IniciofaroEspacios para aprender. Arquitectura y Docencia (V) | Raquel Martínez - Alberto...

[:es]Espacios para aprender. Arquitectura y Docencia (V) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:gl]Espazos para aprender. Arquitectura e Docencia (V) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:en]Spaces to learn. Architecture and Teaching (V) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:]

[:es]

[:es]Espacios para aprender. Arquitectura y Docencia (IV) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:gl]Espazos para aprender. Arquitectura e Docencia (IV) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:en]Spaces to learn. Architecture and Teaching (IV) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:]

La evolución de los espacios educativos en España

El caso español es más complicado. La evolución, tanto social como cultural, del país lleva un ritmo diferente al de los países de nuestro entorno y las pocas iniciativas importadas deberán ser adaptadas a nuestras propias condiciones particulares. Se parte de una evidente desventaja social y económica en los primeros años del siglo y posteriormente; todas las propuestas innovadoras en materia pedagógica deberán pasar por el filtro impuesto por un estado confesional, en el que la Iglesia monopolizará la educación, tanto pública como privada, en todos los niveles escolares.

Portada del número 9 de A.C. 1933 | Fuente: Biblioteca Nacional de España

A principios del año 1933, la revista AC, publicación periódica del G.A.T.E.P.A.C.1 dedicaba, de forma monográfica, su número 9 al problema de las escuelas. En el momento de publicar este número de la revista, los datos de analfabetismo en el país superaban, según datos de la propia revista, el 50% del total de la población, acercándose en algunas provincias al 70%. Ante estos datos, los arquitectos del G.A.T.E.P.A.C. se planteaban varias cuestiones, que exponían, del modo tajante que les era habitual, en la primera página de la publicación:

España necesita construir 25.000 escuelas en un plazo inmediato.

Es preciso construir estas escuelas con el mínimo coste.

La construcción de una escuela de lujo (y es lujo todo lo innecesario), deja sin enseñanza a una porción de niños. Por lo tanto, la urgencia de dar instrucción al mayor número posible de estos, dentro de los medios que dispone el Estado, obliga a no construir escuelas de este tipo.

Hay que afrontar el problema de las nuevas construcciones escolares, después de estudiar un plan de conjunto.

De este plan de conjunto saldrán perfectamente determinados una serie de tipos y de elementos standard, adaptables a los distintos climas de España.

En estos tipos standard sólo se modificarán los elementos que el clima exija. Para la creación de ellos el GATEPAC propone que no se olvide:

1. Que existe un nuevo sistema pedagógico, consecuencia del nuevo concepto de la vida que viene acentuándose después de la gran guerra;

2. Que la célula primaria de la escuela es la clase;

3. Que existe un problema de orientación en la construcción;

4. Otro de iluminación y ventilación (renovación de aire);

5. Que debe estudiarse la calefacción y soleamiento de las clases;

6. Que el conjunto de todos los elementos que forman la escuela ha de ligarse de una manera orgánica y racional (funcional);

7. Que las terrazas, en casi todo nuestro país, son de una gran utilidad y que los tejados representan siempre una superficie perdida;

8. Que hay que rechazar ciertos prejuicios, inexistentes ya en los países adelantados. Como son a) monumentalidad, b) fachadas presuntuosas, c) ordenación del plano a base de ejes que solo existen realmente sobre tableros de dibujo (problema artificioso, resabio de las escuelas de arquitectura).

El actual reglamento de escuelas imposibilita toda innovación. Las leyes, pues, deben de modificarse cuando se oponen al desarrollo racional de nuevos conceptos.2

Resulta paradójico que apenas hace 80 años fuera necesario reivindicar condiciones de habitabilidad en las escuelas, que a día de hoy se han convertido en mínimos innegociables en el diseño de cualquier espacio público.  Pero es cierto que las premisas establecidas en cuanto a la arquitectura escolar en España distaban mucho de estos planteamientos de los jóvenes arquitectos del GATEPAC y estaban mucho más en consonancia con criterios elitistas según los cuales la educación estaba reservada para una determinada clase social, y en cualquier caso, controlada de forma casi exclusiva por la Iglesia católica.

