Fragmento de apunte de viaje realizado por Arne Jacobsen en Atenas, 1962
Arne Jacobsen fue un gran dibujante y aún mejor acuarelista. Cuando disfrutaba de unas vacaciones siempre le acompañaban sus lápices y pinceles. Disfrutaba con esta afición, que cultivaba desde su infancia. Siempre confesó que no era más que eso, una mera afición, que no tenía ninguna pretensión artística con aquellos dibujos o acuarelas1. Tampoco reconoció que estuviesen relacionados con su trabajo profesional como arquitecto. Pero esa ósmosis, aunque fuese involuntaria, se daba a menudo. Y más, en una persona que vivía con su familia, trabajaba como arquitecto, pintaba al aire libre y cultivaba su jardín en un mismo espacio: un sencillo (y precioso) adosado al norte de Copenhague, con vistas al estrecho marino del Øresund.
En uno de sus últimos viajes al Mediterráneo, Jacobsen hizo su propio tour por Grecia. Además de los lugares sagrados de la cultura helena por todos conocidos, visitó las ruinas de lo que fue el colosal templo de Zeus Olímpico de Atenas. La imponente escala de las escasas columnas que aún están en pie es sobrecogedora, tanto o más que la de una de ellas que permanece derrumbada en el lugar. Sus tambores se alinean con el desorden propio de un colapso sobre un terreno natural. La expresividad del apunte (imagen del encabezamiento de este post2) muestra la emotividad de la visita, raras veces contemplado en sus dibujos de viaje.
La anécdota podría haberse quedado ahí, pero no. Esos tambores pétreos reaparecieron metafóricamente pocos años más tarde en su ciudad natal, Copenhague, en lo que sería su obra póstuma: el Banco Nacional de Dinamarca3.
Interior del primer patio del Banco Nacional de Dinamarca recién inaugurado en 1971
Seguramente todos recordéis el gran vestíbulo de ese edificio y, sobre todo, su escalera suspendida del techo. Pero al visitar su interior, uno descubre un gran patio interior (me refiero al que pudo ser construido antes de su muerte en 1971, pues hay dos) cuyo suelo es un extraño “paisaje en ruinas”. Allí yacen, en filas desordenadas, una suerte de piezas cilíndricas semienterradas, sobre las que crecen aleatoriamente especies vegetales rastreras, como si el tiempo las llevase cubriendo durante siglos cual ruina clásica olvidada. Fuera, sobre la acera, un par de réplicas de capiteles corintios reposan al pie del monumental edificio, que siempre desconciertan al paseante, y que no hacen sino recordarnos un cierto halo de perennidad aún perseguida por la Arquitectura.
O quizá no. Quizá solo sea un olvido, un error en el “traslado” (metafórico, en el espacio-tiempo) de aquellas columnas griegas hasta Copenhague. Desmembrada la columna clásica, hoy solo vemos sus vestigios, y acaso no puedan ser ya otra cosa que un mero (y bello) objet trouvé.
Rodrigo Almonacid [r-arquitectura] · doctor arquitecto
valladolid. septiembre 2013
Notas:
1 Entrevista concedida a Ninka (Anne Wolden-Raethinge) para el periódico Politiken, el 28 de febrero de 1971. Traducida al español bajo el título “Las nuevas ideas son siempre criticadas” en el Catálogo de la exposición (HEATH, Ditte – ed): Arne Jacobsen. Ministerio de Obras Públicas y Transportes. Madrid, 1993, pp. 69-72. 2 Apunte tomado del libro: SOLAGUREN-BEASCOA, Félix: Arne Jacobsen. Dibujos 1958-1965. Fundación Caja de Arquitectos, colección “Arquíthemas” nº10. Barcelona, 2002, p.155. 3 ALMONACID CANSECO, Rodrigo: Arne Jacobsen: el paisaje codificado. Tesis doctoral (inédita). Departamento de Teoría de la Arquitectura y Proyectos Arquitectónicos de la E.T.S. Arquitectura de Valladolid. Valladolid, 2013. (Disponible resumida en r-arquitectura)
En el presente año 2013 se cumple el centenario del nacimiento de significativos protagonistas de la arquitectura española del siglo XX.
En homenaje a estos maestros, el Departamento de Composición de la ETSAC organiza este ciclo de conferencia en el que se propone hacer un recorrido por la experiencia arquitectónica que se inicia a partir de 1930 y finaliza en la década de los ochenta.
A lo largo de ocho secciones se analizan los espacios más sobresalientes de la arquitectura de aquellos, siguiendo un temario en el que se cruzan experiencias y autores, los señalados y sus coetáneos más inmediatos, abandonando el recorrido monográfico y que centre su enfoque de modo fundamental, en la relación entre procedimientos constructivos y expresividades arquitectónicas.
En el fondo buscamos la ocasión no sólo para saber quienes fueron ellos sino, más bien, para la herencia que nos han hecho ser como somos.
Ciclo de conferencias «No centenario dos mestres»,
Organiza: Departamento de Composición de la ETSAC
Dirección: Celestino García Braña
Fechas: 09-31 de octubre de 2013, miércoles y jueves, 12:00-14:00h
Lugar: Salón de Actos de la ETSAC, A Coruña, Galicia, España Se ha solicitado 1 crédito de libre elección (en trámite)
No presente ano 2013 cúmprese o centenario do nacemento de significativos protagonistas da arquitectura española do século XX.
En homenaxe a estes mestres, o Departamento de Composición da ETSAC organiza este ciclo de conferencia no que se propón facer un percorrido pola experiencia arquitectónica que se inicia a partir de 1930 e finaliza na década dos oitenta.
Ao longo de oito seccións analízanse os espazos máis sobresaíntes da arquitectura daqueles, seguindo un temario no que se cruzan experiencias e autores, os sinalados e os seus coetáneos máis inmediatos, abandonando o percorrido monográfico e que centre o seu enfoque de modo fundamental, na relación entre procedementos construtivos e expresividades arquitectónicas.
No fondo buscamos a ocasión non só para saber os que foron eles senón, máis ben, para a herdanza que nos fixeron ser como somos.
Ciclo de conferencias «No centenario dos mestres»,
Organiza: Departamento de Composición da ETSAC
Dirección: Celestino García Braña
Datas: 09-31 de outubro de 2013, mércores e xoves, 12:00-14:00h
Lugar: Salón de Actos da ETSAC, A Coruña, Galicia, España Solicitouse 1 crédito de libre elección (en trámite)
In the present year 2013 there is fulfilled the centenary of the birth of significant protagonists of the Spanish architecture of the 20th century.
In honoring to these teachers, the Department of Composition of the ETSAC organizes this cycle of conference in the one that proposes to do a tour for the architectural experience that begins from 1930 and finishes in the decade of the eighties.
Along eight sections the most excellent spaces of the architecture are analyzed of those, following an agenda in which there cross experiences and authors, the notable ones and his more immediate contemporaries, leaving the monographic tour and which should centre his approach of a fundamental way, in the relation between constructive procedures and expresividades architectural.
In the bottom we look for the occasion not only to know those who were they but, rather, for the inheritance that they have made us be since we are.
Cycle of conferences: «In the centenary of the teachers»
Organize: Departamento de Composición de la ETSAC
Director: Celestino García Braña
Dates: 09-31 October 2013, Wednesday and Thursday, 12:00-14:00h
Place: Living room of Acts of the ETSAC, A Coruña, Galicia, Spain
We have requested 1 credit of free election (in formality)
Henri Cartier Bresson (22 de agosto de 1908 – 3 de agosto de 2004) fue un célebre fotógrafo francés considerado por muchos el padre del fotorreportaje. Predicó siempre con la idea de atrapar el instante decisivo, versión traducida de sus «imágenes a hurtadillas». Se trataba, pues, de poner la cabeza, el ojo y el corazón en el mismo momento en el que se desarrolla el clímax de una acción.
A lo largo de su carrera, tuvo la oportunidad de retratar a personajes como Pablo Picasso, Henri Matisse, Marie Curie, Édith Piaf, Fidel Castro y Ernesto «Che» Guevara. También cubrió importantes eventos, como la muerte de Gandhi, la Guerra Civil Española, donde filmó el documental sobre el bando republicano «Victorie de la vie», la SGM, en la que estuvo en la Unidad de Cine y Fotografía del ejército galo o la entrada triunfal de Mao Zedong a Pekín. Cartier Bresson fue el primer periodista occidental que pudo visitar la Unión Soviética tras la muerte de Stalin.
Fue cofundador de la Agencia Magnum. Junto a su esposa, la también fotógrafa Martine Frank, creó en el año 2000 una fundación encargada de reunir sus mejores obras, situada en el barrio parisino de Montparnasse.
Para algunos, Cartier Bresson es una figura mítica en la fotografía del siglo XX. Uno de sus mejores biógrafos (Pierre Assouline) lo apelaría como «el ojo del siglo». En el año 1982 recibió el Premio internacional de la fundación Hasselblad.
http://youtu.be/Cz6Fyr-yriQ
Henri Cartier Bresson (22 de agosto de 1908 -3 de agosto de 2004) foi un célebre fotógrafo francés considerado por moitos o pai do fotorreportaje. Predicou sempre coa idea de atrapar o instante decisivo, versión traducida das súas «imaxes a hurtadillas». Tratábase, pois, de poñer a cabeza, o ollo e o corazón no mesmo momento no que se desenvolve o clímax dunha acción.
Ao longo da súa carreira, tivo a oportunidade de retratar personaxes como Pablo Picasso, Henri Matisse, Marie Curie, Édith Piaf, Fidel Castro e Ernesto «Che» Guevara. Tamén cubriu importantes eventos, como a morte de Gandhi, a Guerra Civil Española, onde filmou o documental sobre o bando republicano «Victorie da vie», a SGM, na que estivo na Unidade de Cine e Fotografía do exército galo ou a entrada triunfal de Mao Zedong a Beijing. Cartier Bresson foi o primeiro xornalista occidental que puido visitar a Unión Soviética tras a morte de Stalin.
Foi cofundador da Axencia Magnum. Xunto á súa esposa, a tamén fotógrafa Martine Frank, creou no ano 2000 unha fundación encargada de reunir as súas mellores obras, situada no barrio parisiense de Montparnasse.
Para algúns, Cartier Bresson é unha figura mítica na fotografía do século XX. Un dos seus mellores biógrafos (Pierre Assouline) apelaríao como «o ollo do século». No ano 1982 recibiu o Premio internacional da fundación Hasselblad.
http://youtu.be/Cz6Fyr-yriQ
Henri Cartier Bresson (August 22, 1908 – August 3, 2004) was a famous French photographer considered by many the father of the fotorreportaje. He preached always with the idea of catching the decisive instant, version translated from his «images on the sly». It was a question of putting, so, the head, the eye and the heart in the same moment in the one that develops the climax of an action.
Along his career, it had the opportunity to portray prominent figures as Paul Picasso, Henri Matisse, Marie Curie, Édith Piaf, Fidel Castro and Ernesto «Che» Guevara. Also it covered important events, as Gandhi’s death, the Spanish Civil war, where he filmed the documentary on the republican decree «Victorie of the vie», the SGM, in which it was in the Unit of Cinema and Photography of the Gallic army or Mao Zedong’s triumphal entry to Pekin. Cartier Bresson was the first western journalist who could visit the Soviet Union after Stalin’s death.
He was a co-founder of the Agency Magnum. Together with his wife, also photographer Martine Frank, created in the year 2000 a foundation entrusted to assemble his better works, placed in Montparnasse’s Parisian neighborhood.
For some, Cartier Bresson is a mythical figure in the photography of the 20th century. One of his better biographers (Pierre Assouline) it would appeal as «the eye of the century». In the year 1982 it received the international Prize of the foundation Hasselblad.
El próximo jueves 3 de octubre tendrá lugar la primera sesión de la nueva temporada de sesiones coloquio de arquitectura, Eso dicen. En esta ocasión, el invitado será Pernas Varela Arquitectos. La sesión se dividirá en media hora de presentación del arquitecto y otros treinta minutos de coloquio informal con el público.
Eso dicen es un ciclo de sesiones-coloquio que se celebra el primer y tercer jueves de cada mes entre las 20:00h y las 21:00h en la planta baja del Taller Creativo No Importa (calle San Andrés, 46); en él participan arquitectos gallegos pertenecientes a distintas generaciones con la intención de presentar un amplio espectro de enfoques de la disciplina, siempre con una reflexión acerca del papel del arquitecto en el momento actual como telón de fondo.
Pernas Varela Arquitectos. «PRIVADO» es el título elegido por el estudio para esta presentación, en la que nos ofrecerán una visión personal de su trabajo reciente y no tan reciente. + pernasvarela.com
ESO DICEN · Pernas Varela Arquitectos Jueves 3 de octubre 20:00 – 21:00h
aforo limitado – entrada gratuita [NO IMPORTA] taller creativo
C/San Andrés 46 planta Baja
La Coruña [España]
Organiza:
Alberto Alonso Oro [veredes.es]
Maria Olmo Béjar + Borja López Cotelo [lasonceymedia.com]
Next Thursday, the 3rd of October there will take place the first session of the new season of meetings colloquium of architecture, So they say. In this occasion, the guest will be PernasVarela Arquitectos. The session will divide in the half hour of presentation of the architect and other thirty minutes of informal colloquium with the public.
So they say is a cycle of meetings – colloquia that is celebrated on the first and third Thursday of every month between them 20:00h and them 21:00h in the ground floor of the No Importa Creative Workshop (street San Andrés, 46); in him there take part Galician architects belonging to different generations with the intention of presenting a wide spectrum of approaches of the discipline, always with a reflection it brings over of the paper of the architect in the current moment as backdrop.
Pernas Varela Arquitectos. «PRIVATE» it is the title chosen by the study for this presentation, in which they will offer us a personal vision of his recent and not so recent work.
O próximo xoves 3 de outubro terá lugar a primeira sesión da nova tempada de sesións coloquio de arquitectura, Eso din. Nesta ocasión, o convidado será Pernas Varela Arquitectos. A sesión dividirase en media hora de presentación do arquitecto e outros trinta minutos de coloquio informal co público.
Iso din é un ciclo de sesións-coloquio que se celebra o primeiro e terceiro xoves de cada mes entre as 20:00h e as 21:00h na planta baixa do Taller Creativo No Importa (rúa San Andrés, 46); nel participan arquitectos galegos pertencentes a distintas xeracións coa intención de presentar un amplo espectro de enfoques da disciplina, sempre cunha reflexión acerca do papel do arquitecto no momento actual como pano de fondo.
Pernas Varela Arquitectos. «PRIVADO» é o título elixido polo estudo para esta presentación, na que nos ofrecerán unha visión persoal do seu traballo recente e non tan recente.
El edificio forma parte del parque tecnológico de la universidad de A Coruña, que consta de siete edificios que se concatenan entre sí.
El plan urbanístico dispone que cada edificio esté formado por dos volúmenes(de cuatro y dos plantas respectivamente), separados entre sí por un espacio público-peatonal que comunicará transversalmente todos los edificios del parque.
Partiendo de esta volumetría dada, nuestro proyecto gira en torno a dos sencillas operaciones de “excavación”: una, en el volumen pequeño, nos permite formalizar tanto la entrada peatonal como la rodada, la otra, en el volumen grande, concebida a modo de patio, nos posibilita tanto una relación visual entre las distintas partes del edificio como una relación con el espacio público exterior.
La entrada al edificio se realiza a través de una rampa de pendiente contraria a la calle, permitiendo el acceso a minusválidos al mismo tiempo que nos eleva el forjado de planta baja lo suficiente para realizar la entrada de vehículos en planta sótano.
El patio posibilita, además de las relaciones visuales mencionadas, una buena iluminación y ventilación de las zonas de planta baja. Una pasarela, que lo cruza en leve pendiente, garantiza la continuidad del recorrido peatonal exterior.
En la concepción del edificio son premisas fundamentales la funcionalidad, versatilidad y flexibilidad, así como la claridad en las circulaciones.
Obra: Centro de Investigaciones Científicas Avanzadas. Universidade da Coruña
Arquitectos (redacción proyecto y dirección obra): Manuel Vázquez Muíño. Ángel Rico Painceiras
Colaboradores (redacción proyecto): Roberto Regatos Gómez. Ingrid Edo Bosch
Estructura: Carololo Losada Soto
Arquitecto técnico: Manuel López Lamas
Promotor: Universidade da Coruña
Empresa Constructora: Acciona
Fecha proyecto: 2008
Fecha obra: 2008-2013
Situación: Parque Tecnolóxico. Campus Universitario de Elviña. A Coruña
Presupuesto Ejecución Material: 3.727.740 €
superficie construida: 4.901 m2
Fotografías: Ángel Rico Painceiras, Manuel Vázquez Muíño | Héctor Santos-Díez | BISimages + vazquezmuino.com + arqmais.net[:en]
The building is a part of the technological park of the A Coruña University. This technological park is formed by another six buildings interconnected among them.
The plan for the Technological Park established that each building must have two volumes; one of them of four floors and the other of two. These two volumes will be divided by a pedestrian public space that will connect transversally all the buildings of the park.
Taking into consideration the volume derived from the regulations, our project is based on two simple excavation operations. The small volume allow us to create the pedestrian and cars entrances. The excavation of the bigger volume, conceived as a patio, allow us to have a visual relationship among the different parts of the building and a relationship with the public exterior space.
The entrance to the building takes place through a ramp with a slope contrary to that of the street. This ramp elevates the ground-floor level to allow the entrance of cars to the basement plant.
The patio allows not only the aforementioned visual relationships but a good illumination and ventilation of the ground-floor. A crossing footbridge with a small slope guarantees the continuation of the pedestrian pathway.
On the conception of the building, the fundamental premises are sustainability, versatility, flexibility and the clarity of the itinerary.
Sustainable aspects of the work
The roof level contains a field of solar panles.
The residual cold air produced by the heating system is used for the refrigeration of the computer servers.
Solar control, through a lattice of deployé and multi-layered glass.
LED system of lightning.
The patios introduce natural light even at the second basement. Vegetal treatment of these patios.
Size of the site & the building
The total surface of the building is 5.512 m². The surface of the plot of land is 1.688 m².
Work: Scientific Investigations Advanced Center. A Coruña University
Architects (editorial project and direction acts): Manuel Vázquez Muíño. Ángel Rico Painceiras
Collaborators (editorial project): Roberto Regatos Gómez. Ingrid Edo Bosch
Structure: Carololo Losada Soto
Technical Architect: Manuel López Lamas
Promoter: A Coruña University
Constructor Company: Acciona
Dates project: 2008
Date acts: 2008-2013
Location: Parque Tecnolóxico. Campus Universitario de Elviña. A Coruña
O edificio forma parte do parque tecnolóxico da universidade da Coruña, que consta de sete edificios que se concatenan entre si.
O plan urbanístico dispón que cada edificio estea formado por dous volumes (de catro e dúas plantas respectivamente), separados entre si por un espazo público-peonil que comunicará transversalmente todos os edificios do parque.
Partindo desta volumetría dada, o noso proxecto xira en torno a dúas sinxelas operacións de «escavación»: unha, no volume pequeno, permítenos formalizar tanto a entrada peonil coma a rodada, a outra, no volume grande, concibida a xeito de patio, posibilítanos tanto unha relación visual entre as distintas partes do edificio coma unha relación co espazo público exterior.
A entrada ao edificio realízase a través dunha rampla de pendente contraria á rúa, permitindo o acceso a minusválidos ao mesmo tempo que nos eleva o forxado de planta baixa o suficiente para realizar a entrada de vehículos en planta soto.
O patio posibilita, ademais das relacións visuais mencionadas, unha boa iluminación e ventilación das zonas de planta baixa. Unha pasarela, que o cruza en leve pendente, garante a continuidade do percorrido peonil exterior.
Na concepción do edificio son premisas fundamentais a funcionalidade, versatilidade e flexibilidade, así como a claridade nas circulacións.
Obra: Centro de Investigacións Científicas Avanzadas. Universidade da Coruña
Arquitectos (redacción proxecto e dirección obra): Manuel Vázquez Muíño. Ángel Rico Painceiras
Colaboradores (redacción proxecto): Roberto Regatos Gómez. Ingrid Edo Bosch
Estructura: Carololo Losada Soto
Arquitecto técnico: Manuel López Lamas
Promotor: Universidade da Coruña
Empresa Constructora: Acciona
Data proxecto: 2008
Data obra: 2008-2013
Emplazamento: Parque Tecnolóxico. Campus Universitario de Elviña. A Coruña
La arquitectura se enfrenta hoy a la difícil tesitura de ser fiel a su tiempo, aceptando una historicidad inacabada, o forzar su propia redefinición. Este libro propone una reconciliación entre ciudad histórica y arquitectura contemporánea, con un recorrido crítico por algunos de los aspectos más destacables de la cultura arquitectónica del siglo XX.
Construir en lo construido
Construir en lo construido. La arquitectura como modificación
Francisco de Gracia
Editorial Nerea, 1992
A arquitectura enfróntase hoxe á difícil tesitura de ser fiel ao seu tempo, aceptando unha historicidade inacabada, ou forzar a súa propia redefinición. Este libro propón unha reconciliación entre cidade histórica e arquitectura contemporánea, cun percorrido crítico por algúns dos aspectos máis destacables da cultura arquitectónica do século XX.
Construír no construído. A arquitectura como modificación
Construír no construído. A arquitectura como modificación
Architecture now faces the difficult position of being true to their time, accepting an unfinished historicity, or force their own redefinition. This book provides a reconciliation between historic and contemporary architecture with a critical journey through some of the most remarkable aspects of twentieth century architectural culture.
Constructing in the constructed. The architecture like modification
Constructing in the constructed. The architecture like modification
Ver en plantalla completa, por favor. Una pieza FULL-CG animada que trata de ilustrar el arte de arquitectura a través de un punto de vista fotográfico donde el principal sujeto son los espacios ya construidos. A veces de un modo abstracto. A veces surrealista.
http://vimeo.com/7809605#
Ver en plantalla completa, por favor. Unha peza FULL-CG animada que trata de ilustrar a arte de arquitectura a través dun punto de vista fotográfico onde o principal suxeito son os espazos xa construídos. Ás veces dun modo abstracto. Ás veces surrealista.
Fullscreen it, please. A FULL-CG animated piece that tries to illustrate architecture art across a photographic point of view where main subjects are already-built spaces. Sometimes in an abstract way. Sometimes surreal.
Fresco de la Capilla Sixtina (detalle de la Creación de Adán), Miguel Angel, 1508-1512
Las cosas pequeñas
Empezaremos por una confesión, hola, me llamo Jorge y me gustan las cosas pequeñas. Si, lo admito, me gustan las cosas pequeñas y los hechos pequeños. Las pequeñas cosas. En el fondo creo que a todos nos gustan, de una u otra manera. Además, dicen que es por las pequeñas cosas por las que el mundo se mueve, será verdad. Los comienzos son siempre pequeños y son siempre importantes, así que…
La clasificación de lo pequeño, como diría Bachelard, es, al contrario de lo que su nombre parece indicar, muy amplia, casi infinita, casi todo ha sido pequeño alguna vez, y tan variada como cualquiera de aquellas clasificaciones o categorías con las que el bueno de John Wilkins pretendía ordenar el mundo allá por el siglo XVII. Borges nos lo recuerda en su texto El idioma analítico de John Wilkins, en el que también aparece esa magnífica referencia a cierta enciclopedia china que se titula Emporio celestial de conocimientos benévolos que, cierta o no, es tan sublime como inútil era intento de Wilkins.
Pero mi interés por lo pequeño no nace por un afán de catalogación, tampoco tiene que ver con la fabricación íntima de los objetos, ni con la filigrana de su detalle o aspecto, ni está asociado a objetos determinados. No, mi interés por lo pequeño nace por lo abarcable de su naturaleza. Si hacemos caso de la definición que de abarcar hace el diccionario de la RAE tenemos:
1. Ceñir algo con los brazos o con la mano.
2. Rodear, comprender.
3. Contener, implicar o encerrar en sí.
4. Percibir o dominar con la vista, de una vez, algo en su totalidad.
Entonces comprendemos hacia donde quiero llegar, estamos ante aquello que se puede comprender, además de abarcar, aquello que se puede percibir en su totalidad. Percepción y comprensión, o mejor dicho comprehensión, si se me permite ir un paso más allá en la abstracción del concepto. Así pues lo pequeño radica en su proporción y escala, y por ello, también con su relación respecto a otras cosas con las que se le puede comparar, y sobre todo, con la percepción que tenemos de él. Pero también lo pequeño es una categoría intima que está fuera de toda escala y proporción, es una categoría interior y personal. La percepción nos sitúa ante nuestro entorno y el entorno aprehensible es el entorno controlable por nuestros sentidos y sensaciones.
La pequeña escala ofrece un campo de experimentación más controlado, permite una génesis más directa, una percepción más cercana. Una sensación cercana. Lo pequeño permite, por su abarcabilidad, si se me permite el palabro y ya llevo unos cuantos, una relación personal, directa e íntima. Son objetos, piezas, o espacios abarcables, manipulables y habitables, que podemos hacerlos uno con nosotros. Y todo ello tiene mucho que ver con el espacio y la percepción del mismo, tiene que ver con la arquitectura, esa gran palabra a la que tan a menudo se vacía de contenido para se utilizada para cualquier fin.
