Se renueva la bóveda interior de la iglesia parroquial de San Salvador de Taragoña en Rianxo. La necesidad de la obra se origina por el fallo estructural de la bóveda existente, de tabicón de ladrillo hueco doble, que presentaba deformaciones en su geometría y una grieta que la recorría a lo largo de toda la nave principal.
Esta bóveda había sido construida alrededor del año 1.965, sustituyendo al anterior falso techo de madera.
Una vez demolida la bóveda de ladrillo, se procedió al saneamiento de la estructura de cubierta, de cerchas de madera, reparando los apoyos que habían sufrido ataques de xilófagos mediante prótesis de madera tomadas con mortero epoxi y armadas con barras de fibra de vidrio [Sistema Beta]. Dos de las cerchas fueron sustituidas completamente dado su deterioro.
Todos los trabajos se realizaron desde el interior de la iglesia, de manera que se mantuvo intacta la cubrición.
Se diseñó un sistema prefabricado para facilitar un montaje rápido seguro y limpio de la nueva bóveda de madera, así como para garantizar un perfecto acabado y tratamiento de la misma.
Los materiales utilizados responden a estos preceptos; los arcos se realizan en madera laminada de pino tratada en autoclave, mientras que el tablero microlaminado utilizado, QUERTO de 22mm, es el único que posibilita una fácil curvatura, facilitando su montaje y permitiendo que no se vea ninguna junta desde el interior de la iglesia.
El resultado final fue bien acogido por los vecinos, que participaron en la financiación de la obra.
Obra: Reparación de la estructura de cubierta y construcción de nueva bóveda de Madera de la iglesia de San Salvador de Taragoña.
Emplazamiento: Taragoña, Rianxo, Galicia, España
Año: 2012
Autor: Pernas Varela Arquitectos (Antonio Pernas Varela)
Colaboradores: Ramón Varela Barreras, arquitecto; Andrés Novo Castro, estudiante de arquitectura
Promotor: Arzobispado de Santiago
Empresa constructora: RENI
Fotografía: Antonio Pernas Varela + pernasvarela.com
· Reconocimiento
Seleccionado en la XII Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo.
Se renueva la bóveda interior de la iglesia parroquial de San Salvador de Taragoña en Rianxo. La necesidad de la obra se origina por el fallo estructural de la bóveda existente, de tabicón de ladrillo hueco doble, que presentaba deformaciones en su geometría y una grieta que la recorría a lo largo de toda la nave principal.
Esta bóveda había sido construida alrededor del año 1.965, sustituyendo al anterior falso techo de madera.
Una vez demolida la bóveda de ladrillo, se procedió al saneamiento de la estructura de cubierta, de cerchas de madera, reparando los apoyos que habían sufrido ataques de xilófagos mediante prótesis de madera tomadas con mortero epoxi y armadas con barras de fibra de vidrio [Sistema Beta]. Dos de las cerchas fueron sustituidas completamente dado su deterioro.
Todos los trabajos se realizaron desde el interior de la iglesia, de manera que se mantuvo intacta la cubrición.
Se diseñó un sistema prefabricado para facilitar un montaje rápido seguro y limpio de la nueva bóveda de madera, así como para garantizar un perfecto acabado y tratamiento de la misma.
Los materiales utilizados responden a estos preceptos; los arcos se realizan en madera laminada de pino tratada en autoclave, mientras que el tablero microlaminado utilizado, QUERTO de 22mm, es el único que posibilita una fácil curvatura, facilitando su montaje y permitiendo que no se vea ninguna junta desde el interior de la iglesia.
El resultado final fue bien acogido por los vecinos, que participaron en la financiación de la obra.
Obra: Reparación de la estructura de cubierta y construcción de nueva bóveda de Madera de la iglesia de San Salvador de Taragoña.
Emplazamiento: Taragoña, Rianxo, Galicia, España
Año: 2012
Autor: Pernas Varela Arquitectos (Antonio Pernas Varela)
Colaboradores: Ramón Varela Barreras, arquitecto; Andrés Novo Castro, estudiante de arquitectura
Promotor: Arzobispado de Santiago
Empresa constructora: RENI
Fotografía: Antonio Pernas Varela + pernasvarela.com
· Reconocimiento
Seleccionado en la XII Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo.
Se renueva la bóveda interior de la iglesia parroquial de San Salvador de Taragoña en Rianxo. La necesidad de la obra se origina por el fallo estructural de la bóveda existente, de tabicón de ladrillo hueco doble, que presentaba deformaciones en su geometría y una grieta que la recorría a lo largo de toda la nave principal.
Esta bóveda había sido construida alrededor del año 1.965, sustituyendo al anterior falso techo de madera.
Una vez demolida la bóveda de ladrillo, se procedió al saneamiento de la estructura de cubierta, de cerchas de madera, reparando los apoyos que habían sufrido ataques de xilófagos mediante prótesis de madera tomadas con mortero epoxi y armadas con barras de fibra de vidrio [Sistema Beta]. Dos de las cerchas fueron sustituidas completamente dado su deterioro.
Todos los trabajos se realizaron desde el interior de la iglesia, de manera que se mantuvo intacta la cubrición.
Se diseñó un sistema prefabricado para facilitar un montaje rápido seguro y limpio de la nueva bóveda de madera, así como para garantizar un perfecto acabado y tratamiento de la misma.
Los materiales utilizados responden a estos preceptos; los arcos se realizan en madera laminada de pino tratada en autoclave, mientras que el tablero microlaminado utilizado, QUERTO de 22mm, es el único que posibilita una fácil curvatura, facilitando su montaje y permitiendo que no se vea ninguna junta desde el interior de la iglesia.
El resultado final fue bien acogido por los vecinos, que participaron en la financiación de la obra.
Obra: Reparación de la estructura de cubierta y construcción de nueva bóveda de Madera de la iglesia de San Salvador de Taragoña.
Emplazamiento: Taragoña, Rianxo, Galicia, España
Año: 2012
Autor: Pernas Varela Arquitectos (Antonio Pernas Varela)
Colaboradores: Ramón Varela Barreras, arquitecto; Andrés Novo Castro, estudiante de arquitectura
Promotor: Arzobispado de Santiago
Empresa constructora: RENI
Fotografía: Antonio Pernas Varela + pernasvarela.com
· Reconocimiento
Seleccionado en la XII Bienal Española de Arquitectura y Urbanismo.
El documental La Torre Cápsula de Nakagin revisita el edificio de dos torres centrales de hormigón a las que se conectan 140 cápsulas prefabricadas pensadas como nichos futuristas para empresarios modernos en Tokio. ¿Es la demolición una tragedia o un fenómeno natural de la arquitectura moderna? Responderán residentes del edificio, un historiador de Arquitectura, un ex arquitecto del estudio de Kurokawa a cargo del proyecto, el hijo de Kurokawa, Arata Isozaki y Toyo Ito.
Kisho Kurokawa. La Torre Cápsula de Nakagin
ARQUITECTO. Kisho Kurokawa (1934-2007)
Fue el más joven de los arquitectos fundadores del Metabolismo, el primer movimiento de arquitectura japonesa surgido tras la Segunda Guerra Mundial y manifestado, en 1960, por Noboru Kawazoe, Kiyoshi Awazu, Kiyonori Kikutake, Kisho Kurokawa, Fumihiko Maki y Masato Otaka. Ellos imaginaron una nueva dirección para el futuro de la arquitectura japonesa y el urbanismo. En 1997, Docomomo Internacional (Documentación y Conservación del Movimiento Moderno) incluyó la Torre Cápsula en el registro del patrimonio mundial de edificios modernos y, en 2006, Docomomo Japón, entre las 125 arquitecturas modernas distintivas en Japón.
REALIZADOR. Rima Yamazaki
Documentalista nacida en Tokio (Japón) especializada en Arte Contemporáneo. Sus intereses se centran en revelar nuevos aspectos del arte a través de la documentación de los procesos de creación artística. Su trabajo se ha exhibido en varios festivales de cine y otros eventos a nivel internacional. En la actualidad vive y trabaja en Nueva York para el productor y realizador de documentales Michael Blackwood.
AUTOR DEL LIBRETO. Juan Herreros
Doctor Arquitecto, Catedrático de Proyectos Arquitectónicos, Director Aula Fin de Carrera de la ETSAM y Profesor permanente de la Universidad de Columbia-Nueva York. Ha enseñado en las Universidades EPFL-Lausanne, Architectural Association-Londres, SOA-Princeton y IIT-Chicago. En 1984 fundó con Iñaki Ábalos el estudio Ábalos&Herreros, en 1992 la Liga Multimedia Internacional LMI y en 2006 su actual oficina Herreros Arquitectos. Juan Herreros ha sido nombrado en 2008 RIBA Internacional Fellow por el Royal Institute of British Architects, Medalla de las Bellas Artes de la Ciudad de San Lorenzo de El Escorial, Premio FAD de Arquitectura 2009 y nominado para la medalla 2010 de la American Academy of Arts and Letters.
O documental La Torre Cápsula de Nakagin revisita o edificio de dúas torres centrais de formigón ás que se conectan 140 cápsulas prefabricadas pensadas como nichos futuristas para empresarios modernos en Tokyo. É a demolición unha traxedia ou un fenómeno natural da arquitectura moderna? Responderán residentes do edificio, un historiador de Arquitectura, un ex arquitecto do estudo de Kurokawa a cargo do proxecto, o fillo de Kurokawa, Arata Isozaki e Toyo Ito.
ARQUITECTO. Kisho Kurokawa (1934-2007)
Foi o máis novo dos arquitectos fundadores do Metabolismo, o primeiro movemento de arquitectura xaponesa xurdido tras a Segunda Guerra Mundial e manifestado, en 1960, por Noboru Kawazoe, Kiyoshi Awazu, Kiyonori Kikutake, Kisho Kurokawa, Fumihiko Maki e Masato Otaka. Eles imaxinaron unha nova dirección para o futuro da arquitectura xaponesa e o urbanismo. En 1997, Docomomo Internacional (Documentación e Conservación do Movemento Moderno) incluíu a Torre Cápsula no rexistro do patrimonio mundial de edificios modernos e, en 2006, Docomomo Japón, entre as 125 arquitecturas modernas distintivas en Xapón.
REALIZADOR. Rima Yamazaki
Documentalista nacida en Tokyo (Xapón) especializada en Arte Contemporánea. Os seus intereses céntranse en revelar novos aspectos da arte a través da documentación dos procesos de creación artística. O seu traballo exhibiuse en varios festivais de cine e outros eventos a nivel internacional. Na actualidade vive e traballa en Nova York para o produtor e realizador de documentais Michael Blackwood.
AUTOR DO LIBRETO. Juan Herreros
Doutor Arquitecto, Catedrático de Proxectos Arquitectónicos, Director Aula Fin de Carreira da ETSAM e Profesor permanente da Universidade de Columbia-Nova York. Ensinou nas Universidades EPFL-Lausanne, Architectural Association-Londres, SOA-Princeton e IIT-Chicago. En 1984 fundou con Iñaki Ábalos o estudo Ábalos & Ferreiros, en 1992 a Liga Multimedia Internacional LMI e en 2006 a súa actual oficina Herreros Arquitectos. Juan Herreros foi nomeado en 2008 RIBA Internacional Fellow polo Royal Institute of British Architects, Medalla das Belas Artes da Cidade de San Lorenzo de El Escorial, Premio FAD de Arquitectura 2009 e nomeado para a medalla 2010 da American Academy of Arts and Letters.
The documentary The Tower Nakagin’s Capsule there re-visits the building of two towers concrete mixing plants to which there connect 140 prefabricated capsules thought as futurist niches for modern businessmen in Tokyo. Is it the demolition a tragedy or a natural phenomenon of the modern architecture? Will answer residents of the building, a historian of Architecture, an ex-architect of Kurokawa’s study at the expense of the project, the son of Kurokawa, Arata Isozaki and Toyo Ito.
ARQUICHECT. Kisho Kurokawa (1934-2007)
There was more young woman of the founding architects of the Metabolism, the first movement of Japanese architecture arisen after the Second World war and demonstrated, in 1960, by Noboru Kawazoe, Kiyoshi Awazu, Kiyonori Kikutake, Kisho Kurokawa, Fumihiko Maki and Masato Otaka. They imagined a new direction for the future of the Japanese architecture and the urbanism. In 1997, Docomomo Internacional (Documentation and Conservation of the Modern Movement) included the Tower Capsule in the record of the world heritage of modern buildings and, in 2006, Docomomo Japón, between 125 modern distinctive architectures in Japan.
PRODUCER. Rima Yamazaki
Documentary maker born in Tokyo (Japan) specialized in Contemporary Art. His interests centre on revealing new aspects of the art across the documentation of the processes of artistic creation. His work has showed itself in several festivals of cinema and other events worldwide. At present it lives and is employed at New York for the producer and producer of documentaries Michael Blackwood.
AUTHOR of the LIBRETTO. Juan Herreros
Doctor Architect, Professor of Architectural Projects, The Director Classroom End of Career of the ETSAM and permanent Teacher of the University of Columbia-new York. It has taught in the Universities EPFL-Lausanne, Architectural Association-Londres, SOA-Princeton and IIT-Chicago. In 1984 it founded with Iñaki los Abuse the study Ábalos*Herreros, in 1992 the League International Multimedia LMI and in 2006 his current office Blacksmiths Architects. Juan Herreros has been named in 2008 International RIBA Fellow by the Royal Institute of British Architects, Medal of the Fine arts of the City of The St Lawrence of El Escorial, Prize FAD of Architecture 2009 and nominated for the medal 2010 of the American Academy of Arts and Letters.
Cuando realicé este reportaje fotográfico sobre el edificio CaixaForum en Madrid, de los arquitectos Herzog & De Meuron, estudiaba un Máster en fotografía en la capital y este ejercicio formaba parte de uno de los talleres de Máster.
La total libertad de trabajar sin encargo, junto con la suerte de que el modelo fuese un edificio tan singular y sugerente, tan fotogénico, me llevó a experimentar nuevos registros, un camino revelador por el que pretendo seguir transitando.
Obra: CaixaForum. Madrid.
Arquitectos: Herzog & De Meuron
Emplazamiento: Paseo del Prado, 36 . Madrid. España
Año: 2008. (Remodelación de la antigua Central Eléctrica del Mediodía, de 1900).
Fotografías: Ana Amado. 2012. + anaamado.com
Enric Miralles trabajaba con el tiempo. A favor de él, preparándose para recibirlo y cambiar con él. El tiempo transcurrido desde su desaparición deja ver ese legado en sus proyectos. Por eso, la Fundació Enric Miralles organiza la exposición “Enric Miralles con el tiempo” para revisar algunos trabajos del arquitecto pasado un tiempo y para recordar que el manejo de este elemento tiempo, con y en el espacio, era uno de los pilares de su arquitectura.
Así, el tiempo está presente en todos los proyectos expuestos en la Fundació. Muchos son trabajos efímeros que, paradójicamente, y a base de reutilizaciones y reinterpretaciones se han convertido en permanentes. Se han quedado y han ido reapareciendo a lo largo del tiempo.
Comisariada por Anatxu Zabalbeascoa, la muestra se podrá ver en la Fundació Enric Miralles desde el 22 de noviembre hasta mayo de 2014.