No es hasta la Constitución de 1812 que la Educación se plantea como una cuestión de Estado. A partir de este momento, los sucesivos gobiernos comenzarán a plantear, en sintonía con el resto de estados europeos y los nuevos movimientos higienistas, una serie de reformas destinadas a dotar al país de la mínima infraestructura escolar necesaria para combatir las desmesuradas cifras de analfabetismo.

En cualquier caso, a mediados del siglo XIX, ninguno de los sucesivos intentos de reforma de la educación había dado frutos. Si bien los resultados prácticos de estas ideas son poco consistentes, es cierto que los nuevos planteamientos, referidos fundamentalmente a las condiciones higiénicas del aula, suponen una base importante sobre la que se podrá trabajar de forma progresiva, aunque lenta, en los años posteriores.

Como ejemplo de la mentalidad referida, podemos analizar brevemente uno de los proyectos propuestos en el decreto ley redactado por el ministerio de Fomento en 1869, elaborado por la Escuela de Arquitectura de Madrid y destinado a “Escuela Pública para ambos sexos en población menor de 500 almas”.

Planta de la Escuela pública para ambos sexos en población menor de 500 almas | Fuente: BURGOS RUIZ, Francisco. La arquitectura del aula

Como se puede ver, no se contempla la división del alumnado por edades, sino exclusivamente por sexos. Esta división afecta no solo al espacio de aulas, sino a los aseos, los patios de juegos e incluso los accesos y vestíbulos de comunicación con las aulas. Las ideas de segregación por sexos se llevan a extremos casi cómicos cuando analizamos la situación del estrado del maestro, situado en medio del tabique de separación de las aulas, a caballo entre ambas.

Conviene destacar que en el cuerpo de entrada, entre los vestíbulos de comunicación, se sitúa un elemento novedoso: la biblioteca, concebida además como espacio público accesible para la población local. Aunque no podemos dejar de señalar que el acceso a esta biblioteca se realiza exclusivamente a través del vestíbulo destinado a los niños. Casi a finales del siglo XIX, el acceso de la población femenina a la cultura se consideraba algo casi exótico, cuando no directamente reprobable.

Más allá de las directrices marcadas por el ministerio de Fomento, estos últimos años del siglo propiciaron la aparición de iniciativas de innovación pedagógica, importadas en su gran mayoría de los países de Centroeuropa que, excepto casos notables como las Escuelas Aguirre, tuvieron escasa repercusión en el sistema educativo español, pero que sirvieron de germen de modelos posteriores de indudable importancia, como los centros educativos creados en la Colina de los Chopos, de Madrid.

Entre estas iniciativas experimentales merece la pena mencionar la Escuela Froebel, basada en las ideas del pedagogo alemán propulsor de los nuevos métodos de educación preescolar, inaugurada en 1879. En este caso concreto podemos apreciar una primera intención de adaptar los espacios educativos al sistema pedagógico. El aula sigue siendo el centro del proceso educativo pero comienzan a aparecer conceptos novedosos, como el jardín, diseñado para su utilización como espacio de clases en épocas de buen tiempo, el gimnasio e incluso una pequeña zona de huertos para los alumnos.

Raquel Martínez y Alberto Ruiz
arquitectos, docentes e investigadores
Madrid. mayo 2014

Notas:
1 Grupo de Artistas y Técnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporánea, fundado en 1930 como rama española de los CIAM.
2 A.C. Documentos de Actividad Contemporánea. nº 9. Primer trimestre de 1933.