La pequeña arquitectura, esa de la pequeña escala, suele ser nuestro primer paso en la profesión. Generalmente se llega a la arquitectura práctica, esa del encargo más o menos remunerado, de la mano de la pequeña escala, del pequeño encargo. La primera obra, tiene mucho que ver con la contención, tanto de medios como de programa. Son ejercicios limitados, y está bien que lo sean, al fin y al cabo la confianza hay que ganársela, la de los demás y la de uno mismo… Pero también tiene que ver con la autocontención.
¡Ay de aquel que comienza desplegando todo su extenso repertorio amontonado con ansia de primerizo nervioso! ¡Ay de aquel que no ha aprendido el valor de la contención, de esa autocontención, esa que viene de la mano de la reflexión y la autocrítica!.
Todo aquello, en lo pequeño, rebosa y se desborda, se vuelve grosero e inútil. En lo pequeño se delata el exceso. Exceso y falsa complejidad que se confunden con profundidad de pensamiento y mensaje, “lo que sólo resulta complejo es equivocadamente confundido con lo profundo”, decía Edgar Allan Poe por boca de uno de sus personajes en Los crímenes de la calle Morgue. Menos es más, decía don Ludwig, y dar liebre por gato era la máxima de don Alejandro. Ambos hablaban de calidad y no de cantidad.
Las pequeñas cosas, los pequeños hechos, detalles de la vida como en la novela de la india Arundhati Roy, El dios de las pequeñas cosas, o como en el tan famoso como maltratado y malentendido efecto mariposa, son aquellas que cambian el curso de los acontecimientos; en ellos está la posibilidad de la diferencia, así en la vida como en la arquitectura. Ya decía Mies “Dios está en los detalles”, una frase robada a Flaubert por cierto… Nadie es perfecto.
jorge meijide . arquitecto
a coruña. septiembre 2013Fresh air of the Sistine Chapel (detail of Adam’s Creation), Michael Angel, 1508-1512
The small thing
We will begin for a confession, hello, I am called Jorge and I like the small things. If, I admit it, I like the small things and the small facts. The small things. In the bottom I believe that they all like, of one or another way. In addition, they say that it is for the small things for which the world moves, it be be. The beginning are always small and are always important, so…
The classification of the small thing, as Bachelard would say, it is, unlike what his name seems to indicate, very wide, almost infinite, almost quite it has been small at some time, and so changed as any of those classifications or categories with which the John Wilkins’s good one was trying to arrange the world as far back as the 17th century. Borges us it remembers in his text John Wilkins’s analytical language, in which also it appears this magnificent reference to certain Chinese encyclopedia that titles Celestial emporium of benevolent knowledge that, certain or not, is so sublime as useless was A Wilkins’s attempt.
But my interest for the small thing is not born for a zeal of cataloguing, it has to see neither with the intimate manufacture of the objects, nor with the filigrane of his detail or aspect, is not even associated with certain objects. Not, my interest for the small thing is born for abarcable of his nature. If we notice of the definition that of including does the dictionary of RAE we have:
1. Encircling something with the arms or with the hand.
2. Making a detour, understanding.
3. Containning, implying or enclosing in yes.
4. Perceiving or dominating with the sight, of once, slightly in its entirety.
Then we understand where I want to come, are before that one that can be understood, beside including, that one that it is possible to perceive in its entirety. Perception and comprehension, or rather understanding, if a step allows me to go away beyond in the abstraction of the concept. This way so the small thing takes root in his proportion and scale, and for it, also with his relation with regard to other things with which it is possible to compare him, and especially, with the perception that we have of him. But also the small thing is a category announces that it is out of any scale and proportion, is an interior and personal category. The perception places us before our environment and the environment aprehensible is the controllable environment for our senses and sensations.
The small scale offers a field of experimentation more controlled, allows a more direct genesis, a more nearby perception. A nearby sensation. The small thing allows, for his abarcabilidad, if the palabro is allowed me and already I go a few, a personal, direct and intimate relation. They are objects, pieces, or spaces abarcables, operable and inhabitable, that we them can do one with us. And all this has great that to see with the space and the perception of the same one, it has to see with the architecture, this great word to which so often it empties of content for used for any end.
The small architecture, this of the small scale, is in the habit of being our first step in the profession. Generally it comes near to the practical, this architecture of the more or less remunerated order, of the hand of the small scale, of the small order. The first work, there has much that to see with the containment, both of means and of program. They are limited exercises, and it is nice that they it are, in the end the confidence it is that she to be gained, her of the others and her of one itself… But also it has to see with the autocontainment.
Sigh of that one that starts by opening all his extensive accumulated digest longingly of inexperienced nervously! Sigh of that one who has not learned the value of the containment, of this autocontainment, this that comes from the hand of the reflection and the self-criticism!.
All that, in the small thing, overflows and overflows, becomes rude and useless. In the small thing the excess is betrayed. Excess and false complexity that they confuse with depth of thought and message,“that only turns out to be complex is wrongly confused with the deep thing”, Edgar Allan Poe was saying for mouth of one of his prominent figures in The crimes of the Morguestreet. Less it is more, he was saying don Ludwig, and to give hare for cat was don Alejandro’s maxim. Both were speaking about quality and not about quantity.
The small things, the small facts, details of the life as in the novel of the indian Arundhati Roy, The god of the small things, or as in so famous as ill-treated and misunderstanding effect butterfly, they are those that change the course of the events; in them the possibility of the difference is, this way in the life as in the architecture. Already Mies was saying “God is in the details”, a phrase stolen from Flaubert certainly… Nobody is perfect.
jorge meijide . architect
a coruña. september 2013
Fresco da Capela Sixtina (detalle da Creación de Adán), Miguel Anxo, 1508-1512
As cousas pequenas
Empezaremos por unha confesión, ola, chámome Jorge e gústanme as cousas pequenas. Se, o admito, gústanme as cousas pequenas e os feitos pequenos. As pequenas cousas. No fondo creo que a todos nos gustan, dunha ou outro xeito. Ademais, din que é polas pequenas cousas polas que o mundo se move, será verdade. Os comezos son sempre pequenos e son sempre importantes, así que…
A clasificación do pequeno, como diría Bachelard, é, ao contrario do que o seu nome parece indicar, moi ampla, case infinita, case todo foi pequeno algunha vez, e tan variada como calquera daquelas clasificacións ou categorías coas que o bo de John Wilkins pretendía ordenar o mundo alá polo século XVII. Borges recórdanolo no seu texto O idioma analítico de John Wilkins, no que tamén aparece esa magnífica referencia a certa enciclopedia chinesa que se titula Emporio celestial de coñecementos benévolos que, certa ou non, é tan sublime como inútil era intento de Wilkins.
Pero o meu interese polo pequeno non nace por un afán de catalogación, tampouco ten que ver coa fabricación íntima dos obxectos, nin coa filigrana do seu detalle ou aspecto, nin está asociado a obxectos determinados. Non, o meu interese polo pequeno nace polo abarcable da súa natureza. Se facemos caso da definición que de abranguer fai o dicionario de RAE temos:
1. Cinguir algo cos brazos ou coa man.
2. Rodear, comprender.
3. Conter, implicar ou encerrar en si.
4. Percibir ou dominar coa vista, dunha vez, algo na súa totalidade.
Entón comprendemos cara a onde quero chegar, estamos ante aquilo que se pode comprender, ademáis de abranguer, aquilo que se pode percibir na súa totalidade. Percepción e comprensión, ou mellor dito comprehensión, se se me permite ir un paso máis alá na abstracción do concepto. Así pois o pequeno radica na súa proporción e escala, e por iso, tamén coa súa relación respecto a outras cousas coas que se lle pode comparar, e sobre todo, coa percepción que temos del. Pero tamén o pequeno é unha categoría intima que está fóra de toda escala e proporción, é unha categoría interior e persoal. A percepción sitúanos ante o noso ámbito e o ámbito aprehensible é o ámbito controlable polos nosos sentidos e sensacións.
A pequena escala ofrece un campo de experimentación máis controlado, permite unha xénese máis directa, unha percepción máis próxima. Unha sensación próxima. O pequeno permite, polo seu abarcabilidad, se se me permite o palabro e xa levo uns cantos, unha relación persoal, directa e íntima. Son obxectos, pezas, ou espazos abarcables, manipulables e habitables, que podemos facelos un connosco. E todo iso ten moito que ver co espazo e a percepción deste, ten que ver coa arquitectura, esa gran palabra á que tan a miúdo se baleira de contido para se utilizada para calquera fin.
A pequena arquitectura, esa da pequena escala, adoita ser o noso primeiro paso na profesión. Xeralmente chégase á arquitectura práctica, esa do encargo máis ou menos remunerado, da man da pequena escala, do pequeno encargo. A primeira obra, ten que ver moito coa contención, tanto de medios coma de programa. Son exercicios limitados, e está ben que o sexan, á fin e ao cabo a confianza hai que gañarlla, a dos demais e a dun mesmo… Pero tamén ten que ver coa autocontención.
¡Ai daquel que comeza despregando todo o seu extenso repertorio amontoado con ansia de novato nervioso! ¡Ai daquel que non aprendeu o valor da contención, desa autocontención, esa que vén da man da reflexión e a autocrítica!.
Todo aquilo, no pequeno, reborda e desbórdase, vólvese groseiro e inútil. No pequeno delátase o exceso. Exceso e falsa complexidade que se confunden con profundidade de pensamento e mensaxe, “o que só resulta complexo é equivocadamente confundido co profundo”, dicía Edgar Allan Poe por boca dun dos seus personaxes en Os crimes da rúa Morgue. Menos é máis, dicía don Ludwig, e dar lebre por gato era a máxima de don Alejandro. Ambos os dous falaban de calidade e non de cantidade.
Todo aquello, en lo pequeño, rebosa y se desborda, se vuelve grosero e inútil. En lo pequeño se delata el exceso. Exceso y falsa complejidad que se confunden con profundidad de pensamiento y mensaje, “lo que sólo resulta complejo es equivocadamente confundido con lo profundo”, decía Edgar Allan Poe por boca de uno de sus personajes en Los crímenes de la calle Morgue. Menos es más, decía don Ludwig, y dar liebre por gato era la máxima de don Alejandro. Ambos hablaban de calidad y no de cantidad.
As pequenas cousas, os pequenos feitos, detalles da vida como na novela da india Arundhati Roy, O deus das pequenas cousas, ou como no tan famoso como maltratado e malentendido efecto bolboreta, son aquelas que cambian o curso dos acontecementos; neles está a posibilidade da diferenza, así na vida como na arquitectura. Xa dicía Mies “Deus está nos detalles”, unha frase roubada a Flaubert por certo… Ninguén é perfecto.
El siguiente texto nace de la inquietud generada a partir de la revisión entrometida a dos proyectos de Le Corbusier: La pequeña casa en Corseaux-Vevey de 1923 y la villa Savoye de 1928, me he preguntado el por qué la colocación de muros y ventanas en donde aparentemente no hace falta, la una en la terraza de la villa Savoye y la otra en el jardín sur de la casa Corseaux-Vevey. Algo que me resulta extraño es que en ambos proyectos se construye un muro frente a unas magnificas vistas, y esto es algo que a través de el siguiente texto me tratare de responder.
Pienso que hallando respuesta a estas preguntas es posible encontrar valores, que aparentemente insignificantes, sirvan para proyectar; intuyo que es posible encontrar estas respuestas en el origen mismo de la arquitectura, y es justamente por ahí donde inicio. Como estrategia, se reconocen, tres aspectos para el desarrollo de esta indagación, objeto, tema y problema, en este caso el objeto son dos obras de Le Corbusier, el tema son estos muros-ventanas en particular, y el problema es el por qué de la disposición de estos en lugares aparentemente casuales. Para ello me pregunto,
¿qué es arquitectura?, ¿cuál es su cometido?, ¿cuál es su origen?
Pienso en los orígenes de la arquitectura, mucho antes de los cánones clásicos de belleza, de sus órdenes, de Vitruvio. Algunos autores sostienen que el origen de la arquitectura se encuentra en la cabaña primitiva, conformada por troncos de árboles y pieles de animales, dispuestos de alguna manera para que, bajo ella, pueda albergarse una o un grupo de personas, el gesto primigenio, disponer de una cubierta que los proteja de la intemperie y de la inmensidad del planeta en esa remota época. Si vamos más atrás en el tiempo, se dice que, la primera arquitectura son las cavernas, esa concavidad de superficie rocosa, húmeda y oscura, invadida y domesticada por el hombre para asegurarse un refugio.
2001: a space odyssey, el amanecer del hombre, director Stanley Kubrick, 1968.
Así, uno de los gestos primigenios de la arquitectura es el de establecer relaciones con el mundo, permitir al hombre, orientarse con respecto a la geografía que le rodea, a las montañas, el alba, el ocaso. Bajo esta reflexión, revisemos entonces algunos proyectos de Le Corbusier, y veamos lo que podemos encontrar.
La residencia Corseaux-Vevey (latitud 46°28` N, longitud 6°49` E), organiza sus espacios a lo largo de una ventana horizontal, orientada hacia el sur, aprovechando así, en esta latitud norte, la luz solar austral y en especial la escasa luz rasante de invierno. Su fachada norte, es un muro ciego con moderadas aberturas que protege a la casa de los vientos fríos del norte. En la esquina Sur-Este se dispone un patio conformado por un muro, una mesa y un árbol que acompaña el espacio a manera de una sombrilla, el muro agujereado a manera de una ventana, orientado hacia el sur, encuadra sus vistas hacia el lago Léman, sobre él, de tanto en tanto aparece un bote, al fondo el espectáculo de las montañas de los Alpes.
Boceto casa en Corseaux-Vevey. Le Corbusier Le Grand, Phaidon, New York, 2008. P. 150.
“El problema planteado: una casa para dos personas solas, sin servicio domestico. Región: el extremo este del lago Léman; a orillas del lago en la ladera dominante; vista frontal al sur. Se procedió de forma contraria a lo acostumbrado: se estableció el plan riguroso de la casa, funcional, respondiendo exactamente al programa, verdadera pequeña máquina para vivir. Luego, con el plano en el bolsillo, se busco el terreno que podría convenir”.1
“.… haciendo entrar en la casa la grandeza de un lugar magnifico: el lago, con su movimiento, los Alpes, con el milagro de la luz”.2
Fotografía casa en Corseaux-Vevey, hacia los Alpes | Fuente desconocida
Este recurso de encuadrar el paisaje lo encontramos en la villa Savoye, (latitud 48°55` N, longitud 2°01` E), cuando al final de la rampa y de toda la promenade se dispone de un muro agujereado a manera de una ventana. En la terraza a través de este muro horadado, se aprecia la naturaleza desde un punto más elevado, esto es al nivel de las copas de los arboles.
Terraza Villa Savoie. Le Corbusier Le Grand, Phaidon, New York, 2008. P. 209.
Alguién pensará que la colocación de estas ventanas es un caso fortuito o aislado, pues así lo hice, pero al inspeccionar los carnets de viajes de Le Corbusier, vemos que, este recurso es vislumbrado por Jeanneret ya en 1911, antes siquiera que haya construido sus celebres obras, esto lo atestigua sus dibujos de viaje a oriente, travesía en donde el joven Jeanneret explora el mundo observándolo de una manera atenta y aguda. Durante cuatro años se dedico a estudiar edificios y lugares, tomando nota, dibujando, midiendo, y cuestionándose cosas.
Específicamente en el croquis de la cartuja de Ema, ubicada en las cercanías de Florencia, al final del pasillo en las celdas de los monjes, una ventana enmarca el paisaje de toscana, este hecho es registrado y valorizado por el joven Jeanneret a través del dibujo, nótese como el horizonte de las montañas y su vertical, la columna del pasillo, forman un ángulo de 90 grados, este croquis es acompañado por otro que consiste en una planta de una de las celdas de la Cartuja donde traza una flecha con la palabra vue, esto es, la vista desde el alto pasillo de la célula, hacia el tenue reflejo de la luz del valle, junto con el sinuoso perfil del horizonte Italiano, nótese que el punto de la columna en planta, esta fuerte mente trazada.
Perspectiva de Cartuja hacia horizonte. Procedencia: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d’ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milano, 2002. Carnet 6.p.15 | Boceto de la planta de la Cartuja de Ema. Procedencia: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d’ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milano, 2002. Carnet 6.p.13.
Otro de sus bocetos, registra esta manera de apreciar la naturaleza, boceto realizado en su visita al monte Athos, desde su habitación del hotel karyes en la sagrada montaña, dibuja, a la derecha de su composición el monte, una pirámide vertical, vegetación en sus faldas, y a la izquierda vista infinita hacia el mar horizontal en reposo, desde su habitación, Jeanneret dibuja, piensa
“poseo lo que veo”.
Boceto de monte Athos desde el hotel Karyes. Procedencia: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d’ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milano, 2002. Carnet 3 .p.53
Esta sensibilidad, no solamente se observa en sus dibujos, sino también se lee en sus apuntes registrados en su libro Le Voyage d´Orient, publicado poco antes de su muerte, el texto registra las agudas impresiones de su visita al Athos.
“Los cipreses eran negros, el convento del gris más delicado, los olivares de plata verdosa y el cielo de un verde crudo invadido por un violeta venido del mar y de las blancas estrellas del zénit, que entraron en escena en ese decorado móvil cuya rampa luminosa se iba apagando…” 3
El monasterio de la Tourette de 1953 (latitud 45°49` N, longitud 4°37` E), está conformado por tres bloques de celdas que giran en torno a un claustro, orientadas cada una hacia el Este, Sur y Oeste, el conjunto está delimitado en su fachada Norte por la iglesia, esta cierra todo el conjunto como un gran muro ciego que protege al claustro de los vientos fríos del Norte, con respecto a la disposición de estos bloques, hay algo que siempre me ha llamado la atención, que es la separación que existe entre los bloques de celdas y la iglesia, es algo que hasta hace poco, no conseguía entrever plenamente la razón definitiva de esta operación, existen varios motivos de esta separación, el que considero más potente es dejar este vacío para que la misma arquitectura encuadre el paisaje, una operación aparentemente inocente, que al ser tan obvia, personalmente, la había dejado pasar por alto, pero es justamente ahí en donde la buena arquitectura se hace presente.
El monasterio de La Tourette, un dispositivo que incentiva al hombre a tener una aproximación contemplativa hacia la naturaleza y el paisaje, de una manera silenciosa, de meditación, es precisamente lo que incentiva a los monjes, a reflexionar sobre el lugar en el que habitan. El espacio entre la iglesia y las demás dependencias enmarcan el paisaje de una manera monumental por su tamaño, (recordemos las pequeñas ventanas en los dos proyectos anteriores). Elementos arquitectónicos como: el balcón, las “metralletas de luz” de la sacristía, la rampa, la chimenea, y el puente en la terraza, crean una fuerte composición escultórica, entre paisaje natural y paisaje construido.
Monasterio de la Tourette | fondationlecorbusier.fr
El primer trazo de arquitectura comienza con el hombre y su actitud con respecto a la situación geográfica en la que habita. Eligiendo el lugar se comete el acto criminal o valedero de la arquitectura. Tomando conciencia de cómo es su topografía, el horizonte, el cíclico recorrido del sol en el transcurso del día, Le Corbusier toma decisiones de proyecto. Horizonte, orientación solar y topografía son factores del lugar que esperan ser proyectados y vivenciados. En este caso, Le Corbusier toma estos elementos del lugar para trazarlos como parte del proyecto.
Terraza Monasterio de la Tourette. Procedencia: COPANS, Richard, Le couvent de la Tourette, video.
Si damos repaso al libro Acerca del Purismo de Ozenfant y Jeanneret, en la pagina sesenta y ocho, reconocían como un valor del arte el ser capaz de percibir el orden de la naturaleza
“Uno de los mayores deleites del espíritu humano es percibir el orden de la naturaleza y medir su propia participación en el orden de las cosas; la obra de arte nos parece que es un trabajo de ordenación, una obra maestra de orden humano”.4
Así, el Monasterio de la Tourette toma posición con respecto al mundo, su arquitectura se convierten en la medida que hace mensurable y por lo tanto apreciable a la geografía, y al paisaje, permite a su habitante reconocer el orden de la naturaleza y medir su participación en ese orden. Todo empieza a cobrar sentido cuando inspeccionamos otras obras de Le Corbusier.
¿La clave de su arquitectura? Un dispositivo, hacer al paisaje conmensurable, apreciable, ya que
“… el paisaje omnipresente sobre todos los frentes, omnipotente, acaba cansando… ¿Habéis observado que en tales condiciones no se le mira más? Para que el paisaje sea tenido en cuenta es preciso limitarlo…”5,
y así lo hace, en el pabellón l’Esprit Nouveau de 1924, el departamento Beistegui de 1929, en la Unité d’habitation de Marsella de 1945, en el Monasterio de la Tourette de 1953, su arquitectura intensifica la experiencia del espectador hacia el paisaje, la clave, un muro alto, tras él se oculta la ciudad, ala ves que este muro hace de base para el espectáculo del horizonte lejano, las montañas, las nubes, la luminosidad del cielo desde el amanecer hasta el atardecer, con todos sus colores. Estar en la terraza de la Unité de Marsella es estar en la cubierta de un transatlántico varado a orillas de Marsella, entre el mar y las montañas.
¿Cuántas personas pagan por un crucero cada año, pudiendo vivir en uno?
En la terraza, alejados del ruido de la ciudad, descanso, sol, espacio, aire, teatro, esparcimiento, deporte.
Terraza de la Unité de Marsella | Fotografía: Akihito Morita | panoramio.com
“Creo que al menos una vez en la vida el hombre debería concentrar su mente en el recuerdo de la tierra. Debería entregarse a un paisaje de su vida. En particular, mirarlo desde tantos ángulos como pueda, preguntarse acerca de éste, morar en él… Me interesa la manera en que un hombre mira un determinado paisaje y toma posesión de éste en su cuerpo y en su mente”.6
Santiago Carvajal. arquitecto
Cuenca (Ecuador). septiembre 2013
Notas:
1. BALTANÁS, José, Le Corbusier, promenades,
Gustavo Gili, Barcelona 2005.p.37
2. Ibidem.p.38
3. JEANNERET, Charles Edouard, Le Voyage d´Orient,
Colegio oficial de aparejadores y arquitectos técnicos de Madrid, 1984. Extracto p. 145
4. OZENFANT, Amédée, JEANNERET, Charles Edouard, Acerca del Purismo escritos1918-1926,
Madrid, El croquis editorial, 1993, p. 68.
5. BALTANÁS, José, Le Corbusier, promenades,
Gustavo Gili, Barcelona 2005.p.37
[:gl]
O seguinte texto nace da inquietude xerada a partir da revisión entremetida a dous proxectos de Le Corbusier: A pequena casa en Corseaux-Vevey de 1923 e a vila Savoye de 1928, pregunteime o por que a colocación de muros e ventás onde aparentemente non fai falta, a unha na terraza da vila Savoye e a outra no xardín sur da casa Corseaux-Vevey. Algo que me resulta estraño é que en ambos os dous proxectos se constrúe un muro fronte a unhas magnificas vistas, e isto é algo que a través do seguinte texto se me tratar de responder. Penso que achando resposta a estas preguntas é posible encontrar valores, que aparentemente insignificantes, sirvan para proxectar; intúo que é posible encontrar estas respostas na orixe mesma da arquitectura, e é xustamente por aí onde inicio. Como estratexia, recoñécense, tres aspectos para o desenvolvemento desta indagación, obxecto, tema e problema, neste caso o obxecto son dúas obras de Le Corbusier, o tema son estes muros-ventás en particular, e o problema é o por que da disposición destes en lugares aparentemente casuais. Para iso pregúntome, ¿que é arquitectura?,¿cal é o seu labor?, ¿cal é a súa orixe?
Penso nas orixes da arquitectura, moito antes dos canons clásicos de beleza, das súas ordes, de Vitruvio. Algúns autores sosteñen que a orixe da arquitectura se encontra na cabana primitiva, conformada por madeiros de árbores e peles de animais, dispostos dalgún xeito para que, baixo ela, poida albergarse unha ou un grupo de persoas, o xesto primixenio, dispoñer dunha cuberta que os protexa da intemperie e da inmensidade do planeta nesa remota época. Se imos máis atrás no tempo, dise que, a primeira arquitectura son as cavernas, esa concavidade de superficie rochosa, húmida e escura, invadida e domesticada polo home para asegurarse un refuxio.
2001: a space odyssey, o amañecer do home, director Stanley Kubrick, 1968.
Así, un dos xestos primixenios da arquitectura é o de establecer relacións co mundo, permitir ao home, orientarse con respecto á xeografía que lle rodea, ás montañas, a alba, o ocaso. Baixo esta reflexión, revisemos entón algúns proxectos de Le Corbusier, e vexamos o que podemos encontrar.
A residencia Corseaux-Vevey (latitude 46° 28′ N, lonxitude 6° 49′ E), organiza os seus espazos ao longo dunha ventá horizontal, orientado cara ao sur, aproveitando así, nesta latitude norte, a luz solar austral e en especial a escasa luz rasante de inverno. A súa fachada norte, é un muro cego con moderadas aberturas que protexe á casa dos ventos fríos do norte. Na esquina Sur-Leste disponse un patio conformado por un muro, unha mesa e unha árbore que acompaña o espazo a xeito dunha antuca, o muro perforado a xeito dunha ventá, orientado cara ao sur, encadra as súas vistas cara ao lago Léman, sobre el, de tanto en tanto aparece un bote, ao fondo o espectáculo das montañas do Alpes.