“Enric Miralles con el tiempo” parte de la idea de que Miralles utilizaba el tiempo como un material más. Lo multiplicaba, lo troceaba, y también se ponía a su favor: observándolo, comprendiéndolo y asumiéndolo. La muestra revisa doce trabajos para reconocerlos y jugar con el tiempo a través de ellos. Todos los proyectos seleccionados: del Ayuntamiento de Utrech a la propia vivienda de Enric Miralles y Benedetta Tagliabue en Barcelona, de la instalación Heaven (nunca antes expuesta en España) a la mesa Ines-Table emplean el tiempo como material constructivo.
Exposición “Enric Miralles con el tiempo”
Del 22 de noviembre al 31 de mayo de 2014 Inauguración
21 de noviembre a las 19.30h Concierto Roberto Cacciapaglia
27 de noviembre a las 19.30h
Enric Miralles traballaba co tempo. A favor del, preparándose para recibilo e cambiar con el. O tempo transcorrido dende a súa desaparición deixa ver ese legado nos seus proxectos. Por iso, a Fundació Enric Miralles organiza a exposición «Enric Miralles co tempo» para revisar algúns traballos do arquitecto pasado un tempo e para recordar que o manexo deste elemento tempo, con e no espazo, era un dos piares da súa arquitectura.
Así, o tempo está presente en todos os proxectos expostos na Fundació. Moitos son traballos efémeros que, paradoxalmente, e a base de reutilizacións e reinterpretacións se converteron en permanentes. Quedaron e foron reaparecendo ao longo do tempo.
Comisariada por Anatxu Zabalbeascoa, a mostra poderase ver na Fundació Enric Miralles dende o 22 de novembro ata maio de 2014.
«Enric Miralles co tempo» parte da idea de que Miralles utilizaba o tempo como un material máis. Multiplicábao, torábao, e tamén se poñía ao seu favor: observándoo, comprendéndoo e asumíndoo. A mostra revisa doce traballos para recoñecelos e xogar co tempo a través deles. Todos os proxectos seleccionados: do Concello de Utrech á propia vivenda de Enric Miralles e Benedetta Tagliabue en Barcelona, da instalación Heaven (nunca antes exposta en España) á mesa Ines-Table empregan o tempo como material construtivo.
Enric Miralles was working with the time. In favour of him, preparing itself to receive and change it with him. The time passed from his disappearance stops to see this legacy in his projects. Because of it, the Fundació Enric Miralles organizes the exhibition » Enric Miralles with the time » to check some works of the architect spent a time and to remember that the managing of this element time, with and in the space, was one of the props of his architecture.
This way, the time is present in all the projects exposed in the Fundació. Many are ephemeral works that, paradoxically, and based on reutilizations and reintepretations have turned in permanent. They have remained and reappear throughout the time.
Curator for Anatxu Zabalbeascoa, the sample will be able to be seen in the Fundació Enric Miralles from November 22 until May, 2014.
«Enric Miralles with the time» part of the idea of that Miralles was using the time as one more material. It was multiplying it, was cutting into pieces it, and also it was putting to his favor: observing it, understanding it and assuming it. The sample checks twelve works to recognize and to play them with the time across them. All the selected projects: from Utrech’s Town hall to the own housing of Enric Miralles and Benedetta Tagliabue in Barcelona, of the installation Heaven (before exposed in Spain) to the Unstable table they never use the time as constructive material.
Arquitecturas Colectivas es una red de personas y colectivos interesados en la construcción participativa del entorno urbano. Esta red proporciona un marco instrumental para la colaboración en diferentes tipos de proyectos e iniciativas. Este se manifiesta principalmente en tres formas: mediante sistemas de comunicación (on-line, audiovisual o impresa), mediante proyectos colaborativos (diseño y construcción de prototipos, cooperación internacional, apoyo a procesos participativos) y mediante encuentros presenciales (intercambio de experiencias, talleres, testeo de prototipos).El encuentro de este año se celebró en la parroquia de Valadares (Vigo) .
La Aventura del Saber. Arquitecturas Colectivas
Arquitecturas Colectivas é unha rede de persoas e colectivos interesados na construción participativa do ámbito urbano. Esta rede proporciona un marco instrumental para a colaboración en diferentes tipos de proxectos e iniciativas. Este maniféstase principalmente en tres formas: mediante sistemas de comunicación (on-line, audiovisual ou imprimida), mediante proxectos colaboradores (deseño e construción de prototipos, cooperación internacional, apoio a procesos participativos) e mediante encontros presenciais (intercambio de experiencias, talleres, testeo de prototipos).El encontro deste ano celebrouse na parroquia de Valadares (Vigo).
La Aventura del Saber. Arquitecturas Colectivas
Arquitecturas Colectivas is a persons’ network and groups been interested in the participative construction of the urban environment. This network provides an instrumental frame for the collaboration in different types of projects and initiatives. East demonstrates principally in three forms: by means of systems of communication (on-line, audio-visual or printed), by means of collaborative projects (design and construction of prototypes, international cooperation, I rest to participative processes) and by means of meetings attend them (exchange of experiences, workshops, test of prototypes) .El meeting of this year was celebrated in Valadares’s parish (Vigo).
Casa Butantã de Paulo Mendes da Rocha | Fotografía: Santiago Carvajal. Noviembre 2008
Las residencias Butantã, nos muestran de una manera ejemplar como a través, de unos elementos constructivos fundamentales como son columnas, vigas, losas y muros, se configura una contundente construcción visual, sin ningún accesorio u operación cosmética externa a las condiciones propias de su construcción. Estos elementos constructivos son concebidos como superficies, y líneas, estrictamente modulados con respecto a la estructura, sin bien, en el mundo físico todos los cuerpos son volúmenes tridimensionales, con un largo, un alto y un espesor determinado, la proporción existente entre sus dimensiones, determina el modo de percibirlos, sean líneas o superficies.
Así pues, los tabiques interiores de argamasa armada de apenas tres centímetros de espesor son percibidos como superficies bidimensionales texturizadas con las vetas del hormigón, las tuberías de cobre de 20 milímetros de diámetro de los baños, son percibidas como líneas satinadas que se curvan amanera de un radiador para ahí calentar las toallas, de manera similar sucede con la silla paulistano y las barandas del MuBE, una sola línea que se curva en el espacio conformando su estructura. Las vigas de la estructura de la casa se conforman a través de planos, en donde existe un predominio en sus dos dimensiones de largo y alto, con respecto a su espesor, desde el interior, se aprecian una secuencia de planos rigurosamente modulados.
Casa Butantã de Paulo Mendes da Rocha | Fotografía: Santiago Carvajal. Noviembre 2008
Esta cualidad plástica se observa también en elementos de uso cotidiano, que por lo general suelen estar ocultos y empotrados tras muros o falsos techos, es el caso de las instalaciones eléctricas, estas se tratan de cables vistos de color negro que configuran unas líneas en el espacio, todo el cableado se lo realiza en la cámara de 5 centímetros que existe entre la losa de hormigón y el piso terminado de madera, para luego dejar pasar a través del piso de madera los cables verticales, que tienen la virtud de mostrar a sus habitantes la ubicación de los interruptores y su punto de iluminación correspondiente, con tan solo seguir con la mirada la trayectoria que sigue el cable a través de las vigas.
En estas obras, elementos fundamentales como son tuberías de agua, bajantes de agua lluvia, ventilación de aguas servidas, instalaciones eléctricas, etc., que comúnmente en la práctica arquitectónica son un estigma, desplazados a instancias ultimas de la concepción de la obra, ocultas tras muros y falsos techos, en las residencias Butantã, son consideradas en la concepción del proyecto, son elementos valorizados a través de una cualidad plástica.
Casa Butantã de Paulo Mendes da Rocha | Fotografía: Santiago Carvajal. Noviembre 2008
La residencia muestra una maestría en la disposición de unos elementos constructivos primordiales tales como columnas, vigas, muros, losas e instalaciones, concebidos como superficies y líneas en el espacio, y que junto con un correcto manejo de luz y texturas, estructuran unos espacios ordenados para el desarrollo de la vida, así, esta residencia asume su condición de construcción, tanto material, como visual y espacial, construcción entendida como el acto de estructurar, es decir cuidar las relaciones que guardan las distintas partes entre sí y con el todo.
Silla Paulistano | Luminarias | Fotografía: Nelson Kon
Santiago Carvajal. arquitecto
Cuenca (Ecuador). noviembre 2013
Séptima edición de SEIS OLLADAS DE PRETO a celebrar los próximos días 28 de Noviembre y 05 de Diciembre en el Salón de Actos de la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de A Coruña, en la que contaremos con los siguientes invitados:
JUEVES 28
>ALBERTO ALONSO ORO [A Coruña]
>ARQUÉTIPOS [Vigo]
>B+T ARQUITECTOS [A Coruña]
OLLADAS DE PRETO se quiere establecer como un espacio para el conocimiento del trabajo de los arquitectos próximos, entendiendo que en Galicia es necesario crear canales que sirvan para poner en contacto a los que compartimos una actitud comprometida con el oficio del arquitecto.
OLLADAS DE PRETO es una tentativa de dar cabida a los diferentes modos y manera de enfrentarse a nuestra realidad desde la arquitectura, prestando atención a todos aquellos que entienden el oficio como la herramienta cultural en su capacidad de dar forma a esta.
OLLADAS DE PRETO está organizada por los profesores de la ETSA Carlos Pita, Patricia Sabín y Enrique M. Blanco
COLABORAN: Universidade da Coruña, Escola Técnica Superior de Arquitectura
Sétima edición de OLLADAS DE PRETO a celebrar os próximos días 28 de Novembro e 05 de Decembro no Salón de Actos da Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña, na que contaremos cos seguintes convidados:
XOVES 28
>ALBERTO ALONSO ORO [A Coruña]
>ARQUÉTIPOS [Vigo]
>B+T ARQUITECTOS [A Coruña]
XOVES 05
>AMENEIROS REY | HH ARQUITECTOS [Bertamiráns]
>GANDARA # PONS ARQUITECTOS [Vigo]
>PESCADERIA 20 [A Coruña]
OLLADAS DE PRETO quérese establecer como un espazo para o coñecemento do traballo dos arquitectos próximos, entendendo que en Galicia é necesario crear canles que sirvan para poñer en contacto ás que compartimos unha actitude comprometida co oficio do arquitecto.
OLLADAS DE PRETO é unha tentativa de dar cabida aos diferentes modos e xeito de enfrontarse á nosa realidade dende a arquitectura, poñendo atención a todos aqueles que entenden o oficio como a ferramenta cultural na súa capacidade de dar forma a esta.
OLLADAS DE PRETO está organizada polos mestres da ETSA Carlos Pita, Patricia Sabín e Enrique M. Blanco
COLABORAN: Universidade da Coruña, Escola Técnica Superior de Arquitectura
INSCRIPCION: libre e debalde ata completar aforo a través do formulario
The seventh edition of OLLADAS DE PRETO to celebrating next November 28 and December 05 in the Assembly hall of the Escuela Técnica Superior de Arquitectura de A Coruña, in which we will possess the following guests:
ON THURSDAY, 28
>ALBERTO ALONSO ORO [A Coruña]
>ARQUÉTIPOS [Vigo]
>B+T ARQUITECTOS [A Coruña]
ON THURSDAY, 05
>AMENEIROS REY | HH ARQUITECTOS [Bertamiráns]
>GANDARA # PONS ARQUITECTOS [Vigo]
>PESCADERIA 20 [A Coruña]
OLLADAS DE PRETO wants to be established as a space for the knowledge of the work of the near architects, understanding that in Galicia it is necessary to create channels that serve to put in I contact to that we share an attitude compromised with the trade of the architect.
OLLADAS DE PRETO is an attempt of giving content to the different manners and way of facing our reality from the architecture, paying attention all those who understand the trade as the cultural tool in his aptitude to give form to this one.
OLLADAS DE PRETO is organized by the teachers of the ETSA Carlos Pita, Patricia Sabín and Enrique M. Blanco
COLLABORATES: Universidade da Coruña, Escola Técnica Superior de Arquitectura
INSCRIPTION: free and free up to completing appraisal across the form
La ETSA de A Coruña (Galicia, España) acogerá la exposición «El legado de Konstantín Mélnikov. Maestros de la vanguardia rusa» del 22 de noviembre al 20 de dicembre de 2103. Esta muestra se complementará con un ciclo de conferencias impartidas por Elena Shuminskaya y Vadim Nikolaevich Semienov el martes 26 de noviembre.
A ETSA da Coruña (Galicia, España) acollerá a exposición «O legado de Konstantín Mélnikov. Mestres da vangarda rusa» do 22 de novembro ao 20 de dicembre de 2103. Esta mostra complementarase cun ciclo de conferencias impartidas por Elena Shuminskaya e Vadim Nikolaevich Semienov o martes 26 de novembro.
The ETSA of A Coruna (Galicia, Spain) will receive the exhibition «Konstantín Mélnikov’s legacy. Teachers of the Russian forefront» of November 22 to 20 of dicembre of 2103. This sample will complement itself with a cycle of conferences given by Elena Shuminskaya y Vadim Nikolaevich Semienov on Tuesday, the 26th of November.
Building Seagrames probablemente una de las monografías arquitectónicas más humanas que se han publicado. En primer lugar porque su autora, Phyllis Lambert, proyecta sus propios recuerdos para reconstruir el proceso de diseño y construcción del edificio. En segundo lugar, porque no se propone la arquitectura como un acontecimiento histórico, sino como una historia en sí misma, cargada de relaciones, lecturas y matices fascinantes.
Por si alguien se pregunta “qué hace una chica como tú [Phyllis Lambert] en un sitio como este”, comencemos por el principio. Lambert, a quien muchos conocerán por ser la fundadora y responsable de la junta directiva del Canadian Center for Architecture de Montreal, fue la directora de planificación del Seagram Building. Su padre, Samuel Bronfman, había sido precisamente el fundador de las destilerías Seagram en Montreal. Cuando Lambert supo de las intenciones de su padre de construir una nueva sede en Nueva York, ella no se lo pensó dos veces y se postuló como “gestora” del proyecto –desde la selección de los arquitectos hasta la planificación de la construcción.
Lambert había mostrado su interés por las vanguardias artísticas europeas. En 1954, al inicio de esta historia, vivía en París intentando convertirse ella misma en una artista. Por ello, tras valorar diversas posibilidades, y aconsejada por Philip Johnson, no dudó en designar a Mies van der Rohe como arquitecto del edificio. El propio Johnson se convertiría en su socio en este proyecto, completando el trío Mies–Lambert–Johnson.
[…]
David H. Falagán
Building Seagram
Phyllis Lambert
Yale University Press, 2013
Building Seagram é probablemente unha das monografías arquitectónicas máis humanas que se publicaron. En primeiro lugar porque a súa autora, Phyllis Lambert, proxecta os seus propios recordos para reconstruír o proceso de deseño e construción do edificio. En segundo lugar, porque non se propón a arquitectura como un acontecemento histórico, senón como unha historia en si mesma, cargada de relacións, lecturas e matices fascinantes.
Por se alguén se pregunta «que fai unha rapaza como ti [Phyllis Lambert] nun sitio como este», comecemos polo principio. Lambert, a quen moitos coñecerán por ser a fundadora e responsable da xunta directiva do Canadian Center for Architecture de Montreal, foi a directora de planificación do Seagram Building. O seu pai, Samuel Bronfman, fora precisamente o fundador das destilarías Seagram en Montreal. Cando Lambert soubo das intencións do seu pai de construír unha nova sede en Nova York, ela non llo pensou dúas veces e postulouse como «xestora» do proxecto -dende a selección dos arquitectos ata a planificación da construción.