Bibliografía

Monografías:

GARCIA PABLOS, Rodolfo. Construcciones Escolares. Curso organizado por el gobierno español como colaboración al proyecto principal de la UNESCO. Madrid: Dirección General de Enseñanza Primaria, 1962

LANDROVE, Susana, ed. Equipamientos I. Lugares públicos y nuevos programas, 1925-1965. Registro DoCoMoMo Ibérico. Barcelona: Fundación Caja de Arquitectos: Fundación DOCOMOMO ibérico, 2010

BURGOS RUIZ, Francisco. La arquitectura del aula. Nuevas escuelas madrileñas, 1868-1968. Madrid: Ayuntamiento de Madrid. Área de las Artes, 2007

A.C. Documentos de Actividad Contemporánea. nº 9. Primer trimestre de 1933. Barcelona Madrid San Sebastián: G.A.T.E.P.A.C. (Grupo de Arquitectos y Técnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporánea), 1931-1937

Recursos en línea:

El Blog de Stepien y Barno. La enseñanza según Louis Kahn [en línea] Abril de 2010 [Consulta en julio de 2012] Disponible en web

ALVES GONÇALVES, Polyanna. Herman Hertzberger. Edificios Escolares [en línea]. Octubre de 2009 2010 [Consulta en julio de 2012]  Disponible en web

[:es]Espacios para aprender. Arquitectura y Docencia (VI) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:gl]Espazos para aprender. Arquitectura e Docencia (VI) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:en]Spaces to learn. Architecture and Teaching (VI) | Raquel Martínez – Alberto Ruiz[:]

[:gl]https://veredes.es/blog/gl/espacios-para-aprender-arquitectura-y-docencia-iv-raquel-martinez-alberto-ruiz/

A evolución dos espazos educativos en España

O caso español é máis complicado. A evolución, tanto social coma cultural, do país leva un ritmo diferente ao dos países do noso ámbito e as poucas iniciativas importadas deberán ser adaptadas ás nosas propias condicións particulares. Pártese dunha evidente desvantaxe social e económica nos primeiros anos do século e posteriormente; todas as propostas innovadoras en materia pedagóxica deberán pasar polo filtro imposto por un estado confesional, no que a Igrexa monopolizará a educación, tanto pública coma privada, en todos os niveis escolares.

Portada do número 9 de A.C. 1933 | Fonte: Biblioteca Nacional de España

A principios do ano 1933, a  revista AC, publicación periódica do G.A.T.E.P.A.C.1 dedicaba, de forma monográfica, o seu número 9 ao problema das escolas. No momento de publicar este número da revista, os datos de analfabetismo no país superaban, segundo datos da propia revista, o 50% do total da poboación, achegándose nalgunhas provincias ao 70%. Ante estes datos, os arquitectos do G.A.T.E.P.A.C. formulábanse varias cuestións, que expoñían, do modo tallante que lles era habitual, na primeira páxina da publicación:

España necesita construír 25.000 escolas nun prazo inmediato.

É preciso construír estas escolas co mínimo custo.

A construción dunha escola de luxo (e é luxo todo o innecesario), deixa sen ensino unha porción de nenos. Polo tanto, a urxencia de dar instrución ao maior número posible destes, dentro dos medios que dispón o Estado, obriga a non construír escolas deste tipo.

Hai que afrontar o problema das novas construcións escolares, despois de estudar un plan de conxunto.

Deste plan de conxunto sairán perfectamente determinados unha serie de tipos e de elementos estándar, adaptables aos distintos climas de España.