Bosquexo casa en Corseaux-Vevey. Le Corbusier Le Grand, Phaidon, New York, 2008. P. 150.
“O problema formulado: unha casa para dúas persoas soas, sen servizo domestico. Rexión: o extremo este do lago Léman; a beiras do lago na aba dominante; vista frontal ao sur. Procedeuse de forma contraria ao afeito: estableceuse o plan rigoroso da casa, funcional, respondendo exactamente ao programa, verdadeira pequena máquina para vivir. Logo, co plano no peto, se busco o terreo que podería convir.” [1]
“… facendo entrar na casa a grandeza dun lugar magnifico: o lago, co seu movemento, o Alpes, co milagre da luz.” [2]
Fotografía casa en Corseaux-Vevey, cara os Alpes | Fonte descoñecida
Este recurso de encadrar a paisaxe encontrámolo na vila Savoye, (latitude 48° 55′ N, lonxitude 2° 01′ L), cando ao final da rampla e de toda a promenade se dispón dun muro perforado a xeito dunha ventá. Na terraza a través deste muro horadado, apréciase a natureza dende un punto máis elevado, isto é ao nivel das copas das árbores.
Terraza Villa Savoie. Le Corbusier Le Grand, Phaidon, New York, 2008. P. 209.
Alguén pensará que a colocación destas ventás é un caso fortuíto ou illado, pois así fíxeno, pero ao inspeccionar os carnés de viaxes de Le Corbusier, vemos que, este recurso é enxergado por Jeanneret xa en 1911, antes sequera que construíse as súas celebres obras, isto testemúñao os seus debuxos de viaxe a oriente, travesía onde o mozo Jeanneret explora o mundo observándoo dun xeito atento e agudo. Durante catro anos se dedico a estudar edificios e lugares, tomando nota, debuxando, medindo, e cuestionándose cousas.
Especificamente no esbozo da cartuxa de Ema, situada nas proximidades de Florencia, ao final do corredor nas celas dos monxes, unha ventá enmarca a paisaxe de toscana, este feito é rexistrado e valorizado polo mozo Jeanneret a través do debuxo, nótese como o horizonte das montañas e a súa vertical, a columna do corredor, forman un ángulo de 90 graos, este esbozo é acompañado por outro que consiste nunha planta dunha das celas da Cartuxa onde traza unha frecha coa palabra vue, isto é, a vista dende o alto corredor da célula, cara ao tenue reflexo da luz do val, xunto co sinuoso perfil do horizonte Italiano, nótese que o punto da columna en planta, esta forte mente trazada.
Perspectiva da Cartuxa hacia horizonte. Procedencia: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d’ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milano, 2002. Carnet 6.p.15 | Bosquexo da planta da Cartuxa de Ema. Procedencia: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d’ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milano, 2002. Carnet 6.p.13.
Outro dos seus bosquexos, rexistra este xeito de apreciar a natureza, bosquexo realizado na súa visita ao monte Athos, dende o seu cuarto do hotel karyes na sagrada montaña, debuxa, á dereita da súa composición o monte, unha pirámide vertical, vexetación nas súas faldras, e á esquerda vista infinita cara ao mar horizontal en repouso, dende o seu cuarto, Jeanneret debuxa, pensa “posúo o que vexo”.
Bosquexo do monte Athos dende o hotel Karyes. Procedencia: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d’ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milano, 2002. Carnet 3 .p.53
Esta sensibilidade, non soamente se observa nos seus debuxos, senón tamén se le nos seus apuntamentos rexistrados no seu libro Le Voyage d´Orient, publicado pouco antes da súa morte, o texto rexistra as agudas impresións da súa visita ao Athos.
“Os cipreses eran negros, o convento do gris máis delicado, os oliveirais de prata verdosa e o ceo dun verde cru invadido por un violeta vido do mar e das brancas estrelas do zénit, que entraron en escena nese decorado móbil cuxa rampla luminosa se ía apagando… ” [3]
O mosteiro da Tourette de 1953 (latitude 45° 49′ N, lonxitude 4° 37′ E), está conformado por tres bloques de celas que xiran en torno a un claustro, orientadas cada unha cara ao Leste, Sur e Oeste, o conxunto está delimitado na súa fachada Norte pola igrexa, esta pecha todo o conxunto como un gran muro cego que protexe ao claustro dos ventos fríos do Norte, con respecto á disposición destes bloques, hai algo que sempre me chamou a atención, que é a separación que existe entre os bloques de celas e a igrexa, é algo que ata fai pouco, non conseguía entrever plenamente a razón definitiva desta operación, existen varios motivos desta separación, o que considero máis potente é deixar este baleiro para que a mesma arquitectura encadre a paisaxe, unha operación aparentemente inocente, que ao ser tan obvia, persoalmente, a deixara pasar por alto, pero é xustamente aí onde a boa arquitectura faise presente. O mosteiro de La Tourette, un dispositivo que incentiva o home a ter unha aproximación contemplativa cara á natureza e a paisaxe, dun xeito silencioso, de meditación, é precisamente o que incentiva os monxes, a reflexionar sobre o lugar no que habitan. O espazo entre a igrexa e as demais dependencias enmarcan a paisaxe dun xeito monumental polo seu tamaño, (recordemos as pequenas ventás nos dous proxectos anteriores). Elementos arquitectónicos como: o balcón, as “metralletas de luz” da sancristía, a rampla, a cheminea, e a ponte na terraza, crean unha forte composición escultórica, entre paisaxe natural e paisaxe construída.
Mosteiro da Tourette | fondationlecorbusier.fr
O primeiro trazo de arquitectura comeza co home e a súa actitude con respecto á situación xeográfica na que habita. Elixindo o lugar cométese o acto criminal ou valedoiro da arquitectura. Tomando conciencia de como é a súa topografía, o horizonte, o cíclico percorrido do sol no transcurso do día, Le Corbusier toma decisións de proxecto. Horizonte, orientación solar e topografía son factores do lugar que esperan ser proxectados e vivenciados. Neste caso, Le Corbusier toma estes elementos do lugar para trazalos como parte do proxecto.
Terraza Mosteiro de la Tourette. Procedencia: COPANS, Richard, Le couvent de la Tourette, video.
Se damos repaso ao libro acerca do Purismo de Ozenfant e Jeanneret, en paxínaa sesenta e oito, recoñecían como un valor da arte o ser capaz de percibir a orde da natureza “Un dos maiores deleites do espírito humano é percibir a orde da natureza e medir a súa propia participación na orde das cousas; a obra de arte parécenos que é un traballo de ordenación, unha obra mestra de orde humana.” [4] Así, o Mosteiro da Tourette toma posición con respecto ao mundo, a súa arquitectura convértense na medida que fai mensurable e polo tanto apreciable á xeografía, e á paisaxe, permite ao seu habitante recoñecer a orde da natureza e medir a súa participación nesa orde. Todo empeza a cobrar sentido cando inspeccionamos outras obras de Le Corbusier.
¿A clave da súa arquitectura? Un dispositivo, facer á paisaxe conmensurable, apreciable xa que “… a paisaxe omnipresente sobre todas as frontes, omnipotente, acaba cansando… ¿Observaschedes que en tales condicións non se lle mira máis? Para que a paisaxe sexa tida en conta é preciso limitalo… ”[5], e así faino, no pavillón l’Esprit Nouveau de 1924, o departamento Beistegui de 1929, na Unité d’habitation de Marsella de 1945, no Mosteiro da Tourette de 1953, a súa arquitectura intensifica a experiencia do espectador cara á paisaxe, a clave, un muro alto, tras el ocúltase a cidade, á ves que este muro fai de base para o espectáculo do horizonte afastado, as montañas, as nubes, a luminosidade do ceo dende o amañecer ata o atardecer, con todas as súas cores. Estar na terraza da Unité de Marsella é estar na cuberta dun transatlántico varado a beiras de Marsella, entre o mar e as montañas. ¿Cantas persoas pagan por un cruceiro cada ano, podendo vivir nun? Na terraza, afastados do ruído da cidade, descanso, sol, espazo, aire, teatro, esparexemento, deporte.
Terraza da Unité de Marsella | Fotografía: Akihito Morita | panoramio.com
“Creo que polo menos unha vez na vida o home debería concentrar a súa mente no recordo da terra. Debería entregarse a unha paisaxe da súa vida. En particular, miralo dende tantos ángulos como poida, preguntarse acerca deste, morar nel… me interesa o xeito en que un home mira unha determinada paisaxe e toma posesión deste no seu corpo e na súa mente” [6]
Santiago Carvajal. arquitecto
Cuenca (Ecuador). setembro 2013
Notas:
1. BALTANÁS, José, Le Corbusier, promenades,
Gustavo Gili, Barcelona 2005.p.37
2. Ibidem.p.38
3. JEANNERET, Charles Edouard, Le Voyage d´Orient,
Colexio oficial de aparelladores e arquitectos técnicos de Madrid, 1984. Extracto p. 145
4. OZENFANT, Amédée, JEANNERET, Charles Edouard, Acerca del Purismo escritos1918-1926,
Madrid, El croquis editorial, 1993, p. 68.
5. BALTANÁS, José, Le Corbusier, promenades,
Gustavo Gili, Barcelona 2005.p.37[:en]
The following text is born of the worry generated from the review meddled to two projects of Le Corbusier: The small house in Corseaux-Vevey of 1923 and the villa Savoye of 1928, I have wondered why the placement of walls and windows where seemingly it is not necessary to have, the one in the terrace of the villa Savoye and other one in the south garden of the house Corseaux-Vevey. Something that me turns out to be strange is that in both projects a wall constructs itself opposite to a few magnificent conference, and this is something that across the following text will treat me of answering. Fodder that finding response to these questions is possible to find values, which seemingly insignificant, they serve to project; I feel that it is possible to find these answers in the origin itself of the architecture, and it is exactly thereabouts where I initiate. As strategy, they are recognized, three aspects for the development of this investigation, object, topic and problem, in this case the object they are two works of Le Corbusier, the topic they are these walls – windows especially, and the problem is why of the disposition of these in seemingly chance places. For it I wonder, what is an architecture?, which is his assignment?, which is his origin?
I think about the origins of the architecture, a long before the classic cánones of beauty, of his orders, of Vitruvio. Some authors hold that the origin of the architecture is in the primitive cabin shaped by trunks of trees and skins of animals, arranged somehow in order that, under her, it could shelter one or one group of persons, the original gesture, have of a cover that protects them from the outdoors and from the immensity of the planet in this remote epoch. If we go more behind in the time, it is said that, the first architecture it are the caverns, this concavity of rocky, surface humid and dark, invaded and domesticated by the man to assure a refuge him.
2001: To space odyssey, the dawn of the man, the director Stanley Kubrick, 1968.
This way, one of the original gestures of the architecture is of establishing relations with the world, allowing the man, to be orientated with regard to the geography that surrounds, to the mountains, the dawn, the west. Under this reflection, let’s check at the time some projects of Him Corbusier, and let’s see what we can find.
The residence Corseaux-Vevey (latitude 46°28 ` N, length 6°49 ` E), organizes his spaces along a horizontal window orientated towards the south, taking advantage this way, in this north latitude, of the solar austral light and especially the scanty low winter light. His north front, it is a blind wall with moderate openings that it protects to the house of the cold winds of the north. In the corner South – East arranges a court shaped by a wall, a table and a tree that accompanies the space like a parasol, the wall pierced like a window, orientated towards the south, fits his conference towards the lake Léman, on him, of so much while a boat appears, to the bottom the spectacle of the mountains of the Alps.
Sketch marries in Corseaux-Vevey. Le Corbusier Le Grand, Phaidon, New York, 2008. P. 150.
“The raised problem: a house for two alone persons, without service I domesticate. Region: the this end of the lake Léman; on the banks of the lake in the dominant hillside; frontal sight in the southern part. One came from form opposite to the used thing: there was established the rigorous plan of the house, functional, answering exactly to the program, real small machine to live. Then, with the plane in the pocket, I look for the area that might be convenient.” [1]
“.… making enter the house the greatness of a magnificent place: the lake, with his movement, the Alps, with the miracle of the light.” [2]
Photography marries in Corseaux-Vevey, towards the Alps | Unknown source
This resource of fitting the landscape we find it in the villa Savoye, (latitude 48°55 ` N, length 2°01 ` E), when at the end of the ramp and of the whole promenade he arranges of a wall pierced like a window. In the terrace across this perforated wall, it appreciates the nature from a higher point, this is at the level of the glasses of the trees.
Terrace in Villa Savoie. Le Corbusier Le Grand, Phaidon, New York, 2008. P. 209.
Someone was thinking that the placement of these windows is an act of God or isolated, since this way I did it, but when Le Corbusier inspect the season-tickets of trips, we see that, this resource is glimpsed by Jeanneret already in 1911, before at least that has constructed his famous works, this it testifies his drawings of trip to east, voyage where the young person Jeanneret explores the world observing it in an attentive and sharp way. For four years buildings and places dedicate to being studied, taking note, drawing, measuring, and questioning things.
Specifically in the sketch of the Ema’s Carthusian one, located in Florencia’s surroundings, at the end of the corridor in the cells of the monks, a window frames the landscape of toscana, this fact is registered and valued by the young person Jeanneret across the drawing, be obvious as the horizon of the mountains and his vertical one, the column of the corridor, they form an angle of 90 degrees, this sketch is accompanied by other one that consists of a plant of one of the cells of the Carthusian one where it plans an arrow with the word vue, this is, the sight from the high corridor of the cell, towards the tenuous reflection of the light of the valley, together with the sinuous profile of the Italian horizon, one notice that the point of the column in plant, this strong planned mind.
Perspective of Carthusian towards horizon. Origin: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d ‘ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milan, 2002. Season-ticket 6.p.15 | Sketch of the plant of the Ema’s Carthusian one. Origin: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d ‘ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milan, 2002. Season-ticket 6.p.13.
Other one of his sketches, registers this way of estimating the nature, sketch realized in his visit to the mount Athos, from his room of the hotel karyes in the sacred mountain, draws, to the right of his composition the mount, a vertical pyramid, vegetation in his skirts, and to the left side dress infinite towards the horizontal sea in rest, from his room, Jeanneret draws, thinks “I possess what I see”.
Sketch of mount Athos from the hotel Karyes. Origin: JEANNERET, Ch.-Edouard, Voyage d’ Orient Carnets, Electraarchitecture, Foundation L.C. Milano, 2002. Carnet 3 .p.53
This sensibility, not only it is observed in his drawings, but also Voyage d’Orient is read in his notes registered in his book Him, published little before his death, the text registers the sharp impressions of his visit to the Athos.
“The cypresses were black, the convent of the most delicate grey, the olive groves of greenish silver and the sky of a green crude oil invaded by violet come from the sea and from the white stars of the zénit, which entered scene this mobile set which luminous ramp was going out…” [3]
The monastery of the Tourette at 1953 (latitude 45°49 ` N, length 4°37 ` E), is shaped by three blocks of cells that turn concerning a cloister, orientated each one eastward, South and West, the set is delimited in his front North by the church, this one closes the whole set as a great blind wall that it protects to the cloister of the cold winds of the North, with regard to the disposition of these blocks, there is something that always has been called me the attention, that is the separation that exists between the blocks of cells and the church, is something that even it makes small, it was not managing to guess fullly the definitive reason of this operation, there exist several motives of this separation, which I consider to be more powerful is to leave this emptiness in order that the same architecture fits the landscape, a seemingly innocent operation, which on having been so obvious, personally, had left her to overlook, but it is exactly there where the good architecture becomes present. The monastery of The Tourette, a device that stimulates the man to have a contemplative approximation towards the nature and the landscape, of a silent way, of meditation, is precisely what stimulates the monks, to thinking about the place in which they live. The space between the church and other dependences they frame the landscape of a monumental way for his size, (let’s remember the small windows in both previous projects). Architectural elements as: the balcony, the “sub-machine guns of light” of the sacristy, the ramp, the chimney, and the bridge in the terrace, create a strong sculptural composition, between natural landscape and constructed landscape.
The monastery of the Tourette | fondationlecorbusier.fr
The first outline of architecture begins with the man and his attitude with regard to the geographical situation in the one that lives. Choosing the place there is committed the criminal or valid act of the architecture. Being aware of how it is his topography, the horizon, the cyclical tour of the Sun in the course of the day, Le Corbusier takes project decisions. Horizon, solar orientation and topography are local factors that expect to be projected and vivenciados. In this case, Le Corbusier takes these local elements to plan them as part of the project.
Terrace in The monastery of the Tourette. Origin: COPANS, Richard, Le couvent de la Tourette, video.
If we give revision to the book It Brings over of the Purism of Ozenfant and Jeanneret, in the page sixty eight, they were admitting as a value of the art the being capable of perceiving the order of the nature “One of the major delights of the human spirit is to perceive the order of the nature and to measure his own participation in the order of the things; there looks like the work of art to us that it is a work of arrangement, a masterpiece of human order.” [4] This way, the Monastery of the Tourette takes position with regard to the world, his architecture they turn into the measure that it makes measurable and therefore valuably to the geography, and to the landscape, it allows to his inhabitant to admit the order of the nature and to measure his participation in this order. Everything starts receiving sense when we inspect other works of Le Corbusier.
The key of his architecture? A device, to do to the commensurable, valuable landscape, since “… the omnipresent landscape on all the fronts, omnipotent, ends up by tiring … have you observed that in such conditions one does not look at him any more? In order that the landscape is had in account it is necessary to limit it …”[5], and this way it is done, in the pavilion L’Esprit Nouveau of 1924, by the department Beistegui of 1929, in the Unité d’habitation of Marseilles of 1945, in the Monastery of the Tourette of 1953, his architecture intensifies the experience of the spectator towards the landscape, the key, a high wall, after him the city hides itself, wing you see that this wall does of base for the spectacle of the distant horizon, the mountains, the clouds, the luminosity of the sky from the dawn up to the late afternoon, with all his colors. To be in the terrace of the Unité of Marseilles is to be in the cover of the transatlantic one beached on the banks of Marseilles, between the sea and the mountains. How many persons pay for a cruise every year, being able to live in one? In the terrace, removed from the noise of the city, rest, the Sun, space, air, theatre, scattering, sport.
Terrace in the Unité of Marseilles | Photography: Akihito Morita | panoramio.com
“I believe that at least once in the life the man should concentrate his mind in the recollection of the land. It should submit to a landscape of his life. Especially, about looking at it from so many angles since could, wonder it brings over of this one, to dwell in him … I am interested in the way in which a man looks at a certain landscape and takes possession of this one in his body and in his mind” [6]
Santiago Carvajal. architect
Cuenca (Ecuador). september 2013
Notes:
1. BALTANÁS, José, Le Corbusier, promenades,
Gustavo Gili, Barcelona 2005.p.37
2. Ibidem.p.38
3. JEANNERET, Charles Edouard, Le Voyage d´Orient,
Colegio oficial de aparejadores y arquitectos técnicos de Madrid, 1984. Extracto p. 145
4. OZENFANT, Amédée, JEANNERET, Charles Edouard, Acerca del Purismo escritos1918-1926,
¿Cómo puede la memoria transformar el espacio? ¿Y si su visión y percepción es de un muchacho de 8 años? Trabajamos con la interpretación del proyecto desde un punto de vista de usuarios. Los alumnos.
Una piscina es un edificio con estropajos, impermeabilización, guardarropas …. pero esto también puede ser una montaña que un día algunos hombres consiguieron llenar de agua. Filmado sobre un proyecto de Javier Pérez Uribarri. ACXT
http://vimeo.com/15249817
¿Como pode transformar a memoria o espazo? ¿E se a súa visión e percepción é dun rapaz de 8 anos? Traballamos coa interpretación do proxecto dende un punto de vista de usuarios. Os alumnos.
Unha piscina é un edificio con estropallos, impermeabilización, gardarroupas…. pero isto tamén pode ser unha montaña que un día algúns homes conseguiron encher de auga. Filmado sobre un proxecto de Javier Pérez Uribarri. ACXT
How can memories transform the space? What if its trough the eye and perception of an 8 year old boy? Space and scale is linked to reality?
We worked with the interpretation of the project from a users point of view. The school children.
A swimmingpool is a building with scrubbers, waterproofing, wardrobes …. but it can also be a mountain that one day some men got filled with water.
Filmed on a project by Javier Pérez Uribarri. ACXT
Los invitados de engawa 14 son el estudio fala atelier, compuesto por Filipe Magalhães y Ana Luisa Soares. Ellos nos han propuesto una sugerente imagen que muestra un espacio completamente genérico, un no-lugar, habitado temporalmente por un hombre sentado, en lo que parece ser una sala de espera, un espacio de tránsito. Por el contrario en el exterior de este espacio genérico se alza una oda al individuo, 140 óculos apilados que escrutan la ciudad: La torre Nakagin.
Miremos desde el otro lado, imaginémonos estar en el interior de una de las cápsulas y mirar en dirección contraria, veremos un moderno edificio de oficinas, y si agudizamos la vista quizás logremos ver a un hombre sentado, o puede que no, que tan sólo veamos nuestro propio reflejo en las ventanas oscuras.
A nuestro alrededor 139 ventanas están mirando ese mismo pedazo de realidad. 139 miradas distintas, 139 tokios distintos.
Quizás engawa sea un Nakagin en miniatura, formado por esa suma de miradas individuales que intentan apresar un pedazo de realidad común (en forma de fotografía) y que en su suma, un rudimentario apilamiento, generan una estructura con forma de revista.
Gracias a todos los que habéis participado, y en especial a fala atelier por su penetrante mirada al día a día de un edificio tan complejo como la Nakagin Tower de Kurokawa.
Imagen propuesta por Filipe Magalhães y Ana Luisa Soares
Editorial
Un futuro que nunca aconteció · Filipe Magalhães y Ana Luisa Soares
Utopía y progreso · Rubén Páez
Operativo Lavadoras · Matías Grimaldi
Corrección · Carlos Cachón
…Y dibujar · Javier de las Heras Solé
Salomé en Ginza · Fernando Agrasar
Una temporada en la cabaña · Alberto Ruiz de Samaniego
10 m2 · Pablo Twose
Ojos que no ven, corazón que no siente · Jorge Meijide
Lo Recuerdo… · Daniel Luis Martinez
Más de lo que vemos · Gabriel Fernández Birriel y François Guynot de Boismenu
Nakagin · Aitor González
Os convidados de engawa 14 son o estudo fala atelier, composto por Filipe Magalhães e Ana Luisa Soares. Eles propuxéronnos unha suxestiva imaxe que mostra un espazo completamente xenérico, un non-lugar, habitado temporalmente por un home sentado, no que parece ser unha sala de espera, un espazo de tránsito. Pola contra no exterior deste espazo xenérico álzase unha oda ao individuo, 140 óculos amoreados que escrutan a cidade: A torre Nakagin.
Miremos dende o outro lado, imaxinémonos estar no interior dunha das cápsulas e mirar en dirección contraria, veremos un moderno edificio de oficinas, e se agudizamos a vista quizais logremos ver un home sentado, ou pode que, non que tan só vexamos o noso propio reflexo nas ventás escuras.
A noso arredor 139 ventás están a mirar ese mesmo anaco de realidade. 139 miradas distintas, 139 tokios distintos.
Quizais engawa sexa un Nakagin en miniatura, formado por esa suma de miradas individuais que intentan apresar un anaco de realidade común (en forma de fotografía) e que na súa suma, un rudimentario amoreamento, xera unha estrutura con forma de revista.
Grazas a todos os que participastes, e en especial a fala atelier pola súa penetrante mirada ao día a día dun edificio tan complexo como a Nakagin Tower de Kurokawa.
Imaxe propuesta por Filipe Magalhães e Ana Luisa Soares
Editorial
Un futuro que nunca aconteció · Filipe Magalhães e Ana Luisa Soares
Utopía y progreso · Rubén Páez
Operativo Lavadoras · Matías Grimaldi
Corrección · Carlos Cachón
…Y dibujar · Javier de las Heras Solé
Salomé en Ginza · Fernando Agrasar
Una temporada en la cabaña · Alberto Ruiz de Samaniego
10 m2 · Pablo Twose
Ojos que no ven, corazón que no siente · Jorge Meijide
Lo Recuerdo… · Daniel Luis Martinez
Más de lo que vemos · Gabriel Fernández Birriel e François Guynot de Boismenu
The guests of engawa 14 are the study fala atelier, composed by Filipe Magalhães and Ana Luisa Soares. They have proposed us a suggestive image that shows a completely generic space, a non-place, lived temporarily by a seated man, in what it seem to be a waiting room, a space of traffic. On the contrary in the exterior of this generic space an ode raises to the individual, 140 óculos piled up that scrutinize the city: The tower Nakagin.
We look from the another side, imagine us be in the interior of one of the capsules and look in contrary direction, will see a modern building of offices, and if we sharpen the sight perhaps attain to see to a man seated, or can that no, that so only see our own reflection in the dark windows.
To our around 139 windows are looking this same piece of reality. 139 distinct looks, 139 tokios distinct.
Perhaps engawa was a Nakagin in miniature, formed by this sum of individual looks that try to capture a piece of common reality (in shape of photography) and that in his sum, a rudimentary apilamiento, generate a structure with form of magazine.
Thanks to all those that have participated, and especially to fala atelier by his penetrating look to the day in day out of a so complex building like the Nakagin Tower of Kurokawa.
Image proposed by Filipe Magalhães and Ana Luisa Soares
Publishing house
Un futuro que nunca aconteció · Filipe Magalhães and Ana Luisa Soares
Utopía y progreso · Rubén Páez
Operativo Lavadoras · Matías Grimaldi
Corrección · Carlos Cachón
…Y dibujar · Javier de las Heras Solé
Salomé en Ginza · Fernando Agrasar
Una temporada en la cabaña · Alberto Ruiz de Samaniego
10 m2 · Pablo Twose
Ojos que no ven, corazón que no siente · Jorge Meijide
Lo Recuerdo… · Daniel Luis Martinez
Más de lo que vemos · Gabriel Fernández Birriel and François Guynot de Boismenu
Tras el primer año de la edición del ciclo Eso dicen, charlas coloquio de arquitectura, que contó con la participación de Jorge Meijide, Pablo Gallego, trespés arquitectos y Carlos Quintáns, retoma su ritmo y se desarrollará durante los meses de octubre de 2013 a junio de 2014.
Eso dicen es una iniciativa organizada por lasonceymedia y veredes, que reunirá arquitectos gallegos pertenecientes a distintas generaciones con la intención de presentar un amplio espectro de enfoques de la disciplina: construcción, docencia, divulgación, investigación e hibridación con otros campos. En todos los casos, el telón de fondo será una reflexión acerca del papel del arquitecto en el momento actual y sus múltiples redefiniciones.
Cada sesión se dividirá en media hora de presentación del arquitecto invitado y otros treinta minutos de coloquio entre los asistentes y el ponente. Tanto la charla como la conversación posterior tendrán un carácter informal y distendido.
El ciclo se celebrará el primer y tercer jueves de cada mes entre las 20:00h y las 21:00h en la planta baja del taller creativo No Importa (c/ San Andrés, 46) a partir de mayo de 2013.
Organiza:
Alberto Alonso Oro [veredes.es]
Maria Olmo Béjar + Borja López Cotelo [lasonceymedia.com]
After the first year of the edition of the cycle So they say, you chat colloquium of architecture, that it possessed the participation of Jorge Meijide, Paul Gallego, trespés architects and Carlos Quintáns, it takes again his pace and it will develop during October, 2013 to June, 2014.
So they say is an initiative organized for lasonceymedia and veredes, that will assemble Galician architects belonging to different generations with the intention of presenting a wide spectrum of approaches of the discipline: construction, teaching, spreading, investigation and hybridization with other fields. In all the cases, the backdrop will be a reflection it brings over of the paper of the architect in the current moment and his multiple redefinitions.
Every session will divide in the half hour of presentation of the invited architect and other thirty minutes of colloquium between the assistants and the referee. Both the chat and the later conversation will have an informal and distended character.
The cycle will be celebrated on the first and third Thursday of every month between them 20:00h and them 21:00h in the ground floor of the creative worksho No Importa (c/ San Andrés, 46) from May, 2013.
Organize:
Alberto Alonso Oro [veredes.es]
Maria Olmo Béjar + Borja López Cotelo [lasonceymedia.com]
Tras o primeiro ano da edición do ciclo Eso din, charlas coloquio de arquitectura, que contou coa participación de Jorge Meijide, Pablo Gallego, trespés arquitectos e Carlos Quintáns, retoma o seu ritmo e se desenvolverá durante os meses de outubro de 2013 a xuño de 2014.
Iso din é unha iniciativa organizada por lasonceymedia e veredes, que reunirá arquitectos galegos pertencentes a distintas xeracións coa intención de presentar un amplo espectro de enfoques da disciplina: construción, docencia, divulgación, investigación e hibridación con outros campos. En todos os casos, o pano de fondo será unha reflexión acerca do papel do arquitecto no momento actual e as súas múltiples redefinicións.
Cada sesión dividirase en media hora de presentación do arquitecto invitado e outros trinta minutos de coloquio entre os asistentes e o relator. Tanto a charla coma a conversación posterior terán un carácter informal e distendido.
O ciclo celebrarase o primeiro e terceiro xoves de cada mes entre as 20:00h e as 21:00h na planta baixa do taller creativo No Importa (c/ San Andrés, 46) a partir de maio de 2013.
Organiza:
Alberto Alonso Oro [veredes.es]
Maria Olmo Béjar + Borja López Cotelo [lasonceymedia.com]
“Se trata de la restauración de un hermoso edificio antiguo en Ville d’Avray (Sr. Church). Una villa de estilo clásico y un nuevo edificio, anexo a la villa, con garajes en la planta baja, salas de servidumbre y un vestíbulo, en el primer piso habitaciones con todas las comodidades, comedor, sala de estar con un loft, baño, biblioteca y el acceso directo a la terraza-jardín.
El pabellón es la transformación de la casa antigua. En la planta baja se instaló un gran hall de entrada con grandes armarios, aseo, cocina, etc. La primera planta dispone de una sala de recepción, biblioteca, sala de juegos y un bar, se trata directamente de un jardín colgante.
Muebles y armarios contra las paredes. Los asientos, sillas, mesas, etc. son muebles de serie, creados por Le Corbusier, Pierre Jeanneret y Charlotte Perriand.” 1
La Villa Church en Ville d’Avray, Le Corbusier
La Villa Church en Ville d’Avray es una de las estructuras ausentes de Le Corbusier. Realizada por encargo de Henry Church y su esposa, el programa formula un reto atípico en su carrera: construir una casa vinculada a una estructura neoclásica existente emplazada sobre un terreno irregular.
Le Corbusier responde a esta circunstancia estableciendo una composición que se vincula a las construcciones existentes por medio de terrazas y circulaciones. Resuelve con soltura el programa funcional organizando una estructura de volúmenes asociados caracterizados por el orden geométrico de la elevación principal. En este sentido, su desvelo por la armonía de las formas y sus preocupaciones estéticas probablemente fueron exaltados por el carácter neoclásico del edificio existente.
La ubicación del cuerpo principal es resultado de una operación sutil: un leve desplazamiento del volumen respecto al eje del camino de acceso permite focalizar la visión sobre el nuevo edificio, dejando en un segundo plano las construcciones existentes. En una operación similar, el orden riguroso del jardín de acceso levemente desplazado hacia el lado izquierdo, acentúa la simetría de la fachada principal.
La fachada se organiza a partir de elementos que acentúan los ejes de composición. El pequeño balcón del primer piso sobre el acceso al vestíbulo de planta baja señala el eje vertical. La ventana corrida en el centro de la fachada domina el plano en sentido horizontal.
Dos losas en baldaquino a cada lado de la terraza superior rematan la estructura. La losa de la derecha se propone más extensa que la izquierda para equilibrar el menor tamaño del portón inferior sobre ese lado.
En planta baja, el vestíbulo conduce a una circulación horizontal ubicada en el lado opuesto al acceso. La escalera instalada de manera perpendicular a la circulación vincula el vestíbulo con el piso principal. El primer nivel concentra la actividad social, exaltada por la ventana horizontal que recorre el plano de fachada encuadrando las vistas exteriores. Un grupo de locales de servicio separa las habitaciones de la circulación. En el extremo izquierdo, una escalera de un tramo conduce al segundo nivel, donde la terraza jardín corona el edificio.
El plano curvo de la escalera ubicado a la izquierda de la fachada articula el volumen principal con otro más bajo ubicado a su derecha, donde se disponen las instalaciones de servicio. Un muro de baja altura construido delante del plano curvo entre ambos volúmenes, enmarca la puerta de acceso al hall de la escalera.
Sobre el lado izquierdo, la prolongación de la circulación trasera permite el vínculo con el segundo volumen que se sitúa de manera perpendicular. Por delante, una terraza de lado curvo establece el único punto de contacto entre la elevación principal y aquel cuerpo.
El pabellón anexo reformula una construcción existente. Los muros de planta baja están recubiertos por un revestimiento oscuro aplicado como listones horizontales. Por encima, el estuco blanco del primer piso enfatiza el contraste entre niveles. En ese mismo plano, las carpinterías colocadas a ras de muro realzan la sensación de levedad de la estructura.
La elevación repite el gesto de incorporar un plano saliente para jerarquizar el acceso a una planta baja destinada a locales de servicios. Por el contrario, la biblioteca y la sala de juegos alojados en la planta alta componen los espacios principales.
Le Corbusier junto a Pierre Jeanneret y Charlotte Perriand diseñaron para esta obra algunos de sus muebles más reconocidos. El ingreso de Charlotte Perriand al estudio de 35 Rue de Sèvres fortaleció la reformulación del espacio moderno, establecida en la búsqueda de la forma del equipamiento compatible a la arquitectura de Le Corbusier. El sillón basculante, el sillón individual y la Chaise longue, son parte del equipamiento interior de la Villa Church, incorporados con carácter experimental. Estos diseños fueron progresados para la presentación al público en el salón de otoño de 1929.
La Villa Church en Ville d’Avray, Le Corbusier | tecne.com
La Villa Church, construida entre 1927 y 1929, fue demolida sin fecha cierta en la segunda mitad del siglo XX.
Marcelo Gardinetti, Arquitecto
La Plata, Argentina. septiembre 2013
“It is a question of the restoration of a beautiful ancient building in Ville d’Avray (Mr. Church). A villa of classic style and a new building, annexe to the villa, with garages in the ground floor, rooms of servitude and a foyer, in the first floor rooms with all the comforts, dining room, room of being with a loft, bath, library and the direct access to the terrace – garden.
The pavilion is the transformation of the ancient house. In the ground floor a great hall of entry established himself with big cupboards, bathroom, kitchen, etc. The first plant has a room of receipt, library, room of games and a bar, treats itself directly about a hanging garden.
Furniture and cupboards against the walls. The seats, chairs, tables, etc. They are furniture of series, created by Him Corbusier, Pierre Jeanneret and Charlotte Perriand.” 1
The Villa Church in Ville d’Avray, Le Corbusier
The Villa Church in Ville d’Avray is one of the absent structures of Le Corbusier. Realized by order of Henry Church and his wife, the program formulates an atypical challenge in his career: to construct a house linked to a neoclassic existing structure located on an irregular area.
Le Corbusier answers to this circumstance establishing a composition that links itself to the existing constructions by means of terraces and traffics. It solves with fluency the functional program organizing a structure of associate volumes characterized by the geometric, almost classic order, of the principal elevation. His sleeplessness for the harmony of the forms and his aesthetic worries probably they were exalted by the neoclassic character of the existing building.
The main volume set on the access road is shifted slightly from the perpendicular axis to focus the vision, leaving in the background the existing buildings. The geometric arrangement of the entrance garden accentuates the symmetry of the main facade, axial composition slightly shifted toward the left side.
A small balcony controls the center of the facade, enhancing access to the ground floor lobby. The middle part is dominated by a window that intersects the plane horizontally. Two canopy slabs on each side of the upper terrace tops the composition. The right slab is proposed larger than the left to balance the smaller lower gate on that side.
Dos losas en baldaquino a cada lado de la terraza superior rematan la estructura. La losa de la derecha se propone más extensa que la izquierda para equilibrar el menor tamaño del portón inferior sobre ese lado.
In ground floor, the foyer drives to a horizontal traffic located in the side opposite to the access. The installed stairs of a way perpendicular to the traffic links the foyer with the principal floor. The first level concentrates the social activity exalted by the horizontal window that crosses the plane of front fitting the exterior sights. A group of places of service separates the rooms of the traffic. In the left wing, a stairs of a section drives to the second level, where the terrace garden crowns the building.
The curved plane of the stairs on the left of the façade articulates the main volume with a lower located on the right, where there are service facilities. A low-rise wall located between the two volumes, in front of the curved plane frames the door to the staircase hall.
On the left side, the extension of the rear movement allows the link to the volume perpendicular. Ahead of circulation, curved edge terrace provides the only point of contact between the main lift that body.
The annex pavilion reformulates an old existing building. A dark lining of horizontal slats covering the walls downstairs. Above, the walls of the first floor white stationed themselves the woodwork flush with wall to accentuate the feeling of lightness of the block. Repeated lifting criterion of outgoing plane to prioritize access to a ground floor for local service. Upstairs, the library and games room make up the main spaces.
The elevation repeats the gesture of incorporating a salient plane to organize into a hierarchy the access to a ground floor destined for places of services. On the contrary, the library and the room of games lodged at the high plant compose the principal spaces.
Le Corbusier with Pierre Jeanneret and Charlotte Perriand designed for this work some of the most recognized furniture. Charlotte Perriand’s entry to the study of 35 Rue de Sèvres strengthened reformulation of modern space, established in the search form of equipment compatible with the architecture of Le Corbusier. The swivel chair, the single armchair and chaise longue, were part of the equipment inside the Villa Church. The equipment of the villa was a pilot; these designs were progressed for presentation to the public in the fall of 1929 salon.
La Villa Church en Ville d’Avray, Le Corbusier | tecne.com
The Villa Church, built between 1927 and 1929, was demolished without a date certain in the second half of the twentieth century.
Marcelo Gardinetti, Architect
La Plata, Argentina. september 2013
Notes:
1Le Corbusier, obras completas tomo I, 1910 – 1929 pag. 201
“Trátase da restauración dun fermoso edificio antigo en Ville d’Avray (Sr. Church). Unha vila de estilo clásico e un novo edificio, anexo á vila, con garajes na planta baixa, salas de servidume e un vestíbulo, no primeiro piso habitacións con todas as comodidades, comedor, sala de estar cun loft, baño, biblioteca e o acceso directo á terraza-xardín.
O pabellón é a transformación da casa antiga. Na planta baixa instalouse un gran hall de entrada con grandes armarios, aseo, cociña, etc. A primeira planta dispón dunha sala de recepción, biblioteca, sala de xogos e un bar, trátase directamente dun xardín colgante.
Mobles e armarios contra as paredes. Os asentos, cadeiras, mesas, etc. son mobles de serie, creados por Lle Corbusier, Pierre Jeanneret e Charlotte Perriand.” 1
A Villa Church en Ville d’Avray, Le Corbusier
A Vila Church en Ville d’Avray é unha das estruturas ausentes de Le Corbusier. Realizada por encargo de Henry Church e a súa esposa, o programa formula un reto atípico na súa carreira: construír unha casa vinculada a unha estrutura neoclásica existente emplazada sobre un terreo irregular.
Le Corbusier responde a esta circunstancia establecendo unha composición que se vincula ás construcións existentes por medio de terrazas e circulacións. Resolve con soltura o programa funcional organizando unha estrutura de volumes asociados caracterizada pola orde geométrico, case clásico, da elevación principal. O seu desvelo pola harmonía das formas e as súas preocupacións estéticas probablemente foron exaltados polo carácter neoclásico do edificio existente.
A situación do corpo principal é resultado dunha operación sutil: un leve desprazamento do volume respecto ao eixe do camiño de acceso permite focalizar a visión sobre o novo edificio, deixando nun segundo plano as construcións existentes. Nunha operación similar, a orde rigorosa do xardín de acceso levemente desprazado cara ao lado esquerdo, acentúa a simetría da fachada principal.
A fachada organízase a partir de elementos que acentúan os eixes de composición. O pequeno balcón do primeiro piso sobre o acceso ao vestíbulo de planta baixa sinala o eixe vertical. A ventá corrida no centro da fachada domina o plano en sentido horizontal.
Dúas lousas en baldaquino a cada lado da terraza superior rematan a estrutura. A lousa da dereita proponse máis extensa que a esquerda para equilibrar o menor tamaño do portón inferior sobre ese lado.
En planta baixa, o vestíbulo conduce a unha circulación horizontal situada no lado oposto ao acceso. A escaleira instalada de xeito perpendicular á circulación vincula o vestíbulo co piso principal. O primeiro nivel concentra a actividade social, exaltada pola ventá horizontal que percorre o plano de fachada encadrando as vistas exteriores. Un grupo de locais de servizo separa os cuartos da circulación. No extremo esquerdo, unha escaleira dun tramo conduce ao segundo nivel, onde a terraza xardín coroa o edificio.
O plano curvo da escaleira situado á esquerda da fachada articula o volume principal con outro máis baixo situado á súa dereita, onde se dispoñen as instalacións de servizo. Un muro de baixa altura construído diante do plano curvo entre ambos os dous volumes, enmarca a porta de acceso ao vestíbulo da escaleira.
Sobre o lado esquerdo, a prolongación da circulación traseira permite o vínculo co segundo volume que se sitúa de xeito perpendicular. Por diante, unha terraza de lado curvo establece o único punto de contacto entre a elevación principal e aquel corpo.
O pavillón anexo reformula unha construción existente. Os muros de planta baixa están recubertos por un revestimento escuro aplicado como listóns horizontais. Por enriba, o estuco branco do primeiro piso resalta o contraste entre niveis. Nese mesmo plano, as carpintarías colocadas a rentes de muro realzan a sensación de levidade da estrutura.
A elevación repite o xesto de incorporar un plano saínte para xerarquizar o acceso a unha planta baixa destinada a locais de servizos. Pola contra, a biblioteca e a sala de xogos aloxados na planta alta compoñen os espazos principais.
Le Corbusier xunto a Pierre Jeanneret e Charlotte Perriand deseñaron para esta obra algúns dos seus mobles máis recoñecidos. O ingreso de Charlotte Perriand ao estudo de 35 Rue de Sèvres fortaleceu a reformulación do espazo moderno, establecida na busca da forma do equipamento compatible á arquitectura de Le Corbusier. A cadeira de brazos basculante, a cadeira de brazos individual e a Chaise longue, son parte do equipamento interior da Vila Church, incorporadas con carácter experimental. Estes deseños foron progresados para a presentación ao público no salón de outono de 1929.
La Villa Church en Ville d’Avray, Le Corbusier | tecne.com
La Villa Church, construida entre 1927 e 1929, foi derrubada sen data certa na segunda metade do século XX.
Marcelo Gardinetti, Arquitecto
La Plata, Argentina. setembro 2013
Notas:
1Le Corbusier, obras completas tomo I, 1910 – 1929 pag. 201
La economía entendida como proceso de contención y reducción a lo esencial, mediante la más pura sinceridad constructiva y racionalidad formal, caracteriza esta ampliación de caniles para la asociación protectora de animales Gatocan.
Arquitectura de mínimos, eficaz, funcional y expresiva.
Según la RAE, se define economía, ente otras acepciones, de la siguiente forma:
1. Administración eficaz y razonable de los bienes.
2. Contención o adecuada distribución de los recursos materiales o expresivos.
En este proyecto, los escasos recursos existentes obligan a emplear este concepto de economía, entendido no sólo como una cuantía económica, sino como un proceso de contención, y de llevar el problema a lo esencial. La contención hace que los elementos empleados sean eficaces y expresivos al mismo tiempo, y generen así un sistema económico.
El resultado, es una arquitectura sincera, con un elemento básico de repetición que resuelve las necesidades tanto de los peludos habitantes como de los encargados de su cuidado.
La totalidad de la ampliación, compuesta de veinte caniles, se divide en dos piezas, de doce y ocho celdas, que facilitan su correcta adaptación a la topografía del terreno, considerando la pendiente para minimizar el movimiento de tierras y generando cuatro patios, que amplían las posibilidades de paseo de los huéspedes.
Por otro lado, las piezas de ampliación focalizan la visión del valle, ya que se van concatenando en altura y adaptándose al terreno de la parcela, permitiendo las vistas desde cualquier punto. La conexión entre las piezas se realiza a través de una escalera que salva el nivel sosegadamente siguiendo la vaguada del terreno.
Cada canil se compone de varias zonas: una interior, una exterior cubierta y otra totalmente exterior, bien orientadas para lograr el máximo confort de sus ocupantes. Existe un corredor de distribución cubierto, orientado al norte y protegido de los vientos predominantes y de la lluvia para facilitar el cuidado de los animales. Y al sur, otro corredor da acceso a los caniles desde el frente descubierto que se abre hacia los patios.
Los materiales empleados son lo que resuelven los problemas existentes sin artificios. Unos muros de bloque de hormigon “split” acanalados soportan una estructura de madera de cubierta sobre la que reposa una chapa minionda galvanizada, ventilada inferiormente para disipar el calor del verano.
La propia estructura de muros de bloque de hormigón genera el esquema rítmico y acompasado de la ampliación, que se remata en la fachada mediante el uso de bloque acanalado que refuerza la visión de conjunto y se difumina con el telón de fondo creado por los troncos de los eucaliptos.
A su vez, la chapa minionda galvanizada de cubierta refleja el entorno, acentuando la presencia del cielo y mimetizándose con él. Estos recursos juegan, los bloques y la madera a ser bosque y la chapa metálica a ser cielo.
En definitiva, se trata de arquitectura llevada a la esencia, económica en todas sus acepciones y atractiva en su sencillez.
obra: Ampliación de la Asociación Protectora de Animales Gatocan
autores: Fernando Martínez López y Miguel Carballido Pensado [soma arquitectura]
colaboradoras: Inés García Dintén y Susana Vázquez Rodríguez
promotor: Asociación Protectora de Animales Gatocan
contrata: Jose Antonio Suárez Romar
aparejador: Aurelio Gago Losada
superficie: 313,60 m²
año: 2011
emplazamiento: Coirós, A Coruña, Galicia, España
presupuesto: 225 €/ m² + somaa.es
The economy understood as process of containment and reduction to the essential thing, by means of the purest constructive sincerity and formal rationality, characterizes this extension of caniles for the protective association of animals Gatocan.
Architecture of minimums, effective, functional and expressive.
As RAE, economy, entity defines other meanings, of the following form:
1. Effective and reasonable administration of the goods.
2. Containment or suitable distribution of the material or expressive resources.
In this project, the scanty existing resources force to use this concept of economy, understood not only as an economic quantity, but as a process of containment, and of taking the problem to the essential thing. The containment does that the used elements are effective and expressive at the same time, and generate this way an economic system.
The result, it is a sincere architecture, with a basic element of repetition that solves the needs both of the shaggy inhabitants and of the managers of his care.
The totality of the extension, consisted of twenty caniles, divides in two pieces, of twelve and eight cells, which facilitate his correct adjustment to the topography of the area, considering the slope to minimize the movement of lands and generating four courts, which extend the possibilities of walk of the guests.
On the other hand, the pieces of extension focus the vision of the valley, since they are concatenated in height and adapting to the area of the plot, allowing the sights from any point. The connection between the pieces realizes across a stairs that it saves the level sosegadamente following the water-course of the area.
Every canil consists of several zones: the interior one, an exterior cover and other one totally exterior, orientated well to achieve the maximum comfort of his occupants. A distribution corridor exists covered, orientated in the northern part and protected from the predominant winds and from the rain to facilitate the care of the animals. And in the southern part, another corridor leads to the caniles from the disclosed front that is opened towards the courts.
The used materials are what the existing problems solve without artifices. A few walls of block of concrete “split” grooved support a structure of wood of cover on which a sheet rests galvanized, drafty miniwave inferiormente to remove the summer heat.
The own structure of walls of block of concrete generates the rhythmic and rhythmic scheme of the extension, which is finished off in the front by means of the use of grooved block that reinforces the overall view and fades away with the backdrop created by the trunks of the eucalyptuses.
In turn, the sheet miniwave galvanized of cover reflects the environment, accentuating the presence of the sky and changing color with him. These resources play, the blocks and the wood at being forest and the metallic sheet to being a sky.
Definitively, it is a question of architecture led to the essence, economic in all his meanings and attractive in his simplicity.
work: Ampliación de la Asociación Protectora de Animales Gatocan
authors: Fernando Martínez López and Miguel Carballido Pensado [soma arquitectura]
collaborators: Inés García Dintén and Susana Vázquez Rodríguez
promoter: Asociación Protectora de Animales Gatocan
contract: Jose Antonio Suárez Romar
surveyor: Aurelio Gago Losada
surface: 313,60 m²
year: 2011
location: Coirós, A Coruña, Galicia, Spain
budget: 225 €/ m² + somaa.es
A economía entendida como proceso de contención e redución ao esencial, mediante a máis pura sinceridade construtiva e racionalidade formal, caracteriza esta ampliación de caniles para a asociación protectora de animais Gatocan.
Arquitectura de mínimos, eficaz, funcional e expresiva.
Segundo A RAE, defínese economía, ente outras acepcións, da seguinte forma:
1. Administración eficaz e razoable dos bens.
2. Contención ou axeitada distribución dos recursos materiais ou expresivos.
Neste proxecto, os escasos recursos existentes obrigan a empregar este concepto de economía, entendido non só como unha contía económica, senón como un proceso de contención, e de levar o problema ao esencial. A contención fai que os elementos empregados sexan eficaces e expresivos ao mesmo tempo, e xeren así un sistema económico.
O resultado, é unha arquitectura sincera, cun elemento básico de repetición que resolve as necesidades tanto dos peludos habitantes coma dos encargados do seu coidado.
A totalidade da ampliación, composta de vinte caniles, divídese en dúas pezas, de doce e oito celas, que facilitan a súa correcta adaptación á topografía do terreo, considerando a pendente para minimizar o movemento de terras e xerando catro patios, que amplían as posibilidades de paseo dos hóspedes.
Por outro lado, as pezas de ampliación focalizan a visión do val, xa que se van concatenando en altura e adaptándose ao terreo da parcela, permitindo as vistas dende calquera punto. A conexión entre as pezas realízase a través dunha escaleira que salva o nivel sosegadamente seguindo o cavorco do terreo.