Lambert mostrara o seu interese polas vangardas artísticas europeas. En 1954, ao inicio desta historia, vivía en París intentando converterse ela mesma nunha artista. Por iso, tras valorar diversas posibilidades, e aconsellada por Philip Johnson, non dubidou en designar a Mies van der Rohe como arquitecto do edificio. O propio Johnson converteríase no seu socio neste proxecto, completando o trío Mies-Lambert-Johnson.
Building Seagram s probably one of the most humane architectural monographs that have been published. Firstly, because its author, Phyllis Lambert, projects her own memories to reconstruct the process of design and construction of the building. Secondly, because the architecture is not proposed as an historical event, but as a story in itself, full of relationships, nuances and fascinating readings.
If anyone asks «what’s a girl like you [Phyllis Lambert] doing in a place like this», let’s start from the beginning. Lambert, who many people will know as the founder and Chair of the Board of Trustees of the Canadian Center for Architecture in Montreal, was the Director of Planning on the Seagram Building. Her father, Samuel Bronfman, was precisely the founder of the Seagram distillery in Montreal. When Lambert knew about her father’s intentions to build new headquarters in New York, she didn’t think twice and suggested herself as the «manager» for the project, from the selection of the architects to the Building Planning.
Lambert had shown her interest in the European avant-garde. In 1954, at the beginning of this story, she was living in Paris trying to become herself an artist. Therefore, after considering various possibilities, and advised by Philip Johnson, she did not hesitate to appoint Mies van der Rohe as the architect for the building. Johnson himself became his partner in this project, completing the trio Mies–Lambert–Johnson.
Buscar espacios abiertos que potencien su relación con la naturaleza es la premisa de la que parte la rehabilitación de este Centro de Salud, se genera una nueva imagen identificativa y funcional.
El proyecto comprende la reforma y ampliación del Centro de Salud existente y la antigua casa del médico actualmente en desuso.
En la zona de esperas se proyecta una fachada natural resuelta en madera que potencie las vistas al entorno arbolado a la vez que controle la incidencia solar.
Con la intención de habitar esta fachada se dispone un banco apoyado en la galería como parladoiro que acerca a los usuarios al paramento y formar parte de él visualmente.
El carácter de resto del edificio es neutro, la piedra y zonas opacas de la ampliación se unifican con mortero de cal blanco.
Obra: Reforma y ampliación del centro salud de Crecente
Autor: Hermo Iglesias Veiga Arquitectos (Víctor Hermo Sánchez, Juan Iglesias Babío,Iván López Veiga)
Colaboradores: Ana Mª Arbones Suances, Mª Carmen Carballeira Rodríguez, Anabel Ortiz Conlledo
Localización: Crecente, Pontevedra, Galicia, España
Año: 2006-2008
Promotor: Sergas
Estructura: Francisco Carballo y Carolo Losada
Instalaciones: Eduardo Gómez Ramos
Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages _Iglesias y Veiga Arquitectos + iglesiasveiga.es
To look for opened spaces that promote his relation with the nature is the premise of the one that divides the rehabilitation of this Health Center, a new image is generated identificativa and functional.
The project understands the reform and extension of the Center of existing Health and the former house of the doctor nowadays in disuse.
In the zone of waits there is projected a natural front solved in wood that promotes the sights to the wooded environment simultaneously that controls the solar incident.
With the intention of living this front one arranges a bank rested on the gallery as parladoiro that brings the users over to the hanging and to form a part of him visually.
The character of rest of the building is neutral, the stone and opaque zones of the extension are unified by white mortar of lime.
Work: Reform and extension of the Crecente Health Center
Buscar espazos abertos que potencien a súa relación coa natureza é a premisa da que parte a rehabilitación deste Centro de Saúde, xérase unha nova imaxe identificativa e funcional.
O proxecto comprende a reforma e ampliación do Centro de Saúde existente e a antiga casa do médico actualmente en desuso.
Na zona de esperas proxéctase unha fachada natural resolta en madeira que potencie as vistas ao ámbito arborado á vez que controle a incidencia solar.
Coa intención de habitar esta fachada disponse un banco apoiado na galería como parladoiro que achega aos usuarios ao paramento e formar parte del visualmente.
O carácter de resto do edificio é neutro, a pedra e zonas opacas da ampliación unifícanse con morteiro de cal branco.
Obra: Reforma e ampliación do dentro de saúde de Crecente
La Delegación del COAG en A Coruña inaugura, el próximo jueves 21 de noviembre a las 20.30 h., la exposición PINTANDO PINTURA del pintor JORGE CABEZAS.
Después de casi 20 años desde su primera exposición en la antigua sala de la delegación, el pintor coruñés Jorge Cabezas vuelve al COAG para realizar una muestra de obras recientes ( y no tan recientes).
La exposición permanecerá abierta en horario de apertura de la delegación (10:00 h- 14:00 h) desde el 22 de noviembre al 20 de diciembre de 2013.
A Delegación do COAG na Coruña inaugura, o próximo xoves 21 de novembro ás 20.30 h., a exposición PINTANDO PINTURA do pintor JORGE CABEZAS.
Despois de case 20 anos dende a súa primeira exposición na antiga sala da delegación, o pintor coruñés Jorge Cabezas volve ao COAG para realizar unha mostra de obras recentes ( e non tan recentes).
A exposición permanecerá aberta en horario de apertura da delegación (10:00 h- 14:00 h) dende o 22 de novembro ao 20 de decembro de 2013.
The Delegation of the COAG in A Coruña inaugurates, next Thursday, the 21st of November to the 20.30 h., the exhibition PINTANDO PINTURA of the painter JORGE CABEZAS.
After almost 20 years from his first exhibition in the former room of the delegation, the painter native of Coruña Jorge Cabezas returns to the COAG to realize a sample of recent works (and not so recent).
The exhibition will remain opened in schedule of opening of the delegation (10:00 h – 14:00 h) from November 22 to December 20, 2013.
Este documental dirigido por Christina Brecht-Benze fue realizado con motivo de la exposición de noviembre de 2010 sobre la Villa Tugendhat que exhibió la arquitectura de la casa en maquetas, fotografías, planos y entornos virtuales.
Villa Tugendhat
La Villa Tugendhat es una obra maestra de la arquitectura moderna ubicada en Brno, República Checa. Fue diseñada por el arquitecto alemán Ludwig Mies van der Rohe y construida entre 1928 y 1930. La villa es conocida por su diseño innovador, que incorpora materiales modernos como el acero, el vidrio y el hormigón armado, así como por su atención al detalle y su integración con el entorno natural.
La Villa Tugendhat es considerada un hito en la historia de la arquitectura moderna y ha sido declarada Patrimonio de la Humanidad por la UNESCO en 2001. Se ha convertido en un destino turístico popular, y sus visitantes pueden admirar la elegancia y la funcionalidad de su diseño, así como disfrutar de las vistas panorámicas de la ciudad desde sus amplias ventanas.
La villa también es conocida por su historia, ya que ha pasado por diversas etapas y usos a lo largo de los años, incluyendo ser confiscada por el gobierno checoslovaco durante la Segunda Guerra Mundial y utilizada como sede de la Radio de la ciudad de Brno en la era comunista. En la actualidad, la Villa Tugendhat está abierta al público para visitas guiadas, permitiendo a los visitantes apreciar su belleza arquitectónica y su importancia histórica.
[:gl]https://youtu.be/SQsEUwchHMk
Este documental dirixido por Christina Brecht-Benze foi realizado con motivo da exposición de novembro de 2010 sobre a Vila Tugendhat que exhibiu a arquitectura da casa en maquetas, fotografías, planos e ámbitos virtuais.
[:en]https://youtu.be/SQsEUwchHMk
This documentary directed by Christina Brecht-Benze was realized on the occasion of the exhibition of November, 2010 on the Villa Tugendhat that exhibited the architecture of the house in models, photographies, planes and virtual environments.
La Delegación del Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia en A Coruña, en colaboración con la empresa DESARROLLA, inicia con “13+1 Hechos construidos” su primer ciclo de conferencias sobre la realidad construida de la arquitectura gallega contemporánea.
Esta tercera sesión correrá a cargo de Julio Grande, «Casa Vella» y «Casa de la juventud en Riveira» serán las obras que expondrán. La conferencia tendrá lugar el miércoles 20 de noviembre de 2013 a las 20:00h en la sala de cultura de la delegación del Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia en A Coruña, en Federico Tapia 64.
13+1 Hechos construidos · Julio Grande
«Casa Vella» · «Casa de la juventud en Riveira»
20 noviembre de 2013 a las 20:00h
c/ Federico Tapia 64, A Coruña, Galicia, España
Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia · Delegación de A Coruña
A Delegación do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia na Coruña, en colaboración coa empresa DESENVOLVE, inicia con «13 +1 Feitos construídos» o seu primeiro ciclo de conferencias sobre a realidade construída da arquitectura galega contemporánea.
Esta terceira sesión correrá a cargo de Julio Grande, «Casa Vella» e «Casa da xuventude en Riveira» serán as obras que expoñerán. A conferencia terá lugar o mércores 20 de novembro de 2013 ás 20:00h na sala de cultura da delegación do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia na Coruña, en Federico Tapia 64.
13+1 Hechos construidos · Julio Grande
«Casa Vella» · «Casa de la juventud en Riveira»
20 noviembre de 2013 a las 20:00h
c/ Federico Tapia 64, A Coruña, Galicia, España
Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia · Delegación de A Coruña
The Delegation of the Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia in A Coruña, in collaboration with the company DESARROLLA,initiates with “13+1 Constructed facts” his first cycle of conferences on the reality constructed of the Galician contemporary architecture.
This third session will be chargeable to Julio Grande, » House Vella » and » House of the youth in Riveira » they will be the works that will exhibit. The conference will take place on Wednesday, the 20th of November, 2013 to them 20:00h in the room of culture of the delegation of the Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia in A Coruña, Federico Tapia 64.
13+1 Constructed facts · Julio Grande
«Casa Vella» · «Casa de la juventud en Riveira»
On November 20, 2013 at 20:00h
c/ Federico Tapia 64, A Coruña, Galicia, Spain
Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia · Delegación de A Coruña
El libro Postsuburbia, resultado de la investigación coordinada por Zaida Muxí en la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona. Éste es un manual para la rehabilitación de los entornos residenciales monofuncionales centrado en la vida de las personas. Las acciones están dirigidas a mejorar la autonomía, la seguridad y la igualdad de oportunidades entre las diferentes personas que las habitan. El objetivo es alcanzar modelos más compactos, de mayor densidad y de mayor autoconcentración. Se proponen mejoras progresivas que colaboren a evitar usos abusivos e insostenibles de bienes finitos y escasos como el territorio, la energía y el tiempo de las personas.
Postsuburbia. Rehabilitación de urbanizaciones residenciales monofuncionales de baja densidad
Zaida Muxí (coor.)
Comanegra, 2013
+ info
O libro Postsuburbia, resultado da investigación coordinada por Zaida Muxí na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona. Este é un manual para a rehabilitación dos ámbitos residenciais monofuncionales centrado na vida das persoas. As accións están dirixidas a mellorar a autonomía, a seguridade e a igualdade de oportunidades entre as diferentes persoas que as habitan. O obxectivo é alcanzar modelos máis compactos, de maior densidade e de maior autoconcentración. Propóñense melloras progresivas que colaboren a evitar usos abusivos e insostibles de bens finitos e escasos como o territorio, a enerxía e o tempo das persoas.
Postsuburbia. Rehabilitación de urbanizacións residenciais monofuncionales de baixa densidade
Zaida Muxí (coor.)
Comanegra, 2013
+ info
The book Postsuburbia, ensued from the investigation coordinated by Zaida Muxí in the Technical Top School of Architecture of Barcelona. This one is a manual for the rehabilitation of the residential monofunctional environments centred on the life of the persons. The actions are directed to improve the autonomy, the safety and the equality of opportunities between the different persons who live them. The aim is to reach more compact models, of major density and of major autoconcentration. They propose progressive improvements that collaborate to avoiding improper and untenable uses of finite and scanty goods as the territory, the energy and the time of the persons.
Postsuburbia. Rehabilitation of residential monofunctional urbanizations of low density
El vertiginoso crecimiento de nuestras ciudades ha generado un paisaje completamente legislado y ante el que algunos comienzan a proponer nuevas estrategias de uso y ocupación.
Niños jugando en su nueva zona de recreo de la Calle San Luis de Sevilla (1997) | El vecindario logró un lugar de encuentro para organizar fiestas en primavera.
A lo largo de la historia, el carácter de las ciudades se ha ido forjando de forma intuitiva por sus ciudadanos. La reciente demanda de crecimiento de las mismas ha tenido como resultado, sin embargo, la ampliación de avenidas y la creación de perspectivas visuales que facilitan el acceso de las autoridades para una mayor vigilancia y control urbano. La cuestión que permanece abierta es si todavía existe posibilidad alguna de incorporar aquellas antiguas libertades individuales que crearon nuestras ciudades, si aún se puede trabajar dentro del marco de las normativas urbanísticas para obtener una solución viva que refleje la diversidad social contemporánea.
Como forma de proteger los centros históricos, muchas ciudades han decidido cerrar sus calles al tráfico y sólo permitir el libre acceso a los residentes. Por otro lado, para conservar la imagen de estas áreas, esos mismos residentes están obligados a mantener los colores en las fachadas, usar determinados materiales y soluciones constructivas, y reconstruir de acuerdo con este orden impuesto. En un escenario histórico, por lo tanto, el interior de la ciudad está sujeto a severas restricciones que afectan a ciudadanos con una actitud completamente heterogénea hacia la propia imagen física, respecto a la forma de vestir, a sus peinados, tatuajes, coches o teléfonos móviles; individuos que han llegado a renunciar incluso a sus convicciones intelectuales y culturales.
La libertad que antiguamente tenían los ciudadanos para modificar sus propiedades y, con ello, el entorno inmediato, está ahora seriamente limitada; y en su intento de realizar una reforma, las licencias de construcción les son denegadas automáticamente si no se satisfacen los parámetros o regulaciones dadas. Bajo estas circunstancias la vida contemporánea en ciertos lugares puede llegar a ser un pastiche de historia anquilosada.
Recuperar la Calle
Frente a esta rigidez, el arquitecto Santiago Cirugeda está leyendo entre líneas el planeamiento urbanístico de nuestras ciudades para ofrecer, sin romper las reglas, unas nuevas posibilidades de uso al ciudadano. Un escenario de su trabajo es el centro histórico de Sevilla, ciudad donde él habita, y que se caracteriza por la extremada saturación del suelo y por unas normativas formuladas para mantener el entorno visualmente intacto. Por lo tanto, si el vecindario requiriese un nuevo elemento urbano, como puede ser una zona de juegos o un centro de información, resultaría prácticamente imposible encontrarle un lugar vacante.
Tras estudiar las normativas urbanas, Cirugeda proyectó una solución temporal a la que llamó «Recuperar la Calle» y que consiste en el uso de un contenedor de escombros rediseñado como zona de juegos, punto de información, sala de lectura, espacio expositivo, tablado flamenco o macetero gigante; un elemento urbano autorizado y que puede ser desplazado con facilidad. El arquitecto estudió el coste total de la operación y proveyó a los clientes con un manual de cómo obtener el permiso de la Gerencia de Urbanismo para la instalación de una cuba.
