Ecoproyecta ha diseñado unos bancos y mesas tipo picnic que están fabricados con perfiles de plástico reciclado (casa Ecorenova). Este es un material resistente, estable y que no requiere ningún tipo de mantenimiento.
Proviene de la valorización de los envases que todos separamos en los contenedores amarillos, y que tras un proceso de selección y posterior prensado acaba conformando unas barras o listones de gran densidad y resistencia.
Los bancos se han instalado en la entrada a la Facultad de Psicología de la Universidad de Murcia, en el Campus de Espinardo.
Esta zona carecía de mobiliario para estudiantes y profesores, de ahí que se diseñara este modelo que sirve tanto para sentarse y tomar un descanso como también para trabajar o hacer un picnic en grupo.
El diseño tiene la peculiaridad de que la mesa sirve a la vez de respaldo, de manera que es posible sentarse de cara a la mesa o de espaldas y apoyarse sobre ella.
Para ello se ha cortado el canto de la mesa en ángulo para permitir el apoyo de la espalda de forma cómoda.
Al ser un mobiliario para exterior era necesario que fuera resistente a vandalismo y no sufriera debido a los agentes climáticos, ya fuera la radiación solar o la lluvia.
Para ello se han utilizado unos soportes metálicos mediante pletinas de acero galvanizado y unas barras de plástico reciclado, con una dimensión suficiente para dotar de robustez a la par que elegancia al mueble.
Obra: Mobiliario urbano fabricado con plástico reciclado
Autor: Ecoproyecta [Pablo Carbonell Alonso – Juan Miguel Galera Miñarro]
Promotor: Universidad de Murcia
Material reciclado: Ecorenova
Montadores: Panasán
Año: 2014
Fotografías de montaje: Ecoproyecta
+ Ecoproyecta.es
[:gl]
Ecoproyecta deseñou uns bancos e mesas tipo pícnic que están fabricados con perfís de plástico reciclado (casa Ecorenova). Este é un material resistente, estable e que non require ningún tipo de mantemento.
Provén da valorización dos envases que todos separamos nos colectores amarelos, e que tras un proceso de selección e posterior prensado acaba conformando unhas barras ou listóns de gran densidade e resistencia.
Os bancos instaláronse na entrada á Facultade de Psicoloxía da Universidade de Murcia, no Campus de Espinardo.
Esta zona carecía de mobiliario para estudantes e profesores, de aí que se deseñase este modelo que serve tanto para sentarse e tomar un descanso coma tamén para traballar ou facer un pícnic en grupo.
O deseño ten a peculiaridade de que a mesa serve á vez de respaldo, de maneira que é posible sentarse de cara á mesa ou de costas e apoiarse sobre ela.
Para iso cortouse o canto da mesa en ángulo para permitir o apoio das costas de forma cómoda.
Ao ser un mobiliario para exterior era necesario que fose resistente a vandalismo e non sufrise debido aos axentes climáticos, xa fose a radiación solar ou a chuvia.
Para iso utilizáronse uns soportes metálicos mediante platinas de aceiro galvanizado e unhas barras de plástico reciclado, cunha dimensión suficiente para dotar de robustez á par que elegancia ao moble.
Obra: Mobiliario urbano fabricado con plástico reciclado Autor: Ecoproyecta [Pablo Carbonell Alonso – Juan Miguel Galera Miñarro] Promotor: Universidad de Murcia Material reciclado: Ecorenova Montadores: Panasán Año: 2014 Fotografías de montaxe: Ecoproyecta + Ecoproyecta.es
[:en]
Ecoproyecta has designed a few banks and tables type picnic that they are made by profiles of plastic recycled (Ecorenova company). This one is a resistant, stable material and that does not need any type of maintenance.
It comes from the valuation of the packings that we we all separate in the yellow containers, and that after a process of selection and later pressing ends up by shaping a few bars or strips of great density and resistance.
The banks have established themselves in the entry to the Faculty of Psychology of the University of Murcia, in Espinardo’s Campus.
This zone was lacking furniture for students and teachers, of there that there was designing this model who serves so much to sit and to think a rest as also to work or to do a picnic in group.
The design has the peculiarity of which the table uses simultaneously as support, so that it is possible to sit down with a view to the table or of backs and to rest on her.
For it the corner of the table has been cut in angle to allow the support of the back of comfortable form.
To the being a furniture for exterior was necessary that it was resistant to vandalism and was not suffering due to the climatic agents, already out the solar radiation or the rain.
For it a few metallic supports have been in use by means of platens of galvanized steel and a few bars of recycled plastic, with a sufficient dimension for providing with hardiness at par that elegance to the furniture.
Work: Street furniture made with recycled plastic
Author: Ecoproyecta [Pablo Carbonell Alonso – Juan Miguel Galera Miñarro]
¿Qué anhelos y deseos alberga hoy la casa? ¿Es, como decía Bachelard, la topografía de nuestro ser íntimo? ¿Cómo ha cambiado el abanico de sentidos otorgado socialmente al espacio doméstico? ¿Y su forma y sus funciones? Hogar, fortaleza, cobijo, madriguera, nido, albergue. En el decurso del tiempo, la casa ha dado respuesta a necesidades diversas y ha representado un conjunto heterogéneo de valores y significados: es el espacio donde encontrar refugio en un mundo inhóspito, herramienta de lucha política y de control social, escenario de conflictos de género.
Este curso propone una aproximación poliédrica al sentido de la casa, desde dentro hacia fuera, explorando sus usos, las distintas maneras de habitar los espacios domésticos, su evolución y su carga simbólica. A lo largo del curso, los alumnos que lo deseen irán construyendo un archivo fotográfico común con la voluntad de representar, documentar y cuestionar las diversas dimensiones de la casa. El taller final, con la fotógrafa Laura Covarsí, recogerá estas imágenes y examinará la obra de algunos fotógrafos contemporáneos para crear un atlas de usos de la fotografía en torno al espacio doméstico.
20.01.15 | Casas de habitaciones. Xavier Monteys, catedrático de Proyectos arquitectónicos en la ETSAB (Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona) e investigador principal del grupo de investigación «Habitar».
27.01.15 | Todas las camas del rey. Ramón Faura, músico, arquitecto y profesor de Historia del arte en la Escuela de Arquitectura Superior de la Universidad Rovira i Virgili.
03.02.15 | Hacer ciudad y construir identidad. Kathrin Golda-Pongratz, arquitecta, profesora de Urbanisme Internacional en la Universidad de Ciencias Aplicadas de Frankfurt y en la Escuela de Arquitectura La Salle de Barcelona.
10.02.15 | ¡Ya estoy en casa! El hogar universal en la pantalla. Andrés Hispano, realizador audiovisual, comisario, pintor y articulista.
17.02.15 | La casa, instrucciones de uso. Una perspectiva literaria. Robert Juan-Cantavella, escritor, traductor y periodista.
24.02.15 | La Home. Nuevas fronteras entre lo privado y lo público. Jorge Luis Marzo, comisario de exposiciones, escritor y profesor en la Escuela Universitaria Bau.
07.03.15 | Taller de fotografía. En torno a la casa: atlas de usos de la fotografía. Laura Covarsí, fotógrafa.
Nota: Aquellos lectores de veredes que deseen realizar el curso, podrán optar al precio de reducido (50€) adjuntando este imagen a la documentación necesaria para la inscripción.
Course of the Institut d’Humanitats de Barcelona.
What longings and desires does it shelter today the house? It is, as was saying Bachelard, the topography of our intimate being? How has it changed the range of senses granted socially to the domestic space? And his form and his functions? Home, strength, cover, burrow, nest, lodging. In the course of the time, the house has given response to diverse needs and has represented a heterogeneous set of values and meanings: it is the space where to find refuge in an inhospitable world, tool of political fight and of social control, scene of conflicts of kind.
This course proposes a polyhedric approximation to the sense of the house, from inside towards out, exploring his uses, the different ways of living the domestic spaces, his evolution and his symbolic load. Along the course, the pupils who wish it will be constructing a photographic common file with the will to represent, to document and question the diverse dimensions of the house. The final workshop, with the photographer Laura Covarsí, will gather these images and will examine the work of some contemporary photographers to create an atlas of uses of the photography concerning the domestic space.
20.01.15 | Houses of rooms. Xavier Monteys, professor of architectural Projects in the ETSAB (Technical Top School of Architecture of Barcelona) and principal investigator of the group of investigation «Habitar».
27.01.15 | All the beds of the king. Ramón Faura, musician, architect and teacher of History of the art in the Architecture of Rovira i Virgili University.
03.02.15 | To do city and to construct identity. Kathrin Golda-Pongratz, arquitecta, Urbanisme Internacional’s teacher in the University of Frankfurt’s Applied Sciences and in the School of Architecture Go out For Her of Barcelona.
10.02.15 | Already I am in house! The universal home on the screen. Andrés Hispano, audio-visual producer, commissioner, painter and columnist.
17.02.15 | The house, instructions of use. A literary perspective. Robert Juan-Cantavella, writer, translator and journalist.
24.02.15 | The Home. New borders between the private thing and the public thing. Jorge Luis Marzo, commissioner of exhibitions, writer and teacher in the University School Bau.
07.03.15 | Workshop of photography. Concerning the house: atlas of uses of the photography. Laura Covarsí, Photographer.
Notes: Those readers of veredes that want to realize the course, they will be able to choose at the cost of reduced (50 €) attaching this one image to the documentation necessary for the inscription.
Curso del Institut d’Humanitats de Barcelona.
¿Que anhelos e desexos alberga hoxe a casa? ¿É, como dicía Bachelard, a topografía do noso ser íntimo? ¿Como cambiou o abano de sentidos outorgado socialmente ao espazo doméstico? ¿E a súa forma e as súas funcións? Fogar, fortaleza, acubillo, tobo, niño, albergue. No decurso do tempo, a casa deu resposta a necesidades diversas e representou un conxunto heteroxéneo de valores e significados: é o espazo onde encontrar refuxio nun mundo inhóspito, ferramenta de loita política e de control social, escenario de conflitos de xénero.
Este curso propón unha aproximación poliédrica ao sentido da casa, dende dentro cara a fóra, explorando os seus usos, as distintas maneiras de habitar os espazos domésticos, a súa evolución e a súa carga simbólica. Ao longo do curso, os alumnos que o desexen irán construíndo un arquivo fotográfico común coa vontade de representar, documentar e cuestionar as diversas dimensións da casa. O taller final, coa fotógrafa Laura Covarsí, recollerá estas imaxes e examinará a obra dalgúns fotógrafos contemporáneos para crear un atlas de usos da fotografía en torno ao espazo doméstico.
20.01.15 | Casas de habitacións. Xavier Monteys, catedrático de Proxectos arquitectónicos na ETSAB (Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona) e investigador principal do grupo de investigación «Habitar».
27.01.15 | Tódalas camas do rei. Ramón Faura, músico, arquitecto e profesor de Historia da arte na Escola de Arquitectura Superior da Universidade Rovira i Virgili.
03.02.15 | Facer cidade e construir identidade. Kathrin Golda-Pongratz, arquitecta, profesora de Urbanisme Internacional na Universidade de Ciencias Aplicadas de Frankfurt e na Escola de Arquitectura La Salle de Barcelona.
10.02.15 | ¡Xa estou na casa! O fogar universal na pantalla. Andrés Hispano, realizador audiovisual, comisario, pintor e articulista.
17.02.15 | A casa, instruccións de uso. Unha perspectiva literaria. Robert Juan-Cantavella, escritor, traductor e periodista.
24.02.15 | A Home. Novas fronteiras entre o privado e o público. Jorge Luis Marzo, comisario de exposiciones, escritor e profesor na Escola Universitaria Bau.
07.03.15 | Obradoiro de fotografía. Na contorno na casa: atlas de usos da fotografía. Laura Covarsí, fotógrafa.
Nota: Aqueles lectores de veredes que desexe realizar o curso, poderán optar ao prezo de reducido (50 €) achegando este imaxe á documentación necesaria para a inscrición.
La arquitectura de la esencia: L. Barragán y A. de la Sota pretende, en un marco temporal acotado al siglo XX, abordar el proceso de ideación desde diversas ópticas, todas ellas complementarias. Los autores de los textos desarrollan un aspecto de la lógica del proceso de proyecto, a través de diferentes visiones de las obras de los autores seleccionados. Creemos que sus aportaciones servirán para arrojar luz sobre el rigor y la claridad de los criterios adoptados por Barragán y de la Sota en sus proyectos arquitectónicos. Lógica del proceso que se revela en la esencia de los proyectos, la arquitectura de la esencia.
Barragán y de la Sota, en un evidente paralelismo en el tiempo, ejercen su magisterio en las dos orillas del Océano Atlántico sometiendo sus creaciones a un proceso de depuración continua. Este hecho les permite fundir lo vernáculo con lo actual de modo independiente del lenguaje arquitectónico empleado por ambos.
Las diferencias que afloran entre los maestros enriquecen los respectivos discursos en el proceso proyectual. Barragán maneja la escasez de recursos materiales como un arma creativa, con una confianza ciega en el oficio. De la Sota explora las condiciones de la tecnología de su tiempo y la utilización de los materiales en lugares para los cuales no fueron pensados en un inicio.
Y todo ello, unido a un enriquecimiento personal mediante la formación en las nobles artes y el conocimiento de otros mundos arquitectónicos, configura el escenario en el cual ambos maestros desarrollarán sus planteamientos proyectuales en un intento por descubrir lo oculto, lo misterioso de las cosas comunes. Esta actitud vital, introspectiva, de silencios, compartida por Barragán y de la Sota, les conduce por un camino de un lenguaje propio, personal, mezcla de sus vivencias personales y los planteamientos racionalistas de la modernidad.
A arquitectura da esencia: L. Barragán e A. de la Sota pretende, nun marco temporal acoutado ao século XX, abordar o proceso de ideación dende diversas ópticas, todas elas complementarias. Os autores dos textos desenvolven un aspecto da lóxica do proceso de proxecto, a través de diferentes visións das obras dos autores seleccionados. Cremos que as súas achegas servirán para botar luz sobre o rigor e a claridade dos criterios adoptados por Barragán e da Sota nos seus proxectos arquitectónicos. Lóxica do proceso que se revela na esencia dos proxectos, a arquitectura da esencia.
Barragán e de la Sota, nun evidente paralelismo no tempo, exercen o seu maxisterio nas dúas beiras do Océano Atlántico sometendo as súas creacións a un proceso de depuración continua. Este feito permítelles fundir o vernáculo co actual de modo independente da linguaxe arquitectónica empregada por ambos os dous.
As diferenzas que afloran entre os mestres enriquecen os respectivos discursos no proceso proyectual. Barragán manexa a escaseza de recursos materiais como unha arma creativa, cunha confianza cega no oficio. De la Sota explora as condicións da tecnoloxía do seu tempo e a utilización dos materiais en lugares para os cales non foron pensados nun inicio.
E todo iso, unido a un enriquecemento persoal mediante a formación nas nobres artes e o coñecemento doutros mundos arquitectónicos, configura o escenario no cal ambos os dous mestres desenvolverán as súas formulacións proyectuales nun intento por descubrir o oculto, o misterioso das cousas comúns. Esta actitude vital, introspectiva, de silencios, compartida por Barragán e de la Sota, condúceos por un camiño dunha linguaxe propia, persoal, mestura das súas vivencias persoais e as formulacións racionalistas da modernidade.
The architecture of the essence: L. Barragán and A. de la Sota tries, in a temporary frame annotated to the 20th century, to approach the process of ideación from diverse optical, complementary all of them. The authors of the texts develop an aspect of the logic of the project process, across different visions of the works of the selected authors. We believe that his contributions will serve to throw light on the rigor and the clarity of the criteria adopted as Barragán and of the Jack in his architectural projects. Logic of the process that is revealed in the essence of the projects, the architecture of the essence.
Barragán and de la Sota, in an evident parallelism in the time, they exercise his teaching in both shores of the Atlantic Ocean submitting his creations to a process of constant purification. This fact allows them to fuse the vernacular thing with the current of a way independent from the architectural language used by both.
The differences that show between the teachers enrich the respective speeches in the process proyectual. Barragán handles the shortage of material resources as a creative weapon, with a blind confidence in the trade. De la Sota he explores the conditions of the technology of his time and the utilization of the materials in places for which were not thought in a beginning.
And all this, joined a personal enrichment by means of the formation in the noble arts and the knowledge of other architectural worlds, forms the scene in which both teachers will develop his expositions proyectuales in an attempt for discovering the secret thing, the mysterious of the common things. This vital, introspective attitude, of silences, shared by Barragán and de la Sota, leads them for a way of an own, personal language, mixture of his personal experiences and the racionalist expositions of the modernity.
El Cuarto de Proyectos de SOMA presenta a Pedro Hernández (integrante del Programa Educativo SOMA) con su trabajo titulado “Architecture ou Révolution”
En 1964, refiriéndose al proyecto del Conjunto Urbano Nonoalco-Tlatelolco, Mario Pani escribe en la Revista Banobras –una de esas revistas que servía para promocionar los logros arquitectónicos modernos que venían auspiciados por esta institución bancaria– que su proyecto y visión se enmarcaba dentro de la “revolución pacífica” que se había propuesto el Gobierno de aquella época. Su texto recogía así otra sentencia realizada por el Presidente López Mateos donde destacaba que “una revolución pacífica evita una revolución violenta”.
Sin querer perder el aire revolucionario (e institucional), heredero de principios de siglo, ambas ideas remiten a aquella otra con la que Le Corbusier cierra su libro Vers une architecture, y que resumen en una disyuntiva: Arquitectura o Revolución; resuelta de tal forma que cierra cualquier posibilidad de elección:
“La sociedad desea violentamente una cosa que obtendrá o no. Todo depende de eso, del esfuerzo que hagamos y de la atención que acordemos a esos síntomas alarmantes. Arquitectura o revolución. Podemos evitar la revolución”.
Vers une architecture, 1923, Le Corbusier
Escrito en 1923, Le Corbusier sabía -y conocía- que el fantasma que recorría Europa se había levantado tan sólo unos pocos años antes en la Unión Soviética se había convertido en una amenaza para sus vecinos. Para el suizo, la revolución significaba el caos, y era la consecuencia lógica de una sociedad molesta que había perdido su modo y calidad de vida por culpa de la ciudad industrial, lugar enfermizo para el cuerpo y el espíritu. Así, la arquitectura –su arquitectura– era para LC la única salida posible la sublevación de una población civil descontenta.
Los distintos gobiernos Europeos, conscientes de esta problemática, y necesitados además de la construcción rápida de vivienda tras la guerra, acaban por aceptar las ideas de esta nueva arquitectura, que a partir de entonces se vuelve, más claramente, un producto industrializado, en serie, homogéneo y de volúmenes claros y blancos. Como el París del Barón Haussmann, el nuevo diseño urbano aparecía alumbrado bajo necesidades sociales e higiénicas. El mundo necesitaba limpiar la ciudad –sacar la basura fuera, habría que decir– y la arquitectura era el método para lograrlo. Manifestaba, sin embargo, otro aspecto, más oculto en los libros de arquitectura, que convertía a la arquitectura en un elemento de dominación y control. El París hausmanniano permitía la represión de las revueltas y la modernidad, con lógica similar, se convertiría en una herramienta de vigilancia.2
El Cuarto de Proyectos de SOMA presenta a Pedro Hernández (integrante del Programa Educativo SOMA) con su trabajo titulado “Architecture ou Révolution”
40 años después, cuando la propia arquitectura moderna estaba cuestionándose sus propias ideas, México apostaba por un gran proyecto de Estado que recogiera las principales ideas modernas: el Conjunto Habitacional Adolfo López Mateos Nonoalco Tlatlelolco. Definido como una supermanzana o una ciudad dentro de la ciudad –conformada por casi 12,000 viviendas con hospitales, escuelas, centros deportivos, cines y teatros– alejada del ruido, la suciedad y el malestar, se confeccionó como una Tabula Rasa que eliminó la “herradura de tugurios” que se ubicaba en aquella zona previamente, pero manteniendo los restos heroicos que allí se habían dado en el pasado. Así, la Plaza de las Tres Culturas –centro del nuevo proyecto urbano, revolucionario e institucional– representaba los tres poderes y legados que ahí se encontraban, el prehispánico, el colonial y el liberalismo que traía consigo la modernidad. La modernidad construía un nuevo lenguaje de Estado, publicitado por anuncios, revistas y fotógrafos, libre de todo historicismo y traía, por supuesto, el progreso, la idea de un futuro mejor: nuevos materiales constructivos y, especialmente, nuevos espacios por aprehender.
Quizás por esa falta de conocimiento sobre su forma de uso, los espacios de la modernidad mexicana de mitad de siglo se convirtieron en escenario perfecto para la protesta y la búsqueda de nuevas formas y lugares de representación. Podemos imaginar el proyecto de CU ocupada por los estudiantes, pero especialmente la mencionada Plaza de las Tres Culturas donde, el día 2 de octubre de 1968, se materializó “una matanza indiscriminada que acabó con las manifestaciones del descontento popular” 3. La arquitectura moderna se convertía en testigo mudo del fracaso político y cumplía fríamente aquello que rezaba su concepción original:
“¿Arquitectura o revolución? (…) Podemos evitar la revolución”.
Movimiento Estudiantil de 1968, México | feuan.net
Pedro Hernández · arquitecto
ciudad de méxico. octubre 2014
Notas:
1 CANO, Juan Carlos. El futuro que no pudo ser. En Revista Código #82. México. (2014) 2 Véanse los trabajos de Beatriz Colomina como Arquitectura y publicidad o La domesticidad en guerra. 3 ADRIÀ, Miquel. Un intruso en Tlatelolco. En arquine.com
“We kill ourselves and in spite of everything we are modern”
Juan Carlos Cano1
The Quarter of SOMA’s Projects presents Pedro Hernández (member of the Educational Program SOMA) with his qualified work “Architecture ou Révolution”
In 1964, refiriéndose to the project of the Joint Urbano Nonoalco-Tlatelolco, Mario Pani he writes in the Banobras Magazine– one of these magazines that was serving to promote the architectural modern achievements that were coming supported by this bank institution – that his project and vision was placing inside the “pacific revolution” that there had proposed itself the Government of that epoch. His text was gathering this way another judgment realized by the President Lopez Kill You where it was emphasizing that “a pacific revolution avoids a violent revolution”.
Accidentally to lose the revolutionary air (and institutional), inheritor of beginning of century, both ideas send different that one with which Corbusier closes his book Vers une architecture, and that they summarize in a dilemma: Architecture or Revolution; solved in such a way that it closes any possibility of election:
“The society wishes violently a thing that it will obtain or not. Everything depends on it, on the effort that we do and of the attention that we resolve to these alarming symptoms. Architecture or revolution. We can avoid the revolution”.
Vers une architecture, 1923, Le Corbusier
Writing in 1923, Le Corbusie knew – and it knew – that the ghost that was crossing Europe had got up only a few years before in the Soviet Union it had turned into a threat for his neighbors. For the Swiss, the revolution was meaning the chaos, and was the logical consequence of a troublesome society who had lost his way and quality of life through the fault of the industrial city, sickly place for the body and the spirit. This way, the architecture – his architecture – was for LC the only possible exit the revolt of a civil discontented population.
The different European, conscious governments of this problematics, and needed besides the rapid construction of housing after the war, finish for accepting the ideas of this new architecture, which from then turns, clearer, an industrialized product, in series, homogeneously and of clear and white volumes. As the Paris of the Baron Haussmann, the new urban design was turning out to be illuminated under social and hygienic needs. The world needed to clean the city – to extract the garbage it was, it would be necessary to say – and the architecture was the method to achieve it. Another aspect was demonstrating, nevertheless, more secret in the books of architecture, that it was turning to the architecture in an element of domination and control. The Paris hausmannian was allowing the repression of the revolts and the modernity, with similar logic, it would turn into a tool of alertness.2
The Quarter of SOMA’s Projects presents Pedro Hernández (member of the Educational Program SOMA) with his qualified work “Architecture ou Révolution”
40 years later, when the own modern architecture was questioning his own ideas, Mexico was betting for a great project of State that was gathering the principal modern ideas: the Adolfo López Mateos Nonoalco Tlatlelolco Joint Habitacional. Defined as a superapple or a city inside the city – shaped by almost 12,000 housings with hospitals, schools, sports centers, cinemas and theatres – removed from the noise, the dirt and the discomfort, it was made since one Tabula Rasa that it eliminated the “horse-shoe of huts” that was located in that zone before, but supporting the heroic remains that there had been given in the past. This way, the Plaza de las Tres Culturas –center of the new urban, revolutionary and institutional project- was representing three power and legacies that there they were finding, the pre-Hispanic one, the colonial one and the liberalism that it was bringing I obtain the modernity. The modernity was constructing a new language of State, publicized by announcements, magazines and photographers, free of every historicismo and it was bringing, certainly, the progress, the idea of a better future: new constructive and, materials specially, new spaces for aprehender.
Probably for this lack of knowledge on his form of use, the spaces of the Mexican modernity of half of century turned into perfect scene for the protest and the search of new forms and places of representation. We can imagine CU’s project occupied by the students, but specially the mentioned Plaza of Three Cultures where, on October 2, 1968, it materialized “an indiscriminate slaughter that finished with the manifestations of the popular dissatisfaction” 3. The modern architecture was turning into mute witness of the political failure and was fulfilling coldly that one that was saying his original conception:
“Architecture or revolution? (…) we Can avoid the revolution”.
O Cuarto de Proxectos de SOMA presenta a Pedro Hernández (integrante do Programa Educativo SOMA) co seu traballo titulado “Architecture ou Révolution”
En 1964, referíndose ao proxecto do Conxunto Urbano Nonoalco-Tlatelolco, Mario Pani escribe na Revista Banobras -unha desas revistas que servía para promover os logros arquitectónicos modernos que viñan auspiciados por esta institución bancaria- que o seu proxecto e visión se enmarcaba dentro da “revolución pacífica” que se propuxera o Goberno daquela época. O seu texto recollía así outra sentenza realizada polo Presidente López Mateos onde destacaba que “unha revolución pacífica evita unha revolución violenta”.
Sen querer perder o aire revolucionario (e institucional), herdeiro de principios de século, ambas as dúas ideas remiten a aquela outra coa que Le Corbusier pecha o seu libro Vers une architecture, e que resumen nunha disxuntiva: Arquitectura ou Revolución; resolta de tal forma que pecha calquera posibilidade de elección:
“A sociedade desexa violentamente unha cousa que obterá ou non. Todo depende diso, do esforzo que fagamos e da atención que acordemos a eses síntomas alarmantes. Arquitectura ou revolución. Podemos evitar a revolución”.
Vers une architecture, 1923, Le Corbusier
Escrito en 1923, Le Corbusier sabía -e coñecía- que o fantasma que percorría Europa se levantara tan só uns poucos anos antes na Unión Soviética convertérase nunha ameaza para os seus veciños. Para o suízo, a revolución significaba o caos, e era a consecuencia lóxica dunha sociedade molesta que perdera o seu modo e calidade de vida por culpa da cidade industrial, lugar enfermizo para o corpo e o espírito. Así, a arquitectura -a súa arquitectura- era para LC a única saída posible a sublevación dunha poboación civil descontenta.
Os distintos gobernos Europeos, conscientes desta problemática, e necesitados ademais da construción rápida de vivenda tras a guerra, rematan por aceptar as ideas desta nova arquitectura, que a partir de entón se volve, máis claramente, un produto industrializado, en serie, homoxéneo e de volumes claros e brancos. Como o París do Barón Haussmann, o novo deseño urbano aparecía iluminado baixo necesidades sociais e hixiénicas. O mundo necesitaba limpar a cidade -sacar o lixo fóra, habería que dicir- e a arquitectura era o método para logralo. Manifestaba, non obstante, outro aspecto, máis oculto nos libros de arquitectura, que convertía á arquitectura nun elemento de dominación e control. O París hausmanniano permitía a represión das revoltas e a modernidade, con lóxica similar, converteríase nunha ferramenta de vigilancia.2
O Cuarto de Proxectos de SOMA presenta a Pedro Hernández (integrante do Programa Educativo SOMA) co seu traballo titulado “Architecture ou Révolution”
40 anos despois, cando a propia arquitectura moderna estaba a cuestionarse as súas propias ideas, México apostaba por un gran proxecto de Estado que recollese as principais ideas modernas: o Conxunto Habitacional Adolfo López Mateos Nonoalco Tlatlelolco. Definido como unha supermazá ou unha cidade dentro da cidade -conformada por case 12,000 vivendas con hospitais, escolas, centros deportivos, cines e teatros- afastada do ruído, a sucidade e o malestar, se confeccionou como unha Tabula Rasa que eliminou a «ferradura de tugurios» que se situaba naquela zona previamente, pero mantendo os restos heroicos que alí se deran no pasado. Así, a Praza das Tres Culturas -centro do novo proxecto urbano, revolucionario e institucional- representaba os tres poderes e legados que aí se encontraban, o prehispánico, o colonial e o liberalismo que traía consigo a modernidade. A modernidade construía unha nova linguaxe de Estado, publicitado por anuncios, revistas e fotógrafos, libre de todo historicismo e traía, por suposto, o progreso, a idea dun futuro mellor: novos materiais construtivos e, especialmente, novos espazos por aprehender.
Quizais por esa falta de coñecemento sobre a súa forma de uso, os espazos da modernidade mexicana de metade de século convertéronse en escenario perfecto para a protesta e a busca de novas formas e lugares de representación. Podemos imaxinar o proxecto de CU ocupada polos estudantes, pero especialmente a mencionada Praza das Tres Culturas onde, o día 2 de outubro de 1968, se materializou “unha matanza indiscriminada que rematou coas manifestacións do descontento popular”3. A arquitectura moderna convertíase en testemuña muda do fracaso político e cumpría friamente aquilo que rezaba a súa concepción orixinal:
“¿Arquitectura ou revolución? (…) Podemos evitar a revolución”.
Movimiento Estudiantil de 1968, México | feuan.net
Pedro Hernández · arquitecto
cidadede méxico. outubro 2014
Notas:
1 CANO, Juan Carlos. O futuro que non puido ser. En Revista Código #82. México. (2014)
2 Véxanse os traballos de Beatriz Colomina como Arquitectura e publicidade ou A domesticidade en guerra.
3 ADRIÀ, Miquel. Un intruso en Tlatelolco. En arquine.com
El sábado 23 de febrero el magnífico programa Documentos, de RNE, estuvo dedicado a Miguel Fisac: «La arquitectura de Miguel Fisac: Hormigón de carne y hueso«. La buena arquitectura acaba triunfando, y Fisac, que estuvo en la cresta de la ola desde el principio de su carrera profesional hasta los años sesenta, y que en los setenta sufrió un injusto y vergonzoso olvido, vuelve a ser apreciado, y encuentra de nuevo sitio en la historia de la arquitectura española. Lo celebro, porque todos tenemos mucho que aprender de él. Todos los días.
Miguel Fisac | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
Fisac, además de tener unas enormes dotes como arquitecto, era un honrado pensador sobre la arquitectura. Quería entender la arquitectura contemporánea para entenderse a sí mismo, y quería saber cómo tenía que ser un edificio y una ciudad, y, sobre todo, cómo tenía que ser un arquitecto para hacer bien su trabajo.
Transmitía sus pensamientos de una manera sencilla y directa. Se le entendía todo, y eso me gusta mucho. (Es lo que a mí me gustaría conseguir). Pero, a menudo, ese afán de sencillez le llevaba a simplificar en exceso la exposición de sus ideas. (Ojo: No digo que sus ideas fueran simples. Digo que es simple su exposición). Era muy didáctico. Yo tuve una vez la ocasión de escucharle en clase y me entusiasmó lo que contó y cómo lo contó.
El caso -y a lo que voy- es que él decía que su arquitectura se fundaba sobre cuatro pilares o cuatro premisas. (En el programa de RNE lo explica desde el minuto 34:45 hasta el 36:00):
1º.- El para qué.- Que resuelva los motivos por los que se ha hecho. (Programa de necesidades, condicionantes de partida…).
2º.- El dónde.- Que responda al lugar en que está, y a sus condiciones climáticas, paisajísticas, históricas, culturales…
3º.- El cómo.- Que se haya hecho con los medios técnicos más idóneos, más baratos… Que funcione bien… etc.
4º.- El no sé qué.- «Después viene… el nó sé qué. Y es cuando viene la parte de arte».
Queda muy clara la explicación, y cualquiera que no sea arquitecto entenderá con ella no sólo la importancia de la arquitectura, sino la importancia de hacerla bien y de ser honrado y coherente con ella. Pero a mi juicio sobra el cuarto pilar. O, mejor dicho, está incluido en los otros tres. Tiene que trabajar con ellos, en ellos (es ellos), y no está bien que aparezca luego, como un invitado caprichoso y a mesa puesta.
Creo percibir un cierto pudor en Fisac cuando enuncia ese punto. No sólo no sabe explicarlo (de ahí que lo llame el «no sé qué»), sino que parece como si le diera un poco de vergüenza que «después» tenga que venir «la parte de arte».
(Y la verdad es que sí que da un poco de vergüenza, y hasta un poco de fastidio, que tenga que venir esa parte. «Es cuando viene la parte de arte». Como cuando viene una visita, o un pariente pesado, o como cuando, tras una deliciosa comida, viene la cuenta).
Es injusto que el para qué, el dónde y el cómo actúen con sensatez, lógica, inteligencia y honradez para que luego venga el loco de la casa, el no sé qué, a echar las patas para lo alto. No. Eso es trampa.
El cómo, según Fisac, incluye el medio técnico, el económico, el funcional… ETCÉTERA. Pues en ese etcétera cabe todo, hasta cualquier no sé qué y cualquier sí sé qué.
Fisac debió de quedar muy contento con el hallazgo discursivo de esos cuatro pilares, porque él mismo, cuando comenta sus obras en artículos o libros, separa los cuatro capítulos: El para qué, y explica qué se necesitaba construir, qué le pidieron sus clientes, cuáles eran los requisitos que el edificio tenía que solucionar… El dónde, y comenta cómo era el solar, si hacía mucho frío en invierno, si las vistas eran buenas o si al lado había un edificio de tales características, con el que había que comunicarse o había que darle la espalda. El cómo, y nos dice si se emplearon vigas de gran luz, si se hicieron tales encofrados o se decidió hacer dos plantas por esto y por esto otro.
Pero luego llega el no sé qué y todo se vuelve melifluo, evanescente e inefable. Y es que, naturalmente, intentar aislar la molécula noséqué es imposible cuando es una molécula coherente con el resto. Es muy fácil explicarla cuando es una molécula falsa, postiza, un adorno kitsch e insincero que viene a agarrarse al edificio como una garrapata y a colgarse las medallas. Pero cuando la arquitectura es sincera, coherente, poderosa y buena, como lo es la de Fisac, ese «no sé qué» está desde el principio, resolviendo el programa, eligiendo la orientación en el solar, decidiendo materiales, buscando la disposición de las vigas, las luces, la altura del edificio. Todo es noséqué.
(Es lo mismo que contaba en mi anterior entrada contra el arte. Hay que estar contra el arte cuando se entiende éste como valor añadido, como adorno o como ennoblecimiento a posteriori de la obra. Porque el arte de verdad es el propio trabajo, la propia obra. Pues, igualmente, el noséqué no es «y luego viene», sino que está trabajando con el hormigón y con el ladrillo, y con el solar y con el cliente).
Una obra arquitectónica buena es un algo orgánico y coherente. Y o toda ella es noséqué o no hay noséqué que valga.
Capilla del Conjunto de Arcas Reales (Valladolid)
En la iglesia de esta foto de arriba se celebra la entrada de luz en el altar, por los lados y por arriba, separando el testero (¿ábside?) y dando una sensación de inmaterialidad, muy espiritual. ¿No sé qué? Sería un noséqué si a Fisac le hubiera salido de chiripa, pero se ve que tuvo una intención clara y una conciencia exacta, como en el cálculo de las armaduras de hormigón.
Otros cuantos ejemplos de noséqués fisaquianos:
Miguel Fisac | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
Iglesia parroquial de Santa Ana
Yo sí que siento un noséqué en estos edificios, naturalmente. Cosas que no sé explicar bien. Emociones, sorpresas, placeres espaciales… Pero todo ello está perfectamente diseñado y previsto. Don Miguel, no me fastidie: Usted sí sabía qué.
José Ramón Hernández Correa
Doctor Arquitecto y autor de Arquitectamos locos?
Toledo · febrero 2013[:en]
On Saturday, the 23rd of February the magnificent program Documents, of RNE, was dedicated to Miguel Fisac: «Miguel Fisac’s architecture: Concrete of meat and bone». The good architecture ends up by triumphing, and Fisac, which was in the comb of the wave from the beginning of his professional career until the sixties, and that in the seventies suffered an unjust and shameful oblivion, returns to be estimated, and finds again site in the history of the Spanish architecture. I celebrate it, because we all have great that to learn of him. Every day.
Miguel Fisac | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
Fisac, beside having a few enormous endowments as architect, was an honest thinker on the architecture. It wanted to understand the contemporary architecture to understand itself to yes same, and wanted to know how it had to be a building and a city, and, especially, how he had to be an architect to do well his work.
It was transmitting his thoughts of a simple and direct way. Him everything was understood, and it I like much. (It is what I would like to obtain). But, often, this zeal of simplicity was leading him to simplifying in excess the exhibition of his ideas. (Eye: I do not say that his ideas were simple. I say that his exhibition is simple). It was very didactic. I had once the occasion to listen to him in class and he filled with enthusiasm me what counted and how it counted it.
The case – and to what I go – it is that he was saying that his architecture was founded on four props or four premises. (In RNE’s program it explains it from the minute 34:45 up to 36:00):
1º.- What. – That solves the motives by which it has been done. (Program of needs, determining of item …).
2º.- Where. – That answers to the place in which it is, and to his climatic, landscape, historical, cultural conditions …
3º.- How. – That has been done by the most suitable technical means, more reduction sales… That works well … etc.
4º.- Do not be what . – «Later it comes … the nó be what. And it is when the part of art comes».
The explanation remains very clear, and anyone that is not an architect will understand with her not only the importance of the architecture, but the importance of doing it well and of being honored and coherent with her. But to my judgment it exceeds the fourth prop. Or, rather, it is included in other three. It has to work with them, in them (it is they), and is not nice that it appears then, as a capricious guest and to put table.