Cada canil componse de varias zonas: unha interior, unha exterior cuberta e outra totalmente exterior, ben orientadas para lograr o máximo confort dos seus ocupantes. Existe un corredor de distribución cuberto, orientado ao norte e protexido dos ventos predominantes e da chuvia para facilitar o coidado dos animais. E ao sur, outro corredor dá acceso aos caniles dende a fronte descuberta que se abre cara aos patios.
Os materiais empregados son o que resolven os problemas existentes sen artificios. Uns muros de bloque de hormigon «split» acanalados soportan unha estrutura de madeira de cuberta sobre a que repousa unha chapa minionda galvanizada, ventilada inferiormente para disipar a calor do verán.
A propia estrutura de muros de bloque de formigón xera o esquema rítmico e compasado da ampliación, que se remata na fachada mediante o uso de bloque acanalado que reforza a visión de conxunto e se esvae co pano de fondo creado polos madeiros dos eucaliptos.
Á súa vez, a chapa minionda galvanizada de cuberta reflicte o ámbito, acentuando a presenza do ceo e mimetizar se con el. Estes recursos xogan, os bloques e a madeira a ser bosque e a chapa metálica a ser ceo.
En definitiva, trátase de arquitectura levada á esencia, económica en todas as súas acepcións e atractiva na súa sinxeleza.
obra: Ampliación da Asociación Protectora de Animais Gatocan
autores: Fernando Martínez López e Miguel Carballido Pensado [soma arquitectura]
colaboradoras: Inés García Dintén e Susana Vázquez Rodríguez
promotor: Asociación Protectora de Animales Gatocan
contrata: Jose Antonio Suárez Romar
aparellador: Aurelio Gago Losada
superficie: 313,60 m²
ano: 2011
emprazamento: Coirós, A Coruña, Galicia, España
presuposto: 225 €/ m² + somaa.es
Foto/Vídeo aborda las posibilidades que ofrecen la foto y el vídeo en el ámbito de la creación Se incluye dentro de Fotocoruña y tendrá lugar en los jardines de Méndez Núñez, organizada por el Ayuntamiento de A Coruña.
Este encuentro de fotografía y vídeo, que se celebrará entre septiembre y octubre, implica a diversas instituciones, espacios y galerías que mostrarán al público obras de artistas noveles y consagrados a través de distintas propuestas como talleres o exposiciones. La propuesta de Foto/Vídeo, que se desarrollará en doce contenedores dispuestos en los jardines Méndez Núñez hasta el próximo 3 de octubre, está comisariada por Susana González y Nicolás Combarro y aborda las posibilidades que ofrecen la foto y el vídeo en el ámbito de la creación. Cada uno de los espacios está dedicado a un artista o colectivo de jóvenes creadores y en ellos se plasma la reciprocidad entre ambas disciplinas, permitiendo al público reflexionar sobre sus posibilidades comunicativas y estéticas mediante distintos registros fotográficos y videográficos.
El espectador está invitado a adentrarse en este ámbito creativo a través de documentales, piezas de videoarte, fotoproyecciones o sesiones de bookjokey con la imagen como herramienta fundamental de la expresión artística. Para ello, se han intentado borrar las diferencias formales presentando los trabajos de igual manera y en espacios similares para que el espectador se centre más en el contenido que en el continente.
Entre los autores que presentan su trabajo de forma individual se encuentran Carlos Rodríguez-Méndez, cuya trayectoria se vincula al ámbito escultórico, mostrando en su propuesta una investigación antropomórfica; Miguel Ángel Delgado, relacionado con el documental, describe espacios de los suburbios de Seúl y Calixto Ramírez, que aborda su interés por la representación plástica a través de vídeos realizados durante una estancia en Galicia.
Por su parte, Lois Patiño hace intensas descripciones poéticas del paisaje resaltando la fragilidad del ser humano; Rubén Ramos Balsa juega con la capacidad imaginativa del espectador en Veo, veo; Álvaro Negro recupera fragmentos del paisaje gallego componiendo a través de la mirada un cuadro fotográfico; Carme Nogueira describe la evolución de la ciudad chilena de Valparaíso y Xoán Anleo explora la realidad inmediata durante un viaje a la Patagonia. Otros artistas participan en este proyecto a través de colectivos como Blankpaper, que ocupa un destacado lugar en el panorama fotográfico nacional, buscando por parte de sus componentes los límites de la tradición de la fotografía de autor hacia nuevos horizontes; Nophoto, constituido como una revisión de la agencia fotográfica tradicional, en la que se alternan trabajos fotográficos y editoriales; Fotoaplauso, que recupera iniciativas de proyectar fotografía en la calle, como se hizo en el cine con los proyeccionistas ambulantes y Bookjokey, propuesta innovadora en la que #BJ_Xoubanova presentará fotolibros al público, a modo de disc jokey, que acompañará de comentarios.
Foto/Vídeo aborda as posibilidades que ofrecen a foto e o vídeo no ámbito da creación Se inclúe dentro de Fotocoruña e terá lugar nos xardíns de Méndez Núñez, organizada polo Concello da Coruña.
Este encontro de fotografía e vídeo, que se celebrará entre setembro e outubro, implica diversas institucións, espazos e galerías que mostrarán ao público obras de artistas noveis e consagrados a través de distintas propostas como talleres ou exposicións. A proposta de Foto/Vídeo, que se desenvolverá en doce colectores dispostos nos xardíns Méndez Núñez ata o próximo 3 de outubro, está comisariada por Susana González e Nicolás Combarro e aborda as posibilidades que ofrecen a foto e o vídeo no ámbito da creación. Cada un dos espazos está dedicado a un artista ou colectivo de mozos creadores e neles plásmase a reciprocidade entre ambas as dúas disciplinas, permitindo ao público reflexionar sobre as súas posibilidades comunicativas e estéticas mediante distintos rexistros fotográficos e videográficos.
O espectador está invitado a internarse neste ámbito creativo a través de documentais, pezas de videoarte, fotoproyecciones ou sesións de bookjokey coa imaxe como ferramenta fundamental da expresión artística. Para iso, intentáronse borrar as diferenzas formais presentando os traballos de igual xeito e en espazos similares para que o espectador se centre máis no contido que no continente.
Entre os autores que presentan o seu traballo de forma individual encóntranse Carlos Rodríguez-Méndez, cuxa traxectoria se vincula ao ámbito escultórico, mostrando na súa proposta unha investigación antropomórfica; Miguel Ángel Delgado, relacionado co documental, describe espazos dos suburbios de Seúl e Calixto Ramírez, que aborda o seu interese pola representación plástica a través de vídeos realizados durante unha estanza en Galicia.
Pola súa banda, Lois Patiño fai intensas descricións poéticas da paisaxe resaltando a fraxilidade do ser humano; Rubén Ramos Balsa xoga coa capacidade imaxinativa do espectador en Veo, vexo; Álvaro Negro recupera fragmentos da paisaxe galega compoñendo a través da mirada un cadro fotográfico; Carme Nogueira describe a evolución da cidade chilena de Valparaíso e Xoán Anleo explora a realidade inmediata durante unha viaxe á Patagonia. Outros artistas participan neste proxecto a través de colectivos como Blankpaper, que ocupa un destacado lugar no panorama fotográfico nacional, buscando por parte dos seus compoñentes os límites da tradición da fotografía de autor cara a novos horizontes; Nophoto, constituído como unha revisión da axencia fotográfica tradicional, na que se alternan traballos fotográficos e editoriais; Fotoaplauso, que recupera iniciativas de proxectar fotografía na rúa, como se fixo no cine cos proyeccionistas ambulantes e Bookjokey, proposta innovadora na que #BJ_Xoubanova presentará fotolibros ao público, a xeito de disc jokey, que acompañará de comentarios.
Foto/video approaches the possibilities that offer the photo and the video in the area of the creation is included inside Fotocoruña and it will take place in Méndez Núñez’s gardens, organized by the Council of A Coruña.
This meeting of photography and video, which will be celebrated between September and October, implies to diverse institutions, spaces and galleries that will show to the public works of artists new and dedicated across different offers like workshops or exhibitions. The offer of Foto/video, which Méndez Núñez will develop in twelve containers arranged in the gardens until the next October 3, is comisariada for Susana Gonzalez and Nicolás Combarro and approaches the possibilities that offer the photo and the video in the area of the creation. Each of the spaces is dedicated to an artist or group of creative young persons and of them the reciprocity takes form between both disciplines, allowing to the public to think about his communicative and aesthetic possibilities by means of different photographic and video records.
The spectator is invited to enter this creative area across documentaries, pieces of videoarte, photoprojections or meetings of bookjokey with the image as fundamental tool of the artistic expression. For it, they have tried to erase the formal differences presenting the works of equal way and in similar spaces in order that the spectator centres more on the content than on the continent.
Between the authors who present his work of individual form they are Carlos Rodríguez-Méndez, whose path links itself to the sculptural area, showing in his offer an anthropomorphic investigation; Michael Ángel Delgado related to the documentary, describes spaces of the suburbs of Seoul and Calixto Ramirez, who approaches his interest for the plastic representation across videoes realized during a stay in Galicia.
For your part, Lois Patiño does intense poetical descriptions of the landscape highlighting the fragility of the human being; Rubén Ramos Balsa plays with the imaginative capacity of the spectator in I See, see; Álvaro Negro recovers fragments of the Galician landscape composing across the look a photographic picture; Carme Nogueira describes the evolution of the Chilean city of Valparaiso and Xoán Anleo explores the immediate reality during a trip to the Patagonia. Other artists take part in this project across groups as Blankpaper, which occupies an out-standing place in the photographic national panorama, looking on the part of his components for the limits of the tradition of the author’s photography towards new horizons; Nophoto constituted as a review of the photographic traditional agency, in which there are alternated photographic and publishing works; Photoplaudit, which recovers initiatives to project photography in the street, since it was done in the cinema by the ambulant projectionists and Bookjokey, innovative offer in which *BJ_Xoubanova there will present photobooks to the public, like disc jokey, that will accompany of comments.
El quinto número de la revista de arte y arquitectura POINTEs, editada en Madrid, una publicación de arte y arquitectura realizada por estudiantes de diferentes ramas artísticas, que pretende reavivar el debate y dirigirnos HACIA UN ESPIRITU CRÍTICO, así como la investigación de las referencias mas importantes del siglo XX.
Es así como se conforma como una revista libre de secciones basada en la recopilación de textos de opinión, reflexión, trabajos de investigación y trabajos artísticos propios.
Revista Pointes [n05]
POINTES 5
El orden, el caos, las casas. Una probable genealogía de las villas ideales Arquitecturas Anónimas
Reflexión sobre el equilibrio
De emoción o arquitectura; Luis Barragán
La masa del espacio; La villa Rotonda
O quinto número da revista de arte e arquitectura POINTEs, editada en Madrid. Pointes é unha publicación de arte e arquitectura realizada por estudantes de diferentes ramas artísticas, pretende que reavivar o debate e dirixirnos CARA A UN ESPIRITU CRÍTICO, así como a investigación das referencias mais importantes do século XX. É así como Pointes confórmase como unha revista libre de seccións baseada na recompilación de textos de opinión, reflexión, traballos de investigación e traballos artísticos propios.
The fifth number of the magazine of art and architecture POINTEs, edited in Madrid. Pointes is a publication of art and architecture realized by students of different artistic branches, which tries to re-intensify the debate and to go TOWARDS A CRITICAL SPIRIT, as well as the investigation of the references mas important of the 20th century. It is as well as Pointes conforms as a free magazine of sections based on the summary of texts of opinion, reflection, works of investigation and artistic own works.
Desde el 10 de Octubre de 2013 hasta el 5 de Junio de 2014, tendrá lugar en la Fundación Luis Seoane el curso Secretos de la Arquitectura.
Tras la primera edición, el club de arquitectura de la Fundación Luis Seoane propone una segunda vuelta. Se trata de una iniciativa que reunirá a lo largo de ocho meses a un conjunto excepcional de profesionales que analizarán aspectos básicos de la arquitectura y el urbanismo, la historia de la arquitectura y su impronta en el entramado social y económico, así como su relación con el arte, la didáctica o la naturaleza; el paisajismo, edificios y obras célebres desde el punto de vista arquitectónico, el espacio y su uso, la relación entre arquitectura y género o su papel como mecanismo de reacción social, etc.
Secretos de la arquitectura toma ya desde su primera edición como punto de partida la publicación del libro La historia secreta de los edificios de uno de los arquitectos más importantes de nuestro país, Ricardo Aroca, para estudiar cómo la arquitectura establece conexiones con casi todos los aspectos que configuran nuestro mundo, como el arte, la economía, la sociedad o la política. Para ello, este club de arquitectura coordinado por el arquitecto Fermín Blanco ha conseguido reunir a un grupo excepcional de arquitectos de diferentes generaciones como Juán Domingo Santos, José Ramón Soraluce, Fernando Agrasar, Santiago Cirugeda, Manuel Gallego Jorreto, Juan Creus, Covadonga Carrasco, Andrés Fernández Albalat, Arturo Franco Taboada o Fernando Blanco, así como profesionales de otros ámbitos como el historiador Jesús Giráldez, el fotógrafo Juán de la Sota o la artista Carme Nogueira entre otros muchos.
La estructura de este club de arquitectura gira en torno a treinta sesiones de 90 minutos manteniendo todas un formato de dos conferencias de 45 minutos. Las clases tendrán lugar todos los jueves, excepto festivos, a las 19:30. El precio de la matrícula es de 100 euros, con un descuento del 50% para estudiantes (udc), arquitectos colegiados (COAG), desempleados y jubilados.
+ info
Dende o 10 de Outubro de 2013 ata o 5 de Xuño de 2014, terá lugar na Fundación Luis Seoane o curso Secretos da Arquitectura.
Tras a primeira edición, o club de arquitectura da Fundación Luis Seoane propón unha segunda volta. Trátase dunha iniciativa que reunirá ao longo de oito meses a un conxunto excepcional de profesionais que analizarán aspectos básicos da arquitectura e o urbanismo, a historia da arquitectura e a súa pegada na armazón social e económica, así como a súa relación coa arte, a didáctica ou a natureza; o paisaxismo, edificios e obras célebres dende o punto de vista arquitectónico, o espazo e o seu uso, a relación entre arquitectura e xénero ou o seu papel como mecanismo de reacción social, etc.
Segredos da arquitectura toma xa dende a súa primeira edición como punto de partida a publicación do libro La historia secreta dos edificios dun dos arquitectos máis importantes do noso país, Ricardo Aroca, para estudar como a arquitectura establece conexións con case todos os aspectos que configuran o noso mundo, como a arte, a economía, a sociedade ou a política. Para iso, este club de arquitectura coordinado polo arquitecto Fermín Blanco conseguiu reunir a un grupo excepcional de arquitectos de diferentes xeracións como Juán Domingo Santos, José Ramón Soraluce, Fernando Agrasar, Santiago Cirugeda, Manuel Gallego Jorreto, Juan Creus, Covadonga Carrasco, Andrés Fernández Albalat, Arturo Franco Taboada ou Fernando Blanco, así como profesionais doutros ámbitos como o historiador Jesús Giráldez, o fotógrafo Juán de la Sota ou a artista Carme Nogueira entre outros moitos.
A estrutura deste club de arquitectura xira en torno a trinta sesións de 90 minutos mantendo todas un formato de dúas conferencias de 45 minutos. As clases terán lugar todos os xoves, agás festivos, ás 19:30. O prezo da matrícula é de 100 euros, cun desconto do 50% para estudantes (udc), arquitectos colexiados (COAG), desempregados e xubilados.
+ info
From October 10, 2013 until June 5, 2014, will take place in the Luis Seoane Foundation the course Secrets of the Architecture.
After the first edition, the club of architecture of the Foundation Luis Seoane proposes the second return. It is a question of an initiative that it will assemble throughout eight months an exceptional set of professionals who will analyze basic aspects of the architecture and the urbanism, the history of the architecture and his stamp in the social and economic studding, as well as his relation with the art, the didactics or the nature; the landscape painting, buildings and famous works from the architectural point of view, the space and his use, the relation between architecture and kind or his paper as mechanism of social reaction, etc.
Secrets of the architecture the publication of the book takes already from his first edition as point of item The secret history of the buildings of one of the most important architects of our country, Ricardo Aroca, to study how the architecture establishes connections with almost all the aspects that form our world, as the art, the economy, the company or the politics. For it, this club of architecture coordinated by the architect Fermín Blanco, Manuel Gallego Jorreto, Juan Creus has managed to assemble an exceptional group of architects of different generations as Juán Domingo Santos, Jose Ramon Soraluce, Fernando Agrasar, Santiago Cirugeda, Covadonga Carrasco, Andrés Fernandez Albalat, Arturo Franco Taboada or Fernando Blanco, as well as professionals of other areas as the historian Jesus Giráldez, the photographer Juán de la Sota or the artist Carme Nogueira between great others.
The structure of this club of architecture turns concerning thirty meetings of 90 minutes supporting all a format of two conferences of 45 minutes. The classes will take place every Thursday, except festive, at 19:30. The price of the matriculation is 100 Euros, with a discount of 50 % for students (udc), collegiate architects (COAG), unemployed and retired
Luis Fernando Gómez-Stern e Ignacio Medina y Fernández de Córdoba, Duque de Segorbe, ganadores del Premio Rafael Manzano Martos de Arquitectura Clásica y Restauración de Monumentos por su restauración integral de la Judería de Sevilla. Convocado por The Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust y la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Notre Dame (Indiana, Estados Unidos), el premio está dotado con 50.000 euros y una medalla conmemorativa y será entregado 15 de octubre en un acto solemne en la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando en Madrid. Fundación MAPFRE y la Real Academia de San Fernando colaboran en la gestión de este galardón.
http://youtu.be/MBSnsQQJVg4
Luis Fernando Gómez-Stern e Ignacio Medina e Fernández de Córdoba, Duque de Segorbe, gañadores do Premio Rafael Manzano Martos de Arquitectura Clásica e Restauración de Monumentos pola súa restauración integral da Xudaría de Sevilla. Convocado por The Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust e a Escola de Arquitectura da Universidade de Notre Dame (Indiana, Estados Unidos), o premio está dotado con 50.000 euros e unha medalla conmemorativa e será entregado 15 de outubro nun acto solemne na Real Academia de Belas Artes de San Fernando en Madrid. Fundación MAPFRE e a Real Academia de San Fernando colaboran na xestión deste galardón.
Luis Fernando Gómez-Stern and Ignacio Medina and Fernandez of Cordova, Duke of Segorbe, winners of the Prize Rafael Manzano Martos of Classic Architecture and Restoration of Monuments for his integral restoration of the Jewry of Seville. Summoned by The Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust and the School of Architecture of the University of Notre Dame (Indiana, The United States), the prize is endowed with 50.000 Euros and a commemorative medal and it will be delivered on October 15 in a solemn act in the Royal Academy of San Fernando’s Fine arts in Madrid. Foundation MAPFRE and San Fernando’s Royal Academy collaborate in the management of this award.
Nadie en mi barrio conocía a Mies Van der Rohe. Los niños no soñábamos con ser Alvar Aalto porque nuestro altar lo ocupaban Bruce Lee, Rocky Balboa, Peio Uralde o Zoran Stojadinovic. Yo, que era un poco raro, a veces cambiaba de objetivo y aspiraba a suceder al gran Sempé. Los días transcurrían entre libros de matemáticas, papeles garabateados y horas pateando el balón; esperando que llegase pronto el domingo para ir a ver al Deportivo en ese estadio que tenía un solo fondo sobre el que emergía hierática la torre de Maratón. Vivíamos tranquilos sin haber leído Hacia una arquitectura, sin haber visitado Ronchamp, sin haber oído hablar jamás de Louis Kahn.
Años después se fraguaron los mitos de mi postadolescencia. Mies, Aalto y Le Corbusier, esa Santísima Trinidad que todo estudiante de arquitectura venera, esos perfectos desconocidos durante mis primeros diecisiete años de vida. Y más tarde, la colisión con el mundo real me dejó la desconcertante sensación de haber sido estafado: la vida laboral en el inescrutable laberinto de la burocracia española, el aburrimiento, la falta de Rock and roll. No construí ni un solo rascacielos a la orilla del lago, y el terco ladrillo no me respondía por más que le preguntaba qué quería ser. Fue entonces cuando comencé a plantearme abandonar el barco: al fin y al cabo no soy un arquitecto vocacional, ¿por qué no empezar de cero? Pronto encontré la respuesta: no lo haré porque he visto un pilar y un incendio.
Un pilar
Existe un pilar que hace de Klippan el centro del universo. En ese pueblo sueco, Lewerentz se dio cuenta de que las bóvedas cerámicas podían apoyarse en dos enormes vigas metálicas y de que éstas, a su vez, podían transmitir las cargas a un pilar. A un solo pilar. A una ‘T’ en la que podemos ver una alegoría de la cruz o podemos, por el contrario, ver toda la historia de la humanidad, incluso aquella que precedió a la conmemorada crucifixión. Porque ante todo, esa vertical dota de significado un lugar; en su oposición con la horizontal, con el suelo, dibuja el axis mundi, el eje del mundo. Y en torno a este eje han girado desde el inicio de los tiempos, aquí y allá, cientos de creencias: las que estudio Mircea Eliade, las que Frampton citó en sus Estudios sobre cultura tectónica1, y muchas otras de las que probablemente nunca oigamos hablar. Es, no por casualidad, el mismo eje al que Le Corbusier dedicó su Poema del ángulo recto, la misma vertical definida por el mástil al que Ulises se ató para no sucumbir a los cantos de sirena.
No debemos olvidar que los nórdicos -Lewerentz lo era, no solo por haber nacido en Suecia- siempre han sido, por encima de todo, constructores de barcos. Naves ligeras que remontaron el Volga, que surcaron el Báltico y el Mar del Norte para acabar avistando Terranova. Herencia que esparcieron por el sur de Europa2. Por eso muchos arquitectos del Norte entendieron la importancia de la vertical, del mástil o el pilar: Fehn escribió, acerca de su proyecto para una iglesia en el puerto de Honningsvag: ‘Desde su asiento [el marinero] percibe que el pilar tiene la misma dimensión que un mástil. En este reconocimiento se siente seguro. Se sienta al lado de ese pilar, lo reconoce también con el suave tacto de sus dedos. En mar abierto… fue un símbolo en el que creyó, el que lo trajo de vuelta a casa’3 . A su vez, estos mástiles normandos no son muy diferentes del pilar que ocupa el centro del más arcaico templo sintoísta de Japón4, el Gran Templo de Izumo, que evoca un pasaje del mito de la Creación: en una sala de ocho brazas construida en torno al Pilar del Cielo se cortejaron Izanami e Izanagi, las deidades primigenias, antes de su primera unión5.
Lewerentz, huelga decirlo, no inventó el pilar ni su simbolismo. Simplemente hizo descansar sobre uno de ellos, condensada, su experiencia de anciano y la herencia de muchos siglos de construcción de templos y barcos. Lewerentz colocó ahí ese pilar para recordarnos que sin gravedad no hay arquitectura.
Un incendio
Fue el reverendo Simonsen quien dio a Jørn Utzon una memorable lección de arquitectura: ‘Un espacio sagrado no se hace’ -dijo- ‘Es algo que se consagra. Podría estar debajo de un árbol’6. Los que vinieron después, los arquitectos que sucedieron al maestro danés (al menos los más despiertos) asumieron que así era. Cuando Peter Zumthor construyó una capilla consagrada al Hermano Klaus, santo patrón de Suiza, decidió que la solución era prenderle fuego. Como el bíblico fuego purificador, como las siete llamas que coronan en su quietud la Menorá, como aquel otro incendio de Sidonie.
Zumthor hizo construir una estructura cónica de madera para luego verter sobre ella veinticuatro tongadas de hormigón en otros tantos días. Más tarde prendió fuego a la cimbra; la madera quedó impresa en el hormigón y, al consumirse, definió el vacío que desde entonces sólo es llenado por una luz cenital. Esa iluminación es el único acontecimiento que tiene lugar en el interior de un templo que carece incluso de altar: en su lugar encontramos un charco formado por el agua de lluvia y la nieve derretida. La capilla, con su óculo abierto al cielo, trae a la mente esa estancia de la villa Rotonda por cuyo interior se derrama la luz del sol y el agua de lluvia; también, inevitablemente, ese otro óculo tan célebre, el que convierte la luz en materia densa, casi tangible, en las entrañas de Roma. Pero Zumthor parece haber tenido otras cosas en la cabeza: la rudeza del material, la desnudez absoluta, el proceso de evisceración que le dio forma, sugieren que esa capilla es deudora de las nuraga sardas y de las arquitecturas hipogeas de Capadocia, Mattera o el Sacromonte.
Zumthor quemó aquella cimbra para recordarnos que la arquitectura es materia, y que la materia trasciende lo visible: se toca, se huele, se percibe en ella la cicatriz dejada por el tiempo y el fuego.
Intuyo que Klaus, el ermitaño, estaría satisfecho. La capilla se yergue hoy sobre el trigo amarillo, solitaria como un anacoreta; sin luz ni agua corriente, rendida a los elementos, pero firme ante el empuje del tiempo y la gravedad. Tal vez el fuego en la cimbra no haya sido más que un ritual, una epifanía previa a la catarsis. Como ese otro incendio en Preferencia antes del gol de Stoja.