Una vez conseguido el permiso, el contenedor de escombros puede colocarse y adoptar la función requerida por los clientes. Esta acción divertida provoca una reflexión sobre la rigidez urbana que seguramente debería de resultar más accesible a la participación ciudadana.
Manual de cómo obtener el permiso de la Gerencia de Urbanismo para la instalación de un contenedor
Construir Refugios Urbanos
¿Qué sucede cuando estos mismos clientes desean ampliar sus propiedades en el centro histórico de Sevilla? Esto implica que el ciudadano tendría que realizar la obra ilegalmente. La ampliación de una de estas viviendas para hacerla más habitable, una operación muy común y generalizada antiguamente en las ciudades, no conseguiría hoy día la correspondiente licencia de obras. Una forma de proceder sugerida por Santiago Cirugeda consiste en el uso de andamios para construir sobre él una habitación.
Por medio de una habitación en andamio se pudo ampliar temporalmente el antiguo orfanato de la Calle Divina Pastora en Sevilla (1998)
Para ello se requiere seguir el sencillo procedimiento de solicitar a la Gerencia de Urbanismo una licencia de obra menor para pintar la fachada del inmueble a ampliar. Dependiendo el grado de protección patrimonial, el único requisito sería respetar el color existente. En este punto, Cirugeda aconseja que si la fachada no necesita una mano de pintura, siempre se pueden pintar unos graffitis para justificar los trabajos. Tras pedir la licencia, que también se puede obtener sin rellenar la casilla que define la duración de la obra y hacer así que dure indefinidamente, uno puede entonces construir sobre el andamio su refugio urbano utilizando formas y materiales según su gusto.
Otro proyecto también realizado en Sevilla consiste en reciclar solares en desuso por medio de estructuras prefabricadas desmontables, lo cual ha permitido a Cirugeda disfrutar de un despacho en diferentes localizaciones de la ciudad. Nada puede hacer Patrimonio frente a estas arquitecturas-objetos puesto que no están reguladas por aquellas ordenanzas estilísticas que, tal y como Cirugeda denuncia,
“rigen el parque temático habitable en el que se ha convertido la ciudad antigua.”
Un contrato de acometida eléctrica hecho a un particular cercano al solar y unas cabinas sanitarias de funcionamiento químico portátiles son algunas de las opciones que ayudan a hacer habitables estas construcciones nómadas urbanas. La colocación de un módulo prefabricado se ajusta al supuesto del Art. 3.40.1.c Esparcimientos con instalaciones provisionales de carácter desmontable, del PGOU de Sevilla, que regula el deber de Conservación Específica y Ocupación Temporal de Solares.
Por otro lado, al ser nuestro módulo un objeto susceptible de
“transportar de un punto a otro sin menoscabo de la cosa inmueble a que estuviere unido” (Art. 335 del Código Civil),
y no estando unido al solar
“de una manera fija sin que no pueda separarse de él sin quebrantamiento de la materia o deterioro del objeto” (Art. 334.3 CC),
además de que tampoco está unido de modo permanente o con el propósito de que llegue a formar parte de la finca, se entiende que nos encontramos claramente ante un bien mueble. Por todo ello, la colocación secuenciada en los distintos solares elegidos sería completamente libre y no se sometería a ninguna restricción normativa que nos obligue a solicitar autorización.
«La Casa Insecto o la estrategia de la Garrapata» (Sevilla 2001) fue un proyecto de ocupación de árboles que tuvo gran difusión entre los medios de comunicación
La Casa Insecto o la estrategia de la Garrapata
Cuando Santiago Cirugeda fue invitado por la plataforma Alameda Viva para ayudar a evitar la tala de La Alameda en Sevilla, éste construyó la casa-insecto. Más allá de ser un refugio de guerrilla urbana situado encima de un árbol y con una carcasa de protección a frente a posibles agresiones con pelotas de goma o chorro de agua, el proyecto ayuda a
“recodar que en el desarrollo de la ciudad, los individuos y grupos humanos siguen teniendo una capacidad, aunque mermada considerablemente, de actuar y decidir sobre el uso y manera de actuar sobre ella.”
Como los proyectos anteriores, ésta es una solución que no pretende provocar a las autoridades locales sino de concienciar a los ciudadanos con mayor compromiso con su hábitat.
Espacio interior de arquitectura mobiliaria que ocupa solares en desuso (Sevilla 2002)
La obra de Santiago Cirugeda es una arquitectura que otorga a los ciudadanos posibilidades de uso y de participación en la construcción de sus entornos, y con ello, de ganar libertad.
Halldóra Arnardóttir + Javier Sánchez Merina
doctora en historia del arte. doctor arquitecto
Murcia. noviembre 2013
La Fundación Caja de Arquitectos presenta la IV edición 2012-2013 del programa arquia/próxima para jóvenes arquitectos con un nuevo formato más cercano, actualizado y participativo. En su cuarta edición, arquia/próxima apuesta con más fuerza que nunca por construir un gran foro de arquitectura joven, favoreciendo la interacción entre usuarios, la participación activa con el jurado a través del nuevo portal arquia/próxima y la comunicación permanente a través de las redes sociales. Próximamente, podrás participar en nuestro nuevo foro web, del que puedes ver un avance en www.foroarquiaproxima.es. PARTICIPA EN LA NUEVA CONVOCATORIA, PODRÁS GANAR 15.000 EUROS!
Si tienes menos de 10 años de titulación (a partir de enero de 2002 para esta edición) PARTICIPA en arquia.es/proxima y podrás acceder a ganar el premio arquia/próxima 2014 dotado con 15.000 euros.
Regístrate como arquitecto próximo antes del 31 de diciembre de 2013.
La fecha límite para subir y actualizar tus realizaciones es hasta el 31 de enero de 2014 si te has registrado antes del 31 de diciembre de 2013.
The Caja de Arquitectos Foundation presents the edition IV 2012-2013 of the program arquia/próxima for young architects with a more nearby new, updated and participative format. In his fourth edition, arquia/próxima bets with more force that for constructing a great forum of young architecture, favoring the interaction between users, the participation never activates with the juror across the new portal arquia/próxima and the permanent communication across the social networks. Soon, you will be able to take part in our new web forum, of which you can see an advance in www.foroarquiaproxima.es. TAKE PART IN THE NEW SUMMONS, YOU WILL BE ABLE TO GAIN 15.000 EUROS!
If you have less than 10 years of qualifications (from January, 2002 for this edition) IT TAKES PART in arquia.es/proxima and you will be able to agree to gain the prize arquia/próxima 2014 endowed with 15.000 Euros.
Register as near architect before December 31, 2013.
The deadline to rise and to update your accomplishments is until January 31, 2014 if you have registered before December 31, 2013.
A Fundación Caixa de Arquitectos presenta a IV edición 2012-2013 do programa arquia/próxima para novos arquitectos cun novo formato máis próximo, actualizado e participativo. Na súa cuarta edición, arquia/próxima aposta con máis forza que nunca por construír un gran foro de arquitectura nova, favorecendo a interacción entre usuarios, a participación activa co xurado a través do novo portal arquia/próxima e a comunicación permanente a través das redes sociais. Proximamente, poderás participar no noso novo foro web, do que podes ver un avance en www.foroarquiaproxima.es. PARTICIPA NA NOVA CONVOCATORIA, PODERÁS GAÑAR 15.000 EUROS!
Se tes menos de 10 anos de titulación (a partir de xaneiro de 2002 para esta edición) PARTICIPA en arquia.es/proxima e poderás acceder a gañar o premio arquia/próxima 2014 dotado con 15.000 euros.
Rexístrate como arquitecto próximo antes do 31 de decembro de 2013.
A data límite para subir e actualizar as túas realizacións é ata o 31 de xaneiro de 2014 se te rexistraches antes do 31 de decembro de 2013.
Duccio Malagamba (La Spezia, Italia, 1960). Fotógrafo de arquitectura.
A lo largo de más de 20 años de experiencia profesional ha participado a varias exposiciones, conferencias y jurados, recibiendo cinco “Lux” –Premios Nacionales de Fotografía– otorgados por la Asociación de Fotógrafos Profesionales de España. Colabora habitualmente con prestigiosos arquitectos como Alvaro Siza, Herzog & de Meuron, Rafael Moneo, EMBT, y Coop Himmelb(l)au entre otros y sus fotografías son regularmente publicadas en revistas y editoriales especializadas de todo el mundo.
Después de licenciarse en arquitectura cum laude en la Universidad de Génova, se mudó a Barcelona para comenzar su carrera como arquitecto. Al poco tiempo se incorporó al estudio MBM (Martorell-Bohigas-Mackay) Arquitectos, donde, entre otras responsabilidades, lideró el equipo ganador del concurso internacional, “Un Progetto per Siena”. En 1989 obtuvo una beca del “CNR” (Consejo Nacional de Investigaciones Italianas) para un estudio sobre la arquitectura española contemporánea. Dicha investigación le llevó a retomar su interés juvenil por la fotografía. La calidad de las imágenes realizadas obtuvo un reconocimiento general y en 1991 decidió dedicarse plenamente a la fotografía de arquitectura.
Junto con su trabajo como fotógrafo, Duccio Malagamba es autor de varios artículos sobre fotografía y arquitectura y desde 1995 hasta 2008 fue, primero Director Técnico y luego, responsable de la sección Gran Formato de la revista española ‘Diseño Interior’.
Ezra Stoller decía que sólo existe una clase de fotografía de arquitectura, la que transmite la idea del arquitecto. ¿Cómo influye el hecho de ser un arquitecto que fotografía arquitectura a la hora de captar la idea que tuvo otro arquitecto a la hora de concebir su obra?
Es complicado. Considero a Ezra Stoller un referente, uno de los “padres fundadores” de la fotografía de arquitectura, pero esta no me parece una frase muy afortunada. Las ideas que el arquitecto tiene al hacer el proyecto no necesariamente se trasladan a la obra de manera literal. Además es muy difícil analizar un proyecto de forma objetiva… tú tienes tu propio punto de vista y resulta muy difícil meterte en la piel del arquitecto.
De hecho, es algo que yo nunca intento hacer. Lo que yo intento es relatar a otros arquitectos o amantes de la arquitectura la idea que yo me he hecho de la obra, destacando los que para mi son sus mejores aciertos. A veces incluso forzando un poco la interpretación para intentar poner en evidencia estos aspectos más interesantes que en ocasiones son presentes solo en potencia.
Me ha pasado que una situación especial, un momento determinado de luz haga que te imagines más cosas de lo que realmente hay en ese espacio. No intento inventar pero sí potenciar facetas que quizás el arquitecto tuvo en cuenta sólo de forma intuitiva o tangencial e intento desvelarlos. En esto quizás tenga más facilidad que otros por mi formación como arquitecto. A veces se nota cuando un fotógrafo que quiere fotografiar arquitectura no tiene un background especifico porque se fija en cosas que no tienen interés desde un punto de vista arquitectónico. Lo cual no significa que forzosamente un fotógrafo tenga que ser arquitecto para fotografiar arquitectura, pero sí es necesaria una preparación, una base.
¿La fotografía de arquitectura preferida por los arquitectos sobre su obra suele ser bastante idílica y serena, es este el tipo de imagen solicitada por sus clientes o en alguna ocasión el arquitecto le ha pedido un enfoque distinto en un reportaje?
Todo el mundo se siente halagado cuando ve reflejada su obra de la mejor manera, es como cuando miramos un retrato nuestro, todos queremos vernos con el mejor semblante. Los arquitectos quieren sus proyectos como si fueran hijos suyos, así que, desde luego, lo pidan o no lo pidan, agradecen una mirada complaciente. Ahora, como en todo, hay un margen: hay a quien le importa tanto esta visión tan idealizada de su obra que sólo quiere fotos empalagosas hechas al anochecer, y hay otros arquitectos que aceptan una mirada más cruda siempre que no desmerezca el proyecto.
No me han pedido nunca otro tipo de enfoque, y, en todo caso, dudo de que se trataría de fotografía de arquitectura en sentido estricto.
¿Los arquitectos suelen ser capaces de apreciar una buena fotografía de su edificio o se dejan deslumbrar por las más efectistas, más “publicitarias”?
Yo creo que sí, lo que pasa es que a veces las dos cosas acaban solapándose: muchas veces una buena fotografía también es algo espectacular. Volviendo al paralelismo con el retrato: en un momento dado gustan y tienen interés los rostros descarnados de Thomas Ruff, pero ese tipo de retrato desde luego no es lo más demandado… En muchos casos se busca además un aporte personal del fotógrafo, una tendencia que ha ido in crescendo. Es el valor añadido de la fotografía, como diría Lluis Casals. Se quiere en la imagen algo más que solamente el edificio en sí.
¿Cree que el fotógrafo de arquitectura ha de tener un posicionamiento crítico ante la exuberante proliferación de un tipo de fotografía de arquitectura condescendiente, fotogénica, casi publicitaria, pero que se queda en lo puramente estético, sin adentrarse en el alma del edificio, y que ha contribuido a hacer de la arquitectura cada vez más un producto de consumo?
Desde luego es una pregunta peliaguda: yo creo que aquí la medida está en cada uno, es un equilibrio personal…
Para retratar bien un edificio creo que hay que dedicar mucho tiempo a estudiarlo, pasar tiempo en él, valorar como reacciona a las distintas luces y situaciones…y eso es lo contrario a lo superficial. Sin embargo, en muchos casos, al final de este proceso se logran imágenes que transmiten una visión tan idealizada, mejorada de la obra, que se podría definir condescendiente, fotogénica, casi publicitaria…
¿Cómo es su metodología de trabajo, su aproximación al edificio que ha de fotografiar? ¿Qué importancia le da a la primera impresión, al momento de “llegada”?
Desde luego la primera vista tiene su importancia. De nuevo me puede funcionar el paralelismo con una persona: la impresión inicial que se tiene de alguien es importante. Es posible que cierto aspecto se te quede grabado en la memoria y que luego quieras transmitirlo. Con los edificios, suele ocurrir lo mismo…
A veces llegas al lugar por carretera, después de una curva, y de pronto ves el edificio, y aunque luego trabajes todo el tiempo cerca de él, quizás quieras recuperar esa visión lejana y vuelvas a ese punto. Pero con el tiempo, lo mismo que cuando vas conociendo a una persona, hay muchas impresiones que se van sedimentando y van borrando lo que fue la primera.
En cuanto a la duración de los reportajes, debido a la situación económica tan mala en la que nos encontramos, las cosas han empeorado. Hace años, yo en ningún caso podía hacer un reportaje en menos de 3 días, y la mayoría eran de 5 o 6 días. Ahora, entre la mayor rapidez de lo digital y las limitaciones económicas, se ha reducido el tiempo, pero se pueden contar con los dedos de una mano las veces en las que he hecho un reportaje en sólo un día. Casi nunca tardo menos de 2 días, y la mayoría son de 3 o más. Necesitas al menos ese tiempo para empaparte del edificio.
¿Cuáles han sido los aspectos, ya sean técnicos, aproximaciones, ideas, aprendizajes, en los que ha cambiado más como fotógrafo a lo largo de estos años?
Evidentemente el paso al digital ha sido traumático, tanto en positivo como en negativo. Cambia la forma de hacer ciertas cosas: la inmediatez, puedes hacer fotos con mayor ligereza al no tener que pagar por cada disparo, probar varios encuadres y luego escoger en el estudio. Es más ágil, llevas menos equipo, has de preocuparte menos de los cambios de temperatura y conservación, de los pasos por los aeropuertos. Sobre todo desde el 11-S: hasta que pasé al digital, era una pesadilla pasar los controles de seguridad, en cada viaje estabas obligado a pasar varias veces por los escáneres, sin saber si esto afectaría a las películas… Antes hacía mucha carretera, para evitar esto. Los tiempos de llegada al lugar eran más largos.
