[:es]
El humor gráfico es un arte, generalmente asociado a la prensa en el que abunda la sátira de la actualidad política y/o social. Por tanto podemos considerarlo como parte de un diálogo, de una interacción con la realidad en la que nace.
Este espejo frecuentemente distorsionador es el cometido o la vocación que existe tras el dibujo chistoso, caricatura, viñeta, tira, etc, o como le llamemos, y qué mejor campo que la arquitectura para explorar en este tipo humor. Por ello hoy abordamos a Xavier Campos, Lexcursó, arquitecto desde principio de siglo, que ha combinado la profesión de arquitecto con la de diseñador gráfico, formador e ilustrador.
“Cuando me hice arquitecto y para no gastarme la pasta en psicólogo, me dediqué a dibujar lo que me pasaba y burlarme de ello; siempre a modo de terapia y por prescripción médica”.
Extracto de la entrevista en la revista Notas.
Os preguntaréis, qué tiene que ver esto con arquitectura, pues todo y nada, es un forma más de crítica, y que en este caso Xavier, desarrolla a través de su alter ego Lexcursó.
Lexcursó proviene de la palabra “escurçó” (víbora), que significa, en una de sus acepciones, “Persona maligna/ “llengua d’escurçó” (lengua de víbora). Persona maldiciente, que mal habla traicioneramente.
¿Cómo definirías a Lexcursó?
“Lexcursó es un arquitecto mediocre venido a menos que piensa que la única manera de encontrar trabajo es que lo voten como decano o similar. Pasa el tiempo recluido en un despacho sórdido dibujando tiras cómicas sobre su miserable vida como arquitecto pensando que algún día ganará algún dinero con ello, principalmente si deja de dibujar”.
Extracto de la entrevista en la revista Notas.
Sin más os dejamos con el humor y la sátira que ha compartido Xavier y su alter ego, con este espacio.

Explícanos, ¿cómo y por qué surge Lexcursó?
Lexcursó salió en los albores del 2000 de las zarpas de un joven y por entonces, apuesto arquitecto, acabado de licenciar. Probablemente alguien le dio de beber agua o lo alimentó después de medianoche, saliendo de él, un ser despreciable y malévolo. Eso cuenta la leyenda, pero lo cierto es que cuando me hice arquitecto, para no gastarme la pasta en psicólogos, me dediqué a dibujar lo que me pasaba y burlarme de ello, siempre a modo de terapia y por prescripción médica. Como ya sabrán, al licenciarse como arquitecto, nos dan un título de egocentrismo ilustrado y empecé a dibujar mis hazañas y batallas con promotores y constructores que lo único que querían era algo tan despreciable como ganar dinero.
De todo eso salió el best seller “Trazar líneas en el agua” como metáfora arquitectónica de lo que me sucedía con promotores mediocres y sin sentido. Al final (cuidado spoiler), se suicida subido a los tomos del código técnico. El final fue más celebrado que el de “Perdidos” pero con resultados económicos distintos. Como el proceso editorial fue complejo y costoso, alrededor del 2002, Lexcursó pasó a ser un webcómic, cosechando éxitos y un casipremio (mención especial al concurso de webcómics “Alhóndiga Bilbao”).
¿Te encontraste con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?
Como todo webcómic, blog, etc, lo más difícil es la continuidad. Ser ocurrente cada semana y confeccionar una tira cómica con la calidad que lo hacía (espero no oír risas), y compaginarlo con el trabajo, es harto difícil. Y si encima todo ese trabajo no es recompensado de forma económica, es más difícil justificarlo en casa y a unos churunbeles que tienen la manía de comer 5 veces al día. A todo eso vino la “crisis” y “twitter”. La crisis hizo mella, tanto en la parte económica, la parte psicológica y sobretodo la parte creativa. Como ya he contado, las tiras cómicas estaban basadas en hechos parecidos, y encerrado en un despacho esperando que las únicas llamadas que recibes no sean solo para que te cambies de compañía telefónica, hace que ocurran menos cosas para luego poder contarlas.
Twitter fue la puntilla a mi creatividad. Cualquier ocurrencia más o menos graciosa, alguien o yo mismo, la podía plasmar en 160 caracteres, sin necesidad de pasarme una semana dibujando. Por eso tuve que readaptar mis viñetas a una freakada más o menos incomprensible para algunos, como fue StarWars, architect’s version y una readaptación de los clásicos en “arquitectura vintage”.
Donde tuve problemas serios fue con el blog de Ko.A.C, una página ANARQUISTA, SUBVERSIVA y NIHILISTA sobre arquitectos. Una cosa era meterme con promotores, constructores y conmigo mismo, y otra es hacer humor del CSACE, COAs y compañías de seguro. Unos quisieron cerrarme la página y otros me expulsaron de su compañía de seguros por “efectuar mal doloso a la compañía” (creo que citaban algo así).
Esa compañía patrocina ésta y muchos de los blogs de arquitectura actuales, por lo que mejor no hablo mal de ella si quiero que esta entrevista se publique. Como Lexcursó nunca tuvo una ristra de colaboradores para seguir batallando (éramos, yo, yo mismo y mis circunstancias), y nunca tuve un apoyo incondicional de seguidores enfurecidos, Lexcursó se desvaneció y desapareció como Yoda en Dagobah.
» – Van a ir a por ti. – Tú vas a ir a por mí. Porque eso es lo que tiene que ocurrir. Porque a veces, la verdad no es suficiente. A veces la gente se merece algo más. A veces la gente, se merece una recompensa por tener fe.»
Batman, El Caballero oscuro.
¿Qué referencias maneja Lexcursó a la hora de realizar sus viñetas?
Referencias todas y ninguna. Quizás la referencia más clara es la vida misma, pues la mayoría de mis viñetas se basan y algunas incluso, relatan mi vida. Siempre he sido un fan, coleccionista y dibujante de cómics, por lo que referentes tengo muchos. He modificado el estilo de mis viñetas en varias ocasiones, hasta encontrar, creo, un estilo más o menos propio.
En un principio, con “Trazar líneas en el agua”, estuve muy marcado por el cómic underground, tanto con en el dibujo como por su irreverencia. “Odio” y “Mundo idiota” de Peter Bagge, “Pobre Cabrón” de Joe Matt, “American Splendor” de Harvey Pekar y Robert Crumb, etc. Algunos “amigos” dicen, que incluso tengo una retirada a Paul Giamatti (de la película “American Splendor”, de Robert Pulcini y Shari Springer Berman), no tanto por su aspecto, sino por su forma de ser. Superada la etapa underground y la reconversión de Lexcursó en un webcómic, con
“Siempre nos acordamos de Santa Bárbara cuando truena”,
de los dibujos a lápiz y en ocasiones a tinta, pasé a realizar las viñetas en “flash”, con un estilo visual al “Raspa Kids Club” y a Chris Ware, como referencias así a lo lejos, pues ya me gustaría que mis viñetas se parecerían en algo. Después de un viaje iniciático y de reflexión y reconversión de mí mismo, jodida crisis, y la lectura de “Asterios Polyp” de David Mazzucchelli, decidí otra vez reinventarme y conseguir un estilo parecido, a lo lejos y con los ojos entornados, a los dibujos de Mazzuchelli, pero los míos dibujados en Cad. “Architecture vintage” y “Star Wars architect’s versión”, éste último, con alguna referencia a una saga de películas de las que soy un poco fan.
Ya no tanto como referencia sino como admiración absoluta, está Klaus, como alguien que siempre he querido ser de mayor, pese a ser Klaus más joven que yo. De los pocos, único en su especie, creo, que puede plasmar en una viñeta de una calidad excelente, una crítica mordaz y humorística de la arquitectura actual y encima poder ganar algo de dinero con ello. También tengo un especial cariño a Eiza, por plasmar en un tumblr algo que yo hacía hace mucho tiempo atrás, escaneando y recopilando arquitectura y cómic (algún día, prometo llegaré a darle esa información) y que me sirve en algunas ocasiones como inspiración a seguir trabajando.
“Ordinary life is pretty complex stuff”.
Harvey Pekar
¿Cómo surgen las temáticas que abordas en tus viñetas? ¿Qué finalidad tienen tus viñetas?
Mis viñetas siempre han tenido un sentido pedagógico, y el humor como único camino. Quiero pensar que mis viñetas son un homenaje a los arquitectos de a pie. A los arquitectos que no salen en las revistas ni en webs de prestigio arquitectónico.
Profesionales que se buscan la vida con esta profesión, y que luchan en su más profundo de su ser en no poner balaustres en sus obras, y tienen que ceder si quieren llegar a final de mes. Arquitectos menospreciados y extorsionados por los colegios profesionales y seguros de responsabilidad. Arquitectos olvidados que los ayuntamientos nunca escuchan por no ser nadie. (Aplausos, bajando del pedestal, gracias, gracias, muchas gracias).