Nestes tipos estándar só se modificarán os elementos que o clima esixa. Para a creación deles o GATEPAC propón que non se esqueza:

1. Que existe un novo sistema pedagóxico, consecuencia do novo concepto da vida que vén acentuándose despois da gran guerra;

2. Que a célula primaria da escola é a clase;

3. Que existe un problema de orientación na construción;

4. Outro de iluminación e ventilación (renovación de aire);

5. Que debe estudarse a calefacción e soleamiento das clases;

6. Que o conxunto de todos os elementos que forman a escola ha de ligarse dun xeito orgánico e racional (funcional);

7. Que as terrazas, en case todo o noso país, son dunha grande utilidade e que os tellados representan sempre unha superficie perdida;

8. Que hai que rexeitar certos prexuízos, inexistentes xa nos países adiantados. Como son a) monumentalidade, b) fachadas presuntuosas, c) ordenación do plano a base de eixes que só existen realmente sobre taboleiros de debuxo (problema artificioso, resaibo das escolas de arquitectura).

O actual regulamento de escolas imposibilita toda innovación. As leis, pois, deben de modificarse cando se opoñen ao desenvolvemento racional de novos conceptos.2

Resulta paradoxal que apenas hai 80 anos fose necesario reivindicar condicións de habitabilidade nas escolas, que a día de hoxe se converteron en mínimos innegociables no deseño de calquera espazo público. Pero é certo que as premisas establecidas en canto á arquitectura escolar en España distaban moito destas formulacións dos novos arquitectos do GATEPAC e estaban moito máis en consonancia con criterios elitistas segundo os cales a educación estaba reservada para unha determinada clase social, e en calquera caso, controlada de forma case exclusiva pola Igrexa católica.

Non é ata a Constitución de 1812 que a Educación se formula como unha cuestión de Estado. A partir deste momento, os sucesivos gobernos comezarán a formular, en sintonía co resto de estados europeos e os novos movementos hixienistas, unha serie de reformas destinadas a dotar o país da mínima infraestrutura escolar necesaria para combater as desmesuradas cifras de analfabetismo.

En calquera caso, a mediados do século XIX, ningún dos sucesivos intentos de reforma da educación dera froitos. Se ben os resultados prácticos destas ideas son pouco consistentes, é certo que as novas formulacións, referidas fundamentalmente ás condicións hixiénicas da aula, supoñen unha base importante sobre a que se poderá traballar de forma progresiva, aínda que lenta, nos anos posteriores.

Como exemplo da mentalidade referida, podemos analizar brevemente un dos proxectos propostos no decreto lei redactado polo ministerio de Fomento en 1869, elaborado pola Escola de Arquitectura de Madrid e destinado a “Escola Pública para ambos os dous sexos en poboación menor de 500 almas”.

Planta da Escola pública para ambos sexos en población menor de 500 almas | Fonte: BURGOS RUIZ, Francisco. La arquitectura del aula

Como se pode ver, non se considera a división do alumnado por idades, senón exclusivamente por sexos. Esta división afecta non só ao espazo de aulas, senón aos aseos, os patios de xogos e mesmo os accesos e vestíbulos de comunicación coas aulas. As ideas de segregación por sexos lévanse a extremos case cómicos cando analizamos a situación do estrado do mestre, situado no medio do tabique de separación das aulas, a cabalo entre ambas as dúas.

Convén destacar que no corpo de entrada, entre os vestíbulos de comunicación, se sitúa un elemento novidoso: a biblioteca, concibida ademais como espazo público accesible para a poboación local. Aínda que non podemos deixar de sinalar que o acceso a esta biblioteca se realiza exclusivamente a través do vestíbulo destinado aos nenos. Case a finais do século XIX, o acceso da poboación feminina á cultura se consideraba algo case exótico, cando non directamente reprobable.

Máis alá das directrices marcadas polo ministerio de Fomento, estes últimos anos do século propiciaron a aparición de iniciativas de innovación pedagóxica, importadas na súa gran maioría dos países de Centroeuropa que, agás casos notables como as Escolas Aguirre, tiveron escasa repercusión no sistema educativo español, pero que serviron de xerme de modelos posteriores de indubidable importancia, como os centros educativos creados no Outeiro dos Chopos, de Madrid.