Me siento mucho más cómodo ahora, también por aspectos técnicos: por ejemplo, antes la fotografía de interiores podía complicarse mucho por las diferencias de temperatura de color de las luces… tenías que corregir con filtros coloreados para contrarrestar dominantes… En ocasiones filtrabas de dos formas distintas porque no estabas seguro de cuál quedaría mejor, si filtrar por la luz natural o la artificial. Era muy engorroso, y además contabas con una inferior latitud de exposición de la película respecto al digital.
Todo esto influye…ahora haces fotos que antes ni te planteabas. Por ejemplo, poder hacer pseudo-HDR te abre todo un nuevo campo. Por hablar de un caso: la zona de acceso del Teatro Romano de Cartagena de Moneo, formada por unos túneles y pasadizos con unas paredes que tienen interés pero cuentan con violentas entradas de luz. Ahora puedes hacer una fotografía que deje entender la textura de las paredes y al mismo tiempo registrar un personaje al fondo, lo cual también supone un cambio estilístico.
¿Ha tenido que fotografiar “mala” arquitectura?
Qué es mala arquitectura?. No se trata de algo objetivo.
-Digamos que hablamos de arquitectura que “no quepa la menor duda” de que es realmente mala.
No, no recuerdo haber tenido que fotografiar algo realmente horrible. Y me resultaría realmente complicado tener que fotografiar algo que me pareciese espeluznante a la hora de hacer ese ejercicio del que hablábamos antes de intentar sacar lo mejor de la obra. He sido muy afortunado y hasta el momento he podido siempre decir que no cuando no me interesaba el encargo.
Acerca de la presencia en las fotografías de la figura humana: su inclusión en sus trabajos es accidental o la busca intencionadamente como un elemento importante en la composición y la escala del edificio. ¿Qué opina del trabajo de otros fotógrafos que hacen de la figura humana un elemento protagonista en sus composiciones?
Desde luego, me parece muy importante. El digital favorece mucho su inclusión en la fotografía. Si estás usando una cámara de placas, ni siquiera estás viendo lo que encuadras exactamente en el momento preciso de la foto…si quieres incluir una persona pasando, y tenerla en un determinado punto de la imagen, cuando disparas no sabes exactamente si has acertado… y tienes un solo disparo. Si trabajas en digital, disparas una ráfaga y es más fácil acertar y no sólo eso, sino que puedes ver inmediatamente si lo has conseguido. Antes, esperaba mucho tiempo a que alguien hiciera algo que yo quería incorporar a la imagen, y no sólo esperaba una vez sino que lo hacía dos veces por estar seguro de haberlo conseguido! Esto llevaba mucho tiempo, y aún así a veces revelabas las dos placas y estaban mal las dos, porque las personas habían hecho un gesto, un movimiento que tú no percibiste, …y habías esperando horas.
Siempre he incorporado a las personas en mis fotografías, antes con más sufrimiento, más dificultades y a veces con peores resultados, pero siempre he tenido mucho interés por mezclar la vida con la arquitectura.
Ahora hay algunos compañeros –yendo a la segunda parte de la pregunta– que son capaces, gracias a los avances digitales, de colocar a la persona como protagonista sin al mismo tiempo disminuir la importancia del espacio arquitectónico. Yo no sé hacer esto: siempre primo el espacio y luego espero que pase algo que enriquezca esta visión, y no al revés. Iwan Baan, por hacer un ejemplo reconocido internacionalmente, en cambio, individúa los personajes y es capaz, al mismo tiempo, de componer detrás de estas personas un fondo arquitectónico. Estas fotos son inimaginables para alguien con un trípode que espera a que pase algo. Tomamos como ejemplo la conocida foto de los dos albañiles chinos enfrente del edificio de Koolhas de la televisión estatal. En este caso, tú no puedes meterte en esta escena con un trípode, decidir el punto de vista y luego esperar a que pasen los obreros, sino que primero buscas los obreros y luego te colocas en un punto en el que también se vea la televisión china…
¿Cómo se las arregla para mantener la mirada curiosa, después de haber fotografiado tanta arquitectura?
Me sorprende la pregunta. No me resulta nada complicado, la arquitectura es, junto con la fotografía, la pasión de mi vida, y cuando uno está apasionado, no se aburre. Me pueden cansar los viajes, los años acaban pesando en algunos aspectos, en cambio el gusto, la alegría, el interés por ver una arquitectura nueva, no disminuye.
He leído que hace tiempo que no disfruta del viaje que implica desplazarse para realizar un reportaje, pero, ¿recordaría ahora alguno especialmente memorable por la experiencia y por la obra arquitectónica objeto del encargo?
Sí, con el paso de los años se hace más pesado, como comentaba.
Un viaje memorable ha sido por ejemplo el viaje a Brasil. Desde siempre tenia ganas de ir a Brasil, también tenía mucho interés por ver Río, que era un enigma desde mis años de estudiante de arquitectura pues me había quedado fascinado con unos dibujos que hizo Le Corbusier de esta ciudad. Con cuatro trazos había puesto el acento sobre los morros, la montañas que salpican la ciudad y yo tenía ganas de ver cómo era la realidad. También quería conocer Brasilia, y ver la obra de Siza en Porto Alegre, como gran admirador de Siza que soy. Por lo tanto se juntaron varios factores que hicieron memorable este viaje.
¿A la hora de la edición, cuenta con ayudantes para la selección y postproducción?
La selección la hago yo, íntegra. Hago unos esquemas o escribo unas notas sobre lo que hay que tomar de cada disparo para componer el resultado final.
En cuanto al retoque en sí, siempre he contado con excelentes colaboradores.
En cuanto a la parte de relaciones públicas, gestiones, administración, viajes, publicaciones, apariciones públicas…se encarga usted mismo o cuenta con un equipo. ¿Qué porcentaje de tiempo dedica a esto en su actividad laboral diaria?
Ahora mismo atravesamos por una situación dramática y mi estudio se ha visto reducido. Pero en los últimos 20 años siempre ha habido una persona que me ayudaba en estos aspectos del trabajo, viajes, permisos, presentación a las revistas de trabajos hechos,…pero también es verdad que yo siempre me he involucrado en todas estas tareas.
Ahora tengo que dedicarle más tiempo en primera persona. Pero, por ejemplo, las revistas, también han cambiado, tienen problemas económicos, algunas no pagan, han reducido mucho su plantilla, lo cual ha cambiado la relación con la redacción. Antes había un interlocutor constante en cada revista, con el que mantenías contacto… Ahora hay tres personas para todo, y están tan agobiadas con exceso de tareas que solo se comunican contigo en el momento que necesitan algo que ya saben que tienes. Diversamente tus mensajes se quedan sin respuesta. Antes esta relación era más personal y fluida.
¿Cuáles son sus fotógrafos de referencia y cuáles compañeros de profesión destacaría de la actualidad?
En este momento sin duda, Iwan Baan. Su aparición en escena ha sido impresionante, desde muchos puntos de vista; primero porque ha sido capaz de aportar una visión de la realidad muy centrada en lo humano, muy novedosa. Pero también por el éxito estratosférico que ha tenido en muy poco tiempo convirtiéndose en elfotógrafo de arquitectura, deseado por todos, mimado por todos, alabado por todos y esto ha eclipsado cualquier otro modo de hacer fotografía. Esto me ha llamado la atención y, en cierto modo, me ha traumatizado…es como si, de pronto, todos los que hemos estado trabajando, haciendo cosas con esfuerzo, compromiso y una cierta calidad, ya no valiéramos nada…Esto me provoca sentimientos encontrados, como es humano entender, por un lado mucho respeto y admiración por su trabajo y por otro lado, cierto fastidio frente al hecho de que si no eres Iwan Baan parece que no eres nadie.
Hay otros compañeros que destacaría, como por ejemplo Christian Richters, que siempre ha sido una referencia para mí desde el punto de vista técnico. Cuando tuve la ocasión de trabajar en una revista de arquitectura, como director técnico, recibía fotos de otros fotógrafos y cada vez que recibía una de Richters no podía disimular mi admiración e incredulidad frente al nivel de calidad….yo miraba las fotos con cuentahílos, en las esquinas,…y tenían una calidad que ni yo ni otros fotógrafos alcanzábamos, usando los mismos materiales. Desde un punto de vista estético, sin embargo me parece demasiado frío, aséptico.
Otro es Fernando Guerra, arquitecto y fotógrafo de arquitectura, que ha sabido entrar en este panorama de forma muy llamativa, muy exitosa, y en poco tiempo ha conseguido un fama consolidada. Algunos de sus trabajos me parecen muy interesantes y otros muy previsibles, reiterativos y demasiado manieristas. Pero en cualquier caso estoy mencionando fotógrafos de gran calidad.
Podría citar otros: Timothy Hursley, Dennis Gilbert, Gabriele Basilico…
¿Cómo ve el panorama actual para los arquitectos y los fotógrafos de arquitectura y cuáles creen que pueden ser las vías de salida y/o reciclaje para sobrevivir en estos tiempos de crisis?
Es obvio que en este momento concreto las perspectivas son malas, pero yo haría una gran distinción entre cuáles son las perspectivas para los arquitectos y para los fotógrafos de arquitectura. Las de los arquitectos, si nos fijamos en el medio plazo, me parece que no son muy diferentes de las que ha habido históricamente. Si te concentras en este momento puntual evidentemente la situación es muy mala, pero seguramente pasará la crisis y volveremos a necesitar arquitectos y arquitectura, repuntarán. Estos periodos cíclicos tienen variaciones, y es posible que de cara al futuro el protagonismo de los arquitectos-estrellas y de la arquitectura-espectáculo pierda fuelle y lo gane la arquitectura sostenible y ecológica, pero seguiremos necesitando vivir en edificios, seguiremos necesitando teatros…
El problema mayor lo veo para los fotógrafos de arquitectura. El avance de los medios técnicos ha democratizado enormemente la realización de la fotografía de arquitectura. Todo ahora es más fácil: los propios arquitectos, los estudiantes y los aficionados, tienen acceso a los mismos instrumentos, necesitan un grado de conocimientos técnicos reducido y pueden hacer tranquilamente competencia al fotógrafo profesional.
Si añadimos la progresiva desaparición de las revistas de arquitectura y el auge de internet, con la consecuente proliferación extrema de los contenidos, que hacen que haya visibilidad para todos, vemos que el futuro del fotógrafo especializado es bastante negro. Y fenómenos como Iwan Baan, que es tan ágil y tan rápido… si ves la cantidad de edificios que ha sido capaz de documentar en doce meses te das cuenta de que ha fotografiado el 30 % de los edificios con mayor interés mediático que se han terminado de construir este año… De hecho, bastaría con cuatro Iwan Baan para cubrir las necesidades de todas las revistas que sobreviven, con lo cual veo bastante complicado el futuro para todos los demás.
Hoy día parece fundamental que tu fotografía sea inmediatamente reconocible, una cosa que no necesariamente veo como algo positivo. Haciendo un paralelismo: Herzog & de Meuron, me parecen arquitectos extraordinarios, pero al ver un edificio de ellos, no puedes intuir como será el siguiente. Allí está su capacidad de innovación, de búsqueda, de sorpresa….son el caso quizás más reciente y llamativo de arquitectos que son capaces de reinventarse en cada proyecto que hacen. En cambio Richard Meier, es un arquitecto del que si ves un edificio ya te puedes imaginar como han sido sus otros trabajos. Durante la carrera fue uno de mis arquitectos preferidos, pero dejó de serlo cuando empezó a resultarme tan previsible.
¿Qué le recomendaría a alguien que empieza en esto?
Que tenga una forma de trabajar profundizada, que se pueda considerar reconocible, pero en el mismo sentido de lo que comentábamos antes de Herzog & de Meuron, que demuestran tener un rigor, una voluntad de investigación que permanece idéntica en todos los edificios, y esto es lo que marca, pero acaba ahí. En el caso de un fotógrafo va un poco en la misma dirección, ha de buscar un método, riguroso y personal, más que un resultado inmediatamente reconocible.
Para alguien que empieza: sinceramente creo que es un momento extremadamente complicado para esta profesión. Pero si realmente siente pasión, y esto es el punto clave, uno hace lo que siente la necesidad de hacer. Si te interesa la foto de arquitectura, por muy complicado que sea, conseguirás llevar a cabo una existencia con ello, pero has de tener muy claro que es tu pasión y que no serías feliz haciendo otra cosa. Si no es así, yo me lo plantearía. No solo por la mala situación actual sino también por lo que ha sido tradicionalmente la forma de vivir de un fotógrafo de arquitectura, una persona que, por una parte, no es completamente dueña de su vida, depende del tiempo, de los acontecimientos, de una cantidad de factores ingobernables propios de la situación… sin ir más lejos, un camión estacionado delante de la fachada principal del edificio puede suponer con dar al traste con una programación de semanas…
Además trabajas donde está situada la obra, siempre tienes que desplazarte, a veces lejos e incluso muy lejos, con lo cual si tienes un contratiempo, estás lejos de tu casa y de tu gente, sólo, gastando dinero y sin poder hacer tu trabajo. Esto con el paso de los años se hace más duro y frustrante, y es algo que una persona que tiene esta experiencia debe responsablemente planteár a alguien que quiera empezar.
Ana Belén Amado Pazos. arquitecta y fotógrafa
Madrid, noviembre 2013
Este documental de Frédérie Compain muestra el proceso de diseño y construcción del edificio proyectado por Walter Gropius en 1926, que en la actualidad es administrado por la Fundación Bauhaus Dessau.
http://youtu.be/Ey3Nku9Ofgw[:gl]
Este documental de Frédérie Compain mostra o proceso de deseño e construción do edificio proxectado por Walter Gropius en 1926, que na actualidade é administrado pola Fundación Bauhaus Dessau.
http://youtu.be/Ey3Nku9Ofgw[:en]
This Frédérie Compain’s documentary shows the process of design and construction of the building projected by Walter Gropius in 1926, which at present Bauhaus Dessau is administered by the Foundation.
El próximo jueves 21 de novimbre tendrá lugar una nueva sesión de la sesión coloquio de arquitectura, Eso dicen. En esta ocasión, el invitado será Enrique Rodríguez. La sesión se dividirá en media hora de presentación del arquitecto y otros treinta minutos de coloquio informal con el público.
Eso dicen es un ciclo de sesiones-coloquio que se celebra el primer y tercer jueves de cada mes entre las 20:00h y las 21:00h en la planta baja del Taller Creativo No Importa (calle San Andrés, 46); en él participan arquitectos gallegos pertenecientes a distintas generaciones con la intención de presentar un amplio espectro de enfoques de la disciplina, siempre con una reflexión acerca del papel del arquitecto en el momento actual como telón de fondo.
ESO DICEN · Enrique Rodríguez Jueves 21 de noviembre 20:00 – 21:00h
aforo limitado – entrada gratuita [NO IMPORTA] taller creativo
C/San Andrés 46 planta Baja
A Coruña [España]
Organiza:
Alberto Alonso Oro [veredes.es]
Maria Olmo Béjar + Borja López Cotelo [lasonceymedia.com]
El próximo jueves 21 de novimbre tendrá lugar una nueva sesión de la sesión coloquio de arquitectura, Eso dicen. Enesta ocasión, el invitado seráEnrique Rodríguez. La sesión se dividirá en media hora de presentación del arquitecto y otros treinta minutos de coloquio informal con el público.
Eso dicen es un ciclo de sesiones-coloquio que se celebra el primer y tercer jueves de cada mes entre las 20:00h y las 21:00h en la planta baja del Taller Creativo No Importa (calle San Andrés, 46); en él participan arquitectos gallegos pertenecientes a distintas generaciones con la intención de presentar un amplio espectro de enfoques de la disciplina, siempre con una reflexión acerca del papel del arquitecto en el momento actual como telón de fondo.
SO THEY SAY · Enrique Rodríguez
Thursday on November 21,20:00 – 21:00h
aforo limitado – entrada gratuita
[NO IMPORTA] taller creativo
C/San Andrés 46 planta Baja
A Coruña [España]
Organize:
Alberto Alonso Oro [veredes.es]
Maria Olmo Béjar + Borja López Cotelo [lasonceymedia.com]
O próximo xoves 21 de novembro terá lugar unha nova sesión de sesións coloquio de arquitectura, Eso din. Nesta ocasión, o convidado será Enrique Rodríguez. A sesión dividirase en media hora de presentación do arquitecto e outros trinta minutos de coloquio informal co público.
Iso diné un ciclo de sesións-coloquio que se celebra o primeiro e terceiro xoves de cada mes entre as 20:00h e as 21:00h na planta baixa do Taller Creativo No Importa (rúa San Andrés, 46); nel participan arquitectos galegos pertencentes a distintas xeracións coa intención de presentar un amplo espectro de enfoques da disciplina, sempre cunha reflexión acerca do papel do arquitecto no momento actual como pano de fondo.
ESO DIN · Enrique Rodríguez
Xoves 21 de novembro 20:00 – 21:00h
aforo limitado – entrada gratuita
[NO IMPORTA] taller creativo
C/San Andrés 46 planta Baja
A Coruña [España]
Organiza:
Alberto Alonso Oro [veredes.es]
Maria Olmo Béjar + Borja López Cotelo [lasonceymedia.com]
La rehabilitación del patrimonio construido en los últimos 50 años es uno de los próximos retos que deberíamos poder afrontar desde el oficio.
Se ha instaurado, tanto en la profesión como en la sociedad, una puesta en valor y reconocimiento de las antiguas construcciones en piedra bien sean vernaculares o cultas, pero quizás el debate de cómo afrontar las construcciones deficientes de estas últimas décadas, todavía no se está produciendo, siendo al final estas la gran masa de lo construido en este país.
Plantea Jean Phillipe Vassal que todo acto construido posee tres valores inherentes, el arquitectónico (subjetivo y variable), el identitario y un tercer concepto: el energético y de uso respecto a aquello que ya está edificado, el único de los tres que es puramente objetivo.
Cuando nos surgió el proyecto de la reforma de la Casa de la Viuda de Montemerlo, lo primero que pensamos al analizar el estado inicial de la vivienda fue que no tenía ningún interés y que deberíamos aplicar una “tabula rasa”.
Después de dialogar con los clientes, decidimos empezar a analizar qué valores de uso respecto a lo construido nos podían valer, qué parte de la estructura ya construida nos podía valer, qué parte de la fachada construida nos podía valer, qué tabique nos podía valer,….
Así, renovamos las cubiertas, regularizamos el trozo de vivienda que estaba fuera de ordenación, añadimos una pequeña extensión con vistas al monasterio de Poio y que nos permite integrar mediante un porche exterior el antiguo vacío tapado con uralita que sólo servía de aparcamiento.
Obra: Casa de la viuda de Montemerlo
Promotor: Privado
Autores: castroferro arquitectos [María González Ferro+Jordi Castro Andrad]
Colaboradores: Pablo Alonso Parracía, Eva Rodicio Álvarez
Año: 2008-2010
Emplazamiento: Poio, Pontevedra, Galicia, España
Fotografia: castroferro arquitectos + www.castroferro.com
[:en]
The rehabilitation of the heritage constructed in the last 50 years is one of the near challenges that we should be able to confront from the trade.
It has been restored, both in the profession and in the company, a putting in value and recognition of the former constructions in stone well be vernaculares or educated, but probably the debate of how to confront the deficient constructions of the latter decades, still it is not taking place, being ultimately these the great mass of the constructed in this country.
Jean Phillipe Vassal raises that any constructed act possesses three inherent values, the architectural one (subjective and variable), the identitario and the third concept: the energetic one and of use with regard to that one that already is built, the only one of the three that is purely objective.
When us there arose the project of the reform of the House of the Widow of Montemerlo, the first thing that we think on having analyzed the initial condition of the housing was that it did not have any interest and that we should apply one “tabula rasa”.
After talking with the clients, we decide to start analyzing what values of use with regard to the constructed they could cost us, what part of the already constructed structure it could cost us, what part of the constructed front it could cost us, what partition it could cost us, ….
This way, we renew the covers, regularize the chunk of housing that was out of arrangement, add a small extension with a view to Poio’s monastery and that allows us to integrate by means of an exterior porch the former emptiness covered with uralita that only was using as parking.
Work: Montemerlo´s widow House
Promoter: Private
Authores: castroferro arquitectos [María González Ferro+Jordi Castro Andrad]
Collaborators: Pablo Alonso Parracía, Eva Rodicio Álvarez
Year: 2008-2010
Location: Poio, Pontevedra, Galicia, España
Photography: castroferro arquitectos + www.castroferro.com
[:gl]
A rehabilitación do patrimonio construído nos últimos 50 anos é un dos próximos retos que deberiamos poder afrontar dende o oficio.
Instaurouse, tanto na profesión coma na sociedade, unha posta en valor e recoñecemento das antigas construcións en pedra ben sexa vernáculas ou cultas, pero quizais o debate de como afrontar as construcións deficientes destas últimas décadas, aínda non se está a producir, sendo ao final estas a gran masa do construído neste país.
Formula Jean Phillipe Vassal que todo acto construído posúe tres valores inherentes, o arquitectónico (subxectivo e variable), o identitario e un terceiro concepto: o enerxético e de uso respecto a aquilo que xa está edificado, o único dos tres que é puramente obxectivo.
Cando nos xurdiu o proxecto da reforma da Casa da Viúva de Montemerlo, o primeiro que pensamos ao analizar o estado inicial da vivenda foi que non tiña ningún interese e que deberiamos aplicar unha “tabula rasa”.
Despois de dialogar cos clientes, decidimos empezar a analizar que valores de uso respecto ao construído nos podían valer, que parte da estrutura xa construída nos podía valer, que parte da fachada construída nos podía valer, que tabique nos podía valer,….
Así, renovamos as cubertas, regularizamos o anaco de vivenda que estaba fóra de ordenación, engadimos unha pequena extensión con vistas ao mosteiro de Poio e que nos permite integrar mediante un soportal exterior o antigo baleiro tapado con uralita que só servía de aparcadoiro.
Obra: Casa da viúva de Montemerlo
Promotor: Privado
Autores: castroferro arquitectos [María González Ferro+Jordi Castro Andrad]
Colaboradores: Pablo Alonso Parracía, Eva Rodicio Álvarez
Ano: 2008-2010
Emplazamiento: Poio, Pontevedra, Galicia, España
Fotografia: castroferro arquitectos + www.castroferro.com
El próximo sábado 16 de Noviembre a las 21:00 tendrá lugar en el Salón de Actos del MARCO de Vigo tercera edición del Pecha Kucha Night Vigo, un evento en que que participarán profesionales de diferentes disciplinas como arquitectura, música, moda, fotografía, gastronomía…etc.
Pecha Kucha es un evento multidisciplinar que sirve como punto de encuentro e intercambio de ideas para jóvenes diseñadores y creativos. La idea nació en Tokio en el año 2003 de la mano de Astrid Klein y Mark Dytham de Klein-Dytham Architecture (KDa), a partir de ese momento el formato se extendió por más de 280 ciudades del mundo como Londres, Berlín o Rotterdam. La dinámica del evento consiste en una microconferencia en la que se proyectan 20 diapositivas durante 20 segundos cada una, esto es, 6 minutos y 40 segundos en los que cada ponente deberá exponer sus ideas y proyectos.
En esta tercera edición del Pecha Kucha Night Vigo participarán:
Pilar Alonso | Pintura. Shooter Magazine | Photomobile Magazine. AnsedeQuintáns | Arquitectura. Miguel Oliveira | Cocina. A&Y | Edición de Vídeo. Jandro Villa | Diseño de Moda. Maya Kapouski | Fotografía. Silvia & Guy | Estilismo. Enrique Lista | Arte. Amil López | Nutrición.
El acceso al evento es libre y gratuito.
Pecha Kucha Vigo. Volumen 3
sábado 16 de Noviembre a las 21:00
Salón de Actos del MARCO de Vigo
Vigo, Galicia, España
Organizan: Castroferro Arquitectos y Indigo Arquitectura
O próximo sábado 16 de Novembro ás 21:00 terá lugar no Salón de Actos do MARCO de Vigo terceiro edición do Pecha Kucha Night Vigo, un evento en que que participarán profesionais de diferentes disciplinas como arquitectura, música, moda, fotografía, gastronomía…etc.
Pecha Kucha é un evento multidisciplinar que serve como punto de encontro e intercambio de ideas para novos deseñadores e creativos. A idea naceu en Tokyo no ano 2003 da man de Astrid Klein e Mark Dytham de Klein-Dytham Architecture (KDa), a partir dese momento o formato estendeuse por máis de 280 cidades do mundo como Londres, Berlín ou Rotterdam. A dinámica do evento consiste nunha microconferencia na que se proxectan 20 diapositivas durante 20 segundos cada unha, isto é, 6 minutos e 40 segundos nos que cada relator deberá expoñer as súas ideas e proxectos.
Nesta terceira edición do Pecha Kucha Night Vigo participarán:
Pilar Alonso | Pintura.
Shooter Magazine | Photomobile Magazine.
AnsedeQuintáns | Arquitectura.
Miguel Oliveira | Cociña.
A&Y | Edición de Vídeo.
Jandro Villa | Deseño de Moda.
Maya Kapouski | Fotografía.
Silvia & Guy | Estilismo.
Enrique Lista | Arte.
Amil López | Nutrición.
O acceso ao evento é libre e gratuíto.
Pecha Kucha Vigo. Volumen 3
sábado 16 de Novembro as 21:00
Salón de Actos do MARCO de Vigo
Vigo, Galicia, España
Organizan: Castroferro Arquitectos e Indigo Arquitectura
Next Saturday, the 16th from November to 21:00 it will take place in the Assembly hall of the MARCO of Vigo third edition of Pecha KuchaNight Vigo, an event in that that there will inform professionals of different disciplines as architecture, music, mode, photography, gastronomy … etc.
Pecha Kucha is a multidisciplinary event that serves as point of meeting and exchange of ideas for young designers and creative. The idea was born in Tokyo in the year 2003 of the hand of Astrid Klein and Mark Dytham of Klein-Dytham Architecture (KDa), from this moment the format spread over more than 280 cities of the world as London, Berlin or Rotterdam. The dynamics of the event consists of a microconference of the one that 20 slides project during 20 seconds each one, this is, 6 minutes and 40 seconds in which every referee will have to expose his ideas and projects.
In this third edition of Pecha Kucha Night Vigo they will take part:
Pilar Alonso | Painting.
Shooter Magazine | Photomobile Magazine.
AnsedeQuintáns | Architecture.
Miguel Oliveira | Cooking
A&Y | Editing.
Jandro Villa | Fashionable design.
Maya Kapouski | Photography.
Silvia & Guy | Fashion design.
Enrique Lista | Art.
Amil López | Nutrition.
The access to the event is free and free.
Pecha Kucha Vigo. Volumen 3
On Saturday, the 16th of November at 21:00
Assembly hall of the MARCO of Vigo Vigo, Galicia, Spain
Organize: Castroferro Arquitectos and Indigo Arquitectura
El programa sinónimo de arquitectura en televisión e Internet registró su conferencia y lo entrevistó en forma exclusiva en un diálogo donde describe también la obra que no pudo mostrar por razones técnicas y que Teleproyecto incluyó con todas las imágenes en un nuevo video de arquitectura.
https://vimeo.com/78434277[:gl]
El arquitecto gallego fue uno de los 70 participantes de la pasada Bienal Internacional de Arquitectura de Buenos Aires trayendo su experiencia como docente, periodista especializado y generador de proyectos tan simples como contundentes.
El programa sinónimo de arquitectura en televisión e Internet registró su conferencia y lo entrevistó en forma exclusiva en un diálogo donde describe también la obra que no pudo mostrar por razones técnicas y que Teleproyecto incluyó con todas las imágenes en un nuevo video de arquitectura.
https://vimeo.com/78434277[:en]
The Galician architect was one of 70 participants of the past International Biennial show of Architecture of Buenos Aires bringing his experience as teacher, specialized and generating journalist of projects so simple as forceful.
The synonymous program of architecture in television and Internet registered his conference and interviewed it in exclusive form in a dialog where it describes also the work that could not show for technical reasons and that Teleproyecto included with all the images in a new video of architecture.
En el marco de la IV Feria Internacional de Editoriales y Revistas de Arquitectura (FIERA), celebrada en la Universidad de Navarra se ha hecho entrega el día 7 de noviembre de 2013, del Premio F.I.E.R.A. de Arquitectura, en su tercera edición a Tectónica. El galardón, de carácter internacional y posiblemente el único de este ámbito, reconoce las mayores contribuciones a la difusión de la arquitectura.
+ info
No marco da IV Feira Internacional de Editoriais e Revistas de Arquitectura (FERA), celebrada na Universidade de Navarra fíxose entrega o día 7 de novembro de 2013, do Premio F.I.E.R.A. de Arquitectura, na súa terceira edición a Tectónica. O galardón, de carácter internacional e posiblemente o único deste ámbito, recoñece as maiores contribucións á difusión da arquitectura.
+ info
In the frame of the Fair IV International of Publishing houses and Magazines of (FIERE) Architecture, celebrated in the University of Navarre it has been done delivers on November 7, 2013, of the Prize F.I.E.R.A. of Architecture, in his third edition to Tectonic. The award, of international character and possibly the only one of this area, recognizes the major contributions to the diffusion of the architecture.
Jesús Sánchez, Director Comercial para España y Portugal de la empresa británica VI-SPRING, especialista y pionera desde el año 1901 en la fabricación de colchones y bases utilizando siempre materiales naturales, expondrá de una manera didáctica, las diferentes opciones que actualmente existen para conseguir un buen descanso.
Durante su ponencia, el artesano Mark Clapton realizará la labor de montaje de un colchón, ensamblando todos los materiales interiores y el cosido del mismo. A continuación, una visita guiada inaugurará una exposición de diferentes soluciones que garantizan el máximo confort en el descanso que permanecerá expuesta en nuestras instalaciones.
Entre los asistentes al acto, se sortearán 3 bonos para pernoctar en el Hotel MARCO de Vigo, en donde se podrá experimentar la sensación de una cama realizada artesanalmente y con materiales naturales.
EL DESCANSO NO ES UN LUJO
Charla-Coloquio Jesús Sánchez
Espacio SIRVENT
14 de Noviembre a las 20,00 horas + info
Jesús Sánchez, Director Comercial para España e Portugal da empresa británica VI-SPRING, especialista e pioneira dende o ano 1901 na fabricación de colchóns e bases utilizando sempre materiais naturais, expoñerá dun xeito didáctico, as diferentes opcións que actualmente existen para conseguir un bo descanso.