En muchas de ellas reflexionas sobre diversos temas, ¿podríamos decir que realizas crítica de arquitectura?
Intento hacer una crítica destructiva como autoreflexión de nuestra profesión. No sé si tiene mucho sentido lo que he dicho, pero los críticos son muy dados a hacer frases sin mucho sentido. En contadas ocasiones he hecho crítica de arquitectura. Y cuando lo he hecho, lo hice de los más fáciles, Calatrava, Torres, Ferrater y otras chicas del montón.
Lo mío es más de criticar la profesión de arquitecto, de cómo nos vapulean y nos dejamos vapulear, sea por promotores, por constructores, y sobre todo por nosotros mismos. Mi crítica va dirigida principalmente a arquitectos, no tanto a su obra. Arquitectos estrella, lobbys de arquitectos, arquitectos en colegios profesionales, cscaes etc. Todos esos que han hecho con su esfuerzo y entrega, que seamos un hazmerreir.
Preguntado lo anterior, es casi ineludible plantearte la siguiente, ¿crees que la crítica de arquitectura ha muerto?
Si consideramos que Lexcursó hacía crítica de arquitectura, podríamos decir que al menos una parte ha muerto. Entre todos le mataron y él solito se murió. La crítica a la arquitectura no ha muerto ni creo que muera nunca, pero actualmente no se manifiesta.
Hace unas semanas, Santiago de Molina escribía sobre “vivir sin maestros”, ¿podrías radiografiar el panorama actual de la arquitectura española? ¿Y mundial?
Otro maestro más verde y pequeño que Grassi, Yoda, citaba:
“Siempre dos hay. No más, no menos. Un maestro, y un aprendiz”.
Todos hemos tenido y tenemos nuestros maestros, y algunos, incluso han llegado a ser maestros con sus respectivos aprendices. Algunos aprendices también han derrotado a sus maestros y maestros que han explotado a aprendices, hasta que estos se han pasado al lado oscuro pidiendo un contrato.
sé si soy muy digno como para radiografiar ni la arquitectura española ni la mundial, pero si lo tengo que hacer diría que aparte de factura de tibia y peroné, fruto de una entrada dura y a destiempo por los ingenieros, la arquitectura tiene claramente una rotura de coxis fruto de tantas orgías y sodomizaciones fuera de presupuesto.