Entre estas iniciativas experimentais paga a pena mencionar a Escola Froebel, baseada nas ideas do pedagogo alemán propulsor dos novos métodos de educación preescolar, inaugurada en 1879. Neste caso concreto podemos apreciar unha primeira intención de adaptar os espazos educativos ao sistema pedagóxico. A aula segue sendo o centro do proceso educativo pero comezan a aparecer conceptos novidosos, como o xardín, deseñado para a súa utilización como espazo de clases en épocas de bo tempo, o ximnasio e mesmo unha pequena zona de hortos para os alumnos.

Raquel Martínez y Alberto Ruiz
arquitectos, docentes e investigadores
Madrid. maio 2014

Notas:

1 Grupo de Artistas e Técnicos Españois para o Progreso da Arquitectura Contemporánea, fundado en 1930 como rama española dos CIAM.

2 A.C. Documentos de Actividad Contemporánea. nº 9. Primer trimestre de 1933.

Bibliografía

Monografías:

GARCIA PABLOS, Rodolfo. Construcciones Escolares. Curso organizado por el gobierno español como colaboración al proyecto principal de la UNESCO. Madrid: Dirección General de Enseñanza Primaria, 1962

LANDROVE, Susana, ed. Equipamientos I. Lugares públicos y nuevos programas, 1925-1965. Registro DoCoMoMo Ibérico. Barcelona: Fundación Caja de Arquitectos: Fundación DOCOMOMO ibérico, 2010

BURGOS RUIZ, Francisco. La arquitectura del aula. Nuevas escuelas madrileñas, 1868-1968. Madrid: Ayuntamiento de Madrid. Área de las Artes, 2007

A.C. Documentos de Actividad Contemporánea. nº 9. Primer trimestre de 1933. Barcelona Madrid San Sebastián: G.A.T.E.P.A.C. (Grupo de Arquitectos y Técnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporánea), 1931-1937

Recursos en línea:

O Blogue de Stepien e Barno. La enseñanza según Louis Kahn [en línea] Abril de 2010 [Consulta en xullo de 2012] Disponible en web

ALVES GONÇALVES, Polyanna. Herman Hertzberger. Edificios Escolares [en línea]. Outubro de 2009 2010 [Consulta en xullo de 2012] Disponible en web

https://veredes.es/blog/gl/espacios-para-aprender-arquitectura-y-docencia-vi-raquel-martinez-alberto-ruiz/

[:en]https://veredes.es/blog/en/espacios-para-aprender-arquitectura-y-docencia-iv-raquel-martinez-alberto-ruiz/

The evolution of the educational spaces in Spain

The Spanish case is more complicated. The evolution, both social and cultural, of the country it takes a pace different from that of the countries of our environment and few imported initiatives will have to be adapted to our own particular conditions. It splits of an evident social and economic disadvantage in the first years of the century and later; all the innovative offers in pedagogic matter will have to happen for the filter imposed by a denominational condition, in which the Church will monopolize the education, both public and deprived, in all the school levels.

Front page of the number 9 of A.C. 1933 | Source: Biblioteca Nacional de España

At the beginning of the year 1933, the AC magazine, periodic publication of the G.A.T.E.P.A.C.1 was dedicating, of monographic form, his number 9 to the problem of the schools. In the moment to publish this number of the magazine, the information of illiteracy in the country was overcoming, according to information of the own magazine, 50 % of the total of the population, approaching in some provinces 70 %. Before this information, the architects of the G.A.T.E.P.A.C. were appearing several questions, which were exhibiting, in an incisive way that they was habitual, in the first page of the publication:

Spain needs to construct 25.000 schools in an immediate term.

It is necessary to construct these schools with the minimal cost.

The construction of a school of luxury (and it is a luxury everything unnecessary), stops without education to a children’s portion. Therefore, the urgency of giving instruction to the major possible number of these, inside the means that the State arranges, forces not to construct schools of this type.

It is necessary to confront the problem of the new school constructions, after studying a plan of set.