I am thinking about perceiving a certain modesty in Fisac when it enunciates this point. Not only it cannot explain it (of there that should call it «do not be what»), but it seems as if it was giving him a bit of shame that «later» has to come «the part of art».
(And the truth is that yes that gives a bit of shame, and up to a bit of nuisance, which has to come this part. «It is when the part of art comes». As when a visit comes, or a heavy relative, or as when, after a delicious food, the account comes).
It is unjust that why, do not be what, to throwing the legs for the high thing. Not. It is a trap.
How, according to Fisac, it includes the technical way, the economic one, the functional one… ETC. Since in this etc it fits everything, even any do not be what and any yes be what.
Fisac must have remained very satisfied with the discursive finding of these four props, because he itself, when it comments on his works in articles or books, separates four chapters: why, and it explains what it was necessary construct, his clients for what asked him, which were the requirements that the building had to solve… Where, and it comments how it was the lot, if it was very cold in winter, if the sights were good or if to the side it was a building of such characteristics, with which it was necessary to report or to be necessary to give him the back. How, and he says to us if there were used girders of great light, if they became such encofrados or it was decided to do two plants for this and for different this.
But then it comes do not be what and everything becomes mellifluous, evanescent and indescribable. And it is that, naturally, to try to isolate the molecule noséqué is impossible when it is a coherent molecule with the rest. It is very easy to explain it when it is a false, false molecule, an adornment kitsch and unsincerely that comes to fight to the building as a tick and to the medals be hanging. But when the architecture is sincere, coherent, powerful and good, since it it is that of Fisac, this «do not be what» be from the beginning, solving the program, choosing the orientation in the lot, deciding materials, looking for the disposition of the girders, the lights, the height of the building. Everything is noséqué.
(It is the same thing that was counting in my previous entry against the art. It is necessary to be against the art when this one understands himself as added value, as adornment or as ennoblement a posteriori of the work. Because the art indeed is the own work, the own work. So, equally, the noséqué is not «and then it comes», but it is working with the concrete and with the brick, and with the lot and with the client).
An architectural good work is slightly organically and coherent. And or everything she is noséqué or there is no noséqué that costs.
Chapel of the Conjunto de Arcas Reales (Valladolid)
In the church of this photo of above there is celebrated the entry of light in the altar, for the sides and overhead, separating the testero (apse?) and giving a sensation of unmateriality, very spiritual. Do not be what? It would be a noséqué if it had gone out for Fisac of fluke, but one sees that it had a clear intention and an exact conscience, since in the calculation of the armors of concrete.
Others all the examples of noséqués fisaquianos:
Miguel Fisac | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
Iglesia parroquial de Santa Ana
I yes that I sit a noséqué in these buildings, naturally. Things that I do not know to explain well. Emotions, surprises, spatial pleasures… But all this it is perfectly designed and foreseen. Don Michael, does not bother me: You yes knew what.
José Ramón Hernández Correa
Doctor Architect and author of Arquitectamos locos?
Toledo · february 2013
[:gl]
O sábado 23 de febreiro o magnífico programa Documentos, de RNE, estivo dedicado a Miguel Fisac: «A arquitectura de Miguel Fisac: Hormigón de carne e óso». A boa arquitectura acaba triunfando, e Fisac, que estivo na crista da ola desde o principio da súa carreira profesional ata os anos sesenta, e que nos setenta sufriu un inxusto e vergonzoso esquecemento, volve ser apreciado, e atopa de novo sitio na historia da arquitectura española. Celébroo, porque todos temos moito que aprender del. Todos os días.
Miguel Fisac | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
Fisac, ademais de ter uns enormes dotes como arquitecto, era un honrado pensador sobre a arquitectura. Quería entender a arquitectura contemporánea para entenderse a si mesmo, e quería saber como tiña que ser un edificio e unha cidade, e, sobre todo, como tiña que ser un arquitecto para facer ben o seu traballo.
Transmitía os seus pensamentos dun xeito sinxelo e directo. Entendíaselle todo, e iso gústame moito. (É o que a min me gustaría conseguir). Pero, a miúdo, ese afán de sinxeleza levábao a simplificar en exceso a exposición das súas ideas. (Ollo: Non digo que as súas ideas fosen simples. Digo que é simple a súa exposición). Era moi didáctico. Eu tiven unha vez a ocasión de escoitalo en clase e entusiasmoume o que contou e como o contou.
O caso -e ao que vou- é que el dicía que a súa arquitectura se fundaba sobre catro piares ou catro premisas. (No programa de RNE explícao dende o minuto 34:45 ata o 36:00):
1º.- O para que. – Que resolva os motivos polos que se fixo. (Programa de necesidades, condicionantes de partida…).
2º.- O onde. – Que responda ao lugar en que está, e ás súas condicións climáticas, paisaxísticas, históricas, culturais…
3º.- O como. – Que conseguise os medios técnicos máis idóneos, máis baratos… Que funcione ben… etc.
4º.- O non sei que. – «Despois vén… o nó sei que. E é cando vén a parte de arte».
Queda moi clara a explicación, e calquera que non sexa arquitecto entenderá con ela non só a importancia da arquitectura, senón a importancia de facela ben e de ser honrado e coherente con ela. Pero ao meu xuízo sobra o cuarto piar. O, mellor dito, está incluído nos outros tres. Ten que traballar con eles, neles (é eles), e non está ben que apareza logo, como un convidado caprichoso e a mesa posta.
Creo percibir certo pudor en Fisac cando enuncia ese punto. Non só non sabe explicalo (de aí que o chame o «non sei que»), senón que parece coma se lle dese un pouco de vergoña que «despois» teña que vir «a parte de arte».
(E a verdade é que si que dá un pouco de vergoña, e ata un pouco de fastío, que teña que vir esa parte. «É cando vén a parte de arte». Como cando vén unha visita, ou un parente pesado, ou como cando, tras unha deliciosa comida, vén a conta).
É inxusto que o para que, o onde e o como actúen con sensatez, lóxica, intelixencia e honradez para que logo veña o tolo da casa, o non sei que, a botar as patas para o alto. Non. Iso é trampa.
O como, segundo Fisac, inclúe o medio técnico, o económico, o funcional… ETCÉTERA. Pois nese etcétera cabe todo, ata calquera non sei que e calquera si sei que.
Fisac debeu de quedar moi contento co achado discursivo deses catro piares, porque el mesmo, cando comenta as súas obras en artigos ou libros, separa os catro capítulos: O para que, e explica que se necesitaba construír, que lle pediron os seus clientes, cales eran os requisitos que o edificio tiña que solucionar… O onde, e comenta como era o soar, se facía moito frío en inverno, se as vistas eran boas ou se ao lado había un edificio de tales características, co que había que comunicarse ou había que virarlle as costas. O como, e nos di se se empregaron vigas de gran luz, se se fixeron tales encofrados ou decidiuse facer dúas plantas por isto e por isto outro.
Pero logo chega o non sei que e todo se volve melifluo, evanescente e inefable. E é que, naturalmente, intentar illar a molécula noseique é imposible cando é unha molécula coherente co resto. É moi doado explicala cando é unha molécula falsa, postiza, un adorno kitsch e insincero que vén a agarrarse ao edificio como unha carracha e a colgarse as medallas. Pero cando a arquitectura é sincera, coherente, poderosa e boa, como o é a de Fisac, ese non sei que» está dende o principio, resolvendo o programa, elixindo a orientación no soar, decidindo materiais, buscando a disposición das vigas, as luces, a altura do edificio. Todo é noséqué.
(É o mesmo que contaba na miña anterior entrada contra a arte. Hai que estar contra a arte cando se entende este como valor engadido, como adorno ou como ennobrecemento a posteriori da obra. Porque a arte de verdade é o propio traballo, a propia obra. Pois, igualmente, o noséqué non é «e logo vén», senón que está a traballar co formigón e co ladrillo, e co solar e co cliente).
Unha obra arquitectónica boa é un algo orgánico e coherente. E ou toda ela é noséqué ou non hai noséqué que valla.
Capela do Conxunto de Arcas Reis (Valladolid)
Na igrexa desta foto de arriba celébrase a entrada de luz no altar, polos lados e por arriba, separando o testeiro (¿ábsida?) e dando unha sensación de inmaterialidade, moi espiritual. ¿Non sei que? Sería un noseique se a Fisac lle tería saído de chorra, pero vese que tivo unha intención clara e unha conciencia exacta, como no cálculo das armaduras de formigón.
Outros cantos exemplos de noséqués fisaquianos:
Miguel Fisac | arquitectamoslocos.blogspot.com.es
Iglesia parroquial de Santa Ana
Eu si que sento un noséqué nestes edificios, naturalmente. Cousas que non sei explicar ben. Emocións, sorpresas, praceres espaciais… Pero todo iso está perfectamente deseñado e previsto. Don Miguel, non me amole: Vostede si sabía que.
En una pequeña nave del antiguo matadero de Madrid, la nave 8 B, se han retirado las tejas de una cubierta en mal estado, se han apilado y se han introducido dentro para resolver una necesidad. Hasta aquí podría llegar el resumen de esta intervención.
El matadero de Madrid fue proyectado en torno a 1907 y construido durante la segunda década del siglo XX por Luis Bellido, arquitecto municipal. Durante cerca de sesenta años estuvo funcionando como gran despensa de la zona centro. A lo largo de este tiempo demostró sobradamente sus virtudes funcionales y sus cualidades espaciales. Más discutible ha resultado, con el paso de los años, el estilo aplicado a sus fachadas, muy alejado de las primeras aproximaciones al movimiento Moderno que se comenzaban a explorar en este tipo de edificios industriales en Alemania, Holanda o Francia. A partir de los años ochenta, el matadero se trasladó a la periferia de la ciudad. La pequeña “ciudad industrial” proyectada por Bellido cayó en el abandono y en el olvido. Desde hace algunos años el ayuntamiento de Madrid quiere convertir este complejo deteriorado en un motor cultural de vanguardia para la ciudad.
La nave 8 B será el espacio destinado a la gestión administrativa. Una pequeña zona de trabajo, un almacén y un espacio polivalente para charlas o presentaciones. Originalmente eran unas salas de apoyo para el almacenaje de los restos producidos en la nave 8, donde se secaban las pieles y el salazón. Una nave menor pero de gran interés espacial.
La prioridad de la intervención era restituir una cubierta de teja plana sobre tableros y rasillas sucesivamente parcheados, realizar un refuerzo estructural del conjunto y acondicionar el interior, térmica y acústicamente, para dar servicio a los nuevos usos. Este proceso se había seguido anteriormente en algunas otras naves del matadero y, como resultado de ello, se acumularon montañas de escombros de tejas, maderos, adoquines y losas de granito, esperando ser trasladadas al vertedero.
Quiero pensar que este proyecto surgió de la oportunidad. De haber descubierto una oportunidad en aquellos escombros.
En el camino de explorar todas las posibilidades razonables, el sistema constructivo se convierte en un generador de proyecto, en el lugar donde descansa una determinada postura ética ante la rehabilitación, ante la arquitectura.
¿Cómo funciona aquel objeto encontrado? ¿cómo funciona la teja plana? ¿cómo se apila? ¿cómo se apareja? ¿cuáles son sus características organolépticas, su peso? ¿cómo se unen? Estas son algunas de la preguntas que aparecen en el proceso. La ausencia de algunos elementos del aparejo produce celosías, el paso de la luz. A veces una pieza entera para los muros, otras, media pieza para los revestimientos. El problema de las esquinas, los dinteles. Aparecen los problemas universales de la arquitectura. Al mismo tiempo y con la misma intensidad aparecen también la mano de obra y la imperfección. La imperfección del hombre y de lo viejo, de lo recuperado. Recuerdo una orden ingenua durante la obra: “Jose, tuércete que no importa”, y una respuesta, una lección del encargado: “No me tuerzo que de torcerse siempre habrá tiempo”. Un trabajo de muchos lleno de vibraciones. Las vibraciones del artesano colectivo, del artesano que reivindica Richard Sennett.
Como aquella cabaña del bosque del arquitecto sueco Ralph Erskine, en la que apilaba troncos para protegerse del rigor del invierno, este proyecto también es bioclimático. Bioclimático porque la teja contribuye al confort térmico y acústico y sostenible porque se reinventa con lo que tiene a su alcance. Es bioclimático como la arquitectura de pueblo, como esos hogares-chimenea revestidos de cerámica que se encuentran en la provincia de Soria.
Es una intervención que pretende respetar una configuración espacial válida, sin adulterarla. Es una prueba del poder de la arquitectura como contenedor cualificado, independientemente de sus usos, de los usos coyunturales. Un concepto clásico, eterno del espacio, nada que ver con el clasicismo, ni necesariamente con Italia. Frente al estilo pretendidamente “nacional-castizo” que aplicó Luis Bellido a las fachadas, en este caso, en el interior, el estilo se diluye, desaparece como heredero de la antigua Escuela de Madrid. Orden, oportunidad, compromiso, contención o claridad sin ninguna voluntad formal a priori. Un terreno para mí desconocido, más allá del proyecto, más allá de cualquier intención. El protagonismo del arquitecto da un paso hacia atrás, se retira de la arquitectura a tiempo. La historia es pendular o helicoidal, si la entendemos en tres dimensiones. Este proyecto deshace algunos caminos recorridos, pretende alcanzar puntos de encuentro. Avanza retrocediendo, como los remeros, mirando hacia atrás, como explicaba Oteiza. De la teja árabe, procedente del muslo de la mujer como molde, y de su colocación manual, se pasó a su aplicación industrializada y a su versión plana. Ahora los elementos industriales, inertes, se entienden de otra manera, descontextualizados y colocados desde la imprevisibilidad del trabajo manual.
Este proyecto pretende entender la arquitectura como una experiencia intelectual, cultural, ética. No confundir con un posicionamiento social o político.
Obra: Nave 8b de Matadero Madrid
Situacion: C/Paseo de la Chopera, 14. Nave 8b. Antiguo Matadero Legazpi. Madrid. España
Autor: Arturo Franco
Colaboradores: Diego Castellanos (arquitecto de interiores) y Yolanda Ferrero (arquitecto)
Aparejador: Jose H. Largo Díaz. DITE SL.
Fecha de redacción del proyecto y fin de obra: Enero 2009_Diciembre 2009.
Plazo de ejecución:8 meses
Presupuesto de obra: 500.000 €.
Presupuesto de amueblamiento: No contratado salvo los propios de cerrajería diseñados por la oficina e incluidos en el presupuesto total.
Superficie de actuación: 1.000 m2
Promotor/Propietario: Concejalía de las Artes del Ayuntamiento de Madrid
Empresa Constructora: PECSA.s.a.
Fotógrafo: Carlos Fernández Piñar. + arturofranco.es + diegocastellanos.es
Reconocimientos
Premio FAD de Arquitectura 2012.
Finalista en los V Premios de Arquitectura Ascensores Enor.
Finalista Premios Construmat 2011 de Edificación.
In a small ship of the former slaughter house of Madrid, the ship 8 B, have withdrawn the tiles of a cover from themselves in poor condition, have been piled up and have interfered inside to solve a need. Hitherto there might come the summary of this intervention.
The slaughter house of Madrid was projected concerning 1907 and constructed during the second decade of the 20th century by Luis Bellido, municipal architect. During near sixty years it was working as great pantry of the zone I centre. Throughout this time it demonstrated too his functional virtues and his spatial qualities. More debatable it has turned out to be, as the years went by, the style applied to his fronts, very removed from the first approximations to the Modern movement that began to explore in this type of industrial buildings in Germany, Holland or France. From the eighties, the slaughter house moved to the periphery of the city. The small “industrial city” projected by Bellido fell down in the abandon and in the oblivion. For some years the town hall of Madrid wants to turn this complex spoilt in a cultural engine of forefront for the city.
The ship 8 B will be the space destined for the administrative management. A small zone of work, a store and a polyvalent space for chats or presentations. Originally they were a few rooms of support for the storage of the remains produced in the ship 8, where the skins and the salting were drying off. A minor ship but of great spatial interest.
The priority of the intervention was to return a cover of flat tile on boards and rasillas successively patched, to realize a structural reinforcement of the set and to condition the interior, thermal and acoustic, to give service to the new uses. This process had followed previously in some other ships of the slaughter house and, as result of it, there were accumulated mountains of rubbles of tiles, logs, cobbles and slabs of granite, waiting to be moved to the dump.
I want to think that this project arose from the opportunity. Of having discovered an opportunity in those rubbles.
In the way of exploring all the reasonable possibilities, the constructive system turns into a project generator, into the place where it rests a certain ethical position before the rehabilitation, before the architecture.
How does that opposing object work? How does flat tile work? How is it piled up? How does it get ready? Which are his characteristics organolépticas, his weight? How do they join? These are some of you her ask that they appear in the process. The absence of some elements of the apparel produces lattices, the step of the light. Sometimes a piece informs for the walls, others, piece happens for the coatings. The problem of the corners, the lintels. The universal problems of the architecture appear. At the same time and with the same intensity the workforce and the blemish appear also. The blemish of the man and of the old thing, of the recovered. I remember an ingenuous order during the work: “Jose, twist that it does not matter”, and a response, a lesson of the manager: “I do not twist that of twisting always it will be time”. A work of many I fill of vibrations. The vibrations of the collective craftsman, of the craftsman that Richard Sennett claims.
As that cabin of the forest of the Swedish architect Ralph Erskine, in which it was piling up trunks to be protected from the winter rigor, this project also is bioclimático. Bioclimático because the tile contributes to the thermal and acoustic and sustainable comfort because it is reinvented by what has to his scope. It is bioclimático as the architecture of people, as these homes – chimneys redressed in ceramics that they find in the province of Soria.
It is an intervention that tries to respect a spatial valid configuration, without her committing adultery. It is a test of the power of the architecture as qualified container, independently of his uses, of the relating to the moment uses. A classic, eternal concept of the space, nothing to see with the classicism, not necessarily with Italy. Opposite to the style allegedly “national – pure” that Luis Bellido applied to the fronts, in this case, in the interior, the style is diluted, disappears as inheritor of the former School of Madrid. Order, opportunity, commitment, containment or clarity without any formal will a priori. An area for unknown me, beyond the project, beyond any intention. The protagonism of the architect gives a step backward, moves back from the architecture in time. The history is pendulous or spiral, if we her deal with three dimensions. This project undoes some crossed ways, tries to reach points of meeting. It advances moving back, as the rowers, looking backward, as was making clear Oteiza. Of the Arabic tile, proceeding from the thigh of the woman as mold, and of his manual placement, it passed to his industrialized application and to his flat version. Now the industrial, inert elements, they understand each other otherwise, descontextualizados and placed from the unpredictability of the manual work.
This project tries to understand the architecture as an intellectual, cultural, ethical experience. Not to confuse with a social or political positioning.
Finalist in the V Architecture Elevators Enor Award.
Finalist Construmat Award 2011 of Building.
Nunha pequena nave do antigo matadoiro de Madrid, a nave 8 B, retiráronse as tellas dunha cuberta en mal estado, amoreáronse e introducíronse dentro para resolver unha necesidade. Ata aquí podería chegar o resumo desta intervención.
O matadoiro de Madrid foi proxectado en torno a 1907 e construído durante a segunda década do século XX por Luis Bellido, arquitecto municipal. Durante preto de sesenta anos estivo a funcionar como gran despensa da zona centro. Ao longo deste tempo demostrou sobradamente as súas virtudes funcionais e as súas calidades espaciais. Máis discutible ten resultado, co paso dos anos, o estilo aplicado ás súas fachadas, moi afastado das primeiras aproximacións ao movemento Moderno que se comezaban a explorar neste tipo de edificios industriais en Alemaña, Holanda ou Francia. A partir dos anos oitenta, o matadoiro trasladouse á periferia da cidade. A pequena “cidade industrial” proxectada por Bellido caeu no abandono e no esquecemento. Dende hai algúns anos o concello de Madrid quere converter este complexo deteriorado nun motor cultural de vangarda para a cidade.
A nave 8 B será o espazo destinado á xestión administrativa. Unha pequena zona de traballo, un almacén e un espazo polivalente para charlas ou presentacións. Orixinalmente eran unhas salas de apoio para a almacenaxe dos restos producidos na nave 8, onde se secaban as peles e o salgadura. Unha nave menor pero de grande interese espacial.
A prioridade da intervención era restituír unha cuberta de tella plana sobre taboleiros e ladrillos sucesivamente parcheados, realizar un reforzo estrutural do conxunto e acondicionar o interior, térmica e acusticamente, para dar servizo aos novos usos. Este proceso seguírase anteriormente nalgunhas outras naves do matadoiro e, como resultado diso, acumuláronse montañas de entullos de tellas, madeiros, lastras e lousas de granito, esperando ser trasladado ao vertedoiro.
Quero pensar que este proxecto xurdiu da oportunidade. De ter descuberto unha oportunidade naqueles entullos.
No camiño de explorar todas as posibilidades razoables, o sistema construtivo convértese nun xerador de proxecto, no lugar onde descansa unha determinada postura ética ante a rehabilitación, ante a arquitectura.
¿Como funciona aquel obxecto encontrado? ¿como funciona a tella plana? ¿como se amorea? ¿como se aparella? ¿cales son as súas características organolépticas, o seu peso? ¿como se unen? Estas son algunhas da preguntas que aparecen no proceso. A ausencia dalgúns elementos do aparello produce celosías, o paso da luz. Ás veces unha peza enteira para os muros, outras, media peza para os revestimentos. O problema das esquinas, os linteis. Aparecen os problemas universais da arquitectura. Ao mesmo tempo e coa mesma intensidade aparecen tamén a man de obra e a imperfección. A imperfección do home e do vello, do recuperado. Recordo unha orde inxenua durante a obra: “Xosé, tórcete que non importa”, e unha resposta, unha lección do encargado: “Non me torzo que de torcerse sempre haberá tempo”. Un traballo de moitos cheo de vibracións. As vibracións do artesán colectivo, do artesán que reivindica Richard Sennett.
Como aquela cabana do bosque do arquitecto sueco Ralph Erskine, na que amoreaba madeiros para protexerse do rigor do inverno, este proxecto tamén é bioclimático. Bioclimático porque a tella contribúe ao confort térmico e acústico e sostible porque se reinventa co que ten ao seu alcance. É bioclimático como a arquitectura de pobo, como eses fogares-cheminea revestidos de cerámica que se encontran na provincia de Soria.
É unha intervención que pretende respectar unha configuración espacial válida, sen adulterala. É unha proba do poder da arquitectura como colector cualificado, independentemente dos seus usos, dos usos conxunturais. Un concepto clásico, eterno do espazo, nada que ver co clasicismo, nin necesariamente con Italia. Fronte ao estilo pretendidamente “nacional-castizo” que aplicou Luis Bellido ás fachadas, neste caso, no interior, o estilo dilúese, desaparece como herdeiro da antiga Escola de Madrid. Orde, oportunidade, compromiso, contención ou claridade sen ningunha vontade formal a priori. Un terreo para min descoñecido, máis alá do proxecto, máis alá de calquera intención. O protagonismo do arquitecto dá un paso cara a atrás, retírase da arquitectura a tempo. A historia é pendular ou helicoidal, se a entendemos en tres dimensións. Este proxecto desfai algúns camiños recorrido, pretende alcanzar puntos de encontro. Avanza retrocedendo, como os remeiros, mirando cara a atrás, como explicaba Oteiza. Da tella árabe, procedente da coxa da muller como molde, e da súa colocación manual, pasouse á súa aplicación industrializada e á súa versión plana. Agora os elementos industriais, inertes, enténdense doutro xeito, descontextualizados e colocados dende a imprevisibilidade do traballo manual.
Este proxecto pretende entender a arquitectura como unha experiencia intelectual, cultural, ética. Non confundir cun posicionamento social ou político.
El periódico de IX Bienal Iberoamericana de Arquitectura y Urbanismo llevada a cabo en Octubre de 2014 en la ciudad de Rosario, Argentina, recoge las 30 obras premiadas en la presente edición, elegidas entre las más de 1.000 propuestas presentadas. Dichas obras suponen un reflejo de los mejores proyectos de arquitectura y de diseño urbano que incorporan los contextos y las demandas sociales, tecnológicas y climáticas en la escala de la arquitectura. Así mismo, se han galardonado iniciativas y estrategias territoriales y urbanas que ayudan a construir nuevas geografías incorporando las exigencias de las infraestructuras, resolviendo tensiones económicas, valorando las ecologías únicas de Iberoamérica y favoreciendo la cohesión social.
El periódico además incluye la biografía y el detalle de cinco obras de Fruto Vivas, Premio Iberoamericano de Arquitectura y Urbanismo junto a los textos sobre el tema de la IX BIAU de Francisco Burgos y Ginés Garrido, directores de la edición, y los textos sobre la exposición llevada a cabo en la Bienal, por FRPO, equipo que realizó su concepto y diseño.
O xornal de IX Bienal Iberoamericana de Arquitectura e Urbanismo levada a cabo en Outubro de 2014 na cidade de Rosario, Arxentina, recolle as 30 obras premiadas na presente edición, elixidas entre as máis de 1.000 propostas presentadas. As devanditas obras supoñen un reflexo dos mellores proxectos de arquitectura e de deseño urbano que incorporan os contextos e as demandas sociais, tecnolóxicas e climáticas na escala da arquitectura. Así mesmo, galardoáronse iniciativas e estratexias territoriais e urbanas que axudan a construír novas xeografías incorporando as esixencias das infraestruturas, resolvendo tensións económicas, valorando as ecoloxías únicas de Iberoamérica e favorecendo a cohesión social.
O xornal ademais inclúe a biografía e o detalle de cinco obras de Fruto Vivas, Premio Iberoamericano de Arquitectura e Urbanismo xunto aos textos sobre o tema da IX BIAU de Francisco Burgos e Ginés Garrido, directores da edición, e os textos sobre a exposición levada a cabo na Bienal, por FRPO, equipo que realizou o seu concepto e deseño.
The newspaper of The Biennial Latin-American IXth of Architecture and Urbanism carried out in October, 2014 in Rosario’s city, Argentina, gathers 30 works rewarded in the present edition, chosen between more than 1.000 presented offers. The above mentioned works suppose a reflection of the best projects of architecture and of urban design that incorporate the contexts and the social, technological and climatic demands in the scale of the architecture. Likewise, there have been rewarded initiatives and territorial and urban strategies that new geografías help to construct incorporating the requirements of the infrastructures, solving economic tensions, valuing the only ecologías of Latin America and favoring the social cohesion.
The newspaper in addition includes the biography and the detail of five Fruto Vivas’s works, Latin-American Prize of Architecture and Urbanism close to the texts on the topic of the IXth BIAU of Neat Francisco Burgos y Ginés, the directors of the edition, and the texts on the exhibition carried out in the Biennial show, for FRPO, equipment that realized his concept and design.
Abre el plazo de la III Edición del Concurso PFC Cátedra Madera, que premia el proyecto fin de carrera (PFC) que por su calidad, innovación, originalidad o creatividad resalte la utilización de madera y aspectos de sostenibilidad en un proyecto arquitectónico.
La Escuela de Arquitectura de la Universidad de Navarra, junto con la Cátedra Madera, promueve este concurso internacional en el que se premia el proyecto fin de carrera (PFC) que, por su calidad, innovación, originalidad o creatividad, resalte la utilización de madera y los aspectos de sostenibilidad dentro de un proyecto arquitectónico.
Premio. Consiste en la concesión de una beca que cubre el coste de la matrícula en el Máster en Diseño y Gestión Ambiental de Edificios que se imparte en la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Navarra (España).
Participantes. Podrán presentarse aquellas personas que hayan presentado su PFC en cualquier Escuela de Arquitectura reconocida oficialmente entre septiembre de 2012 y febrero de 2015.
Plazo límite de inscripción: 23 de febrero de 2014.
+ info
Abre o prazo da III Edición do Concurso PFC Cátedra Madeira, que premia o proxecto fin de carreira (PFC) que pola súa calidade, innovación, orixinalidade ou creatividade resalte a utilización de madeira e aspectos de sostibilidade nun proxecto arquitectónico.
A Escola de Arquitectura da Universidade de Navarra, xunto coa Cátedra Madeira, promove este concurso internacional no que se premia o proxecto fin de carreira (PFC) que, pola súa calidade, innovación, orixinalidade ou creatividade, resalte a utilización de madeira e os aspectos de sostibilidade dentro dun proxecto arquitectónico.
Premio. Consiste na concesión dunha bolsa que cobre o custo da matrícula no Máster en Deseño e Xestión Ambiental de Edificios que se imparte na Escola de Arquitectura da Universidade de Navarra (España).
Participantes. Poderán presentarse aquelas persoas que presentasen o seu PFC en calquera Escola de Arquitectura recoñecida oficialmente entre setembro de 2012 e febreiro de 2015.
Prazo límite de inscrición: 23 de febreiro de 2014.
+ info
It´s Opened the term of the Edition 3th PFC Cátedra MaderaContest , which rewards the project end of career (PFC) that for his quality, innovation, originality or creativity highlights the utilization of wood and aspects of sustainability in an architectural project.
The School of Architecture of the University of Navarre, together with the Chair Madeira, promotes this international contest in which the project rewards end of career (PFC) that, for his quality, innovation, originality or creativity, projection the utilization of wood and the aspects of sustainability inside an architectural project.
Reward. It consists of the concession of a scholarship that covers the cost of the matriculation in the Máster in Design and Environmental Management of Buildings that is given in the School of Architecture of the University of Navarre (Spain).
Participants. There will be able to appear those persons who have presented his PFC in any School of Architecture recognized officially between September, 2012 and February, 2015.
Como medio del sector, y a favor de la cultura de la luz, os animamos, una edición más, a ayudarnos a difundir ente vuestros lectores que las inscripciones de los Premios Lamp Lighting Solutions 2015 todavía están abiertas.
Contentos de la consolidación de los premios LAMP en el sector de la iluminación a nivel internacional – la pasada edición recibimos 608 proyectos de 52 países -, volvemos a la carga con una nueva edición, con muchas ganas de premiar la buena iluminación y con un jurado de admirar. Mark Major, Kai Piippo, Douglas Leonard, Anne Bureau, Emma Cogswell, Anupama Kundoo, Juan Carlos Sancho e Ignasi Bonjoch serán los encargados de seleccionar:
· PREMIO ILUMINACIÓN EXTERIOR ARQUITECTÓNICA: 8.000€
· PREMIO ILUMINACIÓN DE INTERIORES: 8.000€
· PREMIO ILUMINACIÓN URBANA Y PAISAJE: 8.000€
· PREMIO STUDENTS PROPOSALS: 2.000€
Estos premios valoran la creatividad, innovación y sostenibilidad de los proyectos de iluminación sin importar el fabricante o la marca de las luminarias empleadas en el proyecto.
Además, en esta 6ª edición hay una novedad. Con motivo del Año Internacional de la Luz 2015 declarado por la UNESCO, el «Life of Light» premiará con un reconocimiento a un profesional del sector por una vida dedicada a la iluminación. Porque sabemos que hay apasionados de la luz y que sin ellos el sector no podría haber evolucionado a pasos agigantados y queremos darles las gracias. Si eres una asociación, fundación, entidad o medio del sector, te animamos a presentar a tu/tus candidatos a este reconocimiento «Life of Light».
Recuerda: Inscripción y entrega de proyectos del 15 de septiembre de 2014 al 31 de Enero de 2015 (descarga las bases del concurso aquí).
Como medio do sector, e a favor da cultura da luz, animámosvos, unha edición máis, a axudarnos a difundir ente os vosos lectores que as inscricións dos Premios Lamp Lighting Solutions 2015 aínda están abertas.
Contentos da consolidación dos premios LAMP no sector da iluminación a nivel internacional – a pasada edición recibimos 608 proxectos de 52 países -, volvemos á carga cunha nova edición, con moitas ganas de premiar a boa iluminación e cun xurado de admirar. Mark Major, Kai Piippo, Douglas Leonard, Anne Bureau, Emma Cogswell, Anupama Kundoo, Juan Carlos Sancho e Ignasi Bonjoch serán os encargados de seleccionar:
· PREMIO ILUMINACIÓN EXTERIOR ARQUITECTÓNICA: 8.000€
· PREMIO ILUMINACIÓN DE INTERIORES: 8.000€
· PREMIO ILUMINACIÓN URBANA E PAISAXE: 8.000€
· PREMIO STUDENTS PROPOSALS: 2.000€
Estes premios valoran a creatividade, innovación e sostibilidade dos proxectos de iluminación sen importar o fabricante ou a marca das luminarias empregadas no proxecto.
Ademais, nesta 6ª edición hai unha novidade. Con motivo do Ano Internacional da Luz 2015 declarado pola UNESCO, o «Life of Light» premiará cun recoñecemento a un profesional do sector por unha vida dedicada á iluminación. Porque sabemos que hai apaixonados da luz e que sen eles o sector non podería ter evolucionado a pasos axigantados e queremos darlles as grazas. Se es unha asociación, fundación, entidade ou medio do sector, animámosche a presentar ao teu/os teus candidatos a este recoñecemento «Life of Light».
Recorda: Inscrición e entrega de proxectos do 15 de setembro de 2014 ao 31 de Xaneiro de 2015 (descarga as bases do concurso aquí).
As way of the sector, and in favour of the culture of the light, we encourage you, one more edition, to help when your readers spread entity that the inscriptions of the Lamp Lighting Solutions Award 2015 still is opened.
Contentments of the consolidation of the prizes LAMP in the sector of the lighting worldwide – the past edition we receive 608 projects of 52 countries-, return to the load with a new edition, with many desire of rewarding the good lighting and with a juror of admiring. Mark Major, Kai Piippo, Douglas Leonard, Anne Bureau, Emma Cogswell, Anupama Kundoo, Juan Carlos Sancho and Ignasi Bonjoch will be the managers of selecting:
These prizes value the creativity, innovation and sustainability of the projects of lighting without importing the manufacturer or the brand of the lights used in the project.
In addition, in this one 6 ª edition there is an innovation. On the occasion of the International Year of the Light 2015 declared by the UNESCO, the «Life of Light» will reward with a recognition of a professional of the sector for a life dedicated to the lighting. Because we know that he has carried away of the light and that without them the sector might not have evolved by leaps and bounds and we want to thank them. If you are an association, foundation, entity or way of the sector, we encourage you to present to your / your candidates for this recognition «Life of Light».
Remember: Inscription and project delivery from September 15, 2014 to January 31, 2015 (it unloads the bases of the contest here).
[:es]Diagramas de la Bibliothèque de l’Huei de Peter Eisenman sacada del libro Diagram Diaries p. 205
Una de los orígenes posibles de un cierto renacer contextualista podría recaer, como afirma Eduard Bru, en el hecho de que el lugar1 ha pasado a ser algo más interesante, más activo y propositivo, en tanto que ciudad y geografía, se han mezclado ineluctablemente, ofreciendo un entorno mucho más incitante que el estrictamente urbano del que disponíamos una década atrás.2
A la sombra de una observación tan sugerente, crece una primera cuestión que, a modo de bomba de profundidad, viene a rememorar la metodología del geógrafo Carl Sauer según la cual los paisajes culturales son creados a partir de formas superpuestas al paisaje natural,3 y, por tanto, y re-interpretando, los paisajes urbanos, estarán también más íntimamente ligados a la geografía que al urbanismo propiamente dicho. En otras palabras, a día de hoy, se dan las condiciones necesarias para plantear, acaso enunciar, estrategias para una nueva geo-urbanidad,4 plantear nuevos trazados entorno al proyecto interescalar, ciudad, paisaje y arquitectura.
Las consecuencias de la idea de Bru, están hoy todavía reverberando y no será aquí y ahora que zanjaremos la cuestión. En todo caso sí que dan pie a una reflexión que pretende ir más allá de un cierto anquilosamiento académico al respecto del tema (sería interesante comprobar cuantas escuelas de arquitectura incorporan en los departamentos de urbanismo a geógrafos con talento) o de una refriega entre geógrafos versus urbanistas (como la que propuso a modo de crítica especialmente hiriente el geógrafo Oriol Nel·lo en el artículo titulado El Urbanismo de la Crisis.5)
En la raíz de esta nueva fusión urbano-geográfica, esta nueva interacción con lo episódico-contextual, o ya puestos, este devenir neo-situacionista, está el concepto de articulación.
La idea de articulación nombra tanto los procesos básicos de la producción de la realidad, de la producción de contextos y de la producción de poder, como la práctica analítica que estructura toda narración ligada a lo arquitectónico. Es la práctica transformativa o el trabajo de hacer, deshacer y rehacer relaciones y contextos, de establecer nuevas relaciones a partir de viejas relaciones o de trazar líneas y mapear conexiones. Pero la articulación no es una práctica única o singular. Las distintas conexiones tendrán fuerzas diferentes en contextos particulares y deben medirse; no todas las conexiones son iguales o igualmente importantes. De hecho, hay tantas prácticas de articulación diferentes como formas hay de relación.
No debería permitirse que el uso de la noción de contexto articulado, no singularice cada territorio, como si hablar sobre contextos, necesariamente hiciera equivalente cada sistema de relaciones, o pusiera cada territorio en el mismo plano o la misma escala. El sentido de “contexto que se articula” es siempre una unidad compleja, in-determinada y contingente. Si puede entenderse un contexto como las relaciones que se han establecido por el operar arquitectónico, la lucha para cambiar el contexto involucra la lucha por entender esas relaciones y, cuando sea posible, re-articularlas. En otras palabras, con la idea de re-articular contextos no estamos mentando una metodología mágica capaz de entrar de forma directa en el núcleo de la cuestión urbano/geográfica/arquitectónica. En el mejor de los casos re-articular es una estrategia de aproximación enormemente efectiva para gestionar la complejidad de lo proyectual a la vez que para interrelacionar múltiples escalas y realidades.
La articulación exige deconstrucción y reconstrucción; primero debe verse que lo que parecen ser totalidades o unidades armónicas sin costuras ni grietas han sido forjadas por partes diversas y divergentes. Es decir, los mismos procesos de articulación han sido borrados y ahora deben redescubrirse en la posibilidad de desarticulación. La articulación comienza descubriendo la heterogeneidad, las diferencias, las fracturas, en las totalidades. Al final lo heteróclito siempre se re-articula en la forma de otras totalidades; esa es la función misma del poder social de la arquitectura. Y si no se entra en esta lucha, en el intento de pensar a través de las posibilidades de rearticulación, el cuerpo fundamental del proyecto arquitectónico abandona el sentido mismo de la posibilidad política, social, cultural, económica y tecnológica que lo impulsa.