La arquitectura, tiene abiertos muchos frentes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedad laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), ¿no serán demasiados para la polarización existente dentro de la misma?
El pensamiento único está mal, sobre todo cuando no es el mío, y la polarización es mal asunto sobre todo por ser una palabra con tantas sílabas y de difícil comprensión. Con tantos frentes abiertos está claro que “la polarización va a llegarrr”, pero si pensáramos todos lo mismo seríamos ingenieros. O como dice mi amigo y genial arquitecto, Maikel Menéndez
“siempre que haya 2 arquitectos saldrán 3 ideas”.
¿Cómo ves el futuro de la arquitectura? ¿Y el de la profesión?
Como todo en el futuro es incierto. La arquitectura existe desde que existen los tiempos, y le veo aún larga vida. Sí veo que hay un cierto estancamiento en la arquitectura, no tanto con el talento, que hay muchísimo, sino en los procesos constructivos. Seguramente por culpa de la normativa y de la espada de Damocles en forma de responsabilidad. No hay riesgo en la arquitectura. No hay innovación, sí existe innovación en materiales, por ejemplo, pero no en su uso, debido probablemente a los rigurosos controles de calidad, a la normativa desmesurada y también debido a la burocratización de la arquitectura.
¿Han intentado sacar un certificado energético usando biomasa en vez de placas solares? o pongan aerotermia en sus proyectos, verán qué risas.
Sobre la profesión, el futuro, más que incierto es ciertamente negro. En algunos países la profesión de arquitecto tiende a desaparecer y en algunos ya ni existe. Por aquí de momento se aguanta a duras penas. Todos los frentes de batalla antes comentados, la burocratización, la extensa normativa, la corrupción de colegios y consejos, la falta de clientes etc, hacen que la profesión sea tediosa y cansina.
¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?
La mayoría de mis amigos han tenido que buscar fortuna fuera, algunos la han encontrado, otros no tanto. Para mí es triste, pues ahora a duras penas les veo. La falta de trabajo hace medidas desesperadas y se necesita mucha valentía para probar suerte fuera. Pero esa opción no es buena para todos y es muy agobiante cuando a la falta de trabajo siempre te hagan la misma pregunta
¿has probado en el extranjero?

¿Qué opinas de los arquitectos que emprenden en nuevos campos?
Inmediatamente después de la pregunta ¿has probado en el extranjero?, viene la de ¿por qué no te dedicas a otra cosa, o te haces emprendedor? Me parece estupendo la gente que encuentra trabajo en el extranjero o que emprende nuevos campos o se autoproclama decano de un colegio de arquitectos (bueno, igual eso último no me parecería tan bien).
Todo y que he ejercido como arquitecto al uso durante bastante tiempo, también he trabajado en otros campos, como diseñador gráfico, como formador, como ilustrador en juegos para móviles…, y actualmente hago parques temáticos. Tanto plancho un huevo como frio una camisa. En definitiva, me parece fatal.
¿Estás contentos con los objetivos alcanzados? ¿Qué proyectos de futuro le esperan a Lexcursó?
El objetivo principal de Lexcursó (tal como reza en su bio), era la de ser “decano en lugar del decano” o “ganar dinero dibujando”, o que “le pagaran para que lo dejara de hacer”. En el primer caso fracasé rotundamente, quizás debería haber probado de presentarme, pero no lo hice. Respecto a ganar dinero, poco o más bien nada, y sobre que alguien me pagara para que lo dejara de hacer, amenazas pues tuve varias, pero nunca me han ofrecido dinero por ello.
Respecto al segundo caso estoy a punto de hacer una novela gráfica, que lo más probable se convierta en un best seller, con el único fin de retirarme. Para ello cuento con el prólogo de J.M Echarte (que aunque él no lo sepa aún, con un par de cañas se le convence rápido) y con la ayuda de mi socio Enrique Parra (de la prácticamente desconocida página pedacicos), con él hemos creado “Parralex studio” y estamos buscando editorial y distribuidora. Cuando la encontremos y nos hagan un anticipo, escribiremos el guión y empezaré a dibujar.
Para acabar, ¿qué le aconsejas a los actuales estudiantes y futuros profesionales de arquitectura?
Que cojan la puerta y empiecen a correr, sin mirar atrás, que entren en el primer supermercado o Macdonalds y le pregunten al cajero, cajera, de qué le sirvió el último máster de arquitectura que pagó a la Universidad, y cuando se coman un Mac Royal con queso cocinado por un doctorado, reflexionen sobre sus actos, se levanten de su asiento y con voz airosa y agarrando el lápiz de la wacoom griten
“A Mies pongo por testigo que nunca más volveré a pasar hambre”,
acto seguido corran mucho más rápido, pues si son estudiantes de arquitectura no tendrán dinero para pagarse una Mac Royal con queso.
Y si querían una respuesta más optimista, haber leído a Echarte, o probablemente es que no han entendido esta entrevista.

Xavier Campos · arquitectura, cómic y crítica | Lexcursó
Marzo 2016
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Xavier su tiempo y predisposición con este espacio.
[:en]
The graphical humor is an art generally associated with the press in which there abounds the satire of the political and / or social current importance. Therefore we can consider it to be a part of a dialog, of an interaction with the reality in the one that it is born.
This frequently distorsionador mirror is the assignment or the vocation that exists after the funny drawing, cartoon, emblem, strip, etc, or let’s call him since, and what better field that the architecture to explore in this type humor. For it today we approach Xavier Campos, architect from beginning of century, which has combined the architect’s profession with that of graphical, forming and illustrative designer.
“When I made myself an architect and the pasta not to become exhausted in psychologist, I devoted myself to draw what was passing and to joke of it; always like therapy and for medical prescription”.
Extract of the interview in the revista Notas.
You will ask yourselves, what has to see this with architecture, since quite and at all, it is forms more of critique, and that in this case Xavier, develops across his alter ego Lexcursó.
Lexcursó comes from the word “escurçó” (viper), which Person means, in one of his meanings, “Malignant person/“llengua d’escurçó” (language of viper). There presents defamer, who badly speaks traicioneramente.
How would you define Lexcursó?
“Lexcursó is a mediocre come architect until he thinks that the only way of finding work is that they vote for it as dean or similar. There happens the time imprisoned in a sordid office drawing comical strips on his wretched life as architect thinking that some day will gain some money with it, principally if it stops drawing”.
Extract of the interview in the revista Notas.
Ado we leave you with the humor and the satire that Xavier and his alter has shared ego, with this space.