Of this plan of set there will work out perfectly certain a series of types and of elements standard, adaptable to the different climates of Spain.

In these types standard only there will be modified the elements that the climate demands. For the creation of them the GATEPAC proposes that he should not forget:

1. That exists a new pedagogic system, consequence of the new concept of the life that comes accenting after the great war;

2. That the primary cell of the school is the class;

3. That exists a problem of orientation in the construction;

4. Other one of lighting and ventilation (air renovation);

5. That must study the heating and sunny of the classes;

6. That the set of all the elements that form the school has to unite in an organic and rational (functional) way;

7. That the terraces, in almost all our country, are of a great usefulness and that the roofs represent always a lost surface;

8. That it is necessary to reject certain prejudices, non-existent already in the anticipated countries. Since they are a) monumentalidad, b) presumptuous fronts, c) arrangement of the plane based on axes that alone exist really on boards of drawing (artful problem, viciousness of the schools of architecture).

The current regulation of schools disables any innovation. The laws, so, have to of be modifying when they are opposed to the rational development of new concepts.2

It turns out to be paradoxical that you upset 80 years ago was necessary to claim conditions of habitability in the schools, which a today have turned into non-negotiable minimums into the design of any public space. But it is true that the premises established as for the school architecture in Spain were far much from these expositions of the young architects of the GATEPAC and were much more in agreement with elitist criteria according to which the education was reserved for a certain social class, and in any case, controlled of almost exclusive form by the catholic Church.

It is not up to the Constitution of 1812 that the Education appears as a question of State. From this moment, the successive governments will begin to raise, in tuning in with the rest of European conditions and the new movements hygienists, a series of reforms destined to provide to the country of the minimal school necessary infrastructure to attack the enormous numbers of illiteracy.

In any case, in the middle of the 19th century, none of the successive attempts of reform of the education had given fruits. Though the practical results of these ideas are slightly consistent, it is true that the new expositions, recounted fundamentally to the hygienic conditions of the classroom, suppose an important base on the one that one will be able to work of progressive form, though slow, in the later years.

As example of the above-mentioned mentality, we can analyze brief one of the projects proposed in the statutory order written by the department of Promotion in 1869 elaborated by the School of Architecture of Madrid and destined to “Public School for both sexes in minor population of 500 souls”.

Plant of the public School for both sexes in minor population of 500 souls | Source: BURGOS RUIZ, Francisco. La arquitectura del aula

Since it is possible to see, the division of the student body is not contemplated by ages, but exclusively by sexes. This division concerns not only the space of classrooms, but the bathrooms, the courts of games and even the accesses and foyers of communication with the classrooms. The ideas of segregation for sexes remove to almost comical ends when we analyze the situation of the drawing-room of the teacher, placed in the middle of the partition of separation of the classrooms, astride between both.

It suits to emphasize that in the body of entry, between the foyers of communication, a new element places: the library, concebida in addition as public accessible space for the local population. Though we cannot stop indicating that the access to this library is realized exclusively across the foyer destined for the children. Almost at the end of the 19th century, the access of the feminine population to the culture was considered to be something almost exotically, not directly reprehensible when.

Beyond the directives marked by the department of Promotion, the latter years of the century propitiated the appearance of initiatives of pedagogic innovation, imported in his great majority of the countries of Central Europe that, except notable cases as the Schools Aguirre, had scanty repercussion in the educational Spanish system, but that used as germ of later models of undoubted importance, as the educational centers created in the Colina de los Chopos, in Madrid.

Between these experimental initiatives there is worth mentioning the School Froebel, based on the ideas of the German pedagogue propellent of the new methods of pre-school education, inaugurated in 1879. In this concrete case we can estimate the first intention of adapting the educational spaces to the pedagogic system. The classroom continues being the center of the educational process but new concepts begin to appear, as the garden designed for his utilization as space of classes in epochs of good time, the gymnasium and even a small zone of gardens for the pupils.