Durante o seu relatorio, o artesán Mark Clapton realizará o labor de montaxe dun colchón, ensamblando todos os materiais interiores e a costura deste. A continuación, unha visita guiada inaugurará unha exposición de diferentes solucións que garanten o máximo confort no descanso que permanecerá exposta nas nosas instalacións.
Entre os asistentes ao acto, sortearanse 3 bonos para pasar a noite no Hotel MARCO de Vigo, onde se poderá experimentar a sensación dunha cama realizada artesanalmente e con materiais naturais.
O descanso non é un luxo
Charla-Coloquio Jesús Sánchez
Espacio SIRVENT
14 de Novembro as 20,00 horas + info
Jesus Sanchez, Business manager for Spain and Portugal of the British company VI-SPRING, specialist and pioneer from the year 1901 in the manufacture of mattresses and bases using always natural materials, it will exhibit in a didactic way, the different options that nowadays exist to obtain a good rest.
During his presentation, the craftsman Mark Clapton will realize the labor of assembly of a mattress, assembling all the interior materials and the sewing of the same one. Later, a holding a permit visit will inaugurate an exhibition of different solutions that guarantee the maximum comfort in the rest that will remain exposed in our facilities.
Between the assistants to the act, 3 bonds will be avoided to stay in the Hotel MARCO of Vigo, where artesanalmente will be able to experience the sensation of a realized bed and with natural materials.
The rest is not a luxury
Chat – colloquium Jesús Sánchez
Espacio SIRVENT
On November 14 at 20:00 + info
Terraza Sanatorio de Paimio, Alvar Aalto | landliving.com
En lo personal, uno de los mejores momentos que ofrecen las tesis de Beatriz Colomina es cuando enlaza la arquitectura con la salud. Siempre me ha gustado la idea de lo que expone.
«La arquitectura moderna era entendida de forma unánime como una suerte de equipo médico, un mecanismo para proteger y mejorar el cuerpo».
Colomina, Beatriz – La domesticidad en guerra – Ed. Actar
Fruto de esto podemos encontrar el desarrollo de los sanatorios de tuberculosos de los años 30 o ver como el césped de la vida suburbana tenia un sentido de curación de los trastornos tanto físicos como mentales, ocasionados en la traumática guerra.
Es evidente que existe una relación entre las condiciones de vida y la salud: el higienismo derivado de las malas condiciones -laborales y domésticas- de la revolución industrial es una clara muestra de ello. Apertura de calles, ordenación urbana, normativa de los inmuebles… son resultados de muchos años (miles) trabajando sobre este tema.
Y seguimos haciéndolo, en mi escuela por ejemplo, es muy normal encontrar referencias a la luminoterapia, aromaterapia,… todomalquetengaterapia.
La arquitectura, como buena heredera del movimiento moderno, sigue pensando que puede ser un dispositivo médico, un elemento capaz de aliviar los males urbanos (la ciudad, y su estilo de vida es por tanto sucio y tenebroso) tales como el estrés… Pero aludiendo ahora a cambios fisiológicos (trabajando en la química biológica). Estamos entrando en un mundo farmacológico, que diría Beatriz Preciado, y la arquitectura parece intentar ir a la zaga.
Pero, ¿puede la arquitectura trabajar desde ámbitos exclusivamente pertenecientes a la medicina? Y si es así ¿puede esa arquitectura responder a algo más que solo esa necesidad curativa? ¿Es la arquitectura tan buena, tan capaz de resolver todos los males?
Dudas, opiniones…. porque yo no lo sé.
Pedro Hernández · arquitecto
ciudad de méxico. noviembre 2013
En las últimas décadas del siglo pasado, la reformulación de la arquitectura del movimiento moderno estuvo asentada en la ruptura de la autonomía formal de la obra, señalando que la misma es una condición de un contexto urbano determinado. Sin abandonar totalmente estas premisas, posteriores desarrollos reaccionarios a la rigidez de las formas surgidas de procesos tipológicos, afianzaron la búsqueda en aspectos renovadores de la expresión del proyecto, tanto en la espacialidad como en la representación.
El camino transitado por OMA en los últimos años resulta ponderable respecto a la formulación de conceptos que, sin negar los postulados de los maestros modernos, construye una idea de arquitectura basada en la contemplación analítica de las necesidades de la sociedad afianzada en las posibilidades de la técnica actual.
Sin embargo, observar el Enlazado de Olé Scheeren dentro del contexto global de la obra de OMA resulta una producción singular, y en este sentido, la analogía del título con el film de Víctor Erice (nominal, no argumental) manifiesta las mismas inquietudes que tuvo el cineasta español respecto a la expresión de Maurice Maeterlinck 1 .
Para Scheeren, el conjunto «responde a las preocupaciones de espacio compartido y las necesidades sociales en una sociedad contemporánea”,2 una manifestación que, yuxtapuesta con las características del diseño, propone una concepción particular de su propia urbanidad.
El entrelazado resulta un conjunto determinado bajo una estrategia de diseño que entrelaza una serie repetitiva de módulos de vivienda en una disposición hexagonal. La estructura de 6 pisos de altura crea una aldea vertical que compone espacios comunes permeables y sucesivos en una trama integrada con el medio ambiente natural. Esta combinación es potenciada mediante la introducción de terrazas ajardinadas producidas en las superficies excedentes de la trama que el propio diseño formula.
El modo de asociación de las unidades empleada en este proyecto expresa un ideal cercano al agrupamiento Dom-ino. Ambos planes afrontan la escala urbana con un diseño que resulta de la combinatoria de unidades arquitectónicas idénticas, que se resuelven a sí mismas sin reparar en los problemas urbanos. Le Corbusier agrupa módulos en torno a un jardín que ensanchaba la vía pública para mejorar las condiciones de asoleamiento y ventilación. Este nuevo organismo mantiene el concepto de aquel agrupamiento pero altera las leyes compositivas, promueve un espacio común y pondera el concepto de tipología entendida como unidad componedora del conjunto.
El apilamiento propuesto alcanza un mérito superior al formularse entrelazado con la vegetación. El espacio central emergente de la trama está definido como lugar de tránsito ó espacio de intercambio mayoritariamente ocupado por espejos de agua y vegetación, actitud que responde al clima tropical de Singapur. La preocupación del diseño respecto a las necesidades de asoleamiento y ventilación entre las unidades de vivienda, excusa la decisión del espacio urbano.
Las siguientes expresiones de Koolhaas permiten disipar interrogantes sobre el carácter del diseño:
«Ciertamente la ciudad no occidental es una ciudad oportunista, pero al mismo tiempo tiene la capacidad de desplegar por todos lados una cultura urbana mediante prototipos que entre nosotros no podrían funcionar con esa misma lógica”.3
En este relato, Koolhaas declara una urbanidad propia para los países orientales que resulta de las características sociales y económicas de sus propias culturas. Esta condición de “ciudad oportunista” deja lugar a múltiples lecturas admitiendo deducciones que probablemente enuncien más enigmas que certezas.
En este contexto y sin la pretensión de establecer un juicio que desmerezca las cualidades arquitectónicas del Entrelazado, resulta difícil deducir el espíritu invocado por el propio Scheeren cuando cualifica al conjunto como generador de un nuevo espacio compartido de la sociedad contemporánea.
Marcelo Gardinetti. arquitecto
La Plata. noviembre 2013
Notas:
1«El título, en realidad, no me pertenece. Está extraído de un libro, en mi opinión, el más hermoso que se ha escrito nunca sobre la vida de las abejas, y del que es autor el gran poeta y dramaturgo Maurice Maeterlinck. En esa obra, Maeterlinck utiliza la expresión ‘El espíritu de la colmena’ para describir ese espíritu todopoderoso, enigmático y paradójico al que las abejas parecen obedecer, y que la razón de los hombres jamás ha llegado a comprender». Víctor Erice, Director del Film.
El GOETHEANUM es una de esas obras de Arquitectura Moderna que desestabiliza al espectador , ya sea éste profano o docto en Arquitectura. No en vano, estimado lector, es esta una de esas grandes obras ignoradas por los grandes popes de la Historiografía del Movimiento Moderno como Giedion, Pevsner, o Hitchcock, para quienes haber incluido esta obra en sus magníficas “Historias de la Arquitectura Moderna” hubiera supuesto no solo una anomalía sino una inadmisible erosión a su concepto de Modernidad mesiánica que pregonaron con audacia en el período de entreguerras. Tampoco autores más recientes como Frampton o Benévolo siquiera mencionan de pasada a este edificio ni a su autor; tan solo William Curtis le hace mínima justicia con una imagen y una frase lapidaria, diciendo que es “otra omisión capital de la primera historiografía del movimiento moderno“, al referirse al Expresionismo en el que esta obra queda etiquetada.
El edificio es verdaderamente sorprendente y revelador, viva representación de la Antroposofía, rama de pensamiento escindida de la Teosofía de H.Blavatsky, a la que se suele definir como un movimiento científico-filosófico-espiritual que abrazaron pintores tan fantásticos como vanguardistas de la talla de Kandinsky o Mondrian. A Rudolf Steiner (1861-1925), impulsor de ese movimiento a medio camino entre lo esotérico y lo religioso, debemos la construcción del “Goetheanum”, tanto en su primera versión de doble cúpula (pasto de las llamas en la Nochevieja de 1922-23) como en la definitiva, la segunda versión que Steiner empezó a construir el año de su muerte (1925) y terminada en 1928. Cronológicamente es coetáneo de la villa Stein (Le Corbusier), del Pabellón de Rusia en la expo de París (Melnikov) o de la Weissenhofsiedlungen de Stuttgart (Mies…), y anterior al Sanatorio de Paimio (Aalto), al rascacielos neoyorkino Chrysler (Van Allen) o a la exposición internacional de Estocolmo (Asplund…). Sin embargo, cualquiera podríamos adscribirlo a la arquitectura brutalista de la posguerra; o, por el contrario, interpretarlo como el sedimento de otros experimentos proto-racionalistas como el Werkbundtheater de Henry van de Velde (1914) , ciertas obras industriales de Hans Pöelzig. En fin, como anunciaba al principio, una auténtica rara avis para cualquier ejercicio taxonómico de cierto rigor.
Acceso principal al Goetheanum en el invierno de 2004 (c) Rodrigo Almonacid
Pocas veces un arquitecto construye un sueño, así, literalmente. En las primeras décadas del pasado siglo XX, los anhelos de transgresión dieron lugar a episodios notables de arquitecturas fantásticas, nunca completadas. Quizá porque, en el fondo, nunca tuvieron la voluntad de ser proyectadas para acabar convirtiéndose en materia edificada. Uno intuye que siempre hubiera sido menos interesante la construcción terminada que los dibujos del proyecto que se conservan de obras por todos conocidas: las ciudades futuristas de Sant’Elia, las utopías constructivistas de Tatlin o Lissitzky, los sueños expresionistas de Mendelsohn o incluso propuestas de lugares de culto simbólicos como el “Danteum” de Terragni (todo un elogio a Dante para mayor gloria del fascismo patriótico de la Italia de Mussolini). Rudolf Steiner no lo quiso así, quiso trascender al plano de las ideas, ordenando una única materia para lograr darle su corpus físico: el hormigón armado.
El edificio, de escala monumental a todas luces, pierde su rigidez y simetría programática al cobrar vida en sus elementos. Pórticos sin columnas, ventanas trapezoidales (nunca hay dos iguales juntas), vidrieras con trampantojos y de gran intensidad cromática, escaleras que parecen no llevar a ninguna parte, una cubierta tan facetada como un caparazón de un crustáceo o tan dura como una costra de basalto… Cuando lo visité hace ya casi 10 años me quedé perplejo tras la visita, acaso como aquel viajero que acabó conmocionado al quedar atrapado en el castillo de Nosferatu. Y más aún tras pasear entre las arquitecturas que acompañan al Goetheanum de Dornach, donde creció una colonia repleta de las más extrañas piezas que uno pueda imaginar, elogio sin duda a la figura de ese Fausto que despierta en la segunda parte del texto escrito por Goethe donde el pathos personal de la primera parte trasciende a uno más universal, verdaderamente trágico, al que uno se enfrenta sin tapujos pues ha vendido el alma al diablo antes. Tienes aquí, querido lector, un vídeo a modo de visita virtual por el edificio (acompañado por la música de Beethoven), pues intentar describir los espacios y detalles de este edificio con fotos fijas se hace tarea imposible:
Quizá Rudolf Steiner vio perdida su alma al ver incendiadas las delicadas cúpulas de madera de su primer Goetheanum, y la decidió vender su alma al diablo en forma de inexpugnable roca de hormigón para liberarse a él mismo y a cuantos seguían la antroposofía por entonces (no pocos, y muy influyentes). Yo me quedo aquí, en lo terrenal, allí donde mis ojos se quedan pasmados imaginando la complejidad de los encofrados de tablones para el hormigón o boquiabierto ante un inesperado baño de luz coloreada (basta ver la imagen del final de este post), verdadera ablución espiritual para el alma de un arquitecto irreverente e inconformista como yo, lo admito.
Vestíbulo principal del GOETHEANUM (c) Rodrigo Almonacid
Rodrigo Almonacid [r-arquitectura] · doctor arquitecto
valladolid. noviembre 2013
¿Cuál ha sido tu formación y trayectoria profesional previa a trabajar para BMW?
Estudié Arquitectura en la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de A Coruña, donde me gradué en el 2003. Al mismo tiempo que hacía el Proyecto Fin de Carrera cursaba el Máster de Diseño de Automóviles en la Universidad Politécnica de Valencia. Ese mismo año aceptaron mi solicitud de ingreso en el Máster de Diseño de Vehículos en el Royal College of Art, en Londres. Entre el primer y segundo año de este máster, Daihatsu me ofreció una beca y la oportunidad de hacer unas prácticas en el Estudio de Diseño de Daihatsu en Osaka (Japón) que fue mi primera experiencia como diseñador de automóviles. En el 2005, después de graduarme en el RCA, recibí una oferta para hacer prácticas en el Departamento de Diseño Avanzado del Grupo BMW en Múnich (Alemania), empresa para la que trabajo desde el 2006.
Durante los dos años que duró el máster en el RCA empecé mi colaboración con Jordi Castro y María González (Castroferro Arquitectos) en diferentes concursos y proyectos de Arquitectura, entonces bajo el nombre de CDG Arquitectos. La colaboración duró hasta el 2008, momento en el que CDG necesitaba más atención de la que yo podía darle y decidí dedicarme al 100% a lo que siempre ha sido mi pasión, el Diseño de Automóviles. Con ellos me sigue uniendo una gran amistad y seguramente colaboraremos puntualmente en algunos proyectos en el futuro.
Desde el 2012 trabajo como diseñador de exteriores en el Departamento de Diseño de BMW, donde se diseñan los concept-cars y los automóviles BMW que entrarán en producción en los próximos 3 o 4 años.
¿Qué te llevó a abrirte camino en el diseño de automóviles?