Explain to us, how and why does Lexcursó arise?
Lexcursó went out in the whiteness of 2000 of the paws of a young person and for, smart architect at the time, it had just licensed. Probably someone gave something to drink water or it was fed after midnight, going out of him, by a despicable and malevolent being. It counts the legend, but the certain thing is that when I made myself an architect, the pasta not to become exhausted in psychologists, I devoted myself to draw what was passing and to joke of it, always like therapy and for medical prescription. Since already they will know, on having graduated as architect, they give us a title of egocentrismo illustrated and I started drawing my exploits and battles with promoters and builders that the only thing that they wanted was something so despicable as to gain money. Of all that the best seller went out “Planning lines in the water” as architectural metaphor of what was happening to myself with mediocre and senseless promoters. Ultimately (care spoiler), suicidal raised to the volumes of the technical code. The end was more celebrated than of “Lost” but with economic different results. Since the publishing process was complex and costly, about 2002, Lexcursó happened to be a webcómic, harvesting successes and a casipremio (special mention to the contest of webcómics “Alhóndiga Bilbao”).
Did you meet many difficulties? Which were the most problematic?
As every webcómic, blog, etc, the most difficult thing is the continuity. To be witty every week and to make a comical strip with the quality that was doing it (I expect not to hear laughs), and reconciling it with the work, it is fed up difficultly. And if it raises all this work it is not rewarded of economic form, it is more difficult to justify it in house and to a few little boys that have the habit of eating 5 times a day. To all that the “crisis” and “twitter”came. The crisis did notch, so much in the economic part, the psychological part and overcoat the creative part. Since already I have counted, the comical strips were based on similar facts, and enclosed in an office hoping that the only calls that you receive are not alone in order that you change of telephonic company, it does that they happen fewer things to be able to count them then. Twitter was the tack to my creativity. Any more or less graceful occurrence, someone or I itself, could form her in 160 characters, without need to one week happen to me drawing. Because of it I had to re-adapt my emblems to a more or less incomprehensible freakada for some, since it was StarWars, architect’s version and a readaptation of the classic ones in “vintage architecture”.
Where I had serious problems it was with blog.Ko.A.C, an ANARCHISTIC, SUBVERSIVE and NIHILIST page on architects. A thing was to get with promoters, builders and with me itself, and other one is to do humor of the CSACE, Spades and companies of insurance. Some wanted to close the page and others expelled me from his insurance company for “effecting fraudulent evil to the company” (I think that they were mentioning something like that). This company supports this one and many of the current blogs of architecture, for better what I do not speak badly about her if I want that this interview is published. Since Lexcursó never had a collaborators’ string to continue battling (we were, I, I same and my circumstances), and I never had an unconditional support of furious followers, Lexcursó vanished and disappeared since It Iodizes in Dagobah.
» – They are going to go for you. – You are going to go for me. Because it is what has to happen. Because sometimes, the truth is not sufficient. Sometimes the people are deserved slightly more. Sometimes the people, deserve a reward for having faith.»
Batman, The Dark Knight.
What references does he handle Lexcursó at the moment of realizing his emblems?
You index all and none. Probably the clearest reference is the life itself, since the majority of my emblems are based and some even, they report my life. Always I have been a fan, collector and draftsman of cómics, as what modals I have many. I have modified the style of my emblems in several occasions, up to finding, believe, a more or less own style. In a beginning, in spite of “Planning lines in the water”, I was very marked by the cómic underground, so much with in the drawing as by his disrespect. “Hate” and “Idiotic World” by Peter Bagge, “Poor Buck” by Joe Matt, “American Splendor” by Harvey Pekar and Robert Crumb, etc. Some “friends” say, that enclosed I have a retreat to Paul Giamatti (of the movie “American Splendor”, by Robert Pulcini and Shari Springer Berman), not so much for his aspect, but for his way of being. Overcome the stage underground and Lexcursó’s restructuring in a webcómic, with
“Always we remember Holy Barbara when it thunders”,
From the drawings to pencil and in occasions to ink, I happened to realize the emblems in “flash”, with a visual style to “Raspa Kids Club” and to Chris Ware, as references like that in the distance, so already I would like that my emblems would look alike in something. After an initiation trip and reflection and restructuring of me itself, awkward crisis, and the reading of David Mazzucchelli‘s “Asterios Polyp”, I decided to reinvent and to obtain again a similar style, in the distance and with the half-open eyes, to Mazzuchelli’s drawings, but mine drawn in Cad. “Vintage Architecture” and “Star Wars architect’s version”, the latter, with some reference to a saga of movies of which I am a bit a fan.
Already not so much as reference but as absolute admiration, Klaus is, as someone that always I have wanted to be of major, in spite of being Klaus more young woman than I. Of the few ones, only one in his species, I think, that it can take form in an emblem of an excellent quality, a biting and humorous critique of the current architecture and above be able to gain something of money with it. Also I have a special fondness to Eiza, for something forms in a tumblr that I was doing a lot of time ago behind, scanning and compiling architecture and cómic (some day, I promise I will manage to give him this information) and that serves me in some occasions as inspiration to continuing working.
“Ordinary life is pretty complex stuff”
Harvey Pekar
How there arise the subject matters that you approach in your emblems? What purpose have they your emblems?
My emblems always have made a pedagogic sense, and the humor like only one I walk. I want to think that my emblems are an honoring to the architects of afoot. To the architects who go out neither in the magazines nor in webs of architectural prestige. Professionals who look for the life with this profession, and that fight in his deeper of his being in not putting balusters in his works, and they have to yield if they want to come at the end of month. Architects despised and extracted by the professional and sure colleges of responsibility. Forgotten architects that the town halls never listen for not being anybody. (Plaudits, going down the pedestal, graces, thank you, thank you very much).