Raquel Martínez and Alberto Ruiz
architects, teachers and investigators
Madrid. may 2014

Notes:

1 Group of Artists and Technical Spanish for the Progress of the Contemporary Architecture, founded in 1930 like Spanish branch of the CIAM.

2 A.C. Documentos de Actividad Contemporánea. nº 9. Primer trimestre de 1933.

Bibliography

Monographs:

GARCIA PABLOS, Rodolfo. Construcciones Escolares. Curso organizado por el gobierno español como colaboración al proyecto principal de la UNESCO. Madrid: Dirección General de Enseñanza Primaria, 1962

LANDROVE, Susana, ed. Equipamientos I. Lugares públicos y nuevos programas, 1925-1965. Registro DoCoMoMo Ibérico. Barcelona: Fundación Caja de Arquitectos: Fundación DOCOMOMO ibérico, 2010

BURGOS RUIZ, Francisco. La arquitectura del aula. Nuevas escuelas madrileñas, 1868-1968. Madrid: Ayuntamiento de Madrid. Área de las Artes, 2007

A.C. Documentos de Actividad Contemporánea. nº 9. Primer trimestre de 1933. Barcelona Madrid San Sebastián: G.A.T.E.P.A.C. (Grupo de Arquitectos y Técnicos Españoles para el Progreso de la Arquitectura Contemporánea), 1931-1937

Resources on line:

Stepien y Barno´s blog. La enseñanza según Louis Kahn [on line] April, 2010 [It Consults in July, 2012] Available in web

ALVES GONÇALVES, Polyanna. Herman Hertzberger. Edificios Escolares [on line]. October, 2009, 2010 [It Consults in July, 2012] Available in web

https://veredes.es/blog/en/espacios-para-aprender-arquitectura-y-docencia-vi-raquel-martinez-alberto-ruiz/

[:]

Alberto Ruiz Colmenar
Alberto Ruiz Colmenarhttps://arquitecturaconminusculas.wordpress.com/
Doctor arquitecto por la ETSAM, compagina su actividad profesional con la docencia y la investigación. Los artículos son un reflejo de la inquietud, reflexión y pensamiento acerca de la arquitectura.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR

1 COMENTARIO

0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
1 Comment
Los más recientes
Los más viejos Los más votados
Alberto Alonso Oro
Alberto Alonso Oro
11 years ago

EL “CANON DE CENTROS ESCOLARES DEL SIGLO XX” : UN CUADERNO ESCOLAR
Antonio Miranda Regojo, Nicolás Maruri González de Mendoza,Rafael Pina Lupiáñez.

Desde 2010 se viene llevando a cabo en
el Grupo de Investigación en Crítica de Arquitectura ARKRIT y bajo la
dirección y coordinación del arquitecto y profesor Fernando Casqueiro,
un trabajo sobre la Arquitectura de los Centros Educativos 1.

Se entendió desde un principio que esta
tarea podía aunar intereses muy agudos y aparentemente distintos: en
primer lugar investigar, entendiéndolo como la búsqueda de una nueva
objetividad; en segundo, estudiar y difundir la arquitectura que
consideramos ejemplar y por último, participar en el debate sobre
educación que, con la asfixiante presión que estamos viviendo aún hoy en
España, se ha vuelto una tarea imprescindible.

Investigar y publicar.
La investigación se centró en el tipo de
Centro más sencillamente comparable: los dedicados a la educación
infantil y primaria, cuyos tamaños y programas son enormemente similares
en todas las localizaciones estudiadas. Queda así pendiente, para
posteriores investigaciones, el análisis de los centros universitarios,
los de formación profesional y otros centros educativos, que por su
heterogeneidad intrínseca aparecían como más difíciles de comparar. Así,
la investigación consistió en el estudio comparado de 70 colegios cuya
arquitectura nos parece ejemplar.
[…]
http://goo.gl/RkCHjC

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS