e materiais tremendamente heteroxéneos. Aos arredores do pobo de Robledo de Chavela sitúase a urbanización Río Cofio e no límite desta, ao bordo dun acantilado que envorca sobre un pequeno río, encóntrase a parcela, 1.400 m2 sobre un terreo en forte pendente.

Á parcela accédese dende unha estrada que circula pola parte superior, xusto en fronte, mirando cara ao oeste, superando o val, vólvese levantar a montaña de xeito moi pronunciado, xerando un parque natural especialmente protexido. Cando vimos por primeira vez a parcela, sentimos a necesidade de poder chegar ata alí coa casa, de poder estar colgado en metade do val, suspendido na copa dalgunha árbore, case ao outro lado, escoitando o rumor de río Cofio xusto debaixo. A partir de aquí tivemos que resolver un problema técnico, funcional e, fundamentalmente económico. A necesidade de traballar practicamente sen recursos obrigo a agudizar o enxeño ata o extremo e a traballar por administración, subcontratar todos os oficios por separado. Ningún deles (todos oficios locais), nin de nós, nos enfrontaramos a un problema estrutural así para unha vivenda.

¿Como poder chegar ata alí sen diñeiro e conseguir un espazo único para os seus dous habitantes? Comezamos a pensar: outra nave de ferro como as daqueles constructivistas rusos visionarios, unha obra de Tony Carr, unha cadeira de Shapiro, unha peza de Max Bill, algo pesado e lixeiro ao mesmo tempo, a gravidade como problema, a escala como instrumento de traballo, unha mesa grande ou un barco pequeno. Definitivamente buscamos unha vivenda lineal de carácter ascendente. A liña recta e unha escaleira interior con grandes chanzos de 90 cm. de ancho, como de xardín, que articula todas as funcións. Baixo ela unha pequena piscina terapéutica de 2 m de ancho por 10 m de longo.

Todo o programa se desenvolve no interior dun paralelepípedo de estrutura metálica e pel de metal estirado (deploye) que se apoia sobre un vaso de formigón armado, colector da auga da piscina e dos depósitos de gasoleo, caldeira, depuradora, etc. O estomago do animal, deste artefacto de ferro onde se concentran todos os fluídos vitais. Todo iso a máis de 15 metros de altura sobre o río. Nove patas HEB 300 descargan o peso sobre o terreo. Son o único contacto da casa co chan. A casa, para manter o equilibrio estrutural e certa lóxica gravitatoria, voa sen ningún apoio 5,5 m sobre o río, e o mesmo cara á estrada, quedando só a 40 cm. do terreo sobre a zona de acceso. Deste xeito conséguese o equilibrio de masas ao levar, tamén, os elementos pesados á caixa de formigón e baixar así o punto de gravidade.

A grúa de que podiamos dispoñer só alcanzaba 18 m, é dicir, ata o final do vaso de formigón. Non chegabamos a poder construír o beiril mais ser afastados, así que tivemos que levantar toda a gaiola metálica da vivenda desprazada cara á estrada e, posteriormente, por medio duns tirantes manuais, deslizala sobre o vaso de formigón, por uns raís, para formar o beiril definitivo, coma se fose un tren.

En definitiva, esta casa foi unha aventura na que están a vivir Paz e o seu marido Tomas, aos que agradecemos a súa infinita confianza e valentía e, cos que, segundo din, se senten totalmente identificados.

Obra: Casa Paz
Situación: Urbanización Río Cofio. Robledo de Chavela, Madrid. España.
Año: 2006
Autor: Arturo Franco (arquitecto) e Fabrice van Teslaar (arquitecto)
Colaborador: Diego Castellanos (arquitecto de interiores e coordinador de la obra)
Aparellador: Salvador Baños
Promotor/Propietario: Paz Fernandez/Tomas Rodríguez
Área: 363.0 m2
Presuposto Total: Coste m2: 280.000 €. 771 euros/m2
Fotógrafo: Carlos Fernandez Piñar.
+ arturofranco.es
+ diegocastellanos.es

Recoñecementos:
-Seleccionada premios ENOR 2007
-Seleccionada para participar na exposición itinerante JAE (xóvenes arquitectos españoles) promovida polo Ministerio de Fomento para 2008
-Seleccionada para participar no programa PROXIMA (moi xóvenes arquitectos españoles) promovido pola Fundación Caja de Arquitectos para 2007

Servicio Técnico de Jung gratuito para automatización en proyectosServizo Técnico de Jung gratuíto para automatización en proxectosTechnical service of free Jung for automation in projects

La fial española de Jung, Jung Electro Ibérica pone a disposición para arquitectos, proyectistas, constructores, instaladores, integradores y también para el usuario final, un servicio técnico gratuito de sus mecanismos eléctricos y sistemas de control para edificios. Este soporte gratuito va desde el propio asesoramiento del proyecto con soluciones de automatización en viviendas y edificios, la valoración de las partidas de obra y su seguimiento, certificaciones, propuestas de acabados e incluso muestras de producto.

Si bien el sector residencial es el principal nicho de mercado de Jung en nuestro país, desde un punto de vista técnico suele ser más complicado implementar un proyecto de vivienda que el de un hotel, porque aunque sean instalaciones de menor tamaño, las exigencias suelen ser más altas y cada vivienda es un caso diferente. Por el contrario, la participación de Jung en grandes proyectos de eficiencia energética en hoteles le ha proporcionado un gran prestigio y volumen de negocio.

El instalador o el integrador de sistemas son quienes con más frecuencia se acercan al Servicio Técnico, si bien no todos los segmentos tecnológicos de Jung requieren la misma atención. Proporcionalmente al volumen de negocio que generan para la compañía, a la cabeza se encuentran los sistemas vía radio y los videoporteros, mientras que el sistema KNX genera menos consultas. En este último caso, es probable que la fiabilidad del producto se combine con la potente política de formación de Jung, así como con la abundante documentación técnica disponible en castellano, para reducir las necesidades de asesoramiento.

El Servicio Técnico de Jung cubre la totalidad del ámbito de actuación de la compañía: España, Portugal y Latinoamérica. Está formado por una red descentralizada de colaboradores, tanto en plantilla como externos, muy bien preparados e informados, que son capaces de dar una respuesta rápida y personalizada in situ, cada uno en su zona geográfica.

The Spanish fial of Jung, Iberian Jung Electro puts to disposition for architects, designers, builders, installers, integrators and also for the final user, a technical free service of his electrical mechanisms and systems of control for buildings. This free support goes from the own advice of the project with solutions of automation in housings and buildings, the valuation of the items of work and his follow-up, certifications, offers of finished and even you show of product.

Though the residential sector is the principal niche of Jung‘s market in our country, from a technical point of view it is in the habit of being more complicated a project of housing implements that that of a hotel, because though they are facilities of minor size, the requirements are in the habit of being high and every housing is a different case. On the contrary, Jung’s participation in big projects of energy efficiency in hotels has provided a great prestige and turnover to him.

The installer or the system integrator are those who with more frequency approach the Technical Service, though not all the Jung’s technological segments need the same attention. Proportionally to the turnover that they generate for the company, to the head the systems are route radio and the videoporteros, whereas the system KNX generates fewer consultations. In the latter case, it is probable that the reliability of the product combines with the powerful politics of Jung’s formation, as well as with the abundant technical available documentation in Castilian, to reduce the needs of advice.

Jung’s Technical Service covers the totality of the area of action of the company: Spain, Portugal and Latin America. It is formed by a network decentralized of collaborators, so much in insole as day pupils, very well prepared and informed, that are capable of giving a response rapid and personalized in situ, each one in his geographical zone.

A fial española de Jung, Jung Electro Ibérica pon a disposición para arquitectos, proxectistas, construtores, instaladores, integradores e tamén para o usuario final, un servicio técnico gratuíto dos seus mecanismos eléctricos e sistemas de control para edificios. Este soporte gratuíto vai dende o propio asesoramento do proxecto con solucións de automatización en vivendas e edificios, a valoración das partidas de obra e o seu seguimento, certificacións, propostas de acabados e mesmo mostras de produto.

Se ben o sector residencial é o principal nicho de mercado de Jung no noso país, dende un punto de vista técnico adoita ser máis complicado implementar un proxecto de vivenda que o dun hotel, porque aínda que sexan instalacións de menor tamaño, as esixencias adoitan ser máis altas e cada vivenda é un caso diferente. Pola contra, a participación de Jung en grandes proxectos de eficiencia enerxética en hoteis proporcionoulle un gran prestixio e volume de negocio.

O instalador ou o integrador de sistemas son os que con máis frecuencia se achegan ao Servizo Técnico, se ben non todos os segmentos tecnolóxicos de Jung requiren a mesma atención. Proporcionalmente ao volume de negocio que xeran para a compañía, á cabeza encóntranse os sistemas vía raio e os videoporteros, mentres que o sistema KNX xera menos consultas. Neste último caso, é probable que a fiabilidade do produto se combine coa potente política de formación de Jung, así como coa abundante documentación técnica dispoñible en castelán, para reducir as necesidades de asesoramento.

O Servizo Técnico de Jung cobre a totalidade do ámbito de actuación da compañía: España, Portugal e Latinoamérica. Está formado por unha rede descentralizada de colaboradores, tanto en equipo como externos, moi ben preparados e informados, que son capaces de dar unha resposta rápida e personalizada in situ, cada un na súa zona xeográfica.

[:es]Entrevista a Stepienybarno | Sheila Palomares[:gl]Entrevista a Stepienybarno | Sheila Palomares[:en]Interview to Stepienybarno | Sheila Palomares[:]

[:es]

Agnieszka Stepien y Lorenzo Barnó de Stepienybarno impartiendo un curso de ID

Conocí a Lorenzo y Agnieszka en un curso de verano en La Carolina de la Universidad de Jaén en  2010. Desde entonces les he seguido la pista hasta acabar siendo su alumna en el fantástico Curso Online de Identidad Digital para arquitectos. Ya les dije que, creo que la búsqueda de la excelencia en su vida les ha hecho llegar donde están.  Ahí van sus respuestas.

El Blog de StepienyBarnó, Haiki, Sinergia Sostenible, La Ciudad Viva, mama nido…¿Engancha lo 2.0?

Pues debe ser que sí; pero como todo buen enganche sucede casi sin darte cuenta. La verdad es que la red tiene algo de adictivo y para nosotros es nuestro hábitat natural.  Eso sí, las ganas de compartir vienen del mundo 1.0; siempre hemos pensado que la mejor manera de aprender es ir enseñando lo poco o mucho que sabemos. Además, la red es muy agradecida y siempre te da mucho más de lo que tú le das a ella.

¿Hubierais imaginado en vuestra etapa universitaria que estarías trabando tan de lleno en estos temas? ¿Cómo han influido las redes sociales en vuestro trabajo?

Aunque todavía nos consideramos arquitectos jóvenes, nuestro aprendizaje fue totalmente analógico. Como bien apunta Quetglás, siempre hemos pensado que en la biblioteca estaban los mejores maestros; es más, ahora también, en contra de lo que pudiera parecer, seguimos siendo muy de libros, no tanto de revistas.

Así, el estudio de arquitectura lo montamos hace 10 años y durante los 5 primeros, hasta la llegada de la crisis, fuimos un estudio tradicional que usaba el correo electrónico y poco más. Eso sí, los cinco siguientes años han sido de una intensidad digital muy grande.

Las redes sociales llegaron un poco más tarde; no fuimos arquitectos pioneros en ellas. Lo que sí que vimos claro, es que los arquitectos, en general, no estaban haciendo un uso profesional de ellas, y nos parecía que había mucha tarea por hacer en ese sentido.

Así, las redes y la red en general, han sido una maravilla que nos ha permitido poder vivir tranquilamente en un pueblito de Navarra, Estella, arropados por la familia y cerquita de muchos buenos amigos y, a la vez, estar conectado con una infinidad de gente que jamás hubiéramos soñado.

Hacéis una labor de difusión de blogs de arquitectura muy importante. ¿Vuestros preferidos?

¡Ahhhhh! ¡Esta pregunta no se hace!jajaja

Bueno…Ahí vamos y a riesgo de que se enfade con nosotros algún blogger amigo; nos quedamos con Múltiples Estrategias de arquitectura de Santi de Molina, Párrafos de arquitectura de Miguel Ángel Díaz Camacho y el blog de José Fariña.

 ¿Qué es lo que más os ha marcado de vuestra etapa universitaria?

Los amigos que conocimos entonces y que, por suerte, en muchos casos aún continúan siéndolo. Por suerte o por desgracia, aunque tenemos en mente algún buen profesor, no fue la relación con ninguno de ellos lo que nos marcó.

Ambos veníamos de estudiar previamente aparejadores (Lorenzo) e ingeniería civil (Agnieszka) y eso hizo que disfrutásemos de la carrera con otra perspectiva. La arquitectura nos pilló de lleno y, a día de hoy, a pesar de todos nuestros coqueteos con otras disciplinas, nos sigue enamorando igual o más que el primer día.

Además, en nuestros caso, esta etapa fue especialmente importante pues fue el momento en que nos conocimos, nos enamoramos y decidimos compartir nuestra vida juntos. Así que más no podemos pedir!!

¿Cuáles son vuestros arquitectos referentes? ¿Alguna obra en concreto?

¡¡Aquí vamos a ser muy clasicotes!!jajaj

A pesar de que nos sentimos fascinados por muchas de las cosas que se hacen ahora, incluso en la periferia de la arquitectura como puede ser el maravilloso proceso de Campo de Cebada, si tenemos que elegir, nos quedamos con Aalto y Siza.

Recordamos con gran cariño nuestro viaje por Finlandia. Alvar Aalto es un arquitecto que tiene la virtud de escapar a la razón y darte de lleno en el corazón.

A su vez, nuestro arquitecto vivo de cabecera siempre ha sido Álvaro Siza. Nunca hemos aprendido tanta arquitectura como visitando sus edificios. Cada uno de ellos es una lección de arquitectura en sí mismo.

¡Fans totales de los dos Álvaros!

Contadnos de qué proyecto os sentís más orgullosos de todos los que habéis hecho.

Por suerte, como comentábamos al principio, pudimos disfrutar de 5 años de estudio, en condiciones que hoy parecen un sueño. En ellos, pudimos hacer alguna casita interesante y tuvimos suerte de ganar dos o tres concursos.

En esa etapa, nos interesaban mucho los edificios de enseñanza y tuvimos la suerte de hacer una pequeña escuela en colaboración con nuestros amigos Javier Barrera y José Manuel Etayo, que quedó muy potente. Es un proyecto donde todo salió a pedir de boca y, a pesar de no tener mucha experiencia en obra, pudimos disfrutar de lo lindo de todo el proceso. (Ver proyecto aquí)

¡Ah!! Y por supuesto, aunque no es un proyecto al uso, para nosotros nuestro propio blog de Stepienybarno no deja de ser un proyecto; de hecho, nuestro proyecto más mimado!

Pregunta obligada: ¿qué es para vosotros la arquitectura?

La arquitectura, la auténtica arquitectura, es como la felicidad o la verdad, puedes intentar atraparlas, pero siempre se acaban escapando! De todas formas, nos quedamos con la definición de Elizabeth Dieller & Ricardo Scofidio:

“Arquitectura es lo que existe entre la piel de un hombre y el otro”.

¿Qué cambios os gustaría que sucedieran en las Escuelas de arquitectura?

Las escuelas de arquitectura con como grandes paquidermos, soñando con que el pasado volverá un día de estos a llamar a nuestras puertas. Pero el pasado, nuestro pasado de burbuja inmobiliaria y encargos sin mover el culo, ya no volverá. Los tiempos han cambiado y la escuela que primero se dé cuenta de ello y lo integre en su formación se llevará el gato al agua.

Para nosotros hay tres puntos clave sobre los que actuar:

1. Facilitar la llegada de los chavales al mundo real, hablándoles con claridad de lo que les espera fuera, y dotándoles de herramientas para minimizar el trompazo del desembarco en el mundo real.

2. Comprender que una Nueva era digital llegó hace tiempo y que sus alumnos son nativos digitales a los que no pueden tratar como si nada hubiera cambiado. Pensamos que lo que ahora ocurre es una falta de respeto tremendo hacia ellos.

3. Nuevos tiempos han llegado y además de las posibilidades de la educación expandida, llegan nuevos modelos de enseñanza más centrados en enseñar a aprender que en sentar cátedra. Pero bueno… con la iglesia hemos topado.

¿Creéis que los colegios de arquitectos se están adaptando a “lo 2.0”?

A los colegios de arquitectos les pasa algo parecido a lo que hemos comentado sobre las escuelas.Han sido demasiados años de sacar brillo al sello del visado y, ahora, no hay cintura para ofrecer unos servicios diferentes que les hagan realmente necesarios. O dan un cambio radical y se convierten en el representante de tod@s los arquitect@s, no solo de los que hacen proyectos, lo cual no es fácil, o caerán por su propio peso.

¿Tenéis metas a largo plazo?

En realidad, no somos muy de metas. No es que no nos guste soñar, lo que pasa es que estamos convencidos de que el destino sabe lo que nos conviene mucho mejor que nosotros mismos. Se trata de confiar, y sobre todo aceptar lo que va viniendo. En ese sentido, somos más de estar de acuerdo y, desde ahí, vivir con intensidad lo que toque en cada momento.

La autora de la entrevista es Sheila Palomares. Arquitecta. PhD. Reutilización del Patrimonio Industrial  / www.plazasdelmercado.com

[:en]

Agnieszka Stepien and Lorenzo Barnó de Stepienybarno giving a course of ID

I knew Lorenzo and Agnieszka in a summer course in The Carolina of the University of Jaen in 2010. Since then I they have followed the track up to ending up by being his pupil in the fantastic Course Online of Digital Identity for architects. Already I said to them that, I think that the search of the excellence in his life has made them come where they are. There his answers go.

The Blog of StepienyBarnó, Haiki, Sustainable Synergy, The Alive City, sucks nest … does it hook 2.0?

Since it must be that yes; but as any good hooking it happens almost without realizing. The truth is that the network has something of addictive and for us it is our natural habitat. It yes, the desires of sharing come from the world 1.0; always we have thought that the best way of learning is to be teaching the little or much that we know. In addition, the network is very grateful and always it gives you much more than you give him her.

Had you imagined in your university stage that you would be uniting so squarely in these topics? How have they influenced the social networks in your work?

Though still we consider ourselves to be young architects, our learning was totally analogical. Since good aims At Quetglás, always we have thought that in the library the best teachers were; it is more, now also, in opposition to what it could seem, we continue being very of books, not so much of magazines.

This way, the study of architecture we mount it 10 years ago and during the 5 first ones, up to the arrival of the crisis, we were a traditional study that was using the e-mail and little more. It yes, five following years have been of a digital very big intensity.

The social networks came a bit later; we were not pioneering architects in them. What yes that we saw clear, is that the architects, in general, were not doing a professional use of them, and it seemed to us that there was many task for doing in this sense.

This way, the networks and the network in general, they have been a marvel that has allowed us to be able to live calmly in a hamlet of Navarre, Estella, covered by the family and quite close of many good friends and, simultaneously, to be connected by an infinity of people that we had never dreamed.

You do a labor of diffusion of blogs of very important architecture. Which your favorite ones?

Ahhhhh! This question is not done! Jajaja

Good … There we go and at the risk of that friend gets angry with us some blogger; we remain with Múltiples Estrategias de arquitectura by Santi de Molina, Párrafos de arquitectura by Miguel Ángel Díaz Camacho and the blog de José Fariña.

What is that more has marked you with your university stage?

The friends that we knew then and who, thankfully, in many cases still continue it being. Thankfully or unfortunately, though we have in mind some good teacher, it was not the relation with any of them what marked us.

Both we were coming of studying before riggers (Lorenzo) and civil engineering (Agnieszka) and it did that we were enjoying the career another perspective. The architecture plundered us squarely and, a today, in spite of all our flirtings with other disciplines, he continues inspiring love in us equally or more than the first day.

In addition, in our case, this stage was specially important since it was the moment in which we knew ourselves, we fall in love and decide to share our life together. So any more we cannot ask!!

Which are your relating architects? Someone acts in I make concrete?

Here we are going to be very clasicotes!! Jajaj

In spite of the fact that we feel fascinated by many of the things that are done now, even in the periphery of the architecture since it can be the wonderful process of Campo de Cebada, if we have to choose, we remain with Aalto and Siza.

We remember with great fondness our trip for Finland. Alvar Aalto is an architect who has the virtue of escaping to the reason and to give itself squarely in the heart.

In turn, our alive architect of head-board always has been Álvaro Siza. We have never learned so many architecture as visiting his buildings. Each of them is a lesson of architecture in yes same.

Total fans of two Álvaros!

Tell us of what project you feel prouder of all that you have made.

Thankfully, as we were commenting initially, we could enjoy of 5 years of study, in conditions that today they look like a dream. In them, we could do some interesting little house and were lucky to gain two or three contests.

In this stage, we were interested very much in the buildings of education and we were lucky to do a small school in collaboration with our friends Javier Barrera and Jose Manuel Etayo, who remained very powerful. It is a project where everything went out to ask of mouth and, in spite of not having a lot of experience in work, we could enjoy the pretty of the whole process. (To see project here)

Ah!! And certainly, though it is not a project to the use, for us our Stepienybarno´s blog does not stop being a project; of fact, our more pampered project!

Obliged question: what is for you the architecture?

The architecture, the authentic architecture, is like the happiness or the truth, you can try to catch them, but always they end up by escaping! Of all forms, we remain with the definition of Elizabeth Dieller and Ricardo Scofidio:

 “Architecture is what exists between the skin of a man and other one”.

¿Qué cambios os gustaría que sucedieran en las Escuelas de arquitectura?

The schools of architecture with since big pachyderms, dreaming that the past will return one day of to call these to our doors. But the past, our past of real-estate bubble and orders without moving the anus, already will not return. The times have changed and the school that first realizes it and integrates it in his formation will take the cat to itself to the water.

For us there are three key points on which to act:

1. Facilitatting the arrival of the lads to the real world, speaking to them with clarity what expects for them out, and providing them with tools to minimize the bump of the disembarkation in the real world.

2. Facilitatting the arrival of the lads to the real world, speaking to them with clarity what expects for them out, and providing them with tools to minimize the bump of the disembarkation in the real world.

3. New times have come and besides the possibilities of the expanded education, new models of education come more centred in teaching to learn that in sitting chair. But good … against the church we have run.

Do you think that the architects’ colleges are adapting to “ 2.0”?

To the architects’ colleges they something similar goes on to on what we have commented on the schools. They have been too many years of extracting sheen to the stamp of the visa and, now, there is no waist to offer a few different services that make them really necessary. Or they give a radical change and they turn into the representative of all them architects, not only of those who do projects, which is not easy, or they will fall down for his own weight.

Have you long-term goals?

Actually, we are not very of goals. It is not that we do not like to dream, which happens is that we are sure of the fact that the destination knows what is convenient for us much better than we themselves. It is a question of trusting, and especially accepting what is coming. In this sense, we are more of agreeing and, from there, living with intensity what touches in every moment.

The authoress of the interview is Sheila Palomares. Architect. PhD. Reutilization of the Industrial Heritage / www.plazasdelmercado.com

[:gl]

Agnieszka Stepien e Lorenzo Barnó de Stepienybarno impartindo un curso de ID

Coñecín a Lorenzo e Agnieszka nun curso de verán en La Carolina de la Universidad de Xaén en 2010. Dende entón seguínlles a pista ata acabar sendo a súa alumna no fantástico Curso Online de Identidade Dixital para arquitectos. Xa lles dixen que, creo que a busca da excelencia na súa vida os fixo chegar onde están. Aí van as súas respostas.

O Blog de StepienyBarnó, Haiki, Sinerxía Sostible, La Ciudad Viva, mama niño… ¿Engancha o 2.0?

Pois debe ser que si; pero como todo bo enganche sucede case sen decatarte. A verdade é que a rede ten algo de aditivo e para nós é noso hábitat natural. Iso si, as ganas de compartir veñen do mundo 1.0; sempre pensamos que o mellor xeito de aprender é ir ensinando o pouco ou moito que sabemos. Ademais, a rede é moi agradecida e sempre te dá moito máis do que ti lle dás a ela.

¿Teriades imaxinado na vosa etapa universitaria que estarías a trabar tan de cheo nestes temas? Como influíron as redes sociais no voso traballo?

Aínda que aínda nos consideramos arquitectos novos, a nosa aprendizaxe foi totalmente analóxica. Como ben apunta Quetglás, sempre pensamos que na biblioteca estaban os mellores mestres; é máis, agora, tamén en contra do que puidese parecer, seguimos sendo moi de libros, non tanto de revistas.

Así, o estudo de arquitectura montámolo hai 10 anos e durante os 5 primeiros, ata a chegada da crise, fomos un estudo tradicional que usaba o correo electrónico e pouco máis. Iso si, os cinco seguintes anos foron dunha intensidade dixital moi grande.

As redes sociais chegaron un pouco máis tarde; non fomos arquitectos pioneiros nelas. O que si que vimos claro, é que os arquitectos, en xeral, non estaban a facer un uso profesional delas, e nos parecía que había moita tarefa por facer nese sentido.

Así, as redes e a rede en xeral, foron unha marabilla que nos permitiu poder vivir tranquilamente nun pueblito de Navarra, Estella, arroupados pola familia e cerquita de moitos bos amigos e, á vez, estar conectado cunha infinidade de xente que xamais tivésemos soñado.

Facedes un labor de difusión de blogs de arquitectura moi importante. ¿Os vosos preferidos?

Ahhhhh! ¡Esta pregunta non se fai! jajaja

Bueno…Ahí imos e a risco de que se enfade connosco algún blogger amigo; quedamos Múltiples Estrategias de arquitectura de Santiago de Molina, Párrafos de arquitectura de Miguel Ángel Díaz Camacho e o blogue de José Fariña.

¿Que é o que máis vos marcou da vosa etapa universitaria?

Os amigos que coñecemos entón e que, por sorte, en moitos casos aínda continúan séndoo. Por sorte ou por desgracia, aínda que temos en mente algún bo profesor, non foi a relación con ningún deles o que nos marcou.

Ambos os dous viñamos de estudar previamente aparelladores (Lorenzo) e enxeñaría civil (Agnieszka) e iso fixo que gozásemos da carreira con outra perspectiva. A arquitectura pillounos de cheo e, a día de hoxe, a pesar de todos os nosos coqueteos con outras disciplinas, nos segue namorando igual ou máis que o primeiro día.

Ademais, nos nosos caso, esta etapa foi especialmente importante pois foi o momento en que nos coñecemos, nos namoramos e decidimos compartir a nosa vida xuntos. ¡¡Así que máis non podemos pedir!!

¿Cales son os vosos arquitectos referentes? ¿Algunha obra en concreto?

¡ Aquí imos ser moi clasicotes!! jajaj

A pesar de que nos sentimos fascinados por moitas das cousas que se fan agora, mesmo na periferia da arquitectura como pode ser o marabilloso proceso de Campo de Cebada, se temos que elixir, quedamos con Aalto e Siza

Recordamos con gran cariño a nosa viaxe por Finlandia. Alvar Aalto é un arquitecto que ten a virtude de escapar á razón e darse de cheo no corazón.

Á súa vez, o noso arquitecto vivo de cabeceira sempre foi Álvaro Siza. Nunca aprendemos tanta arquitectura como visitando os seus edificios. Cada un deles é unha lección de arquitectura en si mesmo.

¡Fans totais dos dous Álvaros!

Contádenos de que proxecto vos sentides máis orgullosos de todos os que fixestes.

Por sorte, como comentabamos ao principio, puidemos gozar de 5 anos de estudo, en condicións que hoxe parecen un sono. Neles, puidemos facer algunha casiña interesante e tivemos sorte de gañar dous ou tres concursos.

Nesa etapa, interesábannos moito os edificios de ensino e tivemos a sorte de facer unha pequena escola en colaboración cos nosos amigos Javier Barrera e José Manuel Etayo, que quedou moi potente. É un proxecto onde todo saíu a pedir de boca e, a pesar de non ter moita experiencia en obra, puidemos gozar do lindo de todo o proceso. (Ver proxecto aquí)

¡Ah!! ¡E por suposto, aínda que non é un proxecto ao uso, para nós o noso propio blogue de Stepienybarno  deixa de ser un proxecto; de feito, o noso proxecto máis mimado!

Pregunta obrigada: ¿que é para vós a arquitectura?

A arquitectura, a auténtica arquitectura, é como a felicidade ou a verdade, podes intentar atrapalas, pero sempre se acaban escapando! De todos os xeitos, quedamos coa definición de Elizabeth Dieller & Ricardo Scofidio:

“Arquitectura é o que existe entre a pel dun home e o outro”.

¿Que cambios vos gustaría que sucedesen nas Escolas de arquitectura?

As escolas de arquitectura con como grandes paquidermos, soñando con que o pasado volverá un día destes a chamar ás nosas portas. Pero o pasado, o noso pasado de burbulla inmobiliaria e encargos sen mover o cu, xa non volverá. Os tempos cambiaron e a escola que primeiro se decate diso e o integre na súa formación levarase o gato á auga.

Para nós hai tres puntos clave sobre os que actuar:

1. Facilitar a chegada dos rapaces ao mundo real, falándolles con claridade do que lles espera fóra, e dotándoos de ferramentas para minimizar o trompazo do desembarco no mundo real.

2. Comprender que unha Nueva era dixital chegou hai tempo e que os seus alumnos son nativos dixitais aos que non poden tratar coma se nada tivese cambiado. Pensamos que o que agora acontece é unha falta de respecto tremendo cara a eles.

3. Novos tempos chegaron e ademais das posibilidades da educación expandida, chegan novos modelos de ensino máis centrados en ensinar a aprender que en sentar cátedra. Pero bo… coa igrexa topamos.

¿Credes que os colexios de arquitectos se están a adaptar a “lo 2.0”?

Aos colexios de arquitectos pásalles algo parecido ao que comentamos sobre as escuelas.Han sido demasiados anos de sacar brillo ao selo do visado e, agora, non hai cintura para ofrecer uns servizos diferentes que os fagan realmente necesarios. O dan un cambio radical e convértense no representante de tod@s os arquitect@s, non só dos que fan proxectos, o cal non é doado, ou caerán polo seu propio peso.

¿Tedes metas a longo prazo?

En realidade, non somos moi de metas. Non é que non nos guste soñar, o que pasa é que estamos convencidos de que o destino sabe o que nos convén moito mellor ca nós mesmos. Trátase de confiar, e sobre todo aceptar o que vai vindo. Nese sentido, somos máis de estar de acordo e, dende aí, vivir con intensidade o que toque en cada momento.

A autora da entrevista é Sheila Palomares. Arquitecta. PhD. Reutilización do Patrimonio Industrial / www.plazasdelmercado.com

[:]

[:es]Realidad y periferia de la arquitectura[:gl]Realidade e periferia da arquitectura[:en]Reality and periphery of the architecture[:]

0

[:es]

Realidad y periferia de la arquitectura
Fotografía cedida por Stepienybarno

Hace una semana, el pasado 5 de marzo, tuvimos la fortuna de formar parte de la jornada La periferia de la arquitectura englobado en el ciclo “La realidad del arquitecto”, evento promovido por HNA y comisariado por el estudio StepienyBarno. El encuentro fue acogido por la escuela de arquitectura de la Universidad CEU San Pablo, qué mejor lugar que una escuela para este intercambio de experiencias.

Siempre es de agradecer que entidades “próximas”, esperemos que se sumen a este tipo de iniciativas, a la arquitectura fomenten y apoyen este tipo de encuentros, no solo por ser su nicho de mercado, si no por escuchar a los actuales y futuros profesionales de la arquitectura.

A pesar de la realidad de la arquitectura (de la profesión), es sabida, vivida y sufrida a diario por todos nosotros, se dejó lado durante horas para dar paso a unas horas de marcado positivismo. Esta actitud la inició José María Echarte con su charla inaugural poniendo de manifiesto las cualidades técnicas de los arquitectos, algunas veces olvidadas, acompañadas de ejemplos de trabajos, investigaciones y actitudes profesionales actuales.  Ese repaso general tocaba campos de diversa índole, desde más tradicionales, como la crítica de arquitectura o investigación “científica”, educación, etc o más actuales como el coaching, comunicación, etc.

“Esto no es ni un 5% de lo que hay”

José María Echarte

Todos tienen en común que necesitan de una formación complementaria y/o interdisciplinariedad… Ahora pensemos cómo ha sido o es la formación de cada uno en su ETSA…

Tras un debate intenso, seguidamente se dio paso a las ponencias de Enrique Parra (MetaSpace), Marta Parra (Arquitectura de Maternidades) y Dolores Victoria Ruiz (Little Architect). Los ponentes expusieron de forma concisa y apasionada la labor que realizan en los campos de los videojuegos, la sanidad y la educación respectivamente. No vamos a ahondar en explicar las bondades de los proyectos, por ello os invito a estudiarlos y que saquéis vuestras propias conclusiones e impresiones.

Tras las breves ponencias comenzó un intenso e enriquecedor debate, que produjo un intercambio muy positivo entre el público asistente y los ponentes. Se abordaron temas tan áridos como planes de negocio, búsqueda de socios, etc. pero necesario a la hora de sacar adelante los proyectos. Lo que quedó claro que no existe una receta mágica ni universal para poner en marcha cualquier tipo de iniciativa. Si bien quiero resaltar que un ingrediente común a todos es el interés personal en un ámbito o tema, ya que todos constataron que el camino es duro y arduo, y por tanto trabajar o desarrollar algo que te motiva es fundamental.

Realidad y periferia de la arquitectura
Fotografía cedida por Stepienybarno

Como en toda mesa redonda quedaron debates abiertos para futuras ediciones, foros o conversaciones, tales como el replanteamiento de los planes de estudio actuales, la flexibilidad y adaptación de los mismos, la formación complementaria es necesarias, etc.

Temas que necesitan de una mayor reflexión pero que para bien o para mal serán determinantes en el futuro de la profesión, y que se continuaron comentando el networking posterior a la jornada.

Por último no me gustaría dejar de agradecer a los amigos que se acercaron y nos acompañaron durante la jornada, Patricia Rodríguez (HNA), Verónica Sánchez (n´UNDO), Aurora Adalid, (Zuloark), Paz Molinari (Architour), Raquel Martínez, Pacho Camino, Rodrigo Almonacid (r-arquitectura), Santiago de Molina (Múltiples estrategias de arquitectura), Alberto Ruiz, Antonio Navarro (1/3 de Pedacicos Arquitectónicos) y otros muchos.

Por tanto… ¿Realidad y periferia de la arquitectura?

Alberto Alonso Oro,
arquitecto y editor en veredes.
La Coruña, marzo 2015

[:en]

Photography yielded by Stepienybarno

One week ago, last March 5, we had the fortune of forming a part of the day «The periphery of the architecture» included in the cycle «The reality of the architect», event promoted by HNA and comisariado for the study StepienyBarno. The meeting was received by the school of architecture of the CEU San Pablo University, what better place that a school for this exchange of experiences.

Always it is of being grateful that «next» entities, we hope that they add to this type of initiatives, the architecture promote and support this type of meetings, not only for being his niche of market, if not for listening to the current and future professionals of the architecture.

In spite of the reality of the profession, it is known, lived and suffered daily by all of us, side was left for hours to give step at a few hours of marked positivism. José María Echarte initiated this attitude with his inaugural chat revealing the technical qualities of the architects, often forgotten, accompanied of examples of works, investigations and professional current attitudes. This general revision was touching fields of diverse nature, from more traditional, as the critique of architecture or «scientific» investigation, education, more current as the coaching, communication, etc.

“This is not even 5 % of what exists”

José María Echarte

They all have jointly that need from a complementary formation and / or interdisciplinariedad… Now let’s think how it has been or is the formation of each one in his ETSA …

After an intense debate, immediately afterwards one gave step to Enrique Parra’s presentations (MetaSpace), Marta Parra (Arquitectura de Maternidades) and Dolores Victoria Ruiz (Little Architect). The referees exposed of concise and passionate form the labor that they realize in the fields of the video games, the health and the education respectively. We are not going to go deeply in explaining the kindness of the projects, for it I them invite you to study and that you extract your own conclusions and impressions.

After the brief presentations it began an intense and wealth-producing debate, which produced a very positive exchange between the public assistant and the referees. There were approached topics as arid as plans of business, search of partners, etc. But necessary at the moment of extracting forward the projects. What remained clear that a magic recipe does not exist not universally to start any type of initiative. Though I want to highlight that a common ingredient to all is the personal interest in an area or topic, since they all stated that the way is hard and arduous, and therefore to work or to develop something that motivates you it is fundamental.

Photography yielded by Stepienybarno

Since in any round table there stayed debates opened for future editions, forums or conversations, such as the rethinking of the current plans of study, the flexibility and adjustment of the same ones, the complementary formation is necessary, etc.

Be afraid that they need from a major reflection but that for good or for evil they will be determinant in the future of the profession, and that were continued commenting on the networking later to the day.

Finally I would not like to stop being grateful for the friends that they approached and accompanied us during the day, Patricia Rodríguez (HNA), Verónica Sánchez (n´UNDO), Aurora Adalid, (Zuloark), Paz Molinari (Architour), Raquel Martínez, Pacho Camino, Rodrigo Almonacid (r-arquitectura), Santiago de Molina (Múltiples estrategias de arquitectura), Alberto Ruiz, Antonio Navarro (1/3 de Pedacicos Arquitectónicos) and great others.

Alberto Alonso Oro,

architect and publisher in veredes

La Coruña, March, 2015

[:gl]

Fotografía cedida por Stepienybarno

Hai unha semana, o pasado 5 de marzo, tivemos a fortuna de formar parte da xornada «A periferia da arquitectura» englobado no ciclo «A realidade do arquitecto», evento promovido por HNA e comisariado polo estudo StepienyBarno. O encontro foi acollido pola escola de arquitectura da Universidade CEU San Pablo, que mellor lugar que unha escola para este intercambio de experiencias.

Sempre é de agradecer que entidades «próximas», esperemos que se sumen a este tipo de iniciativas, á arquitectura fomenten e apoien este tipo de encontros, non só por ser o seu nicho de mercado, se non por escoitar os actuais e futuros profesionais da arquitectura.

A pesar da realidade da profesión, é sabida, vivida e sufrida a diario por todos nós, deixouse lado durante horas para dar paso a unhas horas de marcado positivismo. Esta actitude iniciouna José María echarte coa súa charla inaugural poñendo de manifesto as calidades técnicas dos arquitectos, algunhas veces esquecidas, acompañadas de exemplos de traballos, investigacións e actitudes profesionais actuais. Ese repaso xeral tocaba campos de diversa índole, dende máis tradicionais, como a crítica de arquitectura ou investigación «científica», educación, etc ou máis actuais como o coaching, comunicación, etc.

Isto non é nin un 5% do que hai”

José María Echarte

Todos teñen en común que necesitan dunha formación complementaria e/ou interdisciplinariedade… Agora pensemos como foi ou é a formación de cada un no seu ETSA…

Tras un debate intenso, seguidamente deuse paso aos relatorios de Enrique Parra (MetaSpace), Marta Parra (Arquitectura de Maternidades) e Dores Victoria Ruiz (Little Architect). Os relatores expuxeron de forma concisa e apaixonada o labor que realizan nos campos dos videoxogos, a sanidade e a educación respectivamente. Non imos afondar en explicar as bondades dos proxectos, por iso invítovos a estudalos e que saquedes vosas propias conclusións e impresións.

TTras os breves relatorios comezou un intenso e enriquecedor debate, que produciu un intercambio moi positivo entre o público asistente e os relatores. Abordáronse temas tan áridos como plans de negocio, busca de socios, etc. pero necesario á hora de sacar adiante os proxectos. O que quedou claro que non existe unha receita máxica nin universal para poñer en marcha calquera tipo de iniciativa. Se ben quero resaltar que un ingrediente común a todos é o interese persoal nun ámbito ou tema, xa que todos constataron que o camiño é duro e arduo, e polo tanto traballar ou desenvolver algo que che motiva é fundamental.

Fotografía cedida por Stepienybarno

Como en toda mesa redonda quedaron debates abertos para futuras edicións, foros ou conversacións, tales como a reconsideración dos plans de estudo actuais, a flexibilidade e adaptación destes, a formación complementaria é necesarias, etc.

Temas que necesitan dunha maior reflexión pero que para ben ou para mal serán determinantes no futuro da profesión, e que se continuaron comentando o networking posterior á xornada.

Por último non me gustaría deixar de agradecer aos amigos que se achegaron e acompañáronnos durante a xornada, Patricia Rodríguez (HNA), Verónica Sánchez (n´UNDO), Aurora Adaíl, (Zuloark), Paz Molinari (Architour), Raquel Martínez, Pacho Camino, Rodrigo Almonacid (r-arquitectura), Santiago de Molina (Múltiples estratexias de arquitectura), Alberto Ruiz, Antonio Navarro (1/3 de Pedacicos Arquitectónicos) e outros moitos.

Alberto Alonso Oro,

arquitecto e editor en veredes.

La Coruña, marzo 2015

[:]

El albañil robótico | Íñigo García OdiagaO albanel robótico | Íñigo García OdiagaThe robotic bricklayer | Íñigo García Odiaga

Almacén en los Viñedos Gantenbein, Bearth & Deplazes | Fotografía: Ralph Feiner/Ambrosetti Tonatiuh

El entusiasmo por avanzar y por recorrer nuevos caminos ha hecho que la arquitectura contemporánea haya llegado incluso a denostar los sistemas tradicionales de construcción basados en el ladrillo y en la mano de obra de un albañil.

Superadas las obras de Eladio Dieste que desde el lenguaje racional del movimiento moderno proponían el uso del ladrillo como un elemento que podía aunar la tradición junto con nuevos experimentos formales, la arquitectura de vanguardia ha rechazado el ladrillo, tachándolo de obsoleto y trasnochado.

El departamento de arquitectura de la ETH de Zurich, una de las escuelas de arquitectura más prestigiosas del mundo, tiene un taller específico de arquitectura y fabricación digital dirigido por los profesores Fabio Gramazio y Matthias Kohler. Uno de los objetivos de este taller es la determinación de las estrategias a seguir para la adaptación de técnicas de industrialización robotizadas a la construcción de la arquitectura. De alguna manera se busca trasladar los resultados de precisión y calidad llevados a cabo por los robots de montaje de por ejemplo los coches utilitarios al complejo mundo de la construcción de un edificio.

Su mayor aportación a este campo, por el momento, ha sido ROB, una unidad de fabricación robótica introducida en un container estándar de transporte, de forma que pueda ser desplazada a cualquier lugar del mundo y por lo tanto ser alquilada por cualquier persona que requiera de esta maquinaría de precisión.

Pike Loop

Una de sus primeras obras fue una instalación en el espacio público denominada Pike Loop realizada en Manhattan, Nueva York, en el año 2009. Pike Loop es una pieza de 22m de largo, un muro estructural construido con ladrillos, un material de construcción ampliamente presente y de carácter tradicional en Nueva York. Más de siete mil ladrillos se van sumando para tejer un muro construido con una precisión de milímetros, imposible de ejecutar mediante la mano humana. El ladrillo se convierte así en un elemento capaz de construir geometrías que recuerdan a las superficies de chapa de Frank Gehry o las láminas de acero de Richard Serra. Más allá de la capacidad tecnológica del robot ROB, su utilización ha posibilitando la recuperación del ladrillo para la arquitectura de vanguardia y ha abierto nuevas vías de experimentación.

Pike Loop

Cuando los arquitectos Bearth & Deplazes recibieron el encargo para realizar un almacén en los Viñedos Gantenbein, decidieron utilizar esta técnica de fabricación para elaborar las fachadas del nuevo edificio.

El diseño inicial proponía un esqueleto simple relleno de ladrillos: los ladrillos actúan como un material como buena inercia térmica, además de como filtros de la luz solar para que la fermentación se produzca tras las celosías.

El método de producción robotizada permitió colocar cada uno de los 20.000 ladrillos de forma precisa de acuerdo con los parámetros matemáticos, el ángulo deseado y los intervalos exactos prescritos.

La fachada esta conformada por 72 elementos prefabricados generados de forma altamente tecnológica por medio del robot. Los elementos del muro se manufacturaron como un proyecto piloto en las áreas de producción de la ETH de Zurich, y fueron transportados uno por uno a la obra.

La imagen de la fachada quiere asemejarse a una enorme cesta llena de uvas. En una visión más cercana, en contraste con el efecto pictórico de la distancia, es la materialidad, la textura del muro la que adquiere el protagonismo frente a la masa de ladrillos. Sorprende la contradicción entre las suaves y redondeadas formas resultantes que realmente se componen de duras y rígidas unidades de ladrillos. La fachada aparece como una forma sólida pero dinámica. Al observar la precisión de la ejecución de la fachada, el diseño se convierte en un manifiesto de su modulación exacta y rígida producida por la más alta tecnología.

Fachada del amacén en los Viñedos Gantenbein, Bearth & Deplazes

Sin embargo, las implicaciones arquitectónicas de esta fachada de ladrillo son más elaboradas y diversas que las de la técnica empleada. Para el ojo humano, las sutiles diferencias entre color e iluminación y el reflejo de los ladrillos crean una apariencia y plasticidad que está constantemente cambiando junto con el movimiento del observador y del sol con el curso de las horas.

Este edificio que en cierto modo podría considerarse aún experimental refleja los esfuerzos que la arquitectura está realizando por reinterpretarse y por cambiar no solo su imagen exterior en busca de la espectacularidad sino sus propios sistemas productivos. Este proceso se basa en la creencia de que una técnica moderna y contemporánea, acorde con la tecnificación de la sociedad actual, generará también una arquitectura de nuestro tiempo, además continuista con la historia de la arquitectura al actualizar el uso del ladrillo, tal vez el primer material de construcción manufacturado producido por el ser humano.

íñigo garcía odiaga. arquitecto
san sebastián. septiembre 2011

Publicado en ZAZPIKA 11.09.2011

Store in the Gantenbein Vineyards, Bearth & Deplazes | Photography: Ralph Feiner/Ambrosetti Tonatiuh

The enthusiasm for advancing and for crossing new ways has done that the contemporary architecture has managed to revile even the traditional systems of construction based on the brick and on the workforce of a bricklayer.

Overcome Eladio Dieste’s works that from the rational language of the modern movement they were proposing the use of the brick as an element that could unite the tradition together with new formal experiments, the architecture of forefront has rejected the brick, correcting it of obsoletely and outmoded.

The department of architecture of the ETH of Zurich, one of the more prestigious schools of architecture of the world, has a specific workshop of architecture and digital manufacture directed by the teachers Fabio Gramazio and Matthias Kohler. One of the aims of this workshop is the determination of the strategies to continuing for the adjustment of technologies of industrialization automated to the construction of the architecture. Somehow one seeks to move the results of precision and quality carried out by the robots of assembly of for example the utilitarian cars to the complex world of the construction of a building.

His major contribution to this field, for the present time, has been ROB, a unit of robotic manufacture got in a standard skip of transport, so that it could be displaced to any place of the world and therefore to be rented by any person who needs of this one would machinate of precision.

Pike Loop

e of his first works was an installation in the public space named Pike Loop realized in Manhattan, New York, in the year 2009. Pike Loop is a piece of 22m of length, a structural wall constructed with bricks, a material of widely present construction and of traditional character in New York. More than seven thousand bricks are adding to weave a wall constructed with a precision of millimeters, impossible to execute by means of the human hand. The brick turns this way into an element capable of constructing geometries that resemble the surfaces of Frank Gehry’s sheet or the sheets of Richard Serra’s steel. Beyond the technological capacity of the robot ROB, his utilization has making the recovery of the brick possible for the architecture of forefront and it has opened new routes of experimentation.

Pike Loop

When the architects Bearth and Deplazes received the order to realize a store in the Vineyards Gantenbein, they decided to use this technology of manufacture to elaborate the fronts of the new building.

The initial design was proposing a simple stuffed skeleton of bricks: the bricks act as the material one as good thermal inertia, besides since filters of the solar light in order that the fermentation takes place after the lattices.

The method of automated production allowed to place each of 20.000 bricks of precise form of agreement with the mathematical parameters, the wished angle and the exact prescribed intervals.

The this front shaped by 72 prefabricated units generated of highly technological form by means of the robot. The elements of the wall were manufactured as a pilot scheme in the areas of production of the ETH of Zurich, and were transported one by one to the work.

The image of the front wants to be alike an enormous basket full of grapes. In a more nearby vision, in contrast with the pictorial effect of the distance, it is the materiality, the texture of the wall the one that acquires the protagonism opposite to the mass of bricks. It surprises the contradiction between the soft and rounded resultant forms that really consist of hard and rigid units of bricks. The front appears as a solid but dynamic form. On having observed the precision of the execution of the front, the design turns into a manifest of his exact and rigid modulation produced by the highest technology.

Front of the amacén in the Vineyards Gantenbein, Bearth and Deplazes

Nevertheless, the architectural implications of this front of brick are more elaborated and diverse than those of the used technology. For the human eye, the subtle differences between color and lighting and the reflection of the bricks create an appearance and plasticity that is changing constant together with the movement of the observer and of the Sun with the course of the hours.

This building that in certain way might be considered to be still experimental reflects the efforts that the architecture realizes for be reinterpreting and for changing not only his exterior image in search of the showiness but his own productive systems. This process is based on the belief of which a technology modern and contemporary, according to the modernization of the current company, will generate also an architecture of our time, in addition continuista with the history of the architecture on having updated the use of the brick, maybe the first material of construction manufactured produced by the human being.

íñigo garcía odiaga. architect

san sebastián. september 2011

It´s published in ZAZPIKA 11.09.2011

Almacén nos Viñedos Gantenbein, Bearth & Deplazes | Fotografía: Ralph Feiner/Ambrosetti Tonatiuh

O entusiasmo por avanzar e por percorrer novos camiños fixo que a arquitectura contemporánea haxa chegado mesmo a deostar os sistemas tradicionais de construción baseados no ladrillo e na man de obra dun albanel. S

uperadas as obras de Eladio Dieste que desde a linguaxe racional do movemento moderno propuñan o uso do ladrillo como un elemento que podía axuntar a tradición xunto con novos experimentos formais, a arquitectura de vangarda rexeitou o ladrillo, tachándoo de obsoleto e trasnoitado.

O departamento de arquitectura da ETH de Zúric, unha das escolas de arquitectura máis prestixiosas do mundo, ten un taller específico de arquitectura e fabricación dixital dirixido polos profesores Fabio Gramazio e Matthias Kohler. Un dos obxectivos deste taller é a determinación das estratexias a seguir para a adaptación de técnicas de industrialización robotizadas á construción da arquitectura. Dalgunha maneira búscase trasladar os resultados de precisión e calidade levados a cabo polos robots de montaxe de por exemplo os coches utilitarios ao complexo mundo da construción dun edificio.

A súa maior achega a este campo, polo momento, foi ROB, unha unidade de fabricación robótica introducida nun container estándar de transporte, de forma que poida ser desprazada a calquera lugar do mundo e por tanto ser alugada por calquera persoa que requira desta maquinaría de precisión.

Pike Loop

Unha das súas primeiras obras foi unha instalación no espazo público denominada Pike Loop realizada en Manhattan, Nova York, no ano 2009. Pike Loop é unha peza de 22 m de longo, un muro estrutural construído con ladrillos, un material de construción amplamente presente e de carácter tradicional en Nova York. Máis de sete mil ladrillos vanse sumando para tecer un muro construído cunha precisión de milímetros, imposible de executar mediante a man humana. O ladrillo convértese así nun elemento capaz de construír xeometrías que recordan ás superficies de chapa de Frank Gehry ou as láminas de aceiro de Richard Serra. Máis alá da capacidade tecnolóxica do robot ROB, a súa utilización ten posibilitando a recuperación do ladrillo para a arquitectura de vangarda e abriu novas vías de experimentación.

Pike Loop

Cando os arquitectos Bearth & Deplazes recibiron o encargo para realizar un almacén nos Viñedos Gantenbein, decidiron utilizar esta técnica de fabricación para elaborar as fachadas do novo edificio.

O deseño inicial propoñía un esqueleto simple recheo de ladrillos: os ladrillos actúan como un material como boa inercia térmica, ademais de como filtros da luz solar para que a fermentación se produza tras as celosías.

O método de produción robotizada permitiu colocar cada un dos 20.000 ladrillos de forma precisa de acordo cos parámetros matemáticos, o ángulo desexado e os intervalos exactos prescritos.

A fachada esta conformada por 72 elementos prefabricados xerados de forma altamente tecnolóxica por medio do robot. Os elementos do muro manufacturáronse como un proxecto piloto nas áreas de produción da ETH de Zürich, e foron transportados un por un á obra.

A imaxe da fachada quere asemellarse a unha enorme cesta chea de uvas. Nunha visión máis próxima, en contraste co efecto pictórico da distancia, é a materialidade, a textura do muro a que adquire o protagonismo fronte á masa de ladrillos. Sorprende a contradición entre as suaves e redondeadas formas resultantes que realmente se compoñen de duras e ríxidas unidades de ladrillos. A fachada aparece como unha forma sólida pero dinámica. Ao observar a precisión da execución da fachada, o deseño convértese nun manifesto da súa modulación exacta e ríxida producida pola máis alta tecnoloxía.

Fachada do amacén nos Viñedos Gantenbein, Bearth & Deplazes

Non obstante, as implicacións arquitectónicas desta fachada de ladrillo son máis elaboradas e diversas que as da técnica empregada. Para o ollo humano, as sutís diferenzas entre cor e iluminación e o reflexo dos ladrillos crean unha aparencia e plasticidade que está constantemente cambiando xunto co movemento do observador e do sol co curso das horas.

Este edificio que en certo modo podería considerarse aínda experimental reflexa os esforzos que a arquitectura está a realizar por reinterpretarse e por cambiar non só a súa imaxe exterior en busca da espectacularidade senón os seus propios sistemas produtivos. Este proceso baséase na crenza de que unha técnica moderna e contemporánea, acorde coa tecnificación da sociedade actual, xerará tamén unha arquitectura do noso tempo, ademais continuísta coa historia da arquitectura ao actualizar o uso do ladrillo, talvez o primeiro material de construción manufacturado producido polo ser humano.

íñigo garcía odiaga. arquitecto

san sebastián. setembro 2011

Publicado en ZAZPIKA 11.09.2011

A favor de la perplejidad | Sergio de MiguelA favor da perplexidade | Sergio de MiguelIn favour of the perplexity | Sergio de Michael

Pathway to blue

Entre la ignorancia y la certeza, entre el escepticismo y el dogmatismo, existe un territorio, una perturbación muy fértil. Sutil. Tensa.

El estado mental más afortunado del complicado juego de propósitos, vaguedades, preferencias, cálculos y sentimientos en que se convierte toda búsqueda creativa. Toda actitud vital.

Se trata de un suspiro interno, animado por la duda, la sorpresa y el asombro. Por el método, la eficacia y el esclarecimiento. Como elocuentemente dijo Mann capaz de “infundir el entusiasmo del espíritu en la materia”.

Aquellos “inicios” de silencio y luz que proclamó amar Kahn, o la compleja y contradictoria “vitalidad confusa” de su discípulo Venturi, incluso la más cercana “habitación vacante” de Navarro no son sino expresiones de un mismo umbral de conciencia. Inspiración pura.

En cada paso del vacío a la intuición, en cada salto circense de lo abstracto a lo concreto, la perplejidad se muestra como una más que valiosa habilidad, como un don irrenunciable.

Sin perplejidad, sin incertidumbre activa, no hay ocurrencias. No hay aprendizaje.

Es el resorte de la creación.

Lejos de su acepción más común que la entiende como una suerte de confusión o de torpe irresolución, la perplejidad supone una afortunada manera de estar y de pensar frente al mundo.

La palabra tiene su origen en el término “perplexitas” (per– intensidad, totalidad, y -“plectere” plegar, enredar, tejer), es decir, su significado literal podría ser “intensamente enredado”. Lo perplejo (per-plex) está vinculado, por tanto, con lo complejo (con-plex) y opuesto a lo simple (sin-plex).

La complejidad, paradójica relación de lo uno con lo múltiple, es efectivamente el tejido de eventos, acciones, interacciones, determinaciones y azares que constituyen nuestro mundo. Y su carácter global e irreductible nos lleva de manera natural a la perplejidad.

Valéry va más allá. Enuncia que el estado que produce la complejidad no es sólo la perplejidad del espíritu humano. Aporta otro estado muy cercano, intermedio. Habla de la excitación producida por lo que nos sobrepasa y nos sorprende provocando en nosotros un “despertar”. Denomina a este estado “implexo” (enlazado) y lo entiende como “la capacidad de sentir, reaccionar, hacer, comprender y resistir de un sujeto que intenta recomponer sus habilidades y maniobrar sus pensamientos en búsqueda de nuevas estrategias frente a lo real”. Es una actitud intensa que más allá de remitirnos nuevamente al simple entendimiento y a la cómoda reducción esquemática de lo ya sabido (lo fragmentado y acotado) nos reenvía a una especie de renacimiento de la situación, a un repensar dinámico provocado por la perplejidad ante la complejidad.

Baricco escribe que el mundo, nuestro complejo mundo, está mutando, y que estamos ante la hegemonía creciente de los que denomina “bárbaros”. Los que rompen las convenciones de la civilización e inventan nuevas fronteras. Argumenta que ahora, en todos los ámbitos y cada vez más, prima la búsqueda de la espectacularidad (la experiencia), la mengua del esfuerzo a favor del placer, prevalece lo horizontal (superficial) frente a lo vertical (profundo), lo colectivo frente a lo individual, proliferan las redes… el movimiento, la comunicación y la conectividad. Y en todos estos frentes revolucionarios, tan emergentes como reales, destaca el invariante feliz de la perplejidad. Ante la historia, ante la naturaleza, ante la técnica, ante las creencias, ante las fronteras…

Es un signo de nuestro tiempo. Y de nuestro espacio.

Gracias a la efervescente complejidad que nos rodea el ser humano está impulsando, una vez más, las fructíferas potencialidades de la perplejidad. Se están dando las condiciones necesarias para esperar un prodigioso resurgir creativo.

Perplejos estamos.

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, enero 201o

Pathway to blue

Between the ignorance and the certainty, between the skepticism and the dogmatism, a territory, a very fertile disturbance exists. Subtle. It tightens.

The luckiest mental condition of the complicated game of intentions, vaguenesses, preferences, calculations and feelings into which any creative search turns. Any vital attitude.

It is a question of an internal sigh encouraged by the doubt, the surprise and the amazement. For the method, the efficiency and the clarification. As eloquently capable Mann said of “unfusing the enthusiasm of the spirit in the matter”.

Those “beginnings” of silence and light that it proclaimed to love Kahn, or complex and contradictory “confused vitality” of his disciple Venturi, even the nearest “vacant room” of Navarrese one they are not but expressions of the same threshold of conscience. Pure inspiration.

In every step of the emptiness to the intuition, in every of the circus jump of the abstract thing to the concrete thing, the perplexity appears as one more than valuable skill, as a that cannot be waived gift.

Without perplexity, without active uncertainty, there are no occurrences. There is no learning.

It is the spring of the creation.

Far from his most common meaning that he understands as a luck of confusion or of awkward irresolution, the perplexity supposes a lucky way of being and of thinking opposite to the world.

The word has his origin in the term “perplexitas” (per – intensity, totality, and – “plectere” to fold up, to cause trouble, to weave), that is to say, his literal meaning might be “intensely tangled”. Perplex (per-plex) is linked, therefore, by the complex thing (con-plex) and objected to the simple thing (sin-plex).

The complexity, paradoxical relation of one with the multiple thing, is really the fabric of events, actions, interactions, determinations and randoms that constitute our world. And his global and uncompromising character takes us in a natural way to the perplexity.

Valéry goes beyond. It enunciates that the condition that produces the complexity is not only the perplexity of the human spirit. It contributes another very nearby, intermediate condition. He speaks about the excitation produced by what exceeds us and we surprise it provoking in us a “awakening”.  It names to this condition “implexo” (connected) and it is understood as “by the aptitude to feel, to react, to do, to understand and resist of a subject that tries to re-compose his skills and to operate his thoughts in search of new strategies opposite to the royal thing”. It is an intense attitude that beyond sending ourselves again to the simple understanding and to the comfortable schematic reduction of the already known thing (the fragmented and fenced thing) it forwards us to a species of renaissance of the situation, to one to rethink dynamic provoked by the perplexity before the complexity.

Baricco writes that the world, our complex world, is mutating, and that we are before the increasing hegemony of that it names “barbarians”. Those who break the conventions of the civilization and invent new borders. He argues that now, in all the areas and increasingly, it gives priority to the search of the showiness (the experience), the decrease of the effort in favour of the pleasure, the (superficial) horizontal thing prevails opposite to the (deep) vertical thing, the collective thing opposite to the individual thing, the networks proliferate … the movement, the communication and the connectivity. And in all these revolutionary, fronts so emergent as royal, happy invariante of the perplexity stands out. Before the history, before the nature, before the technology, before the beliefs, before the borders …

It is a sign of our time. And of our space.

Thanks to the effervescent complexity that surrounds us the human being is stimulating, once again, the fruitful potentials of the perplexity. They are giving him the necessary conditions to expect for the prodigious one to re-arise creativly.

Perplex we are.

Sergio de Miguel, architect
Madrid, january 201o

Pathway to blue

Entre a ignorancia e a certeza, entre o escepticismo e o dogmatismo, existe un territorio, unha perturbación moi fértil. Sutil. Tensa.

O estado mental máis afortunado do complicado xogo de propósitos, vaguidades, preferencias, cálculos e sentimentos en que se converte toda busca creativa. Toda actitude vital.

Trátase dun suspiro interno, animado pola dúbida, a sorpresa e o asombro. Polo método, a eficacia e o esclarecemento. Como elocuentemente dixo Mann capaz de “infundir o entusiasmo do espírito na materia”.

Aqueles “inicios” de silencio e luz que proclamou amar Kahn, ou a complexa e contraditoria “vitalidade confusa” do seu discípulo Venturi, mesmo o máis próximo “cuarto vacante” de Navarro non son senón expresións dun mesmo albor de conciencia. Inspiración pura.

En cada paso do baleiro á intuición, en cada salto circense do abstracto ao concreto, a perplexidade móstrase como unha máis que valiosa habilidade, como un don irrenunciable.

Sen perplexidade, sen incerteza activa, non hai ocorrencias. Non hai aprendizaxe.

É o resorte da creación.

Lonxe da súa acepción máis común que a entende como unha sorte de confusión ou de torpe irresolución, a perplexidade supón un afortunado xeito de estar e de pensar fronte ao mundo.

A palabra ten a súa orixe no termo “perplexitas” (per– intensidade, totalidade, e -“plectere” pregar, enredar, tecer), é dicir, o seu significado literal podería “ser intensamente enredado”. O perplexo (per-plex) está vinculado, polo tanto, co complexo (con-plex) e oposto ao simple (sin-plex).

A complexidade, paradoxal relación do un co múltiple, é efectivamente o tecido de eventos, accións, interaccións, determinacións e azares que constitúen o noso mundo. E o seu carácter global e irredutible lévanos de xeito natural á perplexidade.

Valéry vai máis alá. Enuncia que o estado que produce a complexidade non é só a perplexidade do espírito humano. Achega outro estado moi próximo, intermedio. Fala da excitación producida polo que nos supera e nos sorprende provocando en nós un “espertar”. Denomina a este estado “implexo” (enlazado) e enténdeo como “a capacidade de sentir, reaccionar, facer, comprender e resistir dun suxeito que intenta recompoñer as súas habilidades e manobrar os seus pensamentos en busca de novas estratexias fronte ao real”. É unha actitude intensa que máis alá de remitirnos novamente ao simple entendemento e á cómoda redución esquemática do xa sabido (o fragmentado e acoutado) nos reenvía a unha especie de renacemento da situación, a un repensar dinámico provocado pola perplexidade ante a complexidade.

Baricco escribe que o mundo, o noso complexo mundo, está a mudar, e que estamos ante a hexemonía crecente dos que denomina “bárbaros”. Os que rompen as convencións da civilización e inventan novas fronteiras. Argumenta que agora, en todos os ámbitos e cada vez máis, prima a busca da espectacularidade (a experiencia), mínguaa do esforzo a favor do pracer, prevalece o horizontal (superficial) fronte ao vertical (profundo), o colectivo fronte ao individual, proliferan as redes… o movemento, a comunicación e a conectividade. E en todas estas frontes revolucionarias, tan emerxentes como reais, destaca o invariante feliz da perplexidade. Ante a historia, ante a natureza, ante a técnica, ante as crenzas, ante as fronteiras…

É un signo do noso tempo. E do noso espazo.

Grazas á efervescente complexidade que nos rodea o ser humano está a impulsar, unha vez máis, as frutíferas potencialidades da perplexidade. Estanse a dar as condicións necesarias para esperar un prodixioso rexurdir creativo.

Perplexos estamos.

Sergio de Miguel, arquitecto
Madrid, xaneiro 201o

[:es]Maushaus – Jorge Raedó · publicación/revista/educación | Amag! Revista de Arquitectura para Niños[:gl]Maushaus – Jorge Raedó · publicación/revista/educación | Amag! Revista de Arquitectura para Nenos[:en]Maushaus – Jorge Raedó · publication/magazine/education | Amag! The Architecture Magazine for Children[:]

[:es]

Hace unas semanas charlábamos con los directores de la revista The AAAA Magazine sobre las “dificultades” de poner en marcha una publicación, pero ¿y si le añadimos que sea una revista de arquitectura para niños? ¿Y si lo ponemos en marcha desde San Sebastián y Helsinki?

El resultado de este reto es Amag! Revista de Arquitectura para Niños, un proyecto desarrollado por Maushaus (estudio formado por los arquitectos Anabel Varona y Carlos Arruti) y Osa Menor (constituido por Jorge Raedó).

Amag! es la revista de arquitectura para niñ@s.

Amag! es un juego para cortar, romper, destrozar…

Amag! está formada por artículos: A4 para descargar, imprimir y jugar.

Amag! es para tod@s l@s niñ@s de 5-10 años.

Amag! es un Open Educational Resource (OER) para los colegios de todo el mundo.

Amag! es material de construcción, un juego y una herramienta de investigación. L@s niñ@s aprenden arquitectura jugando con las páginas de la revista.

Desde su creación en 2011 han colaborado y participado profesionales e instituciones de Finlandia, Suecia, Dinamarca, Alemania, Italia, España, Portugal, Polonia, Serbia, Croacia, Eslovenia, Reino Unido, Burkina Faso, Egipto, Túnez, Colombia, Perú, Argentina, Chile, USA, Canadá y Japón.

Su difusión internacional ha propiciado colaboraciones con distintas instituciones en todo el mundo que ayudan a su difusión en colegios, destacan entidades como  ACVIC, Centre d´Arts Contemporànies, Alvar Aalto Museum, Arkitekturmuseet, Arkkitehtuurikeskus, Canadian Centre for ArchitectureLaafiFundación Museo Jorge Oteiza, Museo de Arquitectura Leopoldo Rother,  Museo degli Innocenti y ProxectoTerra.

Sin más preámbulos os dejamos con la entrevista a tres bandas y dos países de por medio que tuvimos la oportunidad de realizar, con estos «profesores y editores».

Red OCARA (São Paulo) | Teresa Montserrat (Berlin)

¿Cuál ha sido vuestra formación y trayectoria profesional previa a Amag!?

Jorge Raedó: Estudié kárate de los 11 a los 21 años. Primero con el maestro Kozo Mizoguchi y luego con el maestro Yoshi Hirota. Esta formación es esencial. Ahora enseño arte a niños tal como yo aprendí Kárate, que es un Arte Marcial. Es decir, transmito técnicas y pasión por el oficio.

Estudié tres cursos de arquitectura en la Escola Tècnica Superior d´Arquitectura y en La Sapienza con una beca Erasmus. Trabajé unos meses con el arquitecto Josep Llinàs. Finalmente dejé los estudios de arquitectura y estudié Arte Dramático, especialidad de Dramaturgia y Dirección Escénica en el Institut del Teatre de Barcelona.

Trabajé diez años en el teatro catalán como director, dramaturgo, figurinista, escenógrafo, iluminador, traductor y productor. En 2008 empecé a enseñar arte a niños y a eso me dedico hasta ahora.

Maushaus: Nosotros estudiamos en la ETSASS. Nos formamos sobre todo en el estudio Rulot (fundado en 2001), en el que aprendimos la profesión sobre todo con ilusión y libertad, mientras compartíamos esta vida,  también con otros trabajos (en el estudio de Peña Ganchegui y Asociados, en el caso de Anabel, e impartiendo clase de arte, en el caso de Carlos), que nos permitían dicha libertad, y en los que también aprendimos y crecimos, para poder después hacer lo que hoy hacemos: Educación de arquitectura y arte para/con niñ@s.

En 2009, fundamos Maushaus, diseñando un curso de arquitectura para niños que se ha consolidado y crecido en forma de más cursos, talleres ocasionales, colaboraciones con museos y escuelas… A todo esto podríamos añadir nuestra andadura como padres de dos criaturas, que ha sido muy ilustrativa, para el conocimiento del mundo de la infancia.

¿Cómo surge Amag!?

Jorge Raedó: Yo tenía la idea de hacer una revista de arquitectura para niños desde hacía años, pero en Barcelona no cuajó. Fue en 2011 cuando conocí a Maushaus de Donosti y quisieron colaborar. Nos vimos en Helsinki donde hicimos reuniones con especialistas como Jaana Räsänen y Alexander Reichstein. Ahí definimos el nombre, la idea de los pdf para descargar y jugar… Estrenamos la revista en enero de 2012.

Maria Auxiliadora School (Lima) | Teresa Montserrat (Berlin)

¿Qué os llevó a abriros camino en el mundo editorial?¿Por qué una revista en “estos tiempos” y enfocada a arquitectura para niños?

Jorge Raedó: La arquitectura del siglo XX y XXI se construye en la mente de todos a base de revistas, libros y películas. Lo que nos cuentan los cuentos, y las revistas cuentan cuentos de lo que es la arquitectura, es lo que al final creemos como realidad.

Amag! es un recurso educativo gratuito en internet (Open Educational Resource) con un formato al que llamamos revista porque se constituye de artículos-juegos. En 2012, 2013 y 2014 los artículos eran para jugar con el papel… es decir, es una revista para romper y jugar. En 2015 los artículos son vídeos que proponen juegos.

El objetivo es que los mejores especialistas de educación de arquitectura y arte para niños lleguen a todos los niños del mundo. Claro, los niños necesitan conexión a internet.

Amag! Revista de Arquitectura para Niños… un juego para que los niños desarrollen habilidades psicomotrices, espaciales y estéticas a través del juego.

¿Teníais alguna experiencia previa en el mundo editorial?

Jorge Raedó: Tenía experiencia con un Open Educational Resource anterior, el proyecto “¿Qué es Arquitectura?” que consta de vídeos y talleres. Ahí vi que lo difícil es llegar a los niños, no crear el contenido.

Maushaus: nosotros teníamos experiencia en colaboraciones de temas de arquitectura en fancines de filosofía como Revolución Neolítica, de graffiti Palabra y la revista Diversa, realizada por los estudiantes de la ETSASS.

¿Os encontrasteis con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?

Jorge Raedó: El principal problema es la falta de financiación. Hacemos Amag! sin dinero. Los dos primeros años el Proxecto Terra de Galicia nos donó 1500 euros por año.

Maushaus: Durante este tiempo, han surgido contactos con editoriales ya consolidadas para editar la revista Amag! en papel, pero de momento, dada la ausencia de medios económicos, estas conversaciones, no han dado su fruto. Hoy por hoy, seguimos, de manera sostenible, con la edición digital, trabajando todos gratuitamente. Todos nosotros, dirección, edición y articulistas, creemos en el proyecto, aportando nuestra experiencia y conocimiento, en el mundo de la educación de arquitectura y arte para niñ@s mediante esta revista, que creemos necesaria. La parte más reconfortante, es formar parte de esta red que se establece entre todos los colaboradores de todo el planeta, y sobre todo,  cuando el feedback se hace visible.

Museo de Arquitectura Leopoldo Rother (Bogotá)

¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?

Jorge Raedó: Estamos contentos con las ganas que tienen profesionales e instituciones de todo el mundo en participar en la creación de contenido. En cambio cuesta más que usen el material propuesto por Amag!

Maushaus: Sabemos que la revista se utiliza, se lee y creemos que influye en el ámbito de los profesionales que se dedican a la educación de arquitectura en el ámbito infantil. No sabemos tan claramente, si llega a los colegios y a las familias. Nos gustaría que este feedback fuese más rico. Saber que somos útiles, que la gente disfruta y aprende con lo que hacemos, es lo que más nos gusta.

¿Qué expectativas y proyectos de futuro tenéis para Amag!?

Jorge Raedó: Queremos publicar la versión “en papel” de Amag!. Una caja con una selección de artículos de 2012, 13 y 14. Lo sacaremos si encontramos financiación. También queremos publicar más libros online para niños sobre arquitectura. Hasta ahora hemos publicado “Quiero ser arquitecto” de Alberto Campo Baeza.

¿Son rentables este tipo de iniciativas? ¿Os sentís bien remunerados por la labor que realizáis?

Jorge Raedó: Esta manera de trabajar no genera beneficios porque el producto es gratuito para el usuario. La única manera de estar contentos sería con financiación pública o privada que pagara el trabajo que nos exige, y pagar a los colaboradores.

La idea de poner precio a este tipo de producto educativo es un error. En muchos países del mundo sólo lo podrían pagar los colegios privados y las familias ricas. La buena educación tiene que llegar a todos los niños procurando igualdad de oportunidades.

Cuartocreciente (Sevilla) | Design Museum – Hanna Kapanen (Helsinki)

¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?

Jorge Raedó: Junto a Amag! hago otros proyectos de educación de arte para niños. Desde 2011 vivo en Finlandia donde hago óperas con niños de colegios. Colaboro con museos de varios países. Asesoro a varias organizaciones como Red OCARA de Latino América. Escribo artículos sobre mi trabajo con niños en la revista online FronteraD.

Maushaus: Nosotros, trabajamos en nuestro taller-escuela con los niños, en cursos de arquitectura. También asesoramos al Museo Guggenheim de Bilbao, en los dos cursos de arquitectura que adaptamos para su departamento de didáctica. Compaginamos esta labor, con talleres ocasionales y proyectos de urbanismo con niñ@s en la ciudad de San Sebastián. Así mismo, realizamos colaboraciones con artistas, siempre buscando el vínculo, de las otras artes, con el espacio y la arquitectura.

Llevamos un tiempo ya, viendo que compaginar el trabajo de educación de arquitectura para niñ@s, con la práctica profesional tradicional, es casi imposible. Son dos profesiones distintas. A nuestro entender, si quieres hacer las cosas bien, hay que elegir un camino. Nosotros ya hemos elegido. Hoy es el día que decimos a determinados trabajos que no. Eso sí, como se dice, sobrevivimos, que hoy por hoy no es poco, pero ¡con un esfuerzo infinito!

¿Cómo veis el futuro del mundo editorial?

Jorge Raedó: Tengo poca idea de la industria editorial. Mientras alguien quiera contar cosas a los demás, habrá canales para que la comunicación exista. Serán distintas a las de ahora para adaptarse a los ritmos y tecnologías de las gentes y culturas.

El libro de papel seguirá existiendo porque es imbatible como objeto útil. Pero será minoritario por una razón simple: en los hogares no hay sitio para guardarlos.

El libro y revista digital es la lógica evolución. Aunque su compra y lectura sigue siendo engorrosa. El producto digital permite materiales audiovisuales y metadatos que el papel no admite.

Kraftkovia (Donosti) | Proces (Belgrade)

¿Consideráis que estudiar Arquitectura ha sido un pasaporte fundamental para haber llegado a vuestro trabajo actual?

Jorge Raedó: Por mi trayectoria profesional está claro que estudiar arquitectura tuvo mediana incidencia.

Maushaus: En nuestro caso, por supuesto. El ejercicio de la arquitectura, la participación en los concursos, el trabajo en equipo y la búsqueda de la esencia de las cosas para resolver un programa o un problema complejo, nos ha entrenado definitivamente a la hora de diseñar un taller, una escenografía o un objeto. Posteriormente, han sido los niñ@s, quienes nos han enseñado el resto. Primero fueron nuestras hijas, con las que seguimos aprendiendo día a día,  y luego los niñ@s, que durante estos años, han compartido sus horas con nosotros.

¿Animarías a otros arquitectos a seguir vuestros pasos? ¿Qué pasos consideráis que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?

Jorge Raedó: Aunque el viento sopla para todos, cada persona va un lugar distinto. Si estudian arquitectura en España, irremediablemente deberán tomar vitaminas de Literatura, Arte, Filosofía… o andarán a ciegas.

Maushaus: Qué sigan sus pasos, su trayectoria, su situación, que no miren a los lados, que sean ellos mismos. Además de tus estudios, tus demás aspectos de tu vida, te han construido. Tienes que buscar qué es lo que te gusta hacer, en qué crees que eres bueno y puedes aportar. No tanto cómo te gustaría verte o cómo te vean los demás, sino de verdad, lo que disfrutas haciendo. Así todos, encontraremos el camino que nos lleva a disfrutar cada uno de su trabajo, y sufrir lo menos posible. Como decía Almodóvar:

“Cuesta mucho ser auténtica”.

¿Creéis que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?

Jorge Raedó: Sí, es obvio. No sólo porque ahora hay una crisis económica y no pueden construir, sino porque el arquitecto español está atrapado en un rol muy limitado.

Arkikids (Guatemala) | Maushaus Arquitectura (Donosti)

¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?

(En el caso de Jorge que reside fuera, ¿hay información suficiente y fácil de localizar para saber cómo emigrar al extranjero?)

Jorge Raedó: Fui a Finlandia porque una asociación finlandesa contactó conmigo para colaborar. No sé cómo se busca trabajo en el extranjero desde España. El único método que conozco es empezar un proyecto de colaboración con otro país, construir el puente y luego cruzarlo.

Maushaus: No hemos tenido esa oportunidad, tentación, libertad, obligación…, según cómo se mire. Si se tiene la posibilidad de completar la profesión o la educación de uno mismo en otros países, siempre será positivo. Por otra parte, nos parece que es una pena que los cerebros mejor formados emigren. En nuestro caso, no ha sido el camino elegido. Hemos buscado en nuestra ciudad, vías de autosuficiencia, intentando ser lo más globales posibles desde lo local.

«Además, en nuestro caso,…, ¡la cabra tira al monte!»

¿Cómo veis el futuro de la profesión?

(En el caso de Jorge que reside en Finlandia, ¿cómo se ve la situación desde exterior? ¿Alguna semejanza con Finlandia?)

Jorge Raedó: Desde el exterior España interesa o no en función de su economía o de su sol. El turismo aún funciona porque el sol no ha entrado en crisis.

En Finlandia saben poco de la arquitectura española. Ahora que la crisis también les ha golpeado fuerte en la construcción, aumenta el paro y cierran empresas. Al ser una profesión que conserva privilegios, por ejemplo al pedir un crédito para comprar una casa, y gracias a las ayudas sociales del Estado, el arquitecto finlandés sufre menos que el español. He conocido arquitectos jóvenes finlandeses que al no poder diseñar y construir, obtienen becas para hacer otras tareas, por ejemplo viajar por el mundo un año investigando.

Maushaus: El peligro de mirar a lo incierto del futuro, que no existe como tal hasta que lo construyamos, es hacer un abandono de la perspectiva actual, en busca siempre de algo mejor que nunca parece estar aquí. Nosotros tratamos de construir una realidad, en base a nuestras experiencias actuales, incorporando aspectos del pasado a nuestra experiencia presente. Por decirlo de algún modo, avanzamos hacia adelante como el remero, con el futuro de espaldas, viendo la estela de nuestro pasado para orientarnos.

AVV Creando Futuro (Jerez de la Frontera) | Alexander Reichstein (Helsinki)

Maushaus – Jorge Raedó · publicación/revista/educación | Amag! Revista de Arquitectura para Niños
Marzo 2015

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a la Anabel, Carlos y Jorge su tiempo y paciencia pero sobre todo su predisposición con este espacio.

[:en]

A few weeks ago we were chatting with the directors of the The AAAA Magazine on the «difficulties» of starting a publication, but and if we him add that it is a magazine of architecture for children? And if we start it from San Sebastian and Helsinki?

The result of this challenge is Amag! Architecture Magazine for Children, a project developed by Maushaus (study formed by the architects Anabel Varona and Carlos Arruti) and Osa Menor (Constituted by Jorge Raedó).

Amag! is the architecture magazine for children.

Amag! is a game to cut, tear, destroy…

Amag! consists of  articles: A4 for download, print and play.

Amag! is for all children from 5 to 10 years.

Amag! is an Open Educational Resource (OER) for schools around the world.

Amag! is a building material, as well as a game, and a research tool. Children learn about architecture, playing with the pages of the magazine.

From his creation in 2011 they have collaborated and informed professionals and institutions of Finland, Sweden, Denmark, Germany, Italy, Spain, Portugal, Poland, Serbia, Croatia, Slovenia, United Kingdom, Burkina Faso, Egypt, Tunis, Colombia, Peru, Argentina, Chile, USA, Canada and Japan.

His international diffusion has propitiated collaborations with different institutions in the whole world that they help to his diffusion in colleges, stand out entities as ACVIC, Centre d´Arts Contemporànies, Alvar Aalto Museum, Arkitekturmuseet, Arkkitehtuurikeskus, Canadian Centre for Architecture, Laafi, Fundación Museo Jorge Oteiza, Museo de Arquitectura Leopoldo Rother, Museo degli Innocenti and ProxectoTerra.

Ado preambles we leave you with the interview to three bands and two countries of for way that we had the opportunity to realize, with these «teachers and editors».

Red OCARA (São Paulo) | Teresa Montserrat (Berlin)

Which has been your formation and professional path before Amag!?

Jorge Raedó: I studied karate from 11 to 21 years. First with the teacher Kozo Mizoguchi and then with the teacher Yoshi Hirota. This formation is essential. Now I teach art to children as I learned Karate, which is a Martial Art. That is to say, I transmit technologies and passion for the trade.

I studied three courses of architecture in the Top Escola Tècnica d’Arquitectura and in The Sapienza with a scholarship Erasmus. I worked a few months with the architect Josep Llinàs. Finally I left the studies of architecture and studied Dramatic Art, speciality of Dramaturgy and Stage management in the Institut del Teatre of Barcelona.

I was employed ten years at the Catalan theatre as the director, playwright, figurinista, set designer, illuminator, translator and producer. In 2008 I started teaching art to children and to it I devote myself till now.

Maushaus: We study in the ETSASS. We are formed especially in the study Rulot (founded in 2001), in that we learned the profession especially with illusion and freedom, while we were sharing this life, also with other works (in the study of Rock Ganchegui and Partners, in case of Anabel, and giving class of art, in case of Carlos), that were allowing us the above mentioned freedom, and in that also we learned and grew, to be able later to do what today we do: Education of architecture and art for / with children.

In 2009, we found Maushaus, designing a course of architecture for children that one has consolidated and grown in the shape of more courses, occasional workshops, collaborations with museums and schools… To all that we might add our gait as parents of two creatures, which it has been very illustrative, for the knowledge of the world of the infancy.

How does Amag! arise?

Jorge Raedó: I had the idea of doing a magazine of architecture for children from I was doing years, but in Barcelona it did not become set. It was in 2011 when I knew Maushaus de Donosti and they wanted to collaborate. We met in Helsinki where we did meetings with specialists as Jaana Räsänen and Alexander Reichstein. There we define the name, the idea of the pdf to come out and to play … We Release the magazine in January, 2012.

Maria Auxiliadora School (Lima) | Teresa Montserrat (Berlin)

What did lead you to opening way you in the publishing world? For what magazine in «these times» and focused on architecture for children?

Jorge Raedó: The architecture of the 20th century and the XXIst is constructed in the mind of all based on magazines, books and movies. What the stories tell us, and the magazines count stories of what is the architecture, it is what ultimately we believe as reality.

Amag! is an educational free resource in Internet (Open Educational Resource) with a format to which we call magazine because it is constituted of articles – games. In 2012, 2013 and 2014 the articles were to play with the paper … it is to say, is a magazine to start and to play. In 2015 the articles are videoes that propose games.

The aim is that the best specialists of education of architecture and art for children come to all the children of the world. Clear, the children need connection to Internet.

Amag! Architecture Magazine for Children … a game in order that the children develop skills psicomotrices, spatial and aesthetic across the game.

Had you some previous experience in the publishing world?

Jorge Raedó: It was experienced with an Open Educational previous Resource, the project «What is An Architecture?» That consists of videoes and workshops. There I saw that the difficult thing is to come to the children, not to create the content.

Maushaus: We were experienced at collaborations of topics of architecture in fancines of philosophy as Neolithic Revolution, of graffiti Word and the Diverse magazine realized by the students of the ETSASS.

Did you meet many difficulties? Which were the most problematic?

Jorge Raedó: The principal problem is the lack of financing. We do Amag! Without money. The first two years the Proxecto Terra from Galicia donated 1500 Euros per year.

Maushaus: During this time, contacts have arisen with publishing houses already consolidated to edit the magazine Amag! In paper, but at the moment, given the absence of economic means, these conversations, they have not given his fruit. Today per today, we continue, in a sustainable way, with the digital edition, working all free. All of us, direction, edition and columnists, we believe in the project, contributing our experience and knowledge, in the world of the education of architecture and art for children by means of this magazine, which we believe necessary. The most recomforting part, it is to form a part of this network that is established between all the collaborators of the whole planet, and especially, when the feedback becomes visible.

Museo de Arquitectura Leopoldo Rother (Bogotá)

Are you satisfied with the reached aims?

Jorge Raedó: We are satisfied with the desires that have professionals and institutions of the whole world in taking part in the creation of content. On the other hand cost more that they use the material proposed by Amag!

Maushaus: We know that the magazine is in use, it is read and we think that it influences the area of the professionals who devote themselves to the education of architecture in the infantile area. We do not know so clearly, if it comes to the colleges and to the families. We would like that this feedback was richer. About knowing that we are useful, that the people enjoy and learn with what we do, is what more we like.

What expectations and projects of future you have for Amag!?

Jorge Raedó: We want to publish the version «in paper» of Amag!. A box with a selection of articles of 2012, 13 and 14. We will extract it if we find financing. Also we want to publish more books online for children on architecture. Till now we have published «I Want to be an architect» of Alberto Campo Baeza.

Are this type of initiatives profitable? Do you feel good remunerated by the labor that you realize?

Jorge Raedó: This way of working does not generate benefits because the product is free for the user. The only way of being satisfied would be with public or private financing that was paying the work that demands us, and to pay the collaborators.

The idea of putting price to this type of educational product is a mistake. In many countries of the world only the private colleges and the rich families might pay it. The good education has to come to all the children trying equality of opportunities.

Cuartocreciente (Sevilla) | Design Museum – Hanna Kapanen (Helsinki)

Do you arrange or complement this activity with other labors or in other fields?

Jorge Raedó: Together with Amag! I do other projects of education of art for children. From alive 2011 in Finland where I do operas with children of colleges. I collaborate with museums of several countries. I advise America several organizations as Red OCARA de Latino América. I write articles about my work with children in the magazine online FronteraD.

Maushaus: We, we are employed at our workshop – school with the children, at courses of architecture. Also we advise to the Museum Guggenheim of Bilbao, in both courses of architecture that we adapt for his department of didactics. We arrange this labor, with occasional workshops and projects of urbanism with children in the city of San Sebastian. Likewise, we realize collaborations with artists, always looking for the link, of other arts, with the space and the architecture.

We go a time already, seeing that to arrange the work of education of architecture for children, with the professional traditional practice, is almost impossible. They are two different professions. To ours to deal, if you want to do the things well, it is necessary to choose a way. We already have chosen. Today it is the day that we say to certain works that not. It yes, as it is said, we survive, that today per today it is not small, but with an infinite effort!

How do you see the future of the publishing world?

Jorge Raedó: I have small idea of the publishing industry. While someone wants to tell things to the others, there will be channels in order that the communication exists. They will be different from them of now to adapt to the paces and technologies of the peoples and cultures.

The book of paper will continue existing because it is unbeatable as useful object. But it will be minority for a simple reason: in the homes there is no site to guard them.

The book and digital magazine is the logical evolution. Though his purchase and reading continues being cumbersome. The digital product allows audio-visual materials and metadatos that the paper does not admit.

Kraftkovia (Donosti) | Proces (Belgrade)

Do you think that to study Architecture has been a fundamental passport to have come to your current work?

Jorge Raedó: For my professional path it is clear that to study architecture had medium incident.

Maushaus: In our case, certainly. The exercise of the architecture, the participation in the contests, the teamwork and the search of the essence of the things to solve a program or a complex problem, has trained us definitively at the moment of designing a workshop, a scenery or an object. Later, they have been them niñ@s, those who have taught the rest to us. First they were our daughters, with whom we continue learning day after day, and then them children, that during these years, they have shared his hours with us.

Would you encourage other architects to follow your steps? What steps do you consider that they should give? How to complete his studies? What other advices would you give them?

Jorge Raedó: Though the wind blows for all, every person goes a different place. If they study architecture in Spain, irremediably they will have to take vitamins of Literature, Art, Philosophy … or will walk blindly.

Maushaus: What they follow his steps, his path, his situation, which they should not look at the sides, which are they themselves. Besides your studies, your other aspects of your life, they have constructed you. You have to look what is what you like to do, in what you think that you are good and can reach. Not so much how you you would like to see or how the others see you, but indeed, which you enjoy doing. This way all, we will find the way that there leads us to enjoying each of his work, and to suffer as little as possible. As Almodóvar was saying:

“Slope much to be a certification”.

Do you think that the architects in Spain we should continue opening new routes of work to go out of the «most traditional» cabin of projecting given the current situation of the construction in our country?

Jorge Raedó: Yes, it is obvious. Not only because now there is an economic crisis and they cannot construct, but because the Spanish architect is caught in a very limited role.

Arkikids (Guatemala) | Maushaus Arquitectura (Donosti)

What do you think of those that they have been going to work abroad?

(In case of Jorge who resides out, there is information sufficient and easy to locate to know how to emigrate abroad?)

Jorge Raedó: I was to Finland because a Finnish association contacted me to collaborate. Do not be how work is looked abroad from Spain. The only method that I know is to begin a project of collaboration with another country, to construct the bridge and then to cross it.

Maushaus: We have not had this opportunity, temptation, freedom, obligation …, according to how it looks. If there is had the possibility of completing the profession or the education of one itself in other countries, always it will be positive. On the other hand, it seems to us that a shame is that the better formed brains emigrate. In our case, it has not been the way chosen. We have searched in our city, routes of self-sufficiency, trying to be as global as possible from the local thing.

«In addition, in our case…, the goat throws to the mount!»

How do you see the future of the profession?

(In case of Jorge who resides in Finland, how does one see the situation from exterior? Some similarity with Finland?)

Jorge Raedó: From exterior Spain is interested or not depending on his economy or his Sun. The tourism still works because the Sun has not entered crisis.

In Finland they know little of the Spanish architecture. Now that the crisis also has struck them loudly in the construction, it increases the unemployment and they close companies. To the being a profession that preserves privileges, for example on having asked for a credit to buy a house, and thanks to the social helps of the State, the Finnish architect suffers less than the Spanish. I have known young Finnish architects who on not having been able to design and construct, obtain scholarships to do other tasks, for example to travel for the world one year investigating.

Maushaus: The danger of looking at the uncertain of the future, which does not exist as such until we construct it, is to do an abandon of the current perspective, in it looks always of something better that it never seems to be here. We try to construct a reality, on the basis of our current experiences, incorporating aspects of the past into our present experience. For saying it somehow, we advance ahead as the rower, with the future of backs, seeing the stela of our past to orientate ourselves.

AVV Creando Futuro (Jerez de la Frontera) | Alexander Reichstein (Helsinki)

Maushaus – Jorge Raedó · publication/magazine/education | Amag! The Architecture Magazine for Children

March 2015

Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for the Anabel, Carlos and Jorge his time and patience but especially his predisposition with this space.

[:gl]

Hai unhas semanas charlábamos cos directores da revista The AAAA Magazine sobre as «dificultades» de poñer en marcha unha publicación, pero ¿e se lle engadimos que sexa unha revista de arquitectura para nenos? ¿E se o poñemos en marcha dende San Sebastián e Helsinki?

O resultado deste reto é Amag! Revista de Arquitectura para Nenos, un proxecto desenvolvido por por Maushaus (estudo formado polos arquitectos Anabel Varona e Carlos Arruti) e Osa Menor (constituido por Jorge Raedó).

Amag! é a revista de arquitectura para nen@s.

Amag! é un xoguete para cortar, romper, destrozar…

Amag! está formada por artigos: A4 para descargar, imprimir e xogar.

Amag! é para tod@s @s nen@s de 5-10 anos.

Amag! é un Open Educational Resource (OER) para os colegios de tódolo mundo.

Amag! é material de construción, un xogo e unha ferramenta de investigación. @s nen@s aprenden arquitectura xogando coas páxinas da revista.

Dende a súa creación en 2011 colaboraron e participado profesionais e institucións de Finlandia, Suecia, Dinamarca, Alemaña, Italia, España, Portugal, Polonia, Serbia, Croacia, Eslovenia, Reino Unido, Burkina Faso, Exipto, Túnez, Colombia, Perú, Arxentina, Chile, USA, Canadá e Xapón.

A súa difusión internacional propiciou colaboracións con distintas institucións en todo o mundo que axudan á súa difusión en colexios, destacan entidades como ACVIC, Centre d´Arts Contemporànies, Alvar Aalto Museum, Arkitekturmuseet, Arkkitehtuurikeskus, Canadian Centre for Architecture, Laafi, Fundación Museo Jorge Oteiza, Museo de Arquitectura Leopoldo Rother, Museo degli Innocenti e ProxectoTerra.

Sen máis preámbulos deixámosvos coa entrevista a tres bandas e dous países de por medio que tivemos a oportunidade de realizar, con estes «profesores e editores».

Red OCARA (São Paulo) | Teresa Montserrat (Berlin)

¿Cal foi a vosa formación e traxectoria profesional previa a Amag!?

Jorge Raedó: Estudei karate dos 11 aos 21 anos. Primeiro co mestre Kozo Mizoguchi e logo co mestre Yoshi Hirota. Esta formación é esencial. Agora ensino arte a nenos tal como eu aprendín Karate, que é unha Arte Marcial. É dicir, transmito técnicas e paixón polo oficio.

Estudei tres cursos de arquitectura na Escola Tècnica Superior d´Arquitectura e en La Sapienza cunha bolsa Erasmus. Traballei uns meses co arquitecto Josep Llinàs. Finalmente deixei os estudos de arquitectura e estudei Arte Dramática, especialidade de Dramaturxia e Dirección Escénica no Institut del Teatre de Barcelona.

Traballei dez anos no teatro catalán como director, dramaturgo, figurinista, escenógrafo, iluminador, tradutor e produtor. En 2008 empecei a ensinar arte a nenos e a iso dedícome ata agora.

Maushaus: Nós estudamos na ETSASS. Formámonos sobre todo no estudo Rulot (fundado en 2001), no que aprendemos a profesión sobre todo con ilusión e liberdade, mentres compartiamos esta vida, tamén con outros traballos (no estudo de Pena Ganchegui e Asociados, no caso de Anabel, e impartindo clase de arte, no caso de Carlos), que nos permitían a devandita liberdade, e nos que tamén aprendemos e crecemos, para poder despois facer o que hoxe facemos: Educación de arquitectura e arte para/con nen@s.

En 2009, fundamos Maushaus, deseñando un curso de arquitectura para nenos que se consolidou e creceu en forma de máis cursos, talleres ocasionais, colaboracións con museos e escolas… A todo isto poderiamos engadir a nosa andaina como pais de dúas criaturas, que foi moi ilustrativa, para o coñecemento do mundo da infancia.

¿Cómo xorde Amag!?

Jorge Raedó: Eu tiña a idea de facer unha revista de arquitectura para nenos dende había anos, pero en Barcelona non callou. Foi en 2011 cando coñecín a Maushaus de Donosti e quixeron colaborar. Vímonos en Helsinki onde fixemos reunións con especialistas como Jaana Räsänen e Alexander Reichstein. Aí definimos o nome, a idea dos pdf para descargar e xogar… Estrenamos a revista en xaneiro de 2012.

Maria Auxiliadora School (Lima) | Teresa Montserrat (Berlin)

¿Qué os llevó a abriros camino en el mundo editorial?¿Por qué una revista en “estos tiempos” y enfocada a arquitectura para niños?

Jorge Raedó: A arquitectura do século XX e XXI constrúese na mente de todos a base de revistas, libros e películas. O que nos contan os contos, e as revistas contan contos do que é a arquitectura, é o que ao final creemos como realidade.

Amag! é un recurso educativo gratuíto en internet (Open Educational Resource) cun formato ao que chamamos revista porque se constitúe de artigos-xogos. En 2012, 2013 e 2014 os artigos eran para xogar co papel… é dicir, é unha revista para romper e xogar. En 2015 os artigos son vídeos que propoñen xogos.

O obxectivo é que os mellores especialistas de educación de arquitectura e arte para nenos cheguen a todos os nenos do mundo. Claro, os nenos necesitan conexión a internet.

Amag! Revista de Arquitectura para para Nenos… un xogo para que os nenos desenvolvan habilidades psicomotrices, espaciais e estéticas a través do xogo.

¿Tiñades algunha experiencia previa no mundo editorial?

Jorge Raedó: TTiña experiencia cun Open Educational Resource anterior, o proxecto “¿Qué é Arquitectura?” que consta de vídeos e talleres. Aí vin que o difícil é chegar aos nenos, non crear o contido.

Maushaus: Nós tiñamos experiencia en colaboracións de temas de arquitectura en fancines de filosofía como Revolución Neolítica, de graffiti Palabra e a revista Diversa, realizada polos estudantes da ETSASS.

¿Encontrástesvos con moitas dificultades? ¿Cales foron as máis problemáticas?

Jorge Raedó: O principal problema é a falta de financiamento. Facemos Amag! sen diñeiro. Os dous primeiros anos o Proxecto Terra de Galicia doounos 1500 euros por ano.

Maushaus: Durante este tempo, xurdiron contactos con editoriais xa consolidadas para editar a revista Amag! en papel, pero de momento, dada a ausencia de medios económicos, estas conversacións, non deron o seu froito. Hoxe por hoxe, seguimos, de xeito sostible, coa edición dixital, traballando todos gratuitamente. Todos nós, dirección, edición e articulistas, cremos no proxecto, achegando a nosa experiencia e coñecemento, no mundo da educación de arquitectura e arte para nen@s mediante esta revista, que cremos necesaria. A parte máis reconfortante, é formar parte desta rede que se establece entre todos os colaboradores de todo o planeta, e sobre todo, cando a retroacción se fai visible.

Museo de Arquitectura Leopoldo Rother (Bogotá)

¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?

Jorge Raedó: Estamos contentos coas ganas que teñen profesionais e institucións de todo o mundo en participar na creación de contido. En cambio custa máis que usen o material proposto por Amag!

Maushaus: Sabemos que a revista se utiliza, se le e cremos que inflúe no ámbito dos profesionais que se dedican á educación de arquitectura no ámbito infantil. Non sabemos tan claramente, se chega aos colexios e ás familias. Gustaríanos que esta retroacción fose máis rica. Saber que somos útiles, que a xente goza e aprende co que facemos, é o que máis nos gusta.

¿Que expectativas e proxectos de futuro tedes para Amag!?

Jorge Raedó: Queremos publicar a versión «en papel» de Amag!. Unha caixa cunha selección de artigos de 2012, 13 e 14. Sacarémolo se encontramos financiamento. Tamén queremos publicar máis libros online para nenos sobre arquitectura. Ata agora publicamos “Quero ser arquitecto” de Alberto Campo Baeza.

¿Son rendibles este tipo de iniciativas? ¿Sentídesvos ben remunerados polo labor que realizades?

Jorge Raedó: Este xeito de traballar non xera beneficios porque o produto é gratuíto para o usuario. O único xeito de estar contento sería con financiamento público ou privada que pagase o traballo que nos esixe, e pagar os colaboradores.

A idea de poñer prezo a este tipo de produto educativo é un erro. En moitos países do mundo só o poderían pagar os colexios privados e as familias ricas. A boa educación ten que chegar a todos os nenos procurando igualdade de oportunidades.

Cuartocreciente (Sevilla) | Design Museum – Hanna Kapanen (Helsinki)

¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?

Jorge Raedó: Xunto a Amag! fago outros proxectos de educación de arte para nenos. Dende 2011 vivo en Finlandia onde fago óperas con nenos de colexios. Colaboro con museos de varios países. Asesoro varias organizacións como Red OCARA de Latino América. Escribo artigos sobre o meu traballo con nenos na revista online FronteraD.

Maushaus: Nós, traballamos no noso taller-escola cos nenos, en cursos de arquitectura. Tamén asesoramos ao Museo Guggenheim de Bilbao, nos dous cursos de arquitectura que adaptamos para o seu departamento de didáctica. Compaxinamos este labor, con talleres ocasionais e proxectos de urbanismo con nen@s na cidade de San Sebastián. Así mesmo, realizamos colaboracións con artistas, sempre buscando o vínculo, das outras artes, co espazo e a arquitectura.

Levamos un tempo xa, vendo que compaxinar o traballo de educación de arquitectura para nen@s, coa práctica profesional tradicional, é case imposible. Son dúas profesións distintas. Ao noso entender, se queres facer as cousas ben, hai que elixir un camiño. Nós xa eliximos. Hoxe é o día que dicimos a determinados traballos que non. Iso si, como se di, sobrevivimos, que hoxe por hoxe non é pouco, pero ¡cun esforzo infinito!

¿Como vedes o futuro do mundo editorial?

Jorge Raedó: Teño pouca idea da industria editorial. Mentres alguén queira contar cousas aos demais, haberá canles para que a comunicación exista. Serán distintas ás de agora para adaptarse aos ritmos e tecnoloxías das xentes e culturas.

O libro de papel seguirá existindo porque é imbatible como obxecto útil. Pero será minoritario por unha razón simple: nos fogares non hai sitio para gardalos.

O libro e revista dixital é a lóxica evolución. Aínda Que a súa compra e lectura segue sendo pesada. O produto dixital permite materiais audiovisuais e metadatos que o papel non admite.

Kraftkovia (Donosti) | Proces (Belgrade)

¿Considerades que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?

Jorge Raedó: Pola miña traxectoria profesional está claro que estudar arquitectura tivo mediana incidencia.

Maushaus: No noso caso, por suposto. O exercicio da arquitectura, a participación nos concursos, o traballo en equipo e a busca da esencia das cousas para resolver un programa ou un problema complexo, adestrounos definitivamente á hora de deseñar un taller, unha escenografía ou un obxecto. Posteriormente, foron os nen@s, os cales nos ensinaron o resto. Primeiro foron nosas fillas, coas que seguimos aprendendo día a día, e logo os nen@s, que durante estes anos, compartiron as súas horas connosco.

¿Animarías outros arquitectos a seguir os vosos pasos? Que pasos considerades que deberían dar? ¿Como completar os seus estudos? ¿Que outros consellos lles darías?

Jorge Raedó: Aínda que o vento sopra para todos, cada persoa vai un lugar distinto. Se estudan arquitectura en España, irremediablemente deberán tomar vitaminas de Literatura, Arte, Filosofía… ou andarán ás cegas.

Maushaus: Que sigan os seus pasos, a súa traxectoria, a súa situación, que non miren aos lados, que sexan eles mesmos. Ademais dos teus estudos, os teus demais aspectos da túa vida, construíronche. Tes que buscar que é o que che gusta facer, en que cres que es bo e podes achegar. Non tanto como te gustaría verte ou como che vexan os demais, senón de verdade, o que gozas facendo. Así todos, encontraremos o camiño que nos leva a gozar cada un do seu traballo, e sufrir o menos posible. Como dicía Almodóvar:

“Custa moito ser auténtica”.

¿Credes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis «tradicional» de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?

Jorge Raedó: Si, é obvio. Non só porque agora hai unha crise económica e non poden construír, senón porque o arquitecto español está atrapado nun rol moi limitado.

Arkikids (Guatemala) | Maushaus Arquitectura (Donosti)

¿Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

(No caso de Jorge que reside fose, ¿hai información suficiente e doada de localizar para saber como emigrar ao estranxeiro?)

Jorge Raedó: Fun a Finlandia porque unha asociación finlandesa contactou comigo para colaborar. Non sei como se busca traballo no estranxeiro dende España. O único método que coñezo é empezar un proxecto de colaboración con outro país, construír a ponte e logo cruzalo.

Maushaus: Non tivemos esa oportunidade, tentación, liberdade, obriga…, segundo como se mire. Se se ten a posibilidade de completar a profesión ou a educación dun mesmo noutros países, sempre será positivo. Por outra parte, parécenos que é unha pena que os cerebros mellor formados emigren. No noso caso, non foi o camiño elixido. Buscamos na nosa cidade, vías de autosuficiencia, intentando ser o máis globais posibles dende o local.

«Ademáis, no noso caso…, a cabra tira ao monte!»

¿Como vedes o futuro da profesión?

(No caso de Jorge que reside en Finlandia, ¿como se ve a situación dende exterior? ¿Algunha semellanza con Finlandia?)

Jorge Raedó: Dende o exterior España interesa ou non en función da súa economía ou do seu sol. O turismo aínda funciona porque o sol non entrou en crise.

En Finlandia saben pouco da arquitectura española. Agora que a crise tamén os golpeou forte na construción, aumenta o paro e pechan empresas. Ao ser unha profesión que conserva privilexios, por exemplo ao pedir un crédito para comprar unha casa, e grazas ás axudas sociais do Estado, o arquitecto finlandés sofre menos que o español. Coñecín arquitectos novos finlandeses que ao non poder deseñar e construír, obteñen bolsas para facer outras tarefas, por exemplo viaxar polo mundo un ano investigando.

Maushaus: O perigo de mirar ao incerto do futuro, que non existe como tal ata que o construamos, é facer un abandono da perspectiva actual, en busca sempre de algo mellor que nunca parece estar aquí. Nós tratamos de construír unha realidade, sobre a base das nosas experiencias actuais, incorporando aspectos do pasado á nosa experiencia presente. Por dicilo dalgún modo, avanzamos cara a adiante como o remeiro, co futuro de costas, vendo o ronsel do noso pasado para orientarnos.

AVV Creando Futuro (Jerez de la Frontera) | Alexander Reichstein (Helsinki)

Maushaus – Jorge Raedó · publicación/revista/educación | Amag! Revista de Arquitectura para Nenos

Marzo 2015

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer á Anabel, Carlos e Jorge o seu tempo e paciencia pero sobre todo a súa predisposición con este espazo.

[:]

The waste landThe waste landThe waste land

0

La exposición The waste land, del fotógrafo Carlos Álvarez, inaugurará el próximo día 14 de marzo a las 19:00h en GOODIES, C/Wenceslao Fernandez Florez 7, La Coruña.

Tierra Baldía

“Abril es el mes más cruel” cuentan los sabios y The waste land se inaugura el 14 de marzo, 18 días antes de la llegada del cruento tiempo.

Una mayoría de edad que nos descubre un recorrido por desiertos y caminos paganos, desde las azoteas de Casablanca hasta el silencio de los parajes de Tabernas, Sonora y Mojave. No es esta muestra, sin embargo, una ejemplificación de la concepción ortodoxa de imágenes de desierto, de roadtrips de arena y calima.

Carlos Álvarez se sirve del paisaje como pretexto para indagar en la aridez de la soledad mediante la contemplación.

La infinitud del horizonte se nos aparece en tierra patria también, y Álvarez cabalga la lejanía del desierto mediante composiciones paisajística desestructuradas y sorprendentes en las que la repetición y la partición se trufan con textos y materiales que bien podrían haber surgido en todos y cada una de esas escenas de contemplación.

Pilar H.

A exposición The waste land, do fotógrafo Carlos Álvarezinaugurará o próximo día 14 de marzo ás 19:00h en GOODIES, C/Wenceslao Fernandez Florez 7, La Coruña.

Terra Baldía

“Abril é o mes máis cruel” contan os sabios e The waste land inaugúrase o 14 de marzo, 18 días antes da chegada do cruento tempo.

Unha maioría de idade que nos descobre un percorrido por desertos e camiños pagáns, dende as azoteas de Casablanca ata o silencio das paraxes de Tabernas, Sonora e Mojave. Non é esta mostra, non obstante, unha exemplificación da concepción ortodoxa de imaxes de deserto, de roadtrips de area e brétema.

Carlos Álvarez sérvese da paisaxe como pretexto para indagar na aridez da soidade mediante a contemplación.

A infinitude do horizonte aparécesenos en terra patria tamén, e Álvarez cabalga a distancia do deserto mediante composicións paisaxística desestruturadas e sorprendentes nas que a repetición e a partición se trufan con textos e materiais que ben poderían ter xurdido en todos e cada unha desas escenas de contemplación.

Pilar H.

The exhibition The waste land, of the photographer Carlos Álvarez, will inaugurate next March 14 to them 19:00h in GOODIES, C/Wenceslao Fernandez Florez 7, GOODIES, C/Wenceslao Fernandez Florez 7, La Coruña (Spain).

Uncultivated Earth

“April is the cruellest month” the wise persons count and The waste land is inaugurated on March 14, 18 days before the arrival of the bloody time.

An adult age that us discovers a tour for deserts and pagan ways, from the roofs of Casablanca up to the silence of the places of Taverns, Sonorous and Mojave. It is not this sample, nevertheless, an ejemplificación of the orthodox conception of images of desert, of roadtrips of sand and calima.

Carlos Álvarez is served the landscape as pretext to investigate in the aridity of the loneliness by means of the contemplation.

Us one appears the infinity of the horizon in native land also, and Álvarez rides the distance of the desert by means of compositions landscape desestructuradas and surprising in that the repetition and the partition trufan with texts and materials that well might have arisen in all and each of these scenes from contemplation.

Pilar H.

Niki de Saint PhalleNiki de Saint PhalleNiki de Saint Phalle

0

El pasado 27 de febrero  se inauguró la exposición Niki de Saint Phalle en el Museo Guggenheim Bilbao y podrá visitarte hasta el 11 de junio 2015. La muestra está organizada a tres bandas entre eel propio museo, la Réunion des Musées Nationaux – Grand Palais y Niki Charitable Art Foundation.

La exposición realiza un recorrido retrospectivo sobre la obra de Catherine Marie-Agnes Fal de Saint Phalle, más conocida Niki de Saint Phalle una de las artistas de mayor renombre de mediados del siglo XX. A pesar de carecer de formación académica reglada, buscó inspiración en artistas de la talla de Gaudí, Dubuffet, Pollock o Warhol, para desarrollar su personal visión del mundo.

“La naturaleza paradójica de su obra, que abarca desde lo alegre a lo profundo y lo intelectual, aún no ha sido explorada en su totalidad. Fue una de las primeras mujeres que recibió elogios y reconocimiento internacionales durante su vida y creó con éxito un personaje público de sí misma. Al igual que Warhol, Saint Phalle supo aprovechar los medios de comunicación para orientar con habilidad la acogida de su obra”.

Esta retrospectiva recoge más de 200 obras y documentos de archivo —muchos no publicados— ordenados de forma cronológica y temáticas salpicados en los 2.000 metros cuadrados del museo.

https://vimeo.com/120777243

O pasado 27 de febreiro inaugurouse a exposición Niki de Saint Phalle no Museo Guggenheim Bilbao  e poderá visitarte ata o 11 de xuño 2015. A mostra está organizada a tres bandas entre eel propio museo, a Réunion deas Musées Nationaux – Grand Palais e Niki Charitable Art Foundation.

A exposición realiza un percorrido retrospectivo sobre a obra de Catherine Marie-Agnes Fal de Saint Phalle, máis coñecida Niki de Saint Phalle unha das artistas de maior renome de mediados do século XX. A pesar de carecer de formación académica regulada, buscou inspiración en artistas do talle de Gaudí, Dubuffet, Pollock ou Warhol, para desenvolver o seu persoal visión do mundo.

“A natureza paradoxal da súa obra, que abrangue dende o alegre ao profundo e o intelectual, aínda non foi explorada na súa totalidade. Foi unha das primeiras mulleres que recibiu eloxios e recoñecemento internacionais durante a súa vida e creou con éxito un personaxe público de si mesma. Ao igual que Warhol, Saint Phalle soubo aproveitar os medios de comunicación para orientar con habilidade a acollida da súa obra”.

Esta retrospectiva recolle máis de 200 obras e documentos de arquivo -moitos non publicados- ordenados de forma cronolóxica e temáticas salpicados nos 2.000 metros cadrados do museo.

https://vimeo.com/120777243

Last February 27 there inaugurated the exhibition Niki de Saint Phalle in Guggenheim Bilbao Museum and it will be able to visit you until June 11, 2015. The sample is organized to three bands between eel own museum, the Réunion des Musées Nationaux – Grand Palais and Niki Charitable Art Foundation.

The exhibition realizes a retrospective tour on Catherine Marie-Agnes Fal’s work of Saint Phalle, more known Niki de Saint Phalle one of the artists of major renown of middle of the 20th century. In spite of lacking ruled career education, it looked for inspiration in artists of the height of Gaudí, Dubuffet, Pollock or Warhol, to develop his personal vision of the world.

“The paradoxical nature of his work, which it includes from the happy thing to the deep thing and the intellectual thing, still has not been explored in its entirety. He was one of the first women who received international praises and recognition during his life and a public personage created successfully of yes same. As Warhol, Saint Phalle could take advantage of the mass media to orientate with skill the reception of his work”.

This retrospective gathers more than 200 works and archival documents – many not published – been ordained as chronological form and subject matters splashed in 2.000 square meters of the museum.

https://vimeo.com/120777243

Reformulación de un espacio público: de calle a plaza. Pavimentación de la Praza do Curro | Salgado+LiñaresReformulación dun espazo público: de rúa a praza. Pavimentación da Praza do Curro | Salgado+LiñaresReformulation of a public space: from street to square. Paving of the Praza do Curro | Salgado+Liñares

La Praza do Curro ha sido tradicionalmente el principal espacio público de actividad al aire libre del casco histórico de Noia. Dicha actividad, manifiesta en el mercado de cada jueves y domingo, la ha dotado de un vigor excepcional, incapaz con todo de contener el constante y acusado deterioro al que se ha visto sometida la plaza en estos últimos cuarenta años.

Por un lado, nuevos e insolentes edificios, todos ellos fuera de escala, han venido a sustituir a gran parte del caserío tradicional, por otro, el espacio se ha ocupado con todo tipo de inconexos pavimentos, por último, los coches han colonizado el espacio, que ha devenido las más de las veces en simple aparcamiento. Es decir, el ámbito ha desembocado en un conjunto de inconexos retales que sobrevive.

Así las cosas, ya en el inicio del proyecto entendimos que nuestra intervención no podría ser neutra, es decir, debería realizarse con la debida contundencia, con el fin de imponerse a la vulgaridad de las fachadas. Por fortuna, contábamos con la magnífica proporción del espacio.

El proyecto, con el fin principal de recuperar el carácter estancial de la plaza, ha abordado de manera principal las siguientes cuestiones:

– Substitución de todos los pavimentos.

– Resolución de los distintos desniveles y de los accesos a los edificios, y en especial, del acceso al Coliseo Noela.

– Reposición de todas las instalaciones y nuevo trazado.

– Reordenación del tráfico y definición de un ámbito acotado de carga y descarga.

Partíamos de un buen número de losas de granito a reutilizar, si bien muy escaso para hacerlo extensivo a todo el ámbito. Y del problema de la escasez surgió la solución: un pavimento de piedra-hormigón lavado que además de recoger la dualidad arquitectónica del ambiente presentase una personalidad suficiente como para imponerse al deterioro de las fachadas.

Y el proceso fue como sigue:

– Serramos en sentido longitudinal las gruesas losas de piedra, con el fin de obtener dos caras de trabajo que permitiesen un correcto encuentro con el hormigón. Esto derivó en un sinfín de dobles y simétricas piedras, es decir, derivó en la individualización de cada par de piedras, y en la introducción en el conjunto de una bienvenida y sorprendente figuración. Asimismo, dicho proceso nos permitió reutilizar grandes losas de casqueiros y piezas sobrantes de taller, cortadas bien con máquina de disco –de anchura máxima 1,20m-, bien con máquina de hilo – sin limitación de dimensión.

– Optamos por un hormigón realizado en obra con cemento blanco y árido escogido, de diferentes tamaños y colores, negro o blanco: cuatro tonos distintos de hormigón y diferentes texturas según la intensidad del lavado.

– Hicimos coincidir las juntas de construcción con las juntas de retracción, de tal forma que el hormigonado alterno evitase el corte posterior del hormigón.

– Reservamos para ciertos ámbitos un pavimento de losas de granito sin junta, a hueso, en franca contradicción con el resto del pavimento.

– Definimos una nueva escalinata de acceso al Coliseo Noela.

– Integramos en el pavimento, en sus líneas de fuerza, las recogidas de pluviales, con encofrados realizados bien con poliestireno, bien con madera, que remitiesen a la sección de los peldaños del Coliseo.

– Acotamos un espacio para carga y descarga, en la entrada desde la Carreiriña, que libera tres cuartos de la superficie para uso exclusivo del peatón, es decir, de las personas.

El proceso de obra ha durado doce meses y se ha organizado en dos fases, la segunda de ellas realizada por administración, con empleados del Ayuntamiento. Una experiencia estupenda que repetiríamos con gusto.

Y al fondo, las magníficas laudas de Santa María Nova, que como el Macguffin de Hitchcock sobrevuelan la trama.

Obra: Reformulación de un espacio público: de calle a plaza. Pavimentación de la Praza do Curro.
Emplazamiento: Praza do Curro, Noia, A Coruña, Galicia, España.
Fecha: Finalización obra, 30 de julio 2014.
Autores: Salgado e Liñares arquitectos (Alfonso Salgado, Francisco Liñares y Santiago Rey)
Colaboradores: Manuel Liñares Túñez, ingeniero industrial. Miguel Ángel Raposo Rodríguez, ingeniero industrial. Carla Agra García, arquitecta. Jaime Novoa Míguez, arquitecto. Sergio Sánchez Alcalde, delineante.
Promotor: Concello de Noia.
Constructor: Fase 1-Construcciones CES, S.L | Fase 2-Obra por Administración
PEM: 398230,66 euros
Fotografías: Estado previo: Salgado+Liñares / Estado final:  Héctor Santos-Díez | BISimages
+ salgadoeliñares.com

The Praza do Curro has been traditionally the principal public space of activity outdoors of Noia’s historical hull. The above mentioned activity, it demonstrates on the market of every Thursday and Sunday, has provided it with an exceptional vigor, incapable with everything of containing the constant and marked deterioration to which the square has met submitted in the latter forty years.

On the one hand, new and insolent buildings, all of them out of scale, have come to substitute great part of the traditional hamlet, for other one, the space has dealt with all kinds of unconnected pavements, finally, the cars they have colonized the space, which has developed more of the times into simple parking. That is to say, the area has ended in a set of unconnected remnants that it survives.

This way the things, already in the beginning of the project we understood that our intervention might not be neutral, that is to say, it should be realized by the due forcefulness, in order to be imposed to the vulgarity of the fronts. For fortune, we were possessing the magnificent proportion of the space.

The project, with the principal end of recovering the character estancial of the square, has approached in a principal way the following questions:

– Substitution of all the pavements.

– Resolution of the different differences and of the accesses to the buildings, and especially, of the access to the Coliseum Noela.

– Reinstatement of all the facilities and new tracing.

– Reordering of the traffic and definition of a fenced area of load and unload.

We were departing from a good number of slabs of granite to re-use, though very scanty to make it extensive to the whole area. And from the problem of the shortage the solution arose: a pavement of stone – concrete washed that beside gathering the architectural duality of the environment was presenting a sufficient personality as to be imposed to the deterioration of the fronts.

And the process was as it continues:

– We saw in longitudinal sense the thick slabs of stone, in order to obtain two faces of work that were allowing a correct meeting with the concrete. This derived in an endless number of double and symmetrical stones, that is to say, it derived in the individualization of every couple of stones, and in the introduction in the set of a welcome and surprising imagination. Likewise, the above mentioned process allowed us to re-use big slabs of casqueiros and remaining pieces of workshop, cut well with machine of disc – of maximum width 1,20m-, well with machine of thread – without limitation of dimension.

– We choose for a concrete realized in work with white and arid select cement, of different sizes and colors, black or white: four tones different from concrete and different textures according to the intensity of the wash.

– We made coincide the meetings constructions with the meetings retractions, in such a way that the alternate hormigonado was avoiding the later cut of the concrete.

– We reserve for certain areas a pavement of slabs of granite without meeting, to bone, in Franc contradiction with the rest of the pavement.

– We define a new perron of access to the Coliseum Noela.

– We integrate in the pavement, in his lines of force, the withdrawals of rain, with encofrados realized well with polystyrene, good with wood, which they were sending to the section of the steps of the Coliseum.

– We annotate a space for load and unload, in the entry from the Carreiriña, which liberates three quarters of the surface for exclusive use of the pedestrian, that is to say, of the persons.

The process of work has lasted twelve months and one has organized in two phases, the second one of them realized by administration, with employees of the Town hall. A marvellous experience that we would repeat gladly.

And to the bottom, the magnificent laudas of Santa Maria It Nongoes, that as the Macguffin de Hitchcock overfly the plot.

Work: Reformulation of a public space: from street to square. Paving of the Praza do Curro.
Location: Praza do Curro, Noia, A Coruña, Galicia, Spain.
Date: Ending acts, on July 30, 2014
Authors: Salgado e Liñares arquitectos (Alfonso Salgado, Francisco Liñares and Santiago Rey)
Collaborators: Manuel Liñares Túñez, industrial engineer. Miguel Ángel Raposo Rodríguez, industrial engineer. Carla Agra García, architect. Jaime Novoa Míguez, architect. Sergio Sánchez Alcalde, sraughtsman.
Promoter: Concello de Noia.
Builder: Phase 1-Construcciones CES, S.L | Phase 2-Obra for Administration
PEM: 398230,66 euros
Photographies: previous State: Salgado+Liñares / final State: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ salgadoeliñares.com

A Praza do Curro foi tradicionalmente o principal espazo público de actividade ao aire libre do casco histórico de Noia. A devandita actividade, manifesta no mercado de cada xoves e domingo, dotouna dun vigor excepcional, incapaz con todo de conter a constante e acusado deterioración á que se viu sometida a praza nestes últimos corenta anos.

Por un lado, novos e insolentes edificios, todos eles fóra de escala, viñeron a substituír a gran parte do casarío tradicional, por outro, o espazo ocupouse con todo tipo de inconexos pavimentos, por último, os coches colonizaron o espazo, que deveu as máis das veces en simple aparcadoiro. É dicir, o ámbito desembocou nun conxunto de inconexos retallos que sobrevive.

Así as cousas, xa no inicio do proxecto entendemos que a nosa intervención non podería ser neutra, é dicir, debería realizarse coa debida contundencia, co fin de impoñerse á vulgaridade das fachadas. Por fortuna, contabamos coa magnífica proporción do espazo.

O proxecto, co fin principal de recuperar o carácter estancial da praza, abordou de xeito principal as seguintes cuestións:

– Substitución de todos os pavimentos.

– Resolución dos distintos desniveis e dos accesos aos edificios, e en especial, do acceso ao Coliseo Noela.

– Reposición de todas as instalacións e novo trazado.

– Reordenación do tráfico e definición dun ámbito acoutado de carga e descarga.

Partiamos dun bo número de lousas de granito a reutilizar, se ben moi escaso para facelo extensivo a todo o ámbito. E do problema da escaseza xurdiu a solución: un pavimento de pedra-formigón lavado que ademais de recoller a dualidade arquitectónica do ambiente presentase unha personalidade suficiente como para impoñerse á deterioración das fachadas.

E o proceso foi como segue:

– Serramos en sentido lonxitudinal as grosas lousas de pedra, co fin de obter dúas caras de traballo que permitisen un correcto encontro co formigón. Isto derivou nunha morea de dobres e simétricas pedras, é dicir, derivou na individualización de cada par de pedras, e na introdución no conxunto dunha benvida e sorprendente figuración. Así mesmo, o devandito proceso permitiunos reutilizar grandes lousas de casqueiros e pezas sobrantes de taller, cortadas ben con máquina de disco -de anchura máxima 1,20m-, ben con máquina de fío – sen limitación de dimensión.

– Optamos por un formigón realizado en obra con cemento branco e árido escollido, de diferentes tamaños e cores, negro ou branco: catro tons distintos de formigón e diferentes texturas segundo a intensidade do lavado.

– Fixemos coincidir as xuntas de construción coas xuntas de retracción, de tal forma que o formigonado alterno evitase o corte posterior do formigón.

– Reservamos para certos ámbitos un pavimento de lousas de granito sen xunta, a óso, en franca contradición co resto do pavimento.

– Definimos unha nova escalinata de acceso ao Coliseo Noela.

– Integramos no pavimento, nas súas liñas de forza, as recollidas de pluviais, con encofrados realizados ben con poliestireno, ben con madeira, que remitiran á sección dos chanzos do Coliseo.

– Acoutamos un espazo para carga e descarga, na entrada dende a Carreiriña, que libera tres cuartos da superficie para uso exclusivo do peón, é dicir, das persoas.

O proceso de obra durou doce meses e organizouse en dúas fases, a segunda delas realizada por administración, con empregados do Concello. Unha experiencia estupenda que repetiriamos con gusto.

E ao fondo, as magníficas laudas de Santa María Nova, que como o Macguffin de Hitchcock sobrevoan a trama.

Obra: Reformulación dun espazo público: de rúa a praza. Pavimentación da Praza do Curro
Emplazamiento: Praza do Curro, Noia, A Coruña, Galicia, España.
Data: Finalización obra, 30 de xullo 2014.
Autores: Salgado e Liñares arquitectos (Alfonso Salgado, Francisco Liñares e Santiago Rey)
Colaboradores: Manuel Liñares Túñez, enxeñeiro industrial. Miguel Ángel Raposo Rodríguez, enxeñeiro industrial. Carla Agra García, arquitecta. Jaime Novoa Míguez, arquitecto. Sergio Sánchez Alcalde, delineante.
Promotor: Concello de Noia.
Constructor: Fase 1-Construcciones CES, S.L | Fase 2-Obra pola Administración
PEM: 398230,66 euros
Fotografías: Estado previo: Salgado+Liñares / Estado final: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ salgadoeliñares.com

Palabra de arquitecto. Citas, ocurrencias y píldoras de sabiduríaPalabra de arquitecto. Citas, ocurrencias e píldoras de sabiduríaThe Architect Says. Quotes, Quips, and Words of Wisdom

0

Si hay algo que a los arquitectos les gusta más que proyectar, eso es hablar de arquitectura. Ya sea sobre su inspiración, sus conocimientos o contando alguna anécdota ocurrente, los arquitectos necesitan imperativamente comunicar su trabajo. Palabra de arquitecto es un compendio de citas de más de cien arquitectos clave de la historia de la arquitectura que incluye a personajes de la talla de Andrea Palladio, Frank Lloyd Wright, Le Corbusier, Oscar Niemeyer o Rafael Moneo. A veces sabias, otras divertidas u ocurrentes, las citas de esta deliciosa antología transmiten profundidad y diversidad de pensamiento, e invitan a arquitectos y estudiantes a activar inmediatamente sus mentes creativas.

Laura S. Dushkes es documentalista del estudio de arquitectura NBBJ, en Seattle (Estados Unidos).

Se hai algo que aos arquitectos lles gusta máis que proxectar, iso é falar de arquitectura. Xa sexa sobre a súa inspiración, os seus coñecementos ou contando algunha anécdota ocorrente, os arquitectos necesitan imperativamente comunicar o seu traballo. Palabra de arquitecto é un compendio de citas de máis de cen arquitectos clave da historia da arquitectura que inclúe a personaxes do talle de Andrea Palladio, Frank Lloyd Wright, Le Corbusier, Oscar Niemeyer ou Rafael Moneo. Ás veces sabias, outras divertidas ou ocorrentes, as citas desta deliciosa antoloxía transmiten profundidade e diversidade de pensamento, e invitan arquitectos e estudantes a activar inmediatamente as súas mentes creativas.

Laura S. Dushkes é documentalista do estudo de arquitectura NBBJ, en Seattle (Estados Unidos).

If there is something that the architects like more that to project, it is to speak about architecture. Already be on his inspiration, his knowledge or counting some witty anecdote, the architects need to communicate imperatively his work. The Architect Says is a compendium of appointments of more than hundred key architects of the history of the architecture that Oscar Niemeyer or Rafael Moneo includes to prominent figures of the height of Andrea Palladio, Frank Lloyd Wright, Le Corbusier. Sometimes wise, different enterteining or witty, the appointments of this delicious anthology transmit depth and diversity of thought, and invite architects and students to activating immediately his creative minds.

Laura S. Dushkes is a documentary maker of the study of architecture NBBJ, in Seattle (The) (United States).

[:es]IV Concurso PFC FYM Italcementi Group[:gl]IV Concurso PFC FYM Italcementi Group[:en]IV FP Competition FYM Italcementi Group[:]

0

[:es]

La Escuela de Arquitectura de la Universidad de Navarra, junto con FYM Italcementi Group, promueve la cuarta edición del concurso internacional PFC FYM Italcementi Group, en el que se premia el proyecto fin de carrera (PFC) que, por su calidad, innovación, originalidad o creatividad, resalte la utilización del hormigón dentro de un proyecto arquitectónico.

· El premio consiste en la concesión de una beca que cubra el coste de la matrícula en el Máster en Diseño Arquitectónico, que se imparte en la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Navarra.

· El ganador deberá cumplir los requisitos de admisión en ese programa.

· Participantes. Podrán participar aquellas personas que hayan presentado su PFC en cualquier Escuela de Arquitectura reconocida oficialmente en su país de origen entre septiembre de 2013 y septiembre de 2014.

· Plazo límite de envío de candidaturas: 20 de abril de 2015.

+ info

[:gl]

A Escola de Arquitectura da Universidade de Navarra, xunto con FYM Italcementi Group, promove a cuarta edición do concurso internacional PFC FYM Italcementi Group, no que se premia o proxecto fin de carreira (PFC) que, pola súa calidade, innovación, orixinalidade ou creatividade, resalte a utilización do formigón dentro dun proxecto arquitectónico.

· El premio consiste na concesión dunha bolsa que cubra o custo da matrícula no Máster en Deseño Arquitectónico, que se imparte na Escola de Arquitectura da Universidade de Navarra.

· O gañador deberá cumprir os requisitos de admisión nese programa.

· Participantes. Poderán participar aquelas persoas que presentasen o seu PFC en calquera Escola de Arquitectura recoñecida oficialmente no seu país de orixe entre setembro de 2013 e setembro de 2014.

· Prazo límite de envío de candidaturas: 20 de abril de 2015.

+ info

[:en]

The School of Architecture of the University of Navarre, together with FYM Italcementi Group, promotes the fourth edition of the international contest PFC FYM Italcementi Group, in which the project rewards end of career (PFC) that, for his quality, innovation, originality or creativity, projection the utilization of the concrete inside an architectural project.

· The prize consists of the concession of a scholarship that covers the cost of the matriculation in the Master in Architectural Design, which is given in the School of Architecture of the University of Navarre.

· The winner will have to fulfill the requirements of admission in this program.

· Participants. There will be able to take part those persons who have presented his PFC in any School of Architecture recognized officially in his native land between September, 2013 and September, 2014.

· Term limit of sending of candidacies: on April 20, 2015.

+ info

[:]

Espacio, Lugar y Atmósfera | Miquel Lacasta CodorniuEspazo, Lugar e Atmósfera | Miquel Lacasta CodorniuSpace, Place and Atmosphere | Miquel Lacasta Codorniu

Atmosfera | Miquel Lacasta Codorniu

Con este sugerente título, Juhani Pallasmaa vino a la ESARQ1 a dar una conferencia el pasado 10 de Mayo. Lo que sigue es una traducción libre e incompleta de la conferencia, y completada con otras lecturas y registros o mejor dicho, una interpretación intencionada e interesada de una magnifica conferencia de arquitectura.

El reconocimiento instantáneo de la naturaleza inherente de un lugar, es semejante a la lectura automática de las identidades y esencias del mundo biológico. Los animales instantáneamente reconocen otras criaturas para su supervivencia de la misma manera los humanos reconocemos unos rasgos humanos conocidos entre miles de otras caras semejantes, a la vez que leemos el sentido de las emociones a partir de minúsculos movimientos musculares de la cara. El espacio o el lugar es una imagen, una criatura mental, o mejor dicho, neuronal, una experiencia singular fusionada con nuestra experiencia y cognición más existencial. Una vez hemos apreciado un espacio como placentero o como deprimente, difícilmente podemos cambiar este juicio de primera mano. Nos encontramos atados a ciertos parámetros y permanecemos ajenos a ciertos otros y ambas elecciones intuitivas son realmente difíciles de analizar verbalmente o de cambiar de forma significativa una vez hemos experimentado una cierta porción de realidad.

Otros autores se refieren a esa capacidad externa a lo que habitualmente llamamos razón, como inteligencia no consciente,2 es decir lo que pensamos y sentimos es el resultado de operaciones ignoradas por el propio sujeto que las piensa o siente. En concreto en neurología está demostrado que todo ocurre a nivel cerebral unos ochocientos milisegundos antes de que nos demos cuenta de que está sucediendo. Algo así como que vamos siempre un poquito retrasados respecto a nosotros mismos. Es por ello que podemos sospechar que en las complejas operaciones neuronales que se desarrollan en los instantes precedentes a la conciencia, intervienen múltiples factores que transcienden la lista habitual de la inteligencia analítica o de un simple razonamiento empírico/critico. Es en ese estrechísimo margen de tiempo donde confluyen intuiciones, sentimientos, emociones, pequeñas verdades irrefutables, recuerdos, etc.

Y es allí donde quizás deberíamos colocar el centro de interés de lo proyectual arquitectónico.

Aún así, el valor de la experiencia, de la comprensible, a la vez que difusa manera de atrapar el ambiente de una entidad espacial o incluso atrapar todo un paisaje, debe ser entendido bajo el punto de vista de la supervivencia como especie. Evidentemente estamos dotados de una ventaja evolutiva consistente en detectar rápidamente si nos encontramos ante una escena potencialmente peligrosa o por el contrario ante una configuración segura y nutritiva. Hay que hacer notar especialmente que este juicio instantáneo no proviene de la toma de consciencia sobre los detalles, es decir no proviene de una atención pausada y reflexiva o analítica, menos aún crítica, todo lo contrario, es un tipo de sensación instantánea atrapada a partir de una lectura intuitiva y basada en una lectura arborescente del ambiente. Esta percepción y conocimiento polifónicos han sido identificados como una de las condiciones esenciales de la mente creativa.

En contra de lo que parecería como lógico, las búsquedas creativas se basan en caminos vagos, multifactoriales y en su mayoría provenientes de vías perceptivas del inconsciente,  producto de una atención ambigua, más que de una atención especialmente focalizada. En realidad atrapamos atmosferas a través de un proceso de escaneo de la realidad inconsciente y difuso.

Hay que subrayar el hecho de que tenemos capacidades de síntesis inesperadas que habitualmente no tenemos en cuenta a la hora de proyectar en arquitectura y a las que además no solemos atribuir un valor especial. Es interesante observar como la educación de la arquitectura sigue enfatizando la intencionalidad consciente, con una especial atención en la imaginería, por encima del campo pre-reflexivo y sus experiencias. Es decir mientras sobrevaloramos la capacidad analítica racional, despreciamos un ramillete de capacidades intuitivas, “irracionales” y las condenamos a la categoría de ocurrencia.

Mark Johnson, autor de The Meaning of the Body, Aesthetics of Human Understanding, asigna un rol crucial en la producción de pensamiento a las emociones al comentar que  no hay cognición sin emoción, en cada pensamiento hay una emocionalidad inconsciente.3 Bajo su punto de vista las emociones son el recurso principal del sentido. Las emociones no son un conocimiento de segunda clase; todo lo contrario, constituyen patrones afectivos en nuestro encuentro con el mundo mediante los cuales llevamos el sentido de las cosas a un nivel primordial. Las situaciones son el locus de las emociones, más que la mente o el cerebro. En definitiva concluye que las emociones son una parte fundamental del sentido de los humanos.

Por otro lado, lo que solemos entender por inteligencia esta groseramente limitado en su concepción habitual. Los últimos estudios en psicología han desvelado entre siete y diez diferentes categorías de la inteligencia, más allá del estrecho reino del test del cociente intelectual. El psicólogo Howard Gardner lista siete categorías de la inteligencia: la inteligencia lingüística, la inteligencia lógico-matemática, la inteligencia musical, la inteligencia kinestética, la inteligencia espacial, la inteligencia interpersonal y la inteligencia intrapersonal.4 Más tarde en su libro sugiere tres tipos más de inteligencia, la inteligencia naturalista, la inteligencia espiritual y la inteligencia existencial. Es más, debería añadirse tres categorías más la inteligencia emocional, la estética y la ética y finalmente determinar en el ámbito de la inteligencia el papel especifico que tendría la inteligencia atmosférica.

Nuestra innata capacidad para atrapar atmosferas y ánimos de forma comprensible es semejante a nuestra capacidad para proyectar la imaginación y construir mentalmente sugerentes configuraciones, tanto espaciales como afectivas, de toda una novela o un texto narrativo, a medida que lo vamos leyendo. Igualmente pasa con los sueños. Los sueños son espacios completos de experiencias imaginativamente vividas, aunque se alojen en el reino del subconsciente.

Si en el ámbito de la arquitectura podemos presenciar con mayor profundidad aspectos fundamentales en la creación de atmósferas como la materialidad, la gravedad, la incidencia de la luz, el olor y el tacto, etc., razón de más, ambicionar a lo que Constantin Brancusi se refería: el arte, (y añado aquí, sobre todo, la arquitectura) debe proporcionar repentinamente y a la vez, el shock de la vida, la sensación de respirar.5

Esta fuerza conmovedora, basada en la creación de atmósferas que corten la respiración, podría ser un nuevo principio para cualificar espacios más allá de la expresividad individual de un objeto arquitectónico específico. Es evidente que no estamos hablando de una situación aislada, de un edificio singular que por tamaño o mediante cualquiera de las banales tretas al uso que todo arquitecto tiene en su arsenal, arrancan un Oh!, sino de la capacidad de ritualizar (me atrevería a usar incluso el término religar) del la verdadera esencia hecho arquitectónico, que de forma necesariamente intrínseca involucra la idea de lugar, de contexto, de espacialidad compleja y de profundidad emocional, de materialidad estructurada y de constructividad concisa.

En definitiva dotar a un espacio de condiciones para la vida, que sean la vida misma.

Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, septiembre 2012

Notas:

1 Quiero agradecer en este post la apuesta valiente de Jorge Vidal por invitar al Pallasmaa al ciclo de conferencias llamado FORO de la ESARQ y a la habitual generosidad de Marta García-Orte por compartir la transcripción en inglés de la conferencia.

2 MARINA, José Antonio, Las Arquitecturas del Deseo, Anagrama, Barcelona, 2007, p. 16

3 JOHNSON, Mark, The Meaning of the Body, Aesthetics of Human Understanding, The University of Chicago Press, Chicago, Londres, 2007

4 GARDNER Howard, Intelligence Reframed: Multiple Ontelligences for the 21st Century, Basic Books, New York, 1999

5 SHANES, Eric, Constantin Brancusi, Abbeville Press, New York, 1989, p.67

Atmosphere | Miquel Lacasta Codorniu

With this sugerente title, Juhani Pallasmaa came to the ESARQ1 to give a conference the past 10 May. What follows it is a free and incomplete translation of the conference, and completed with other readings and registers or better said, an intentional interpretation and interested of one magnifies conference of architecture.

The instantaneous recognition of the inherent nature of a place, is similar to the automatic reading of the identities and essences of the biological world. The animals instantly recognise other creatures for his survival of the same way the humans recognise some human shots known between thousands of other similar faces, at the same time that read the sense of the emotions from tiny muscular movements of the face. The space or the place is an image, a mental creature, or better said, neural, a singular experience merged with our experience and cognition more existential. Once we have appreciated a space like pleasant or like deprimente, hardly can change this trial at first hand. We find us tied to some parameters and remain extraneous to some others and both intuitive elections are really difficult to analyse verbalmente or to change of significant form once have experienced a true portion of reality.

Other authors refer to this external capacity to what habitually we call reason, as not conscious intelligence,2 ethat is to say what we think and feel is the result of operations ignored by the own subject that it thinks or sits. In I make concrete in neurology it is demonstrated that everything happens to cerebral level approximately eight hundred milliseconds before us demos account of which it is happening. Something like that we are delayed always a bit with regard to us themselves.  It is for it that we can suspect that in the complex operations neuronales that develop in the previous instants to the conscience, control multiple factors that transcienden the habitual list of the analytical intelligence or of a simple empirical / empirical reasoning. It is in this narrowest margin of time where there come together intuitions, feelings, emotions, small irrefutable truths, recollections, etc.

And it is there where probably we should place the center of interest of architectural proyectual.

Nonetheless, the value of the experience, of the understandable one, simultaneously that diffuse way of catching the environment or enclosed of a spatial entity to catch the whole landscape, must be dealt under the point of view of the survival as species. Evidently we are provided with an evolutionary consistent advantage in detecting rapidly if we are before a potentially dangerous scene or on the contrary before a sure and nourishing configuration. It is necessary to make notice specially that this instantaneous judgment does not come from the capture of conscience on the details, that is to say it does not come from a slow and reflexive or analytical attention, less still critique, everything opposite, is a type of instantaneous sensation caught from a reading intuitive and based on a tree-shaped reading of the environment. This perception and polyphonic knowledge have been identified as one of the essential conditions of the creative mind.

In opposition to what it would seem as logician, the creative searches base on vague ways, multifactoriales and in the main from perceptive routes of the unconscious one, product of an ambiguous attention, more than of a specially focused attention. Actually we catch atmospheres across a process of scanning and diffuse of the unconscious reality.

It is necessary to underline the fact that we have capacities of unexpected syntheses that habitually we do not bear in mind at the moment of projecting in architecture and to which in addition we are not in the habit of attributing a special value. It is interesting to observe as the education of the architecture continues emphasizing the conscious premeditation, with a special attention in the imagery, over the pre-reflexive field and his experiences. It is to say while we overvalue the analytical rational capacity, despise a bouquet of intuitive, “irrational” capacities and condemn them to the category of occurrence.

Mark Johnson, author of The Meaning of the Body, Aesthetics of Human Understanding, assigns a crucial role in the production of thought to the emotions on having commented that there is no cognition without emotion, in every thought there is an emocionalidad unconscious.3 Under his point of view the emotions are the principal resource of the sense. The emotions are not a second-class knowledge; everything opposite, they constitute affective bosses in our meeting with the world by means of which we take the sense of the things to a basic level. The situations are the locus of the emotions, more than the mind or the brain. Definitively he concludes that the emotions are a fundamental part of the sense of the human beings.

On the other hand, which we are in the habit of understanding for this intelligence rudely limited in his habitual conception. The last studies in psychology have revealed between seven and ten different categories of the intelligence, beyond the narrow kingdom of the test of the intellectual quotient. The psychologist Howard Gardner lists seven categories of the intelligence: the linguistic intelligence, the intelligence logician – mathematics, the musical intelligence, the intelligence kinestética, the spatial intelligence, the interpersonal intelligence and the intelligence intrapersonal.4 Later in his book suggests three more types of intelligence, the naturalistic intelligence, the spiritual intelligence and the existential intelligence. It is more, three more categories should be added the emotional intelligence, the aesthetics and the ethics and finally determine in the area of the intelligence the specific paper that would have the atmospheric intelligence.

Our innate aptitude to catch atmospheres and spirits of understandable form is similar to our aptitude to project the imagination and to construct mentally suggestive configurations, both spatial and affective, of the whole novel or a narrative text, as we are reading it. Equally it happens with the dreams. The dreams are complete spaces of imaginatively lived experiences, though they lodge at the kingdom of the subconscious.

If in the area of the architecture we can attend with major depth fundamental aspects in the creation of atmospheres as the materiality, the gravity, the incident of the light, the smell and the tact, etc., reason of more, to seek to what Constantin Brancusi was referring: the art, (and I add here, especially, the architecture) must provide suddenly and simultaneously, the shock of the life, the sensation of respirar.5

This touching force, based on the creation of atmospheres that cut the breathing, might be a new beginning to qualify spaces beyond the individual expressiveness of an architectural specific object. It is evident that we are not speaking about an isolated situation, of a singular building that for size or by means of any of the banal tricks to the use that every architect has in his arsenal, they start an Oh!, but of the capacity of ritualizar (I would dare to use even the term to re-tie) of the real essence done architectural, that of necessarily intrinsic form involves the idea of place, of context, of espacialidad complex and of emotional depth, of structured materiality and of constructividad concise.

Definitively to provide to a space of conditions for the life, which they are the life itself.

Miquel Lacasta. Doctor architect
Barcelona, september 2012

Notes:

1 I want to be grateful in this post for Jorge Vidal’s brave bet for inviting the Pallasmaa to the cycle of conferences called FORUM of the ESARQ and to Marta García-Orte’s habitual generosity for sharing the transcription in English of the conference.

2 MARINA, José Antonio, Las Arquitecturas del Deseo, Anagrama, Barcelona, 2007, p. 16

3 JOHNSON, Mark, The Meaning of the Body, Aesthetics of Human Understanding, The University of Chicago Press, Chicago, Londres, 2007

4 GARDNER Howard, Intelligence Reframed: Multiple Ontelligences for the 21st Century, Basic Books, New York, 1999

5 SHANES, Eric, Constantin Brancusi, Abbeville Press, New York, 1989, p.67

 

Atmosfera | Miquel Lacasta Codorniu

Con este suxerente título, Juhani Pallasmaa veu á ESARQ1 a dar unha conferencia o pasado 10 de Maio. O que segue é unha tradución libre e incompleta da conferencia, e completada con outras lecturas e rexistros ou mellor devandito, unha interpretación intencionada e interesada dunha magnifica conferencia de arquitectura.

O recoñecemento instantáneo da natureza inherente dun lugar, é semellante á lectura automática das identidades e esencias do mundo biolóxico. Os animais instantáneamente recoñecen outras criaturas para a súa supervivencia da mesma xeito os humanos recoñecemos uns trazos humanos coñecidos entre miles doutras caras semellantes, á vez que lemos o sentido das emocións a partir de minúsculos movementos musculares da cara. O espazo ou o lugar é unha imaxe, unha criatura mental, ou mellor devandito, neuronal, unha experiencia singular fusionada coa nosa experiencia e cognición máis existencial. Unha vez apreciamos un espazo como placentero ou como deprimente, difícilmente podemos cambiar este xuízo de primeira man. Atopámonos atados a certos parámetros e permanecemos alleos a certos outros e ambas eleccións intuitivas son realmente difíciles de analizar verbalmente ou de cambiar de forma significativa unha vez experimentamos una certa porción de realidade.

Outros autores refírense a esa capacidade externa ao que habitualmente chamamos razón, como intelixencia non consciente,2 é dicir o que pensamos e sentimos é o resultado de operacións ignoradas polo propio suxeito que as pensa ou sente. En concreto en neurología está demostrado que todo ocorre a nivel cerebral uns oitocentos milisegundos antes de que nos deamos conta de que está sucedendo. Algo así como que imos sempre un poquito atrasados respecto de nós mesmos. É por iso que podemos sospeitar que nas complexas operacións neuronais que se desenvolven nos instantes precedentes á conciencia, interveñen múltiples factores que transcienden a lista habitual da intelixencia analítica ou dun simple razonamiento empírico/critico. É nese estrechísimo marxe de tempo onde conflúen intuicións, sentimentos, emocións, pequenas verdades irrefutables, recordos, etc.

E é alí onde quizais deberiamos colocar o centro de interese do proyectual arquitectónico.

Aínda así, o valor da experiencia, da comprensible, á vez que difusa xeito de atrapar o ambiente dunha entidade espacial ou ata atrapar toda unha paisaxe, debe ser entendido baixo o punto de vista da supervivencia como especie. Evidentemente estamos dotados dunha vantaxe evolutiva consistente en detectar rápidamente se nos atopamos ante unha escena potencialmente perigosa ou pola contra ante unha configuración segura e nutritiva. Hai que facer notar especialmente que este xuízo instantáneo non provén de tómaa de consciencia sobre os detalles, é dicir non provén dunha atención pausada e reflexiva ou analítica, menos aínda crítica, todo o contrario, é un tipo de sensación instantánea atrapada a partir dunha lectura intuitiva e baseada nunha lectura arborescente do ambiente. Esta percepción e coñecemento polifónicos foron identificados como unha das condicións esenciais da mente creativa.

En contra do que parecería como lóxico, as procuras creativas baséanse en camiños vagos, multifactoriales e na súa maioría provenientes de vías perceptivas do inconsciente, produto dunha atención ambigua, máis que dunha atención especialmente focalizada. En realidade atrapamos atmosferas a través dun proceso de escaneo da realidade inconsciente e difuso.

Hai que subliñar o feito de que temos capacidades de sínteses inesperadas que habitualmente non temos en conta á hora de proxectar en arquitectura e ás que ademais non adoitamos atribuír un valor especial. É interesante observar como a educación da arquitectura segue enfatizando a intencionalidad consciente, cunha especial atención na imaginería, por encima do campo pre-reflexivo e as súas experiencias. É dicir mentres sobrevaloramos a capacidade analítica racional, desprezamos un ramillete de capacidades intuitivas, «irracionáis» e condenámolas á categoría de ocorrencia.

Mark Johnson, autor de The Meaning of the Body, Aesthetics of Human Understanding, asigna un rol crucial na produción de pensamento ás emocións ao comentar que non hai cognición sen emoción, en cada pensamento hai unha emocionalidad inconsciente.3 Baixo o seu punto de vista as emocións son o recurso principal do sentido. As emocións non son un coñecemento de segunda clase; todo o contrario, constitúen patróns afectivos no noso encontro co mundo mediante os cales levamos o sentido das cousas a un nivel primordial. As situacións son o locus das emocións, máis que a mente ou o cerebro. En definitiva conclúe que as emocións son unha parte fundamental do sentido dos humanos.

Doutra banda, o que adoitamos entender por intelixencia esta groseramente limitado na súa concepción habitual. Os últimos estudos en psicología desvelaron entre sete e dez diferentes categorías da intelixencia, máis aló do estreito reino do test do cociente intelectual. O psicólogo Howard Gardner lista sete categorías da intelixencia: a intelixencia lingüística, a intelixencia lóxico-matemática, a intelixencia musical, a intelixencia kinestética, a intelixencia espacial, a intelixencia interpersonal e a intelixencia intrapersoal.4 Máis tarde no seu libro suxire tres tipos máis de intelixencia, a intelixencia naturalista, a intelixencia espiritual e a intelixencia existencial. É máis, debería engadirse tres categorías máis a intelixencia emocional, a estética e a ética e finalmente determinar no ámbito da intelixencia o papel especifico que tería a intelixencia atmosférica.

A nosa innata capacidade para atrapar atmosferas e ánimos de forma comprensible é semellante á nosa capacidade para proxectar a imaxinación e construír mentalmente sugerentes configuracións, tanto espaciais como afectivas, de toda unha novela ou un texto narrativo, a medida que o imos lendo. Igualmente pasa cos soños. Os soños son espazos completos de experiencias imaginativamente vividas, aínda que se aloxen no reino do subconsciente.

Si no ámbito da arquitectura podemos presenciar con maior profundidade aspectos fundamentais na creación de atmosferas como a materialidad, a gravidade, a incidencia da luz, o cheiro e o tacto, etc., razón de máis, ambicionar ao que Constantin Brancusi referíase: a arte, (e engado aquí, sobre todo, a arquitectura) debe proporcionar repentinamente e á vez, o shock da vida, a sensación de respirar.5

Esta forza conmovedora, baseada na creación de atmosferas que corten a respiración, podería ser un novo principio para cualificar espazos máis aló da expresividade individual dun obxecto arquitectónico específico. É evidente que non estamos falando dunha situación illada, dun edificio singular que por tamaño ou mediante calquera das banais tretas ao uso que todo arquitecto ten no seu arsenal, arrincan un Oh!, senón da capacidade de ritualizar (atreveríame a usar incluso o término religar) do a verdadeira esencia feito arquitectónico, que de forma necesariamente intrínseca involucra a idea de lugar, de contexto, de espacialidad complexa e de profundidade emocional, de materialidad estructurada e de constructividad concisa.

En definitiva dotar a un espazo de condicións para a vida, que sexan a vida mesma.

Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, setembro 2012

Notas:

1 Quero agradecer neste post a aposta valente de Jorge Vidal por invitar ao Pallasmaa ao ciclo de conferencias chamado FORO da ESARQ e á habitual xenerosidade de Marta García-Orte por compartir a transcrición en inglés da conferencia.

2 MARINA, José Antonio, Las Arquitecturas del Deseo, Anagrama, Barcelona, 2007, p. 16

3 JOHNSON, Mark, The Meaning of the Body, Aesthetics of Human Understanding, The University of Chicago Press, Chicago, Londres, 2007

4 GARDNER Howard, Intelligence Reframed: Multiple Ontelligences for the 21st Century, Basic Books, New York, 1999

5 SHANES, Eric, Constantin Brancusi, Abbeville Press, New York, 1989, p.67

 

[:es]De la segregación | Landa Hernández Martínez[:gl]Da segregación | Pedro Hernández[:en]Of the segregation | Pedro Hernández[:]

[:es]

40 Riverside Boulevard diseñado por Goldstein Hill & West Architects | Fuente: inhabitat.com

Hace unos días el blog de arquitectura Inhabitat apuntaba –más bien cuestionaba– la existencia de un edificio en Nueva York que disponía de dos entradas: un acceso “para pobres” situado en la parte lateral y otro, ubicado en la fachada principal, por donde puedan acceder las personas más pudientes. El texto apunta que, aunque “la segregación racial fue abolida en los EE.UU. en 1964”, la reciente decisión del Departamento de Preservación y Desarrollo de Nueva York de aprobar un edificio con puertas separadas en función del estrato económico al que pertenezcan mantenía, “por razones obvias”, a la ciudad dividida.

Si bien es cierto que nos encontramos ante una clara muestra de arquitectura poco democrática, creo, sin embargo, que las críticas hacia esa arquitectura no pueden dejarse llevar por un simple “razones obvias”. La arquitectura es, en sí, una manifestación de las conductas sociales. Si la construcción presenta dos puertas es porque se ejecuta dentro de sistema social valora/permite ese tipo de actuaciones –no vayamos a decir por ello que sean buenas. La relación entre las formas sociales y las formas arquitectónicas está íntimamente ligada, hasta el punto que no se puede ver con claridad si son los cambios en la arquitectura –materiales, técnicas, etc.– los que generan cambios sociales, o si son estos últimos los que demandan una nueva arquitectura. Lo que sí es cierto que nuevas formas –sociales o arquitectónicas– propician nuevas prácticas espaciales. Apuntar simplemente que nos encontramos ante un nuevo caso de discriminación social –sea racial o económica– sin entenderlo dentro de un contexto más amplio es atender muy poco a ciertas realidades que también están presentes en nuestro día a día, pero en cuyo origen contiene decisiones cercanas a las aquí apuntadas.

Casa Beaufort en Chelsea de John Thorpe, 1597

Por ejemplo, en su celebre texto Figuras, puertas y corredores, Robin Evans explica, entre otras cosas, el origen y evolución del corredor. A primera vista el pasillo, el corredor o distribuidor –tal y como lo entendemos ahora– lo asumimos como una parte obvia de muchas casas. Pese a ello, Evans apunta que “la primera vez que aparece es en Inglaterra en la Casa Beaufort, Chelsea, diseñada por John Thorpe alrededor de 1597”. Antes que eso las distintas salas de una casa se conectaban una con otra a través de puertas. Con el ascenso de la burguesía se requerían nuevas condiciones espaciales. Ya no era menester que el servicio ocupara y atravesara los espacios privados de los dueños. El pasillo evitaba cualquier tipo de invasión indeseable:

“El pasillo era para los sirvientes: para mantenerlos fuera del camino de los otros y, más importante aún, para mantenerlos fuera del camino de las damas y caballeros”.

La introducción del pasillo a la arquitectura doméstica inscribió primero una profunda división entre las clases sociales altas y bajas manteniendo acceso consecutivo directo para el círculo familiar privilegiado mientras los sirvientes eran consignados a un territorio contiguo limitado, pero nunca dentro de la propia casa; siempre a mano pero nunca presente a menos que se los requiera”

Pese a que hace varios siglos de aquello, la segregación social debido al estatus económico de la persona sigue vigente. Pensemos en muchas de las casas que existen en nuestras ciudades. Son varias de ellas las que presentan un espacio de dormitorio destinado al servicio. El trabajo Habitaciones de servicio de la artista Daniela Ortiz es una muestra de ello. Ortiz ha recogido y registrado diversos ejemplos arquitectónicos –de distintas décadas– de la ciudad de Lima, evidenciando que la sociedad no ha cambiado tanto a pesar de los años. Si más allá de la dimensión, observamos además la distribución que presenta la casa, podremos ver que se evita cualquier posibilidad de encuentro y choque entre las áreas de servicio –cocina, zonas de lavado, etc.– y el resto, confeccionando un espacio domestico segregado para habitantes y servicio.  Así, nada nuevo nos encontramos en los apuntes de Inhabitat.

Sí, la arquitectura puede ser leída como un medio de control de los cuerpos –véase en el link de más arriba el texto completo de Evans– en la medida que intenta siempre evitar fricciones indeseadas –aquello no previsto en la planeación. Es decir, la arquitectura lleva años ordenanando los cuerpos, ya sea con límites, fronteras, entradas, pasillos o habitaciones de servicio.

La casa funcional para una vida sin fricciones de Alexander Klein, 1928

Pedro Hernández · arquitecto
ciudad de méxico. diciembre 2014[:en]

40 Riverside Boulevard Designed by Goldstein Hill & West Architects | Source: inhabitat.com

A few days ago the blog of architecture Unhabitat was aiming – rather well it was questioning – at the existence of a building in New York that was having two income: an access “for poor” placed in the lateral part and other one, located in the main face, where the most wealthy persons could accede. The text aims that, though “the racial segregation was abolished in the USA in 1964”, the recent decision of the Department of Preservation and Development of New York of approving a building with doors separated depending on the economic stratum to which they belong was supporting, “for obvious reasons”, to the divided city.

Though it is true that we are before a clear sample of slightly democratic architecture, I think, nevertheless, that towards this architecture they cannot stop take the critiques by the simple one “obvious reasons”. The architecture is, in yes, a manifestation of the social conducts. If the construction presents two doors it is because he executes inside social system values / allow this type of actions – let’s not be going to say for it that they should be good. The relation between the social forms and the architectural forms is intimately tied, up to the point that it is not possible to see with clarity if they are the changes in the architecture – materials, technologies, etc. – those who generate social changes, or if they are the above mentioned those who demand a new architecture.  What yes is true that new you form – social or architectural – new spatial practices propitiate. To aim simply that we are before a new case of social discrimination – is racial or economic – without understanding it inside a more wide context it is to attend very little to certain realities that also are present in ours day after day, but in whose origin contains decisions near to here aimed.

Beaufort House in Chelsea by John Thorpe, 1597

For example, in his famous text Figueres, doors and corridors, Robin Evans explains, among other things, the origin and evolution of the corridor. To the first sight the corridor, the corridor or distributor – as and since we it deal now – assume it as an obvious part of many houses. In spite of it, Evans aims that the first time that appears is in England in the House Beaufort, Chelsea designed by John Thorpe about 1597. Before that it the different rooms of a house were connecting one with other one across doors. With the ascent of the middle class new spatial conditions were needed. Already it was not necessary that the service was occupying and crossing the spaces deprived of the owners. The corridor was avoiding any type of undesirable invasion:

“The corridor was for the servants: to support them out of the way of others and, more importantly still, to support them out of the way of the ladies and gentlemen”.

The introduction of the corridor to the domestic architecture inscribed first a deep division between the social high and low classes supporting consecutive direct access for the familiar circle favoured while the servants were never recorded to a contiguous limited territory, but inside the own house; always to hand but never present until one asks them”.

In spite of that several centuries ago of that one, the social segregation due to the economic status of the person is still in force. Let’s think about many of the houses that they exist in our cities. They are different of them those who present a space of bedroom destined for the service. The work Rooms of service of the artist Daniela Ortiz is a sample of it. Ortiz has gathered and registered diverse architectural examples – of different decades – of the city of Lima, demonstrating that the company has not changed so much in spite of the years. If beyond the dimension, we observe in addition the distribution that presents the house, we will be able to see that there is avoided any possibility of meeting and shock between the áreas de servicio – kitchen, zones of wash, etc. – and the rest, making a domestic space segregated for inhabitants and service. This way, not new at all we are in the notes of Inhabitat.

Yes, the architecture can be read as a way of control of the bodies – see in the link of more above Evans’s complete text – in the measure that tries always to avoid unwanted frictions – that one not foreseen in the planeación. That is to say, the architecture takes years ordenanando the bodies, already be with limits, borders, income, corridors or rooms of service.

The functional house for a life without Alexander Klein’s frictions, 1928

Pedro Hernández · architect
ciudad de méxico. december 2014[:gl]

40 Riverside Boulevard deseñado por Goldstein Hill & West Architects | Fonte: inhabitat.com

Fai uns días o blog de arquitectura Inhabitat apuntaba –máis ben cuestionaba– a existencia dun edificio en Nova York que dispoñía de dúas entradas: un acceso “para pobres” situado na parte lateral e outro, situado na fachada principal, por onde poidan acceder as persoas máis podentes. O texto apunta que, aínda que “a segregación racial foi abolida nos EE.UU. en 1964”, a recente decisión do Departamento de Preservación e Desenvolvemento de Nova York de aprobar un edificio con portas separadas en función do estrato económico ao que pertenzan mantiña, “por razóns obvias”, á cidade dividida.

Aínda que é certo que nos atopamos ante unha clara mostra de arquitectura pouco democrática, creo, con todo, que as críticas cara a esa arquitectura non poden deixarse levar por un simple “razóns obvias”. A arquitectura é, en si, unha manifestación das condutas sociais. Si a construción presenta dúas portas é porque se executa dentro de sistema social valora/permite ese tipo de actuacións non vaiamos dicir por iso que sexan boas. A relación entre as formas sociais e as formas arquitectónicas está íntimamente ligada, ata o punto que non se pode ver con claridade si son os cambios na arquitectura materiais, técnicas, etc. os que xeran cambios sociais, ou si son estes últimos os que demandan unha nova arquitectura. O que si é certo que novas formas sociais ou arquitectónicas propician novas prácticas espaciais. Apuntar simplemente que nos atopamos ante un novo caso de discriminación social sexa racial ou económica sen entendelo dentro dun contexto máis amplo é atender moi pouco a certas realidades que tamén están presentes no noso día a día, pero en cuxo orixe contén decisións próximas ás aquí apuntadas.

Si bien es cierto que nos encontramos ante una clara muestra de arquitectura poco democrática, creo, sin embargo, que las críticas hacia esa arquitectura no pueden dejarse llevar por un simple “razones obvias”. La arquitectura es, en sí, una manifestación de las conductas sociales. Si la construcción presenta dos puertas es porque se ejecuta dentro de sistema social valora/permite ese tipo de actuaciones –no vayamos a decir por ello que sean buenas. La relación entre las formas sociales y las formas arquitectónicas está íntimamente ligada, hasta el punto que no se puede ver con claridad si son los cambios en la arquitectura –materiales, técnicas, etc.– los que generan cambios sociales, o si son estos últimos los que demandan una nueva arquitectura. Lo que sí es cierto que nuevas formas –sociales o arquitectónicas– propician nuevas prácticas espaciales. Apuntar simplemente que nos encontramos ante un nuevo caso de discriminación social –sea racial o económica– sin entenderlo dentro de un contexto más amplio es atender muy poco a ciertas realidades que también están presentes en nuestro día a día, pero en cuyo origen contiene decisiones cercanas a las aquí apuntadas.

Casa Beaufort en Chelsea de John Thorpe, 1597

Por exemplo, no seu celebre texto Figuras, puertas e corredores, Robin Evans explica, entre outras cousas, a orixe e evolución do corredor. A primeira vista o corredor, o corredor ou distribuidor –tal e como o entendemos agora– asumímolo como unha parte obvia de moitas casas. Pese a iso, Evans apunta que a primeira vez que aparece é en Inglaterra na Casa Beaufort, Chelsea, deseñada por John Thorpe ao redor de 1597. Antes que iso as distintas salas dunha casa conectábanse unha con outra a través de portas. Co ascenso da burguesía requiríanse novas condicións espaciais. Xa non era menester que o servizo ocupase e atravesase os espazos privados dos donos. O corredor evitaba calquera tipo de invasión indeseable:

“O corredor era para os sirvientes: para mantelos fose do camiño dos outros e, máis importante aínda, para mantelos fose do camiño das damas e cabaleiros”.

A introdución do corredor á arquitectura doméstica inscribiu primeiro unha profunda división entre as clases sociais altas e baixas mantendo acceso consecutivo directo para o círculo familiar privilexiado mentres os sirvientes eran consignados a un territorio contiguo limitado, pero nunca dentro da propia casa; sempre a man pero nunca presente a menos que llos requira”.

Pese a que fai varios séculos daquilo, a segregación social debido ao estatus económico da persoa segue vigente. Pensemos en moitas das casas que existen nas nosas cidades. Son varias delas as que presentan un espazo de dormitorio destinado ao servizo. O traballo Habitacións de servizo da artista Daniela Ortiz é unha mostra diso. Ortiz recolleu e rexistrado diversos exemplos arquitectónicos –de distintas décadas– da cidade de Lima, evidenciando que a sociedade non cambiou tanto malia os anos. Si máis aló da dimensión, observamos ademais a distribución que presenta a casa, poderemos ver que se evita calquera posibilidade de encontro e choque entre as áreas de servizo –cociña, zonas de lavado, etc.– e o resto, confeccionando un espazo domestico segregado para habitantes e servizo. Así, nada novo atopámonos en apúntelos de Inhabitat.

Si, a arquitectura pode ser lida como un medio de control dos corpos –véxase no link de máis arriba o texto completo de Evans– na medida que intenta sempre evitar fricciones indeseadas ?aquilo non previsto na planeación. É dicir, a arquitectura leva anos ordenanando os corpos, xa sexa con límites, fronteiras, entradas, corredores ou habitacións de servizo.

A casa funcional para unha vida sen friccións de Alexander Klein, 1928

Pedro Hernández · arquitecto
ciudad de méxico. decembro 2014[:]

Sota en min

0

[:es]http://youtu.be/UCyQxs2zn-8

Conferencia del Ateneo de Santiago impartida el 13 de octubre de 2014 por D. Juan de la Sota, fotógrafo y artista, hijo de Alejandro de la Sota, y presentada por D. Rafael López Torres, periodista.

Juan de la Sota

Nace en Madrid en 1957. Es pintor y fotógrafo desde muy joven, pero fiel a la tradición familiar de artistas a la que pertenece, expuso una sola vez su colección de paisajes al pastel en pequeño formato en la galería Juan Mordó en 1978. La fotografía tomó definitivamente el relevo a la pintura en los 90, exponiendo sus series de bosques, naturalezas muertas, retratos y bodegones en galerías de Galicia principalmente. Su ultima serie, a la que ha dedicado diez años, habla de la belleza del fin de la belleza, encarnada en la alfombra de camelias que rodea su casa.

[:gl]http://youtu.be/UCyQxs2zn-8

Conferencia do Ateneo de Santiago impartida o 13 de outubro de 2014 por D. Juan de la Sota, fotógrafo e artista, fillo de Alejandro de la Sota, e presentada por D. Rafael López Torres, xornalista.

[:en]http://youtu.be/UCyQxs2zn-8

Conference of the Cultural club of Santiago given on October 13, 2014 for D. Juan de la Sota, photographer and artist, son of Alejandro de la Sota, and presented by D. Rafael Lopez Torres, journalist.

[:]

[:es]28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos[:gl]28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos[:en]28 Housings of Public Promotion in Or Bertón | terceroderecha arquitectos[:]

[:es]

28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos
28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos © Baku Akazawa

El edificio consiste en una unidad residencial, de tipo vivienda colectiva en bloque laminar abierto. La estructura urbana de la zona en la que se inserta el edificio, todavía en desarrollo, contempla dos tipologías residenciales: el bloque laminar abierto y la manzana cerrada.

A su vez el planeamiento recoge la inserción en este ámbito de parcelas dotacionales, así como de una red de espacios libres.

28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos © Baku Akazawa 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos © Baku Akazawa 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos © Baku Akazawa 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos   28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos   28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos | plantas
28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón | terceroderecha arquitectos | Plantas

El proyecto responde al programa de necesidades requerido por el Instituto Galego da Vivenda e Solo, configurándose un edificio que a su vez integre en su funcionalidad un acertado equilibrio entre confort, sostenibilidad y eficiencia energética.

La propuesta concibe el edificio como un elemento abstracto y continuo en las plantas de viviendas, que se apoya sobre un zócalo, que genera la planta baja y el soportal prescrito por el planeamiento. De este modo, el proyecto tiene la intención de “aligerar” al máximo el volumen global propuesto por la normativa.

Para contribuir en esta búsqueda de la abstracción en la imagen del edificio se plantean los alzados del mismo, perforados por huecos situados de un modo “aparentemente” aleatorio. El diseño de la forma y disposición de estos huecos, de dimensiones que superan las exigencias normativas, garantiza a los usuarios de las viviendas una óptima relación visual con el exterior.

El esquema de distribución de la planta de viviendas busca organizar todas las circulaciones verticales, patinillos de instalaciones, cuartos de aseo, áreas de lavado y patios-tendedero en una franja central, liberando todo el espacio en contacto con la fachada principal, para colocar todas las estancias de las viviendas con la mejor orientación posible (sureste) en cuanto a iluminación y soleamiento.

Obra: 28 Viviendas de Promoción Pública en O Bertón – Ferrol
Autor: terceroderecha arquitectos [Jorge Álvarez Rúa – Laura Arias Pardo – Jose C. Álvarez Rodríguez]
Año: 2013
Emplazamiento: Cuarteirón 3 – O Bertón – Ferrol – Galicia – España
Fotografías: Baku Akazawa (01, 02, 03) – terceroderecha arquitectos (resto)
+ terceroderecha.com

[:en]

El edificio consiste en una unidad residencial, de tipo vivienda colectiva en bloque laminar abierto. La estructura urbana de la zona en la que se inserta el edificio, todavía en desarrollo, contempla dos tipologías residenciales: el bloque laminar abierto y la manzana cerrada.

A su vez el planeamiento recoge la inserción en este ámbito de parcelas dotacionales, así como de una red de espacios libres.

The building consists of a residential unit, of type collective housing of block to laminate opened. The urban structure of the zone in which the building is inserted, still in development, contemplates two tipologías residential: the block to laminate opened and the closed apple. In turn the planning gathers the insertion in this area of plots dotacionales, as well as of a network of free spaces.

The offer conceives the building as an abstract and constant element in the plants of housings, which one supports on a socle, which generates the ground floor and the porch prescribed by the planning. Thus, the project has the intention of «lightening» to the maximum the global volume proposed by the regulation.

To contribute in this search of the abstraction in the image of the building there appear the gatherings of the same one, perforated by placed hollows of a “seemingly” random way. The design of the form and disposition of these hollows, of dimensions that overcome the normative requirements, it guarantees to the users of the housings an ideal visual relation with the exterior.

The distribution scheme of the plant of housings seeks to organize all the vertical traffics, patinillos of facilities, quarters of bathroom, areas of wash and courts – tendedero in a central band, liberating the whole space in touch with the main face, to place all the stays of the housings with the best possible (south-east) orientation as for lighting and sunlight.

Work: 28 Housings of Public Promotion in O Bertón – Ferrol

Author: terceroderecha arquitectos [Jorge Álvarez Rúa – Laura Arias Pardo – Jose C. Álvarez Rodríguez]

Year: 2013

Location: Cuarteirón 3 – O Bertón – Ferrol – Galicia – Spain

Photographies: Baku Akazawa (01, 02, 03) – terceroderecha arquitectos (This other)

+ terceroderecha.com[:gl]

O edificio consiste nunha unidade residencial, de tipo vivenda colectiva en bloque laminar aberto. A estrutura urbana da zona na que se insire o edificio, aínda en desenvolvemento, considera dúas tipoloxías residenciais: o bloque laminar aberto e a mazá pechada.

Á súa vez o plan recolle a inserción neste ámbito de parcelas dotacionales, así como dunha rede de espazos libres.

O proxecto responde ao programa de necesidades requirido polo Instituto Galego da Vivenda e Solo, configurándose un edificio que á súa vez integre na súa funcionalidade un acertado equilibrio entre confort, sostibilidade e eficiencia enerxética.

A proposta concibe o edificio como un elemento abstracto e continuo nas plantas de vivendas, que se apoia sobre un zócolo, que xera a planta baixa e o soportal prescrito polo plan. Deste modo, o proxecto ten a intención de “alixeirar” ao máximo o volume global proposto pola normativa.

Para contribuír nesta busca da abstracción na imaxe do edificio formúlanse os alzados deste, perforados por ocos situados dun modo “aparentemente” aleatorio. O deseño da forma e disposición destes ocos, de dimensións que superan as esixencias normativas, garante aos usuarios das vivendas unha óptima relación visual co exterior.

O esquema de distribución da planta de vivendas busca organizar todas as circulacións verticais, patinillos de instalacións, cuartos de aseo, áreas de lavado e patios-tendedeiro nunha franxa central, liberando todo o espazo en contacto coa fachada principal, para colocar todas as estanzas das vivendas coa mellor orientación posible (sueste) en canto a iluminación e soleamento.

Obra: 28 Vivendas de Promoción Pública en O Bertón – Ferrol

Autor: terceroderecha arquitectos [Jorge Álvarez Rúa – Laura Arias Pardo – Jose C. Álvarez Rodríguez]

Ano: 2013

Emprazamento: Cuarteirón 3 – O Bertón – Ferrol – Galicia – España

Fotografías: Baku Akazawa (01, 02, 03) – terceroderecha arquitectos (resto)

+ terceroderecha.com[:]

Arquitectura lengua muerta y otros escritosArquitectura lingua morta e outros escritosArchitecture dead language and other writings

La posición de Grassi en el panorama de la arquitectura actual es verdaderamente singular. Su negativa a condescender con la idolatría de lo nuevo, con ese afán insaciable de sorpresas que coloca la arquitectura en el terreno de la moda, lo sitúa fuera de las reglas de juego que hoy rigen las pautas de conducta de la elite profesional y lo convierte en una figura tan incómoda como insustituible.

En sus escritos Grassi manifiesta su desasosiego con respecto a un modo de entender y practicar la arquitectura que le parece cada vez más incomprensible y opaco. De ahí que se refiera a ella como una lengua muerta, fuera de uso, que ya tan sólo para algunos resulta inteligible. En sus proyectos acepta únicamente el magisterio de la tradición, es decir, de aquellas obras que encarnan la continuidad de la experiencia de la arquitectura en el tiempo.

A posición de Grassi no panorama da arquitectura actual é verdadeiramente singular. A súa negativa a condescender coa idolatría do novo, con ese afán insaciable de sorpresas que coloca a arquitectura no terreo da moda, sitúao fóra das regras de xogo que hoxe rexen as pautas de conduta da elite profesional e o converten nunha figura tan incómoda como insubstituíble.

Nos seus escritos Grassi manifesta o seu desasosego con respecto a un modo de entender e practicar a arquitectura que lle parece cada vez máis incomprensible e opaco. De aí que se refira a ela como unha lingua morta, fose de uso, que xa tan só para algúns resulta intelixible. Nos seus proxectos acepta unicamente o maxisterio da tradición, é dicir, daquelas obras que encarnan a continuidade da experiencia da arquitectura no tempo.

Grassi’s position in the panorama of the current architecture is really singular. His denial to condescend with the idolatry of the new thing, with this insatiable zeal of surprises that places the architecture in the area of the mode, places it out of the rules of game that today govern the guidelines of conduct of the professional elite and turns it into a figure so inconvinient as irreplaceable.

In his writings manifest Grassi his uneasiness with regard to a way of dealing and practising the architecture that seems to him to be increasingly incomprehensible and opaque. Of there that refers to her as a dead language, out of use, which already only for some turns out to be intelligible. In his projects he accepts only the teaching of the tradition, that is to say, of those works that personify the continuity of the experience of the architecture in the time.

[:es]El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa[:gl]O arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa[:en]The architect Curro Inza | José Ramón Hernández Correa[:]

[:es]

Francisco de Inza nació en Madrid en 1929 y murió en Mahón en 1976, con cuarenta y siete años recién cumplidos. Fue profesor de proyectos en la escuela de Navarra, y en sus alumnos y compañeros dejó una huella imborrable, pero, la verdad, en el resto de España su recuerdo duró poco. (Yo empecé la carrera de arquitectura en Madrid, en 1977, solo un año después de su muerte, y jamás nadie me habló de él. Sic transit gloria mundi. Y supongo que los jóvenes actuales tampoco habrán oído nunca su nombre).

Esto es lo que suele pasar con los arquitectos que no se encuadran en una categoría fácilmente etiquetable. Si no se les puede entomologizar se les suprime, y así quedan los cuadros sinópticos más limpitos.

El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa
Portada del libro colectivo El arquitecto Curro Inza con un óleo de Manuel Alcorlo

(Y Curro Inza era muchas cosas, pero, desde luego, no un arquitecto «limpito»).
Creo que ya habría terminado la carrera cuando vi una vez en la tele un reportaje sobre un edificio muy feo, de los más feos que había visto en mi vida: Una fábrica de embutidos en Segovia. No podía apartar los ojos de la pantalla. Era como un sueño, como una pesadilla. Eran espacios sorprendentes, magníficos. Era un complejo fantástico. Emocionante. Me quedé fuera de juego, y me aprendí el nombre de su arquitecto: Francisco de Inza Campos, Curro Inza.

Años después, entrando a Segovia desde San Rafael, me di de sopetón con la Fábrica de Embutidos «El Acueducto». «¡Mírala, mírala! ¡Esa es!» La impresión fue tan fuerte que merece una entrada aparte. Hoy me abstendré de hablar de esa obra.

El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa
Francisco de Inza

Al poco de morir, sus alumnos y sus amigos organizaron una exposición de su obra en la Escuela de Arquitectura de Navarra, y publicaron el libro cuya portada he puesto más arriba. Que yo sepa, no hay ninguna otra monografía sobre este arquitecto olvidado.

No falta en las listas: Todos los libros sobre arquitectura española contemporánea le mencionan, le sitúan en el tiempo y en el contexto de sus coetáneos (que han tenido mucho más éxito que él), pero nada más.

Curro Inza fue un personaje singular, un arquitecto expresionista, feroz, desaforado y brutal, pero también fue pintor, escritor, músico… Parecía tener prisa por plasmar su expresividad por todas partes. Parecía darse cuenta de que no iba a tener tiempo suficiente.

Igual de excesivo que en su obra lo fue en su vida: Tuvo diez hijos, (la última póstuma), incontables amigos, alumnos entregados… Porque él se entregaba con pasión a la arquitectura, al arte, a la vida, a todo. No tenía nunca suficiente. Para él, menos era menos, y había que aspirar a más.

Citaba a sus alumnos en su estudio de Pamplona, y allí trabajaba con ellos y les ayudaba a plantear los ejercicios. El estudio estaba debajo de su casa, y continuamente bajaban los hijos o subían los alumnos, y también a veces había clientes. Todo ello formaba una amalgama caótica e indiferenciada entre familia, escuela y profesión.

El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa
Sótano del Café Gijón, en Madrid

A sus alumnos les proponía ejercicios realistas e incluso triviales, alejados de lo que se solía hacer -y se sigue haciendo- en las escuelas. Les contaba la historia de un cliente, sus necesidades, sus aspiraciones, y con ello les pedía que diseñaran su casa, o su taller, o lo que fuera, atendiendo a planteamientos muy concretos y prosaicos. Y de ahí tenía que surgir «ese algo», «esa aspiración».

Por su parte, él hacía eso con su arquitectura. Tenía una enorme ansiedad expresiva, pero la ceñía a los requerimientos más «cutres» del encargo, y con todo ello producía obras tremendas.

El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa
1. Tienda de tapicerías Álvarez Alba, en Madrid
2. Casa en Rascafría (Madrid)
3. Restaurante Libanios, en Madrid
4. Hotel en Alfaro (Logroño)

Hay que decir también que esta fuerza proyectual un tanto desbocada y falta de control seguramente se habría ido organizando y habría madurado con el tiempo. Esta obra tan singular y tan potente fue, en definitiva, una obra de juventud. La arquitectura es un oficio que necesita tiempo para madurar, y yo estoy seguro de que unas cuantas décadas más de vida habrían logrado que la potencia de Curro Inza cristalizara en acto maduro y, seguramente, en arquitectura portentosa y magistral.

El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa
Vivienda en Calamocha (Teruel)

Curro Inza era un hombre muy simpático y muy ingenioso. Fernando Higueras debió de llevarse algún revolcón, porque siempre decía que con Curro no se podía discutir en público. No tenía mala leche, pero era tan buen polemista y tan agudo que te contradecía con mucha gracia, generando risas en el público, y quedabas fatal.

Un detalle que me gusta mucho de Inza es su seguridad, que se puede relacionar no sé si con una gran modestia o, por el contrario, con una soberbia infinita. Se burlaba amistosamente de sus compañeros «exquisitos» cuando se quejaban con razón de que alguien había chafado alguna obra suya con algún detalle «de esos». Todos me entendéis: Esas obras magníficas cuyo arquitecto tiene que fotografiar a toda prisa antes de que le pongan un farolillo, una reja de forja o un enanito de jardín. Él les decía:

«¿Y esa tontería va a arruinar tu obra? Pues sí que es frágil tu obra, entonces. A mí eso me da igual. Mis obras lo aguantan todo».

Es una buenísima actitud. Los arquitectos nos pasamos la vida quejándonos de cómo adulteran nuestras obras, y precisamente deberíamos hacerlas para eso, para que las usen, las adapten y las «vivan» día a día.

-Claro -le contestaban-. Tú las haces ya tan feas desde el principio que nadie se las puede cargar.

Pues sí. Pues es una actitud.

El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa
1. Colegio Antonio Machado en El Pinarillo (Segovia)
2. Estudio de Curro Inza en Pamplona, en la Torre de Erroz.
3. Curro Inza en clase

Pero, con todo lo que llevo dicho, hay una cosa de Curro Inza que me emociona profundamente. Y es que, de alguna manera que no sé explicar, con su familia numerosa, sus alumnos, sus clientes, sus compañeros y amigos, su actitud vital, su muerte tan temprana y tan cruel, me hace pensar en que la humanidad ha hecho algo muy mal, y es que en tantos milenios de historia y de experiencia no hemos sido capaces de vivir la infancia con facilidad y con alegría elemental, y de pasar con naturalidad de la infancia a la adolescencia, y de esta a la juventud, formándonos y educándonos, labrando amigos y experiencias, y con todo ello llegar a la edad adulta con un horizonte (un horizonte, sí; lo digo ahora, en julio de 2012, en España). Un horizonte de trabajo duro y apasionante con el que ganarnos honradamente la vida y formar y educar a nuestros hijos, en la rueda infinita de las generaciones, con una vida honrada y decente, y alegre y optimista, como fue la vida de Curro Inza, a juzgar por cuánto le quisieron y por los recuerdos que dejó.

¿Frente a todo esto, quien quiere arquitectura exquisita y mojigata?

El arquitecto Curro Inza | José Ramón Hernández Correa
Lápiz y acuarela de Curro Inza

José Ramón Hernández Correa
Doctor Arquitecto y autor de Arquitectamos locos?
Toledo · julio 2012[:en]

Francisco de Inza was born in Madrid in 1929 and died in Brick in 1976, with forty seven years newly fulfilled. He was a project teacher in the school of Navarre, and in his pupils and companions it left an indelible fingerprint, but, the truth, in the rest of Spain his recollection lasted little. (I began the career of architecture in Madrid, in 1977, only one year after his death, and nobody spoke to me about him ever. Sic transit glory mundi. And I suppose that the current young persons will never have heard his name either).

This is what is in the habit of happening with the architects who are not fitted in a category easily etiquetable. If they one cannot entomologizar they are suppressed, and this way the cleanest charts stay.

ront page of the collective book The architect Curro Inza with Manuel Alcorlo‘s oil

( And Curro Inza was many things, but, certainly, not a «clean» architect).

I believe that already the career would have finished when I saw once in the TV an article on a very ugly building, of uglier that it had seen in my life: A factory of sausages in Segovia. It could not separate the eyes of the screen. It was like a dream, like a nightmare. They were surprising, magnificent spaces. It was a fantastic complex. Exciting. I remained out of game, and learned the name of his architect: Francisco de Inza Campos, Curro Inza.

Some years later, entering Segovia from San Rafael, I gave myself of punch with the Factory of Sausages » The Aqueduct «. «Look at her, look at her! This it is!» The impression was so strong that there deserves one entered apart. Today I will abstain from speaking of this work.

Francisco de Inza

To little of dying, his pupils and his friends organized an exhibition of his work in the School of Architecture of Navarre, and published the book which front page I have put more above. That I know, there is no any other monograph on this forgotten architect.

It is not absent in the lists: All the books on Spanish contemporary architecture mention him, place him in the time and in the context of his contemporaries (who are had much more successful that he), but nothing more.

Job Inza was a singular personage, an architect expressionist, fiercely, behaved in an outrageous way and brutally, but also he was a painter, writer, musical… It Seemed to have hurry to form his expressiveness throughout. It seemed to realize that it was not going to have sufficient time.

Equal of excessive that in his work it was in his life: It had ten children, (the last posthumous one), countless friends, dedicated pupils… Because he was submitting hotly to the architecture, to the art, to the life, to everything. It never had sufficiently. For him, less age less, and it was necessary to aspire to more.

He was mentioning his pupils in his study of Pamplona, and there it was working with them and was helping them to raise the exercises. The study was under his house, and constant the children were going down or the pupils were rising, and also sometimes there were clients. All this was forming an amalgam chaotic and undifferentiated between family, school and profession.

Basement of the Coffee Gijon, in Madrid

To his pupils he was proposing realistic and even trivial exercises, removed from what was in the habit of doing – and it continues being done – in the schools. It was telling them the history of a client, his needs, his aspirations, and with it he was asking them to design his house, or his workshop, or what was, attending to very concrete and prosaic expositions. And of there it had to arise «this a little», «this aspiration».

For your part, he was doing it with his architecture. It had an enormous expressive anxiety, but it was encircling her to the requirements more «misers» of the order, and with all this it was producing tremendous works.

1. Shop of tapestries Álvarez Alba, in Madrid
2. House in Rascafría (Madrid)
3. Restaurant Libanios, in Madrid
4. Hotel in Alfaro (Logrono)

It is necessary to say also that this force proyectual rather loose and lacking in control surely would have been organizing and matured by the time. This so singular and so powerful work was, definitively, a work of youth. The architecture is a trade that he needs time to mature, and I am sure that a few decades more of life would have achieved that the power of Curro Inza was crystallizing in mature act and, surely, in marvellous and magisterial architecture.

House in Calamocha (Teruel)

Curro Inza was a very nice and very ingenious man.. Fernando Higueras had to of taking some revolcón to him, because always he was saying that with Curro it was not possible to discuss publicly. It did not have bad milk, but he was a so good debater and so sharply that it was contradicting you with many grace, generating laughs in the public, and you were remaining fatal.

A detail that me pleases much Inza is his safety, which can relate do not be if with a great modesty or, on the contrary, with the haughty infinite one. He was joking friendly of his «exquisite» companions when they were complaining deservedly about that someone had flattened some his work with some detail «of this». You all understand me: These magnificent works which architect has to come out in photographs hotfoot before they put a Chinese lantern, a grating of forge or an enanito of garden. He was saying to them:

«¿And is this bilge going to ruin your work? So yes that is fragile your work, at the time. It is all the same to me. My works bear everything «

It is a very good attitude. The architects we spend the life to ourselves complaining about how our works commit adultery, and precisely we should do them for it, in order that they use them, adapt them and «live» through them day after day.

– Sure – they were answering him-. You them make already so ugly from the beginning that nobody can load them.

So yes. Since it is an attitude.

1. Antonio Machado School in El Pinarillo (Segovia)
2. Curro Inza´s study  in Pamplona, in Erroz’s Tower.
3. Curro Inza in class

But, with everything what I take saying, there is a thing job Inza that thrills me deeply. And it is that, somehow that I do not know explain, with his large family, his pupils, his clients, his companions and friends, his vital attitude, his so early and so cruel death, it makes me think that the humanity has done something very badly, and is that in so many milleniums of history and of experience we have not been capable of living through the infancy with facility and with elementary happiness, and of going on with naturalness of the infancy to the adolescence, and of this one to the youth, being formed and educating us, working friends and experiences, and with all this to come to the adult age with a horizon (a horizon, yes; I say it now, in July, 2012, in Spain). A horizon of I work hard and exciting with that the life to win us honestly and to form and to educate our children, in the infinite wheel of the generations, with an honest and decent, and happy and optimistic life, since it was the life of Job Inza, they him wanted judging by how much and for the recollections that it left.

¿Frente a todo esto, quien quiere arquitectura exquisita y mojigata?

Pencil and water-color by Curro Inza

José Ramón Hernández Correa

Doctor Architect and author of Arquitectamos locos?

Toledo · july 2012[:gl]

Francisco de Inza naceu en Madrid en 1929 e morreu en Mahón en 1976, con corenta e sete anos recentemente cumpridos. Foi profesor de proxectos na escola de Navarra, e nos seus alumnos e compañeiros deixou unha pegada imborrable, pero, a verdade, no resto de España o seu recordo durou pouco. (Eu empecei a carreira de arquitectura en Madrid, en 1977, só un ano logo da súa morte, e xamais ninguén me falou del. Sic transit gloria mundi. E supoño que os mozos actuais tampouco oirían nunca o seu nome).

Isto é o que adoita pasar cos arquitectos que non se encadran nunha categoría fácilmente etiquetable. Si non se lles pode entomologizar suprímeselles, e así quedan os cadros sinópticos máis limpiños.

Portada do libro colectivo El arquitecto Curro Inza cun óleo de Manuel Alcorlo

(E Curro Inza era moitas cousas, pero, desde logo, non un arquitecto «limpiño»).

Creo que xa tería rematado a carreira cando vin unha vez na tele unha reportaxe sobre un edificio moi feo, dos máis feos que vira na miña vida: Unha fábrica de embutidos en Segovia. Non podía apartar os ollos da pantalla. Era como un sono, como un pesadelo. Eran espazos sorprendentes, magníficos. Era un complexo fantástico. Emocionante. Quedei fóra de xogo, e aprendinme o nome do seu arquitecto: Francisco de Inza Campos, Curro Inza.

Anos despois, entrando a Segovia dende San Rafael, deime de súpeto coa Fábrica de Embutidos «El Acueducto». «¡Míraa, míraa! ¡Esa é!» A impresión foi tan forte que merece unha entrada á parte. Hoxe abstereime de falar desa obra.

Francisco de Inza

Ao pouco de morrer, os seus alumnos e os seus amigos organizaron unha exposición da súa obra na Escola de Arquitectura de Navarra, e publicaron o libro cuxa portada puxen máis arriba. Que eu saiba, non hai ningunha outra monografía sobre este arquitecto esquecido.

Non falta nas listas: Todos os libros sobre arquitectura española contemporánea lle mencionan, sitúano no tempo e no contexto dos seus coetáneos (que tiveron moito máis éxito ca el), pero nada máis.

Curro Inza foi un personaxe singular, un arquitecto expresionista, feroz, desaforado e brutal, pero tamén foi pintor, escritor, músico… Parecía ter présa por plasmar a súa expresividade por todas as partes. Parecía decatarse de que non ía ter tempo abondo.

Igual de excesivo que na súa obra o foi na súa vida: Tivo dez fillos, (a última póstuma), incontables amigos, alumnos entregados… Porque el se entregaba con paixón á arquitectura, á arte, á vida, a todo. Non tiña nunca suficiente. Para el, menos era menos, e había que aspirar a máis.

Citaba os seus alumnos no seu estudo de Pamplona, e alí traballaba con eles e axudáballes a formular os exercicios. O estudo estaba debaixo da súa casa, e continuamente baixaban os fillos ou subían os alumnos, e tamén ás veces había clientes. Todo iso formaba unha amálgama caótica e indiferenciada entre familia, escola e profesión.

Sótano do Café XiXón, en Madrid

Aos seus alumnos propoñíalles exercicios realistas e mesmo triviais, afastados do que se adoitaba facer -e séguese facendo- nas escolas. Contáballes a historia dun cliente, as súas necesidades, as súas aspiracións, e con iso pedíalles que deseñasen a súa casa, ou o seu taller, ou o que fora, atendendo a formulacións moi concretas e prosaicas. E de aí tiña que xurdir «ese algo», «esa aspiración».

Pola súa banda, el facía iso coa súa arquitectura. Tiña unha enorme ansiedade expresiva, pero cinguíaa aos requirimentos máis «cutres» do encargo, e con todo iso producía obras tremendas.

1. Tenda de tapizarías Álvarez Alba, en Madrid
2. Casa en Rascafría (Madrid)
3. Restaurante Libanios, en Madrid
4. Hotel en Alfaro (Logroño)

Hai que dicir tamén que esta forza proyectual un tanto desbocada e falta de control seguramente teríase ido organizando e tería madurado co tempo. Esta obra tan singular e tan potente foi, en definitiva, unha obra de xuventude. A arquitectura é un oficio que necesita tempo para madurar, e eu estou seguro de que unhas cantas décadas máis de vida terían logrado que a potencia de Curro Inza cristalizase en acto maduro e, seguramente, en arquitectura portentosa e maxistral.

Vivenda en Calamocha (Teruel)

Curro Inza era un home moi simpático e moi enxeñoso. Fernando Higueras debeu de levarse algún vorcallón, porque sempre dicía que con Curro non se podía discutir en público. Non tiña mal leite, pero era tan bo polemista e tan agudo que te contradicía con moita graza, xerando risas no público, e quedabas fatal.

Un detalle que me gusta moito de Inza é a súa seguridade, que se pode relacionar non sei se cunha gran modestia ou, pola contra, cunha soberbia infinita. Burlábase amigablemente dos seus compañeiros «exquisitos» cando se queixaban con razón de que alguén chafara algunha obra súa con algún detalle «deses». Todos me entendedes: Esas obras magníficas cuxo arquitecto ten que fotografar a toda présa antes de que o poñan un farol, unha reixa de forxa ou un enanito de xardín. El dicíalles:

«¿E esa parvada vai arruinar a túa obra? Pois si que é fráxil a túa obra, entón. A min iso dáme igual. As miñas obras aguántano todo».

É unha boa actitude. Os arquitectos pasámonos a vida queixándonos de como adulteran as nosas obras, e precisamente deberiamos facelas para iso, para que as usen, adáptenas e as «vivan» día a día.

-Claro -contestábanlle-. Ti falas xa tan feas dende o principio que ninguén llelas pode cargar.

Pois si. Pois é unha actitude.

1. Colexio Antonio Machado en El Pinarillo (Segovia)
2. Estudio de Curro Inza en Pamplona, na Torre de Erroz.
3. Curro Inza en clase

Pero, con todo o que levo dito, hai unha cousa de Curro Inza que me emociona profundamente. E é que, dalgún xeito que non sei explicar, coa súa familia numerosa, os seus alumnos, os seus clientes, os seus compañeiros e amigos, a súa actitude vital, a súa morte tan temperá e tan cruel, faime pensar en que a humanidade fixo algo moi mal, e é que en tantos milenios de historia e de experiencia non fomos capaces de vivir a infancia con facilidade e con alegría elemental, e de pasar con naturalidade da infancia á adolescencia, e desta á xuventude, formándonos e educándonos, labrando amigos e experiencias, e con todo iso chegar á idade adulta cun horizonte (un horizonte, si; dígoo agora, en xullo de 2012, en España). Un horizonte de traballo duro e apaixonante co que gañarnos honradamente a vida e formar e educar aos nosos fillos, na roda infinita das xeracións, cunha vida honrada e decente, e alegre e optimista, como foi a vida de Curro Inza, a xulgar por canto lle quixeron e polos recordos que deixou.

¿Fronte a todo isto, quen quere arquitectura exquisita e figureira?

Lápiz e acuarela de Curro Inza

José Ramón Hernández Correa

Doutor Arquitecto e autor de Arquitectamos locos?

Toledo · xullo 2012[:]

Las mujeres y las ciudadesAs mujellres e as cidadesWomen and cities

El grupo Lafarge y el COAM presentan el próximo miércoles, 4 de marzo de 2015, el informe “Women and cities” (Las mujeres y las ciudades) realizado en 5 ciudades europeas y en el que se da a conocer los aspectos más valorados por las mujeres que viven en Madrid, Cracovia, Marsella, París y Varsovia. ¿Cómo concilian la vida profesional y la personal en las grandes aglomeraciones?; ¿Cómo se sienten?; ¿Qué ventajas le ven a vivir en la ciudad frente a la vida en el campo?, son algunas de las cuestiones que se le han preguntado a más de 3000 personas de estas cinco ciudades.

En la mesa redonda que tendrá lugar a continuación, se debatirá la percepción que mujeres y hombres tienen sobre las posibilidades de desarrollo de la ciudad y qué elementos contribuyen a que ésta sea la ciudad de sus sueños. Conoceremos su opinión sobre el estrés, las oportunidades profesionales, el ocio, la calidad y el coste de la vivienda, la contaminación, la seguridad y el ruido.

Participantes del acto:

– Laura Baena, presidenta de malasmadres.

– Carlos Hernando, sociólogo

– Estefanía Alcarazo, arquitecta de LAFARGE.

– Aurora Adalid, arquitecta.

– Laura Villaescusa, directora de comunicación y RRII de LAFARGE.

Moderador: Manuel Leira, arquitecto.

O grupo Lafarge e o COAM presentan o próximo mércores, 4 de marzo de 2015, o informe “Women and cities” (As mulleres e as cidades) realizado en 5 cidades europeas e no que se dá a coñecer os aspectos máis valorados polas mulleres que viven en Madrid, Cracovia, Marsella, París e Varsovia. ¿Como concilian a vida profesional e a persoal nas grandes aglomeracións?; ¿Como se senten?; ¿Que vantaxes lle ven a vivir na cidade fronte á vida no campo?, son algunhas das cuestións que se lle preguntaron a máis de 3000 persoas destas cinco cidades.

Na mesa redonda que terá lugar a continuación, debaterase a percepción que mulleres e homes teñen sobre as posibilidades de desenvolvemento da cidade e que elementos contribúen a que esta sexa a cidade dos seus sonos. Coñeceremos a súa opinión sobre o estrés, as oportunidades profesionais, o ocio, a calidade e o custo da vivenda, a contaminación, a seguridade e o ruído.

Participantes do acto:

– Laura Baena, presidenta de malasmadres.

– Carlos Hernando, sociólogo.

– Estefanía Alcarazo, arquitecta de LAFARGE.

– Aurora Adalid, arquitecta.

– Laura Villaescusa, directora de comunicación e RRII de LAFARGE.

Moderador: Manuel Leira, arquitecto.

The group Lafarge and the COAM present next Wednesday, the 4th of March, 2015, the formless “Women and cities” realized in 5 European cities and in that there are announced the aspects most valued by the women who live in Madrid, Cracow, Marseilles, Paris and Warsaw. How do they harmonize the professional life and personnel in the big agglomerations?; how do they feel?; what advantages come to live in the city opposite to the life in the field?, they are some of the questions that they him have asked more than 3000 persons of these five cities.

In the round table that will take place later, there will debate the perception that women and men have on the possibilities of development of the city and what elements they contribute that this one is the city of his dreams. We will know his opinion about the stress, the professional opportunities, the leisure, the quality and the cost of the housing, the pollution, the safety and the noise.

Participants of the act:

– Laura Baena, Chairwoman of malasmadres.

– Carlos Hernando, Sociologist

– Estefanía Alcarazo, architect in LAFARGE.

– Aurora Adalid, architect.

– Laura Villaescusa, Director of communication and LAFARGE’s RRII.

Moderator : Manuel Leira, architect.

La periferia de la arquitectura. CEU San Pablo de Madrid A periferia da arquitectura. CEU San Pablo de MadridThe periphery of the architecture. CEU San Pablo in Madrid

0

El jueves día 5 de marzo, tendrá lugar la primera jornada, La periferia de la arquitectura, del ciclo que la hna organizará bajo el título “La realidad del arquitecto”.

Se trata de una serie de eventos que se celebrarán en varias Universidades del país y, en todas ellas, tendrá Stepienybarno la suerte de hacer de comisarios de los mismos.

Así, para esta primera jornada, en el CEU San Pablo de Madrid, tendremos con nosotros ponentes de auténtico lujo como José María Echarte (n+1), Alberto Alonso (Veredes), Marta Parra (Arquitectura de Maternidades), Enrique Parra (Pedacicos arquitectónicos) y Dolores Victoria Ruiz (Semisótano / Little Architect).

PROGRAMA:

17:00 – 17:15

PRESENTACIÓN DE LAS JORNADAS

CEU + hna + Stepienybarno

17:15-18:30

CONFERENCIA INAUGURAL:

José María Echarte de n+1 _ La periferia de la Arquitectura.

18:30-19:45

DIÁLOGOS _ MESA REDONDA _ La periferia de la Arquitectura.

Ponentes:

Marta Parra de Arquitectura de maternidades_ Espacios hospitalários destinados al parto.

Enrique Parra de Pedacicos de arquitectura _ Arquitectura y videojuegos.

Dolores Victoria Ruiz de Little Achitects (AA School) _ Arquitectura y educación infantil.

Modera: Alberto Alonso de Veredes.

19:45-20:00

DESPEDIDA DE LA JORNADA

hna + Stepienybarno

20.00

ESPACIO NETWORKING

Cóctel despedida

INSCRIPCIÓN obligatoria en: Escribe un mail a eventos@hna.es
ORGANIZACIÓN: Hna (Mutualidad de los arquitectos) + Universidad CEU
COMISARIADO: Stepienybarno
Sede: Universidad CEU

On Thursday, the 5th of March, there will take place the first day, The periphery of the architecture, of the cycle that the hna will organize under the title The reality of the architect.

It is a question of a series of events that will be celebrated in several Universities of the country and, in all of them, Stepienybarno will have the luck of playing the role of commissioners of the same ones.

This way, for this first day, in the CEU San Pablo de Madrid, we will have with us referees of authentic luxury as Jose Maria te echar (n+1), Alberto Alonso (Veredes), Marta Parra (Arquitectura de Maternidades), Enrique Parra (Pedacicos arquitectónicos) and Dolores Victoria Ruiz (Semibasement / Little Architect).

PROGRAM:

17:00 – 17:15

PRESENTATION OF THE DAYS

CEU + hna + Stepienybarno

17:15-18:30

INAUGURAL CONFERENCE:

José María Echarte de n+1 _ The periphery of the Architecture.

18:30-19:45

DIALOGS _ ROUND TABLE _ The periphery of the Architecture.

Referees:

Marta Parra de Arquitectura de maternidades_ Spaces hospitalários destined to the childbirth.

Enrique Parra de Pedacicos de arquitectura _ Architecture and video games.

Dolores Victoria Ruiz de Little Achitects (AA School) _ Architecture and infantile education.

Moderate: Alberto Alonso de Veredes.

19:45-20:00

FAREWELL OF THE DAY

hna + Stepienybarno

20.00

SPACE NETWORKING

Coctail dismissed

Obligatory INSCRIPTION in: writting an e-mail to eventos@hna.es
ORGANIZE: Hna (Mutualidad de los arquitectos) + Universidad CEU
CURATORS: Stepienybarno
Headquarters: Universidad CEU

O xoves día 5 de marzo, terá lugar a primeira xornada, La periferia da arquitectura, do ciclo que a hna organizará baixo o título “A realidade do arquitecto.

Trátase dunha serie de eventos que se celebrarán en varias Universidades do país e, en todas elas, terá Stepienybarno a sorte de facer de comisarios destes.

Así, para esta primeira xornada, no CEU San Pablo de Madrid, teremos connosco relatores de auténtico luxo como José María echarte (n+1), Alberto Alonso (Veredes), Marta Parra (Arquitectura de Maternidades), Enrique Parra (Pedacicos arquitectónicos) e Dolores Victoria Ruiz (Semisoto / Little Architect).

PROGRAMA:

17:00 – 17:15

PRESENTACIÓN DAS XORNADAS

CEU + hna + Stepienybarno

17:15-18:30

CONFERENCIA INAUGURAL:

José María Echarte de n+1 _ A periferia da Arquitectura.

18:30-19:45

DIÁLOGOS _ MESA REDONDA _ A periferia da Arquitectura.

Oratores:

Marta Parra de Arquitectura de maternidades_ Espazos hospitalários destinados o parto.

Enrique Parra de Pedacicos de arquitectura _ Arquitectura e videoxogos.

Dolores Victoria Ruiz de Little Achitects (AA School) _ Arquitectura e educación infantil.

Modera: Alberto Alonso de Veredes.

19:45-20:00

DESPEDIDA DA XORNADA

hna + Stepienybarno

20.00

ESPAZO NETWORKING

Cóctel despedida

INSCRIPCIÓN obrigatoria en: Escribe un mail a eventos@hna.es
ORGANIZACIÓN: Hna (Mutualidade dos arquitectos) + Universidad CEU
COMISARIADO: Stepienybarno
Sede: Universidad CEU

Visiones | Antonio S. Río VázquezVisións | Antonio S. Río VázquezVisions | Antonio S. Rio Vázquez

Mark Klett and Byron Wolfe, «Rectilinear composition of the south rim made from six photographs, four by Alvin Langdon Coburn, ca. 1911»

«Aunque retiremos añadidos culturales o lingüísticos, nunca encontraremos, debajo, un lugar puro —y aún menos un Espacio o Tiempo puro—. Lo que encontraremos son calificaciones continuas y cambiantes sobre los lugares particulares: lugares calificados por sus propios contenidos y calificados por las distintas maneras en que estos contenidos son articulados (indicados, descritos, discutidos, narrados, etc…) en una cultura determinada».

Edward S. Casey (1996)

Posiblemente, el origen de todo su trabajo se encuentre en su formación como geólogo. La mirada al paisaje que hace Mark Klett (Albany, 1952) es una mirada estratigráfica, dónde cada generación deja tras de sí un estrato, un sedimento cultural que pasa conformar, a enriquecer la cultura del lugar. Profesor de Arte en la Universidad Estatal de Arizona e interesado por la relación entre la cultura, el tiempo y el paisaje, comenzó a mediados de los setenta una serie de fotografías de emplazamientos del oeste norteamericano que habían sido recogidos previamente por las cámaras de los pioneros Timothy O’Sullivan, William Henry Jackson o William H. Bell, en el transcurso de las expediciones comisionadas por el Gobierno Federal para documentar las nuevas fronteras occidentales de los Estados Unidos durante la segunda mitad del siglo XIX.

«El paisaje ha dejado de ser un paraiso y se ha convertido en un espejo que muestra una imagen de nuestra cultura. —explica Klett— Actualmente vemos las fotografías de paisaje de una manera similar a como se perciben las sombras en el mito de la caverna platónica. Como construcciones que nos muestran lo que sabemos sobre los paisajes y territorios y la manera en la que hemos obtenido ese conocimiento. Es decir, como el resultado de una experiencia individual contextualizada en un tiempo definido de manera precisa y, en el mejor de los casos, como lenguaje que comenta, opina y hace visible la propia experiencia»

Fruto de The Rephotographic Survey Project, en 1984, publicó los resultados ofreciendo una segunda visión sobre el paisaje americano, junto a la metodología necesaria para llevar a cabo las refotografías. Como precisan en el blog Arqueología del punt de vista

«Su trabajo, entonces paradójicamente novedoso, venía equipado de serie con un discurso sobre la construcción del imaginario colectivo. Este discurso contiene una lectura política. Parte de unas imágenes tomadas por unos expedicionarios en unos Territorios casi salvajes. Cuando los reencuentra Klett y su equipo, esos paisajes son ya parte de unos Estados consolidados que forman un importante país. Su trabajo nos está hablando así de la particular percepción de un paisaje como Nación».

Entre los años 1998 y 2000, Klett retomaría el proyecto, publicando en 2004 el libro Third Views, Second Sights y, más recientemente Reconstructing the View (2012), en compañía de Byron Wolfe. Los libros se acompañaron de una completa página web en la que se explica todo el proceso y donde se pueden observar algunas de las  imágenes realizadas en el siglo XIX, las de los años setenta y las de  finales del siglo XX. Las visiones complementarias tomadas en cada época ponen de manifiesto que los paisajes culturales se han convertido en grandes textos, como sugiere Karl Schlögel y, en ellos, «hay atractivas líneas de continuidad que llevan de una época a otra». Para Schögel —como para Klett— el aliciente es que esa multiplicidad de textos puede leerse y escucharse a la vez, en una suerte de polisemia y polifonía presente en cada mirada.

Antonio S. Río Vázquez . Doctor arquitecto
A Coruña. febrero 2015

Mark Klett and Byron Wolfe, «Rectilinear composition of the south rim made from six photographs, four by Alvin Langdon Coburn, ca. 1911»

«Though we withdraw added cultural or linguistic, we will never find, below, a pure place – and even less a Space or pure Time-. What we will find they are constant and changeable qualifications on the particular places: places qualified by his own contents and qualified by the different ways in which these contents are articulated (indicated, described, controversial, narrated, etc …) in a certain culture».

Edward S. Casey (1996)

Possibly, the origin of all his work is in his formation as geologist. The look to the landscape that Mark Klett does (Albany, 1952) is a stratigraphic look, where every generation stops besides yes a stratum, a cultural sediment that happens to agree, to enrich the local culture. Teacher of Art in the State University of Arizona and interested in the relation between the culture, the time and the landscape, it began in the middle of the seventies a series of photographies of emplacements of the North American west that had been gathered before by the chambers of the pioneers Timothy O’Sullivan, William Henry Jackson or William H. Bell, in the course of the expeditions commissioned by the Federal Government to document the new western borders of the United States during the second half of the 19th century.

«The landscape has stopped being a paradise and has turned into a mirror that shows an image of our culture. – makes clear Klett – Nowadays we see the photographies of landscape of a similar way to since the shades are perceived in the myth of the platonic cavern. As constructions that show us what we know on the landscapes and territories and the way in which we have obtained this knowledge. That is to say, as the result of an individual experience contextualizada in a definite time of a precise way and, at best, as language on that it comments, thinks and makes the own experience visible»

Fruto de The Rephotographic Survey Project, in 1984, published the results offering the second vision on the American landscape, close to the necessary methodology to carry out the rephotographies. As they need in the blog Arqueología del punt de vista:

«His work, then paradoxically new, was coming equipped from series with a speech on the construction of the imaginary group. This speech contains a political reading. Part of a few images thought by a few members of an expedition in a few almost wild Territories. When them there meets again Klett and his equipment, these landscapes are already a part of a few consolidated States that form an important country. His work is speaking to us this way about the particular perception of a landscape as Nation».

Between the year 1998 and 2000, Klett would take again the project, publishing in 2004 the book Third Views, Second Sights and, more recently Reconstructing the View (2012), in Byron Wolfe’s company. The books accompanied of a complete web page in the one that explains the whole process to herself and where can be observed some of the images realized in the 19th century, those of the seventies and those of ends of the 20th century. The complementary visions taken in every epoch reveal that the cultural landscapes have turned into big texts, as suggests Karl Schlögel and, in them, «there are attractive lines of continuity that go from an epoch to other one». For Schögel – since for Klett – the inducement is that this multiplicity of texts can be read and be listened simultaneously, in a luck of polisemia and present polyphony in every look.

Antonio S. Río Vázquez . Doctor arvhitect
A Coruña. february 2015

Mark Klett and Byron Wolfe, «Rectilinear composition of the south rim made from six photographs, four by Alvin Langdon Coburn, ca. 1911»

«Aínda que retiremos engadidos culturais ou lingüísticos, nunca encontraremos, debaixo, un lugar puro -e aínda menos un Espazo ou Tempo puro-. O que encontraremos son cualificacións continuas e cambiantes sobre os lugares particulares: lugares cualificados polos seus propios contidos e cualificados polas distintas maneiras en que estes contidos son articulados (indicados, descritos, discutidos, narrados, etc…) nunha cultura determinada».

Edward S. Casey (1996)

Posiblemente, a orixe de todo o seu traballo encóntrese na súa formación como xeólogo. A mirada á paisaxe que fai Mark Klett (Albany, 1952) é unha mirada estratigráfica, onde cada xeración deixa tras de si un estrato, un sedimento cultural que pasa conformar, a enriquecer a cultura do lugar. Profesor de Arte na Universidade Estatal de Arizona e interesado pola relación entre a cultura, o tempo e a paisaxe, comezou a mediados dos setenta unha serie de fotografías de localizacións do oeste norteamericano que foran recollidos previamente polas cámaras dos pioneiros Timothy O’Sullivan, William Henry Jackson ou William H. Bell, no transcurso das expedicións comisionadas polo Goberno Federal para documentar as novas fronteiras occidentais dos Estados Unidos durante a segunda metade do século XIX.

«A paisaxe deixou de ser un paraiso e converteuse nun espello que mostra unha imaxe da nosa cultura. -explica Klett- Actualmente vemos as fotografías de paisaxe dun xeito similar a como se perciben as sombras no mito da caverna platónica. Como construcións que nos mostran o que sabemos sobre as paisaxes e territorios e o xeito no que obtivemos ese coñecemento. É dicir, como o resultado dunha experiencia individual contextualizada nun tempo definido de xeito preciso e, no mellor dos casos, como linguaxe que comenta, opina e fai visible a propia experiencia»

Froito de The Rephotographic Survey Project, en 1984, publicou os resultados ofrecendo unha segunda visión sobre a paisaxe americana, xunto á metodoloxía necesaria para levar a cabo as refotografías. Como precisan no blog Arqueoloxía do punto de vista

«O seu traballo, entón paradoxalmente novidoso, viña equipado de serie cun discurso sobre a construción do imaxinario colectivo. Este discurso contén unha lectura política. Parte dunhas imaxes tomadas por uns expedicionarios nuns Territorios case salvaxes. Cando os reencontra Klett e o seu equipo, esas paisaxes son xa parte duns Estados consolidados que forman un importante país. O seu traballo estanos a falar así do particular percepción dunha paisaxe como Nación».

Entre os anos 1998 e 2000, Klett retomaría o proxecto, publicando en 2004 o libro Third Views, Second Sights e, máis recentemente Reconstructing the View (2012), en compañía de Byron Wolfe. Os libros acompañáronse dunha completa páxina web na que se explica todo o proceso e onde se poden observar algunhas das imaxes realizadas no século XIX, as dos anos setenta e as de finais do século XX. As visións complementarias tomadas en cada época poñen de manifesto que as paisaxes culturais se converteron en grandes textos, como suxire Karl Schlögel e, neles, «hai atractivas liñas de continuidade que levan dunha época a outra». Para Schögel -como para Klett- o aliciente é que esa multiplicidade de textos pode lerse e escoitarse á vez, nunha sorte de polisemia e polifonía presente en cada mirada.

Antonio S. Río Vázquez . Doutor arquitecto
A Coruña. febreiro 2015

Velocidad absurdaVelocidade absurdaVelocidad absurda

0

La llegada del Tren de Alta Velocidad (AVE) a la ciudad de Murcia supondrá la transformación de los barrios del Carmen y Santiago el Mayor. Tras 24 años de lucha vecinal por el soterramiento de las vías, el AVE llegará por superficie.

La implementación de las vías de alta velocidad supondrá una fractura definitiva, un muro infranqueable que aislará los barrios del sur.

Pero no es esta la única barrera que amenaza a la ciudad.

A chegada do Tren de Alta Velocidade (AVE) á cidade de Murcia supoñerá a transformación dos barrios do Carmen e Santiago o Maior. Tras 24 anos de loita veciñal polo soterramento das vías, a AVE chegará por superficie.

A implementación das vías de alta velocidade supoñerá unha fractura definitiva, un muro infranqueable que illará os barrios do sur.

Pero non é esta a única barreira que ameaza á cidade.

The arrival of the High-speed train (AVE) to the city of Murcia the transformation of the neighborhoods will suppose of Carmen and Santiago the Major one. After 24 years of local fight for the soterramiento of the routes, the AVE will come for surface.

The implementation of the routes of high speed will suppose a definitive fracture, an impassable wall that will isolate the neighborhoods of the south.

But there is not this the only barrier that threatens to the city.

Ana Asensio – Manu Barba – Carlos Gutiérrez – Colaboradores · publicación/revista | The AAAA magazine

En el pasado mes de octubre durante el foro de IV Foro Arquia/Próxima 2014 que se desarrolló en Granada tuvimos la ocasión de conocer en persona a tres futuros arquitectos, Ana Asensio, Manu Barba y Carlos Gutiérrez,  a los que teníamos ganas de conocer y que nos explicasen su proyecto editorial The AAAA magazine. Una iniciativa tan interesante como difícil dada la “actual situación” en que se encuentra el sector editorial y en el especial el que atañe a la arquitectura y al arte.

“A lo largo de las andanzas por el mundo, y por distintas universidades, pude conocer una arquitectura del hombre para el hombre y un arte atado a la arquitectura como expresión humana; al mismo tiempo que grandes vacíos en los sistemas educativos universitarios, aún con una visión que mutila demasiadas ramificaciones.”

Ana Asensio

A pesar de su juventud tienen una gran experiencia en el mundo editorial, ya que son colaboradores habituales de otras publicaciones, tanto de carácter físico como digital. Esta experiencia unida a la pasión y las inquietudes propias, diseminada por el mundo, se aglutinan y dan como resultado, The A.A.A.A magazine.

«The AAAA magazine es una revista humanista híbrida e independiente, que explora la arquitectura a través de las lentes del arte, la antropología y la arqueología. 100% Hecha por estudiantes y jóvenes profesionales. 100% Internacional.»

Sin más preámbulos os dejamos la entrevista a tres bandas que tuvimos la oportunidad de realizar, con estos aventureros.

Equipo-base-The AAAA magazine
Equipo base de The AAAA magazine. De izq a derecha, Manu Barba, Ana Asensio y Carlos Gutierrez | Fotografía: The AAAA magazine
¿Cuál ha sido vuestra formación y trayectoria profesional previa a The AAAA magazine?

Carlos Gutiérrez: Mi formación son mis pasiones, simplemente una búsqueda de cosas emocionantes y bellas. Esa es mi escuela, porque las escuelas reales ahora mismo no me aportan nada.

Ana Asensio: En mi caso, simplemente, me ha gustado aprender las cosas por mí misma, y le he dedicado un montón de horas a que, si algo me atraía, como sabía que probablemente no me iba a poder permitir una educación profesional en ese sentido (la universidad española tiene demasiadas carencias), tenía que ir a por ello.

Carlos Gutiérrez: Evidentemente nuestro sistema tiene muchas carencias, pero a lo largo del mundo la gente que hace cosas es igual que nosotros.

Manu Barba: La universidad lo que nos ha dado es una especie de red base sobre la que luego empiezas a saltar.

Ana Asensio: Y un entorno en el que conocer a otras personas que tienen un poco esas mismas dudas  e inquietudes. En mi caso empecé a aprender Photoshop en casa, fotografía, de ahí me llamaron para trabajar en el ejército en la oficina de comunicación, de ahí a diseño gráfico, de ahí di el salto de entrar al mundo editorial enviando textos a revistas que me interesaban, etc. Una cosa lleva a otra. Mi formación ha sido ir directamente a por la persona o empresa que me interesa de la que veo que puedo aprender o desarrollarme de alguna manera. Los pasos oficiales de «primero estudia esto, consigue tal título, ve a tal entrevista» yo siempre me los he saltado, he preferido ir directa a la actividad que me atraía. Y ponerte a hacer las cosas. No tener que depender de una titulación ni nada por el estilo.

Manu Barba: Al final casi todo lo que aplicamos en nuestras carreras profesionales lo hemos aprendido por cuenta propia.

Carlos Gutiérrez: Nuestra formación oficial es «estudiantes de arquitectura», ni siquiera somos titulados.

¿Qué os llevó a abriros camino en el mundo editorial?¿Por qué una revista física en “estos tiempos” como The AAAA magazine?

Ana Asensio: Yo creo que nos hemos metido en un mundo en que la información te colapsa, y va perdiendo, ya no calidad porque hay cosas muy buenas, pero sí el dedicarle tiempo y cariño. Tú coges un libro y lo tocas, le dedicas un rato, preparas el entorno para leerlo. Al final te preparas para recibir un montón de emociones. En digital siempre vas con la prisa.

Manu Barba: Tiene otra textura distinta. Todo lo que está en internet ya sea un libro, una revista, un artículo o un post, lo lees con la misma pátina.

Carlos Gutiérrez: Todos los grandes museos del mundo tienen toda su colección colgada en internet consultable en Full-HD. Pero la gente sigue yendo a ver los cuadros en directo.

Ana Asensio: Internet es como tomarte una caña rápida en el bar con los amigos y el resto de gente, y papel es echarte un ron en casa junto a la chimenea encendida, jajajaj. Fuera de bromas, son dos formatos completamente diferentes, que creo que a día de hoy no pueden trabajar por separado; uno sin el otro no sobrevive.

De alguna manera, la elección del papel también es por la idea de poner punto y final a un proyecto.  La idea de finalización de algo para poder dar un paso más: el tener ese formato que se imprime, lo repartes, lo esparces, sabes que no hay vuelta atrás, así ha quedado, tiene un carácter totalmente diferente a todo lo que cuelgas en internet que siempre es editable, revisable.

Manu Barba: Manipulable.

Carlos Gutiérrez: Yo directamente entro a la parte física: Me apasionan las cosas tangibles. Yo vivo desconectado de las redes sociales, de todo. Yo mis trabajos personales no los pongo en la red, me da mucho respeto, no quiero que la gente lo vea como «uno más», eso no me apetece.

Ana Asensio: Es como el artículo de Álvaro Guti: «No lo entenderás si no vas más despacio»: ‘¿Cuánto tiempo le dedicas a mirar y entender un proyecto de arquitectura?’ Piensa el tiempo que has dedicado a crearlo… Algo que tiene tanta diferencia de tiempo entre lo dedicas a producirlo, y a disfrutarlo, se ha desvirgado completamente. Te han roto el proyecto.

Por otra parte, las redes tienen toda su parte positiva, no las mando a la hoguera.

Carlos Gutiérrez: De hecho, si no fuera por las redes no habría surgido este proyecto. Para arrancar una empresa necesitas varios miles de euros. Nosotros hemos levantado este proyecto con 0€, porque tenemos una herramienta que son las redes y la comunicación digital.

Ana Asensio: Además, Lo que esta revista persigue es precisamente el de hacer una red entre personas que comparten unas inquietudes, el encontrar a alguien al otro lado del mundo con tus mismas preocupaciones, pero vistas desde otro prisma. Ése es el objetivo.

No pueden sobrevivir la una sin la otra.

¿Teníais alguna experiencia previa en el mundo editorial a The AAAA magazine?

Manu Barba: Yo escribía en el Huffington Post.

Carlos Gutiérrez: Yo trabajé en alguna revista maquetando… básicamente aprendí Indesign.

Ana Asensio: Yo por ejemplo Indesign aprendí con una revista de nuestra escuela, Lookark, pero no a este nivel.

Carlos Gutiérrez: En Lookark te cayó mucho más peso que aquí, porque las decisiones no eran tuyas.

Ana Asensio: Era más tipo mano de obra. Como digo, básicamente me obligó a estar en casa peleándome con Indesign. Cuando yo realmente aprendí del mundo editorial fue cuando comencé a escribir para Plataforma Arquitectura (desde casa, por tal de no ponerme a estudiar…). Pasé entonces como un año o dos que todas las reflexiones o ideas que tenía hacía el ejercicio de escribirlas, de convertirlas en algo divulgativo como es un artículo, como un ejercicio hacia mí misma. Cuando ya verdaderamente me formé fue cuando llegué a Chile y comencé a trabajar realmente con ellos.

Carlos Gutiérrez: Ese es un mundo editorial pero aún online.

Ana Asensio: Sí, pero comienzas a aprender las estructuras sicológicas de quien te lee, de cómo se mueven… Tienes que saber que tienes que hacer algo de calidad (aunque no todo lo que se publica en Plataforma sea de calidad), pero, bueno, mi objetivo era hacer un producto editorial bueno dentro de una web que mueve un flujo de información muy potente y con mucha rapidez. Ahí fue cuando a mí me «educaron». Yo tenía al lado a ‘Julito’ (Giuliano Pastorelli), que es… bueno, una persona mágica completamente y que me enseñó muchísimo. Me enseñó a transmitir las ideas bien, a que no se notara tanto cuando estaba muy cabreada, o muy de bajón, o de subidón, es decir, a que mis emociones se vieran, que fuera empático, pero que el texto no me dominara a mí. Ésa ha sido toda mi experiencia, no he tenido más…

Al volver a España empecé a escribir para Arquine, y para Código (otra revista mexicana), tratando de seguir con la inercia y la línea que traía de Sudamérica pero… rápidamente vi que eso no tenía ninguna subsistencia, se sostenía siempre poniendo mucho esfuerzo de mi parte que se reconoce muy poco.

Carlos Gutiérrez: Creo que al final, ‘nosotros nos lo guisamos nosotros nos lo comemos’, para lo bueno y para lo malo.

Ana Asensio: Sí, llega el momento en el que has ido escribiendo para unos y para otros, y ahí va quedando un poso. En ese momento de la trayectoria es cuando yo al menos noté la necesidad de pararme a reflexionar sobre todo lo dicho y pensar:

«¿cuál es mi filosofía sobre las cosas?».

Ese ejercicio de sacar «mi» sentido de la vida. Ese fue el punto de partida del proyecto actual.

Carlos Gutiérrez: Todos hemos colaborado, pero «editorial» significa elegir una línea en la que trabajar, un diseño de proyecto coherente. Eso lo hemos aprendido directamente trabajando, y seguimos aprendiendo, ¿no? Es un inicio, no sabemos a dónde vamos, y eso es lo interesante. Yo creo que tenemos una suerte bonita, que es considerar que esto es un experimento.

¿Os encontrasteis con muchas dificultades?¿Cuáles fueron las más problemáticas?

Ana Asensio: Dificultades, dificultades… tampoco. El máximo problema es la economía, te obliga a unos tiempos y unos esfuerzos.

Carlos Gutiérrez: A la hora de llevarlo a cabo, lo que complica es que vivimos en un mundo donde la gente no tiene pasión.

Ana Asensio: Ni se la puedes exigir.

Carlos Gutiérrez: Ni siquiera en su propia profesión. Por ejemplo Ana, eso fue lo que tú te topaste cuando comenzaste este proyecto y te tuviste que enfrentar a encontrar imprenta. La gente trabaja de una forma absolutamente mecánica, y esa ha sido la mayor barrera. En el momento en que encontramos a alguien que ama su trabajo igual que nosotros amamos el nuestro, todo ha funcionado.

Manu Barba: La imprenta y los maquinistas son por supuesto ahora parte del equipo, sin embargo con las imprentas anteriores solo encontramos dificultades.

Ana Asensio: Bueno, también está la barrera ‘B’ que todo el mundo tiene, que es sacar un proyecto para adelante que tiene que salir con el apoyo de quien cree en ti, porque no vas a contar con ningún tipo de apoyo institucional.

El crowdfunding para nosotros fue un ‘paso 4’. Yo antes del crowdfunding me reuní con todos los decanos, todos los rectores de todo lo existente, mil viajes a mil sitios. Ni un ápice de ayuda de ningún tipo: Eso es una barrera, que no hay ningún tipo de apoyo a la cultura. Pero por suerte hay gente con pasión. Qué pasa, que hasta que no encuentras a gente que comparte esa pasión, no puedes tirar para adelante.

Lo que hemos aprendido es que nada puede ser una simple herramienta o un simple intermediario: Todos los componentes que entran en todos los procesos tienen que tener una implicación emocional, es que no se puede trabajar dejando eso de lado.

Trabajos con la imprenta | Fotografía: The AAAA magazine

¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?

Carlos Gutiérrez: Joder… el día que nos han dado nuestras 350 revistas… yo creo que sí, jajaja.

Ana Asensio: Yo echo la vista atrás mirando por donde hemos pasado para tener nuestra publicación #1 pequeñita, nuestro número #2 de casi 400…

Paso todo el día mirando las estadísticas, haciendo balance, de dónde nos leen, dónde no nos leen, y dedico un buen rato a hacer un seguimiento, a ver la viabilidad de las cosas. Este proyecto lo empecé sola y tenía que ver cuánto podía abarcar, cuánto me podía echar a la espalda y qué resultados obtenía. A ver, soy una persona paciente y no voy a esperar a que desde el ‘momento 1’  todo vaya deluxe. Pero a día de hoy y cuando pienso que hace un año exacto simplemente dije:

«si montara una revista, ¿quién vendría?»

(me lo puse de estado en el facebook, vaya…) y de repente en un año tenemos un proyecto súper asentado, coherente y viable… que requiere mucho esfuerzo y está en el aire constantemente, pero va hacia adelante y creciendo, pues no me lo creo.

Carlos Gutiérrez: Aquí hemos venido a jugar, somos jugadores, el día que paremos de jugar, nos morimos.

Ana Asensio: A veces pienso que siempre el momento en el que nos encontramos es el más complicado. Y siempre piensas que el trabajo experimentado te facilitará lo siguiente y que irá como la seda, pero no, porque siempre queremos complicarnos más, dar pasos hacia adelante. Siempre aspiras a más, ¿cuál va a ser la siguiente complicación que me pueda buscar? Hoy nos daban las 350 revistas y ya anoche me acosté a las tantas organizando la distribución en Sudamérica.

Carlos Gutiérrez: Lo que yo he sentido cuando nos han dado las revistas hoy ha sido «¡ay, a ver, la siguiente cómo vamos a hacerlo…! Me tengo que estudiar todos mis libros, ver qué papel puedo introducir, etc…». Estaba, como un niño. Y ya la semana que viene pienso estar otra vez en la imprenta pensando en lo siguiente.

The AAAA #1 y #2, y algunas cosas más... | Fotografía: The AAAA magazine
The AAAA #1 y #2, y algunas cosas más… | Fotografía: The AAAA magazine
¿Qué expectativas y proyectos de futuro tenéis para The AAAA magazine?

Manu Barba: Primero: poder pronunciar el título de nuestra propia revista, jajajaja.

Carlos Gutiérrez: Yo creo que cada uno en su campo tiene distintos pasos en mente.

Ana Asensio: Por supuesto, ¡pero es que tiene que ser así! Si nos homogeneizamos nos vamos a tomar por saco.

Objetivo 1: Tenemos que aprender primero a controlar los tiempos: cumplir el calendario, solapar actividades y llegar a un equilibrio, saber qué tiene que estar hecho cada semana. Una revista es un ciclo que no frena.

Objetivo 2: Sacar la tienda online, mover bien el stock de revistas para poder financiar la siguiente e ir aumentando el número de ejemplares por tirada y así reducir el coste de producción.

Carlos Gutiérrez: Uno de los objetivos para mí es que no se convierta en algo mecánico y pesado.

Ana Asensio: Cuando algo no sale de manera natural, y se convierte en una condición a tu vida, hay que saber poner punto y final. La gente tiene un miedo al cambio brutal.

Carlos Gutiérrez: El día que salga un número y nosotros no vayamos a la imprenta corriendo a verlo, es que ese día ha muerto la revista.

Manu Barba: Es el miedo a deshacer estructuras, al final. Así la sociedad que tenemos está llena de estructuras que se mantienen como dinosaurios.

Ana Asensio: Bueno, siguiendo con los objetivos, tenemos que terminar de montar la editorial que estamos formando: Ediciones Mínimas – Minimum Editions.

Carlos Gutiérrez: Sí, eso es muy importante, la editorial nos va a servir para muchos otros proyectos.

Ana Asensio: También, darle una vuelta al tema de la web. Necesitamos una web completa y de verdad. Ahora mismo estamos como nació, con un wordpress y los medios con los que buenamente contaba. Necesitamos cambiar la web.

¿Son rentables este tipo de iniciativas?¿Os sentís bien remunerados por la labor que realizáis?

Ana Asensio: Esta pregunta es muy graciosa jejeje.

Carlos Gutiérrez & Manu Barba: Afectivamente, sin duda.

Ana Asensio: Tampoco es decir ‘no, es que esto es un proyecto 100% altruista que hacemos por amor al arte y no nos importa dejar todo nuestro tiempo y no cobrar nada’; no. Lo que sí que hay que saber es cuáles son los procesos de las cosas. Tú cuando empiezas algo, pues hay un riesgo, tú pones tu energía, tiempo y dinero y te arriesgas a ver si tira adelante. Ahora estamos en un punto clave, de inflexión. Por supuesto ahora nos dedicamos a cubrir costes, y podemos darnos con un canto en los dientes. Sólo con la recepción, el afecto con el que nos escribe la gente, la comprensión que hay sobre el proyecto, la acogida y buena crítica… a mí me parece brutal.

Pues eso, estamos en un punto en el que podemos estar súper orgullosos de un montón de cosas, aunque obviamente no es el punto en el que estamos económicamente remunerados por nuestra actividad, pero tampoco negamos que vaya a pasar. Ahora mismo no lo necesitas ni tú, ni yo, ni aquél, precisamente porque estamos en la fase de la vida para ello (proyecto final de carrera, etc). Por eso éste era el año de empezar un proyecto sí, no habría sido posible en ningún otro momento.

Carlos Gutiérrez: Nuestro punto de partida es parecido al de los colectivos.

Ana Asensio: Cuando tú comienzas un proyecto así, tu pensamiento nº1 no es si vas a ganar 3€ la hora, o 15€.

Carlos Gutiérrez:: Hemos comenzado como una experiencia.

Manu Barba: Casi como un hobby.

Carlos Gutiérrez: Egoístamente, yo esto lo hago para mí, porque lo vivo.

Ana Asensio: Yo lo hago para mí, pero también para los demás, porque a mí me emociona el ver que a través de un proyecto que hemos iniciado nosotros que somos tres personitas de una ciudad llamada Granada, que haya gente que se lance a hacer cosas que tenían enterradas o apartadas. Disfruto, aprendo, conozco situaciones especiales con vosotros y con gente nueva. Lo hago también por los demás.

Manu Barba: Somos pescadores de arrastre, jejeje. ‘La Flaca’ llevaba un barco, echó la red y nos enganchó a nosotros, nosotros nos subimos y seguimos con la red.

Ana Asensio: Es bonito ver como cada uno se puede convertir así en el inicio de algo, sólo a partir de que alguien lo valora. El poder empezar un proyecto tú y permitirte la licencia de equivocarte que es súper valioso… es muy importante.

Carlos Gutiérrez: Esa misma experiencia la puedes conseguir trabajando para otro con mucho esfuerzo (primero para llegar ahí), pero jamás te dejarían tomar las decisiones como hacemos nosotros, y encima casi siempre te pagan mal (si te pagan…).

Ana Asensio: Becario muere por sobredosis de prestigio…

¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?

Manu Barba: Con la carrera.

Ana Asensio: Obviamente. Somos estudiantes

Carlos Gutiérrez: Perdona, es al revés: compaginamos nuestra vida con esto.

Ana Asensio: Yo le dedico mucho tiempo pero porque soy una friki y cualquier excusa es buena para no hacer algunas obligaciones… Pero al final la revista es un hueco que hemos hecho en nuestra vida.

Carlos Gutiérrez: Yo no me dejo distraer mucho, porque ya lo he hecho demasiadas veces. La revista entra dentro de mi horario.

Ana Asensio: Sí, pero me refiero: si tenemos una columna vertebral, es la carrera. Somos estudiantes de arquitectura, es lo que hay y lo que somos en el fondo. A esto se suma que para pagarte la carrera muchas veces tienes que trabajar en cualquier cosilla que no tiene nada que ver con arquitectura, etc. Y sí, además, estamos metidos en este proyecto, que va muy bien. Pero nuestro punto de partida no es hacerlo un centro neurálgico y financiador de nuestra vida. Puede que lo sea, pero no es nuestro punto actual.

También compaginamos la actividad con juergas y viajes… hay tiempo para todo jeje.

Manu Barba: Igual que nacen los grupos de rock. Puedes dedicarte como aficionado hasta que te das cuenta de que lo que haces lo haces muy bien. Y quizás sigues con tus otros trabajos…

Ana Asensio: A mí me parece súper bonito dividir tu vida en diferentes actividades… sin disgregarte. Lo veo necesario. Seguir un camino unitario, sin desviarte, sin contaminarte… es mucho más decepcionante.

Carlos Gutiérrez: De ahí vienen las grandes desilusiones, cuando pones toda tu fuerza en una actividad. Por ejemplo, los chascos cuando trabajas para alguien. Cuesta mucho que una persona valore tus cosas con la misma pasión que tú pones en ellas, es desigual.

Ana Asensio: Por eso es tan bonito dividirse en varias facetas.

Manu Barba: Esto es una faceta que veníamos buscando, al final lo que haces es aunar inquietudes.

Carlos Gutiérrez: No somos titulados, pero somos profesionales.

Ana Asensio: A veces veo revistas o fotografías o cualquier proyecto gráfico, muy profesionales, sí técnicamente perfectas, pero que carecen de muchas otras cosas. Del simple buen gusto, o la coherencia. Y es su actividad central.

Manu Barba: Yo creo que la pregunta es

«qué es ser profesionales».

The AAAA magazine Charla para los encuentros "Sobrelab de Políticas de edición y prácticas artísticas"
Charla para los encuentros «Sobrelab de Políticas de edición y prácticas artísticas» | Fotografía: sobrelab
¿Cómo veis el futuro del mundo editorial?

Ana Asensio: Pues muy bonito

Manu Barba: Es precioso, ¿no?

Carlos Gutiérrez: Cada vez hay menos, y nosotros en cambio vamos a todo lo que podamos. Ir a más.

Ana Asensio: Cada vez hay menos, pero…

Manu Barba: Mejores.

Ana Asensio: Y ni siquiera sabría decirte si hay menos. En el último año he descubierto muchísimas publicaciones pequeñitas, independientes y súper potentes…

Yo creo que se ha desmonopolizado un poco. El que quisiera antes dedicarse a lo bestseller ahora tiene un campo mucho más facilito que es el digital, obviamente. Pero el que realmente quiere hacer una cosa que sea (no lo voy a llamar obra de arte para no pasarme) simplemente un trabajo bien hecho y cuidado, que la gente lo pueda conservar y revisar… lo va a continuar haciendo. Eso es así. Yo no veo que vaya a menos. Veo que hay muchas muchas nuevas propuestas, pequeñitas, y me parece un tesoro que esté ocurriendo eso, me parece uno de los momentos más bonitos del mundo editorial. No habría empezado un proyecto así en ningún otro momento, por eso lo he empezado ahora.

Manu Barba: Si te fijas, las publicaciones realmente más cuidadas, o con un diseño gráfico más a nivel de producción editorial han empezado fuerte hace unos pocos años, han surgido desde revistas hasta publicaciones que son verdaderas obras de arte.

Ana Asensio: Veo un poco como si estuviésemos volviendo a los 50, donde el formato editorial impreso (cuadernillos, desplegables, fanzines, octavillas) era súper rico y mínimo (en el sentido positivo de la palabra).

Carlos Gutiérrez: Estamos volviendo un poco al origen, como después de todos los momentos de crisis.

Ana Asensio: Pero un origen revisado.

Manu Barba: Con lo que ya sabemos, volvemos atrás y empezamos de nuevo, con la intención de «ahora no nos vamos a equivocar».

Ana Asensio: Aunque suene muy ‘estandarte’: El papel nunca va a morir. Hay demasiada gente creativa en el mundo. Ahora precisamente lo que se están dando son herramientas para que la gente pueda iniciar sus proyectos. No está masificado ni industrializado.

¿Consideráis que estudiar Arquitectura ha sido un pasaporte fundamental para haber llegado a vuestro trabajo actual en The AAAA magazine?

Manu Barba: Sí.

Ana Asensio: Sí.

Carlos Gutiérrez: Somos producto de lo vivido, 100%. Para lo bueno y para lo malo.

Manu Barba: Verbo copulativo: Ser.

Ana Asensio: Si la pregunta va más en el sentido de ‘los conocimientos adquiridos en la carrera’, ya no sabría decirte, porque realmente todo lo que yo estoy aplicando a día de hoy, tangencialmente viene de la carrera, pero lo he aprendido sola y fuera. Pero la universidad ha creado ese entorno.

Manu Barba: Porque lo has necesitado. Lo que no has aprendido directamente de la universidad, lo has creado como una necesidad para ésta, y de ella has aprendido.

Ana Asensio: ‘Arquitectura’ nos ha creado ciertas necesidades que a partir de ahí hemos ido desarrollando, sí.

Carlos Gutiérrez: Hay otra gente que ha pasado por lo mismo que nosotros, y a lo mejor no tiene ni idea de esto (mundo editorial), y en cambio de otras disciplinas sí.

Ana Asensio: Incluso gente que ha pasado los estudios caminando sobre el agua, sin mojarse, literalmente.

¿Animarías a otros arquitectos a seguir vuestros pasos? ¿Qué pasos consideráis que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?

Manu Barba: Ayyy…

Carlos Gutiérrez: ¡Buf! Pues es que… Bueno, ya hay un problema aquí, y es que la pregunta sólo habla de ‘arquitectos’, y es que creo que trascendemos a eso.

Manu Barba: Yo sí les diría: sigue los pasos… ¡pero los tuyos!.

Los arquitectos… pues, tienen sus capacidades para hacer distintas actividades, a lo mejor enfocadas más al mundo gráfico o editorial, pero que cada uno haga lo que crea posible que puede hacer.

Ana Asensio: Lo que nosotros estamos haciendo a día de hoy con a The AAAA magazine, viene a raíz de que nos hemos contaminado de otras personas, arquitectas o no. No creo que haya que decir «los arquitectos tienen su formación y su relación con el mundo editorial es más o menos directa». Pues a lo mejor a mí esto me ha venido de conocer arqueólogos, o diseñadores, o pintores. O simplemente viajar y conocer «seres humanos».

Hay que salirse de la disciplina como algo rígido. ¿Animaría? ¿Qué pasos deberían dar? Pues tienen que dar los pasos que crean necesarios para llevar a cabo proyectos que les ilusionen, y sí: que vean viables; no te voy a decir ahora que saltes al arcoiris y vueles a conseguir tu sueño. Hay que pensarlo bien todo y ver cuán profesional eres,  ser crítico contigo mismo, y sabiendo que cada día tienes que aprender algo.

Manu Barba: Simplemente conocer tus capacidades.

Carlos Gutiérrez: Es que lo bonito está en el aprender.

Ana Asensio: Y en compartir lo que aprendes.

Carlos Gutiérrez: Por eso es tan bonita la infancia, porque no dejas de aprender, y de descubrir, por cierta inocencia ante las cosas. Si eso lo pierdes a lo largo de tu vida, ya está todo hecho. Es tan esencial.

Ana Asensio: Y respecto a pasos a dar, o como completar los estudios… más que nada, tomar en serio tus inquietudes. ¿Te interesa algo? Pues pégate a la gente que lo hace.

Manu Barba: Para completar los estudios hay que salir de los estudios. Necesitas empaparte.

Carlos Gutiérrez: Para mí ha sido fundamental NO relacionarme con arquitectos. Mi mundo no se ‘construye’ a partir de la arquitectura. Es muy endogámico.

Manu Barba: Es terrible.

Carlos Gutiérrez: Y tan de fachada, y nunca mejor dicho. No me aporta lo suficiente.

Ana Asensio: Te aporta el entorno como hemos hablado antes. Pero la gente tiene miedo. Las personas dentro de su propia disciplina se encuentran en un entorno de confortabilidad de «yo sé esto, estoy en mi círculo, estoy en mi zona de confort y estoy ‘up'», con lo cual les da mucho miedo colarse en otras disciplinas y ser el que tiene que aprender. Pero es que va a ser la única manera de que llegues a algo: ser la persona que no sabe.

The AAAA magazine Charla para los encuentros "Sobrelab de Políticas de edición y prácticas artísticas"
Charla para los encuentros «Sobrelab de Políticas de edición y prácticas artísticas» | Fotografía: sobrelab
¿Creéis que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país? ¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?

Manu Barba: Es básico.

Carlos Gutiérrez: Pero es que no tiene nada que ver con la situación de este país…

Ana Asensio: Aquí ‘la situación’ es lo que ha tenido que llegar para que la gente se dé cuenta.

Carlos Gutiérrez: Al que le ha llegado la situación, y en ese momento se da cuenta… ya llega tarde.

Manu Barba: En eso hay dos posiciones: Diversificar o recapacitar. Es decir, puedes diversificarte yendo hacia otros lados, o repensar la profesión. Hay un arquitecto clásico que se ha perdido, que es el que va a la obra, que parece casi impensable.

Carlos Gutiérrez: Un arquitecto que era maravilloso.

Ana Asensio: Porque era un oficio.

Manu Barba: A eso me refiero con ‘recapacitar’: o sabes que la arquitectura es tu oficio, y trabajas con él, o si realmente no lo es, buscas otro.

Carlos Gutiérrez: Hay compañeros de la escuela que tú lo ves, y por mucho que haya crisis y que nos repitan que probablemente nunca construiremos, ellos tienen dentro el oficio de arquitectos. Personas que yo pienso: ‘tú tienes esa pasión que yo no tengo’. Y siguen en ello. A esas personas yo no les voy a decir ‘tío, prueba otra cosa’.

Ana Asensio: De hecho hay gente que no sólo quiere seguir con el oficio de arquitecto, sino que quiere seguir con la ‘personalidad’ de ‘arquitecto del boom’, y lo está echando de menos. Eso es otro tipo más. Hay, de hecho, escuelas de arquitectura enteras con esa mentalidad.

Manu Barba: Así que en cuanto a lo de abrir nuevas vías… por supuesto, de cabeza. Pero repensar también las que hay abiertas.

Ana Asensio: Quizás el ‘paso 1’ a dar es preguntarte ‘qué es para ti la arquitectura, y qué no’, ‘qué tipo de arquitecto quieres ser’, y siempre ‘qué es para ti la vida’. A partir de ahí ya buscas las alternativas, las puedes encontrar en tu país o en otro. Yo por ejemplo desde niña tuve claro que me iba fuera de España pero eso no tenía nada que ver con la situación del país, y mucho menos con la de los arquitectos. Era porque me daba la gana.

Carlos Gutiérrez: Mi madre me dijo una vez una frase muy reveladora:

«Hijo, cuando entraste a la carrera siempre supe que tú no ibas (ni querías) hacer casas».

¡Ala!

Ana Asensio: ¿Y de los que se han ido a trabajar al extranjero? No creo que se deban meter todos en el mismo saco. Habrá quien se ha ido porque siempre quiso ser extranjero (me parece mucho más interesante ser extranjero que autóctono, pero con una diferencia brutal).

Manu Barba: Te vas… bien, pero ¿por qué? ¿para qué? ¿en qué condiciones? Porque hay gente que se va para ser esclavo pero en otro lado, y gente se va porque ama lo que hace y quiere llevarlo a cabo.

Ana Asensio: Sí, pero la realidad es que hay gente que tiene que sobrevivir. Aunque cada uno tiene su definición de la supervivencia. Para mí la supervivencia puede ser comer arroz y vivir junto a la vía del tren. Pero hay gente que lo que quiere tener es la vida que soñó, no tiene tanto que ver con la profesión. ¿Cuál fue la idea que a ti te crearon de cómo iba a ser tu vida? Porque si esa es la que persigues, probablemente aquí y ahora no la vas a encontrar.

Manu Barba: Están las cosas que planeas, y lo que la vida hace contigo, y lo que pasa al final es una especie de punto medio.

Ana Asensio: Así que opinando sobre la gente que está fuera, que ojalá que encuentren lo que buscan, simplemente.

Manu Barba: Que encuentren su oficio.

Ana Asensio: Que la supervivencia es muy importante, pero hay muchos modos de supervivencia. Lo más importante es que tú seas fiel a ti mismo, en la vida y en el trabajo. Sobrevivir también es vivir con poco, ¿eh?

Manu Barba: En la fidelidad de lo que quieres también hay que ser un poquito realista. Saber, «qué tengo, qué puedo conseguir». Saber lo que te hace falta.

Carlos Gutiérrez: Vivir tiene dos componentes: uno es lo que alimenta tu bolsillo, y otro lo que alimenta tu cabeza. Si consigues que esas dos vayan unidas… has triunfado. ¿Que no? Pueden ir separadas, no hay problema… pero hay que conocer las elecciones.

Manu Barba: Es hacer tu pirámide de Maslow, tus necesidades humanas. Después ya pasas a otro estado.

The AAAA magazine
400 copias de The AAAA #2 | Fotografía: The AAAA magazine
¿Cómo veis el futuro de la profesión?

Manu Barba: Poco coherente con lo previsto.

Ana Asensio: Cíclico. Generacional.

Carlos Gutiérrez: Yo soy poco corporativista, no me lo planteo realmente.

Ana Asensio: Creo que realmente la arquitectura en los últimos años ha vivido una explosión, un laboratorio constante, una miscelánea, incluso una pérdida de sentido, ¿por qué no?, ¡quién sabe!. Yo es lo único que he conocido directamente, por nuestra edad. Y me ha parecido bellísimo. En lo decrépito nacen cosas bellas.

También creo que apenas la situación económica «se enderece», muchos seguirán con las vías que se han iniciado hoy en día, y muchos otros volverán a lo anterior: ya sea lo anterior el arquitecto de oficio y pasión, o el arquitecto común que ve en la disciplina el modo de ganarse la vida y su pasión es otra, o incluso el arquitecto basura-arquitecto-cáncer cómplice de la burbuja vivida. No me cabe la menor duda de que pasado el bache económico, muchos caminos volverán a su línea, pero sin duda esta época ha hecho mella. Y me parece una mella necesaria, loca, heterogénea, instintiva y un poco animal. Hemos tenido mucha suerte, ¿no?

Ana Asensio – Manu Barba – Carlos Gutiérrez – Colaboradores · publicación/revista | The AAAA magazine
Febrero 2015

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Ana, Manu y Carlos su tiempo y predisposición con este espacio.