In many of them you think about diverse topics, might we say that you realize critique of architecture?
I try to do a destructive critique as autoreflection of our profession. Do not be if it has very much felt what I have said, but the critics are very given to do phrases without much felt. In few occasions I have done critique of architecture. And when I have done it, I it did of the easiest, Calatrava, Torres, Ferrater and other girls of the heap. Mine is more of criticizing the architect’s profession, of how they beat us and we leave ourselves to beat, be for promoters, for builders, and especially for us themselves. My critique is directed principally architects, not so much his work. Major architects, lobbies of architects, architects in professional colleges, cscaes etc. All this that they have done with his effort and delivery, that we are a laughing-stock.
Asked the previous thing, it is almost unavoidable the following one to appear, do you think that the critique of architecture has died?
If we think that Lexcursó was doing critique of architecture, we might say that at least a part has died. Between all they killed him and he solito died. The critique to the architecture has not died I nor believe that he never dies, but nowadays it does not demonstrate.
A few weeks ago, Santiago de Molina was writing on “living without teachers”, might you X-ray the current panorama of the Spanish architecture? And world?
Another more green and small teacher that Grassi, Iodizes, was mentioning:
“Always two it is. Not more, not less. A teacher, and an apprentice”.
We all have had and have our teachers, and some, even they have managed to be teachers with his respective apprentices. Some apprentices also have defeated his teachers and teachers who have exploited apprentices, until these have passed to the dark side asking for a contract. Do not be if I am very worthy as to X-ray either the Spanish architecture or the world one, but if I have to do it he would say that apart from invoice of tibia and fibula, fruit of an entry lasts and at the wrong time for the engineers, the architecture has clearly a break of coxis fruit of so many orgies and sodomizaciones out of budget.

The architecture, it has opened many fronts of battle (LSP, Bologna, unemployment, labor precariousness, COAs, ETSAs, emigration, communication, etc), will not they be too much for the existing polarization inside the same one?
The only thought is badly, especially when it is not mine, and the polarization is badly a matter especially for being a word with so many syllables and of difficult comprehension. With so many opened fronts it is clear that “the polarization goes to finishhh”, but if we all were thinking the same thing we would be engineers. Or as my friend and brilliant architect says, Maikel Menéndez
“providing that there should be 2 architects 3 ideas will go ou”.
How do you see the future of the architecture? And that of the profession?
Since everything in the future is uncertain. The architecture exists since the times exist, and I see still long life. Yes I see that there is a certain stagnation in the architecture, not so much with the talent, which exists very much, but in the constructive processes. Surely through the fault of the regulation and the Sword of Damocles in the shape of responsibility. There is no risk in the architecture. There is no innovation, yes innovation exists in materials, for example, but not in his use, owed probably to the rigorous quality controls, to the enormous regulation and also due to the burocratización of the architecture. They have tried to extract an energetic certificate using biomass instead of solar plates? Or put aerotermia in his projects, they will see what laughs.
On the profession, the future, more that uncertain is certainly black. In some countries the architect’s profession tends to disappear and in some already does not even exist. Hereabouts at the moment he restrains himself hardly. All the fronts of battle before commented, the burocratización, the extensive regulation, the corruption of colleges and advices, the clients’ lack etc, do that the profession is tedious and weary.
What do you think of those that they have been going to work abroad?
The majority of my friends have had to look for fortune it was, some of them have found her, others not so much. For it me is sad, since now hardly I see them. The lack of work does desperate measures and it is necessary many valor to prove luck it was. But this option is not good for all and is very oppressive when to the lack of work always they do the same question to you
Have you tried abroad?

Immediately after the question what do you think of the architects who undertake in new fields?
Immediately after the question have you tried abroad?, it comes of why you do not devote yourself to another thing, or do you make yourself an entrepreneur? There seem to me to be marvellous the people who finds work abroad or who undertakes new fields or is autoproclaimed a dean of an architects’ college (good, equal last it would not seem to myself so well). Everything and that I have exercised as architect to the use during enough time, also I have been employed at other fields, as graphical designer, since formingly, as illustrator at games for mobiles …, and nowadays I do theme parks. So much I iron an egg as cold a shirt. Definitively, it seems to me to be fatal.
¿Estás contentos con los objetivos alcanzados? ¿Qué proyectos de futuro le esperan a Lexcursó?
El objetivo principal de Lexcursó (tal como reza en su bio), era la de ser “decano en lugar del decano” o “ganar dinero dibujando”, o que “le pagaran para que lo dejara de hacer”. En el primer caso fracasé rotundamente, quizás debería haber probado de presentarme, pero no lo hice. Respecto a ganar dinero, poco o más bien nada, y sobre que alguien me pagara para que lo dejara de hacer, amenazas pues tuve varias, pero nunca me han ofrecido dinero por ello.
With regard to the second case I am on the verge of doing a graphical novel, that the most probable thing turns into a best seller, with the only end of moving back. For it I possess J.M Echarte’s prologue (that though he does not know it still, with a couple of canes becomes convinced him rapidly) and with the help of my partner Enrique Parra (of the practically unknown page pedacicos), with him have created “Parralex studio” and we are searching publishing house and distributor. When we find her and do an anticipation to us, we will write the script and I will start drawing.
To finish, what do you advise the current students and future professionals of architecture?
That take the door and start running, without looking behind, that enter the first supermarket or Macdonalds and ask him the cashier, cashier, of what there served him the last máster of architecture who paid to the University, and when they eat up a Mac Royal with cheese cooked by a doctorate, think about his acts, get up of his seat and with airy voice and seizing the pencil of the wacoom shout
“At Mies I put for witness that nevermore I will return to spend hunger”,
forthwith run much more rapid, so if they are students of architecture they will not have money Mac Royal pays one to himself with cheese.
And if they wanted a more optimistic response, to have read To Echarte, or probably it is that they have not understood this interview