Esto último, la re-articulación compulsiva como táctica proyectual es pertinente en tanto que la realidad está en constante transformación, es abierta e imprevisiblemente informal. El principio operativo que la arquitectura puede ser capaz de asumir en este tour de force con la realidad es que la forma y la estructura de la realidad no son inevitables. Por ello debería rechazarse pues aquellos que niegan con demasiada facilidad cualquier realidad estable en las relaciones que definen el terreno de juego. En otras palabras, si bien el contexto nos es dado y aparentemente es uno, también está sujeto a una multi-interpretación que lo convierte inmediatamente en multi-dimensional. Todo es lo que es, a la vez que todo puede ser otra cosa, esa es la paradoja.
Tradicionalmente la idea de contexto en arquitectura ha venido precedida de falsas interpretaciones sobre lo vernáculo. Esto es evidente en los primeros años de la postmodernidad, donde de manera mezquina y cicatera se relacionaba lo vernáculo con lo simbólico/popular, con el objetivo de abolir la “alta cultura” en favor de la cultura popular y una inocente y enormemente simplista visión de la sociedad, de sus preferencias y sus capacidades como masa consumista. No hace falta decir que como carne fresca, las fuerzas del capital vieron en ello una oportunidad abismal para introducir la costumbre de un consumo voraz desprovisto de esfuerzo cultural y por tanto de fácil digestión y poco alimento.
Curiosamente mientras surgía en los años 70 el movimiento postmoderno, algunos, entre ellos Peter Eisenman, estaban desarrollando una metodología de altísimo octanaje conceptual para aterrizar en lo que vulgarmente podríamos llamar el suelo, símbolo por excelencia del lugar y espacio propio de la contingencia del proyecto arquitectónico. Una idea, la de lugar, que por otro lado el movimiento moderno había intentado eliminar con la falsa idea de una arquitectura pura y emancipada de la cota cero.
Eisenman, de lo contextual por inducción
La vuelta al lugar en forma de articulación contextual, si bien en las antípodas del genius loci, adquiere forma quizá por primera vez en los proyectos englobados en el libro Cities of Artificial Excavation6, sobre el trabajo de Peter Eisenman, anteriormente presentado en el artículo escrito por el propio Eisenman TheCity of Artificial Excavation7.
Resiguiendo los orígenes de este renacer contextualista al que antes nos referíamos, nos topamos con una metodología intelectual capaz de centrar la idea de articulación en relación a la idea de contexto como elemento central. Es decir, en la metodología “articulista” que Eisenman propone, encontramos una lógica extrema en la forma como la idea de contexto supera la simplicidad postmoderna de lo estrictamente alegórico y sus interpretaciones amnésicas sobre la historia. Es más, uno de los componentes más originales del cuerpo teórico de Eisenman es la introducción de una inteligencia inductiva en el proyecto, un tipo de razonamiento donde la condición verdadera de las premisas, en este caso el lugar como quintaesencia del contexto, brinda apoyo a las conclusiones, pero no las garantiza. En otras palabras el “objeto” lugar inducirá un tipo de arquitectura, pero no determinará todos los parámetros de esta.
Cities of Artificial Excavation presenta cuatro proyectos representativos donde se muestra la idea de excavación artificial y por tanto de retorno directo al lugar y al contexto como concepto a partir del cual el proyecto empieza a articularse; estos son el diseño urbano para el Este de Cannaregio en Venecia de 1978, las viviendas cercanas al Ckeckpoint Charlie en Berlin de 1980-1981, el University Art Museum de la California State University en Long Beach de 1986 y el Parque de la Villette de París en colaboración con Jaques Derrida.
Eisenman usa operativamente el lugar como genealogía de la complejidad geométrica de sus proyectos, mediante un proceso de articulación y re-articulación constante, que le permite llegar al papel central de la idea de lugar. De hecho Eisenman previamente ha construido una metodología, un auténtico armazón conceptual para el estudio y el desarrollo de las estructuras formales que surgen a partir de lo contextual articulado.
Da la sensación que solamente desde el rigor de sus planteamientos teóricos, desarrollando toda una metodología para extraer de la forma sus esencias, llega Eisenman a la consideración del contexto como origen fundamental de las lógicas teóricas de sus proyectos, es decir, el espacio conceptual donde reside el origen genuino de la geometría compleja Eisenmaniana es lo contextual, el sitio donde la arquitectura se posa, en definitiva, el lugar.
En este encuentro con el suelo Eisenman, considera que la topografía de una ciudad no es una superficie neutral, sino sólo la capa superior de una densa superposición de capas de los más variados rastros, pistas históricas que hay que recuperar y reseguir. La materia prima proyectual, aquello que dará dirección a la manera como se va a manipular la geometría arquitectónica, tal como lo ha venido haciendo en las Houses es esta consideración conceptualizada a través de la historia del suelo.
Por tanto vemos aquí una manera mucho menos figurativa que la versión postmoderna de contexto y en todo caso mucho más libre y abierta para tratar con rigor, pero sin ataduras, la idea de contexto y plantear un principio de negación de una arquitectura incapaz desde su posición elevada y moral de “bajar a la arena”, tal como lo había hecho hasta entonces el Movimiento Moderno.
Narraciones y articulaciones
Hay dos aspectos interesantes en las ideas de Eisenman que fundan una concepción más abierta de la idea de contexto que la figuración ortodoxa y vernácula de la postmodernidad oficial. Por un lado está la idea de que el ámbito de la arquitectura se mantiene todavía ligada a una cierta elaboración intelectual que requiere agudeza, referencias y procesos de transformación, tanto de las cosas como de las ideas. Esto conlleva a elaborar un espacio narrativo, una historia de la historia ligada a la mutabilidad tanto física como emocional e intelectual del lugar, es decir, en el momento en que damos cuenta de un lugar, tenemos el escenario de una historia necesaria, el fondo a modo de espacio narrativo que acompañará al espacio arquitectónico.
El otro aspecto interesante es la idea de re-articulación, es decir, el campo sobre el que tanto idealmente como físicamente se mueve la arquitectura es de tal complejidad y magnitud, que constantemente el arquitecto se ve expuesto a articular una y otra vez la fuerza de un proyecto a partir de las incursiones multifocales que hace sobre la materia prima de la realidad, el lugar.
La arquitectura, por tanto, debería estar comprometida con la realidad mediante el estudio del ámbito de relaciones que tiene efectos determinantes a partir del contexto, pero rehusar también el hecho de que asumir que tales relaciones y efectos tengan que ser necesaria y determinadamente lo que son de forma unidireccional. En realidad la arquitectura debería estar comprometida en la re-elaboración de una nueva narrativa, de un espacio codificado en el que lugar y objeto arquitectónico interactúan sin un final pre-determinado, es decir, un proceso abierto de re-articulación.
Es aquí donde Eisenman es tan brutalmente contemporáneo. A su manera y con algunos resultados discutibles, Eisenman anuncia 40 años antes el núcleo del proyecto arquitectónico contemporáneo, la capacidad de la arquitectura para estructurar una narración compleja de la realidad a partir de un proceso abierto de articulación con el contexto.
Miquel Lacasta. Doctor arquitecto
Barcelona, junio 2012
Notas
1 Léase «lugar» como quintaesencia de la idea de contexto. 2 BRU, Eduard, revista Annals d’Arquitectura 07 (2ª época), ETSAB, UPC, Barcelona, Julio 2001. 3 Esta idea es la base principal de SAUER, Carl, The Morphology of Landscape, University of California Publications in Geography. Vol. 2, No. 2, pp. 19-53. October 12, 1925. 4 Sugerente, innovador y ejemplificador de una manera de abordar la idea de lo contextual es el ejercicio de GAUSA, Manuel, Multi-Barcelona, Hiper-Catalunya, estrategias para una nueva geo-urbanidad, List Laboratorio, Barcelona/Trento, 2009. 5 NEL·LO, Oriol, El Urbanismo de la Crisis, El Periódico, 19 de Octubre 2011. 6 BEDARD, Jean Francoise, Cities of Artificial Excavation: The Work of Peter Eisenman, 1978-1988, Rizzoli International, Nueva York, 1994 7 EISENMAN, Peter, The City of Artificial Excavation en Architectural Design nº53 Enero 1983. pp. 91-93.
[:en]Set of graphs of Peter Eisenman’s Bibliothèque de l’Huei extracted of the book Diagram Diaries p. 205
One of the possible origins of a certain revival contextualista might relapse, as affirms Eduard Bru, in the fact that the place1 has happened to be more interesting something, more active and propositivo, while city and geography, they have been mixed ineluctablemente, offering an environment much more inciting than the strictly urban one which we were having a decade behind.2
In the shade of such a suggestive observation, there grows the first question that, like depth charge, comes to recall the methodology of the geographer Carl Sauer according to which the cultural landscapes are created from forms superposed to the natural landscape,3 and, therefore, and reinterpreting, the urban landscapes, they will be tied also more intimately to the geography than to the urbanism in strict sense. In other words, a today, they give themselves the necessary conditions to raise, perhaps to enunciate, strategies for a new geo-urbanity,4 to raise new tracings I half-close to the project to interclimb, city, landscape and architecture.
The consequences of Bru’s idea, they are reflected today still and it will not be here and now that we will tackle the question. In any case yes that give course for a reflection that tries to go beyond a certain academic stagnation with regard to the topic (it would be interesting to verify all the schools of architecture incorporate in the departments of urbanism geographers into talent) or of an affray between geographers versus town planners (as that there proposed like specially cutting critique the geographer Oriol Nel · it in the article qualified El Urbanism of the Crisis.5)
In the root of this new urban – geographical merger, this new interaction with the episodic – contextual thing, or already put, this one to develop neo-situacionista, is the concept of joint.
The idea of joint names both the basic processes of the production of the reality, of the production of contexts and of the production of power, and the analytical practice that structures any story tied to the architectural thing. It is the practice transformativa or the work of doing, undoing and re-doing relations and contexts, of establishing new relations from old relations or of planning lines and mapear connections. But the joint is not the only or singular practice. The different connections will have different forces in particular contexts and they must measure up; not all the connections are equal or equally important. In fact, there are so many different practices from joint as forms are of relation.
It should not be allowed that the use of the notion of articulated context, it does not distinguish every territory, as if to speak on contexts, necessarily it was making every system of relations equivalent, or to put every territory in the same plane or the same scale. The sense of “context that is articulated” is always a complex, indeterminate unit and quota. If a context can be understood as the relations that have been established for to operate architectural, the fight to change the context involves the fight for understanding these relations and, when it is possible, re-articularlas. In other words, with the idea of re-articulating contexts we are not mentioning a magic methodology capable of entering of direct form the urban core of the question / geographical / architectural. At best re-articulating is a strategy of enormously effective approximation to manage the complexity of proyectual simultaneously that to interrelate multiple scales and realities.
The joint demands deconstrucción and reconstruction; first debit turns that what totalities seem to be or harmonic units without seams or cracks have been forged on diverse and divergent parts. That is to say, the same processes of joint have been erased and now they have to redescubrirse in the possibility of breaking up. The joint starts by discovering the heterogeneity, the differences, the fractures, in the totalities. Ultimately heteróclito always is re-articulated in the form of other totalities; this it is the function itself of the social power of the architecture. And if one does not enter this fight, in the attempt of thinking across the possibilities of rejoint, the fundamental body of the architectural project leaves the sense itself of the political, social, cultural, economic and technological possibility that stimulates it.
The above mentioned, the compulsive re-joint like tactical proyectual is pertinent while the reality is in constant transformation, is opened and unforseeably informally. The operative beginning that the architecture can being capable of taking up office in this tour de force with the reality is that the form and the structure of the reality are not inevitable. By it it should be rejected so those who deny with too many facility any stable reality in the relations that define the area of game. In other words, though the context is given us and seemingly it is one, also it is subject to a multi-interpretation that turns it immediately in multi-dimensional. Everything is what is, simultaneously that everything can be another thing, this it is the paradox.
Traditionally the idea of context in architecture has come preceded from false interpretations on the vernacular thing. This is evident in the first years of the postmodernity, where in a mean and stingy way the vernacular thing was related to the symbolic / popular thing, with the aim to abolish the “high culture” in favor of the popular culture and innocent one and enormously simplistic vision of the company, of his preferences and his capacities as consumer mass. It is not necessary to say that as fresh meat, the forces of the capital saw in it an abysmal opportunity to introduce the custom of a voracious consumption devoid of cultural effort and therefore of easy digestion and little I feed.
Curiously while Peter Eisenman was arising in the 70s the postmodern movement, some, between them, they were developing a methodology of the highest conceptual octane rating to land in what vulgarly we might call the soil, par excellence local symbol and own space of the contingency of the architectural project. An idea, that of place, that on the other hand the modern movement had tried to eliminate with the false idea of an architecture pure and become emancipated from the level zero.
Eisenman, of the contextual thing for induction.
The return to the place in the shape of contextual joint, though in the antipodes of the genius loci, he acquires form probably for the first time in the projects included in the book Cities of Artificial Excavation6, on Peter Eisenman’s work, previously presented in the article written by the own Eisenman TheCity of Artificial Excavation7.
Re-following the origins of this revival contextualista to that before we were referring, we run up with an intellectual methodology capable of centring the idea of joint on relation to the idea of context as central element. That is to say, in the methodology “columnist” that Eisenman proposes, we find an extreme logic in the form as the idea of context it overcomes the postmodern simplicity of the strictly allegoric thing and his amnesic interpretations on the history. It is more, one of the most original components of Eisenman’s theoretical body is the introduction of an inductive intelligence in the project, a type of reasoning where the real condition of the premises, in this case the place as quintessence of the context, offers support to the conclusions, but it does not guarantee them. In other words the “objet” place will induce a type of architecture, but it will not determine all the parameters of this one.
Cities of Artificial Excavation presents four representative projects where there appears the idea of artificial excavation and therefore of direct return to the place and to the context as concept from which the project starts being articulated; these are the urban design for Cannaregio’s East in Venice of 1978, the housings near to the Ckeckpoint Charlie in Berlin of 1980-1981, the University Art Museum of the California State University in Long Beach of 1986 and the Park of the Villette of Paris in collaboration with Jaques Derrida.
Cities of Artificial Excavation presenta cuatro proyectos representativos donde se muestra la idea de excavación artificial y por tanto de retorno directo al lugar y al contexto como concepto a partir del cual el proyecto empieza a articularse; estos son el diseño urbano para el Este de Cannaregio en Venecia de 1978, las viviendas cercanas al Ckeckpoint Charlie en Berlin de 1980-1981, el University Art Museum de la California State University en Long Beach de 1986 y el Parque de la Villette de París en colaboración con Jaques Derrida.
Eisenman uses operatively the place as genealogy of the geometric complexity of his projects, by means of a process of joint and constant re-joint, which allows him to come to the central paper of the idea of place. In fact Eisenman before has constructed a methodology, an authentic conceptual framework for the study and the development of the formal structures that arise from the articulated contextual thing.
It gives the sensation that only from the rigor of his theoretical expositions, developing the whole methodology to extract from the form his essences, comes Eisenman to the consideration of the context as fundamental origin of the theoretical logics of his projects, that is to say, the conceptual space where there resides the genuine origin of the complex geometry Eisenmaniana is the contextual thing, the site where the architecture settles, definitively, the place.
In this meeting with the soil Eisenman, he thinks that the topography of a city is not a neutral surface, but only the top cap of a dense overlapping of caps of the most varied tracks, historical tracks that it is necessary to recover and reseguir. The raw material proyectual, that one that will give direction to the way since is going to manipulate the architectural geometry, as it it has come doing in the Houses it is this consideration conceptualized across the history of the soil.
herefore we see here a way much less figurative that the postmodern version of context and in any case much freer and opened to treat with rigor, but without ties, the idea of context and to raise a beginning of denial of an incapable architecture from his high and moral position of “going down to the sand”, as the Modern Movement had done it till then.
Stories and joints.
There are two interesting aspects in Eisenman’s ideas that found a conception more opened of the idea of context that the orthodox and vernacular imagination of the official postmodernity. On the one hand the idea is of that the area of the architecture is kept still tied to a certain intellectual production that needs keenness, references and processes of transformation, both of the things and of the ideas. This carries to elaborating a narrative space, tells the history of a of the history tied to the both physical and emotional and intellectual mutability of the place, that is to say, in the moment in which we realize of a place, we have the scene of a necessary history, the bottom like narrative space that he will accompany on the architectural space.
Another interesting aspect is the idea of re-joint, that is to say, the field on the one that so much ideally like physically moves the architecture himself is of such a complexity and magnitude, which constant the architect meets exposed to articulating again and again the force of a project from the multifocal incursions that it does on the raw material of the reality, the place.
The architecture, therefore, should be compromised by the reality by means of the study of the area of relations that has determinant effects from the context, but refuse also the fact that to assume that such relations and effects have to be necessary and determinadamente what they are of unidirectional form. Actually the architecture should be compromised in the re-production of a new narrative, of a codified space in which place and architectural object interact without a predetermined end, that is to say, an open session of re-joint.
It is here where Eisenman is so brutally contemporary. To his way and with some debatable results, Eisenman announces 40 years before the core of the architectural contemporary project, the capacity of the architecture to structure a complex story of the reality from an open session of joint with the context.
Miquel Lacasta. Doctor architect
Barcelona, juny 2012
Notes
1 Place be read as quintessence of the idea of context.
2 BRU, Eduard, revista Annals d’Arquitectura 07 (2ª época), ETSAB, UPC, Barcelona, July 2001.
3 This idea is Carl SAUER’s principal base The Morphology of Landscape, University of California Publications in Geography. Vol. 2, No. 2, pp. 19-53. October 12, 1925.
4 Suggestive, innovative and ejemplificador of a way of approaching the idea of the contextual thing it is the exercise of GAUSA, Manuel, Multi-Barcelona, Hiper-Catalunya, estrategias para una nueva geo-urbanidad, List Laboratorio, Barcelona/Trento, 2009.
5 NEL·LO, Oriol, El Urbanismo de la Crisis, El Periódico, 19 de Octubre 2011.
6 BEDARD, Jean Francoise, Cities of Artificial Excavation: The Work of Peter Eisenman, 1978-1988, Rizzoli International, Nueva York, 1994
7 EISENMAN, Peter, The City of Artificial Excavation en Architectural Design nº53 Enero 1983. pp. 91-93.
[:gl]Conxunto de diagramas da Bibliothèque de l’Huei de Peter Eisenman sacada do libro Diagram Diaries p. 205
Unha das orixes posibles dun certo renacer contextualista podería recaer, como afirma Eduard Bru, no feito de que o lugar1pasou a ser algo máis interesante, máis activo e propositivo, en tanto que cidade e xeografía, mesturáronse ineluctablemente, ofrecendo unha contorna moito máis incitante que o estrictamente urbano do que dispoñiamos unha década atrás.2
Á sombra dunha observación tan suxerente, crece unha primeira cuestión que, a modo de bomba de profundidade, vén rememorar a metodoloxía do geógrafo Carl Sauer segundo a cal as paisaxes culturais son creados a partir de formas superpuestas á paisaxe natural,3 e, xa que logo, e re-interpretando, as paisaxes urbanas, estarán tamén máis íntimamente ligados á xeografía que ao urbanismo propiamente devandito. Noutras palabras, a día de hoxe, danse as condicións necesarias para suscitar, seica enunciar, estratexias para unha nova geo-urbanidad,4 suscitar novos trazados contorna ao proxecto interescalar, cidade, paisaxe e arquitectura.
As consecuencias da idea de Bru, están hoxe aínda reverberando e non será aquí e agora que resolveremos a cuestión. En todo caso si que dan pé a unha reflexión que pretende ir máis alá de certo anquilosamento académico ao respecto do tema (sería interesante comprobar cantas escolas de arquitectura incorporan nos departamentos de urbanismo a xeógrafos con talento) ou dunha refrega entre xeógrafos versus urbanistas (como a que propuxo a xeito de crítica especialmente ferinte o xeógrafo Oriol Nel·lo no artigo titulado El Urbanismo de la Crisis.5)
Na raíz desta nova fusión urbano-xeográfica, esta nova interacción co episódico-contextual, ou xa postos, este devir neo-situacionista, está o concepto de articulación.
A idea de articulación nomea tanto vos procesos básicos dá produción dá realidade, dá produción de contextos e dá produción de poder, coma a práctica analítica que estrutura toda narración ligada ao arquitectónico. É a práctica transformativa ou ou traballo de facer, desfacer e refacer relacións e contextos, de establecer novas relacións a partir de vellas relacións ou de trazar liñas e mapear conexións. Pero a articulación non é unha práctica única ou singular. Ás distintas conexións terán forzas diferentes en contextos particulares e deben medirse; non todas ás conexións son iguais ou igualmente importantes. De feito, hai tantas prácticas de articulación diferentes como formas hai de relación.
Non debería permitirse que o uso da noción de contexto articulado, non singularice cada territorio, coma se falar sobre contextos, necesariamente fixese equivalente cada sistema de relacións, ou puxese cada territorio no mesmo plano ou a mesma escala. O sentido de “contexto que se articula” é sempre unha unidade complexa, in-determinada e continxente. Se pode entenderse un contexto como as relacións que se estableceron polo operar arquitectónico, a loita para cambiar o contexto involucra a loita por entender esas relacións e, cando sexa posible, re-articulalas. Noutras palabras, coa idea de re-articular contextos non estamos a amentar unha metodoloxía máxica capaz de entrar de forma directa no núcleo da cuestión urbano/xeográfica/arquitectónica. No mellor dos casos re-articular é unha estratexia de aproximación enormemente efectiva para xestionar a complexidade do proyectual á vez que para interrelacionar múltiples escalas e realidades.
A articulación esixe deconstrucción e reconstrución; primeiro debe verse que o que parecen ser totalidades ou unidades harmónicas sen costuras nin gretas foron forxadas por partes diversas e diverxentes. É dicir, os mesmos procesos de articulación foron borrados e agora deben redescubrirse na posibilidade de desarticulación. A articulación comeza descubrindo a heteroxeneidade, as diferenzas, as fracturas, nas totalidades. Ao final o heteróclito sempre se re-articula na forma doutras totalidades; esa é a función mesma do poder social da arquitectura. E se non se entra nesta loita, no intento de pensar a través das posibilidades de rearticulación, o corpo fundamental do proxecto arquitectónico abandona o sentido mesmo da posibilidade política, social, cultural, económica e tecnolóxica que o impulsa.
Isto último, a re-articulación compulsiva como táctica proyectual é pertinente en tanto que a realidade está en constante transformación, é aberta e imprevisiblemente informal. O principio operativo que a arquitectura pode ser capaz de asumir neste tour de force coa realidade é que a forma e a estrutura da realidade non son inevitables. Por iso debería rexeitarse pois aqueles que negan con demasiada facilidade calquera realidade estable nas relacións que definen o terreo de xogo. Noutras palabras, se ben o contexto nos é dado e aparentemente é un, tamén está suxeito a unha multi-interpretación que o converte inmediatamente en multi-dimensional. Todo é o que é, á vez que todo pode ser outra cousa, esa é o paradoxo.
Tradicionalmente a idea de contexto en arquitectura veu precedida de falsas interpretacións sobre o vernáculo. Isto é evidente nos primeiros anos da postmodernidade, onde de xeito mesquiño e cicatera se relacionaba o vernáculo co simbólico/popular, co obxectivo de abolir a “alta cultura” en favor da cultura popular e unha inocente e enormemente simplista visión da sociedade, das súas preferencias e as súas capacidades como masa consumista. Non fai falta dicir que como carne fresca, as forzas do capital viron niso unha oportunidade abismal para introducir o costume dun consumo voraz desprovisto de esforzo cultural e polo tanto de doada dixestión e pouco alimento.
Curiosamente mentres xurdía nos anos 70 o movemento postmoderno, algúns, entre eles Peter Eisenman, estaban a desenvolver unha metodoloxía de alta octanaxe conceptual para aterrar no que vulgarmente poderiamos chamar o chan, símbolo por excelencia do lugar e espazo propio da continxencia do proxecto arquitectónico. Unha idea, a de lugar, que por outro lado o movemento moderno intentara eliminar coa falsa idea dunha arquitectura pura e emancipada da cota cero.
Eisenman, do contextual por indución.
A volta ao lugar en forma de articulación contextual, se ben nas antípodas do genius loci, adquire forma quizais por primeira vez nos proxectos englobados no libro Cities of Artificial Excavation6, sobre o traballo de Peter Eisenman, anteriormente presentado no artigo escrito polo propio Eisenman TheCity of Artificial Excavation7.
Resiguiendo as orixes deste renacer contextualista ao que antes nos referiamos, topámonos cunha metodoloxía intelectual capaz de centrar a idea de articulación en relación á idea de contexto como elemento central. É dicir, na metodoloxía “articulista” que Eisenman propón, encontramos unha lóxica extrema na forma como a idea de contexto supera a simplicidade postmoderna do estritamente alegórico e as súas interpretacións amnésicas sobre a historia. É máis, un dos compoñentes máis orixinais do corpo teórico de Eisenman é a introdución dunha intelixencia indutiva no proxecto, un tipo de razoamento onde a condición verdadeira das premisas, neste caso o lugar como quintaesencia do contexto, brinda apoio ás conclusións, pero non as garante. Noutras palabras o “obxecto” lugar inducirá un tipo de arquitectura, pero non determinará todos os parámetros desta.
Cities of Artificial Excavation presenta catro proxectos representativos onde se mostra a idea de escavación artificial e polo tanto de retorno directo ao lugar e ao contexto como concepto a partir do cal o proxecto empeza a articularse; estes son o deseño urbano para o Leste de Cannaregio en Venecia de 1978, as vivendas próximas ao Ckeckpoint Charlie en Berlin de 1980-1981, o University Art Museum da California State University en Long Beach de 1986 e o Parque da Villette de París en colaboración con Xaques Derrida.
Eisenman usa operativamente o lugar como xenealoxía da complexidade xeométrica dos seus proxectos, mediante un proceso de articulación e re-articulación constante, que lle permite chegar ao papel central da idea de lugar. De feito Eisenman previamente construíu unha metodoloxía, unha auténtica armazón conceptual para o estudo e o desenvolvemento das estruturas formais que xorden a partir do contextual articulado.
Dá a sensación que soamente dende o rigor das súas formulacións teóricas, desenvolvendo toda unha metodoloxía para extraer da forma as súas esencias, chega Eisenman á consideración do contexto como orixe fundamental das lóxicas teóricas dos seus proxectos, é dicir, o espazo conceptual onde reside a orixe xenuína da xeometría complexa Eisenmaniana é o contextual, o sitio onde a arquitectura se pousa, en definitiva, o lugar.
Neste encontro co chan Eisenman, considera que a topografía dunha cidade non é unha superficie neutral, senón só a capa superior dunha densa superposición de capas dos máis variados rastros, pistas históricas que hai que recuperar e reseguir. A materia prima proyectual, aquilo que dará dirección ao xeito como se vai manipular a xeometría arquitectónica, tal como o veu facendo nas Houses é esta consideración conceptualizar a través da historia do chan.
Por tanto vemos aquí una manera mucho menos figurativa que la versión postmoderna de contexto y en todo caso mucho más libre y abierta para tratar con rigor, pero sin ataduras, la idea de contexto y plantear un principio de negación de una arquitectura incapaz desde su posición elevada y moral de “bajar a la arena”, tal como lo había hecho hasta entonces el Movimiento Moderno.
Narracións e articulacións.
Hai dous aspectos interesantes nas ideas de Eisenman que fundan unha concepción máis aberta que a figuración ortodoxa e vernácula da postmodernidade oficial da idea de contexto. Por un lado está a idea de que o ámbito da arquitectura se mantén aínda ligada a certa elaboración intelectual que require agudeza, referencias e procesos de transformación, tanto das cousas coma das ideas. Isto leva consigo a elaborar un espazo narrativo, unha historia da historia ligada á mutabilidade tanto física coma emocional e intelectual do lugar, é dicir, no momento en que damos conta dun lugar, temos o escenario dunha historia necesaria, o fondo a xeito de espazo narrativo que acompañará ao espazo arquitectónico.
O outro aspecto interesante é a idea de re-articulación, é dicir, o campo sobre o que tanto idealmente coma fisicamente se move a arquitectura é de tal complexidade e magnitude, que constantemente o arquitecto se ve exposto a articular unha e outra vez a forza dun proxecto a partir das incursións multifocais que fai sobre a materia prima da realidade, o lugar.
A arquitectura, polo tanto, debería estar comprometida coa realidade mediante o estudo do ámbito de relacións que ten efectos determinantes a partir do contexto, pero rexeitar tamén o feito de que asumir que tales relacións e efectos teñan que ser necesaria e determinadamente o que son de forma unidireccional. En realidade a arquitectura debería estar comprometida na re-elaboración dunha nova narrativa, dun espazo codificado no que lugar e obxecto arquitectónico interactuar sen un final pre-determinado, é dicir, un proceso aberto de re-articulación.
É aquí onde Eisenman é tan brutalmente contemporáneo. Ao seu xeito e con algúns resultados discutibles, Eisenman anuncia 40 anos antes o núcleo do proxecto arquitectónico contemporáneo, a capacidade da arquitectura para estruturar unha narración complexa da realidade a partir dun proceso aberto de articulación co contexto.
Miquel Lacasta. Doutor arquitecto
Barcelona, xuño 2012
Notas
1 Léase lugar como quintaesencia da idea de contexto.
2 BRU, Eduard, revista Annals d’Arquitectura 07 (2ª época), ETSAB, UPC, Barcelona, Xullo 2001.
3 Esta idea é a base principal de SAUER, Carl, The Morphology of Landscape, University of California Publications in Geography. Vol. 2, No. 2, pp. 19-53. October 12, 1925.
4 Suxerente, innovador e exemplificador dunha maneira de abordar a idea do contextual é un exercicio de GAUSA, Manuel, Multi-Barcelona, Hiper-Catalunya, estratexias para unha nova xeo-urbanidade, List Laboratorio, Barcelona/Trento, 2009.
5 NEL·LO, Oriol, El Urbanismo de la Crisis, El Periódico, 19 de Octubre 2011.
6 BEDARD, Jean Francoise, Cities of Artificial Excavation: The Work of Peter Eisenman, 1978-1988, Rizzoli International, Nova York, 1994
7 EISENMAN, Peter, The City of Artificial Excavation en Architectural Design nº53 Enero 1983. pp. 91-93.
Edificio de aulario de la UNED en las antiguas Escuelas Pías, de Linazasoro
Las tres realizaciones para la UNED en Lavapiés por parte de Linazasoro son también muy cualificadas. Digo 3, porque está el edificio de oficinas y enseñanza, la rehabilitación de la ruina de la Iglesia para biblioteca y el diseño de la plaza. Ha sido también un lugar en el que la buena arquitectura contribuye notoriamente a una importante mejora de la ciudad. El edificio tiene un volumen urbano completamente convencional como tal volumen, pero absolutamente cualificado por una fachada enormemente lograda, que puede defenderse incluso como un ejemplo paradigmático para el casco antiguo, desde el punto de vista figurativo y formal.
En la rehabilitación de la Iglesia para Biblioteca, se ha tomado la posición de valorar la ruina existente como tal ruina; esto es, valorando su gran dramatismo y monumentalidad, y superponiéndole los elementos necesarios para la rehabilitación según una idea de contraste moderno. Podría haberse tomado otro método, u otro punto de vista, pero, dado el excelente resultado, es posible afirmar que este haya sido, probablemente, el mejor posible. Punto de vista, coincidente, por otro lado, con la convención contemporánea que se considera más adecuada y “ortodoxa”, por lo que no puede dar lugar a la protesta de nadie. Esta actuación me parece ejemplar en su conjunto, y tanto desde el aspecto institucional como desde el urbano y arquitectónico.
El Museo para las Colecciones Reales, de Mansilla y Tuñón (producto de un concurso que tuvo aspectos muy conflictivos entre los participantes, como se recordará) está todavía en marcha, como es bien sabido, aunque puede verse ya tanto su impronta sobre la imagen de la cornisa histórica madrileña, como (si se visita) el aspecto esencial de sus futuros interiores. Aunque sé que las mentalidades conservadoras, y en buena media ignorantes, dirán (y ya han dicho) que el edificio empeora, o atenta (como si fuera un terrorista) contra la imagen de esa cornisa, ello no es verdad, como puede comprobar quien vaya a verlo y tenga un mínimo criterio. Lo que sí que atenta, verdaderamente, contra la imagen de la cornisa es la torpe neo-catedral, y esto ya no tiene remedio alguno.
Museo de las Colecciones Reales, de Moreno Mansilla y Tuñón
La visión externa del nuevo museo, a modo de un basamento para un templo que no se lo merece y que continúa con eficacia el del Palacio Real, consigue plantear una convención moderna en cuanto a la imagen –neutralidad figurativa, simplicidad, abstracción,…- y lograr que, al tiempo, ésta se convierta, igualmente, en una imagen con un cierto carácter clásico, concretamente dórico, en una poderosa y atractiva columnata que no pretende otra cosa que la manifestación de su obsesiva y lograda cadencia. Es una imagen que no es ni antigua ni moderna, o que –si se prefiere- es las dos cosas. Y está tan atenta a su importante lugar como al tiempo en que se produce.
Si soy leal a la realidad, he de reconocer, sin embargo, que no me ha parecido tan bien la visión externa menos importante; esto es, la que es lateral y próxima y da a la cuesta de la Vega. Ahí los arquitectos se han dejado llevar por la idea de exhibir la sección y esto no me ha parecido logrado. Es un gesto moderno que considero erróneo; creo que era mejor haberse preguntado por el modo en el que el tema principal podía dar la vuelta a su esquina, tal y como hacían los arquitectos clásicos.
Pero, por otro lado, están también los interiores de este edificio, concebido con toda lógica como lo que en realidad es, un gran muro de contención, y es preciso reconocer que éstos, en su simplicidad, son espléndidos. Como ya he dicho, pueden apreciarse ahora en su esencia aunque no estén acabados, y aunque les falten las joyas que en su día van a contener y que aumentarán mucho su atractivo.
Antonio González-Capitel Martínez · Doctor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · marzo 2013
[:en]
Building of aulario of the UNED in the former Pious Schools, of Linazasoro
Three accomplishments for the UNED in Lavapiés on the part of Linazasoro are also very qualified. I say 3, because the office block and education is, the rehabilitation of the ruin of the Church for library and the design of the square. It has been also a place in which the good architecture contributes glaringly to an important improvement of the city. The building has an urban completely conventional volume as such volume, but absolutely qualified by an enormously successful front, which can defend even as a paradigmatic example for the old town, from the figurative and formal point of view.
In the rehabilitation of the Church for Library, there has taken the position to value the existing ruin as such ruin; this is, valuing his great dramatic quality and monumentalidad, and him superposing the elements necessary for the rehabilitation according to an idea of modern contrast. One might have taken another method, or another point of view, but, in view of the excellent result, it is possible to affirm that this one should have been, probably, the best possible one. Point of view, coincidental, on the other hand, with the contemporary convention that is considered to be more suitable and “orthodox”, for what it cannot give place to the protest of anybody. This action seems to me to be exemplary in his set, and so much from the institutional aspect as from urban and architectural.
The Museum for the Royal Collections, of Mansilla and Tuñón (product of a contest that had very troubled aspects between the participants, since it will be remembered) is still in march, since it is known well, though it can his stamp turns already so much on the image of the historical cornice of Madrid, since (if there is visited) the essential aspect of his interior futures. Though I know that the conservative mentalities, and in good average ignoramuses, will say (and already they have said) that the building deteriorates, or it commits an outrage (as if he was a terrorist) against the image of this cornice, it is not true, since it can verify the one who is going to see it and has a minimal criterion. What yes that commits an outrage, really, against the image of the cornice is the awkward neo-cathedral, and this already does not have any remedy.
The Royal CollectionsMuseum by Moreno Mansilla y Tuñón
The external vision of the new museum, like a basement for a temple that does not deserve it and that continues with efficiency that of the Royal palace, manages to consider a modern convention as for the image – figurative neutrality, simplicity, abstraction, … – and achieving that, to the time, this one turns, equally, into an image with a certain classic character, concretely Doric, into a powerful and attractive colonnade that does not claim another thing that the manifestation of his obsessive and successful cadence. It is an image that is neither ancient nor modern, or that – if it is preferred – is both things. And it is so attentive to his important place as to the time in which it takes place.
If I am loyal to the reality, I have to admit, nevertheless, that it has not looked like to me so well the least important external vision; this is, which is lateral and near and gives to the slope of the Vega. There the architects have been left to go for the idea of exhibiting the section and this has not seemed to me to be successful. It is a modern gesture that I consider to be erroneous; I believe that it was better to have wondered for the way in which the principal topic could give the return to his corner, as the classic architects were doing.
But, on the other hand, there are also the interiors of this building, conceived with all logic like what actually it is, a great wall of containment, and it is necessary to admit that these, in his simplicity, are splendid. Since already I have said, they can be estimated now in his essence though they are not ended, and though they lack the jewels that in his day they are going to contain and that will increase very much his attraction.
(to be continied)
Antonio González-Capitel Martínez · Doctor architect · Professor in ETSAM
Madrid · march 2013
[:gl]
Edificio de aulario da UNED nas antigas Escolas Pías, de Linazasoro
As tres realizacións para a UNED en Lavapiés por parte de Linazasoro son tamén moi cualificadas. Digo 3, porque está o edificio de oficinas e ensino, a rehabilitación da ruína da Igrexa para biblioteca e o deseño da praza. Foi tamén un lugar no que a boa arquitectura contribúe notoriamente a unha importante mellora da cidade. O edificio ten un volume urbano completamente convencional como tal volume, pero absolutamente cualificado por unha fachada enormemente lograda, que pode defenderse mesmo como un exemplo paradigmático para a zona antiga, de
Na rehabilitación da Igrexa para Biblioteca, tomouse a posición de valorar a ruína existente como tal ruína; isto é, valorando o seu gran dramatismo e monumentalidade, e superpoñéndolle os elementos necesarios para a rehabilitación segundo unha idea de contraste moderno. Podería terse tomado outro método, ou outro punto de vista, pero, dado o excelente resultado, é posible afirmar que este fose, probablemente, o mellor posible. Punto de vista, coincidente, por outro lado, coa convención contemporánea que se considera máis axeitada e «ortodoxa», polo que non pode dar lugar á protesta de ninguén. Esta actuación paréceme exemplar no seu conxunto, e tanto dende o aspecto institucional como dende o urbano e arquitectónico.
O Museo para as Coleccións Reais, de Mansilla e Tuñón (produto dun concurso que tivo aspectos moi conflitivos entre os participantes, como se recordará) está aínda en marcha, como é ben sabido, aínda que pode verse xa tanto a súa pegada sobre a imaxe da cornixa histórica madrileña, como (se se visita) o aspecto esencial dos seus futuros interiores. Aínda que sei que as mentalidades conservadoras, e en boa media ignorantes, dirán (e xa dixeron) que o edificio empeora, ou atenta (coma se fose un terrorista) contra a imaxe desa cornixa, iso non é verdade, como pode comprobar quen vaia velo e teña un mínimo criterio. O que si que atenta, verdadeiramente, contra a imaxe da cornixa é a torpe neo-catedral, e isto xa non ten remedio ningún.
Museo das Coleccións Reais, de Moreno Mansilla e Tuñón
A visión externa do novo museo, a xeito dunha base para un templo que non llo merece e que continúa con eficacia o do Pazo Real, consegue formular unha convención moderna en canto á imaxe -neutralidade figurativa, simplicidade, abstracción,…- e lograr que, ao tempo, esta se converta, igualmente, nunha imaxe con certo carácter clásico, concretamente dórico, nunha poderosa e atractiva columnata que non pretende outra cousa que a manifestación da súa obsesiva e lograda cadencia. É unha imaxe que non é nin antiga nin moderna, ou que -se se prefire- é as dúas cousas. E está tan atenta ao seu importante lugar como ao tempo en que se produce.
Se son leal á realidade, hei de recoñecer, non obstante, que non me pareceu tan ben a visión externa menos importante; isto é, a que é lateral e próxima e dá á costa da Veiga. Aí os arquitectos deixáronse levar pola idea de exhibir a sección e isto non me pareceu logrado. É un xesto moderno que considero erróneo; creo que era mellor preguntarse polo modo no que o tema principal podía dar a volta á súa esquina, tal e como facían os arquitectos clásicos.
Pero, por outro lado, están tamén os interiores deste edificio, concibido con toda lóxica como o que en realidade é, un gran muro de contención, e é preciso recoñecer que estes, na súa simplicidade, son espléndidos. Como xa dixen, poden apreciarse agora na súa esencia aínda que non estean acabados, e aínda que lles falten as xoias que no seu día van conter e que aumentarán moito o seu atractivo.
(continuará…)
Antonio González-Capitel Martínez · Doutor arquitecto · catedrático en ETSAM
Docuvídeo del I Seminario Internacional de Arquitectura Contemporánea, celebrado en 1976 en Santiago de Compostela.
Seminario Internacional de Arquitectura en Compostela, dirigido por Aldo Rossi en torno al tema
«Proyecto y ciudad histórica».
La importancia de Rossi como constructor y como teórico de la tendencia neo-racionalista, la tendenza; la presencia de otros muchos arquitectos europeos importantes, la afluencia masiva de inscripciones al curso, hacen de este primer Seminario un hito fundamental en la actual etapa, de la teoría y práctica arquitectónica en España.
Por ello, aparte de facilitar un esquema de lo que ha sido el curso, hemos creído oportuno cederle la palabra al propio Rossi. El I Seminario Internacional de Arquitectura en Compostela, tuvo lugar del 27 de septiembre al 9 de octubre 1976 con el tema genérico .
«Proyecto y ciudad genérico histórica».
A éste propósito, se han celebrado una serie de conferencias, discusiones y trabajos orientados analizar él . problema del centro histórico en relación a la periferia, y todo ello referido al caso concreto de Santiago. La dirección del Seminario ha sido asumida por el profesor Aldo Rossi cuyos proyectos y escritos han alcanzado en los últimos años una gran difusión entre los medios culturales ligados a los problemas de la arquitectura y la ciudad.
[:gl]
Docuvídeo del I Seminario Internacional de Arquitectura Contemporánea, celebrado en 1976 en Santiago de Compostela.
Seminario Internacional de Arquitectura en Compostela, dirigido por Aldo Rossi en torno al tema
«Proyecto y ciudad histórica».
La importancia de Rossi como constructor y como teórico de la tendencia neo-racionalista, la tendenza; la presencia de otros muchos arquitectos europeos importantes, la afluencia masiva de inscripciones al curso, hacen de este primer Seminario un hito fundamental en la actual etapa, de la teoría y práctica arquitectónica en España.
Por ello, aparte de facilitar un esquema de lo que ha sido el curso, hemos creído oportuno cederle la palabra al propio Rossi. El I Seminario Internacional de Arquitectura en Compostela, tuvo lugar del 27 de septiembre al 9 de octubre 1976 con el tema genérico .
«Proyecto y ciudad genérico histórica».
A éste propósito, se han celebrado una serie de conferencias, discusiones y trabajos orientados analizar él . problema del centro histórico en relación a la periferia, y todo ello referido al caso concreto de Santiago. La dirección del Seminario ha sido asumida por el profesor Aldo Rossi cuyos proyectos y escritos han alcanzado en los últimos años una gran difusión entre los medios culturales ligados a los problemas de la arquitectura y la ciudad.
[:en]
Docuvideo of the International I Seminario of Contemporary Architecture, celebrated in 1976 in Santiago de Compostela.
International seminar of Architecture in Compost Her, directed by Aldo Rossi concerning the topic
«Project and historical city».
The importance of Rossi like builder and as theoretical of the neo-racionalist trend, the tendenza; the presence of other many European important architects, the massive abundance of inscriptions to the course, do of this first Seminar a fundamental milestone in the current stage, of the theory and architectural practice in Spain.
For it, apart from facilitating a scheme of what has been the course, we have believed opportunely to yield the word to the own Rossi. The International I Seminario of Architecture in Compost Her, it took place from September 27 to October 9, 1976 with the generic topic.
«Generic project and historical city».
To this one intention, there have been celebrated a series of conferences, discussions and orientated works to analyze he. Problem of the historical center in relation to the periphery, and all this referred to the concrete case of Santiago. The direction of the Seminar has been assumed by the teacher Aldo Rossi whose projects and writings have reached in the last years a great diffusion between the cultural means tied to the problems of the architecture and the city.
Los núcleos rurales reciben dotaciones bajo los mismos criterios de los núcleos urbanos lo que lleva a un negativo impacto visual y a un mantenimiento costoso que impide a los ayuntamientos mantener las instalaciones en buenas condiciones convirtiéndose rápidamente en ruinas por el paisaje.
El proyecto de Paradela, es uno de tantos ejemplos de pista deportiva en núcleo rural. Una explanación enjaulada realizada a costa de un pinar que la rodea.
La solución propuesta se basa en un cierre de postes de telefónica reutilizados, trabados mediante diagonales semi aleatorias para aprovechar todos los cortes y evitar el desperdicio del material.
Soluciones asequibles técnicamente para su ejecución mediante una brigada municipal, sin grandes costos.
Obra: Paradela
Autor: Fermín G. Blanco
Localización: Paradela, Vedra, A Coruña, España
Promotor: Concello de Vedra
Colaboradores: Calcugal (estructura e instalaciones), Luis Miguel Fernández López
Constructoras: Matiman
Fotografía: Estudio Fermín Blanco + ferminblanco.com
Construction, economy and landscape.
The rural cores receive endowments under the same criteria of the urban cores what leads to a negative visual impact and to a costly maintenance that prevents to the town halls from supporting the facilities in good conditions turning rapidly into ruins for the landscape.
Paradela’s project, it is one of so many examples of sports track in rural core. A caged explanation realized at the cost of a pinegrove that surrounds it.
The proposed solution is based on a closing post of telephonic re-used, united by means of diagonals semi random to take advantage of all the cuts and to avoid the waste of the material.
Attainable solutions technically for his execution by means of a municipal brigade, without big costs.
Work: Paradela
Author: Fermín G. Blanco
Location: Paradela, Vedra, A Coruña, España
Promoter: Concello de Vedra
Collaborators: Calcugal (Structure and facilities), Luis Miguel Fernández López
Os núcleos rurais reciben dotacións baixo os mesmos criterios dos núcleos urbanos o que leva a un negativo impacto visual e a un mantemento custoso que impide aos concellos manter as instalacións en boas condicións converténdose rapidamente en ruínas pola paisaxe.
O proxecto de Paradela, é un de tantos exemplos de pista deportiva en núcleo rural. Unha explanación engaiolada realizada a custa dun piñeiral que a rodea.
A solución proposta baséase nun peche de postes de telefónica reutilizados, trabados mediante diagonais semi aleatorias para aproveitar todos os cortes e evitar o desperdicio do material.
Solucións alcanzables tecnicamente para a súa execución mediante unha brigada municipal, sen grandes custos.
Obra: Paradela
Autor: Fermín G. Blanco
Localización: Paradela, Vedra, A Coruña, España
Promotor: Concello de Vedra
Colaboradores: Calcugal (estructura e instalacións), Luis Miguel Fernández López
Un mensaje gráfico no es un producto espontáneo que aparece por inspiración, con una forma acabada y completa, en la mente de su autor. Todo mensaje gráfico responde a un proceso de reflexión, estrategia y toma de decisiones que afecta tanto al significado que quiere transmitirse como a la forma de expresarlo visualmente.
Con el fin de sistematizar la complejidad de este proceso de ideación, Rosa Llop explora en este libro aquellos parámetros o principios semióticos y gráficos que entran en juego a la hora de desarrollar un proyecto gráfico. Para ello toma como objeto de análisis las cubiertas de libros, un campo de experimentación rico y acotado, especialmente idóneo para abordar cuestiones generales que afectan a la simbolización gráfica (como las formas de argumentación o codificación) así como cuestiones más concretas que inciden sobre la gramática visual y el comportamiento de las formas, colores y objetos gráficos en el espacio. La propuesta se apoya en una riquísima selección de cubiertas de libro, obra de grandes diseñadores, históricos y contemporáneos, de la talla de Daniel Gil, Coralie Bickford-Smith, Enric Jardí, Jessica Hische, Enrique Redel, Barbara De Wilde, David Pearson, Alvin Lustig, Jan Tschichold, Rodrigo Corral o Chip Kidd.
Rosa LLop se define como una ex diseñadora gráfica que adora el diseño. Es codirectora del Máster en Dirección y Diseño de proyectos para Internet y del curso de postgrado en Diseño de Apps de la escuela Elisava. Investigadora sobre lenguaje visual, media software, cultura del diseño y TICs, también imparte clases sobre edición digital y composición tipográfica en el Grado de Diseño de Elisava. Actualmente es doctoranda en la Winchester School of Arts de la Universidad de Southampton, donde investiga acerca de la programación de medios digitales y el diseño gráfico.
Unha mensaxe gráfica non é un produto espontáneo que aparece por inspiración, cunha forma acabada e completa, na mente do seu autor. Toda mensaxe gráfica responde a un proceso de reflexión, estratexia e toma de decisións que afecta tanto ao significado que quere transmitirse como á forma de expresalo visualmente.
Co fin de sistematizar a complexidade deste proceso de ideación, Rosa Llop explora neste libro aqueles parámetros ou principios semióticos e gráficos que entran en xogo á hora de desenvolver un proxecto gráfico. Para iso toma como obxecto de análise as cubertas de libros, un campo de experimentación rico e acoutado, especialmente idóneo para abordar cuestións xerais que afectan á simbolización gráfica (como as formas de argumentación ou codificación) así como cuestións máis concretas que inciden sobre a gramática visual e o comportamento das formas, cores e obxectos gráficos no espazo. A proposta apóiase nunha riquísima selección de cubertas de libro, obra de grandes deseñadores, históricos e contemporáneos, do talle de Daniel Gil, Coralie Bickford-Smith, Enric Jardí, Jessica Hische, Enrique Redel, Barbara De Wilde, David Pearson, Alvin Lustig, Jan Tschichold, Rodrigo Corral ou Chip Kidd.
Rosa LLop defínese como unha ex deseñadora gráfica que adora o deseño. É codirectora do Máster en Dirección e Deseño de proxectos para Internet e do curso de postgrao en Deseño de Apps da escola Elisava. Investigadora sobre linguaxe visual, media software, cultura do deseño e TICs, tamén imparte clases sobre edición dixital e composición tipográfica no Grao de Deseño de Elisava. Actualmente é doutoranda no Winchester School of Arts de la Universidad de Southampton, onde investiga acerca da programación de medios dixitais e o deseño gráfico.
A graphical message is not a spontaneous product that appears for inspiration, with a finished and complete form, in the mind of his author. Any graphical message answers to a process of reflection, strategy and capture of decisions that it affects so much to the meaning that wants to be transmitted like to the way of expressing it visually.
In order to systematize the complexity of this process of ideación, Rosa Llop explores in this book those parameters or beginning semióticos and graphical that enter game at the moment of developing a graphical project. For it capture like object of analysis the covers of books, a rich and fenced, specially suitable field of experimentation to approach general questions that concern the graphical symbolization (as the forms of argumentation or codification) as well as questions more concrete that they affect on the visual grammar and the behavior of the forms, colors and graphical objects in the space. The offer rests on the richest selection of covers of book, work of big designers, historical and contemporary, of the height of Daniel Gil, Coralie Bickford-, Enric Jardí, Jessica Hische, Enrique Redel, Barbara De Wilde, David Pearson, Alvin Lustig, Jan Tschichold, Rodrigo Corral or Chip Kidd.
Rosa LLop is defined as a graphical ex-designer who adores the design. She is a joint manager of the Máster in Direction and Project design for Internet and of the course of postdegree in Apps’s Design of the school Elisava. Investigator on visual language, happens software, culture of the design and Tics, also it gives classes on digital edition and typographical composition in the Degree of Elisava’s Design. Nowadays she is a PhD student in the Winchester School of Arts of Southampton’s University, where it investigates brings over of the programming of digital means and the graphical design.
«Un recorrido a través de 168 postales de las cerca de los dos millares que compusieron la colección de Le Corbusier, en diálogo directo con otras fuentes de que el arquitecto suizo se sirvió a lo largo de su vida para crear uno de los lenguajes más definitorios de nuestra modernidad»
Le Corbusier comienza a coleccionar tarjetas postales alrededor de 1907 y continuará haciéndolo durante toda su vida, alcanzando unos 2.300 ejemplares. Por primera vez, esta exposición revelará al público el valor de un material que el arquitecto siempre conservó en la intimidad de su apartamento, sin aportar ninguna reflexión o pensamiento al respecto. A través de sus ojos, las postales adquieren su verdadero significado como instrumento de investigación y de aprendizaje, como un medio para la fantasía y la liberación. Más allá de su papel como un soporte capaz de fijar memorias y experiencias, éstas se convirtieron en una referencia emplazada en el centro de una constante y particular dialéctica entre el mundo real y sus propios logros, a caballo entre la tradición y la modernidad, poniendo de relieve su capacidad de síntesis.
Conservadas en los archivos de la Fondation Le Corbusier, siempre han permanecido relegadas a un segundo plano, sin ser objeto de un estudio particularizado. Luis Burriel Bielza, comisario de la presente exposición, ha abierto una nueva dimensión en esta inagotable mina que todavía hoy constituye el trabajo del arquitecto. Una aproximación original, que mediante sutiles evocaciones traza un camino a través de una pluralidad de hipótesis que pone al descubierto los motivos, las razones y los objetivos de esta colección desde la perspectiva de un genio que revolucionó la arquitectura y el urbanismo del siglo XX. Este análisis ofrece una mirada espontánea, fresca y renovada sobre la extensa y multidisciplinar obra de Le Corbusier, estableciendo vínculos entre diferentes medios de trabajo, al tiempo que permite una relectura de sus fuentes de inspiración.
El valor de esta compilación no descansa tan sólo en un ejemplar en particular, sino más bien en su posición dentro de una extensa red de conceptos e intereses que lo ponen en resonancia con el resto de la colección, y más aún, que lo hacen vibrar con toda una serie de documentos como croquis, cuadros, textos, fotografías y proyectos, todos realizados por el propio Le Corbusier. Más que proponer una “clasificación” en el sentido estricto, la exposición ofrece un “ensamblaje poético”, una jerarquía difusa y abierta que permita organizar todo este material en torno a una serie de esferas cuyos límites porosos facilitan un intercambio activo. Frente a la ausencia de indicaciones del arquitecto, aquí nos vemos enfrentados a una topografía de imágenes que logra poner de manifiesto conexiones específicas entre aproximaciones aparentemente segregadas.
«Un percorrido a través de 168 postais das preto dos dous millares que compuxeron a colección de Le Corbusier, en diálogo directo con outras fontes de que o arquitecto suízo se serviu ao longo da súa vida para crear unha das linguaxes máis definitorias da nosa modernidade»
Le Corbusier comeza a coleccionar tarxetas postais ao redor de 1907 e continuará facéndoo durante toda a súa vida, alcanzando uns 2.300 exemplares. Por primeira vez, esta exposición revelará ao público o valor dun material que o arquitecto sempre conservou na intimidade do seu apartamento, sen achegar ningunha reflexión ou pensamento ao respecto. A través dos seus ollos, as postais adquiren o seu verdadeiro significado como instrumento de investigación e de aprendizaxe, como un medio para a fantasía e a liberación. Máis alá do seu papel como un soporte capaz de fixar memorias e experiencias, estas convertéronse nunha referencia emprazada no centro dunha constante e particular dialéctico entre o mundo real e os seus propios logros, a cabalo entre a tradición e a modernidade, poñendo de relevo a súa capacidade de síntese.
Conservadas nos arquivos da Fondation Le Corbusier, sempre permaneceron relegadas a un segundo plano, sen ser obxecto dun estudo particularizado. Luis Burriel Bielza, comisario da presente exposición, abriu unha nova dimensión nesta inesgotable mina que aínda hoxe constitúe o traballo do arquitecto. Unha aproximación orixinal, que mediante sutís evocacións traza un camiño a través dunha pluralidade de hipótese que pon ao descuberto os motivos, as razóns e os obxectivos desta colección dende a perspectiva dun xenio que revolucionou a arquitectura e o urbanismo do século XX. Esta análise ofrece unha mirada espontánea, fresca e renovada sobre a extensa e multidisciplinar obra de Le Corbusier, establecendo vínculos entre diferentes medios de traballo, ao tempo que permite unha relectura das súas fontes de inspiración.
O valor desta compilación non descansa tan só nun exemplar en particular, senón máis ben na súa posición dentro dunha extensa rede de conceptos e intereses que o poñen en resonancia co resto da colección, e máis aínda, que o fan vibrar con toda unha serie de documentos como esbozo, cadros, textos, fotografías e proxectos, todos realizados polo propio Le Corbusier. Máis que propoñer unha «clasificación» no sentido estrito, a exposición ofrece unha «ensamblaxe poética», unha xerarquía difusa e aberta que permita organizar todo este material en torno a unha serie de esferas cuxos límites porosos facilitan un intercambio activo. Fronte á ausencia de indicacións do arquitecto, aquí vémonos enfrontados a unha topografía de imaxes que logra poñer de manifesto conexións específicas entre aproximacións aparentemente segregadas.
Lugar: CentroCentro. Palacio Cibeles. Madrid. España
Pranta 4ª
«A tour across 168 postcards of them near both thousands that composed the collection of Le Corbusier, in direct dialog with other sources which the Swiss architect was served along his life to create one of the languages more definitorios of our modernity»
Le Corbusier begins to collect postcards about 1907 and it will continue doing it during all his life, reaching approximately 2.300 copies. For the first time, this exhibition will reveal to the public the value of a material that the architect always preserved in the intimacy of his apartment, without contributing any reflection or thought in the matter. Across his eyes, the postcards acquire his real meaning as instrument of investigation and of learning, as a way for the fantasy and the liberation. Beyond his paper like a support capable of fixing memories and experiences, these they turned into a reference located in the center of a constant and particular dialectics between the real world and his own achievements, astride between the tradition and the modernity, emphasizing his capacity of synthesis.
Preserved in the files of the Fondation Le Corbusier, always they have remained relegated to a background, without being an object of a distinguished study. Luis Burriel Bielza, commissioner of the present exhibition, has opened a new dimension in this inexhaustible mine that still today constitutes the work of the architect. An original approximation, which by means of subtle evocations plans a way across a plurality of hypothesis that puts to the overdraft the motives, the reasons and the aims of this collection from the perspective of a genius who revolutionized the architecture and the urbanism of the 20th century. This analysis offers a spontaneous, fresh look renewed on the extensive and multidisciplinary work of Him Corbusier, establishing links between different means of work, at the time that it allows a rereading of his sources of inspiration.
The value of this compilation does not rest only in a copy especially, but rather in his position inside an extensive network of concepts and interests that it put in resonance with the rest of the collection, and even more, that make it vibrate with the whole series of documents like sketch, pictures, texts, photographies and projects, all realized by the own one Le Corbusier. More that to propose a “classification” in the strict sense, the exhibition offers a “poetical assembly”, a diffuse and opened hierarchy that allows to organize all this material concerning a series of spheres which porous limits facilitate an active exchange. Opposite to the absence of indications of the architect, here we meet faced a topography of images that manages to reveal specific connections between seemingly segregated approximations.
Hoy nos desplazamos hasta Barcelona, para conocer a los integrantes de Architour, Ariel Cavilli, Fabiana Palmero, Núria Oliver y Paz Molinari, un despacho de arquitectos que desde 2010 realiza diversas actividades en relación con la arquitectura y la ciudad. Principalmente se centran en organizar recorridos guiados de arquitectura por la ciudad. Actualmente están presentes en Barcelona, Vic, Madrid y Tarragona. Estos recorridos, están destinados a todos aquellos viajeros que quieran descubrir y explorar las ciudades desde una manera antropológica, interactiva y docente.
“¿De qué manera un edificio afecta a la ciudad y viceversa? ¿Qué le aporta y qué le quita? ¿Desde qué lugar se ha concebido un edificio? ¿A qué intereses arquitectónicos, ideológicos…responde?”
Los edificios son albaceas de la ciudad, actúan como hilo conductor que nos adentran en los entresijos de la evolución y relaciones que se producen en el marco de las ciudades.
Al final del recorrido se realiza una puesta en común, normalmente desde un punto elevado, para extraer conclusiones, generar una reflexión y una crítica.
“Architour aspira a la inmersión en la ciudad para inducir la reflexión y la reacción de los participantes”.
Sin más dilación os dejamos con la entrevista que les hemos realizado para que sean los propios autores, nos expliquen con detalle su proyecto cultural.
Architour: Ruta el barrio Gótico (Barcelona)
¿Cuál ha sido vuestra formación y trayectoria profesional previa a “architour”?
Ariel. La pregunta se contesta en parte en el apartado del “Equipo creador del proyecto”. Cabe, no obstante, añadir que en mi caso siempre he trabajado y sigo trabajando haciendo proyectos de arquitectura, hace 20 años. El concepto de proyectar una ruta de arquitectura no es nada ajeno al fenómeno de proyectar, y liga de lleno con el ADN de nuestras competencias. En este caso, se trata de explicar y promover la ciudad como un bien cultural, como una producción cultural. Esto no nos debería ser ajeno, el problema es que la sociedad sólo nos asocia con aquellos que hacen casas… Resulta paradojal e inquieta que (como colectivo) tuviéramos que reivindicar este rol social y esta mirada, cuando nuestro pastel –ya diezmado por la crisis de la burbuja inmobiliaria- estuviera en juego con la LSP. Pareciera que a partir de ese momento hubiéramos descubierto algo importante: que la arquitectura va mucho más allá de un encargo liberal, ¡y esto es una obviedad, aunque escondida! Claro, esto necesita ser explicado, y architour nos proporciona un megáfono para ese activismo. Se trata de explicar la ciudad, de interpelarla como actor central, de entender qué la hizo posible, como historia. Los edificios seleccionados (en las rutas) son entonces la coartada para penetrar, para internarnos en el fenómeno de la ciudad.
Paz. Mi formación profesional se asemeja en raíz bastante a la de Ariel, me formé como Arquitecta en la Facultad de Arquitectura, Diseño y Urbanismo en la Universidad de Buenos Aires, desde los 21 años además de cursar la carrera y durante un período de ocho años me dediqué a complementar e incrementar mi formación como ayudante y docente de asignaturas como Introducción a la Arquitectura Contemporánea e Historia de la Arquitectura Contemporánea. En arquitectura he trabajado en Buenos Aires, Vic (Barcelona) y Madrid, en distintas áreas profesionales y con diversos equipos de los que siempre he aprendido mucho.
¿Qué os llevó a poner en marcha este proyecto? ¿Por qué en este sector?
Ariel. Surge Como una continuidad de mi doctorado en Teoría e Historia de la Arquitectura en la ETSAB en 2010. Mi interés en la investigación en esta área, donde la aproximación a partir de la biblioteca es inicial, inevitable y fundamental para luego construir un relato propio: la ruta o actividad en cuestión, es determinante en el proyecto de architour. Los dossiers -en realidad son unos libros- que siempre entregamos a cada participante acaban en una copiosa bibliografía. Ésta es la materia prima que posibilita la construcción, el proyecto de las rutas y actividades. Hay una evidente sintonía con este enfoque histórico, de ir a buscar las causas de unos fenómenos urbanos y arquitectónicos.
Es cierto también que se suma a esto el desplome de la economía una cosa que, como se sabe, tiene un impacto elevadísimo en el mundo de la construcción y evidentemente en la arquitectura. Soy de la idea que las crisis pueden ser oportunidades para repensar o redefinir direcciones. En tal sentido, la producción intelectual es paradigmática. Tenemos a la historia para entender estos procesos: habrá por ejemplo arquitectos que se quedan y otros que emigran, con los fascismos europeos del siglo XX. En ambos casos, su producción es muy potente, no se pusieron a hibernar o a lamentarse… Hicieron activismo con la arquitectura porque querían transformar la realidad, hacerla mejor, y para eso sirve también la arquitectura.
En cuanto a lo del sector, es múltiple, aunque architour nace apuntado a los viajeros. ¿Por qué? Porque soy un viajero, porque todo el equipo de architour lo es. Compartimos esta sed, esta mirada, esta disposición de exploradores. Esto es lo que hace que un turista sea lo opuesto a un viajero. Si bien la economía del turismo puede estar superpuesta con la de los viajeros, teníamos claro que son dos sociologías muy distintas, dos públicos bien diferenciados. Los viajeros representan un espectro muchísimo más pequeño mientras que el turismo tiene que ver con el consumo de masas, con sacar las fotos de los puntos que marca la guía de turismo. Eso es absolutamente lo opuesto a lo que nos interesa.
Con el tiempo sumamos otras dos ramas de públicos diferentes. Por un lado, el de las escuelas de arquitectura de universidades extranjeras y también el de arquitectos viajeros. Por otro lado, abrimos el frente de las escuelas primarias y secundarias. El discurso, que llamamos “guión”, es el trabajo de investigación para construir las rutas. Los guiones –que son muy arduos y muy vastos, y como los proyectos llevan meses de preparación, porque son proyectos- son la materia prima que utilizamos para estas otras dos líneas. Los intereses que mueven la cosa: los historiográficos, los ideológicos… son los mismos para los tres públicos. El tema es adaptar luego la materia de la ruta. La primera medida es la selección, es abrir unos determinados cajones y cerrar otros del propio guión. Lo segundo es imprimir unas intencionalidades direccionadas.
¿Teníais alguna experiencia previa?
Ariel. Ya mencioné el tema del doctorado y la del viajero empedernido. En esto segundo, evidentemente para viajar, hay que preparar el viaje, estudiarlo, diseccionarlo. Pero luego, hay que desmontarlo todo, porque el viaje es una experiencia antropológica, una inmersión total, hay que mojarse en la misma agua, sumergirse. Esto es lo opuesto a las postales, es algo que detesto. Lo interesante es rascar en todos los estratos históricos y sociales, porque eso es la ciudad, sobre todo la europea: ¡un palimpsesto de estratos, de intereses! Descreo en eso de la experiencia como algo cerrado. La experiencia es algo que tiene que ver con el bagaje, con el rodaje pero fundamentalmente es algo que se construye.
Paz. No tengo ninguna experiencia previa, más que la formación docente que tuve en la Universidad mientras me formaba. El hecho de poder transferir información, intentar emocionar o provocar curiosidad en aquellas personas con las que dialogas es algo fundamental cuando estás enseñando. Aunque architour no sea un curso docente, creo que la formación del relato y el dialogo tiene que estar abierto y muy depurado para que quienes hagan las rutas con nosotros puedan disfrutarlas en cada momento, dejando en ellos la huella de una experiencia diferente.
¿Os encontrasteis con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?
Ariel. Las dificultades son más bien sociológicas, la de lidiar con parámetros culturales que fatigan: los padrinos, las inercias, las endogamias, la abulia. Llamar por teléfono diez veces a un mismo contacto (el lunes porque nadie contesta, el martes porque de eso se ocupa Marta y llega más tarde, el miércoles porque Marta se enfermó y porque no hay nadie más que se ocupe…) cansa, pero también desarrolla una actitud de perseverancia infinita.
¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?
Mucho.
Architour: Ruta Vic
¿Consideráis que estudiar Arquitectura ha sido un pasaporte fundamental para haber llegado a vuestro trabajo actual?
Ariel. ¡Sin dudas! Lo interesante de la arquitectura es que es un pensamiento muy generalista y transversal.
Paz. Entiendo que si, considero que es una carrera bellísima, pero más aún nos da la oportunidad de poder ver globalmente y puntualmente casi cualquier tipo de problemática, creo que es un punto de vista privilegiado que ha sido desarrollado y diseñado en la Universidad. Es un punto de partida que se transforma en herramienta de trabajo, y como tal debe ser puesta al servicio de la sociedad. El arquitecto debe entender o re-entender su trabajo. Proponerse, desde la sinceridad y capacidad proyectual; somos muy buenos directores de orquesta, pero de nada servimos si no hay trabajo en equipo y comunicación. Debemos escuchar, detectar, interpretar y proponer.
¿Qué expectativas y proyectos de futuro tenéis para “architour”?
Ariel. Ampliar lo que ya hacemos. Trabajar con los viajes de arquitectos. Lo que es posible hacia aquí es igual de válido al revés, por ejemplo hacia Buenos Aires, que es un entorno muy conocido y estudiado e igualmente querido por nosotros.
Paz. Creo que como propuesta es muy enriquecedora, porque va más allá de un recorrido por diferentes ciudades, que hemos conocido, vivido y estudiado con detenimiento. Personalmente me gustaría que architour fuera creciendo en diferentes formatos, hoy por hoy nos preocupa y ocupa su identidad digital, su huella en la web, su alcance, y que pueda ser interpretada de la manera que la diseñamos. Otra vez volvemos a la preocupación, o mejor dicho ocupación del relato.
Para el futuro, pues nos gustaría transformarla a papel, hacerla tangible, y por otro lado hacer crecer su proyecto cultural, proponiendo architour como programa alternativo en colegios o institutos, ya hemos tenido una pequeña experiencia al respecto.
¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?
Ariel. Yo complementariamente hago algunos proyectos de arquitectura, siempre lo he hecho y no podría dejar de hacerlo. No obstante, Architour desde el 2010, se convirtió en un núcleo muy importante. Architour desarrolló también una renovada mirada en mí. Y así suele ser con los proyectos, con ellos queremos cambiar o mejorar el mundo, pero ellos también nos cambian a nosotros.
Paz. Sí, personalmente lo complemento dando clases de inglés todas las tardes, por eso la práctica del relato en dos idiomas no me resulta ajena, es algo que ejerzo y me ocupa constantemente. La interpretación de las emociones cuando cuentas, o enseñas algo nuevo es fundamental. Por otro lado y como sigo teniendo mi título de arquitecta extranjero estoy homologándolo al título español en la ETSAM, y a ello dedico casi todo mi tiempo libre.
¿Son rentables este tipo de iniciativas? ¿Os sentís bien remunerados por la labor que realizáis?
Ariel. Considero que toda la profesión del arquitecto está mal remunerada, claro, si no eres Foster. Nos forman como elitistas, bajo la mitología del genio romántico y bajo el molde del encargo del cliente liberal. Esto ha entrado también en crisis, como tantas cosas… Acaso la crisis debe ser algo consustancial a nuestra modernidad y al sistema económico-social en el que vivimos.
Architour: Ruta la nueva Barcelona (Barcelona)
¿Animarías a otros arquitectos a seguir vuestros pasos? ¿Qué pasos consideráis que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?
Ariel. Es muy difícil dar consejos con esto. Recomendaría que cada cual encuentre sus potencialidades e intereses y los siga con perseverancia. Pero esto excede a la arquitectura, es totalmente vocacional. Al final, hacemos mejor lo que más nos gusta.
¿Creéis que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?
Ariel. La verdad es que no me siento representado en eso de los “arquitectos españoles”. Vivo en Cataluña donde las inversiones (en arquitectura, en infraestructuras o en lo que sea) del Estado español son ínfimas. No me explayo en el proceso que estamos viviendo, pero sería deshonesto esconderlo. El marco cultural y sociológico, el político, el marco histórico y lingüístico son bien distintos. El marco económico general es, no obstante, bastante compartido. Es difícil por lo tanto contestar la pregunta desde unos marcos de actuación distintos porque la arquitectura no sólo es un hecho económico, y aún así en este campo hay matices diferenciales.
Bajo otro análisis, creo que la arquitectura no se enseña bien. He conocido dos universidades: la UBA (Buenos Aires) donde me gradué y la ETSAB (Barcelona) donde homologué mi título y donde dediqué tres años a mi doctorado. Nos forman engordando el mito del genio creador. La formación es elitista y la sociedad nos ve como elitistas. Yo creo que la arquitectura tiene un ADN muy y muy transversal y generalista. Lo nuestro lidia con la creación y el arte, con la tecnología, con lo sociológico, con lo económico, con el fenómeno de la ciudad, con la política, ¡y no olvidemos que política viene de Polis! Esto se refleja en nuestras competencias legales y en nuestro hacer polifónico. Hay arquitectos que se dedican a la investigación o a lo académico, otros diseñan exposiciones, otros hacen edificios revestidos de titanio, otros hacen edificios sociales, otros se dedican al urbanismo, otros, a la cooperación… No obstante, la sociedad nos entiende como los que solamente hacemos casas, ¿y como casas se hacen muy pocas, ¿entonces qué somos? Yo igualmente creo que si de hacer casas se tratara, hay aquí un déficit enorme, pensemos que algo así como la mitad del mundo no tiene agua potable y qué decir de casas… Ahora bien, si aceptamos esto último (y es una obviedad) deberíamos entender que la arquitectura no sólo es una lógica de encargo liberal, es una preocupación social. A los arquitectos también nos interesa mejorar y cambiar la realidad. Le Corbusier también lo dice explícitamente.
Paz. ¡Sin duda! ¡Tenemos el derecho y la obligación de pelear por lo que nos apasiona! No podemos hundirnos nosotros mismos, pero se trata de lo que comentaba anteriormente, verse y proponerse. ¿Quién mejor que uno mismo para ello?
¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?
Ariel. Es una opción válida. ¿Pero si se te acaba luego el trabajo “allá”, vuelves o qué haces?
Paz.Son experiencias de vida, ni bien ni mal, necesidades personales, yo también lo hice y aquí estoy ahora, aprendiendo a cada paso que doy, pero muy contenta de mi decisión.
¿Cómo veis el futuro de la profesión?
Ariel. El papel de los colegios de arquitectos y esta formación académica a la que me refiero generan muchos escepticismos. Pero nosotros somos también, en mi caso, el COAC… Hay que sentirse partícipes y no observadores si queremos cambiar las cosas. No tiene sentido y es contraproducente la queja y las lamentaciones. Creo que es urgente construir un nuevo rol social del arquitecto, y eso es una gran oportunidad.
Paz. Veo que está sumergida en un campo al que nos cuesta mucho acceder y por ende modificar, que es el campo global o la famosa crisis, pero sin embargo encuentro muchos colegas haciendo cosas valiosas, valiosísimas, quizás a otra escala, de una manera diferente a la que conocíamos con gran esfuerzo, pero me parece que el rumbo es ese, el de una actuación local, con una visión global. Tenemos herramientas, y yo el futuro lo veo siempre en positivo. No puedo con mi genio.
Architour: Ruta la Barceloneta y la fachada marítima
Ariel Cavilli-Fabiana Palmero-Núria Oliver y Paz Molinari · Recorridos y actividades de arquitectura | Architour
Diciembre 2014
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Ariel, Fabiana, Núria y Paz su tiempo y predisposición con este espacio.
[:en]
oday we move up to Barcelona, to know the members of Architour, Ariel Cavilli, Fabiana Palmero, Núria Oliver and Paz Molinari, an architects’ office that from 2010 realizes diverse activities in relation with the architecture and the city. Principally they centre on organizing holding a permit tours of architecture for the city. Nowadays they are present in Barcelona, Vic, Madrid and Tarragona. These tours, they are destined to all those travelers who want to discover and to explore the cities from an anthropologic, interactive and educational way.
“Of what way does building concern the city and vice versa? What him reaches and what does it take from him? From what place has building been conceived? To what architectural, ideological interests … does it answer?”
The buildings are executrices of the city, act as conductive thread that they us enter in the mesenteries of the evolution and relations that take place in the frame of the cities.
At the end of the tour a putting is realized jointly, normally from a high point, to extract conclusions, to generate a reflection and a critique.
“Architour aspires to the dip in the city to induce the reflection and the reaction of the participants”.
Ado delay we leave you with the interview that we they have realized in order that they are the own authors, make clear to us closely his cultural project.
Architour: Route the Gothic neighborhood (Barcelona)
Which has been your formation and professional previous path to “architour”?
Ariel. The question is answered partly in the paragraph of the “Equipment creator of the project”. It is necessary to add, nevertheless, that at my case always I have been employed and am employed doing projects of architecture, 20 years ago. The concept of projecting a route of architecture is not not foreign at all to the phenomenon to project, and flirts squarely with the DNA of our competitions. In this case, it is a question of explaining and promote the city as a cultural good, as a cultural production. This should not to us be foreign, the problem is that the company only associates us with those that do houses … Proves paradojal and worries that (as group) we had to claim this social role and this look, when our cake – already decimated by the crisis of the real-estate bubble – was in game with the LSP. It was looking like that from this moment we had discovered slightly important: that the architecture goes far beyond of a liberal order, ¡ and this is an obviedad, though hidden! Clear, this it needs to be explained, and architour it provides a megaphone to us for this activismo. It is a question of explaining the city to him, to addressing to her as central actor, to understanding what her made possible, as history. The buildings selected (in the routes) are at the time the alibi to penetrate, to penetrate in the phenomenon of the city.
Paz. My vocational training is alike in root enough that of Ariel, I was formed as Arquitecta in the Faculty of Architecture, Design and Urbanism in the University of Buenos Aires, from 21 years beside dealing the career and during a period of eight years I devoted myself to complement and increase my formation as assistant and teacher of subjects as Introduction to the Contemporary Architecture and History of the Contemporary Architecture. In architecture I have been employed at Buenos Aires, Vic (Barcelona) and Madrid, at different professional areas and with diverse equipments of which always I have learned very much.
What did lead you to starting this project? Why in this sector?
Ariel. It arises As a continuity of my doctorate theoretically and Tells the history of the Architecture in the ETSAB in 2010. My interest in the investigation in this area, where the approximation from the library is initial, inevitable and fundamental then to construct an own statement: the route or activity in question, is determinant in the project of architour. The dossiers – actually reality are a few books – that always we deliver to every participant finish in a copious bibliography. This one is the raw material that makes possible the construction, the project of the routes and activities. There is an evident tuning in with this historical approach, of being going to look for the reasons of a few urban and architectural phenomena.
It is true also that adds to this the collapse of the economy a thing that, since it is known, has the highest impact in the world of the construction and evidently in the architecture. I am of the idea that the crises can be opportunities to rethink or to re-define directions. To this respect, the intellectual production is paradigmatic. We have to the history to understand these processes: there will be for example architects who remain and others that emigrate, with the European fascisms of the 20th century. In both cases, his production is very powerful, they did not put to hibernate or to complain… Did activismo with the architecture because they wanted to transform the reality, to make her better, and for it it serves also the architecture.
As for it of the sector, it is multiple, though architour is born pointed at the travelers. Why? Because I am a traveler, because the whole equipment of architour it is. We share this thirst, this thoughtfull, this explorers’ disposition. This is what does that a tourist is the opposite thing to a traveler. Though the economy of the tourism can be superposed by that of the travelers, we had clear that they are two very different sociologies, two differentiated well public ones. The travelers represent a much smaller spectrum whereas the tourism has to see with the consumption of masses, in spite of extracting the photos of the points that the guide of tourism marks. It is absolutely the opposite thing to in what we are interested.
With the time we add other two branches of public different. On the one hand, that of the schools of architecture of foreign universities and also that of travelling architects. On the other hand, we open the front of the primary and secondary schools.The speech, which we are called «a» «script», is the work of investigation to construct the routes. The scripts – that are very arduous and very vast, and as the projects they go months of preparation, because they are projects – they are the raw material that we use for these other two lines. The interests that move the thing: the historiográficos, the ideological ones … are the same for the three public ones. The topic is to adapt then the matter of the route. The first measure is the selection, is to open a few certain booths and to close others of the own script. The second thing is to stamp a few directions premeditations.
Had you some previous experience?
Ariel. Already I mentioned the topic of the doctorate and that of the hardened traveler. In second this, evidently to travel, it is necessary to prepare the trip, study it, diseccionarlo. But then, it is necessary to dismantle everything, because the trip is an anthropologic experience, a total dip, it is necessary to wet in the same water, to submerge. This is the opposite thing to the postcards, is something that I detest. The interesting thing is to itch in all the historical and social strata, because it is the city, especially the European: a palimpsest of strata, of interests! Descreo in it of the experience like something closed. The experience is something that it has to see with the baggage, with the filming but fundamentally it is something that is constructed.
Paz. I do not have any previous experience, more than the educational formation that I had in the University while I was formed. The fact of being able to transfer information, try to thrill or provoke curiosity in those persons with whom you talk is something fundamental when you are teaching. Though architour is not an educational course, I believe that the formation of the statement and the dialog has to be opened and very polished in order that those who do the routes with us could enjoy them in every moment, leaving in them the fingerprint of a different experience.
Did you meet many difficulties? Which were the most problematic?
Ariel. The difficulties are rather sociological, it of fighting with cultural parameters that they fatigue: the godfathers, the inertias, the endogamias, the abulia. To call by telephone ten times to the same contact (Monday because nobody answers, on Tuesday because with it Martha deals and comes later, on Wednesday because Martha fell ill and because it is not nobody more than occupies …) tires, but also it develops an attitude of infinite perseverance.
Are you satisfied with the reached aims?
Much.
Architour: Route Vic
Do you think that to study Architecture has been a fundamental passport to have come to your current work?
Ariel. Without doubts! The interesting of the architecture is that it is a very general and transverse thought.
Paz. I understand that if, I think that it is the most beautiful career, but even more it gives us the opportunity to be able to see globally and punctually almost any type of problematics, believe that it is a privileged point of view that has been developed and designed in the University. It is a point of item that transforms in tool of work, and as such it must be put to the service of the company. The architect must deal or re-understand his work. To propose, from the sincerity and capacity proyectual; we are very good conductors, but as nothing we use if there is no teamwork and communication. We must listen, detect, interpret and propose.
What expectations and projects of future have you for “architour”?
Ariel. To extend what already we do. To work with the architects’ trips. What is possible towards here is equal of valid upside-down, for example towards Buenos Aires, which is an environment very known and studied and equally wanted by us.
Paz. I believe that as offer it is very wealth-producing, because it goes beyond a tour for different cities, which we have known, lived and studied thoroughly. Personally I would like that architour was growing in different formats, today per today there worries and occupies his digital identity, his fingerprint in the web, his scope, and that could be interpreted of the way that we design. Again we return to the worry, or rather occupation of the statement.
For the future, since we would like to transform it to paper, to make her tangible, and on the other hand to make grow his cultural project, proposing architour as alternative program in colleges or institutes, already we have had a small experience in the matter.
Do you arrange or complement this activity with other labors or in other fields?
Ariel. I in addition do some projects of architecture, always I have done it and it might not stop doing it. Nevertheless, Architour from 2010, turned into a very important core. Architour developed also a renewed look in me. And this way it is in the habit of being with the projects, with them we want to change or to improve the world, but they also us change to us.
Paz. Yes, personally I complement it giving Englishman’s lessons every evening, because of it the practice of the statement in two languages me does not turn out to be foreign, is something that I exercise and occupies me constant. The interpretation of the emotions when you count, or you teach something new it is fundamental. On the other hand and as I continue having my title of arquitecta foreign am authorizing it to the Spanish title in the ETSAM, and to it I dedicate almost all my free time.
Are this type of initiatives profitable? Do you feel remunerated well by the labor that you realize?
Ariel. I think that the whole profession of the architect is remunerated badly, clearly, if you are not Foster. They form us as elitists, under the mythology of the romantic genius and under the mold of the order of the liberal client. This has entered also crisis, since so many things … Perhaps the crisis must be something consubstantial to our modernity and to the economic – social system in which we live.
Architour: Route the new Barcelona (Barcelona)
Would you encourage other architects to follow your steps? What steps do you consider that they should give? How to complete his studies? What other advices would you give them?
Ariel. It is very difficult to give advices with this. It would recommend that everyone should find his potentials and interests and follows them with perseverance. But this exceeds to the architecture, is totally vocational. Ultimately, we make better what more we like it.
Do you believe that the architects in Spain we should continue opening new routes of work to go out of the «most «traditional» cabin of projecting given the current situation of the construction in our country?
Ariel. The truth is that I do not feel represented in it of the “Spanish architects”. I live in Catalonia where the investments (in architecture, in infrastructures or in what is) of the Spanish State they are negligible. I do not spread myself in the process through that we are living, but it would be dishonest to hide it. The cultural and sociological frame, the politician, the historical and linguistic frame they are different well. The economic general frame is, nevertheless, shared enough. It is difficult therefore to answer the question from a few different frames from action because the architecture not only is an economic fact, and nonetheless in this field there are differential shades.
Under another analysis, I believe that the architecture is not taught well. I have known two universities: the UBA (Buenos Aires) where I graduated and the ETSAB (Barcelona) where I authorized my title and where I dedicated three years to my doctorate. They form us fattening the myth of the creative genius. The formation is elitist and the company sees us as elitists. I believe that the architecture has a DNA very and very cross street and general practitioner. Ours fights with the creation and the art, with the technology, with the sociological thing, with the economic thing, with the phenomenon of the city, with the politics, ¡ and let’s not forget that political it comes from Cops! This is reflected in our legal competitions and in ours to do polyphonic. There are architects who devote themselves to the investigation or to the academic thing, others design exhibitions, others do buildings redressed in titanium, others make social buildings, different they devote themselves to the urbanism, others, to the cooperation… Nevertheless, the company understands us as that only we do houses, ¿ and as houses they become very small, then what are we? I equally believe that if of doing houses it was treating myself, there is here an enormous deficit, let’s think that something like half of the world does not have drinkable water and what to say of houses … Now then, if we accept the above mentioned (and it is an obviedad) we should understand that the architecture not only is a logic of liberal order, it is a social worry. The architects also are interested in improving and changing the reality. Him Corbusier also says it explicitly.
Paz. Undoubtedly! We have the right and the obligation to fight for what us apasiona! We themselves cannot sink, but it is a question on what it was commenting previously, turn and to propose. Who better than one itself for it?
What do you think of those that they have been going to work abroad?
Ariel. It is a valid option. But if the work is ended then «there», do you return or what faeces?
Paz.They are either experiences of life, or well evil, personal needs, I also did it and here I am now, learning to every step that I give, but very release of my decision.
How do you see the future of the profession?
Ariel. The paper of the architects’ colleges and this career education to which I refer they generate many skepticisms. But we are also, in my case, the COAC … it is necessary to feel participants and not observers if we want to change the things. Sense does not make and is counter-productive the complaint and the lamentations. I believe that it is urgent to construct a new social role of the architect, and it is a great opportunity.
Paz. I see that it is immersed in a field to which it is difficult to us to accede very much and for ende to modify, that is the global field or the famous crisis, but nevertheless I find many colleagues doing the valuable, most valuable things, probably to another scale, in a way different from the one that we knew with great effort, but it seems to me that the course is this, that of a local action, with a global vision. We have tools, and I the future see it always in positive. I cannot with my genius.
Architour: Route the Barceloneta and the waterfront
Ariel Cavilli-Fabiana Palmero-Núria Oliver y Paz Molinari · Tours and activities of architecture | Architour
December 2014
Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for Ariel, Fabiana, Núria and Peace his time and predisposition with this space.
[:gl]
Hoxe desprazámonos ata Barcelona, para coñecer aos integrantes de Architour, Ariel Cavilli, Fabiana Palmero, Núria Oliver e Paz Molinari, un despacho de arquitectos que dende 2010 realiza diversas actividades en relación coa arquitectura e a cidade. Principalmente céntranse en organizar percorridos guiados de arquitectura pola cidade. Actualmente están presentes en Barcelona, Vic, Madrid e Tarragona. Estes percorridos, están destinados a todos aqueles viaxeiros que queiran descubrir e explorar as cidades dende un xeito antropolóxico, interactivo e docente.
“¿De que xeito un edificio afecta á cidade e viceversa? ¿Que lle achega e que lle quita? ¿Dende que lugar se concibiu un edificio? ¿A que intereses arquitectónicos, ideológicos…responde?”
Os edificios son testamenteiros da cidade, actúan como fío condutor que nos internan nas interioridades da evolución e relacións que se producen no marco das cidades.
Ao final do percorrido realízase unha posta en común, normalmente dende un punto elevado, para extraer conclusións, xerar unha reflexión e unha crítica.
“Architour aspira á inmersión na cidade para inducir a reflexión e a reacción dos participantes”.
Sen máis dilación deixámosvos coa entrevista que lles realizamos para que sexan os propios autores, explíquennos con detalle o seu proxecto cultural.
Architour: Ruta el barrio Gótico (Barcelona)
¿Cal foi a vosa formación e traxectoria profesional previa a “architour”?
Ariel. A pregunta contéstase en parte no apartado do “Equipo creador do proxecto”.. Cabe, non obstante, engadir que no meu caso sempre traballei e sigo traballando facendo proxectos de arquitectura, hai 20 anos. O concepto de proxectar unha ruta de arquitectura non é nada alleo ao fenómeno de proxectar, e liga de cheo co ADN das nosas competencias. Neste caso, trátase de explicar e promover a cidade como un ben cultural, como unha produción cultural. Isto non nos debería ser alleo, o problema é que a sociedade só nos asocia con aqueles que fan casas… Resulta paradojal e inquieta que (como colectivo) tivésemos que reivindicar este rol social e esta mirada, cando o noso pastel -xa decimado pola crise da burbulla inmobiliaria- estivese en xogo coa LSP. Parecese que a partir dese momento tivésemos descuberto algo importante: que a arquitectura vai moito máis alá dun encargo liberal, e isto é unha obviedade, aínda que escondida! Claro, isto necesita ser explicado, e architour proporciónanos un megáfono para ese activismo. Trátase de explicar a cidade, de interpelala como actor central, de entender que a fixo posible, como historia. Os edificios seleccionados (nas rutas) son entón a coartada para penetrar, para internarnos no fenómeno da cidade.
Paz. A miña formación profesional aseméllase en raíz bastante á de Ariel, formeime como Arquitecta na Facultade de Arquitectura, Deseño e Urbanismo na Universidade de Bos Aires, dende os 21 anos ademais de cursar a carreira e durante un período de oito anos dediqueime a complementar e incrementar a miña formación como axudante e docente de materias como Introdución á Arquitectura Contemporánea e Historia da Arquitectura Contemporánea. En arquitectura traballei en Bos Aires, Vic (Barcelona) e Madrid, en distintas áreas profesionais e con diversos equipos dos que sempre aprendín moito.
¿Que vos levou a poñer en marcha este proxecto? ¿Por que neste sector?
Ariel. Xorde Como unha continuidade do meu doutorado en Teoría e Historia da Arquitectura na ETSAB en 2010. O meu interese na investigación nesta área, onde a aproximación a partir da biblioteca é inicial, inevitable e fundamental para logo construír un relato propio: a ruta ou actividade en cuestión, é determinante no proxecto de architour. Os dossiers -en realidade son uns libros- que sempre entregamos a cada participante rematan nunha copiosa bibliografía. Esta é a materia prima que posibilita a construción, o proxecto das rutas e actividades. Hai unha evidente sintonía con este enfoque histórico, de ir a buscar as causas duns fenómenos urbanos e arquitectónicos.
É certo tamén que se suma a isto o derrubamento da economía unha cousa que, como se sabe, ten un impacto elevado no mundo da construción e evidentemente na arquitectura. Son da idea que as crises poden ser oportunidades para repensar ou redefinir direccións. En tal sentido, a produción intelectual é paradigmática. Temos á historia para entender estes procesos: haberá por exemplo arquitectos que quedan e outros que emigran, cos fascismos europeos do século XX. En ambos os dous casos, a súa produción é moi potente, non se puxeron a hibernar ou a lamentarse… Fixeron activismo coa arquitectura porque querían transformar a realidade, facela mellor, e para iso serve tamén a arquitectura.
En canto ao do sector, é múltiple, aínda que architour nace apuntado aos viaxeiros. ¿Por que? Porque son un viaxeiro, porque todo o equipo de architour o é. Compartimos esta sede, esta mirada, esta disposición de exploradores. Isto é o que fai que un turista sexa o oposto a un viaxeiro. Se ben a economía do turismo pode estar superposta coa dos viaxeiros, tiñamos claro que son dúas sociologías moi distintas, dous públicos ben diferenciados. Os viaxeiros representan un espectro moito máis pequeno mentres que o turismo ten que ver co consumo de masas, con sacar as fotos dos puntos que marca a guía de turismo. Iso é absolutamente o oposto ao que nos interesa.
Co tempo sumamos outras dúas ramas de públicos diferentes. Por un lado, o das escolas de arquitectura de universidades estranxeiras e tamén o de arquitectos viaxeiros. Por outro lado, abrimos a fronte das escolas primarias e secundarias. O discurso, que chamamos «guión», é o traballo de investigación para construír as rutas. Os guións -que son moi arduos e moi vastos, e como os proxectos levan meses de preparación, porque son proxectos- son a materia prima que utilizamos para estas outras dúas liñas. Os intereses que moven a cousa: os historiográficos, os ideolóxicos… son os mesmos para os tres públicos. O tema é adaptar logo a materia da ruta. A primeira medida é a selección, é abrir uns determinados caixóns e pechar outros do propio guión. O segundo é imprimir unhas intencionalidades direccionar.
¿Tíñades algunha experiencia previa?
Ariel. Xa mencionei o tema do doutorado e a do viaxeiro empedernido. Nisto segundo, evidentemente para viaxar, hai que preparar a viaxe, estudalo, diseccionalo. Pero logo, hai que desmontalo todo, porque a viaxe é unha experiencia antropolóxica, unha inmersión total, hai que mollarse na mesma auga, somerxerse. Isto é o oposto ás postais, é algo que detesto. O interesante é resgar en todos os estratos históricos e sociais, porque iso é a cidade, sobre todo a europea: un palimpsesto de estratos, de intereses! Descreo niso da experiencia como algo pechado. A experiencia é algo que ten que ver coa bagaxe, coa rodaxe pero fundamentalmente é algo que se constrúe.
Paz. Non teño ningunha experiencia previa, máis que a formación docente que tiven na Universidade mentres me formaba. O feito de poder transferir información, intentar emocionar ou provocar curiosidade naquelas persoas coas que dialogas é algo fundamental cando estás a ensinar. Aínda que architour non sexa un curso docente, creo que a formación do relato e o dialogo ten que estar aberto e moi depurado para que os que fagan as rutas connosco poidan gozalas en cada momento, deixando neles a pegada dunha experiencia diferente.
¿Encontrástesvos con moitas dificultades? ¿Cales foron as máis problemáticas?
Ariel. As dificultades son máis ben sociolóxicas, a de lidar con parámetros culturais que fatigan: os padriños, as inercias, as endogamias, a abulia. Chamar por teléfono dez veces a un mesmo contacto (o luns porque ninguén contesta, o martes porque diso se ocupa Marta e chega máis tarde, o mércores porque Marta se enfermou e porque non hai ninguén máis que se ocupe…) cansa, pero tamén desenvolve unha actitude de perseveranza infinita.
¿Estades contentos cos obxectivos alcanzados?
Moito.
Architour: Ruta Vic
¿Considerades que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?
Ariel. ¡Sen dúbidas! O interesante da arquitectura é que é un pensamento moi xeralista e transversal.
Paz. Entendo que se, considero que é unha carreira bela, pero máis aínda nos dá a oportunidade de poder ver globalmente e puntualmente case calquera tipo de problemática, creo que é un punto de vista privilexiado que foi desenvolvido e deseñado na Universidade. É un punto de partida que se transforma en ferramenta de traballo, e como tal debe ser posta ao servizo da sociedade. O arquitecto debe entender ou re-entender o seu traballo. Propoñerse, dende a sinceridade e capacidade proyectual; somos moi bos directores de orquestra, pero de nada servimos se non hai traballo en equipo e comunicación. Debemos escoitar, detectar, interpretar e propoñer.
¿Que expectativas e proxectos de futuro tedes para “architour”?
Ariel. Ampliar o que xa facemos. Traballar coas viaxes de arquitectos. O que é posible cara a aquí é igual de válido ao revés, por exemplo cara a Bos Aires, que é un ámbito moi coñecido e estudado e igualmente querido por nós.
Paz. Creo que como proposta é moi enriquecedora, porque vai máis alá dun percorrido por diferentes cidades, que coñecemos, vivido e estudado con detemento. Persoalmente gustaríame que architour fose crecendo en diferentes formatos, hoxe por hoxe preocúpanos e ocupa a súa identidade dixital, a súa pegada na web, o seu alcance, e que poida ser interpretada do xeito que a deseñamos. Outra vez volvemos á preocupación, ou mellor dito ocupación do relato.
Para o futuro, pois nos gustaría transformala a papel, facela tanxible, e por outro lado facer crecer o seu proxecto cultural, propoñendo architour como programa alternativo en colexios ou institutos, xa tivemos unha pequena experiencia ao respecto.
¿Compaxinades ou complementades esta actividade con outros labores ou noutros campos?
Ariel. Eu complementariamente fago algúns proxectos de arquitectura, sempre o fixen e non podería deixar de facelo. Non obstante, Architour dende o 2010, converteuse nun núcleo moi importante. Architour desenvolveu tamén unha renovada mirada en min. E así adoita ser cos proxectos, con eles queremos cambiar ou mellorar o mundo, pero eles tamén nos cambian a nós.
Paz. Si, persoalmente compleméntoo dando clases de inglés todas as tardes, por iso a práctica do relato en dous idiomas non me resulta allea, é algo que exerzo e ocúpame constantemente. A interpretación das emocións cando contas, ou insignias algo novo é fundamental. Por outro lado e como sigo tendo o meu título de arquitecta estranxeiro estou a homologalo ao título español na ETSAM, e a el dedico case todo o meu tempo libre.
¿Son rendibles este tipo de iniciativas? ¿Sentídesvos ben remunerados polo labor que realizades?
Ariel. Considero que toda a profesión do arquitecto está mal remunerada, claro, se non es Foster. Fórmannos como elitistas, baixo a mitoloxía do xenio romántico e baixo o molde do encargo do cliente liberal. Isto entrou tamén en crise, como tantas cousas… acaso a crise debe ser algo consubstancial á nosa modernidade e ao sistema económico-social no que vivimos.
Architour: Ruta a nova Barcelona (Barcelona)
¿Animarías outros arquitectos a seguir os vosos pasos? ¿Que pasos considerades que deberían dar? ¿Como completar os seus estudos? ¿Que outros consellos lles darías?
Ariel. É moi difícil dar consellos con isto. Recomendaría que cada cual encontre as súas potencialidades e intereses e sígaos con perseveranza. Pero isto excede á arquitectura, é totalmente vocacional. Ao final, facemos mellor o que máis nos gusta.
¿Credes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis “tradicional” de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?
Ariel. A verdade é que non me sinto representado niso dos “arquitectos españois”. Vivo en Cataluña onde os investimentos (en arquitectura, en infraestruturas ou no que sexa) do Estado español son ínfimas. Non me estendo no proceso que estamos a vivir, pero sería deshonesto escondelo. O marco cultural e sociolóxico, o político, o marco histórico e lingüístico son ben distintos. O marco económico xeral é, non obstante, bastante compartido. É difícil polo tanto contestar a pregunta dende uns marcos de actuación distintos porque a arquitectura non só é un feito económico, e aínda así neste campo hai matices diferenciais.
Baixo outra análise, creo que a arquitectura non se ensina ben. Coñecín dúas universidades: a UBA (Bos Aires) onde me graduei e a ETSAB (Barcelona) onde homologuei o meu título e onde dediquei tres anos ao meu doutorado. Fórmannos engordando o mito do xenio creador. A formación é elitista e a sociedade venos como elitistas. Eu creo que a arquitectura ten un ADN moi e moi transversal e xeralista. O noso lida coa creación e a arte, coa tecnoloxía, co sociolóxico, co económico, co fenómeno da cidade, coa política, e non esquezamos que política vén de Polis! Isto reflíctese nas nosas competencias legais e en noso facer polifónico. Hai arquitectos que se dedican á investigación ou ao académico, outros deseñan exposicións, outros fan edificios revestidos de titanio, outros fan edificios sociais, outros dedícanse ao urbanismo, outros, á cooperación… Non obstante, a sociedade enténdenos como os que soamente facemos casas, e como casas se fan moi poucas, entón que somos? Eu igualmente creo que se de facer casas se tratase, hai aquí un déficit enorme, pensemos que algo así como a metade do mundo non ten auga potable e que dicir de casas… Agora ben, se aceptamos isto último (e é unha obviedade) deberiamos entender que a arquitectura non só é unha lóxica de encargo liberal, é unha preocupación social. Aos arquitectos tamén nos interesa mellorar e cambiar a realidade. Le Corbusier tamén o di explicitamente.
Paz. ¡Sen dúbida! ¡Temos o dereito e a obriga de pelexar polo que nos apaixona! Non podemos afundirnos nós mesmos, pero trátase do que comentaba anteriormente, verse e propoñerse. ¿Quen mellor que un mesmo para iso?
¿Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?
Ariel. É unha opción válida. Pero se se te remata logo o traballo “alá”, ¿volves ou que fas?
Paz.Son experiencias de vida, nin ben nin mal, necesidades persoais, eu tamén o fixen e aquí estou agora, aprendendo a cada paso que dou, pero moi contenta da miña decisión.
¿Como vedes o futuro da profesión?
Ariel. O papel dos colexios de arquitectos e esta formación académica á que me refiro xeran moitos escepticismos. Pero nós somos tamén, no meu caso, o COAC… ha que sentirse partícipes e non observadores se queremos cambiar as cousas. Non ten sentido e é contraproducente a queixa e as lamentacións. Creo que é urxente construír un novo rol social do arquitecto, e iso é unha grande oportunidade.
Paz. Vexo que está mergullada nun campo nos custa moito ao que acceder e por ende modificar, que é o campo global ou a famosa crise, pero non obstante encontro moitos colegas facendo cousas valiosas, valiosas, quizais a outra escala, dun xeito diferente ao que coñeciamos con grande esforzo, pero me parece que o rumbo é ese, o dunha actuación local, cunha visión global. Temos ferramentas, e eu o futuro véxoo sempre en positivo. Non podo co meu xenio.
Architour: Ruta a Barceloneta e a fachada marítima
Ariel Cavilli-Fabiana Palmero-Núria Oliver y Paz Molinari · Percorridos e actividades de arquitectura | Architour
Decembro 2014
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a Ariel, Fabiana, Núria e Paz o seu tempo e predisposición con este espazo.
[:es]Imagen: Jesús Gallo, interior de la casa en La Roiba
«No deja de ser un hecho significativo que, en la historia de la arquitectura y la ingeniería, las construcciones levantadas a la orilla del mar se hayan destacado en notables ocasiones por su masa y por su expresiva elocuencia. […] Quiere decir, a mi entender, que la línea costera es una zona de máxima tensión simbólica: el mar frente a la tierra; lo llano y lo húmedo, frente a lo quebrado y lo seco; lo blando frente a lo duro; lo arraigado frente a lo desarraigado; el ancla frente al velamen».
Desde la antigüedad, la conquista de la frontera con el mar se ha convertido en una empresa apasionante. Las casas en la costa siempre han tenido una connotación mítica de avanzadilla y baluarte, hecha manifiesto por los arquitectos de la modernidad, demostrando el poder del hombre frente a la tempestad, tomando y, al mismo tiempo, enmarcando el lejano horizonte, que pasa a formar parte de la vivienda.
Esa conquista del límite por parte de la arquitectura se aproxima a lo descrito por Heidegger en 1954:
«La frontera no es aquello en lo que termina algo, sino, como sabían los griegos, aquello a partir de donde algo comienza a ser lo que es (comienza su esencia). Para esto está el concepto horismos, es decir, frontera».
Es en el límite construido dónde la dualidad del paisaje marino se hace lugar y hogar.
Allí, las viviendas, presentadas incluso como paradigmas del pensamiento de sus autores —recordemos el Cabanon de Le Corbusier, el refugio de Aalto en Muuratsalo, las sucesivas moradas de Utzon en Mallorca o el escudo al viento de Neutra, entre otras notables casas sobre el mar—, comparten la idea de ser hábitats temporales y sueños de habitar al mismo tiempo.
Frente al Mediterráneo que dio origen y conectó a Europa, el mar gallego representa el Finisterrae, dónde los peregrinos continúan su viaje para llegar hasta la última marca fronteriza. «¿Acaso se trataba de reconocer allí, ante el océano infinito y amenazador que existían unas fronteras impuestas al ímpetu conquistador del hombre?», escribió Dieter Richter recordando ese límite real y mitológico. Cuando el hombre se enfrenta y convive con ese fin del mundo hasta hacerlo parte de su paisaje cotidiano, lo transforma y, en la medida de lo posible, se lo apropia y lo domestica a través de la arquitectura.
En la casa sobre el mar que Ramón Vázquez Molezún proyectó para su familia en las proximidades de Bueu, la construcción se hizo con los caminos y muros existentes, con la luz y los vientos, con la ría siempre presente. La modernidad como mínima intervención, como el uso práctico y preciso de los materiales. Luis Miquel lo expresó de un modo muy acertado:
«esta casa no tiene ninguna gana de salir en las revistas sino más bien de salir al mar».
Así, la arquitectura se hizo inseparable del borde marino.
El singular refugio de Molezún se fue adaptando a los cambios, al paso de los tiempos y de las mareas, de las generaciones. El arquitecto trasladó allí sus conocimientos sobre la arquitectura naval y sus invenciones personales. En su casa sobre el mar, pintaba, salía a navegar y continuaba, año a año, perfeccionando su construcción como si fuera un barco. Hoy, esa casa anclada al final de la playa seguirá navegando, ahora con ayuda de todos.
Antonio S. Río Vázquez . Doctor arquitecto
A Coruña.diciembre 2014
[:en]Image: Jesus Gallo, interior of the house in The La Roiba
«It does not stop being a significant fact that, in the history of the architecture and the engineering, the constructions raised to the shore of the sea have been outlined in notable occasions for his mass and for his expressive eloquence. […] it Wants to say, to my to understand, that the coastal line is a zone of maximum symbolic tension: the sea opposite to the land; the flat thing and the humid thing, opposite to the broken thing and the dry thing; the soft thing opposite to the hard thing; established opposite to the rooted out; the anchor opposite to the canvas».
From the antiquity, the conquest of the border with the sea has turned into an exciting company. The houses on the coast always have had a mythical connotation of avanzadilla and bastion, done manifestly for the architects of the modernity, demonstrating the power of the man opposite to the tempest, taking and, at the same time, framing the distant horizon, which happens to form a part of the housing.
This conquest of the limit on the part of the architecture comes closer to described by Heidegger in 1954:
«The border is not that one in what finishes anything, but, since there knew the Greeks, that one from where something begins to be what is (it begins his essence). For this the concept is horismos, that is to say, border».
It is in the constructed limit where the duality of the marine landscape does place and home to itself.
There, the housings, presented even as paradigms of the thought of his authors – let’s remember the Cabanon of Le Corbusier, Aalto‘s refuge in Muuratsalo, Utzon‘s successive mansions in Majorca or the shield to the wind of Neutra, between other notable houses on the sea-, they share the idea of being temporary habitats and dreams of living at the same time.
Opposite to the Mediterranean that gave origin and connected to Europe, the Galician sea represents the Finisterrae, where the pilgrims continue his trip to come up to the last frontier brand.«Perhaps was it a question of admitting there, before the infinite and menacing ocean that there existed a few borders imposed on the conquering impetus of the man?», he wrote Dieter Richter remembering this royal and mythological limit. When the man faces and coexists with this end of the world up to it be doing by part of his daily landscape, it transforms it and, as far as possible, one adapts it and domesticates it across the architecture.
In the house on the sea that Ramón Vázquez Molezún projected for his family in Bueu’s proximities, the construction was done by the ways and existing walls, by the light and the winds, with her present laughs always. The modernity like minimal intervention, as the practical and precise use of the materials. Luis Miquel expressed it in a very guessed right way:
«this house does not have any desire of going out in the magazines but rather of going out to the sea».
This way, the architecture became inseparable of the marine edge.
Molezún’s singular refuge was adapting to the changes, to the step of the times and of the tides, of the generations. The architect moved there his knowledge on the naval architecture and his personal inventions. In his house on the sea, it was doing, was going out to sail and was continuing, year a year, perfecting his construction as if it was a ship. Today, this house anchored at the end of the beach will continue sailing, now with help of all.
Antonio S. Río Vázquez . Doctor architect
A Coruña. dicember 2014
[:gl]Imaxe: Jesús Gallo, interior da casa en La Roiba
«Non deixa de ser un feito significativo que, na historia da arquitectura e a enxeñaría, as construcións levantadas á beira do mar se destacasen en notables ocasións pola súa masa e pola súa expresiva elocuencia. […] Quiere dicir, o meu entender, que a liña costeira é unha zona de máxima tensión simbólica: o mar fronte á terra; o chairo e o húmido, fronte ao quebrado e o seco; brándoo fronte ao duro; o arraigado fronte ao desarraigado; a áncora fronte ao velame».
Dende a antigüidade, a conquista da fronteira co mar converteuse nunha empresa apaixonante. As casas na costa sempre tiveron unha connotación mítica de avanzada e baluarte, feita manifesto polos arquitectos da modernidade, demostrando o poder do home fronte á tempestade, tomando e, ao mesmo tempo, enmarcando o afastado horizonte, que pasa a formar parte da vivenda.
Esa conquista do límite por parte da arquitectura aproxímase ao descrito por Heidegger en 1954:
«A fronteira non é aquilo no que remata algo, senón, como sabían os gregos, aquilo a partir de onde algo comeza a ser o que é (comeza a súa esencia). Para isto está o concepto horismos, é dicir, fronteira».
É no límite construído onde a dualidade da paisaxe mariña se fai lugar e fogar.
Alí, as vivendas, presentadas mesmo como paradigmas do pensamento dos seus autores -recordemos o Cabanon de Le Corbusier, o refuxio de Aalto en Muuratsalo, as sucesivas moradas de Utzon en Mallorca ou o escudo o vento de Neutra, entre outras notables casas sobre o mar-, comparten a idea de ser hábitats temporais e sonos de habitar ao mesmo tempo.
Fronte ao Mediterráneo que deu orixe e conectou a Europa, o mar galego representa o Finisterrae, onde os peregrinos continúan a súa viaxe para chegar ata a última marca fronteiriza. «¿Acaso se trataba de recoñecer alí, ante o océano infinito e ameazador que existían unhas fronteiras impostas ao ímpeto conquistador do home?», escribiu Dieter Richter recordando ese límite real e mitolóxico. Cando o home se enfronta e convive con ese fin do mundo ata facelo parte da súa paisaxe cotiá, transfórmao e, na medida do posible, aprópiallo e domestícao a través da arquitectura.
Na casa sobre o mar que Ramón Vázquez Molezún proxectou para a súa familia nas proximidades de Bueu, a construción fíxose cos camiños e muros existentes, coa luz e os ventos, coa ría sempre presente. A modernidade como mínima intervención, como o uso práctico e preciso dos materiais. Luis Miquel expresouno dun modo moi acertado:
«esta casa non ten ningunha gana de saír nas revistas senón máis ben de saír ao mar».
Así, a arquitectura fíxose inseparable do bordo mariño.
O singular refuxio de Molezún foise adaptando aos cambios, ao paso dos tempos e das mareas, das xeracións. O arquitecto trasladou alí os seus coñecementos sobre a arquitectura naval e as súas invencións persoais. Na súa casa sobre o mar, pintaba, saía a navegar e continuaba, ano a ano, perfeccionando a súa construción coma se fose un barco. Hoxe, esa casa ancorada ao final da praia seguirá navegando, agora con axuda de todos.
En una reciente conversación con Xxxxxxx Xxxxxx en SOMA, ella me pidió que explicara, en síntesis, que hacía a la hora de enfrentarme a la realización de un proyecto (artístico) “como si lo dijera a un taxista”, con el objeto de situarme en un ejercicio de poder comunicar(me) en poco tiempo a alguien que no me conocía de nada. Si bien titubeé en mi respuesta y fue algo enrevesada se podría resumir en:
“Soy un arquitecto, que no construye, ni le interesa, que además escribe (y hace fotos) pero que no se considera escritor (ni fotógrafo).”
La respuesta contiene varias negaciones que no voy a desarrollar mucho más. Seguido de eso le conté mi trabajo, el primero que hice donde me distancié de la práctica de la arquitectura que había tenido hasta entonces. En concreto le enseñé unas cuentas fotografías que forman parte de la serie 1Kilómetro. Le hablé de la importancia que supuso para mi aquel ejercicio, no sólo porque traía consigo ese primer momento de negación (de construir) sino que también encerraba una imposibilidad que, como arquitecto, tenía para poder actuar ahí, dando lugar a lo que ya he mencionado: una toma de distancia.
Distancia respecto a varias cosas: a la arquitectura -tanto material como profesional- al paisaje, a las leyes, etc. No es casual que, en mi toma de distancia, eligiera la fotografía -documental- y el texto como principales herramientas. Una, me permitía volver a mirar, a través de la interposición de un filtro (la cámara) que servía además para enmarcar qué estaba viendo. Por contra, el texto me ayudaba a pensar, a verbalizar. Es decir, me ayudaba a darle un lenguaje, a ponerle nombre con el objeto de producir una propuesta que “no se redujera al análisis crítico de una realidad local, sino que establece una categorización de las acciones posibles, orientada a la fabricación de un instrumental que se quiere disciplinar hábil para interpretar y operar en contextos frágiles como ese”. Esto es, fue un ejercicio que no se limitaba a documentar sino a establecer una teoría en si misma. Dos acciones: mirar-pensar, que me abrieron muchas de las inquietudes que estoy realizando ahora: la investigación, la escritura, etc.
Es evidente que este acercamiento supuso una conexión con el mundo de la academia, con sus pros y sus contras, que llevo a un cuestionamiento por parte de Xxxxxxx Xxxxxx. Ella, más ilustrada en el campo del arte, ponía abiertamente en duda que la academia sea una vía de hacer “público” un proyecto, de comunicarlo. De hecho, y volviendo a 1Kilómetro, preguntaba e insistía por qué yo había decidido mantener la distancia tal que no llegara a entablar contacto, por ejemplo, con los vecinos de las viviendas (cosa que, bien mirado, me parece discutible, pero entraré en ello más adelante), a lo que añadió que era “muy de arquitecto eso de no hablar con la gente”.
No voy a entrar a valorar la imagen que tiene de mi profesión que, como todo tópico, guarda algo de verdad (ganada a pulso), pero que, como todo tópico, es de visión reducida. Si a esto le sumamos su cuestionamiento de la academia -en donde parecía inscribirme- por su falta de acción, tenemos que el problema se reducía al tema de la distancia. Para ella, como arquitecto o como fuera lo que estuviera haciendo (escribir, fotografiar, etc), yo estaba demasiado lejos.