Borja López Cotelo. Doctor arquitecto
A Coruña. septiembre 2013
Ilustraciones: El primo Ramón (EpR)
Notas:
1 Ver Frampton, Kenneth: Estudios sobre cultura tectónica (Ed. Akal Arquitectura, 1999), p.249 2 Staffan Mörling, antropólogo sueco, es quien más ha profundizado en el estudio de la herencia nórdica en la construcción de las dornas, embarcaciones tradicionales gallegas. 3 Ver Fjeld, Per Olaf: The thought of Construction (Ed. Rizzoli, 1983), p. 46 4 Es recomendable, a este respecto, leer el ensayo ‘Tra terra e mare, L’Architettura di Sverre Fehn’, escrito por Francesco Dal Co e incluido en Sverre Fehn. Opera Completa (Ed. Electa, 1997). En él, Dal Co incide en el ancestral parentesco entre las construcciones japonesas y las construcciones navales nórdicas. 5 Ver el ensayo ‘Kazuo Shinohara: más allá de estilos más allá de la domesticidad’, de Enric Massip-Bosch, en Kazuo Shinohara. Casas, 2G número 58/59 (Ed. Gustavo Gili, Barcelona, 2011), p. 14 6 Ver Puente, Moisés: Jørn Utzon. Conversaciones y otros escritos (Ed. Gustavo Gili, Barcelona, 2010), p.55.
El jurado del Premio de Arquitectura Clásica y Restauración de Monumentos Rafael Manzano Martos ha decidido otorgar el galardón del año 2013 al equipo formado por el arquitecto Luis Fernando Gómez-Stern y el diseñador e inspirador de la restauración integral de la antigua judería de Sevilla, Ignacio Medina y Fernández de Córdoba, Duque de Segorbe.
Fue difícil la elección entre las múltiples candidaturas existentes, todas ellas de extraordinaria calidad. El trabajo seleccionado supone una iniciativa singularmente loable, ya que es resultado del empeño personal de sus autores, quienes con constancia y determinación fueron año tras año insuflando nueva vida a todo un barrio entonces muy degradado y amenazado de demolición del centro histórico de Sevilla. Un barrio que, como todo conjunto urbano tradicional, incluía no sólo monumentos singulares, sino también edificaciones populares más modestas que son con frecuencia minusvaloradas u olvidadas, pero sin las cuales perdería su sentido.
En su restauración y rehabilitación se dio prioridad al uso del lenguaje y las técnicas constructivas tradicionales que proporcionaban al conjunto la identidad que le es propia.
Esta es la segunda edición del premio de Arquitectura Clásica y Restauración de Monumentos Rafael Manzano Martos, dirigido a profesionales dedicados al campo de la arquitectura cuya obra encarne los principios de la arquitectura y el urbanismo tradicionales en el mundo contemporáneo. Su objetivo es poner en valor la labor de aquéllos que estén no sólo trabajando en la preservación y rehabilitación del patrimonio arquitectónico y urbano tradicional español, sino también contribuyendo a la continuidad de las tradiciones constructivas y arquitectónicas que lo configuran y, con ello, trabajando por la creación y el mantenimiento de entornos más humanos y sostenibles.
Convocado por The Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust y la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Notre Dame (Indiana, Estados Unidos), el premio está dotado con 50.000 euros y una medalla conmemorativa y será entregado 15 de octubre en un acto solemne en la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando en Madrid. FUNDACIÓN MAPFRE y la Real Academia de San Fernando colaboran en la gestión de este galardón.
Como defensor de los mencionados valores, Rafael Manzano Martos fue ganador del Octavo Premio The Richard H. Driehaus Prize de Arquitectura Clásica concedido en Chicago en el año 2010. Este premio internacional, instituido por el gran mecenas norteamericano Richard H. Driehaus y promovido a través de la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Notre Dame de Indianápolis, está considerado como uno de los reconocimientos más importantes del mundo a una trayectoria profesional vinculada a la arquitectura tradicional y a la restauración. Tras concederle este galardón Richard H. Driehaus anunció la creación en nuestro país de un nuevo premio con el nombre de Rafael Manzano, en este caso destinado a honrar aquellos que estén protegiendo y enriqueciendo el legado arquitectónico español.
O xurado do Premio de Arquitectura Clásica e Restauración de Monumentos Rafael Manzano Martos decidiu outorgar o galardón do ano 2013 ao equipo formado polo arquitecto Luis Fernando Gómez-Stern e o deseñador e inspirador da restauración integral da antiga xudaría de Sevilla, Ignacio Medina y Fernández de Córdoba, Duque de Segorbe.
Foi difícil a elección entre as múltiples candidaturas existentes, todas elas de extraordinaria calidade. O traballo seleccionado supón unha iniciativa singularmente loable, xa que é resultado do empeño persoal dos seus autores, os que con constancia e determinación foron ano tras ano insuflando nova vida a todo un barrio entón moi degradado e ameazado de demolición do centro histórico de Sevilla. Un barrio que, como todo conxunto urbano tradicional, incluía non só monumentos singulares, senón tamén edificacións populares máis modestas que son con frecuencia subvalorizar ou esquecidas, pero sen as cales perdería o seu sentido.
Na súa restauración e rehabilitación deuse prioridade ao uso da linguaxe e as técnicas construtivas tradicionais que proporcionaban ao conxunto a identidade que lle é propia.
Esta é a segunda edición do premio de Arquitectura Clásica e Restauración de Monumentos Rafael Manzano Martos, dirixido a profesionais dedicados ao campo da arquitectura cuxa obra encarne os principios da arquitectura e o urbanismo tradicionais no mundo contemporáneo. O seu obxectivo é poñer en valor o labor daqueles que estean non só traballando na preservación e rehabilitación do patrimonio arquitectónico e urbano tradicional español, senón tamén contribuíndo á continuidade das tradicións construtivas e arquitectónicas que o configuran e, con el, traballando pola creación e o mantemento de ámbitos máis humanos e sostibles.
Convocado por The Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust e a Escola de Arquitectura da Universidade de Notre Dame (Indiana, Estados Unidos), o premio está dotado con 50.000 euros e unha medalla conmemorativa e será entregado 15 de outubro nun acto solemne na Real Academia de Belas Artes de San Fernando en Madrid. FUNDACIÓN MAPFRE e a Real Academia de San Fernando colaboran na xestión deste galardón.
Como defensor dos mencionados valores, Rafael Manzano Martos foi gañador do Oitavo Premio The Richard H. Driehaus Prize de Arquitectura Clásica concedido en Chicago no ano 2010. Este premio internacional, instituído polo gran mecenas norteamericano Richard H. Driehaus e promovido a través da Escola de Arquitectura da Universidade de Notre Dame de Indianápolis, está considerado como un dos recoñecementos máis importantes do mundo a unha traxectoria profesional vinculada á arquitectura tradicional e á restauración. Tras concederlle este galardón Richard H. Driehaus anunciou a creación no noso país dun novo premio co nome de Rafael Manzano, neste caso destinado a honrar aqueles que estean a protexer e enriquecendo o legado arquitectónico español.
The juror of the Prize of Classic Architecture and Restoration of Monuments Rafael Manzano Martos has decided to grant the award of the year 2013 to the equipment formed by the architect Luis Fernando Gómez-Stern and the designer and inspirator of the integral restoration of the former Jewry of Seville, Ignacio Medina y Fernández de Córdoba, Duke of Segorbe.
The choice was difficult between the multiple existing candidacies, all of them of extraordinary quality. The selected work supposes a singularly coomendable initiative, since it is a result of the personal determination of his authors, who with witness and determination were a year after year blowing new life to the whole neighborhood at the time very degraded and threatened with demolition of the historical center of Seville. A neighborhood that, as any urban traditional set, was including not only singular monuments, but also popular buildings more modest that they are often minusvaloradas or forgotten, but without which it would lose his sense.
In his restoration and rehabilitation one gave priority to the use of the language and the constructive traditional technologies that were providing to the set the identity that him is own.
This one is the second edition of the prize of Classic Architecture and Restoration of Monuments Rafael Manzano Martos directed professionals dedicated to the field of the architecture which work personifies the traditional beginning of the architecture and the urbanism in the contemporary world. His aim is to put in value the labor of those that are not only being employed at the preservation and rehabilitation of the architectural and urban traditional Spanish heritage, but also contributing to the continuity of the constructive and architectural traditions that form it and, with it, working for the creation and the maintenance of the most human and sustainable environments.
Summoned by The Richard H. Driehaus Charitable Lead Trust and the School of Architecture of the University of Notre Dame (Indiana, The United States), the prize is endowed with 50.000 Euros and a commemorative medal and it will be delivered on October 15 in a solemn act in the Royal Academy of San Fernando’s Fine arts in Madrid. FOUNDATION MAPFRE and San Fernando’s Royal Academy collaborate in the management of this award.
As defender of the mentioned values, Rafael Manzano Martos was a winner of the Eighth Prize The Richard H. Driehaus Prize of Classic Architecture granted in Chicago in the year 2010. This international prize instituted by the great North American patron Richard H. Driehaus and promoted across the School of Architecture of the University of Indianápolis’s Notre Dame, is considered to be one of the most important recognitions from the world to a professional path linked to the traditional architecture and to the restoration. Richard H granting this award to him. Driehaus announced the creation in our country of a new prize with Rafael Manzano’s name, in this case destined to honor those that they are protecting and enriching the architectural Spanish legacy.
¿En qué medio puede un arquitecto investigar libremente con ideas que redefinan el entorno doméstico? ¿Existe el cliente dispuesto a llevar a cabo tales experimentos?
Nubes Rosas
Alfons Soldevila, arquitecto
La casa translúcida, de Alfons Soldevila. La construcción de una casa experimental
Alfons Soldevila, profesor de Proyectos de la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona, ha examinado el tema de la vivienda, proponiendo una serie de debates en clase con sus estudiantes, que acabaron materializándose en la construcción de una casa a escala 1:1 en medio del campus. La llamaron la Casa Translúcida y fue, desde 1996 hasta el 2002, cuando tuvo que ceder su espacio a una nueva biblioteca, un centro de encuentro de estudiantes y profesores. Se trataba de experimentar con un nuevo tipo de alojamiento realizado a partir de un nuevo material de construcción. Hecho con policarbonato, la luz se filtraría a través de sus suelos, paredes y techos, una cualidad translúcida que determinaría el diseño y su construcción.
“Si no podemos estar en contacto con las paredes, si no podemos estar en contacto con el techo, si no podemos estar en contacto con el suelo, estamos trabajando en un espacio muy especial, desconectado de las paredes, del suelo y del techo.” A. Soldevila
La universidad como laboratorio
Indudablemente la universidad es un lugar ideal para exploraciones culturales y del modo como los hombres se relacionan entre sí y su entorno. Es un lugar donde se elogia la investigación comprometida con la contemporaneidad y donde la duda forma parte del construir de la historia. Con esta vocación, Alfons Soldevila planteó el proyecto de redefinir la vivienda, analizando, cuestionando y comprobando en el aula y en el taller, antes de comenzar su construcción.
La primera fase consistió en realizar una maqueta a escala 1:10, con el fin de comprobar su estructura y estudiar una secuencia de su montaje que no requiriese grúa alguna. El armazón se elevaría de forma similar a la estructura tradicional americana conocida como balloom-frame, la cual puede ser alzada por una persona ayudada por un tráctel.
Consecutivamente se construyó la estructura de tubos de acero inoxidable, con una sección 80x80mm y 30mm de camisa. Para los soportes de la cimentación, que también se quisieron ejecutar con un material translúcido, se realizaron probetas de hormigón y vidrio reciclado en lugar de arena. El resultado mostraba que su capacidad mecánica era menor a la del hormigón tradicional pero lo suficiente para un edificio de diez toneladas. Sobre estos soportes, separados cada dos metros, se alzaban los pórticos, que estaban conexionados por otros perfiles de 80x80x3mm y que actuaban como de zunchos perimetrales. La estructura de los forjados se realizó con perfiles de 80x80x2mm que, a modo de viguetas separadas 40cm, se apoyaban en los zunchos. Su fijación se realizó con silicona estructural, por lo que podrían desmontarse fácilmente con una cuchilla.
Por último, la estructura metálica se cerró con planchas extrusionadas de policarbonato, utilizadas tanto en el tejado, paredes, techos, suelos, rampas y peldaños. También se empleó silicona en todas sus uniones para evitar elementos opacos y facilitar el desmontaje o sustitución.
El método de montaje es en seco, por lo que es reciclable, y realizado con mano de obra no cualificada. Está pensado para que una persona pueda construirla, gastando en su construcción la misma energía que la necesaria para practicar un deporte
Policarbonato como material de construcción
Al investigar la composición del policarbonato, los estudiantes valoraron las grandes ventajas de este producto orgánico en la construcción. A su inercia química que lo hacía inmune a los ácidos, bases y agentes atmosféricos, se le añade su alta resistencia a la rotura y el deterioro, tiene buena elasticidad y puede aguantar varios tratamientos incluyendo el teñido de colores. Dentro de los productos termoplásticos, presenta buen comportamiento ante el fuego ya que es autoextinguible. Adicionalmente, el policarbonato es un material que podría competir con el vidrio ya que ofrece una claridad óptica única de traslucidez. Este factor jugó un papel decisivo en la elección del material ya que tanto la forma curva del tejado como las fachadas de la casa permitían un aprovechamiento máximo de la luz solar, el calor y la ventilación. Por otro lado, las planchas de policarbonato tienen el inconveniente de ser sensibles a los rayos UV, por lo que amarillean a la exposición del sol. La solución a esta reacción consistió en colocar una película adherida a la superficie para protegerla del sol. Esta película modificar el acabado de la superficie con diferentes tramas y colores dependiendo de sus habitantes.
Para un máximo beneficio de la luz natural y minimizar las sombras, los muebles ideales son aquellos que no tocan las paredes ni los suelos
Experimentando el interior
Para que la luz natural fluyese sin obstáculos, la distribución de la casa tendría que resolverse sin que nada se sitúe frente a los muros traslúcidos. Las únicas habitaciones opacas, la cocina y los baños, se dispusieron como piezas de mobiliario. Tampoco se instaló luz eléctrica dentro de la casa, para liberar la vivienda de instalaciones e interruptores. En su lugar, cuando oscurece, se encienden por control remoto las luminarias situadas fuera de la casa.
Una escalera longitudinal relaciona las tres plantas
Para un máximo beneficio de la luz natural y minimizar las sombras, los muebles ideales son aquellos que no tocan las paredes ni los suelos. Tendrían que estar flotando. Consecuentemente los estudiantes experimentaron con el diseño de mobiliario de policarbonato – sillas y hamacas que se columpian, mesas que cuelgan, armarios translúcidos y cajones que están elevados del suelo. Incluso las alfombras o las suelas de los zapatos tuvieron que ser repensadas, esta vez desde abajo. Otros alumnos experimentaron con juegos de limpieza que incluían el baldeo de la casa con un manguerazo, algo posible al ser los armarios de policarbonato con cierre de cremallera.
“La casa, como entidad abstracta, no responde de forma directa a su entorno, sino a la voluntad sensorial de sus ocupantes.” A. Soldevila
Aunque la Casa Translúcida no existe hoy día su valor permanece, no solo en los estudiantes que participaron en el experimento, sino también en el currículum de la universidad. La tecnología, los materiales y sus posibilidades están en continua evolución aunque se integren lentamente en sociedad. La investigación necesita primero jugar un papel esencial en forma de educación para poder aprender de sus logros, errores y el beneficio de la duda.
Halldóra Arnardóttir + Javier Sánchez Merina
doctora en historia del arte. doctor arquitecto
Murcia. septiembre 2013
In what way can architect investigate freely with ideas that re-define the domestic environment? There exists the client ready to carry out such experiments?
Nubes Rosas
Alfons Soldevila, architect
The translucent house, of Alfons Soldevila. The construction of an experimental house
Alfons Soldevila, project teacher of the Technical Top School of Architecture of Barcelona, has examined the topic of the housing, proposing a series of debates in class with his students, who finished materializing in the construction of a house to scale 1:1 in the middle of the campus. They were called it the Translucent House and it was, from 1996 until 2002, when it had to yield his space to a new library, a center of meeting of students and teachers. It was a question of experimenting with a new type of housing realized from a new material of construction. Fact with polycarbonate, the light would filter across his soils, walls and ceilings, a translucent quality that would determine the design and his construction.
“If we cannot be in touch with the walls, if we cannot be in touch with the ceiling, if we cannot be in touch with the soil, we are employed at a very special space disconnected of the walls, of the soil and of the ceiling.” A. Soldevila
The university like laboratory
Undoubtedly the university is an ideal place for cultural explorations and of the way like the men they relate between yes and his environment. It is a place where the investigation compromised with the contemporaneousness is praised and where the doubt forms a part of to construct of the history. With this vocation, Alfons Soldevila raised the project to re-define the housing, analyzing, questioning and verifying in the classroom and in the workshop, before beginning his construction.
The first phase consisted of realizing a model to scale 1:10, in order to verify his structure and to study a sequence of his assembly that was not needing any derrick. The framework would rise of form similar to the traditional American structure known like balloom-frame, which can be lifted by a person helped by a tractel.
Consecutivly there was constructed the structure of pipes of stainless steel, with a section 80x80mm and 30mm of shirt. For the supports of the foundation, which also they wanted to execute with a translucent material, there were realized manometers of concrete and glass recycled instead of sand. The result was showing that his mechanical capacity was minor to that of the traditional concrete but the sufficient thing for a building of ten tons. On these supports, separated every two meters, there were raising the porticoes, which were got in touch by other profiles of 80x80x3mm and which were acting like of bands perimetrales. The structure of the wrought ones realized with profiles of 80x80x2mm that, like separated joists 40cm, they were resting on the bands. His fixation was realized by structural silicone, for what they might dismount easily with a cleaver.
Finally, the metallic structure was closed with plates extrusionadas of polycarbonate, used so much in the roof, walls, ceilings, soils, ramps and steps. Also silicone was used in all his unions to avoid opaque elements and to facilitate the disassembly or substitution.
The method of assembly is in dry, for what it is recyclable, and realized with unskilled workforce. It is thought in order that a person could construct it, spending in his construction the same energy that the necessary one to practise a sport
Polycarbonate as material of construction
On having investigated the composition of the polycarbonate, the students valued the big advantages of this organic product for the construction. To his chemical inertia that was making it immune to the acids, bases and atmospheric agents, his high resistance is added to the break and the deterioration, has good elasticity and can bear several treatments including the dyeing color. Inside the thermoplastic products, he presents good behavior before the fire since it is autoextinguishable. Additional, the polycarbonate is a material that it might compete with the glass since it offers the optical only clarity of traslucidez. This factor played a decisive paper in the choice of the material since so much the form curls of the roof as the fronts of the house they were allowing a maximum utilization of the solar light, the heat and the ventilation. On the other hand, the plates of polycarbonate have the disadvantage of being sensitive to the beams UV, for what they yellow to the exhibition of the Sun. The solution to this reaction consisted of placing a movie adhered to the surface to protect her from the Sun. This movie to modify end of the surface with different plots and colors depending on his inhabitants.
For a maximum benefit of the natural light and to minimize the shades, the ideal furniture are those that touch neither the walls nor the soils
Experiencing the interior
In order that the natural light was flowing without obstacles, the distribution of the house would have to be solved without nothing places opposite to the translucent walls. The only opaque rooms, the kitchen and the baths, they arranged as pieces of furniture. One did not also install electrical light inside the house, to liberate the housing of facilities and switches. In his place, when it gets dark, the lights placed out of the house are ignited by remote control.
A longitudinal stairs relates three plants
For a maximum benefit of the natural light and to minimize the shades, the ideal furniture are those that touch neither the walls nor the soils. They would have to be floating. Consistently the students experimented with the design of furniture of polycarbonate – chairs and hammocks that are swung, tables that hang, translucent cupboards and booths that are raised of the soil. Even the carpets or the soles of the shoes had to be rethought, this time from below. Other pupils experimented with games of cleanliness that were including the washing-down of the house with a manguerazo, something possible to the being the cupboards of polycarbonate with closing zipper.
“The house, as abstract entity, does not answer from direct form to his environment, but to the sensory will of his occupants.” A. Soldevila
Though the Translucent House does not exist today his value remains, not only in the students who took part in the experiment, but also in the curriculum of the university. The technology, the materials and his possibilities are in continuous evolution though they join slowly company. The investigation needs to play first an essential paper in the shape of education to be able to learn of his achievements, mistakes and the benefit of the doubt.
Halldóra Arnardóttir + Javier Sánchez Merina
doctor in history of the art. doctor architect
Murcia. september 2013
¿En que medio pode investigar un arquitecto libremente con ideas que redefinan o ámbito doméstico? ¿Existe o cliente disposto a levar a cabo tales experimentos?
Nubes Rosas
Alfons Soldevila, arquitecto
A casa translúcida, de Alfons Soldevila. A construción dunha casa experimental
Alfons Soldevila, profesor de Proxectos da Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona, examinou o tema da vivenda, propoñendo unha serie de debates en clase cos seus estudantes, que acabaron materializándose na construción dunha casa a escala 1:1 no medio do campus. Chamárona a Casa Translúcida e foi, dende 1996 ata o 2002, cando tivo que ceder o seu espazo a unha nova biblioteca, un centro de encontro de estudantes e profesores. Tratábase de experimentar cun novo tipo de aloxamento realizado a partir dun novo material de construción. Feito con policarbonato, a luz filtraríase a través dos seus chans, paredes e teitos, unha calidade translúcida que determinaría o deseño e a súa construción.
“Se non podemos estar en contacto coas paredes, se non podemos estar en contacto co teito, se non podemos estar en contacto co chan, estamos a traballar nun espazo moi especial, desconectado das paredes, do chan e do teito.” A. Soldevila
A universidade como laboratorio
Indubidablemente a universidade é un lugar ideal para exploracións culturais e do modo como os homes relaciónanse entre si e o seu ámbito. É un lugar onde se eloxia a investigación comprometida coa contemporaneiade e onde a dúbida forma parte de construír da historia. Con esta vocación, Alfons Soldevila formulou o proxecto de redefinir a vivenda, analizando, cuestionando e comprobando na aula e no taller, antes de comezar a súa construción.
A primeira fase consistiu en realizar unha maqueta a escala 1:10, co fin de comprobar a súa estrutura e estudar unha secuencia da súa montaxe que non requirira grúa ningunha. A armazón elevaríase de forma similar á estrutura tradicional americana coñecida como balloom-frame, a cal pode ser alzada por unha persoa axudada por un tráctel.
Consecutivamente construíuse a estrutura de tubos de aceiro inoxidable, cunha sección 80 x 80 mm e 30 mm de camisa. Para os soportes da cimentación, que tamén se quixeron executar cun material translúcido, realizáronse probetas de formigón e vidro reciclado en lugar de area. O resultado mostraba que a súa capacidade mecánica era menor á do formigón tradicional pero o suficiente para un edificio de dez toneladas. Sobre estes soportes, separados cada dous metros, alzábanse os pórticos, que estaban conexionados por outros perfís de 80 x 80 x 3 mm e que actuaban como de zunchos perimetrales. A estrutura dos forxados realizouse con perfís de 80 x 80 x 2 mm que, a xeito de viguetas separadas 40 cm, se apoiaban nos zunchos. A súa fixación realizouse con silicona estrutural, polo que poderían desmontarse doadamente cunha coitela.
Por último, a estrutura metálica pechouse con pranchas extrusionadas de policarbonato, utilizadas tanto no tellado, paredes, teitos, chans, ramplas e chanzos. Tamén se empregou silicona en todas as súas unións para evitar elementos opacos e facilitar a desmontaxe ou substitución.
O método de montaxe é en seco, polo que é reciclable, e realizado con man de obra non cualificada. Está pensado para que unha persoa poida construíla, gastando na súa construción a mesma enerxía que a necesaria para practicar un deporte
Policarbonato como material de construcción
Ao investigar a composición do policarbonato, os estudantes valoraron as grandes vantaxes deste produto orgánico na construción. Á súa inercia química que o facía inmune aos ácidos, bases e axentes atmosféricos, se lle engade a súa alta resistencia á rotura e a deterioración, ten boa elasticidade e pode aguantar varios tratamentos incluíndo a tinguidura de cores. Dentro dos produtos termoplásticos, presenta bo comportamento ante o lume xa que é autoextinguible. Adicionalmente, o policarbonato é un material que podería competir co vidro xa que ofrece unha claridade óptica única de traslucidez. Este factor xogou un papel decisivo na elección do material xa que tanto a forma curva do tellado coma as fachadas da casa permitían un aproveitamento máximo da luz solar, a calor e a ventilación. Por outro lado, as pranchas de policarbonato teñen o inconveniente de ser sensibles aos raios UV, polo que amarelan á exposición do sol. A solución a esta reacción consistiu en colocar unha película adherida á superficie para protexela do sol. Esta película modificar o rematado da superficie con diferentes tramas e cores dependendo dos seus habitantes.
Para un máximo beneficio da luz natural e minimizar as sombras, os mobles ideais son aqueles que non tocan as paredes nin os chans
Experimentando o interior
Para que a luz natural fluíse sen obstáculos, a distribución da casa tería que resolverse sen que nada se sitúe fronte aos muros translúcidos. Os únicos cuartos opacos, a cociña e os baños, dispuxéronse como pezas de mobiliario. Tampouco se instalou luz eléctrica dentro da casa, para liberar a vivenda de instalacións e interruptores. No seu lugar, cando escurece, acéndense por control remoto as luminarias situadas fóra da casa.
Unha escada lonxitudinal relaciona as tres plantas
Para un máximo beneficio de la luz natural y minimizar las sombras, los muebles ideales son aquellos que no tocan las paredes ni los suelos. Tendrían que estar flotando. Consecuentemente los estudiantes experimentaron con el diseño de mobiliario de policarbonato – sillas y hamacas que se columpian, mesas que cuelgan, armarios translúcidos y cajones que están elevados del suelo. Incluso las alfombras o las suelas de los zapatos tuvieron que ser repensadas, esta vez desde abajo. Otros alumnos experimentaron con juegos de limpieza que incluían el baldeo de la casa con un manguerazo, algo posible al ser los armarios de policarbonato con cierre de cremallera.
“La casa, como entidad abstracta, no responde de forma directa a su entorno, sino a la voluntad sensorial de sus ocupantes.” A. Soldevila
Aínda que a Casa Translúcida non existe hoxe en día o seu valor permanece, non só nos estudantes que participaron no experimento, senón tamén no currículo da universidade. A tecnoloxía, os materiais e as súas posibilidades están en continua evolución aínda que se integren lentamente en sociedade. A investigación necesita primeiro xogar un papel esencial en forma de educación para poder aprender dos seus logros, erros e o beneficio da dúbida.
Arte y arquitectura se fusionan en la 16ª edición del Taller Vertical de la ESARQ-UIC. De la mano de la artista Eugènia Balcells, medalla al mérito en las bellas artes 2009 alumnos y profesores de la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de la Universitat Internacional de Catalunya (ESARQ-UIC) están abordando esta semana en el marco de la 16ª edición del Taller Vertical una serie de investigaciones sobre la materia, la luz y la forma en la estructura platónica del cubo.
El Taller Vertical de la ESARQ-UIC, que en la presente edición lleva por título “Arquitecturas esenciales“, se inauguró el jueves 5 de septiembre con una conferencia a cargo de la propia artista y, tras una semana de trabajo, los proyectos se levantarán a escala real en los exteriores del Campus Barcelona la mañana del próximo jueves 12 de septiembre, día que se realizará la corrección final, el jury estará compuesto por Eugènia Balcells, Eulalia Bosch, Alfons Puigarnau, coordinador del Taller y Fernando Marzá, vocal de cultura del COAC. Por la tarde (18h) se entregarán los premios a los tres mejores proyectos.
Todos los alumnos que participan en el taller, de segundo a quinto del grado en Arquitectura, presentarán por equipos sus propuestas para los tres cubos, en los que han aplicado el lenguaje creativo de la artista catalana Eugènia Balcells para representar un cubo simbólico, un cubo cósmico y un cubo antropológico. En esta edición, el Taller Vertical de la ESARQ enfoca el trabajo desde el punto de vista creativo al trabajar la relación entre arte y arquitectura de la mano de la prestigiosa artista catalana, y refuerza así la transversalidad y ampllitud de miras que todo estudiante de arquitectura debe que tener para afrontar la realidad.
En esta 16ª edición, la ESARQ-UIC vuelve a vincularse con las empresas del sector como Onducart, SA; Mecalux, SA, y LQ-LUX. para poder llevar a cabo los prototipos 1/1.
Arte e arquitectura fusiónanse na 16ª edición do Taller Vertical da ESARQ-UIC. Da man da artista Eugènia Balcells, medalla ao mérito nas belas artes 2009 alumnos e profesores da Escola Técnica Superior de Arquitectura da Universitat Internacional de Catalunya (ESARQ-UIC) están a abordar esta semana no marco da 16ª edición do Taller Vertical unha serie de investigacións sobre a materia, a luz e a forma na estrutura platónica do cubo.
O Taller Vertical da ESARQ-UIC, que na presente edición leva por título “Arquitecturas esenciais“, inaugurouse o xoves 5 de setembro cunha conferencia a cargo da propia artista e, tras unha semana de traballo, os proxectos levantaranse a escala real nos exteriores do Campus Barcelona a mañá do próximo xoves 12 de setembro, día que se realizará a corrección final, o jury estará composto por Eugènia Balcells, Eulalia Bosch, Alfons Puigarnau, coordinador do Taller e Fernando Marzá, vogal de cultura do COAC. Pola tarde (18 h) entregaranse os premios aos tres mellores proxectos.
Todos os alumnos que participan no taller, de segundo a quinto do grao en Arquitectura, presentarán por equipos as súas propostas para os tres cubos, nos que aplicaron a linguaxe creativa da artista catalá Eugènia Balcells para representar un cubo simbólico, un cubo cósmico e un cubo antropolóxico. Nesta edición, o Taller Vertical da ESARQ enfoca o traballo dende o punto de vista creativo ao traballar a relación entre arte e arquitectura da man da prestixiosa artista catalá, e reforza así a transversalidad e ampllitud de miras que todo estudante de arquitectura debe que ter para afrontar a realidade.
Nesta 16ª edición, a ESARQ-UIC volve vincularse coas empresas do sector como Onducart, SA; Mecalux, SA, e LQ-lux. para poder levar a cabo os prototipos 1/1.
Art and architecture fuse in 16 ª edition of the Vertical Workshop of the ESARQ-UIC.Of the hand of the artist Eugènia Balcells, medal to the merit in the fine arts 2009 pupils and teachers of the Technical Top School of Architecture of the Universitat Internacional of Catalonia (ESARQ-UIC) are approaching this week in the frame of 16 ª edition of the Vertical Workshop a series of investigations on the matter, the light and the form in the platonic structure of the bucket.
The Vertical Workshop of the ESARQ-UIC, which in the present edition goes for title “Essential architectures“, was inaugurated on Thursday, the 5th of September by a conference at the expense of the own artist and, after a week of work, the projects will get up to royal scale in the exteriors of the Campus Barcelona the morning of next Thursday, the 12th of September, day that will realize the final correction, the jury will be composed by Eugènia Balcells, Eulalia Bosch, Alfons Puigarnau, coordinator of the Workshop and Fernando Marzá, member of culture of the COAC. In the evening (18h) the prizes will be delivered to three better projects.
All the pupils who take part in the workshop, of second to I conscript of the degree in Architecture, they will present for equipments his offers for three buckets, in which they have applied the creative language of the Catalan artist Eugènia Balcells to represent a symbolic bucket, a cosmic bucket and an anthropologic bucket. In this edition, the Vertical Workshop of the ESARQ focuses the work from the creative point of view when the relation works between art and architecture of the hand of the prestigious Catalan artist, and the transversalidad reinforces this way and ampllitud of gun-sights that every student of architecture owes that to have to confront the reality.
In this one 16 ª edition, the ESARQ-UIC returns to link with the companies of the sector like Onducart, SA; Mecalux, SA, and LQ-LUX. to be able to carry out the prototypes 1/1.
Última semana de inscripción del segundo periodo del concurso Barcelona Youth Hostel de Archallenge. A un mes de plazo para la entrega del concurso aún tenéis tiempo para inscribiros a competir con las más de quince nacionalidades con las que ya cuenta el concurso entre sus participantes.
Aprovechad ahora para realizar la inscripción por 50€ +IVA en lugar de 70€ +IVA en
+ archallenge.es
Última semana de inscrición do segundo período do concurso Barcelona Youth Hostel de Archallenge. A un mes de prazo para a entrega do concurso aínda tedes tempo para inscribirvos a competir coas máis de quince nacionalidades coas que xa conta o concurso entre os seus participantes.
Aproveitade agora para realizar a inscrición por 50 € +IVA en lugar de 70 € +IVA en
+ archallenge.es
Last week of inscription of the second period of the contest Barcelona Archallenge’s Youth Hostel. To one month of term for the delivery of the contest still you have time to register to competing with more than fifteen nationalities with those that already the contest counts between his participants.
Be useful now to realize the inscription for 50 € +IVA instead of 70 € +IVA in
Parcela triangular con ligera pendiente en el borde marítimo urbano de Ferrol. El planeamiento prevé un edificio en forma de V y se permite cierto juego de entrantes o salientes tanto en el borde exterior como en el interior.
Un zócalo continuo nos permite acceder desde el punto más elevado, relacionado con el resto del barrio, en la fachada norte. Por debajo todo garaje y trasteros, prácticamente sin rampa, al acceder desde la fachada opuesta.
Tenemos pues toda la planta baja dedicada a centro de día, con accesos a nivel tanto desde el exterior como hacia el patio y las tres plantas superiores a viviendas.
El centro de día ocupa el vértice y un ala de la V. Acceso y zonas de administración y atención médica hacia el noroeste; servicios, con acceso independiente, hacia el sureste, y zonas de estancia en la parte central con doble orientación, sur hacia el exterior y norte hacia el patio.
El resto de la planta baja lo ocupan cuatro viviendas adaptadas y con acceso directo al patio, zona de instalaciones y almacenes.
Las tres plantas superiores se configuran en tres paquetes cada una con espacios intersticiales de relación. Los más generosos al suroeste y con vistas a la ría, hacia el norte lavandería y tendedero y los corredores hacia el patio con pequeñas dilataciones a modo de miradores.
La vivienda tipo se estructura en dos franjas; una de servicio con aseo, armario y cocina y otra de estancia comedor y dormitorio; ambas con doble orientación. En algunos casos se añade una crujía intermedia con dos habitaciones, una para cada vivienda.
Obra: 43 viviendas para jóvenes y mayores y centro de día en Ferrol
Localización: Ferrol, La Coruña, Galicia, España.
Autores: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso
Fechas de redacción: Concurso 2007, proyecto 2007, fin de obra 2010.
Arquitecto técnico: Francisco González Varela.
Colaboradores: Carlos Bóveda, Francisco J. Vázquez, Arquitectos.
Estructura: Inaec ingeniería, Jacobo Valido.
Instalaciones: Inaec ingeniería, Federico Valido.
Promotor: Instituto Galego de Vivenda e Solo. Xunta de Galicia
Empresa Constructora: Assignia Infraestructuras. Jefe de obra: Julián Carabaña.
Fotografía: Héctor Santos-Díez | BISimages + abaloalonso.es
Triangular plot with light slope in Ferrol’s maritime urban edge. The planning foresees a building in the shape of V and there is allowed certain game of inlets or projections both in the exterior edge and in the interior.
A constant socle allows us to accede from the highest point, related to the rest of the neighborhood, in the north front. For below any garage and lumber rooms, practically without ramp, on having acceded from the opposite front.
We have so the whole ground floor dedicated to day center, with accesses to level so much from the exterior as towards the court and three top floors to housings.
The day center occupies the vertex and a wing of the V. Access and zones of administration and medical attention towards the northwest; services, with independent access, towards the south-east, and zones of stay in the central part with double orientation, south towards the exterior and north towards the court.
Four adapted housings occupy the rest of the ground floor and with direct access to the court, zone of facilities and stores.
Three top floors are formed in three packages each one by intermediate spaces of relation. The most generous to the southwest and with a view to her laugh, towards north laundry and tendedero and the corridors towards the court with small expansions like viewing-points.
The housing type is structured in two striping; one of service with bathroom, cupboard and kitchen and other one of stay dining room and bedroom; both with double orientation. In some cases one is added it was squeaking intermediate with two rooms, one for every housing.
Work: 43 housings for young and major and day centre in Ferrol
Location: Ferrol, La Coruña, Galicia, Spain.
Authors: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso
Dates of draft: competetion 2007, project 2007, end of work 2010.
Technical architect: Francisco González Varela.
Collaborators: Carlos Bóveda, Francisco J. Vázquez, Architects.
Structure: Inaec ingeniería, Jacobo Valido.
Facilities: Inaec ingeniería, Federico Valido.
Promoter: Instituto Galego de Vivenda e Solo. Xunta de Galicia
Construction company: Assignia Infraestructuras. Jefe de obra: Julián Carabaña.
Parcela triangular con lixeira pendente no bordo marítimo urbano de Ferrol. A planeamento prevé un edificio en forma de V e permítese certo xogo de entrantes ou saientes tanto no bordo exterior como no interior.
Un zócalo continuo permítenos acceder desde o punto máis elevado, relacionado co resto do barrio, na fachada norte. Por baixo todo garaje e trasteiros, prácticamente sen rampa, ao acceder desde a fachada oposta.
Temos pois toda a planta baixa dedicada a centro de día, con accesos a nivel tanto desde o exterior como cara ao patio e as tres plantas superiores a vivendas.
O centro de día ocupa o vértice e un á da V. Acceso e zonas de administración e atención médica cara ao noroeste; servizos, con acceso independente, cara ao sureste, e zonas de estancia na parte central con dobre orientación, sur cara ao exterior e norte cara ao patio.
O resto da planta baixa ocúpano catro vivendas adaptadas e con acceso directo ao patio, zona de instalacións e almacéns.
As tres plantas superiores configúranse en tres paquetes cada unha con espazos intersticiales de relación. Os máis xenerosos ao suroeste e con vistas a ríaa, cara ao norte lavandería e tendedero e os corredores cara ao patio con pequenas dilataciones a modo de miradoiros.
A vivenda tipo se estrutura en dúas franxas; unha de servizo con aseo, armario e cociña e outra de estancia comedor e dormitorio; ambas con dobre orientación. Nalgúns casos engádese unha crujía intermedia con dúas habitacións, unha para cada vivenda.
Obra: 43 vivendas para mozas e maiores e centro de día en Ferrol
Localización: Ferrol, A Coruña, Galicia, España.
Autores: abalo alonso arquitectos. Elizabeth Abalo, Gonzalo Alonso
Datas de redacción: Concurso 2007, proxecto 2007, fin de obra 2010.
Arquitecto técnico: Francisco González Varela.
Colaboradores: Carlos Bóveda, Francisco J. Vázquez, Arquitectos.
Estrutura: Inaec ingeniería, Jacobo Valido.
Instalacións: Inaec ingeniería, Federico Valido.
Promotor: Instituto Galego de Vivenda e Só. Xunta de Galicia
Empresa Constructora: Assignia Infraestructuras. Xefe de obra: Julián Carabaña.
Documental sobre el arquitecto Le Corbusier, sus anhelos, pasiones y su obra en la ciudad de la plata, la Casa Curutchet. Relatado por los docentes de la fau, unlp, entre otros.
realizado para la materia realización iv
docente: carlos vallina
facultad de bellas artes
artes audiovisuales
universidad nacional de la plata
la plata, buenos aires, argentina
año de realización 2012
año de finalizacion 2013
Protegido por el derecho de la ley de propiedad intelectual ley 11.723
DIRECCIÓN
Bruno Garritano
COMO LE CORBUSIER
Alcides Falbo
PRODUCCIÓN
Bruno Garritano
Juan Matias Rodríguez
Martín Giordano
DIRECCIÓN DE FOTOGRAFÍA Y CÁMARA
Juan Matias Rodríguez
CÁMARA II
Emilce Berghella
Melina Martínez
Maximiliano Nery
SONIDO
Julieta Meana
Diego Gualtieri
MONTAJE Y EDICIÓN
Martin Giordano
Bruno Garritano
VESTUARIO
Alcides Falbo
Bruno Garritano
contacto: bruno220_04@hotmail.com
Documental sobre o arquitecto Le Corbusier, os seus anhelos, paixóns e a súa obra na cidade da prata, a casa Curutchet. Relatado polos docentes da fau, unlp, entre outros.
realizado para a materia realización iv
docente: carlos vallina
facultade de belas artes
artes audiovisuales
universidade nacional de la plata
la plata, bos aires, arxentina
ano de realización 2012
ano de finalizacion 2013
Protexido polo direito da lei de propiedade intelectual lei 11.723
DIRECCIÓN
Bruno Garritano
COMO LE CORBUSIER
Alcides Falbo
PRODUCCIÓN
Bruno Garritano
Juan Matias Rodríguez
Martín Giordano
DIRECCIÓN DE FOTOGRAFÍA E CÁMARA
Juan Matias Rodríguez
CÁMARA II
Emilce Berghella
Melina Martínez
Maximiliano Nery
SON
Julieta Meana
Diego Gualtieri
MONTAXE E EDICIÓN
Martin Giordano
Bruno Garritano
VESTIARIO
Alcides Falbo
Bruno Garritano
contacto: bruno220_04@hotmail.com
Documentary on the architect Him Corbusier, his longings, passions and his work in the city of the silver, the House Curutchet. Reported by the teachers of the fau, unlp, between others.
Realised for the matter realisation iv
educational: carlos vallina
faculty of fine arts
audiovisual arts
natioonal de la plata university
la plata, buenos aires, argentina
anus of realisation 2012
anuses of finalizacion 2013
Protexido By the dereito gives lei of propiedade intellectual lei 11.723
DIRECTION
Bruno Garritano
As LE CORBUSIER
Alcides Falbo
PRODUCTION
Bruno Garritano
Juan Matias Rodríguez
Martín Giordano
DIRECTION OF PHOTOGRAPHY and CAMERA
Juan Matias Rodríguez
CAMERA II
Emilce Berghella
Melina Martínez
Maximiliano Nery
SOUND
Julieta Meana
Diego Gualtieri
SETTING And EDITION
Martin Giordano
Bruno Garritano
Con motivo de la X Semana de la Arquitectura de Madrid (30 septiembre – 7 de octubre), la Biblioteca Nacional de España inaugurará el 1 de octubre una exposición en la que podrá contemplarse una selección de sus mejores dibujos de arquitectura del siglo pasado.
Esta exposición presenta planos procedentes de los estudios de diecisiete arquitectos españoles activos durante el siglo XX. Recibidos todos ellos por donación, hoy forman parte del fondo de dibujos de arquitectura y ornamentación con el que cuenta el Departamento de Bellas Artes y Cartografía.
Las donaciones más importantes incluyen más de 7.000 dibujos de Secundino Zuazo Ugalde y una muestra significativa de la obra de Antonio Fernández Alba, gracias a la cual han ingresado también en la Biblioteca Nacional los dibujos de otros importantes arquitectos.
Como complemento de la exposición se ha programado un ciclo de conferencias que reivindica la trascendencia del dibujo de arquitectura como un fin en sí mismo, más allá de su función instrumental. En este marco, diferentes especialistas, como Javier Ortega Vidal, Manuel Blanco Lage, Alberto Sanz e Isabel García Toraño analizarán la problemática que entrañan la conservación y difusión de estos materiales desde los puntos de vista de la archivística y la museología.
Este ciclo, abierto al público general, se oferta también ampliado con visitas guiadas a instituciones receptoras de planos de estudios de arquitectos como actividad formativa de libre elección que será reconocida con la concesión de un crédito ECTS para estudiantes de diferentes titulaciones.
Con motivo da X Semana da Arquitectura de Madrid (30 setembro – 7 de outubro), a Biblioteca Nacional de España inaugurará o 1 de outubro unha exposición na que poderá contemplarse unha selección dos seus mellores debuxos de arquitectura do século pasado.
Secundino Zuazo Ugalde, Frontón Recoletos Tipo de farol nos vestíbulos de ingreso, Madrid, 1935. BNE DIBZ0580083 | hoyesarte.com
Esta exposición presenta planos procedentes dos estudos de dezasete arquitectos españois activos durante o século XX. Recibidos todos eles por donación, hoxe forman parte do fondo de debuxos de arquitectura e ornamentación co que conta o Departamento de Belas Artes e Cartografía.
As donaciones máis importantes inclúen máis de 7.000 debuxos de Secundino Zuazo Ugalde e unha mostra significativa da obra de Antonio Fernández Alba, grazas á cal ingresaron tamén na Biblioteca Nacional os debuxos doutros importantes arquitectos.
Como complemento da exposición programouse un ciclo de conferencias que reivindica a transcendencia do debuxo de arquitectura como un fin en si mesmo, máis aló da súa función instrumental. Neste marco, diferentes especialistas, como Javier Ortega Vidal, Manuel Branco Lage, Alberto Sanz e Isabel García Toraño analizarán a problemática que entrañan a conservación e difusión destes materiais desde os puntos de vista da archivística e a museoloxía.
Este ciclo, aberto ao público xeral, ofértase tamén ampliado con visitas guiadas a institucións receptoras de planos de estudos de arquitectos como actividade formativa de libre elección que será recoñecida coa concesión dun crédito ECTS para estudantes de diferentes titulacións.
On the occasion of the X Semana of the Architecture of Madrid (September 30 – October 7), the National Library of Spain will inaugurate on October 1 an exhibition in which there will be able to be contemplated a selection of his better drawings of architecture of last century.
Secundino Peaceful Zuazo Ugalde, Fronton Type of lantern in the foyers of revenue, Madrid, 1935. BNE DIBZ0580083 | hoyesarte.com
This exhibition presents planes proceeding from the studies of seventeen Spanish active architects during the 20th century. Received all of them for donation, today form a part of the bottom of drawings architectures and ornamentation with the one that counts the Department of Fine arts and Cartography.
The most important donations include more than 7.000 Secundino Zuazo’s drawings Ugalde and a significant sample of Antonio Fernandez Alba’s work, thanks to which they have deposited also in the National Library the drawings of other important architects.
Since complement of the exhibition has programmed a cycle of conferences that claims the transcendency of the drawing architecture as an end in yes same, beyond his instrumental function. In this frame, different specialists, as Javier Ortega Vidal, Manuel Blanco Lage, Alberto Sanz and Isabel García Toraño will analyze the problematics that there contain the conservation and diffusion of these materials from the points of view of the archivística and the museología.
This cycle opened the general public, is offered also extended by visits guided to institutions receptoras of planes of architect’s offices as formative activity of free choice that will be recognized by the concession of a credit ECTS for students of different qualifications.
Desde el lunes 9 de septiembre, se podrá visitar la exposición Ciudad, dibujo y café con hielo en la planta de acceso de la Escuela de Arquitectura de A Coruña. En ella se recogen los trabajos realizados en el taller de verano Ciudad, dibujo y café con hielo, organizado el pasado mes de junio por lasonceymedia y veredes en colaboración con la ETSAC, el COAG y la Fundación Caja de Arquitectos. Esta exposición busca entablar un diálogo con los estudiantes de arquitectura y con los habitantes de la ciudad sobre la que se trabajó. En este sentido, el taller no fue sino un punto de partida.
El taller constituyó un ejercicio de reflexión crítica en torno al dibujo a mano alzada como herramienta de análisis y proyecto a escala urbana. A lo largo de seis sesiones se llevaron a cabo cinco ponencias y otros tantos ejercicios prácticos centrados en el barrio coruñés de la Pescadería. La primera fase del taller giró en torno al análisis urbano, mientras que la segunda fase se centró en el desarrollo una propuesta para una zona concreta del área de estudio. En ambos cometidos, las únicas herramientas empleadas fueron el lápiz y el papel. El taller concluyó con el esbozo de un diagnóstico conjunto para el área de la Pescadería.
Exposición Ciudad, dibujo y café con hielo
Planta 0. Escuela de Arquitectura de Arquitectura de A Coruña 9 Septiembre – 15 Octubre 2013
A Coruña, Galicia, España
From Monday, the 9th of September, the exhibition will be able to visit City, drawing and coffee with ice in the plant of access of the School of Architecture of A Coruña. In her the works realized in the summer workshop gather City, drawing and coffee with ice, organized last June for lasonceymedia and veredes in collaboration with the ETSAC, the COAG and the Foundation Caja de Arquitectos. This exhibition seeks to begin a dialog with the students of architecture and with the inhabitants of the city on the one that one worked. In this respect, the workshop was not but a point of item.
The workshop constituted an exercise of critical reflection concerning the drawing to hand lifted as tool of analysis and project to urban scale. Along six meetings there were carried out five presentations and some other practical exercises centred on the neighborhood native of A Coruña of the Pescadería. The first phase of the workshop turned concerning the urban analysis, whereas the second phase centred on the development on an offer for a concrete zone of the area of study. In both assignments, the only used tools were the pencil and the paper. The workshop concluded with the sketch of a joint diagnosis for the area of Pescadería.
Exhibition City, drawing and coffee with ice
Plants 0. School of Architecture of Architecture of A Coruña
On September 9 – October 15, 2013
A Coruña, Galicia, Spain
Dende o luns 9 de setembro, poderase visitar a exposición Ciudad, debuxo e café con xeo na planta de acceso da Escola de Arquitectura da Coruña. Nela recóllense os traballos realizados no taller de verán Ciudad, debuxo e café con xeo, organizado o pasado mes de xuño por lasonceymedia e veredes en colaboración coa ETSAC, o COAG e a Fundación Caixa de Arquitectos. Esta exposición busca entaboar un diálogo cos estudantes de arquitectura e cos habitantes da cidade sobre a que se traballou. Neste sentido, o taller non foi senón un punto de partida.
O taller constituíu un exercicio de reflexión crítica en torno ao debuxo a man alzada como ferramenta de análise e proxecto a escala urbana. Ao longo de seis sesións leváronse a cabo cinco relatorios e outros tantos exercicios prácticos centrados no barrio coruñés da Pescadería. A primeira fase do taller xirou en torno á análise urbana, mentres que a segunda fase se centrou no desenvolvemento unha proposta para unha zona concreta da área de estudo. En ambos os dous labores, as únicas ferramentas empregadas foron o lapis e o papel. O taller concluíu co esbozo dun diagnóstico conxunto para a área da Pescadería.
Exposición Ciudad, dibujo y café con hielo
Planta 0. Escola de Arquitectura de Arquitectura de A Coruña
L’action sur l’homme cinéma et télévision, Editions Denoël, París, 1961 [trad. esp. Fondo de Cultura Económica, México D. F., 1967
Evidentemente no se puede tratar un tema tan complejo, como el enunciado en el título de esta entrada, en una entrada -valga la redundancia- con un espacio limitado. Nunca he creído que la arquitectura y el cine puedan incluirse en el «arte», algo que me parece además muy peligroso. En el libro cuya cubierta reproduzco hay un fragmento sobre este tema con el que no estoy demasiado de acuerdo, pero que reproduzco a continuación, sobre todo, para abrir un espacio para la polémica:
«El rasgo característico de la información visual depende del hecho de que sus productos pertenecen al mismo tiempo al orden del arte y al de las técnicas, y que se inscriben «masivamente» en la vida cotidiana de los hombres. Desde este punto de vista, es importante comparar las obras de la cinematografía con otras actividades humanas que tengan los mismos caracteres (en proporciones comparables y similarmente solidarias) masivos, técnicos y estéticos. Sólo la arquitectura llena esas exigencias.
Es entonces fácil de comprobar que, si se deben a la arquitectura el Partenón y las catedrales, la plaza de San Pedro y el palacio de Versalles, se le deben también un número inconmensurable de construcciones cuyos fines, lejos de ser esencialmente estéticos, son eminentemente utilitarios: deben su existencia a la satisfacción de las necesidades de alojamiento. Así, la arquitectura consiste, muy generalmente, en un conjunto de técnicas subordinadas a fines masivos de práctica utilitaria, aunque se someta de manera deliberada, en ciertas circunstancias, a fines superiores de tipo principal o exclusivamente estético.
Es del mayor interés que algunos arquitectos hayan tratado de incorporar a sus esfuerzos, aun para construir edificios según criterios funcionales, una búsqueda de la armonía y de la estética. Pero es éste un problema en cierto modo suplementario, que no cambia nada de la supremacía de lo funcional que caracteriza los conjuntos da técnicas movilizados por la arquitectura, y que definen a la propia arquitectura en tanto que actividad técnica específica.
Más aún, los fines estéticos de la arquitectura, lejos de haber nacido de la necesidad de construcción en su movimiento propio, se le han añadido, casi siempre, en virtud de una especie de trascendencia. Lo que supera a lo funcional en el castillo feudal proviene sin duda del gusto natural del hombre, pero también del hecho de que el castillo era la morada del señor y el sitio manifiesto de su poder. Era imponente y debía imponerse; esta personalización representaba un elemento trascendente en relación con la construcción de un edificio destinado a la habitación y a la defensa militar. Asimismo, lo que en el Partenón o en la catedral de Estrasburgo es propiamente estético, nos remite al mismo tiempo a la divinidad trascendente y a la personalización del grupo cultural, a la mística y a la devoción. Algunos han ido aún más lejos y pretendido que la belleza de tales monumentos reside más en la consideración cultivada que la posteridad les ha dedicado que en las intenciones propias de los constructores.
La idea de no ver en la arquitectura más que un arte, olvidando sus funciones constitutivas de uso, pasaría por insostenible; se sacarían conclusiones tales que los arquitectos tendrían que subordinar toda su actividad a fines exclusivamente estéticos. Sin embargo, es algo análogo lo que explica ciertas particularidades aberrantes en el dominio de la información visual.
Todo técnico que tome en manos una cámara, y aun todo individuo que esté en condiciones de usarla propiamente, considera su deber hacer una obra de arte y se cree capaz de lograrla. Valiéndose de la naturaleza técnica de la información visual, todo practicante cree poder dar a su subjetividad una insigne expresión artística. Lejos de pensar en la arquitectura cotidiana y en los fines de su actividad, el autor o hacedor de película, por mal definido que sea, piensa, antes bien, entrar inmediatamente en la familia de los Bramante y de los Jean Goujon, de los Miguel Angel y los Mansard. Así el lado excepcional del cine y la televisión es excesivamente privilegiado, en provecho de una inspiración exasperada, y el lado originaria y masivamente técnico no es apreciado.
Ahora bien, la producción de películas en masa, a la cual se entrega funcionalmente la industria cinematográfica, contradice en la mayoría de los casos las pretensiones de fines estéticos, por lo menos tales como los conciben sus autores. No basta con que el complejo de la catedral gótica, como se diría hoy, albergue una movilización de artesanos y de esfuerzos dedicados a la obra común. Los logros cinematográficos no por ello dejan de conservar, casi siempre, su carácter equívoco de empresa concertada y de engaño. Sin negar el carácter altamente artístico y cultural de tal esfuerzo o de tal película, es necesario considerar los productos de la información visual, como los de la arquitectura, desde un punto de vista técnico y en cierta manera funcional, antes de recurrir a cualquier otro tipo de evaluación.
Empero, allí cesa la valida de nuestra comparación. Pues si el arte siempre ha sido reconocible en los efectos producidos por sus obras sobre la sensibilidad, la inteligencia y, más generalmente, sobre la personalidad de aquellos a quienes están dirigidas, necesario es reconocer que cualquier película, lograda o no, ambiciosa o mediocre, informativa o de mero esparcimiento, puede producir efectos de ese género y, lo que es más, efectos superiores a los que las obras de arte del pasado hayan podido suscitar.
La paradoja de la información visual consiste en que justifica, por lo menos en apariencia, las pretensiones desmesuradas de los entretenedores y los poetas, de los artistas y aventureros. Como Bramante y Miguel Ángel, los cineastas fascinan a sus admiradores. Pero por poco que se pregunte uno a quien pertenece realmente la fuerza que así actúa, se admitirá que el genio de Bramante y Miguel Ángel era la condición de nuestra actitud contemplativa, en tanto que es el poder propio de las imágenes fílmicas, mucho más frecuentemente que el talento o el exhibicionismo de los técnicos, el que pone en marcha los mecanismos de nuestra participación. Así, el realizador es el que trata de dominar este poder, de someterlo a una ascesis propiamente técnica, y no el «caballero que, con la mayor frecuencia, va donde su caballo quiere ir». A diferencia de las grandezas de la arquitectura, cuya fuente está en la personalidad del arquitecto, las virtudes de la información visual hechas del despliegue de sus técnicas no proceden esencialmente de las acciones individuales, ni de sus intenciones.»
Jorge Gorostiza, arquitecto. Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, septiembre 2013
L’action sur l’homme cinéma et télévision, Editions Denoël, París, 1961 [trad. esp. Fondo de Cultura Económica, México D. F., 1967
Evidently it is not possible to treat such a complex topic, as the terms of reference in the title of this entry, in an entry – it costs the redundancy – with a limited space. I have never believed that the architecture and the cinema could be included in the «art», something that seems to me to be in addition very dangerous. In the book which cover I reproduce there is a fragment on this topic with which I am not too much in agreement, but that I reproduce later, especially, to open a space for the polemic:
«The feature typical of the visual information depends on the fact of that his products belong at the same time to the order of the art and to that of the technologies, and that register «massively» in the daily life of the men. From this point of view, it is important to compare the works of the cinematography with other human activities that have the same characters (in comparable proportions and similarmente solidary) massive, technical and aesthetic. Only the architecture fills these requirements.
It is at the time easily to verify that, if there owe to the architecture the Parthenon and the cathedrals, San’s Pedro square and the palace of Versailles, an immeasurable number of constructions owe to him also whose ends, far from being essentially aesthetic, they are eminently utilitarian: they owe his existence to the satisfaction of the needs of housing. This way, the architecture consists, very generally, of a set of technologies subordinated to massive ends of utilitarian practice, though it surrenders in a deliberate way, in certain circumstances, to top ends of principal or exclusively aesthetic type.
It is of the major interest that some architects have tried to incorporate into his efforts, even to construct buildings according to functional criteria, a search of the harmony and of the aesthetics. But it is this one a problem in certain supplementary way, which does not change anything of the supremacy of the functional thing that characterizes the sets gives technologies mobilized by the architecture, and that they define to the own architecture while technical specific activity.
Even more, the aesthetic ends of the architecture, far from having born of the need of construction in his own movement, have added him, almost always, by virtue of a species of transcendency. What it overcomes the functional thing in the feudal castle comes undoubtedly from the natural taste of the man, but also from the fact of that the castle was the mansion of the gentleman and the manifest site of his power. It was impressive and had to be imposed; this customization was representing a transcendent element in relation with the construction of a building destined for the room and for the military defense. Likewise, what in the Parthenon or in the cathedral of Strasbourg it is properly aesthetic, he sends us at the same time to the transcendent divinity and to the customization of the cultural group, to the mysticism and to the devotion. Some of them have gone furthermore far and claimed that the beauty of such monuments resides more in the cultivated consideration that the posterity they has dedicated that in the own intentions of the builders.
The idea of not seeing in the architecture my that an art, forgetting his constitutive functions of use, would spend for untenable; such conclusions would extract that the architects would have to subordinate all his activity to exclusively aesthetic ends. Nevertheless, it is something analogous what explains certain aberrant particularities in the domain of the visual information.
Every technician who takes in hands a chamber, and even every individual who is in conditions to use her properly, he thinks his duty to do a work of art and believes itself capablly of achieving it. Using of the technical nature of the visual information, everything medical instructor is thinking about being able to give to his subjectivity a celebrated artistic expression. Far from thinking about the daily architecture and about the ends of his activity, the author or steward of movie, for definite evil that is, he thinks, before well, to enter immediately the family of the Bramante and of the Jean Goujon, of the Michael Angel and the Mansard. This way the exceptional side of the cinema and the television is excessively privileged, to the benefit of an exasperated original inspiration, and the side and massively technical is not estimated.
Now then, the production of movies in mass, to which the cinematographic industry is delivered functionally, contradicts in most cases the pretensions of aesthetic ends, at least such since them his authors conceive. It is not enough that the complex of the Gothic cathedral, as it would be said today, shelter a mobilization of craftsmen and of efforts dedicated to the common work. The cinematographic achievements not for it stop preserving, almost always, his equivocal character of compound company and of deception. Without denying the highly artistic and cultural character of such effort or of such a movie, it is necessary to consider the products of the visual information, as those of the architecture, from a technical point of view and in certain functional way, before to resorting to any other type of evaluation.
However, there it stops validates of our comparison. So if the art always has been recognizable in the effects produced by his works on the sensibility, the intelligence and, more generally, on the personality of those who are directed, necessary it is to recognize that any movie, achieved or not, ambitious or mediocre, informative or of mere scattering, it can produce effects of this kind and, which is more, effects superior to those that the works of art of the past could have provoked.
The paradox of the visual information consists of the fact that justifies, at least by all appearances, the enormous pretensions of the entertainers and the poets, of the artists and adventurers. As Bramante and Miguel Ángel, the filmmakers fascinate his admirers. As Bramante and Miguel Ángel, the filmmakers fascinate his admirers. But nearly that asks himself one to whom there belongs really the force that like that acts, will admit that the genius of Pack-thread and Michael Ángel was the condition of our contemplative attitude, while it is the own power of the movie images, much more frequently than the talent or the exhibitionism of the technical personnel, which starts the mechanisms of our participation. This way, the producer is the one that tries to dominate this power, to it submit to a properly technical ascesis, and not the «gentleman who, with the major frequency, goes where his horse wants to go». Unlike the greatness of the architecture, which source is in the personality of the architect, the made virtues of the visual information of the deployment of his technologies come essentially neither from the individual actions, nor from his intentions.»
Jorge Gorostiza, architect. Author of the blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, september 2013
L’action sur l’homme cinéma et télévision, Editions Denoël, París, 1961 [trad. esp. Fondo de Cultura Económica, México D. F., 1967
Evidentemente non se pode tratar un tema tan complexo, como o enunciado no título desta entrada, nunha entrada -valla a redundancia- cun espazo limitado. Nunca crin que a arquitectura e o cine poidan incluírse na «arte», algo que me parece ademais moi perigoso. No libro cuxa cuberta reproduzo hai un fragmento sobre este tema co que non estou demasiado de acordo, pero que reproduzo a continuación, sobre todo, para abrir un espazo para a polémica:
«O trazo característico da información visual depende do feito de que os seus produtos pertencen ao mesmo tempo á orde da arte e ao das técnicas, e que se inscriben «masivamente» na vida cotiá dos homes. Dende este punto de vista, é importante comparar as obras da cinematografía con outras actividades humanas que teñan os mesmos carácteres (en proporcións comparables e similarmente solidarias) masivos, técnicos e estéticos. Só a arquitectura enche esas esixencias.
É entón doado de comprobar que, se se deben á arquitectura o Partenón e as catedrais, a praza de San Pedro e o pazo de Versalles, se lle deben tamén un número inconmensurable de construcións cuxos fins, lonxe de ser esencialmente estéticos, son eminentemente utilitarios: deben a súa existencia á satisfacción das necesidades de aloxamento. Así, a arquitectura consiste, moi xeralmente, nun conxunto de técnicas subordinadas a fins masivos de práctica utilitaria, aínda que se someta de xeito deliberado, en certas circunstancias, a fins superiores de tipo principal ou exclusivamente estético.
É do maior interese que algúns arquitectos tratasen de incorporar os seus esforzos, aínda para construír edificios segundo criterios funcionais, unha busca da harmonía e da estética. Pero é este un problema en certo modo suplementario, que non cambia nada da supremacía do funcional que caracteriza os conxuntos dá técnicas mobilizados pola arquitectura, e que definen á propia arquitectura en tanto que actividade técnica específica.
Máis aínda, os fins estéticos da arquitectura, lonxe de nacer da necesidade de construción no seu movemento propio, engadíronselle, case sempre, en virtude dunha especie de transcendencia. O que supera ao funcional no castelo feudal provén sen dúbida do gusto natural do home, pero tamén do feito de que o castelo era a morada do señor e o sitio manifesto do seu poder. Era impoñente e debía impoñerse; esta personalización representaba un elemento transcendente en relación coa construción dun edificio destinado ao cuarto e á defensa militar. Así mesmo, o que no Partenón ou na catedral de Estrasburgo é propiamente estético, remítenos ao mesmo tempo á divindade transcendente e á personalización do grupo cultural, á mística e á devoción. Algúns foron aínda máis lonxe e pretendeu que a beleza de tales monumentos reside máis na consideración cultivada que a posteridade lles dedicou que nas intencións propias dos construtores.
A idea de non ver na arquitectura os meus que unha arte, esquecendo as súas funcións constitutivas de uso, pasaría por insostible; sacaríanse conclusións tales que os arquitectos terían que subordinar toda a súa actividade a fins exclusivamente estéticos. Non obstante, é algo análogo o que explica certas particularidades aberrantes no dominio da información visual.
Todo técnico que tome en mans unha cámara, e aínda todo individuo que estea en condicións de usala propiamente, considera o seu deber facer unha obra de arte e crese capaz de lograla. Valéndose da natureza técnica da información visual, todo practicante cre poder dar á súa subxectividade unha insigne expresión artística. Lonxe de pensar na arquitectura cotiá e nos fins da súa actividade, o autor ou facedor de película, por mal definido que sexa, pensa, antes ben, entrar inmediatamente na familia dos Bramante e dos Jean Goujon, dos Miguel Angel e os Mansard. Así o lado excepcional do cine e a televisión é excesivamente privilexiado, en proveito dunha inspiración exasperada, e o lado orixinaria e masivamente técnico non é apreciado.
Agora ben, a produción de películas en masa, á cal se entrega funcionalmente a industria cinematográfica, contradí na maioría dos casos as pretensións de fins estéticos, polo menos tales como os conciben os seus autores. Non abonda con que o complexo da catedral gótica, como se diría hoxe, albergue unha mobilización de artesáns e de esforzos dedicados á obra común. Os logros cinematográficos non por iso deixan de conservar, case sempre, o seu carácter equívoco de empresa concertada e de engano. Sen negar o carácter altamente artístico e cultural de tal esforzo ou de tal película, é necesario considerar os produtos da información visual, como os da arquitectura, dende un punto de vista técnico e en certo xeito funcional, antes de recorrer a calquera outro tipo de avaliación.
Empero, alí cesa a valida da nosa comparación. Pois se a arte sempre foi recoñecible nos efectos producidos polas súas obras sobre a sensibilidade, a intelixencia e, máis xeralmente, sobre a personalidade daqueles aos cales están dirixidas, necesario é recoñecer que calquera película, lograda ou, non ambiciosa ou mediocre, informativa ou de mero esparexemento, pode producir efectos dese xénero e, o que é máis, efectos superiores aos que as obras de arte do pasado puidesen suscitar.
O paradoxo da información visual consiste en que xustifica, polo menos en aparencia, as pretensións desmesuradas dos entretenedores e os poetas, dos artistas e aventureiros. Como Bramante e Miguel Ángel, os cineastas fascinan os seus admiradores. Pero por pouco que se pregunte un a quen pertence realmente a forza que así actúa, admitirase que o xenio de Bramante e Miguel Ángel era a condición da nosa actitude contemplativa, en tanto que é o poder propio das imaxes fílmicas, moito máis frecuentemente que o talento ou o exhibicionismo dos técnicos, o que pon en marcha os mecanismos da nosa participación. Así, o realizador é o que trata de dominar este poder, de sometelo a unha ascse propiamente técnica, e non o «cabaleiro que, coa maior frecuencia, vai onde o seu cabalo quere ir». A diferenza das grandezas da arquitectura, cuxa fonte está na personalidade do arquitecto, as virtudes da información visual feitas do despregamento das súas técnicas non proceden esencialmente das accións individuais, nin das súas intencións.»
Jorge Gorostiza, arquitecto. Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad
Los arquitectos estamos de celebración. El centenario (1913-2013) de tres grandes arquitectos; Coderch, De la Sota y Fisac, merece que dediquemos parte de nuestro tiempo y entusiasmo. Las jornadas y la exposición tienen como contenido monográfico aspectos concretos de las obras de estos tres grandes arquitectos y la importancia de su legado arquitectónico.
Los actos conmemorativos del centenario de estos maestros incluyen, junto a diversas exposiciones de sus obras más significativas y actividades docentes, un ciclo de conferencias sobre la obra de los mismos. Estas actividades y conferencias tendrán una duración de una semana desde el 23 hasta el 27 de septiembre.
Dentro de las exposiciones programadas, se presentará en la Biblioteca de la Escuela de Arquitectura, copias originales del proyecto del Hotel Tres Islas (1972) y proyecto de bloques residenciales, obras de Fisac realizadas en Canarias (Fuerteventura) y muestra bibliográfica de Fisac, Coderch y De la Sota. Esta exposición permanecerá abierta hasta el 4 de octubre.
Finalizaremos la semana con la celebración de diversas ponencias los días 26 y 27 de septiembre. Para ello, se cuenta con tres profesores de la Escuela de Arquitectura, conocedores y estudiosos de las obras de estos arquitectos y de dos expertos en la obra de Fisac, que aportarán a los asistentes a estas jornadas una mirada crítica y analítica.
Las conferencias del primer día empezarán con un acto académico; una clase magistral impartida por dos profesores de la escuela:
· Hugo Ventura Rodríguez
· Juan Rafael Pérez Cabrera.
Posteriormente continuaremos con ponencias sobre aspectos relevantes de la obra de Coderch, De la Sota y Fisac que serán impartidas por tres profesores de la Escuela de Arquitectura:
· José Sosa Díaz Saavedra
· José Luis Gago Vaquero
· Hugo Ventura Rodríguez.
El segundo día de las ponencias se dedicará a la obra de Miguel Fisac, a sus patentes, a sus “huesos”, y a la relación con la obra ejecutada por alguno de los ponentes. Ese día, tendremos como invitados a dos arquitectos externos:
· Fermín González Blanco
· Bruce Fairbanks
Finalmente, terminarán las jornadas con un debate entre todos los intervinientes.
Os arquitectos estamos de celebración. O centenario (1913-2013) de tres grandes arquitectos; Coderch, Da Sota e Fisac, merece que dediquemos parte do noso tempo e entusiasmo. As xornadas e a exposición teñen como contido monográfico aspectos concretos das obras destes tres grandes arquitectos e a importancia do seu legado arquitectónico.
Os actos conmemorativos do centenario destes mestres inclúen, xunto a diversas exposicións das súas obras máis significativas e actividades docentes, un ciclo de conferencias sobre a obra dos mesmos. Estas actividades e conferencias terán unha duración dunha semana desde o 23 ata o 27 de setembro.
Dentro das exposicións programadas, presentarase na Biblioteca da Escola de Arquitectura, copias orixinais do proxecto do Hotel Tres Illas (1972) e proxecto de bloques residenciales, obras de Fisac realizadas en Canarias (Fuerteventura) e mostra bibliográfica de Fisac, Coderch e Da Sota. Esta exposición permanecerá aberta ata o 4 de outubro.
Finalizaremos a semana coa celebración de diversos relatorios os días 26 e 27 de setembro. Para iso, cóntase con tres profesores da Escola de Arquitectura, coñecedores e estudiosos das obras destes arquitectos e de dous expertos na obra de Fisac, que aportarán aos asistentes a estas xornadas unha mirada crítica e analítica.
As conferencias do primeiro día empezarán cun acto académico; unha clase magistral impartida por dous profesores da escola:
· Hugo Ventura Rodríguez
· Juan Rafael Pérez Cabrera.
Posteriormente continuaremos con relatorios sobre aspectos relevantes da obra de Coderch, Da Sota e Fisac que serán impartidas por tres profesores da Escola de Arquitectura:
· José Sosa Díaz Saavedra
· José Luis Gago Vaquero
· Hugo Ventura Rodríguez.
O segundo día dos relatorios dedicarase á obra de Miguel Fisac, ás súas patentes, aos seus “ósos”, e á relación coa obra executada por algún dos ponentes. Ese día, teremos como invitados a dous arquitectos externos:
· Fermín González Blanco
· Bruce Fairbanks
Finalmente, terminarán las jornadas con un debate entre todos los intervinientes.
The architects we are of celebration. The centenary (1913-2013) of three big architects; Coderch, Of the Jack and Fisac, deserves that we dedicate part of our time and enthusiasm. The days and the exhibition take as a monographic content concrete aspects of the works of these three big architects and the importance of his architectural legacy.
The commemorative acts of the centenary of these teachers include, close to diverse exhibitions of his more significant works and educational activities, a cycle of conferences on the work of the same ones. These activities and conferences will have a duration of one week from 23 until September 27.
Inside the programmed exhibitions, one will present in the Library of the School of Architecture, master copies of the project of the Hotel Three Islands (1972) and I project of residential blocks, Fisac’s works realized in Canaries (Fuerteventura) and bibliographical sample of Fisac, Coderch and Of the Jack. This exhibition will remain opened until October 4.
We will finish the week with the celebration of diverse presentations on the 26th and 27th of September. For it, one relies on three teachers of the School of Architecture, connoisseurs and experts of the works of these architects and of two experts in Fisac’s work, that they will contribute to the assistants to these days a critical and analytical look.
The conferences of the first day will begin with an academic act; a magisterial class given by two teachers of the school:
· Hugo Ventura Rodríguez
· Juan Rafael Pérez Cabrera.
Later we will continue with presentations on relevant aspects of the work of Coderch, Of the Jack and Fisac that will be given by three teachers of the School of Architecture:
· José Sosa Díaz Saavedra
· José Luis Gago Vaquero
· Hugo Ventura Rodríguez.
The second day of the presentations will devote itself to Michael Fisac’s work, to his patents, to his «bones», and to the relation with the work executed by someone of the referees. This day, we will take two external architects as guests:
· Fermín González Blanco
· Bruce Fairbanks
Finally, they will finish the days with a debate between all the interveners.
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept”, you consent to the use of ALL the cookies.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Cookie
Duración
Descripción
mailmunch_second_pageview
never
Mailmunch sets this cookie to manage subscription service to mailing lists.
_mailmunch_visitor_id
never
Mailmunch sets this cookie to create a unique visitor ID for the Mailmunch mailing list software.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Cookie
Duración
Descripción
CONSENT
2 years
YouTube sets this cookie via embedded youtube-videos and registers anonymous statistical data.
_ga
2 years
The _ga cookie, installed by Google Analytics, calculates visitor, session and campaign data and also keeps track of site usage for the site's analytics report. The cookie stores information anonymously and assigns a randomly generated number to recognize unique visitors.
_gat_gtag_UA_11257418_2
1 minute
Set by Google to distinguish users.
_gid
1 day
Installed by Google Analytics, _gid cookie stores information on how visitors use a website, while also creating an analytics report of the website's performance. Some of the data that are collected include the number of visitors, their source, and the pages they visit anonymously.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Cookie
Duración
Descripción
NID
6 months
NID cookie, set by Google, is used for advertising purposes; to limit the number of times the user sees an ad, to mute unwanted ads, and to measure the effectiveness of ads.
VISITOR_INFO1_LIVE
5 months 27 days
A cookie set by YouTube to measure bandwidth that determines whether the user gets the new or old player interface.
YSC
session
YSC cookie is set by Youtube and is used to track the views of embedded videos on Youtube pages.
yt-remote-connected-devices
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.
yt-remote-device-id
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.