Xavier Campos · architecture, cómic and critique | Lexcursó
March 2016
Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for Xavier his time and predisposition with this space.
[:gl]
O humor gráfico é unha arte, xeralmente asociado á prensa no que abunda a sátira da actualidade política e/ou social. Por tanto podemos consideralo como parte dun diálogo, dunha interacción coa realidade na que nace.
Este espello frecuentemente distorsionador é o labor ou a vocación que existe tras o debuxo chistoso, caricatura, viñeta, tira, etc, ou como lle chamemos, e que mellor campo que a arquitectura para explorar neste tipo humor. Por iso hoxe abordamos a Xavier Campos, arquitecto desde principio de século, que combinou a profesión de arquitecto coa de deseñador gráfico, formador e ilustrador.
“Cando me fixen arquitecto e para non gastarme a pasta en psicólogo, dediqueime a debuxar o que me pasaba e burlarme diso; sempre a modo de terapia e por prescrición médica”.
Extracto da entrevista na revista Notas.
Os preguntaréis, qué tiene que ver esto con arquitectura, pues todo y nada, es un forma más de crítica, y que en este caso Xavier, desarrolla a través de su alter ego Lexcursó.
Lexcursó provén da palabra “escurçó” (víbora), que significa, nunha das súas acepcións, “Persoa maligna/ “llengua d’escurçó” (lingua de víbora). Persoa maldiciente, que mal fala traicioneramente.
Como definirías a Lexcursó?
“Lexcursó é un arquitecto mediocre vindo a menos que pensa que a única maneira de atopar traballo é que o voten como decano ou similar. Pasa o tempo recluído nun despacho sórdido debuxando tiras cómicas sobre a súa miserable vida como arquitecto pensando que algún día gañará algún diñeiro con iso, principalmente se deixa de debuxar”.
Extracto da entrevista na revista Notas.
Sen máis vos deixamos co humor e a sátira que compartiu Xavier e a súa alter ego, con este espazo.