Es curioso como, tras la conversación o por la conversación, me he ido encontrando con varios textos que hablan de esta noción de distanciamiento. Copio a continuación algunos fragmentos, no directamente enlazados del todo entre sí o con lo quiero decir, pero interesantes para apoyarme:
“Cuando los alemanes ya había perdido la guerra y los campos de concentración había sido liberados, los Aliados fotografiaron y filmaron los campos con los sobrevivientes y las huellas que indicaban la muerte de millones de personas. Las imágenes más impactantes fueron las de las pilas de zapatos, los anteojos, las prótesis dentales y las montañas de pelo. Quizás deban existir imágenes a la distancia, para que lo inimaginable puede ser comprendido. (Harun Farocki, Desconfiar de las imágenes)
La distancia equivale a separación, a establecer un vacío que impida el contacto, la implicación y el compromiso. (…) El alejamiento minimiza las opciones de configuración (encuadre, punto de vista, etc.) al desvalorizar el eventual repertorio de decisiones adoptado por el operador; y, por otra parte, el alejamiento asegura una imagen más plana en la que el fotógrafo no se siente obligado a destacar nada. En la realización del documento auténtico, como hacer una fotocopia, sería absurdo pretender resaltar un fragmento sobre otro. (Joan Fontcuberta, La cámara de Pandora)
En toda pasión teórica hay algo de extrañamiento y extrañeza: ver algo como antes no se había visto. Es un asunto de tomar distancia, de apreciar lo distante aun a costa de lo cercano (…) quienes pretenden hacer teorías sobre lo que tienen a mano, no hacen más que “sustraer a su objeto de la familiaridad cotidiana, empujándolo a una distancia donde aparece tan extraño como las estrellas”. (Alejandro Hernández Gálvez, Sombrillas, sombreros, sombras)”
Los tres textos, cada uno a su manera, hablan de tomar distancia justa desde la que ver las cosas. Ni muy cerca, “para que lo inimaginable pueda ser comprendido”, ni muy lejos, donde las cosas se pierdan entre el ruido. Abrazan la idea que para pensar, uno debe alejarse sabiendo que puede perderse en la teoría, en la pura visión o en la mera documentación.
Tomar distancia, en aquel entonces, fue entonces mi ejercicio necesario. Ver las cosas desde un afuera (del espacio y el tiempo) desde el que como arquitecto estaba “obligado” a ubicarme. Renegué, alejándome, de la arquitectura; en el proceso encontré más cómodo -¿demasiado quizás?- ¿Es esa comodidad -ese alejamiento- algo que permita actuar o es sólo una manera de mantenerse en el margen, en la periferia del conflicto? ¿Está mi distancia demasiado cerca de la teoría?, ¿puede ser la teoría una práctica en sí misma? Xxxxxxx Xxxxxx me recriminaría, como he dicho, que no me posicionara junto a ningún vecino, casi como si hubiera visto que ellos eran los más desamparados de esa situación, y su práctica en aquella zona fuera un ejercicio de resistencia frente a un poderoso Estado que sólo quería expulsarlos bajo la Ley de Costas. Pero lo que ella no se percató o yo no le supe hacer saber bien es que nadie era “inocente” en aquella situación; que todos tenían sus propias -y egoístas- razones para mantenerse allí y que lo que yo estaba mirando no eran únicamente unos ejercicios de resistencia (vecinales o estatales) por controlar el espacio sino la incongruencia entre lo que dice el plano, eso que haría el arquitecto, y la realidad material que existía allí, denunciando, no sólo que el arquitecto no estaba, sino que no tenía nada que decir en aquel lugar, porque su trabajo era la base misma del conflicto.
Era preciso mantenerse fuera para poder denunciarlo todo -y a todos- sin estar “obligado a destacar nada” ni a nadie. Se trataba de establecer una mirada crítica que estableciera cuales eran las causas y consecuencias que había construido allí “mi profesión”. Pero no me limité a mirar, también experimenté el lugar de forma cotidiana: iba allí cada semana, lo recorría, habitaba, sufría y disfrutaba, siempre desde una distancia que me permitía observar, escribir y pensar lo suficiente -o así creía yo. Fue, básicamente, un ejercicio de acercamiento y distanciamiento: me aproximaba al lugar y me alejaba, al mismo tiempo, del arquitecto que debía ser. En definitiva, me alejaba del diseño (que no iba a salvar nada), pero quizás, en el proceso, como apuntaba Xxxxxxx Xxxxxx, me convertí en “documentalista o académico”, limitándome únicamente a describir.
Una posición que, bajo mi propia experiencia, parece ser marginal para muchos miembros del arte: la ven demasiado alejada de cualquier posibilidad real, como si el arte (que sería entendido como acción) no se llevara nada bien con lo académico: dejando entrever que pensamiento y acción, si bien no están enfrentados, son dos fenómenos demasiado alejados entre ellos: la teoría, parecen manifestar, está carente de práctica. Sentimiento que apunta en su texto Alejandro Hernández: “La teoría [la descripción] parece constituirse como tal al separarse de la práctica, al tomar distancia”; pero, en ese proceso de alejamiento, la teoría “establece sus propias prácticas”.
¿La teoría, el alejamiento, la descripción, la visión pura, la documentación, serían entonces formas de acción?
Pedro Hernández · arquitecto
ciudad de méxico. febrero 2014[:en]‘1 Kilómetro’| laperiferiadomestica.tumblr.com
In a recent conversation with Xxxxxxx Xxxxxx in SOMA,, she asked me to explain, in synthesis, which it was doing at the moment of facing the accomplishment of a (artistic) project “as if he was saying it to a taxi driver”, in order to place in an exercise of being able to report (me) in a little time to someone who did not know me you are welcome. Though I hesitated in my response and it was something intricate it might summarize in:
“I am an architect, who neither constructs, he is not even interested, that in addition writes (and it does photos) but that does not consider writer (not even photographer).”
The response contains several denials that I am not going to develop much any more. Followed by it I told him my work, the first one that I did where I drifted apart from the practice of the architecture that had had till then. In I make concrete I taught a few accounts to him photographies that form a part of the series 1Kilómetro. I spoke to him about the importance that he supposed for my that exercise, not only because it was bringing with it this first moment of denial (of constructing) but also it was enclosing an impossibility that, as architect, had to be able to act there, giving place to what already I have mentioned: a capture of distance.
Distance with regard to several things: to the architecture – both material and professional – to the landscape, to the laws, etc. It is not chance that, in my capture of distance, was choosing the photography – documentary – and the text as principal tools. One, was allowing myself to return to look, across the interposition of a filter (the chamber) that was serving in addition to frame what it saw. For against, the text was helping myself to think, to verbalize. That is to say, it was helping him give a language, putting name in order to produce an offer that “was not diminishing to the critical analysis of a local reality, but it establishes a categorization of the possible actions, orientated to the manufacture of a set of instruments who wants to be disciplined skilfully to interpret and to operate in fragile contexts as this”. This is, it was an exercise that it was not limiting itself to documenting but to establishing a theory in if same. Two actions: to look to think, that they opened me many of the worries that I realize now: the investigation, the writing, etc.
It is evident that this approximation supposed a connection with the world of the academy, with his pros and his cons, which I take to a question on the part of Xxxxxxx Xxxxxx. She, more illustrated in the field of the art, was putting openly in doubt that the academy is a route to make a project “public”, of communicating it. In fact, and returning to 1Kilómetro, it was asking and insisting why I had decided to support the such distance that was not managing to begin contact, for example, with the neighbors of the housings (thing that, thoughtfull good, seems to me to be debatable, but I will enter it hereinafter), to what it added that it belonged “very to architect it of not speaking with the people”.
I am not going to begin to value the image that has of my profession that, as any topic, he guards something indeed (gained pulse), but that, as any topic, is of limited vision. If to this we add his question of the academy – where it seemed inscribirme – for his lack of action, we have that the problem was diminishing to the topic of the distance. For her, as architect or since out what it was doing (to write, to come out in photographs, etc), I was too far.
It is curious as, after the conversation or for the conversation, I have been thinking several texts that they speak about this notion of distancing. I copy later some fragments, not directly connected completely between yes or with I it want to say, but interesting to rest:
“When the Germans already it had lost the war and the concentration camps it had been liberated, the Allies photographed and filmed the fields with the survivors and the fingerprints that were indicating the death of million persons. The most striking images were those of the batteries of shoes, the spectacles, the dental protheses and the mountains of hair. Probably images should exist to the distance, in order that the unimaginable thing can be included. (Harun Farocki, To distrust the images)
The distance is equivalent to separation, to establish an emptiness that prevents the contact, the implication and the commitment. (…) The withdrawal minimizes the options of configuration (setting, point of view, etc.) on having devalued the eventual digest of decisions adopted as the operator; and, on the other hand, the withdrawal assures a flatter image in which the photographer does not feel obliged to emphasize anything. In the accomplishment of the authentic document, since a photocopy does, it would be absurd to try to highlight a fragment on other one. (Joan Fontcuberta, Pandora’s chamber)
In any theoretical passion there is something of wonder and strangeness: to see something since before had not been seen. It is a matter of taking distance, of estimate the distant thing even at the cost of the nearby thing (…) those who try to do theories on what they have to hand, they do not do any more that “to remove to his object of the daily familiarity, pushing to a distance where it turns out to be so strange as the stars ”. (Alejandro Hernández Gálvez, Parasols, hats, shades)”
Three texts, each one to his way, they speak of taking just distance from which to see the things. Not closely together, “in order that the unimaginable thing could be understood”, not very far, where the things get lost between the noise. They embrace the idea that to think, one must move away knowing that it can get lost in the theory, in the pure vision or in the mere documentation.
To take distance, in those days, was at the time my necessary exercise. To see the things from one out (of the space and the time) from the one that as architect was “forced” to locate me. I renounced, moving away, of the architecture; in the process I found more comfortable – too probably? – it is this comfort – this withdrawal – something that allows to act or is only a way of being kept in the margin, in the periphery of the conflict? Is my distance too much near the theory?, can it be the theory a practice in yes same? Xxxxxxx Xxxxxx would reproach me, since I have said, that should not position me together with any neighbor, almost as if it had seen that they were most abandoned of this situation, and his practice in that zone was an exercise of resistance opposite to a powerful State that only wanted to expel them under the Law of Coasts. But what she did not notice or I could not make him know well it is that nobody was “innocent” in that situation; that they all had his own – and egoists – reasons to be kept there and that at what I was looking they were not only a few exercises of resistance (local or state) for controlling the space but the incongruity between what he says the plane, it that the architect would do, and the material reality that existed there, denouncing, not only that the architect was not, but it did not have anything to say in that place, because his work was the base itself of the conflict.
It was necessary to be kept out to be able to denounce everything – and to all – without being “bound to emphasize nothing” not to nobody. It was a question of establishing a critical look that it was establishing which were the reasons and consequences that he had constructed there “my profession”. But I did not limit myself to looking, also I experienced the place of daily form: it was going there every week, was crossing it, was living, was suffering and enjoying, always from a distance that was allowing me to observe, to write and to think the sufficient thing – or this way I believed. It was, basically, an exercise of approximation and distancing: I was coming closer the place and was moving away, at the same time, from the architect who had to be. Definitively, I was moving away from the design (that was not going to save anything), but probably, in the process, since it was aiming At Xxxxxxx Xxxxxx, I turned into “documentary maker or academician”, limiting myself to describing only.
A position that, under my own experience, seems to be marginal for many members of the art: her come too much removed from any royal possibility, as if the art (that would be understood as action) was not removing not well at all with the academic thing: stopping to guess that thought and action, though they are not faced, are two phenomena too much removed between them: the theory, they seem to demonstrate, it is lacking in practice. Feeling at that Alejandro Hernández aims in his text: “The theory [the description] it it seems to be constituted the description as such on having separated of the practice, on having taken distance «; but, in this process of withdrawal, the theory “establishes his own practices”.
Would the theory, the withdrawal, the description, the pure vision, the documentation, be forms at the time of action?
Nunha recente conversación con Xxxxxxx Xxxxxx en SOMA, ela pediume que explicase, en síntese, que facía á hora de enfrontarme á realización dun proxecto (artístico) “coma se o dixese a un taxista”, co obxecto de situarme nun exercicio de poder comunicar(me) en pouco tempo a alguén que non me coñecía de nada. Se ben titubeei na miña resposta e foi algo arrevesada poderíase resumir en:
“É un arquitecto, que non constrúe, nin lle interesa, que ademais escribe (e fai fotos) pero que non se considera escritor (nin fotógrafo).”
A resposta contén varias negacións que non vou desenvolver moito máis. Seguido diso conteille o meu traballo, o primeiro que fixen onde me distanciei da práctica da arquitectura que tivera ata entón. En concreto ensineille unhas contas fotografías que forman parte da serie 1Kilómetro.. Faleille da importancia que supuxo para o meu aquel exercicio, non só porque traía consigo ese primeiro momento de negación (de construír) senón que tamén encerraba unha imposibilidade que, como arquitecto, tiña para poder actuar aí, dando lugar ao que xa mencionei: unha toma de distancia.
Distancia respecto a varias cousas: á arquitectura -tanto material coma profesional- á paisaxe, ás leis, etc. Non é casual que, na miña toma de distancia, elixise a fotografía -documental- e o texto como principais ferramentas. Unha, permitíame volver mirar, a través da interposición dun filtro (a cámara) que servía ademais para enmarcar que estaba a ver. Pola contra, o texto axudábame a pensar, a verbalizar. É dicir, axudábame a darlle unha linguaxe, a poñerlle nome co obxecto de producir unha proposta que “non se reducise á análise crítica dunha realidade local, senón que establece unha categorización das accións posibles, orientada á fabricación dun instrumental que se quere disciplinar hábil para interpretar e operar en contextos fráxiles como ese”. Isto é, foi un exercicio que non se limitaba a documentar senón a establecer unha teoría en se mesma. Dúas accións: mirar-pensar, que me abriu moitas das inquietudes que estou a realizar agora: a investigación, a escritura, etc.
É evidente que este achegamento supuxo unha conexión co mundo da academia, cos seus proles e as súas contras, que levo a un cuestionamento por parte de Xxxxxxx Xxxxxx. Ela, máis ilustrada no campo da arte, poñía abertamente en dúbida que a academia sexa unha vía de facer “público” un proxecto, de comunicalo. De feito, e volvendo a 1Kilómetro, preguntaba e insistía por que eu decidira manter a distancia tal que non chegase a entaboar contacto, por exemplo, cos veciños das vivendas (cousa que, ben mirado, paréceme discutible, pero entrarei niso máis adiante), ao que engadiu que era “moi de arquitecto iso de non falar coa xente”.
Non vou entrar a valorar a imaxe que ten da miña profesión que, como todo tópico, garda algo de verdade (gañada a pulso), pero que, como todo tópico, é de visión reducida. Se a isto lle sumamos o seu cuestionamento da academia -onde parecía inscribirme- pola súa falta de acción, temos que o problema se reducía ao tema da distancia. Para ela, como arquitecto ou como fose o que estivese a facer (escribir, fotografar, etc), eu estaba demasiado lonxe.
É curioso como, tras a conversación ou pola conversación, me fun encontrando con varios textos que falan desta noción de distanciamento. Copio a continuación algúns fragmentos, non directamente enlazados de todo entre si ou con quéroo dicir, pero interesantes para apoiarme:
“Cando os alemáns xa perdera a guerra e os campos de concentración foran liberados, os Aliados fotografaron e filmaron os campos cos sobrevivientes e as pegadas que indicaban a morte de millóns de persoas. As imaxes máis impactantes foron as das pilas de zapatos, os anteollos, as próteses dentais e as montañas de pelo. Quizais deban existir imaxes á distancia, para que o inimaxinable pode ser comprendido. (Harun Farocki, Desconfiar das imaxes)
A distancia equivale a separación, a establecer un baleiro que impida o contacto, a implicación e o compromiso. (…) El afastamento minimiza as opcións de configuración (encadre, punto de vista, etc.) ao desvalorizar o eventual repertorio de decisións adoptado polo operador; e, por outra parte, o afastamento asegura unha imaxe máis plana na que o fotógrafo non se sente obrigado a destacar nada. Na realización do documento auténtico, como facer unha fotocopia, sería absurdo pretender resaltar un fragmento sobre outro. (Joan Fontcuberta, La cámara de Pandora)
En toda paixón teórica hai algo de estrañamento e estrañeza: ver algo como antes non se vira. É un asunto de tomar distancia, de apreciar o distante aínda a custa do próximo (…) os que pretenden facer teorías sobre o que teñen a man, non fan máis que “subtraer ao seu obxecto da familiaridade cotiá, empurrándoo a unha distancia onde aparece tan estraño como as estrelas”. (Alejandro Hernández Gálvez, Antucas, sombreiros, sombras)”
Os tres textos, cada un ao seu xeito, falan de tomar distancia xusta dende a que ver as cousas. Nin moi preto, “para que o inimaxinable poida ser comprendido” nin moi lonxe, onde as cousas se perdan entre o ruído. Abrazan a idea que para pensar, un debe afastarse sabendo que pode perderse na teoría, na pura visión ou na mera documentación.
Tomar distancia, naquel entón, foi entón o meu exercicio necesario. Ver as cousas dende un fóra (do espazo e o tempo) dende o que como arquitecto estaba “obrigado” a situarme. Reneguei, afastándome, da arquitectura; no proceso encontrei máis cómodo -¿demasiado quizais?- É esa comodidade -ese afastamento- ¿algo que permita actuar ou é só un xeito de manterse na marxe, na periferia do conflito? Está a miña distancia demasiado preto da teoría?, ¿pode ser a teoría unha práctica en si mesma? Xxxxxxx Xxxxxx recriminaríame, como dixen, que non me posicionase xunto a ningún veciño, case coma se houbese visto que eles eran os máis desamparados desa situación, e a súa práctica naquela zona fóra un exercicio de resistencia fronte a un poderoso Estado que só quería expulsalos baixo a Lei de Costas. Pero o que ela non se decatou ou eu non lle souben facer saber ben é que ninguén era «inocente” naquela situación; que todos tiñan as súas propias -e egoístas- razóns para manterse alí e que o que eu estaba a mirar non eran unicamente uns exercicios de resistencia (veciñais ou estatais) por controlar o espazo senón a incongruencia entre o que di o plano, iso que faría o arquitecto, e a realidade material que existía alí, denunciando, non só que o arquitecto non estaba, senón que non tiña nada que dicir naquel lugar, porque o seu traballo era a base mesma do conflito.
Era preciso manterse fóra para poder denuncialo todo -e a todos- sen estar “obrigado a destacar nada” nin a ninguén. Tratábase de establecer unha mirada crítica que establecese cuales eran as causas e consecuencias que construíra alí “a miña profesión”. Pero non me limitei a mirar, tamén experimentei o lugar de forma cotiá: ía alí cada semana, percorríao, habitaba, sufría e gozaba, sempre dende unha distancia que me permitía observar, escribir e pensar o suficiente -ou así cría eu. Foi, basicamente, un exercicio de achegamento e distanciamento: aproximábame ao lugar e afastábame, ao mesmo tempo, do arquitecto que debía ser. En definitiva, afastábame do deseño (que non ía salvar nada), pero quizais, no proceso, como apuntaba Xxxxxxx Xxxxxx, convertinme en “documentalista ou académico”, limitándome unicamente a describir.
Unha posición que, baixo a miña propia experiencia, parece ser marxinal para moitos membros da arte: vena demasiado afastada de calquera posibilidade real, coma se a arte (que sería entendido como acción) non se levase nada ben co académico: deixando entrever que pensamento e acción, se ben non están enfrontados, son dous fenómenos demasiado afastados entre eles: a teoría, parecen manifestar, está carente de práctica. Sentimento que apunta no seu texto Alejandro Hernández: “A teoría [a descrición] parece constituírse como tal ao separarse da práctica, ao tomar distancia”; pero, nese proceso de afastamento, a teoría “establece as súas propias prácticas”.
¿A teoría, o afastamento, a descrición, a visión pura, a documentación, serían entón formas de acción?
«La Maison de verre» de Pierre Chareau, construida entre 1928 y 1931, en la rue Saint-Guillaume, de París. La Maison de Verre (en francés Casa de vidrio) fue construida entre 1928 y 1932 en París, Francia. Construida según el estilo internacional en la arquitectura, el diseño de la casa hizo hincapié en tres rasgos fundamentales: la sinceridad de los materiales, la transparencia variable de las formas y la yuxtaposición de los materiales industriales, con una decoración en los accesorios de la vivienda en un estilo más tradicional. Los materiales primarios utilizados fueron el acero, vidrio y ladrillos de vidrio. Entre las piezas «industriales» más notables están las baldosas de goma del pavimento, vigas de acero visto, chapa perforada, pesados artefactos de iluminación industrial y accesorios mecánicos.
http://vimeo.com/11636468
«A Maison de verre» de Pierre Chareau, construída entre 1928 e 1931, na rue Saint-Guillaume, de París. A Maison de Verre (en francés Casa de vidro) foi construída entre 1928 e 1932 en París, Francia. Construída segundo o estilo internacional na arquitectura, o deseño da casa fixo fincapé en tres trazos fundamentais: a sinceridade dos materiais, a transparencia variable das formas e a xustaposición dos materiais industriais, cunha decoración nos accesorios da vivenda nun estilo máis tradicional. Os materiais primarios utilizados foron o aceiro, vidro e ladrillos de vidro. Entre as pezas «industriais» máis notables están as baldosas de goma do pavimento, vigas de aceiro visto, chapa perforada, pesados artefactos de iluminación industrial e accesorios mecánicos.
«Maison de verre» of Pierre Chareau, Pierre Chareau, constructed between 1928 and 1931, in the rue Saint-Guillaume, of Paris. The Maison de Verre (in Frenchman Casa of glass) was constructed between 1928 and 1932 in Paris, France. Constructed according to the international style in the architecture, the design of the house emphasized in three fundamental features: the sincerity of the materials, the variable transparency of the forms and the juxtaposition of the industrial materials, with a decoration in the accessories of the housing in a more traditional style. The primary used materials were the steel, glass and glass bricks. Between the most notable «industrial» pieces there are the tiles of rubber of the pavement, girders of seen steel, perforated sheet, heavy appliances and incidental mechanical of industrial lighting.
El Informe de Evaluación de los Edificios (en adelante IEE) es un documento en el que se acredita la situación en la que se encuentran los edificios, al menos en relación con su estado de conservación, con el cumplimiento de la normativa vigente sobre accesibilidad universal, y con el grado de su eficiencia energética. La Administración urbanística puede requerírselo a los propietarios de inmuebles ubicados en edificaciones con tipología residencial de vivienda colectiva, según un calendario establecido.
La normativa básica de referencia es estatal, concretamente la Ley 8/2013, de 26 de junio, de rehabilitación, regeneración y renovación urbanas, publicada en el BOE núm. 153 de 27 de Junio de 2013. Esta Ley contiene un Título I dedicado al “Informe de Evaluación de los Edificios”. Los artículos y disposiciones que hacen referencia al mismo son los siguientes:
– Artículo 4 El Informe de Evaluación de los Edificios.
– Artículo 5 Coordinación administrativa.
– Artículo 6 Capacitación para el Informe de Evaluación de los Edificios.
– Disposición transitoria primera Calendario para la realización del Informe de Evaluación de los Edificios.
– Disposición final decimoctava Cualificaciones requeridas para suscribir los Informes de Evaluación de Edificios.
Sin perjuicio de esta regulación estatal, que tiene carácter básico, puede existir normativa autonómica o municipal que la desarrolle.
Según el artículo 4 de la Ley 8/2013, están obligados los propietarios de inmuebles ubicados en edificios de tipología residencial de vivienda colectiva que tengan una antigüedad superior a los 50 años. Según el artículo 2, apartado 6 de esta Ley, se entiende por edificio de tipología residencial de vivienda colectiva:
“el compuesto por más de una vivienda, sin perjuicio de que pueda contener, de manera simultánea, otros usos distintos del residencial. Con carácter asimilado se entiende incluida en esta tipología, el edificio destinado a ser ocupado o habitado por un grupo de personas que, sin constituir núcleo familiar, compartan servicios y se sometan a un régimen común, tales como hoteles o residencias”.
En principio, y salvo que así lo exija la normativa autonómica o municipal, están excluidas por tanto las viviendas unifamiliares.
También están obligados a realizar el IEE los propietarios de cualquier edificio, con independencia de su antigüedad, cuando pretendan solicitar ayudas públicas para realizar obras de conservación, de accesibilidad universal o eficiencia energética, y siempre con anterioridad a la formalización de la petición de la correspondiente ayuda.
The Report of Evaluation of the Buildings (in forward IEE) is a document in the one that justifies itself the situation in which they find the buildings, at least in relation with his condition of conservation, with the fulfillment of the in force regulation on universal accessibility, and with the degree of his energy efficiency. The urban development Administration can ask it from the owners of real estate located in buildings with residential typology of collective housing, according to an established calendar.
The basic regulation of reference is state, concretely the Law 8/2013, of June 26, of rehabilitation, regeneration and renovation urban, published in the BOE núm. 153 of June 27, 2013. This Law contains a Title I dedicated to the “Report of Evaluation of the Buildings”. The articles and dispositions that refer to the same sound the following ones:
– Article 4 The Report of Evaluation of the Buildings.
– Article 5 administrative Coordination.
– Article 6 Training for the Report of Evaluation of the Buildings.
– The first transitory Disposition Calendar for the accomplishment of the Report of Evaluation of the Buildings.
– Final eighteenth Disposition Qualifications needed to sign the Reports of Building evaluation.
Without prejudice of this state regulation, which has basic character, there can exist autonomous or municipal regulation that develops it.
According to the article 4 of the Law 8/2013, there are forced the owners of real estate located in buildings of residential typology of collective housing that they should have a top antiquity at the age of 50. According to the article 2, paragraph 6 of this Law, he understands himself for building of residential typology of collective housing:
“the compound for more than one housing, without prejudice that it could contain, in a simultaneous way, other uses different from the residential one. With assimilated character he understands himself included in this typology, the building destined to be occupied or lived by a group of persons who, without constituting a familiar core, share services and to surrender to a common regime, such as hotels or residences”.
At first, and except that this way it is demanded by the autonomous or municipal regulation, the one-family housings are excluded therefore.
Also there are forced to realize the IEE the owners of any building, with independence of his antiquity, when they try to request public helps to realize works of conservation, of universal accessibility or energy efficiency, and always before the formalization of the request of the corresponding help.
O Informe de Avaliación dos Edificios (en diante IEE) é un documento no que se acredita a situación na que se encontran os edificios, polo menos en relación co seu estado de conservación, co cumprimento da normativa vixente sobre accesibilidade universal, e co grao da súa eficiencia enerxética. A Administración urbanística pode requirírllelo aos propietarios de inmobles situados en edificacións con tipoloxía residencial de vivenda colectiva, segundo un calendario establecido.
A normativa básica de referencia é estatal, concretamente a Lei 8/2013, de 26 de xuño, de rehabilitación, rexeneración e renovación urbanas, publicada no BOE núm. 153 do 27 de Xuño de 2013. Esta Lei contén un Título I dedicado ao “Informe de Avaliación dos Edificios”. Os artigos e disposicións que fan referencia a este son os seguintes:
– Artigo 4 El Informe de Evaluación de los Edificios.
– Artigo 5 Coordinación administrativa.
– Artigo 6 Capacitación para o Informe de Avaliación dos Edificios.
– Disposición transitoria primeira Calendario para a realización do Informe de Avaliación dos Edificios.
– Disposición final décimo oitava Cualificaciones requiridas para subscribir os Informes de Avaliación de Edificios.
Sen prexuízo desta regulación estatal, que ten carácter básico, pode existir normativa autonómica ou municipal que a desenvolva.
Segundo o artigo 4 da Lei 8/2013, están obrigados os propietarios de inmobles situados en edificios de tipoloxía residencial de vivenda colectiva que teñan unha antigüidade superior aos 50 anos. Segundo o artigo 2, apartado 6 desta Lei, enténdese por edificio de tipoloxía residencial de vivenda colectiva:
“o composto por máis dunha vivenda, sen prexuízo de que poida conter, de xeito simultáneo, outros usos distintos do residencial. Con carácter asimilado enténdese incluída nesta tipoloxía, o edificio destinado a ser ocupado ou habitado por un grupo de persoas que, sen constituír núcleo familiar, compartan servizos e se sometan a un réxime común, tales como hoteis ou residencias”.
En principio, e salvo que así o esixa a normativa autonómica ou municipal, están excluídas polo tanto as vivendas unifamiliares.
Tamén están obrigados a realizar o IEE os propietarios de calquera edificio, con independencia da súa antigüidade, cando pretendan solicitar axudas públicas para realizar obras de conservación, de accesibilidade universal ou eficiencia enerxética, e sempre con anterioridade á formalización da petición da correspondente axuda.
[:es]Reforma de ático en Valencia | DG Arquitecto Valencia
Como en todos nuestros trabajos partimos de una serie de condicionantes, que analizamos e introducimos en nuestro proyecto para conseguir de una forma “sencilla y directa” la solución final que mejor se adapta al lugar y a las necesidades del cliente, en este caso una joven pareja con un hijo.
Condicionantes de los clientes
Dos eran las cosas que preocupaban a los clientes, en primer lugar mantener la mayor altura posible en todos los espacios ya que partíamos de una altura aproximada de 3,20 metros.
En segundo lugar estaban sus necesidades como usuarios del ático, tres habitaciones, dos baños y poder disfrutar de la terraza que había sido eliminada, en parte, por los anteriores dueños.
Condicionantes de la configuración del ático
Como ya hemos comentado en el punto anterior la altura máxima era de 3,20 metros pero existían tres pórticos que reducían de forma puntual esta altura a los 2,70 metros.
La existencia de estos pórticos que en un principio podía parecer un hándicap fue la clave para llegar a la solución final ya que optamos por utilizar los pórticos y las fachadas como los elementos que nos ayudarían a delimitar las tres zonas de la vivienda, zona de día (cocina, estar y terraza), zona de relación (baños, vestidor y distribuidor) y zona de noche (habitaciones).
Propuesta
Tras presentar varias propuestas a nuestros clientes se opta por crear un gran espacio central ocupado por la zona de cocina-comedor por el que se accede a la vivienda que junto a la zona de estar forman la zona de día.
Estas dos estancias disfrutan del espacio exterior de la terraza que ahora sí pasa a ser parte importante del ático, una de las principales preocupaciones de los clientes y nuestras desde un principio.
Un espacio que nada más adentrarte en el ático aparece como el gran protagonista.
La zona de relación formada por los dos baños, un vestidor y la zona de distribuidor a las habitaciones, es la única zona de la vivienda en la que disminuye la altura.
Esto nos ayuda a resolver la climatización y todas las instalaciones de la vivienda sin afectar a la altura de los espacios más importantes.
Por último se encuentra la zona de noche formada por tres dormitorios de tamaño muy similar iluminados a través del patio de manzana.
Since in all our works we depart from a series of determining, that we analyze and introduce in our project to obtain of a “simple and direct” form the solution final that better one adapts to the place and to the needs of the client, in this case an equal young woman with a son.
Determining of the clients.
Two were the things that were worrying the clients, first to support the major possible height in all the spaces since we were departing from an approximate height of 3,20 meters.
Secondly there were his needs like users of the attic, three rooms, two baths and to be able to enjoy the terrace that had been eliminated, partly, by the previous owners.
Determining of the configuration of the attic.
Since already we have commented in the previous point on the maximum height it was 3,20 meters but there existed three porticoes that were reducing of punctual form this height to 2,70 meters.
The existence of these porticoes that in a beginning could look like a hándicap was the key to come to the final solution since we choose to use the porticoes and the fronts as the elements that would help us to delimit three zones of the housing, zone by day (he cooks, to be and terrace), zone of relation (baths, dressing room and distributor) and zone by night (rooms).
Offer.
After presenting several proposed our clients one chooses to create a great central space occupied by the kitchen – dining room zone for the one that one accedes to the housing that close to the zone of being they form the zone by day.
These two stays enjoy the exterior space of the terrace that now yes happens to be an important part of the attic, one of the principal worries of the clients and ours from a beginning.
A space that nothing more to enter the attic appears as the great protagonist.
The zone of relation formed by both baths, a dressing room and the distributor’s zone to the rooms, is the only zone of the housing in the one that diminishes the height.
This helps us to solve the air conditioning and all the facilities of the housing without concerning at a height of the most important spaces.
Finally one finds the zone by night formed by three bedrooms of very similar size illuminated across the court of apple.
Work: Reform of attic in Valencia
Architects: DG Arquitecto Valencia (Isabel Roger Sánchez + Daniel González López)
Como en todos os nosos traballos partimos dunha serie de condicionantes, que analizamos e introducimos no noso proxecto para conseguir dunha forma «sinxela e directa» a solución final que mellor se adapta ao lugar e ás necesidades do cliente, neste caso unha moza parella cun fillo.
Condicionantes dos clientes.
Dous eran as cousas que preocupaban aos clientes, en primeiro lugar manter a maior altura posible en todos os espazos xa que partiamos dunha altura aproximada de 3,20 metros.
En segundo lugar estaban as súas necesidades como usuarios do ático, tres cuartos, dous baños e poder gozar da terraza que fora eliminada, en parte, polos anteriores donos.
Condicionantes da configuración do ático.
Como xa comentamos no punto anterior a altura máxima era de 3,20 metros pero existían tres pórticos que reducían de forma puntual esta altura aos 2,70 metros.
A existencia destes pórticos que nun principio podía parecer un hándicap foi a clave para chegar á solución final xa que optamos por utilizar os pórticos e as fachadas como os elementos que nos axudarían a delimitar as tres zonas da vivenda, zona de día (cociña, estar e terraza), zona de relación (baños, vestidor e distribuidor) e zona de noite (cuartos).
Proposta.
Tras presentar varias propostas aos nosos clientes óptase por crear un grande espazo central ocupado pola zona de cociña-comedor polo que se accede á vivenda que xunto á zona de estar forman a zona de día.
Estas dúas estanzas gozan do espazo exterior da terraza que agora si pasa a ser parte importante do ático, unha das principais preocupacións dos clientes e nosas dende un principio.
Un espazo que nada máis internarte no ático aparece como o gran protagonista.
A zona de relación formada polos dous baños, un vestidor e a zona de distribuidor aos cuartos, é a única zona da vivenda na que diminúe a altura.
Isto axúdanos a resolver a climatización e todas as instalacións da vivenda sen afectar á altura dos espazos máis importantes.
Por último encóntrase a zona de noite formada por tres dormitorios de tamaño moi similar iluminados a través do patio de mazá.
Obra: Reforma de ático en Valencia
Arquitectos: DG Arquitecto Valencia (Isabel Roger Sánchez + Daniel González López)
Lectura del libro «Preguntas» con ocasión del nombramiento Miembro Honorario de la Real Academia de San Fernando. Madrid 1994
Comisariada por Ignacio Chillida, Preguntas de Eduardo Chillida, adopta el nombre del título del libro que el artista leyó durante su nombramiento como Miembro Honorario de la Real Academia de San Fernando en Madrid (1994) y que recoge por primera vez sus propios cuestionamientos y aforismos.
La exposición se estructura en dos plantas: la primera presenta una selección de esculturas y obras en papel, junto a las páginas del libro a gran escala, y la segunda está dedicada a la obra gráfica y libros de artista del escultor. Se exponen 12 esculturas de pequeño y medio formato, acompañadas de collages, gravitaciones y dibujos. También piezas de hierro realizadas para la obra pública como Peine del viento en Donostia, Homenaje a Hokusai en Japón o Yunke de sueños, una de las series de esculturas fundamentales en la carrera del escultor. Además, de dos libros del artista: La Mèmoire et la Main (1986) y Hommage à Jean-Sebastien Bach (1997).
http://vimeo.com/99622903
Preguntas, de Eduardo Chillida
Palacio de Exposiciones Kiosco Alfonso
Avenida Xardíns de Méndez Núñez, 3
Horarios: de L a D de 12 a 14 h. y de 18 a 21 h.
Entrada gratuita
Lectura do libro «Preguntas» con ocasión do nomeamento de Membro Honorario da Real Academia de San Fernando. Madrid 1994
Comisariada por Ignacio Chillida, Preguntas de Eduardo Chillida, adopta o nome do título do libro que o artista leu durante o seu nomamento como Membro Honorario da Real Academia de San Fernando en Madrid (1994) e que recolle por primeira vez os seus propios cuestionamentos e aforismos.
A exposición estructúrase en dúas prantas: a primeira presenta unha selección de esculturas e obras en papel, xunto as páxinas do libro a gran escala, e a segunda está adicada a obra gráfica e libros de artista do escultor. Exponense 12 esculturas de pequeno e medio formato, acompañadas de collages, gravitaciones e debuxos. Tamén as piezas de ferro realizadas para a obra pública como Peine do vento en Donostia, Homenaxe a Hokusai en Japón ou Yunke de sonos, unha das series de esculturas fundamentáis na carreira do escultor. Ademáis, de dous libros do artista: La Mèmoire et la Main (1986) e Hommage à Jean-Sebastien Bach (1997).
http://vimeo.com/99622903
Questions, by Eduardo Chillida
Palacio de Exposiciones Kiosco Alfonso
Avenida Xardíns de Méndez Núñez, 3
Horarios: de L a D de 12 a 14 h. e de 18 a 21 h.
Entrada de balde
Reading of the book Questions on the occasion of the appointment Honorary Member of San Fernando’s Royal Academy. Madrid 1994
Curaterd as Ignacio Chillida, Eduardo Chillida’s Questions, adopts the name of the title of the book that the artist read during his appointment as Honorary Member of San Fernando’s Royal Academy in Madrid (1994) and that gathers for the first time his own questions and aphorisms.
The exhibition is structured in two plants: the first one presents a selection of sculptures and works in paper, close to the pages of the large-scale book, and the second one is dedicated to the graphical work and artist’s books of the sculptor. There are exposed 12 sculptures of small and half format, accompanied of collages, gravitations and drawings. Also pieces of iron realized for the public work like Comb of the wind in Donostia, Honoring to Hokusai in Japan or Yunke of dreams, one of the series of fundamental sculptures in the career of the sculptor. In addition, of two books of the artist: The Mèmoire et the Main (1986) and Hommage à Jean-Sebastien Bach (1997).
http://vimeo.com/99622903
Preguntas, de Eduardo Chillida
Palacio de Exposiciones Kiosco Alfonso
Avenida Xardíns de Méndez Núñez, 3
Schedules: of L to D from 12 to 14 h. and from 18 to 21 h.