Me han hecho esta pregunta muchas veces y siempre contesto, medio en broma medio en serio, que yo nací así. Desde que tengo memoria siempre recuerdo estar fascinado con los coches. Tendría unos 3 años cuando empecé a reconocer la marca y modelo exacto de cada coche que veía por la calle. Fue antes de aprender a leer, así que les pedía a mis padres, tíos o abuelos, que me leyesen los nombres en la parte trasera de los coches que no conocía. Y por supuesto dibujaba coches, constantemente. Aun no lo he dejado…
La Arquitectura me la encontré por el camino, realmente no fue vocacional, pero viendo que muchos diseñadores de automóviles fueron primero arquitectos, o pasaron en algún momento por una escuela de Arquitectura, me pareció que era un buen comienzo. Además me gustó que fuese una carrera muy completa por la combinación de muy diferentes materias que me permitiría tener muchas opciones, no solo para ser arquitecto, sino para dedicarme a casi cualquier disciplina creativa, como diseño de producto, diseño gráfico, moda, fotografía o diseño de coches.
¿Consideras que estudiar Arquitectura ha sido un pasaporte fundamental para haber llegado a tu puesto actual en BMW?
Si, lo fue. El hecho de ser arquitecto fue un factor valorado muy positivamente tanto por Anders Warming, entonces responsable del Departamento de Diseño Avanzado del Grupo BMW y hoy Jefe de Diseño de la marca MINI, como por Karim Habib que le sustituyó como responsable de Diseño Avanzado y que hoy es Jefe de Diseño de la marca BMW.
Personalmente creo que ser arquitecto es un factor diferenciador con respecto al resto de diseñadores y creativos. En el campo de la automoción, la formación como arquitecto te permite tener un punto de vista diferente y más amplio sobre lo que es un coche, la movilidad y las ciudades. Además las escuelas de arquitectura suelen proporcionar unos conocimientos más profundos sobre teoría e historia del diseño, materiales, construcción y estructuras de lo que suele ser habitual en las escuelas de diseño y, desde mi punto de vista, ésto proporciona una base muy sólida para dedicarse a cualquier rama del diseño. Evidentemente después hay que adquirir los conocimientos necesarios y específicos de cada disciplina.
¿Crees que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más “tradicional” de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?
Por supuesto, además la formación como arquitecto permite ser muy versátil y flexible para encontrar esas nuevas vías, y desde luego por capacidad de trabajo no va a ser… Aquellos cuya prioridad sea vivir en España tendrán que adaptarse a la situación actual y buscar esas nuevas vías. Aquellos cuya prioridad sea ejercer de arquitectos en el sentido más “tradicional” tendrán que irse allá donde puedan serlo. Personalmente yo siempre tuve muy claro lo que quería hacer pero nunca el dónde, siempre estuve abierto a irme a donde fuera necesario.
¿Qué opinas de los que se han ido a trabajar al extranjero?
Creo que todo el mundo debería vivir y trabajar en un país extranjero en algún momento de su vida, es una experiencia tremendamente enriquecedora tanto a nivel personal como profesional. Poder irse y no hacerlo me parece una oportunidad perdida. El Mundo es muy grande y España muy pequeña para pasarse toda la vida sin salir de ella. Mucha gente viaja al extranjero por placer pero luego les da miedo hacerlo por trabajo, eso no debería ser así. Planear un cambio de país no es mucho más complicado que planear unas vacaciones y cuando uno vive unos pocos meses en “el extranjero”, con actitud positiva y tratando de adaptarse, ese lugar deja de ser “el extranjero” y pasa a ser simplemente “el lugar donde vivo”. Yo me siento muy afortunado porque gracias a mi profesión he vivido en Londres, Osaka y Múnich, he trabajado brevemente en Los Ángeles y Singapur y he visitado ciudades como Abu Dhabi, Dubai, Hong Kong, Miami o Seattle. Hay sitios maravillosos para vivir y trabajar, también fuera de España.
¿Animarías a otros arquitectos a seguir tus pasos en el diseño de automóviles? ¿Qué pasos consideras que deberían dar? ¿Cómo completar sus estudios? ¿Qué otros consejos les darías?
Solo animaría a aquellos cuya pasión ha sido siempre diseñar coches, ése es el primer requisito, ser un apasionado de los coches, casi rozando la adicción. Es complicado transmitir emoción y fascinación con una forma, con una escultura, si no se lleva esa pasión dentro, y éso es, aun a día de hoy, algo fundamental en el Diseño de Automóviles.
Por otra parte, es muy difícil diseñar bien un coche sin saber de coches, como es muy difícil proyectar bien una vivienda o un centro de salud sin saber de Arquitectura, por tanto es necesario cursar estudios de Diseño de Automóviles si se quiere diseñar automóviles. Para los que ya son arquitectos les recomendaría los masters de postgrado del Royal College of Art o de la Hochschule Pforzheim. Para entrar en estas escuelas hay que demostrar un excelente nivel de dibujo, ya que ése es el lenguaje en el que comunicaremos nuestras ideas, y tener un buen nivel de inglés. Esto último es una condición sine qua non para trabajar en la industria del automóvil.
Para encontrar más información recomiendo visitar: cardesignnews.com, carbodydesign.com o cardesign.ru
Hemos visto que BMW en colaboración con la Universidad de Alcalá y la Fundación Universidad-Empresa, presentan el programa “¿Te gusta aprender?”, programa de formación internacional para trabajar en BMW ¿Crees que esta podría ser una buena oportunidad para que jóvenes arquitectos se introduzcan en este campo?
Pues la verdad es que no lo conocía, no es un programa específico para el campo del diseño, parece más orientado hacia Ingeniería, Telecomunicaciones o Márketing. De todas formas yo me inscribiría; a veces a las empresas, y a las personas, les sorprende el perfil de alguien precisamente porque no es exactamente lo que solicitan y ofrece algo diferente.
Jacobo Domínguez Ojea · ED-B-1 · Exterior Design | BMW Group
Noviembre 2013
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Jacobo su tiempo y ayuda con este pequeño espacio.
El nuevo número monográfico de Tectónica está dedicado a la protección contra incendios de los edificios. El contenido teórico de la monografía ha sido elaborado por los arquitectos César Martín-Gómez y Natalia Mambrilla, profesores de la Sección de Instalaciones y Energía de la ETSA de la Universidad de Navarra. El artículo analiza los principales factores que intervienen en el diseño de la protección contra el fuego en los edificios, la influencia de las características de éstos en el desarrollo del incendio, y las estrategias para confinarlo y combatirlo.
Los dos proyectos analizados en la sección monográfica de este número emplean sendas estrategias diferenciadas ante el fuego. En el Hospital Infanta Leonor en Madrid, proyectado por Ramón Araujo, Arturo Berned y Luis Vidal, los aspectos determinantes del proyecto de protección son la sectorización y la evacuación de ocupantes con movilidad reducida. El Archivo Histórico y Provincial de Guadalajara, obra de Rojo/Fernádez-Shaw, arquitectos y Liliana Obal, propone un plan de protección de los documentos mediante módulos de hormigón equipados con sistemas de protección activos de respuesta rápida.
Los proyectos de este número se completan con el análisis constructivo del edificio de oficinas en Dornbirn, Austria, de Hermann Kaufmann ZT GmbH. Esta obra es el resultado de un proyecto de investigación en construcción prefabricada que ha permitido levantar el primer edificio de ocho plantas de altura en madera vista. Frente a los dos proyectos publicados en la sección monográfica de este número, cuyos objetivos eran la protección de los ocupantes en un caso y de los contenidos en otro, este edificio muestra un tercer objetivo de protección: el propio material de construcción del edificio.
El Dossier de Productos constituye una selección de los materiales, productos y sistemas más innovadores desarrollados por la industria de la construcción para la protección contra incendios de los edificios. Los sistemas y productos seleccionados se han clasificado en dos apartados: protección activa –instalaciones que intervienen activamente en la prevención contra el fuego, su extinción o en la evacuación de los ocupantes–, y protección pasiva –elementos constructivos que evitan o minimizan la propagación del fuego–.
Edita: A.T.C. Ediciones, S.L.
Directores: José María Marzo y Carlos Quintáns.
O novo número monográfico de Tectónica está dedicado á protección contra incendios dos edificios. O contido teórico da monografía foi elaborado polos arquitectos César Martín-Gómez e Natalia Mambrilla, profesores da Sección de Instalacións e Enerxía da ETSA da Universidade de Navarra. O artigo analiza os principais factores que interveñen no deseño da protección contra o lume nos edificios, a influencia das características destes no desenvolvemento do incendio, e as estratexias para confinalo e combatelo.
Os dous proxectos analizados na sección monográfica deste número empregan senllas estratexias diferenciadas ante o lume. No Hospital Infanta Leonor en Madrid, proxectado por Ramón Araujo, Arturo Berned e Luis Vidal, os aspectos determinantes do proxecto de protección son a sectorización e a evacuación de ocupantes con mobilidade reducida. O Arquivo Histórico e Provincial de Guadalajara, obra de Vermello/Fernádez-Shaw, arquitectos e Liliana Obal, propón un plan de protección dos documentos mediante módulos de formigón equipados con sistemas de protección activos de resposta rápida.
Os proxectos deste número complétanse coa análise construtiva do edificio de oficinas en Dornbirn, Austria, de Hermann Kaufmann ZT GmbH. Esta obra é o resultado dun proxecto de investigación en construción prefabricada que permitiu levantar o primeiro edificio de oito plantas de altura en madeira vista. Fronte aos dous proxectos publicados na sección monográfica deste número, cuxos obxectivos eran a protección dos ocupantes nun caso e dos contidos noutro, este edificio mostra un terceiro obxectivo de protección: o propio material de construción do edificio.
O Informe de Produtos constitúe unha selección dos materiais, produtos e sistemas máis innovadores desenvolvidos pola industria da construción para a protección contra incendios dos edificios. Os sistemas e produtos seleccionados clasificáronse en dous apartados: protección activa -instalacións que interveñen activamente na prevención contra o lume, a súa extinción ou na evacuación dos ocupantes-, e protección pasiva -elementos construtivos que evitan ou minimizan a propagación do lume-.
Edita: A.T.C. Ediciones, S.L.
Directores: José María Marzo e Carlos Quintáns.
The new monographic number of Tectónica is dedicated to the protection against fires of the buildings. The theoretical content of the monograph has been elaborated by the architects César Martin-Gómez and Natalia Mambrilla, teachers of the Section of Facilities and Energy of the ETSA of the University of Navarre. The article analyzes the principal factors that intervene in the design of the protection against the fire in the buildings, the influence of the characteristics of these in the development of the fire, and the strategies to confine it and to attack it.
Both projects analyzed in the monographic section of this number use paths strategies differentiated before the fire. In the Hospital Infanta Leonor in Madrid projected by Ramon Araujo, Arturo Berned and Luis Vidal, the determinant aspects of the protection project are the sectorización and the occupants’ evacuation with limited mobility. The Historical and Provincial File of Guadalajara, work of Rojo/Fernádez-Shaw, architects and Liliana Obal, proposes a protection plan of the documents by means of modules of concrete equipped with active systems of protection of rapid response.
The projects of this number are completed by the constructive analysis of the office block in Dornbirn, Austria, of Hermann Kaufmann ZT GmbH. This work is the result of a project of investigation in prefabricated construction that has allowed to raise the first building of eight plants of height in seen wood. Opposite to both projects published in the monographic section of this number, which aims were the protection of the occupants in a case and of the contents in other one, this building shows the third aim of protection: the own material of construction of the building.
The Dossier of Products constitutes a selection of the materials, products and more innovative systems developed by the industry of the construction for the protection against fires of the buildings. The systems and selected products have qualified in two paragraphs: protection activates – facilities that intervene actively in the prevention against the fire, his extinction or in the evacuation of the occupants-, and passive protection – constructive elements that avoid or minimize the spread of the fire-.
Edit: A.T.C. Ediciones, S.L.
Directors: José María Marzo and Carlos Quintáns.
En el MOMA, de Nueva York hasta el 5 de enero de 2014. Esta exposición vuelve a los primeros usos del collage para rastrear su evolución tanto como técnica fundamental para la representación arquitectónica y también como una práctica cultural de la estratificación, la yuxtaposición y la remezcla que configura la ciudad. Pensadores arquitectónicos como Colin Rowe y Fred Koetter proporcionan un telón de fondo a través del cual replantear usos contemporáneos. Como una herramienta de arquitectura, este medio de amplio alcance, mezcla referencias variadas y permite una inventiva dinámica para este contexto cultural.
Ralph Schraivogel. Archigram 1961–74 (Museum für Gestaltung). 1995. Silkscreen
No MOMA, de Nova York ata o 5 de xaneiro de 2014. Esta exposición volve aos primeiros usos da colaxe para rastrexar a súa evolución tanto como técnica fundamental para a representación arquitectónica e tamén como unha práctica cultural da estratificación, a xustaposición e a remestura que configura a cidade. Pensadores arquitectónicos como Colin Rowe e Fred Koetter proporcionan un pano de fondo a través do cal reformular usos contemporáneos. Como unha ferramenta de arquitectura, este medio de amplo alcance, mestura referencias variadas e permite unha inventiva dinámica para este contexto cultural.
Ralph Schraivogel. Archigram 1961–74 (Museum für Gestaltung). 1995. Silkscreen
In the MOMA, of New York until January 5, 2014. The ethos of collage shapes every aspect of contemporary culture, from the glut of signs and images to the many layers of digital information to the art of sampling. This installation revisits early uses of collage to trace its evolution as both an aesthetic technique central to architectural representation and a cultural practice of layering, juxtaposition, and remix that configures the city. Opening with the seamless digital collages that dominate contemporary architectural practice, Cut ‘n’ Paste pairs the early photo-collages of Mies van der Rohe with avant-garde experiments in photomontage, graphic design, and film. Architectural thinkers Colin Rowe and Fred Koetter’s Collage City (1978), an urban manifesto for the medium, provides a backdrop through which to reframe contemporary uses. As an architectural tool, this wide-ranging medium mixes high and popular references and offers a dynamic, inventive connection to cultural context.
Ralph Schraivogel. Archigram 1961–74 (Museum für Gestaltung). 1995. Silkscreen
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept”, you consent to the use of ALL the cookies.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Cookie
Duración
Descripción
mailmunch_second_pageview
never
Mailmunch sets this cookie to manage subscription service to mailing lists.
_mailmunch_visitor_id
never
Mailmunch sets this cookie to create a unique visitor ID for the Mailmunch mailing list software.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Cookie
Duración
Descripción
CONSENT
2 years
YouTube sets this cookie via embedded youtube-videos and registers anonymous statistical data.
_ga
2 years
The _ga cookie, installed by Google Analytics, calculates visitor, session and campaign data and also keeps track of site usage for the site's analytics report. The cookie stores information anonymously and assigns a randomly generated number to recognize unique visitors.
_gat_gtag_UA_11257418_2
1 minute
Set by Google to distinguish users.
_gid
1 day
Installed by Google Analytics, _gid cookie stores information on how visitors use a website, while also creating an analytics report of the website's performance. Some of the data that are collected include the number of visitors, their source, and the pages they visit anonymously.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Cookie
Duración
Descripción
NID
6 months
NID cookie, set by Google, is used for advertising purposes; to limit the number of times the user sees an ad, to mute unwanted ads, and to measure the effectiveness of ads.
VISITOR_INFO1_LIVE
5 months 27 days
A cookie set by YouTube to measure bandwidth that determines whether the user gets the new or old player interface.
YSC
session
YSC cookie is set by Youtube and is used to track the views of embedded videos on Youtube pages.
yt-remote-connected-devices
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.
yt-remote-device-id
never
YouTube sets this cookie to store the video preferences of the user using embedded YouTube video.