Explícanos, como e por que xorde Lexcursó?
Lexcursó saíu nos albores do 2000 das gadoupas dun mozo e por entón, aposto arquitecto, acabado de licenciar. Probablemente alguén lle deu de beber auga ou o alimentou despois de medianoite, saíndo del, un ser despreciable e malévolo. Iso conta a lenda, pero o certo é que cando me fixen arquitecto, para non gastarme a pasta en psicólogos, dediqueime a debuxar o que me pasaba e burlarme diso, sempre a modo de terapia e por prescrición médica. Como xa saberán, ao licenciarse como arquitecto, dannos un título de egocentrismo ilustrado e empecei a debuxar as miñas fazañas e batallas con promotores e construtores que o único que querían era algo tan despreciable como gañar diñeiro. De todo iso saíu o best seller “Trazar liñas na augua” como metáfora arquitectónica do que me sucedía con promotores mediocres e sen sentido. Ao final (coidado spoiler), se suicida subido aos tomos do código técnico. O final foi máis celebrado que o de “Perdidos” pero con resultados económicos distintos. Como o proceso editorial foi complexo e custoso, ao redor do 2002, Lexcursó pasou a ser un webcómic, cultivando éxitos e un casipremio (mención especial ao concurso de webcómics “Alhóndiga Bilbao”).
Atopáchesche con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?
Como todo webcómic, blogue, etc, o máis difícil é a continuidade. Ser ocurrente cada semana e confeccionar unha tira cómica coa calidade que o facía (espero non oír risas), e compaxinalo co traballo, é farto difícil. E se encima todo ese traballo non é recompensado de forma económica, é máis difícil xustificalo en casa e a uns churunbeles que teñen a teima para comer 5 veces ao día. A todo iso veu a “crisis” e “twitter”. A crise fixo madeixa, tanto na parte económica, a parte psicolóxica e abrigo a parte creativa. Como xa contei, as tiras cómicas estaban baseadas en feitos parecidos, e encerrado nun despacho esperando que as únicas chamadas que recibes non sexan só para que te cambies de compañía telefónica, fai que ocorran menos cousas para logo poder contalas. Twitter foi a puntilla á miña creatividade. Calquera ocorrencia máis ou menos graciosa, alguén ou eu mesmo, podíaa plasmar en 160 caracteres, sen necesidade de pasarme unha semana debuxando. Por iso tiven que readaptar as miñas viñetas a unha freakada máis ou menos incomprensible para algúns, como foi StarWars, architect’s version e unha readaptación dos clásicos en “arquitectura vintage”.
Onde tiven problemas serios foi co blogue de Ko.A.C, unha páxina ANARQUISTA, SUBVERSIVA e NIHILISTA sobre arquitectos. Unha cousa era meterme con promotores, construtores e comigo mesmo, e outra é facer humor do CSACE, COAs e compañías de seguro. Uns quixeron pecharme a páxina e outros me expulsaron da súa compañía de seguros por “efectuar mal doloso á compañía” (creo que citaban algo así). Esa compañía patrocina esta e moitos dos blogues de arquitectura actuais, polo que mellor non falo mal dela se quero que esta entrevista publíquese. Como Lexcursó nunca tivo unha ristra de colaboradores para seguir batallando (eramos, eu, eu mesmo e as miñas circunstancias), e nunca tiven un apoio incondicional de seguidores enfurecidos, Lexcursó desvaneceuse e desapareceu como Yoda en Dagobah.
» – Van ir a por ti. – Ti vas ir a por min. Porque iso é o que ten que ocorrer. Porque ás veces, a verdade non é suficiente. Ás veces a xente merécese algo máis. Ás veces a xente, merécese unha recompensa por ter fe.»
Batman, O Cabaleiro escuro.
Que referencias manexa Lexcursó á hora de realizar as súas viñetas?
Referencias todas e ningunha. Quizais a referencia máis clara é a vida mesma, pois a maioría das miñas viñetas baséanse e algunhas mesmo, relatan a miña vida. Sempre fun un fan, coleccionista e debuxante de cómics, polo que referentes teño moitos. Modifiquei o estilo das miñas viñetas en varias ocasións, ata atopar, creo, un estilo máis ou menos propio. Nun principio, con “Trazar liñas na auga”, estiven moi marcado polo cómic underground, tanto con en o debuxo como polo seu irreverencia. “Odio” e “Mundo idiota” de Peter Bagge, Pobre Cabrón” de Joe Matt, “American Splendor” de Harvey Pekar e Robert Crumb, etc. Algúns “amigos” din, que mesmo teño unha retirada a Paul Giamatti (da película “American Splendor”, de Robert Pulcini e Shari Springer Berman), non tanto polo seu aspecto, senón pola súa forma de ser. Superada a etapa underground e a reconversión de Lexcursó nun webcómic, con
“Sempre nos acordamos de Santa Bárbara cando truena”,
dos debuxos a lapis e en ocasións a tinta, pasei a realizar as viñetas en “flash”, cun estilo visual ao “Raspa Kids Club” e a Chris Ware, como referencias así de lonxe, pois xa me gustaría que as miñas viñetas pareceríanse en algo. Despois dunha viaxe iniciático e de reflexión e reconversión de min mesmo, fodida crise, e a lectura de “Asterios Polyp” de David Mazzucchelli, decidín outra vez reinventarme e conseguir un estilo parecido, de lonxe e cos ollos entornados, aos debuxos de Mazzuchelli, pero os meus debuxados en Cad. “Architecture vintage” e “Star Wars architect’s versión”, este último, con algunha referencia a unha saga de películas das que son un pouco fan.
Xa non tanto como referencia senón como admiración absoluta, está Klaus, como alguén que sempre quixen ser de maior, a pesar de ser Klaus máis nova que eu. Dos poucos, único na súa especie, creo, que pode plasmar nunha viñeta dunha calidade excelente, unha crítica mordaz e humorística da arquitectura actual e encima poder gañar algo de diñeiro con iso. Tamén teño un especial agarimo a Eiza, por plasmar nun tumblr algo que eu facía hai moito tempo atrás, escaneando e recompilando arquitectura e cómic (algún día, prometo chegarei a darlle esa información) e que me serve nalgunhas ocasións como inspiración a seguir traballando.
“Ordinary life is pretty complex stuff”
Harvey Pekar
Como xorden as temáticas que abordas nas túas viñetas? Que finalidade teñen as túas viñetas?
As miñas viñetas sempre tiveron un sentido pedagóxico, e o humor como único camiño. Quero pensar que as miñas viñetas son unha homenaxe aos arquitectos do montón. Aos arquitectos que non saen nas revistas nin en webs de prestixio arquitectónico. Profesionais que se buscan a vida con esta profesión, e que loitan na súa máis profundo do seu ser en non poñer balaustres nas súas obras, e teñen que ceder se queren chegar a final de mes. Arquitectos menosprezados e extorsionados polos colexios profesionais e seguros de responsabilidade. Arquitectos esquecidos que os concellos nunca escoitan por non ser ninguén. (Aplausos, baixando do pedestal, grazas, grazas, moitas grazas).

En moitas delas reflexionas sobre diversos temas, poderiamos dicir que realizas crítica de arquitectura?
Tento facer unha crítica destrutiva como autoreflexión da nosa profesión. Non se se ten moito sentido o que dixen, pero os críticos son moi dados a facer frases sen moito sentido. En contadas ocasións fixen crítica de arquitectura. E cando o fixen, fíxeno dos máis fáciles, Calatrava, Torres, Ferrater e outras mozas da chea. O meu é máis de criticar a profesión de arquitecto, de como nos vapulean e deixámonos vapulear, sexa por promotores, por construtores, e sobre todo por nós mesmos. A miña crítica vai dirixida principalmente a arquitectos, non tanto á súa obra. Arquitectos estrela, lobbys de arquitectos, arquitectos en colexios profesionais, cscaes etc. Todos eses que fixeron co seu esforzo e entrega, que sexamos un hazmerreir.
Preguntado o anterior, é case ineludible exporche a seguinte, crees que a crítica de arquitectura morreu?
Se consideramos que Lexcursó facía crítica de arquitectura, poderiamos dicir que polo menos unha parte morreu. Entre todos matáronlle e el solito morreu. A crítica á arquitectura non morreu nin creo que morra nunca, pero actualmente non se manifesta.
Hai unhas semanas, Santiago de Molina escribía sobre “vivir sen maestros”, poderías radiografiar o panorama actual da arquitectura española? E mundial?
Outro mestre máis verde e pequeno que Grassi, Ioda, citaba:
“Sempre dous hai. Non máis, non menos. Un mestre, e un aprendiz”.
Todos tivemos e temos os nosos mestres, e algúns, mesmo chegaron a ser mestres cos seus respectivos aprendices. Algúns aprendices tamén derrotaron aos seus mestres e mestres que explotaron a aprendices, ata que estes pasáronse á beira escuro pedindo un contrato. Non se se son moi digno como para radiografiar nin a arquitectura española nin a mundial, pero se o teño que facer diría que á parte de factura de morna e peroné, froito dunha entrada dura e a destempo polos enxeñeiros, a arquitectura ten claramente unha rotura de coxis froito de tantas orxías e sodomizaciones fose de orzamento.