Admission free
En 1968 el artista norteamericano John Baldessari establecía sus términos más utilizados para definir trabajos creativos en el arte, plasmando sobre un lienzo las que, según él, eran las palabras capaces de explicar esta práctica en el siglo XX (buscó en libros de arte cuáles eran las acciones más repetidas y se las dictó a un cartelista que fijó en la tela aquellos verbos). La arquitectura podría ser sintetizada de un modo parecido, a través de las acciones que convoca, más allá de intenciones o retóricas. Un proyecto de arquitectura puede enunciarse como un catálogo de verbos, sucesión de actuaciones establecidas en un lugar concreto que desencadena otra serie de actos por parte de los habitantes; una suerte de ley de Newton actualizada por la que las acciones desplegadas por la arquitectura conllevan reacciones ciudadanas.
Casi a la vez que Baldessari conjugaba su acopio de términos, Richard Serra publicaba una lista de infinitivos que precisaba la relación de acciones que se pueden aplicar a la materia, un manual para un escultor, o cualquier creador, de aquello que puede llegar a hacer; en su centenar de acciones se condensa la práctica escultórica de la humanidad, la que fue y también la que pudiera llegar a ser. El comienzo de un proyecto de arquitectura en la ciudad también podría sintetizarse en la simiente de un glosario de expresiones que indicasen diversos modos de proceder, apilar, sustraer, plegar…, que se enraizarán o ramificarán luego en nuestras calles; todo proyecto es una metamorfosis de la materia.
En la misma fecha que Baldessari, otro artista contemporáneo, Carl André, realizaba un ejercicio parecido, una sucesión sustantiva que explicaba su obra: una personalización subjetiva y un enriquecimiento complementario de la frialdad intelectual que podría achacarse a la potencia conceptual de la cuestación de Baldessari. Entre estas listas nos movemos todos, artistas, arquitectos, y en definitiva, habitantes de la ciudad, escenario palpitante que transformamos con nuestras miradas, pensamientos, y acciones comunes.
Proyectar la arquitectura de la ciudad, suma de múltiples acciones, requiere de una taxonomía operativa de funciones: algunas podrían referirse a los reacciones que genera la arquitectura al entrar en contacto con el medio, como en el inventario de Baldessari, otras a la transformación que causa en la materia, reciprocidad de nuestras ideas, al igual que en el catálogo de Serra, y otras, como en la lista de André, a nuestra implicación vivencial y comprometida, todo artista desea estar siempre a los dos lados de una línea inexistente, creando y al mismo tiempo, viviendo. Y así pasamos del pensamiento a la acción. Desde la mirada a nuestro espacio común, quisiéramos proclamar la fructífera convergencia de la práctica artística y arquitectónica, y definir ambas en continuidad como una acumulación de acciones colectivas en un lugar. Artistas, arquitectos, ciudadanos, estamos interesados en el entendimiento de la ciudad como una acumulación de hechos y vivencias, Acciones Comunes que dan sentido al espacio público y de las que todos los interesados podemos aprender estrategias de reflexión y acción para transformarlo y mejorarlo.
La presente publicación recoge las intervenciones y encuentros del curso celebrado en la Universidad Internacional Menéndez Pelayo en otoño de 2013, con la participación de autores, arquitectos, artistas, escritores, de sensibilidad contemporánea y urbana, y de gran relevancia en los ámbitos académicos, creativos e intelectuales, acerca de las relaciones entre arte y arquitectura.
En 1968 o artista norteamericano John Baldessari establecía os seus termos máis utilizados para definir traballos creativos na arte, plasmando sobre un lenzo as que, segundo el, eran as palabras capaces de explicar esta práctica no século XX (buscou en libros de arte cales eran as accións máis repetidas e llas ditou a un cartelista que fixou na tea aqueles verbos). A arquitectura podería ser sintetizada dun modo parecido, a través das accións que convoca, máis alá de intencións ou retóricas. Un proxecto de arquitectura pode enunciarse como un catálogo de verbos, sucesión de actuacións establecidas nun lugar concreto que desencadea outra serie de actos por parte dos habitantes;
unha sorte de lei de Newton actualizada pola que as accións despregadas pola arquitectura levan consigo reaccións cidadás.
Case á vez que Baldessari conxugaba o seu abasto de termos, Richard Serra publicaba unha lista de infinitivos que precisaba a relación de accións que se poden aplicar á materia, un manual para un escultor, ou calquera creador, daquilo que pode chegar a facer; no seu centenar de accións condénsase a práctica escultórica da humanidade, a que foi e tamén a que puidese chegar a ser. O comezo dun proxecto de arquitectura na cidade tamén podería sintetizarse na semente dun glosario de expresións que indicasen diversos modos de proceder, amorear, subtraer, pregar…, que se enraizarán ou ramificarán logo nas nosas rúas; todo proxecto é unha metamorfose da materia.
Na mesma data que Baldessari, outro artista contemporáneo, Carl André, realizaba un exercicio parecido, unha sucesión substantiva que explicaba a súa obra: unha personalización subxectiva e un enriquecemento complementario da frialdade intelectual que podería achacarse á potencia conceptual da colecta de Baldessari. Entre estas listas movémonos todos, artistas, arquitectos, e, en definitiva habitantes da cidade, escenario palpitante que transformamos coas nosas miradas, pensamentos, e accións comúns.
Proxectar a arquitectura da cidade, suma de múltiples accións, require dunha taxonomía operativa de funcións: algunhas poderían referirse aos reaccións que xera a arquitectura ao entrar en contacto co medio, como no inventario de Baldessari, outras á transformación que causa na materia, reciprocidade das nosas ideas, ao igual que no catálogo de Serra, e outras, como na lista de André, á nosa implicación vivencial e comprometida, todo artista desexa estar sempre aos dous lados dunha liña inexistente, creando e ao mesmo tempo, vivindo. E así pasamos do pensamento á acción. Dende a mirada ao noso espazo común, quixeramos proclamar a frutífera converxencia da práctica artística e arquitectónica, e definir ambas as dúas en continuidade como unha acumulación de accións colectivas nun lugar. Artistas, arquitectos, cidadáns, estamos interesados no entendemento da cidade como unha acumulación de feitos e vivencias, Accións Comúns que dan sentido ao espazo público e das que todos os interesados podemos aprender estratexias de reflexión e acción para transformalo e melloralo.
A presente publicación recolle as intervencións e encontros do curso celebrado na Universidade Internacional Menéndez Pelayo en outono de 2013, coa participación de autores, arquitectos, artistas, escritores, de sensibilidade contemporánea e urbana, e de gran relevancia nos ámbitos académicos, creativos e intelectuais, acerca das relacións entre arte e arquitectura.
In 1968 the North American artist John Baldessari was establishing his terms more used to define creative works in the art, forming on a linen those who, according to it, were the words capable of explaining this practice in the 20th century (it searched in books of art which were the most repeated actions and it them was dictated to a poster-artist who fixed in the fabric those verbs). The architecture might be synthesized in a similar way, across the actions that it summons, beyond intentions or rhetorics. A project of architecture can be enunciated as a catalogue of verbs, succession of actions established in a concrete place that unleashes another series of acts on the part of the inhabitants; a luck of Newton’s law updated by that the actions opened by the architecture carry civil reactions.
Almost simultaneously that Baldessari was bringing together his collection of terms, Richard Serra was publishing a list of infinitives that specified the relation of actions that can be applied to the matter, a manual for a sculptor, or any creator, of that one that it can manage to do; in his hundred of actions there becomes condensed the sculptural practice of the humanity, which was and also the one that could manage to be. The beginning of a project of architecture in the city also might synthesize in the seed of a glossary of expressions that were indicating diverse manners of proceeding, piling up, removing, folding up …, that they will take root or branch out then in our streets; any project is a metamorphosis of the matter.
In the same date that Baldessari, another contemporary artist, Carl André, realized a similar exercise, a substantive succession that was explaining his work: a subjective customization and a complementary enrichment of the intellectual coldness that might be imputed to the conceptual power of Baldessari’s collection. Between these lists move we all, artists, architects, and definitively, inhabitants of the city, palpitating scene that we transform with our looks, thoughts, and common actions.
To project the architecture of the city, sum of multiple actions, it needs of an operative taxonomía of functions: some of them might refer to the reacciones that the architecture generates on having entered in touch with the way, since in Baldessari’s inventory, others to the transformation that it causes in the matter, reciprocity of our ideas, as in Serra’s catalogue, and others, since in the list of André, to our existential and awkward implication, every artist wants to be always to both sides of a non-existent line, creating and at the same time, living. And this way we go on from the thought to the action. From the look to our common space, we wanted to proclaim the fruitful convergence of the artistic and architectural practice, and to define both in continuity as an accumulation of collective actions in a place. Artists, architects, citizens, we are interested in the understanding of the city as an accumulation of facts and experiences, Common Actions that give sense to the public space and of which all the interested parties we can learn strategies of reflection and action to transform it and improve it.
The present publication Menéndez Pelayo gathers the interventions and meetings of the course celebrated in the International University in autumn of 2013, with the participation of authors, architects, artists, writers, of contemporary and urban sensibility, and of great relevancy in the academic, creative and intellectual areas, brings over of the relations between art and architecture.
[:es]Refugio en el parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
El otoño es tal vez la época del año más relacionada con la montaña, antes del invierno cuando empieza el intenso frío y los bosques muestran una imagen inmejorable. Un tipo de arquitectura que está ligada íntimamente a esta actividad, la del refugio de montaña. Los arquitectos que investigaron la vivienda mínima obrera, y las soluciones estandarizadas para dar cabida la vivienda barata de calidad investigaron este tipo de arquitecturas de montaña. Podría parecer a priori que ambos mundos están muy alejados, pero lo cierto es que su planteamiento teórico es similar. De alguna manera los refugios de montaña son la manera que tiene el hombre de domesticar la naturaleza, de convertir en doméstico un entorno hostil, pero a su vez tan presente en nuestra genética animal, como es la relación del hombre con la naturaleza.
Cabanon en Cap-Martín, Le Corbusier
En 1952 Le Corbusier, el gran maestro del movimiento moderno, construye en Cap-Martín, en la costa mediterránea francesa el Cabanon, un pequeño refugio que es al mismo tiempo vivienda de vacaciones. Una cabaña de sólo 16 metros cuadrados realizada completamente en madera. Este lugar de retiro y en ocasiones oficina, concita un particular interés dentro de la obra de Le Corbusier ya que se realizó en paralelo al proyecto de Chandigarh, la construcción de una ciudad en la India a la finalización de la construcción de la Unidad de Habitación de Marsella. Estas construcciones se encuentran íntimamente ligadas en cuanto a su concepción teórica. De hecho se trata de dos caras de la misma moneda, por un lado la célula independiente, aislada e individual, por el otro, la vida colectiva, la comunidad y el conjunto.
Un caso similar es el de Ralph Erskine, cuando el arquitecto inglés se trasladó en 1941 con su mujer y sus hijas recién nacidas a Suecia, las dificultades económicas le llevaron a auto construirse un pequeño refugio para dar cobijo a su familia y utilizarlo además como oficina.
Con unas dimensiones mínimas, de tan solo 18 metros cuadrados y una única habitación, funcionó como vivienda habitual de la familia hasta 1946. El espacio interior se dividía en dos mediante una chimenea central, la cocina y el estar, que también hacía las veces de dormitorio y sala de trabajo. La cama, sofá que ocupaba el estar se levantaba mediante unas poleas hasta el techo, con el fin de despejar la estancia durante el día.
Refugio de Ralph Erskine
La casa levantada en la zona alta de una pequeña colina es además un catálogo de soluciones ingeniosas para proteger el confort interior de las inclemencias del tiempo. Los muebles en su mayoría abatibles y móviles se apoyan en la fachada norte aumentando cuando están recogidos el aislamiento térmico en esa orientación. La pequeña cabaña introduce en su diseño además soluciones presentes en la arquitectura tradicional, como es el llamativo re-grueso de la fachada norte en la que almacenar toda la leña para el invierno, aumentando la protección frente al viento y que quedará vacía tras el invierno refrigerando así la vivienda en los meses de verano.
Ralph Erskine conjugó modernidad con las soluciones constructivas del lugar, generando una arquitectura vanguardista que respeta los condicionantes del lugar como son la climatología o el disfrute de una naturaleza tan salvaje como la sueca.
Refugio de Ralph Erskine
La arquitectura contemporánea también ha trabajado este tipo programa. Un buen ejemplo es el refugio finalizado recientemente por el estudio noruego Snøhetta. Se trata un pabellón pensado exclusivamente para dar cobijo a los montañeros que transitan por la meseta de Dorve en el norte de Noruega y que bajo un clima muy frío se adentran en la naturaleza para ver la vida cotidiana de los renos salvajes.
El pequeño edificio de 90 metros cuadrados se sitúa dentro del parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella y encaramado en una meseta a una altura de 1200 metros sobre el nivel del mar, se transforma en un observatorio con vistas panorámicas sobre las cordilleras nevadas del parque natural.
Refugio en el parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
Su geometría es una reminiscencia de la forma de una roca lentamente erosionada por los procesos de viento y el agua. La fachada ondulada resultante crea una serie de asientos al aire libre en el lado sur por lo que son calentados por los rayos del sol, mientras que los del lado norte quedan al interior protegidos del clima por una pantalla de vidrio que sirve como mirador. El edificio ha sido construido con técnicas de construcción naval, muy desarrolladas por los astilleros noruegos, con esta tecnología cada viga de madera cuadrada se ha desbastado hasta darle su forma definitiva y alcanzar así mediante la suma de diversas piezas el efecto ondulante final. Un marco rígido rectangular revestido con acero oxidado se funde con el paisaje circundante, mientras que el tratamiento alquitranado del pino exterior además de actuar como protección de la madera dota al conjunto de una pureza formal cúbica que revela su modernidad.
Refugio en el parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
Este edificio habla al igual que muchos otros pabellones de montaña, de la necesidad de generar cobijo y refugio al montañero, de crear un espacio al resguardo de las inclemencias de la naturaleza, pero que al mismo tiempo nos permita disfrutar del paisaje y de su condición salvaje. Es en este difícil equilibrio donde la arquitectura contemporánea ha sabido aportar nuevas soluciones que no hacen más que abrir al igual que los pabellones del pasado pequeños campos de prueba que tal vez en el futuro puedan pasar del refugio de montaña a la vivienda urbana.
Refugio en el parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
íñigo garcía odiaga . arquitecto
san sebastián. junio 2011
Artículo publicado en ZAZPIKA 2011.11.07[:en]Shelter in Dovrefjell-Sunndalsfjella’s nature reserve | Snøhetta
The autumn is maybe the epoch of the year the most related to the mountain, before the winter when it begins the intense cold and the forests show an unsurpassable image. A type of architecture that is tied intimately to this activity, that of the refuge of mountain. The architects who investigated the minimal working housing, and the solutions standardized to give fitted the cheap housing of quality investigated this type of architectures of mountain. It might seem a priori that both worlds are very remote, but the certain thing is that his theoretical exposition is similar. Somehow the refuges of mountain are the way that the man has of domesticating the nature, of turning into servant a hostile environment, but in turn so present into our animal genetics, since it is the relation of the man with the nature.
Cabanon in Cap-Martín, Le Corbusier
In 1952 Le Corbusier, the great teacher of the modern movement, constructs in Cap-Martin, on the Mediterranean French coast the Cabanon, a small refuge that is at the same time a housing vacation. A cabin of only 16 square meters realized completely in wood. This place of retirement and in occasions office, Corbusier incites a particular interest inside the work of Him since it was realized in parallel to Chandigarh’s project, the construction of a city in the India in conclusion of the construction of the Unit of Room of Marseilles.
Ralph Erskine’s small refuge in Sweden
A similar case is that of Ralph Erskine, when the architect Englishman moved in 1941 with his wife and his daughters newborn children to Sweden, the economic difficulties took him to car a small refuge to be constructed to give cover to his family and to use it in addition as office.
With a few minimal dimensions, of only 18 square meters and the only room, it worked as habitual housing of the family until 1946. The interior space was dividing in two by means of a central chimney, the kitchen and to be, that also was doing the times of bedroom and room of work. The bed, sofa that was occupying to be was getting up by means of a few pulleys up to the ceiling, in order to clear the stay during the day.
Ralph Erskine’s small refuge in Sweden
The house raised in the high zone of a small hill is in addition a catalogue of ingenious solutions to protect the interior comfort of the inclemencies of the time. The furniture in the main flip-top and mobile rest on the north front increasing when they are gathered the thermal isolation in this orientation. The small cabin introduces in his design in addition present solutions in the traditional architecture, since it is the showy re-thickness of the north front in that to store the whole fuelwood for the winter, increasing the protection opposite to the wind and that will remain empty after the winter refreshing this way the housing in the summers months.
Ralph Erskine brought together modernity with the constructive local solutions, generating an ultramodern architecture that respects the local determining ones since it are the climatology or the enjoyment of a nature as wild as the Swedish one.
Ralph Erskine’s small refuge in Sweden
The contemporary architecture also has worked this type programmes. A good example is the refuge finished recently by the Norwegian study Snøhetta. A pavilion treats itself thought exclusively to give cover to the montañeros that pass along Dorve’s plateau in the north of Norway and that under a very cold climate enter the nature to see the daily life of the wild reindeers.
The small building of 90 square meters places inside the nature reserve Dovrefjell-Sunndalsfjella’s and raised in a plateau to a height of 1200 meters on the level of the sea, transforms in an observatory with conference panoramic on the covered with snow mountain chains of the nature reserve.
Shelter in Dovrefjell-Sunndalsfjella’s nature reserve | Snøhetta
His geometry is a reminiscence of the form of a rock slowly eroded by the processes of wind and the water. The wavy resultant front believes a series of seats outdoors in the south side for what they are warmed by the sunbeams, whereas those of the north side stay to the interior protected from the climate for a glass screen that serves as viewing-point. The building has been constructed by technologies of naval construction, very developed by the Norwegian shipyards, with this technology every girder of square wood has acquired some polish up to giving him his definitive form and reaching this way by means of the sum of diverse pieces the undulating final effect. A rigid rectangular frame redressed in rusty steel fuses with the surrounding landscape, whereas the treatment tarred of the exterior pine beside acting as protection of the wood provides to the set of a formal cubic purity that reveals his modernity.
Shelter in Dovrefjell-Sunndalsfjella’s nature reserve | Snøhetta
This building speaks as many other pavilions of mountain, of the need to generate cover and refuge to the montañero, of creating a space to the security of the inclemencies of the nature, but that at the same time allows us to enjoy the landscape and his wild condition. It is in this difficult balance where the contemporary architecture has could contribute new solutions that do not do any more that to open as the pavilions of the past small fields of test that maybe in the future could go on from the refuge of mountain to the urban housing.
Shelter in Dovrefjell-Sunndalsfjella’s nature reserve | Snøhetta
íñigo garcía odiaga . architect
san sebastián. juny 2011
Article is published in ZAZPIKA 2011.11.07
[:gl]Refuxio no parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
O outono é talvez a época do ano máis relacionada coa montaña, antes do inverno cando empeza o intenso frío e os bosques mostran unha imaxe inmejorable. Un tipo de arquitectura que está ligada íntimamente a esta actividade, a do refuxio de montaña. Os arquitectos que investigaron a vivenda mínima obreira, e as solucións estandarizadas para dar cabida a vivenda barata de calidade investigaron este tipo de arquitecturas de montaña. Podería parecer a priori que ambos mundos están moi afastados, pero o certo é que a súa formulación teórica é similar. Dalgún xeito os refuxios de montaña son o xeito que ten o home de domesticar a natureza, de converter en doméstico unha contorna hostil, pero á súa vez tan presente na nosa xenética animal, como é a relación do home coa natureza.
Cabanon en Cap-Martín, Le Corbusier
En 1952 Le Corbusier, o gran mestre do movemento moderno, constrúe en Cap-Martín, na costa mediterránea francesa o Cabanon, un pequeno refuxio que é ao mesmo tempo vivenda de vacacións. Unha cabana de só 16 metros cadrados realizada completamente en madeira. Este lugar de retiro e en ocasións oficina, concita un particular interese dentro da obra de Lle Corbusier xa que se realizou en paralelo ao proxecto de Chandigarh, a construción dunha cidade na India á finalización da construción da Unidade de Habitación de Marsella.
Pequeno refuxio de Ralph Erskine en Suecia
Un caso similar é o de Ralph Erskine, cando o arquitecto inglés se trasladou en 1941 coa súa muller e as súas fillas acabadas de nacer a Suecia, as dificultades económicas lle levaron a auto construírse un pequeno refuxio para dar acubillo á súa familia e utilizalo ademais como oficina.
Cunhas dimensións mínimas, de tan só 18 metros cadrados e un único cuarto, funcionou como vivenda habitual da familia ata 1946. O espazo interior dividíase en dous mediante unha cheminea central, a cociña e o estar, que tamén había as veces de dormitorio e sala de traballo. A cama, sofá que ocupaba o estar levantábase mediante unhas poleas ata o teito, co fin de despexar a estanza durante o día.
Pequeno refuxio de Ralph Erskine en Suecia
A casa levantada na zona alta dun pequeno outeiro é ademais un catálogo de solucións enxeñosas para protexer o confort interior das inclemencias do tempo. Os mobles na súa maioría abatibles e móbiles apóianse na fachada norte aumentando cando están recollidos o illamento térmico nesa orientación. A pequena cabaña introduce no seu deseño ademais solucións presentes na arquitectura tradicional, como é o rechamante re-groso da fachada norte na que almacenar toda a leña para o inverno, aumentando a protección fronte ao vento e que quedará baleira tras o inverno refrixerando así a vivenda nos meses de verán.
Ralph Erskine conxugou modernidade coas solucións construtivas do lugar, xerando unha arquitectura vangardista que respecta os condicionantes do lugar como son a climatoloxía ou o desfrute dunha natureza tan salvaxe como a sueca.
Pequeno refuxio de Ralph Erskine en Suecia
A arquitectura contemporánea tamén traballou este tipo programa. Un bo exemplo é o refuxio finalizado recentemente polo estudo noruegués Snøhetta. Trátase un pavillón pensado exclusivamente para dar acubillo aos montañeiros que transitan pola meseta de Dorve no norte de Noruega e que baixo un clima moi frío se internan na natureza para ver a vida cotiá dos renos salvaxes.
O pequeno edificio de 90 metros cadrados sitúase dentro do parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella e empolicado nunha meseta a unha altura de 1200 metros sobre o nivel do mar, transfórmase nun observatorio con vistas panorámicas sobre as cordilleiras nevadas do parque natural.
Refuxio no parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
A súa xeometría é unha reminiscencia da forma dunha rocha lentamente erosionada polos procesos de vento e a auga. A fachada ondulada resultante crea unha serie de asentos ao aire libre no lado sur polo que son quentados polos raios do sol, mentres que os do lado norte quedan ao interior protexidos do clima por unha pantalla de vidro que serve como miradoiro. O edificio foi construído con técnicas de construción naval, moi desenvolvidas polos estaleiros noruegueses, con esta tecnoloxía cada viga de madeira cadrada desbastouse ata darlle a súa forma definitiva e alcanzar así mediante a suma de diversas pezas o efecto ondulante final. Un marco ríxido rectangular revestido con aceiro oxidado fóndese coa paisaxe circundante, mentres que o tratamento alcatranado do piñeiro exterior ademais de actuar como protección da madeira dota o conxunto dunha pureza formal cúbica que revela a súa modernidade.
Refuxio no parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
Este edificio fala ao igual que moitos outros pavillóns de montaña, da necesidade de xerar acubillo e refuxio ao montañeiro, de crear un espazo ao resgardo das inclemencias da natureza, pero que ao mesmo tempo nos permita gozar da paisaxe e da súa condición salvaxe. É neste difícil equilibrio onde a arquitectura contemporánea soubo achegar novas solucións que non fan máis do que abre ao igual que os pavillóns do pasado pequenos campos de proba que talvez no futuro poidan pasar do refuxio de montaña á vivenda urbana.
Refuxio no parque natural de Dovrefjell-Sunndalsfjella | Snøhetta
Podemos dividir la arquitectura pública de la metrópoli madrileña de los últimos años en varios apartados evidentes. De un lado, entre arquitecturas de nueva implantación y rehabilitaciones, pues estas últimas han sido, lógicamente y por fortuna, tan importantes, o más que las primeras. De otro lado, entre edificios públicos y vivienda, pues, como es bien sabido, han existido muchas promociones públicas también en el campo residencial, aunque no sea este campo un sector propiamente público, al menos desde el punto de vista del uso. Por mi parte, preferiría llamar “arquitectura pública” a la que es de uso público, y no a la que es de promoción oficial. Y a ella, a la verdaderamente pública, de promoción oficial, o de promoción particular, es a la que propia y mayoritariamente me voy a referir.
Aprovecho así para protestar del uso moderno y erróneo del lenguaje. A lo oficial, propio de las administraciones estatales, del nivel que sean, se le llama ahora “público”, cuando público es, en realidad, todo establecimiento abierto al público, por ejemplo, un bar. Una cosa es “público” y otra “oficial”, así como una cosa es “privado” y otra “particular”. Pues a lo que ahora se le llama “privado” no es otra cosa que lo particular, como antes se decía bien.
Podemos observar, así, que el campo de la arquitectura pública, que es tanto oficial como particular, se ha convertido casi únicamente en oficial, conversión que explicaría, quizá, el equívoco lingüístico antes comentado. Lo cierto es que las arquitecturas particulares que no son residenciales son únicamente las oficinas. Han desaparecido, casi, las arquitecturas verdaderamente públicas de promoción particular. En Madrid, y en los últimos años, tan sólo podemos anotar la realización del “Caixa Forum” dentro de lo particular, o relativamente particular, al tratarse en realidad de una Caja de Ahorros. Puede decirse, quizá, que se trata de una rehabilitación, al menos en el origen, y he de advertir que, en todo caso, me referiré en lo que sigue a las obras cuya arquitectura considero relevante o, al menos, digna de discusión, y no a aquéllas que estén exentas, o sean más dudosas, en relación a estas consideraciones.
Frente a este edificio, bastante pequeño, hemos de anotar, en la nueva planta y en la promoción oficial, a los Teatros del Canal (Comunidad de Madrid), los edificios de la UNED en Lavapiés (Ministerio de Educación), el Museo de las Colecciones Reales (Patrimonio Nacional), la Ciudad de la Justicia (Comunidad de Madrid), el nuevo Palacio de Congresos (Ayuntamiento de Madrid). Los tres primeros se han realizado, aunque el tercero está sin acabar, y los dos últimos, iniciados apenas, se han parado por efecto de la falta de financiación a causa de la crisis económica. A ellos debemos añadir una cosa especial, ya realizada, que es el nuevo parque a lo largo de las márgenes del río Manzanares, al que se le llama “Madrid Río”.
Sede del COAM en Madrid | Autor: Gonzalo Moure
En cuanto a las rehabilitaciones, y además del ya citado Caixa Forum, ha de hablarse de tres grandes realizaciones, todas ellas oficiales, la ampliación del Museo del Prado (Ministerio de Cultura), la conversión del antiguo edificio central de Correos en nuevo Ayuntamiento de la ciudad , la transformación del viejo matadero en centro de actividades culturales (ambos del Ayuntamiento de Madrid) y la conversión de las ruinas de las Escuelas Pías de San Antón en el nuevo edificio del Colegio Oficial de Arquitectos de Madrid y de algunos equipamientos municipales.
En cuanto a la vivienda pública, casi toda ella promovida por el Ayuntamiento (EMV), y muy abundante, cabe distinguir entre las promociones que se encargaron a autores considerados famosos y de gran prestigio y las que fueron simplemente objetos de concurso, pero este asunto, de gran envergadura e importancia, queda fuera de las intenciones y de la posible amplitud de este texto.
Debería añadirse, todavía, un gran proyecto urbano, ya realizado a una determinada escala y hecho público, pero del que no sabemos todavía si verdaderamente tendrá un mínimo futuro: la prolongación de la Castellana más allá de su hoy horroroso e inadecuado final.
Área en la que se levantará el proyecto conocido como Operación Chamartín | Fuente: elpais.com
Considero que las realizaciones de nueva planta acabadas o muy avanzadas han tenido una fortuna arquitectónica y urbana especialmente alta, y han favorecido así a la ciudad y a sus valores urbanos y físicos. Me refiero a los Teatros del Canal, realizados por Juan Navarro Baldeweg, a los 2 edificios para la UNED, realizados por José Ignacio Linazasoro, y al Museo de las Colecciones Reales, aún en marcha, pero muy avanzado, y realizado por los arquitectos Luis Moreno Mansilla (tristemente desaparecido el año 2012) y Emilio Tuñón.
Sobre los Teatros del Canal (edificio producto de un concurso restringido) caben, quizá, unas dudas no del todo arquitectónicas, o, al menos, acerca de las cuales quien escribe no puede, ni quiere, resolver. Esto es, si la institución tiene verdadero sentido, si puede ser económicamente sostenida por la Comunidad; o si, incluso, hay actividades suficientes para justificar la existencia misma de ese gran edificio. Ignoro la respuesta a estos asuntos, que son de carácter político y administrativo, y sobre los que carezco de criterio. Espero y confío en que, ya que se ha hecho, esta promoción tenga sentido, pues las dudas que en su día parecía manifestar la Comunidad parecían apuntar hacia esta dirección.
Reconstrucción virtual del Teatro del Canal. (Foto: Comunidad de Madrid)
Lo que puede asegurarse, por mi parte, es que desde el punto de vista urbano y arquitectónico la operación es francamente positiva. Creo que el lugar urbano ha quedado muy favorecido por la nueva presencia, tanto desde las consideraciones volumétricas y visuales, como desde el propiamente urbano. El lugar, un sitio tan central como importante, en la esquina de dos calles anchas y buenas, creo que agradece la mayor vitalidad que le da el nuevo edificio de equipamiento público.
Por otro lado, y como arquitectura, es una buena contribución, quizá menos brillante desde el aspecto figurativo externo, aunque es preciso observar que el criterio de respeto a una posición urbana normal, de edificio medianero y en esquina, compatibilizada con la libertad volumétrica, me parece especialmente logrado. Pero, figurativa y espacialmente, los interiores son más brillantes que el exterior, y ello tanto en los vestíbulos y lugares de pasos perdidos (en los que se ha obtenido muy buenas cualidades formales con medios materiales y formales escasos, siguiendo inteligentemente lecciones a la manera de Aalto, Scharoun y hasta Stirling) como en las dos Salas principales, muy diferentes y muy logradas.
Tras 125 de años de historia el archivo de la compañía Mahou ha recogido cientos de objetos, fotografías y evidencias de todo tipo que muestran la estrecha relación de ha mantenido la compañía con la ciudad de Madrid.
Los orígenes de Mahou se remontan a 1890, cuando abrió en el número 29 de la madrileña calle Amaniel, aunque posteriormente en s. XIX se transformó pronto en el primer Hub de Madrid. Un espacio para las citas del ocio y la cultura para la sociedad de la época.
Esta unión de experiencias acumuladas durante toda su vida, pasan a conformar el archivo Mahou, uno de los más completos y únicos en España con más de 600.000 objetos, fotografías y documentos. Las puertas de este archivo se han abierto primeramente a un selecto grupo de creadores, quienes han descubierto nuevos matices y detalles sorprendentes que relacionan pasado, presente y futuro.
Factoría Mahou, por tanto aspira a ser el site donde se compartirán de forma continuada contenidos e iniciativas ideadas y creadas conjuntamente con autores invitados. Para ello reeditarán objetos clásicos de la marca, actualizarán recetas olvidadas, explicarán anécdotas nunca vistas de los 125 años de la marca…. y lo mostrarán a través de distintos formatos tales como cómic, sesiones fotográficas o ilustraciones de la mano de algunos de los creadores de referencia en la actualidad.
+ info
After 125 of years of history the file of the company Mahou has gathered hundreds of objects, photographies and evidences of all kinds that show the narrow relation of it has supported the company with the city of Madrid.
Mahou’s origins go back 1890, when it opened in the number 29 of the street of Madrid Amaniel, though later in s. The XIXth transformed soon in the first Hub of Madrid. A space for the appointments of the leisure and the culture for the company of the epoch.
This union of experiences accumulated during all his life, they happen to shape the file Mahou, one of the most complete and only in Spain with more than 600.000 objects, photographies and documents. The doors of this file have been opened primeramente a select group of creators, who have discovered new shades and surprising details that relate past, present and future.
Factoría Mahou, therefore it aspires to be the site where there will be shared of continued form contents and initiatives designed and created together with invited authors. For it they will re-edit classic objects of the brand, will update forgotten recipes, will make clear anecdotes never dress of 125 years of the brand …. And they will show it across such different formats as cómic, photographic meetings or illustrations of the hand of some of the creators of reference at present.
+ info
Tras 125 de anos de historia o arquivo da compañía Mahou recolleu centos de obxectos, fotografías e evidencias de todo tipo que mostran a estreita relación de mantivo a compañía coa cidade de Madrid.
As orixes de Mahou remóntanse a 1890, cando abriu no número 29 da madrileña rúa Amaniel, aínda que posteriormente en s. XIX transformouse pronto no primeiro Hub de Madrid. Un espazo para as citas do ocio e a cultura para a sociedade da época.
Esta unión de experiencias acumuladas durante toda a súa vida, pasan a conformar o arquivo Mahou, un dos máis completos e únicos en España con máis de 600.000 obxectos, fotografías e documentos. As portas deste arquivo abríronse primeiramente a un selecto grupo de creadores, os que descubriron novos matices e detalles sorprendentes que relacionan pasado, presente e futuro.
Factoría Mahou, por tanto aspira ser o site onde se compartirán de forma continuada contidos e iniciativas ideadas e creadas conxuntamente cos autores invitados. Reeditaranse obxetos clásicos da marca, actualizaranse receitas olvidadas, explicarán anécdotas nunca vistas dos 125 anos da marca…. e mostrarano a través de distintos formatos tales como cómic, sesiones fotográficas ou ilustracións da man dalgúns dos creadores de referencia en la actualidad.
Hoy nos acercamos hasta Oviedo, para conocer pequeñaESCALA unainiciativa impulsada por Sofía López, aparejadora de profesión, y Manuel López, arquitecto y docente por vocación.
“Una profesión tan antigua y determinante en el diseño e imagen de nuestras ciudades y nuestra forma de vivir que pasa casi inadvertida por los currículos educativos oficiales.”
Los niños y niñas de hoy son los hombres y mujeres del mañana, por ello es absolutamente necesario formarlos como ciudadanos críticos y educarles, con carácter constructivo y sin pretensión de condicionar vocaciones, para que sean conscientes y responsables con su entorno.
Así nace pequeñaESCALA, un proyecto que pretende acercar a los niños el mundo de la arquitectura y la construcción.
«Soñar, planear, explorar, investigar, pensar, imaginar, dibujar, calcular, medir, resolver, representar, trabajar en equipo, hablar en público, expresar ideas y, a veces, demoler para volver a construir», son sólo algunos de las acciones que se desarrollan en los distintos talleres que organizan en pequeñaESCALA.
pequeñaESCALA cuenta con un equipo multidisciplinar, formado por colaboradores provenientes de otros campos, como la psicología, la ingeniería y la construcción, representados por Raúl López, Fernando López y Cristina Imaz respectivamente.
Os dejamos con la entrevista que nos han concedido para conocer de primera mano su proyecto y sus impresiones sobre temas de actualidad.
Taller de pequeESCALA | Fotografía: pequeESCALA
¿Cuál ha sido vuestra formación y trayectoria profesional previa a “pequeñaESCALA”?
Sofía: Formación en Arquitectura Técnica y una trayectoria profesional de 10 años en Edificación en gestión económica y de equipos humanos.
Manuel: Arquitecto por la ETSAC y Master en educación secundaria. Fundador de NODALMODE SLP. Actualmente colaborando con pequeña escala y SA31.
¿Qué os llevó a abriros camino en la educación?¿Por qué principalmente con niños?
Sofía: La idea de los talleres infantiles vinculados con el mundo de la Arquitectura y la Construcción surge como muchas ideas en estos tiempos, por una casi forzada evolución profesional, que lleva a buscar caminos nuevos. Hace tres años me hablaron de Chiquitectos en Madrid, me puse en contacto con ellos y me transmitieron una idea que me entusiasmó. A partir de aquí, quise emprender algo similar en Asturias. Creo que nuestro sector necesita acercarse a la sociedad de una forma nueva, sobre todo a los que serán los ciudadanos del futuro.
Manuel: Siempre estuvo ahí latente una vocación de profesor, mis padres son profesores, y siempre estuve en contacto con este mundo. Al final no sabes cuándo dar un giro o un cambio de tercio y surgió esta oportunidad con Sofía.
Taller de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
¿Teníais alguna experiencia previa?
Sofia: En mi caso he tenido experiencias de formación, pero sólo con colectivos de adultos y enfocados a la Prevención de Riesgos Laborales en la Construcción. Sembrar en el público infantil es infinitamente más gratificante.
Manuel: He colaborado con colegios ayudando a llevar a cabo pequeñas actividades en el área de infantil.
¿Os encontrasteis con muchas dificultades?¿Cuáles fueron las más problemáticas?
Manuel: Lo más problemático es encontrar ayuda económica para sacar adelante algo como esto. Sé que es lo de siempre… pero es verdad, con un mínimo apoyo todo sería un poquito más sencillo. Después a la hora de trabajar, los niños son personas súper receptivas y es muy gratificante.
Sofía: Transmitir el valor que nosotros le damos a lo que puede aportar pequeñaESCALA es lo más difícil. Hacer comprender que no buscamos reconducir vocaciones, sino valores cívicos, como el trabajo en equipo o el respeto por el entorno. De los niños que van a fútbol, sólo uno o dos llega a destacar en edad adulta, con las clases de ballet suele pasar lo mismo o con el tenis. Sin embargo invertimos en estas actividades para nuestros hijos, porque sabemos que aportan otros valores.
¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?
Sofía: Aún estamos en la línea de salida y en momento de sembrar. Estamos contentos con la acogida entre compañeros y padres y después de un taller, siempre salimos con buenas sensaciones y animados a seguir.
Manuel: Como dice Sofía, estamos aun empezando, las sensaciones son muy buenas y la ilusión está a tope.
Taller de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
¿Consideráis que estudiar Arquitectura ha sido un pasaporte fundamental para haber llegado a vuestro trabajo actual?
Manuel: No sé cuál es mi trabajo actual… estudiar Arquitectura te hace tener muchas y diferentes perspectivas de otros campos, los talleres siempre los enfocamos con un punto de conexión a nuestras carreras. Actualmente se valora poco el trabajo de un aparejador o de un arquitecto. No se conoce la profesión y se juzga injustamente, porque arrastramos una fama de otra época. Con los talleres tratamos de acercar y de dar a conocer aspectos de nuestra profesión.
Sofía: En mi caso, como aparejadora, creo que ha sido más determinante coordinar obras de gran volumen, que los estudios en sí mismos. En ocasiones se parecen mucho a una guardería, hay que estar con mil ojos.
¿Qué expectativas y proyectos de futuro tenéis para “pequeña ESCALA”?
Sofía: Yo me he dado un plazo de dos años para desarrollar del todo la idea. Tenemos siempre en mente algo parecido a una Escuela, con un espacio propio y con una programación anual. A corto plazo el objetivo es compaginar la experiencia, con ganarse unas lentejas. No hablaría de expectativas a muy largo plazo.
Manuel: Difícil de pronosticar, queremos disfrutar de la experiencia e intentar llegar cada vez a más gente, tenemos que ir poco a poco pero la intención es poder desarrollar estos talleres y convertirlos en algo más.
¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?
Manuel: Siempre se colabora con compañeros y tratas de mantenerte activo en la profesión pero cada vez apetece más volcarse en este tipo de actividades e iniciativas, poco a poco pequeñaESCALA gana terreno.
Sofía: En mi caso pequeñaESCALA es un complemento a la actividad profesional, pero cada vez invierto más tiempo en desarrollar el proyecto.
¿Son rentables este tipo de iniciativas?¿Os sentís bien remunerados por la labor que realizáis?
Manuel: Rentables económicamente, de momento, no… pero no buscamos un beneficio económico, si llega mejor… es casi un obligación hacer este tipo de cosas, el mundo de la arquitectura pasa desapercibida en los colegios e institutos, intentamos aportar una pincelada de algo que consideramos fundamental, pensamiento crítico.
Sofía: Si hubiéramos comenzado a realizar estos talleres por un motivo económico, no estaríamos embarcados en esto. Hay ámbitos donde la rentabilidad es muy difícil de calibrar. La educación y la cultura tiene esa etiqueta de todo gratis en nuestro país.
Taller de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
¿Animarías a otros arquitectos a seguir vuestros pasos? ¿Qué pasos consideráis que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?
Manuel: Tengo la sensación de que doy pasos inestables, no me veo para dar consejos, la verdad, pero la frase que más repito cada vez que hablo con compañeros es «ánimo, hay que seguir». Seguir formándose o como sea. Lo que si me gustaría es que tanto los arquitectos como los arquitectos técnicos peleáramos más por cambiar la visión que se tiene de nuestra profesión. Es difícil, pero a peor ya no se puede ir.
Sofía: El mejor consejo que he recibido desde que terminé los estudios hace 13 años ha sido el de un compañero y gran profesional: “Haciendo y Aprendiendo”
¿Creéis que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más «tradicional» de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?
Sofía: Lo que sí aconsejo, por la forma en que ha cambiado el mercado, es completar la formación con idiomas, marketing on-line, legislación internacional. Ya no podemos pensar en proyectos locales o nacionales.
Manuel: Por supuesto, eso es importante pero en este país nos falla la base, lo que falta es educación arquitectónica, la burbuja, el feísmo, el uso que le damos a las ciudades, cómo las vivimos… es por falta de educación. Creo que por ahí hay vías en las que trabajar.
¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?
Sofía: Si las circunstancias personales y familiares lo permiten, irse a determinados países es una muy buena decisión. Nada es fácil en estos tiempos, ni quedarse ni irse. Pero pienso que salir de nuestra zona de confort, siempre trae experiencias vitales enriquecedoras.
Manuel: Es una salida tan válida como la de quedarse y trabajar de otra cosa. Como dice Sofía, depende mucho de las circunstancias personales, hay que buscar la felicidad y tranquilidad cómo y dónde sea.
¿Cómo veis el futuro de la profesión?
Sofía: Debemos reinventarnos, pero sobre todo confiar en la unión, en los Colegios Oficiales y en los colectivos. La colaboración es más necesaria que nunca.
Manuel: Black, como las dichosas tarjetas.
Taller de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
Sofía López Díaz y Manuel López Carregal · Eduación | pequeñaESCALA
Diciembre 2014
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Sofía y Manuel su tiempo y predisposición con este espacio.[:en]
Today we approach up to Oviedo, to know a small initiative stimulated by Sofía López, aparejadora of profession, and Manuel López, architect and teacher for vocation.
“Such an ancient and determinant profession in the design and image of our cities and our way of living that it slips by for the educational official curricula.”
The children and today girls are the men and women of the tomorrow, for it it is absolutely necessary to form them as critical citizens and to educate them, with constructive character and without pretension to determine vocations, in order that they are conscious and responsible with his environment.
This way it is born pequeñaESCALA, a project that tries to bring over to the children the world of the architecture and the construction.
«To dream, to glide, to explore, to investigate, to think, to imagine, to draw, to calculate, to measure, to resolve, to represent, to be employed at equipment, to speak publicly, to express ideas and, sometimes, to demolish to return to construct», they are only some of the actions that develop in the different workshops that they organize in pequeñaESCALA.
pequeñaESCALA possesses a multidisciplinary equipment formed by collaborators from other fields, as the psychology, the engineering and the construction, represented by Raúl Lopez, Fernando Lopez and Cristina Imaz respectively.
We leave you with the interview that they have granted to us to know first hand his project and his impressions on today’s news.
Workshop of pequeESCALA | Photography: pequeESCALA
Which has been your formation and professional previous path to “pequeña ESCALA”?
Sofía: Formation in Technical Architecture and a path 10-year-old professional in Building in economic management and of human equipments.
Manuel: Architect for the ETSAC and Master in secondary education. Founder of NODALMODE SLP. Nowadays collaborating with small scale and SA31.
What did lead you to opening way you in the education? Why principally with children?
Sofía: The idea of the infantile workshops linked with the world of the Architecture and the Construction arises as many ideas in these times, for an almost forced professional evolution, which leads to looking for new ways. Three years ago spoke to me about Chiquitectos in Madrid, I put in touch with them and they transmitted an idea that filled with enthusiasm me. From here, I wanted to undertake something similar in Asturias. I believe that our sector needs to approach the company of a new form, especially to those who will be the citizens of the future.
Manuel: Always a vocation of teacher was there latent, my parents are teachers, and always I was in touch with this world. Ultimately you do not know when to give a draft or a change of third and this opportunity arose with Sofia.
Workshop of pequeESCALA | Photography: pequeESCALA
Had you some previous experience?
Sofia: In my case I have had experiences of formation, but only with groups of adults and focused on the Prevention of Labor Risks in the Construction. To sow in the infantile public is infinitely more gratifying.
Manuel: I have collaborated with colleges helping to carry out small activities in the area of infantile.
Did you meet many difficulties? Which were the most problematic?
Manuel: The most problematic thing is to find economic aid to extract forward something as this. I know that it is it of always ….. but it is true, with a minimal support everything would be a bit simpler. Later at the moment of working, the children are super receptive persons and it is very gratifying.
Sofía: The value transmits that we give him to what can reach pequeñaESCALA it is the most difficult thing. To make understand that we do not seek to re-lead vocations, but civic values, as the teamwork or the respect for the environment. Of the children who go to football, only one or two it manages to stand out in adult age, with the ballet classes it is in the habit of spending the same thing or with the tennis. Nevertheless we invest in these activities for our children, because we know that they contribute other values.
Are you satisfied with the reached aims?
Sofía: Still we are in the line of exit and in moment to sow. We are satisfied with the reception between companions and parents and after a workshop, always we go out with good sensations and encouraged to continue.
Manuel: As he says Sofia, we are beginning even, the sensations are very good and the illusion is to ceiling.
Workshop of pequeESCALA | Photography: pequeESCALA
Do you think that to study Architecture has been a fundamental passport to have come to your current work?
Manuel: Do not be which is my current work … to study Architecture it makes you have many and different perspectives of other fields, the workshops always we focus them with a point of connection on our careers. Nowadays there is valued little the work of a rigger or of an architect. The profession is not known and is judged unjustly, because we drag a reputation of another epoch. With the workshops we try to bring over and to announce aspects of our profession.
Sofía: In my case, as Aparejadora, I believe that it has been more determinant to coordinate Works of great volume, that the studies in yes same. In occasions they look like greatly a day-care center, it is necessary to be with thousand eyes.
What expectations and projects of future have you for «pequeñaESCALA»?
Sofía: I have given me a term of two years to develop completely the idea. We have always in mind something similar to a School, with an own space and with an annual programming. In the short term the aim is to arrange the experience, in spite of a few lentils be gaining. He would not speak about expectations to very long term.
Manuel: Difficult to predict, we want to enjoy the experience and to try to come every time to more people, have to go little by little but the intention is to be able to develop these workshops and turn them into something more.
Do you arrange or complement this activity with other labors or in other fields?
Manuel: Always one collaborates with companions and you try yourself to be kept assets in the profession but every time it likes to overturn more in this type of activities and initiatives, little by little pequeñaESCALA gains area.
Sofía: In my case pequeñaESCALA is a complement to the professional activity, but every time I invest more time in developing the project.
Are this type of initiatives profitable? Do you feel remunerated well by the labor that you realize?
Manuel: Profitable economically, at the moment, Not … but we do not look for an economic benefit, if it comes better … it is an almost an obligación to do this type of things, the world of the Architecture happens unnoticed in the colleges and institutes, we try to contribute a brushstroke of something that we consider to be fundamental, a critical thought.
Sofía: If we had begun to realize these workshops for an economic motive, we would not be embarked in this. There are areas where the profitability is very difficult to calibrate. The education and the culture has this label of everything free in our country.
Workshop of pequeESCALA | Photography: pequeESCALA
Would you encourage other architects to follow your steps? What steps do you consider that they should give? How to complete his studies? What other advices would you give them?
Manuel: I have the sensation that I give unstable steps, do not meet to give advices, the truth, but the phrase that more I repeat whenever I speak with companions is » spirit, is necessary to continue » .Seguir being formed or since be. What if I would like it is that both the architects and the technical architects we were fighting more for changing the vision that is had of our profession. It is difficult, but to worse already it is not possible to go.
Sofía: The best advice that I have received since I finished the studies 13 years ago has been that of a companion and great professional: “Doing and Learning”.
Do you believe that the architects in Spain we should continue opening new routes of work to go out of the «most «traditional» cabin of projecting given the current situation of the construction in our country?
Sofía: What yes I advise, for the form into which it has changed the market, is to complete the formation with languages, on-line marketing, international legislation. Already we cannot think about local or national projects.
Manuel: Certainly, it is important but in this country the base trumps us, which is absent is an architectural education, the bubble, the feísmo, the use that we give him to the cities, how we live through them etc … it is for lack of education. I believe that thereabouts there are routes at which to be employed.
What do you think of those that they have been going to work abroad?
Sofía: If the personal and familiar circumstances allow it, to go away to certain countries is a very good decision. Nothing is easy in these times, neither to remain to go. But fodder that to go out of our zone of comfort, always brings vital wealth-producing experiences.
Manuel: It is an exit as valid as her of staying and working of another thing. As he says Sofia, much depends on the personal circumstances, it is necessary to look for the happiness and tranquility how and where it is.
How do you see the future of the profession?
Sofía: We must reinvent ourselves, but especially trust in the union, in the Official Colleges and in the groups. The collaboration is more necessary than never.
Manuel: Black, as the happy cards.
Workshop of pequeESCALA | Photography: pequeESCALA
Sofía López Díaz y Manuel López Carregal · Education | pequeñaESCALA
December 2014
Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. To be grateful for Sofia and Manuel his time and predisposition with this space.
[:gl]
Hoxe achegámonos ata Oviedo, para coñecer unha pequena iniciativa impulsada por Sofía López, aparelladora de profesión, e Manuel López, arquitecto e docente por vocación.
“Unha profesión tan antiga e determinante no deseño e imaxe das nosas cidades e a nosa forma de vivir que pasa case inadvertida polos currículos educativos oficiais.”
Os nenos e nenas de hoxe son os homes e mulleres do mañá, por iso é absolutamente necesario formalos como cidadáns críticos e educalos, con carácter construtivo e sen pretensión de condicionar vocacións, para que sexan conscientes e responsables co seu ámbito.
Así nace pequeñaESCALA, un proxecto, que pretende achegar aos nenos o mundo da arquitectura e a construción.
«Soñar, planear, explorar, investigar, pensar, imaxinar, debuxar, calcular, medir, resolver, representar, traballar en equipo, falar en público, expresar ideas e, ás veces, demoler para volver construír», son só algúns das accións que se desenvolven nos distintos talleres que organizan en pequeñaESCALA.
pequeñaESCALA conta cun equipo multidisciplinar, formado por colaboradores provenientes doutros campos, como a psicoloxía, a enxeñaría e a construción, representados por Raúl López, Fernando López e Cristina Imaz respectivamente.
Deixámosvos coa entrevista que nos concederon para coñecer de primeira man o seu proxecto e as súas impresións sobre temas de actualidade.
Obradoiro de pequeESCALA | Fotografía: pequeESCALA
¿Cal foi a vosa formación e traxectoria profesional previa a “pequeña ESCALA”?
Sofía: Formación en Arquitectura Técnica e unha traxectoria profesional de 10 anos en Edificación en xestión económica e de equipos humanos.
Manuel: Arquitecto pola ETSAC e Máster en educación secundaria. Fundador de NODALMODE SLP. Actualmente colaborando con pequena escala e SA31.
¿Que vos levou a abrirvos camiño na educación? ¿Por que principalmente con nenos?
Sofía: A idea dos talleres infantís vinculados co mundo da Arquitectura e a Construción xorde como moitas ideas nestes tempos, por unha case forzada evolución profesional, que leva a buscar camiños novos. Hai tres anos faláronme de Chiquitectos en Madrid, púxenme en contacto con eles e transmitíronme unha idea que me entusiasmou. A partir de aquí, quixen emprender algo similar en Asturias. Creo que o noso sector necesita achegarse á sociedade dunha forma nova, sobre todo aos que serán os cidadáns do futuro.
Manuel: Sempre estivo aí latente unha vocación de profesor, os meus pais son profesores, e sempre estiven en contacto con este mundo. Ao final non sabes cando dar un xiro ou un cambio de terzo e xurdiu esta oportunidade con Sofía.
Obradoiro de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
¿Tiñades algunha experiencia previa?
Sofia: No meu caso tiven experiencias de formación, pero só con colectivos de adultos e enfocados á Prevención de Riscos Laborais na Construción. Sementar no público infantil é infinitamente máis gratificante.
Manuel: Colaborei con colexios axudando a levar a cabo pequenas actividades na área de infantil.
¿Encontrástesvos con moitas dificultades?¿Cales foron as máis problemáticas?
Manuel: O máis problemático é encontrar axuda económica para sacar adiante algo como isto. Sé que é o de siempre…..pero é verdade, cun mínimo apoio todo sería un pouquiño máis sinxelo. Despois á hora de traballar, os nenos son persoas super receptivas e é moi gratificante.
Sofía: Transmitir o valor que nós lle damos ao que pode achegar pequeñaESCALA é o máis difícil. Facer comprender que non buscamos reconducir vocacións, senón valores cívicos, como o traballo en equipo ou o respecto polo ámbito. Dos nenos que van a fútbol, só un ou dous chega a destacar en idade adulta, coas clases de ballet adoita pasar o mesmo ou co tenis. Non obstante investimos nestas actividades para os nosos fillos, porque sabemos que achegan outros valores.
¿Estades contentos cos obxectivos alcanzados?
Sofía: Aínda estamos na liña de saída e en momento de sementar. Estamos contentos coa acollida entre compañeiros e pais e despois dun taller, sempre saímos con boas sensacións e animados a seguir.
Manuel: Como di Sofía, estamos aínda a empezar, as sensacións son moi boas e a ilusión está a tope.
Obradoiro de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
¿Considerades que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?
Manuel: Non sei cal é o meu traballo actual…estudiar Arquitectura faite ter moitas e diferentes perspectivas doutros campos, os talleres sempre os enfocamos cun punto de conexión ás nosas carreiras. Actualmente valórase pouco o traballo dun aparellador ou dun arquitecto. Non se coñece a profesión e xúlgase inxustamente, porque arrastramos unha fama doutra época. Cos talleres tratamos de achegar e de dar a coñecer aspectos da nosa profesión
Sofía: No meu caso, como Aparejadora, creo que foi máis determinante coordinar Obras de gran volume, que os estudos en si mesmos. En ocasións parécense moito a unha gardaría, hai que estar con mil ollos.
¿Que expectativas e proxectos de futuro tedes para “pequeña ESCALA”?
Sofía: Eu deime un prazo de dous anos para desenvolver de todo a idea. Temos sempre en mente algo parecido a unha Escola, cun espazo propio e cunha programación anual. A curto prazo o obxectivo é compaxinar a experiencia, con gañar unhas lentellas. Non falaría de expectativas a moi longo prazo.
Manuel: Difícil de prognosticar, queremos gozar da experiencia e intentar chegar cada vez a máis xente, temos que ir pouco a pouco pero a intención é poder desenvolver estes talleres e convertelos en algo máis.
¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?
Manuel: Sempre se colabora con compañeiros e tratas de manterche activo na profesión pero cada vez apetece máis envorcarse neste tipo de actividades e iniciativas, pouco a pouco pequeñaESCALA gaña terreo.
Sofía: No meu caso pequeñaESCALA é un complemento á actividade profesional, pero cada vez invisto máis tempo en desenvolver o proxecto.
¿Son rendibles este tipo de iniciativas?¿Sentidesvos ben remunerados pola labor que realizades?
Manuel: Rendibles economicamente, de momento, No… pero non buscamos un beneficio económico, se chega mellor… é case un obriga facer este tipo de cousas, o mundo da Arquitectura pasa desapercibida nos colexios e institutos, intentamos achegar unha pincelada de algo que consideramos fundamental, pensamento crítico.
Sofía: Se tivésemos comezado a realizar estes talleres por un motivo económico, non estariamos embarcados nisto. Hai ámbitos onde a rendibilidade é moi difícil de calibrar. A educación e a cultura ten esa etiqueta de todo gratis no noso país.
Obradoiro de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
¿Animarías outros arquitectos a seguir os vosos pasos? ¿Que pasos considerades que deberían dar? ¿Como completar os seus estudos? ¿Que outros consellos lles darías?
Manuel: Teño a sensación de que dou pasos inestables, non me vexo para dar consellos, a verdade, pero a frase que máis repito cada vez que falo con compañeiros é «ánimo, hai que seguir». Seguir formándose ou como sexa. O que se me gustaría é que tanto os arquitectos coma os arquitectos técnicos pelexásemos máis por cambiar a visión que se ten da nosa profesión. É difícil, pero a peor xa non se pode ir.
Sofía: O mellor consello que recibín dende que rematei os estudos hai 13 anos foi o dun compañeiro e gran profesional : “Faciendo e Aprendendo”
¿Credes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis «tradicional» de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?
Sofía: O que si aconsello, pola forma en que cambiou o mercado, é completar a formación con idiomas, mercadotecnia on-line, lexislación internacional. Xa non podemos pensar en proxectos locais ou nacionais.
Manuel: Por suposto, iso é importante pero neste país fállanos a base, o que falta é educación arquitectónica, a burbulla, o feísmo, o uso que lle damos ás cidades, como as vivimos etc… é por falta de educación. Creo que por aí hai vías nas que traballar.
¿Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?
Sofía: Se as circunstancias persoais e familiares o permiten, irse a determinados países é unha moi boa decisión. Nada é doado nestes tempos, nin quedar nin se ir. Pero penso que saír da nosa zona de confort, sempre trae experiencias vitais enriquecedoras.
Manuel: É unha saída tan válida como a de quedarse e traballar doutra cousa. Como di Sofía, depende moito das circunstancias persoais, hai que buscar a felicidade e tranquilidade como e onde sexa.
¿Como vedes o futuro da profesión?
Sofía: Debemos reinventarnos, pero sobre todo confiar na unión, nos Colexios Oficiais e nos colectivos. A colaboración é máis necesaria que nunca.
Manuel: Black, como as ditosas tarxetas.
Obradoiro de pequeESCALA | Fotografía:pequeESCALA
Sofía López Díaz y Manuel López Carregal · Eduación | pequeñaESCALA
Decembro 2014
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a Sofía e Manuel o seu tempo e predisposición con este espazo.
El proyecto, consistente en la remodelación de un antigua estación de autobuses para su nuevo uso como parking de rotación, parte de unos condicionantes complejos: una normativa urbanística muy restrictiva, una geometría de parcela irregular y un presupuesto muy limitado.
La principal premisa proyectual fue sin duda la funcionalidad, pero al mismo tiempo, tomamos cada uno de los retos como una oportunidad para dar “liebre por gato” y llevar más allá las expectativas mediante soluciones creativas y el cuidado diseño de todos los elementos que conforman el proyecto: estructura, iluminación, instalaciones, señalética, etc.
La estación de autobuses de El Carbonero de Oviedo fue construida en 1970. El edificio albergada seis plantas de viviendas destinadas a los trabajadores de la empresa en las plantas superiores mientras que en las plantas baja y sótano se localizada la estación. En el patio de manzana de la parcela se ubicaban las dársenas.
Cuando la estación cesó su actividad en 2007, la empresa El Carbonero S.A, propietaria de los locales, decidió habilitar los mismos para su nuevo uso como aparcamiento público de rotación.
El proyecto plantea unas importantes restricciones de partida: una parcela con geometría muy irregular, importantes limitaciones acústicas debido a la existencia de edificios residenciales colindantes, estrictas limitaciones de altura definidas en la normativa urbanística y un limitado presupuesto de €250/m2.. El estudio geotécnico definió el firme a una profundidad media de 4m.
En primer lugar se define un esquema de distribución óptima, fijando en 70 el número mínimo de plazas a considerar en proyecto, incluyendo dos plazas adaptadas, un mínimo de 10 plazas grandes, viales de 5m y radios de giro de 6m.
Mediante el sistema de planos acotados se definió la geometría de cubierta adaptada al perímetro irregular del patio, formada por 5 faldones de pendientes iguales del 7% que cumplían los límites de altura definidos en la norma y optimizaban el volumen máximo construible. Se determina el uso de panel sándwich acústico como material de cubierta, con un porcentaje de policarbonato definido por el estudio acústico para la entrada de luz natural y la reducción del consumo eléctrico.
En colaboración con Francisco Mena se diseña una estructura metálica para el soporte de cubierta formada por dos niveles estructurales de cerchas de tubo de acero, salvando luces de hasta 28m. La posición de los únicos 11 pilares se adaptó a la distribución de las plazas y a la geometría de la cubierta, creando un espacio diáfano y funcional. La cantidad de acero empleado fue de 14,5 Kg/m2, consiguiendo una reducción aproximada del 30% en el coste de la estructura en relación con una estructura convencional de vigas y pilares metálicos con luces de 7m.
Obra: Parking Público El Carbonero
Autores: CiO estudio (Japi Contonente y Sara Ojanguren arquitectos)
Colaboradores: Francisco Mena
Año: 2014
Emplazamiento: Oviedo, España
Empresa constructora: Construcciones Emilio Cueto S.L.
Presupuesto: 575,000€
Superficie: 2300m2
Coste: 250€/m2
Fotografía: Daniel Ojanguren y CiO estudio + cioestudio.com
The project, consisting of the remodeling of one former bus station for his new use like parking rotation, part of a few determining complexes: an urban development very restrictive regulation, a geometry of irregular plot and a very limited budget.
The principal premise proyectual was undoubtedly the functionality, but at the same time, we take each of the challenges as an opportunity to give “hare for cat” and to take beyond the expectations by means of creative solutions and the elegant design of all the elements that shape the project: structure, lighting, facilities, signals, etc.
The bus station of El Carbonero of Oviedo was constructed in 1970. The building sheltered six plants of housings destined for the workers of the company in the top floors whereas in the plants it goes down and basement located the station. In the court of apple of the plot the docks were located.
When the station owner of the places stopped his activity in 2007, the El Carbonero S.A company it decided to enable the same ones for his new use as public parking of rotation.
The project raises a few important restrictions of item: a plot with very irregular geometry, important acoustic limitations due to the existence of residential adjacent buildings, strict limitations of height defined in the urban development regulation and a limited budget of € 250/m2.. The geotechnical study defined the road surface to an average depth of 4m.
First there is defined a scheme of ideal distribution, fixing in 70 the minimal number of squares to considering in project, including two adapted squares, a minimum of 10 big, road squares of 5m and radioes of draft of 6m.
By means of the system of fenced planes there was defined the geometry of cover adapted to the irregular perimeter of the court, formed by 5 skirts of equal earrings of 7 % that were fulfilling the limits of height defined in the norm and construible were optimizing the maximum volume. The use of panel decides sándwich acoustic as materially of cover, with a percentage of polycarbonate defined by the acoustic study for the entry of natural light and the reduction of the electrical consumption.
In collaboration with Francisco Mena a metallic structure is designed for the support of cover formed by two structural levels of cerchas of pipe of steel, saving lights of up to 28m. The position of the only ones 11 props adapted to the distribution of the squares and to the geometry of the cover, creating a diaphanous and functional space. The quantity of used steel was of 14,5 Kg/m2, obtaining an approximate reduction of 30 % in the cost of the structure in relation with a conventional structure of girders and metallic props with lights of 7m.
Work: El Carbonero public parking
Authors: CiO estudio (Japi Contonente and Sara Ojanguren arquitectos)
Collaborators: Francisco Mena
Year: 2014
Location: Oviedo, Spain
Construction company: Construcciones Emilio Cueto S.L.
Budget: 575,000€
Surface: 2300m2
Cost: 250€/m2
Photography: Daniel Ojanguren and CiO estudio + cioestudio.com
O proxecto, consistente na remodelación dun antiga estación de autobuses para o seu novo uso como aparcadoiro de rotación, parte duns condicionantes complexos: unha normativa urbanística moi restritiva, unha xeometría de parcela irregular e un presuposto moi limitado.
A principal premisa proxectual foi sen dúbida a funcionalidade, pero ao mesmo tempo, tomamos cada un dos retos como unha oportunidade para dar “lebre por gato” e levar máis alá as expectativas mediante solucións creativas e o coidado deseño de todos os elementos que conforman o proxecto: estrutura, iluminación, instalacións, sinalética, etc.
A estación de autobuses Del carbonero de Oviedo foi construída en 1970. O edificio albergada seis plantas de vivendas destinadas aos traballadores da empresa nas plantas superiores mentres que nas plantas baixa e soto se localizada a estación. No patio de mazá da parcela situábanse as dársenas.
Cando a estación cesou a súa actividade en 2007, a empresa El Carbonero S.A, propietaria dos locais, decidiu habilitar estes para o seu novo uso como aparcadoiro público de rotación.
O proxecto formula unhas importantes restricións de partida: unha parcela con xeometría moi irregular, importantes limitacións acústicas debido á existencia de edificios residenciais lindantes, estritas limitacións de altura definidas na normativa urbanística e un limitado presuposto de €250/m2. O estudo xeotécnico definiu o firme a unha profundidade media de 4 m.
En primeiro lugar defínese un esquema de distribución óptima, fixando en 70 o número mínimo de prazas a considerar en proxecto, incluíndo dúas prazas adaptadas, un mínimo de 10 prazas grandes, viais de 5 m e raios de xiro de 6 m.
Mediante o sistema de planos acoutados definiuse a xeometría de cuberta adaptada ao perímetro irregular do patio, formada por 5 faldróns de pendentes iguais do 7% que cumprían os límites de altura definidos na norma e optimizaban o volume máximo construíble. Determínase o uso de panel sándwich acústico como material de cuberta, cunha porcentaxe de policarbonato definido polo estudo acústico para a entrada de luz natural e a redución do consumo eléctrico.
En colaboración con Francisco Mena deséñase unha estrutura metálica para o soporte de cuberta formada por dous niveis estruturais de cerchas de tubo de aceiro, salvando luces de ata 28 m. A posición dos únicos 11 piares adaptouse á distribución das prazas e á xeometría da cuberta, creando un espazo diáfano e funcional. A cantidade de aceiro empregado foi de 14,5 Kg/m2, conseguindo unha redución aproximada do 30% no custo da estrutura en relación cunha estrutura convencional de vigas e piares metálicos con luces de 7 m.
Obra: Parking Público El Carbonero
Autores: CiO estudio (Japi Contonente e Sara Ojanguren arquitectos)
Colaboradores: Francisco Mena
Ano: 2014
Emprazamento: Oviedo, España
Empresa constructora: Construcciones Emilio Cueto S.L.
Presuposto: 575,000€
Superficie: 2300m2
Custe: 250€/m2
Fotografía: Daniel Ojanguren e CiO estudio + cioestudio.com
Espacio público / Espacio privado es una exposición que quiere indagar en los límites entre la imagen pública y la imagen personal a través de obras fotográficas y videocreaciones. En esta ocasión, las capacidades de los medios escogidos nos permitirán establecer una observación de los modos del público y el personal en la contemporaneidad, de las actitudes implícitas en la representación, que permiten ver cómo apreciamos la construcción del espacio público como lugar de suceso narrativo o lugar para la acción de lo social, como lugar de la construcción del paisaje contemporáneo y también como no-lugar. Por otro lado, el escenario de captación de lo íntimo, de las vidas personales, de la construcción de la propia personalidad, de la visión sobre lo ajeno, del comportamiento de la familia o nuestra organización en grupos.
Comisaria: Mónica Maneiro. Artistas: Ana Amado, Carla Andrade, Emma Crichton, Carolina Cruz Guimarey, Amaya González Reyes, Rita Gutiérrez Rivera, Cillas Seyde y Verónica Vicente.
Centro Torrente Ballester
Rúa Concepción Arenal, s/n. 15402 Ferrol. España
Espazo público / Espazo privado é unha exposición que quere indagar nos límites entre a imaxe pública e a imaxe persoal a través de obras fotográficas e videocreaciones. Nesta ocasión, as capacidades dos medios escollidos permitirannos establecer unha observación dos modos do público e o persoal na contemporaneiade, das actitudes implícitas na representación, que permiten ver como apreciamos a construción do espazo público como lugar de suceso narrativo ou lugar para a acción do social, como lugar da construción da paisaxe contemporánea e tamén como non-lugar. Por outro lado, o escenario de captación do íntimo, das vidas persoais, da construción da propia personalidade, da visión sobre o alleo, do comportamento da familia ou a nosa organización en grupos.
Comisaria: Mónica Maneiro.
Artistas: Ana Amado, Carla Andrade, Emma Crichton, Carolina Cruz Guimarey, Amaya González Reyes, Rita Gutiérrez Rivera, Cillas Seyde e Verónica Vicente.
Centro Torrente Ballester
Rúa Concepción Arenal, s/n. 15402 Ferrol. España
Public space/private Space eis an exhibition that it wants to investigate in the limits between the public image and the personal image across photographic works and videocreaciones. In this occasion, the capacities of the select means will allow us to establish an observation of the manners of the public and the personnel in the contemporaneousness, of the implicit attitudes in the representation, which they allow to see how we estimate the construction of the public space as place of narrative event or place for the action of the social thing, as place of the construction of the contemporary landscape and also as non-place. On the other hand, the scene of capture of the intimate thing, of the personal lives, of the construction of the own personality, of the vision on the foreign thing, of the behavior of the family or our organization in groups.
Curator: Mónica Maneiro.
Artists: Ana Amado, Carla Andrade, Emma Crichton, Carolina Cruz Guimarey, Amaya González Reyes, Rita Gutiérrez Rivera, Cillas Seyde and Verónica Vicente.
Centro Torrente Ballester
Rúa Concepción Arenal, s/n. 15402 Ferrol. España
Es habitual que en los libros de teoría e historia de la arquitectura las viviendas aparezcan representadas únicamente por sus salas de estar, dejando de lado el resto de habitaciones. Pareciera que, a pesar de su mayor número, el dormitorio no tuviera trascendencia alguna en una vivienda. Sencillamente no se piensa en él. El predominio de la sala de estar sobre cualquier otro tipo de estancia limita el potencial que podría tener la vivienda contemporánea. Este ensayo aboga por una casa con mayor sentido y complejidad y, a través de la reflexión en torno a la habitación con usos diversos, defiende la ambigüedad y la no especialización de los espacios domésticos.
Para ello Xavier Monteys recurre a una colección variada de estancias de procedencia heterogénea. Encontramos habitaciones ante las que se ha desempolvado la mirada para volver a observarlas, otras extraídas de algunos textos literarios o sacadas de lienzos de exposiciones y museos, y otras procedentes de instalaciones y experimentos realizados por artistas contemporáneos. El conjunto se convierte en una casa con muchas habitaciones que permiten diferentes modos de vida y por la que podemos transitar de un modo imaginario y, sobre todo, desencadenar un flujo de nuevas miradas que transformen nuestra concepción reduccionista de la vivienda contemporánea.
Xavier Monteys (Barcelona, 1953) es catedrático de la Universitat Politècnica de Catalunya (UPC). Dirige el grupo de investigación “Habitar” y coordina el máster de Teoría y Práctica del Proyecto de Arquitectura en la Escola Tècnica Superior d’Arquitectura del Vallès (ETSAV). Ha sido profesor en diversos centros universitarios y es colaborador habitual de la revista Quaderns d’Arquitectura i Urbanisme y el suplemento Quadern del diario El País. Autor de diversos libros, entre ellos se encuentran Le Corbusier: obras y proyectos y Casa Collage (con Pere Fuertes), ambos publicados por la Editorial Gustavo Gili.
É habitual que nos libros de teoría e historia da arquitectura as vivendas aparezan representadas unicamente polas súas salas de estar, deixando de lado o resto de cuartos. Parecese que, a pesar do seu maior número, o dormitorio non tivese transcendencia ningunha nunha vivenda. Sinxelamente non se pensa nel. O predominio da sala de estar sobre calquera outro tipo de estanza limita o potencial que podería ter a vivenda contemporánea. Este ensaio avoga por unha casa con maior sentido e complexidade e, a través da reflexión en torno ao cuarto con usos diversos, defende a ambigüidade e a non especialización dos espazos domésticos.
Para iso Xavier Monteys recorre a unha colección variada de estanzas de procedencia heteroxénea. Encontramos cuartos ante os que se desempoou a mirada para volver observalas, outras extraidas dalgúns textos literarios ou sacadas de lenzos de exposicións e museos, e outras procedentes de instalacións e experimentos realizados por artistas contemporáneos. O conxunto convértese nunha casa con moitos cuartos que permiten diferentes modos de vida e pola que podemos transitar dun modo imaxinario e, sobre todo, desencadear un fluxo de novas miradas que transformen a nosa concepción reducionista da vivenda contemporánea.
Xavier Monteys (Barcelona, 1953) é catedrático da Universitat Politècnica de Catalunya (UPC). Dirixe o grupo de investigación «Habitar» e coordina o máster de Teoría e Práctica do Proxecto de Arquitectura na Escola Tècnica Superior d’Arquitectura do Vallès (ETSAV). Foi profesor en diversos centros universitarios e é colaborador habitual da revista Quaderns d’Arquitectura i Urbanisme e o suplemento Quadern do diario El País. Autor de diversos libros, entre eles encóntranse Le Corbusier: obras e proxectos e Casa Colaxe (con Pere Fuertes), ambos os dous publicados pola Editorial Gustavo Gili.
It is habitual that in the books of theory and it tells the history of the architecture of the housings turn out to be represented only for his rooms of being, leaving of side the rest of rooms. It seemed that, in spite of his major number, the bedroom did not have any transcendency in a housing. Simply it is not thought about him. The predominance of the room of being on any other type of stay limits the potential that might have the contemporary housing. This test pleads for a house with major sense and complexity and, across the reflection concerning the room with diverse uses, there defends the ambiguity and not specialization of the domestic spaces.
For it Xavier Monteys resorts to a varied collection of stays of heterogeneous origin. We find rooms before which the look has been dusted to return to observe them, others extracted from some texts literary or extracted of linens of exhibitions and museums, and others proceeding from facilities and experiments realized by contemporary artists. The set turns into a house with many rooms that allow different manners of life and along which we can pass in an imaginary way and, especially, unleash a flow of new looks that transform our conception reduccionista of the contemporary housing.
Xavier Monteys (Barcelona, 1953) is a professor of the Universitat Politècnica of Catalonia (UPC). It directs the group of investigation «To «live» and coordinates the máster of Theory and Practice of the Project of Architecture in the Top Escola Tècnica D’Arquitectura del Vallès (ETSAV). He has been a teacher in diverse university centers and is a habitual collaborator of the magazine Quaderns d’Arquitectura i Urbanisme and the supplement Quadern of the diary El País newspaper. Author of diverse books, between them Corbusier is Him: works and projects and He Marries Collage (with Pere Fuertes), both published for Publishing Gustavo Gili.
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept”, you consent to the use of ALL the cookies.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Cookie
Duración
Descripción
mailmunch_second_pageview
never
Mailmunch sets this cookie to manage subscription service to mailing lists.
_mailmunch_visitor_id
never
Mailmunch sets this cookie to create a unique visitor ID for the Mailmunch mailing list software.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Cookie
Duración
Descripción
CONSENT
2 years
YouTube sets this cookie via embedded youtube-videos and registers anonymous statistical data.
_ga
2 years
The _ga cookie, installed by Google Analytics, calculates visitor, session and campaign data and also keeps track of site usage for the site's analytics report. The cookie stores information anonymously and assigns a randomly generated number to recognize unique visitors.
_gat_gtag_UA_11257418_2
1 minute
Set by Google to distinguish users.
_gid
1 day
Installed by Google Analytics, _gid cookie stores information on how visitors use a website, while also creating an analytics report of the website's performance. Some of the data that are collected include the number of visitors, their source, and the pages they visit anonymously.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Cookie
Duración
Descripción
NID
6 months
NID cookie, set by Google, is used for advertising purposes; to limit the number of times the user sees an ad, to mute unwanted ads, and to measure the effectiveness of ads.
VISITOR_INFO1_LIVE
5 months 27 days
A cookie set by YouTube to measure bandwidth that determines whether the user gets the new or old player interface.
YSC
session
YSC cookie is set by Youtube and is used to track the views of embedded videos on Youtube pages.
yt-remote-connected-devices
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.
yt-remote-device-id
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.