A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma?
O pensamento único está mal, sobre todo cando non é o meu, e a polarización é mal asunto sobre todo por ser unha palabra con tantas sílabas e de difícil comprensión. Con tantas frontes abertas está claro que “a polarización vai a llegarrr”, pero se pensásemos todos o mesmo seriamos enxeñeiros. Ou como di o meu amigo e xenial arquitecto, Maikel Menéndez
“sempre que haxa 2 arquitectos sairán 3 ideas”.
Como ves o futuro da arquitectura? E o da profesión?
Como todo no futuro é incerto. A arquitectura existe desde que existen os tempos, e véxolle aínda longa vida. Si vexo que hai un certo estancamento na arquitectura, non tanto co talento, que hai moitísimo, senón nos procesos construtivos. Seguramente por culpa da normativa e da espada de Damocles en forma de responsabilidade. Non hai risco na arquitectura. Non hai innovación, si existe innovación en materiais, por exemplo, pero non no seu uso, debido probablemente aos rigorosos controis de calidade, á normativa desmesurada e tamén debido á burocratización da arquitectura. Tentaron sacar un certificado enerxético usando biomasa no canto de placas solares? ou poñan aerotermia nos seus proxectos, verán que risas.
Sobre a profesión, o futuro, máis que incerto é certamente negro. Nalgúns países a profesión de arquitecto tende a desaparecer e nalgúns xa nin existe. Por aquí de momento aguántase a duras penas. Todas as frontes de batalla antes comentados, a burocratización, a extensa normativa, a corrupción de colexios e consellos, a falta de clientes etc, fan que a profesión sexa tediosa e pousada.
Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?
A maioría dos meus amigos tiveron que buscar fortuna fóra, algúns a atoparon, outros non tanto. Para min é triste, pois agora a duras penas véxolles. A falta de traballo fai medidas desesperadas e necesítase moita valentía para probar sorte fóra. Pero esa opción non é boa para todos e é moi atafegante cando á falta de traballo sempre che fagan a mesma pregunta
probaches no estranxeiro?

Que opinas dos arquitectos que emprenden en novos campos?
Inmediatamente despois da pregunta probaches no estranxeiro?, vén a de por que non che dedicas a outra cousa, ou che fas emprendedor? Paréceme estupendo a xente que atopa traballo no estranxeiro ou que emprende novos campos ou se autoproclama decano dun colexio de arquitectos (bo, igual iso último non me parecería tan ben). Todo e que exercín como arquitecto ao uso durante bastante tempo, tamén traballei noutros campos, como deseñador gráfico, como formador, como ilustrador en xogos para móbiles?, e actualmente fago parques temáticos. Tanto paso o ferro un ovo como frio unha camisa. En definitiva, paréceme fatal.
Estás contentos cos obxectivos alcanzados? Que proxectos de futuro espéranlle a Lexcursó?
O obxectivo principal de Lexcursó (tal como reza no seu bio), era a de ser “decano en lugar do decano” ou “gañar diñeiro debuxando”, ou que “pagásenlle para que o deixase de facer”. No primeiro caso fracasei rotundamente, quizais debería probar de presentarme, pero non o fixen. Respecto de gañar diñeiro, pouco ou máis ben nada, e sobre que alguén me pagase para que o deixase de facer, ameazas pois tiven varias, pero nunca me ofreceron diñeiro por iso.
Respecto ao segundo caso estou a piques de facer unha novela gráfica, que o máis probable convértase nun best seller, co único fin de retirarme. Para iso conto co prólogo de J.M Echarte (que aínda que el non o saiba aínda, cun par de canas convénceselle rápido) e coa axuda do meu socio Enrique Parra (da practicamente descoñecida páxina pedacicos), con el creamos “Parralex studio” e estamos a buscar editorial e distribuidora. Cando a atopemos e fágannos un anticipo, escribiremos o guión e empezarei a debuxar.
Para acabar, que lle aconsellas aos actuais estudantes e futuros profesionais de arquitectura?
Que collan a porta e empecen a correr, sen mirar atrás, que entren no primeiro supermercado ou Macdonalds e pregúntenlle ao caixeiro, caixeira, de que lle serviu o último máster de arquitectura que pagou á Universidade, e cando se coman un Mac Royal con queixo cociñado por un doutoramento, reflexionen sobre os seus actos, levántense do seu asento e con voz airosa e agarrando o lapis da wacoom griten
“A Mies poño por testemuña que nunca máis volverei pasar fame”,
acto seguido corran moito máis rápido, pois se son estudantes de arquitectura non terán diñeiro para pagarse unha Mac Royal con queixo.
E se querían unha resposta máis optimista, ler a Echarte, ou probablemente é que non entenderon esta entrevista.

Xavier Campos · arquitectura, cómic e crítica | Lexcursó
Marzo 2016
Entrevista realizada por Ana Barreiro Branco e Alberto Alonso Ouro. Agradecer a Xavier o seu tempo e predisposición con este espazo.
[:]




