InicioartículosEl urbanismo y las amas de casa | Alberto RuizO urbanismo e...

[:es]El urbanismo y las amas de casa | Alberto Ruiz[:gl]O urbanismo e as amas de casa | Alberto Ruiz[:en]The urbanism and the housewives | Alberto Ruiz[:]

[:es]

blanco-y-negro-24-01-1959

En 1959 el concepto de corrección política todavía estaba por inventarse, así que aún era posible que un periódico de tirada nacional, en este caso Blanco y Negro —suplemento cultural de ABC— publicara un artículo con este rotundo encabezado.1 El artículo cumplía todas las premisas para llamar la atención: titular polémico, composición gráfica llamativa y, sobre todo, firmante de reconocido prestigio; en este caso, Miguel Fisac.

Esta profesión se queja regularmente de que la sociedad tiene una imagen distorsionada de la labor de los arquitectos. Se nos identifica con el tópico del profesional caprichoso y pagado de sí mismo, que resulta más un estorbo que un agente útil en el proceso de construcción de la ciudad. En un vistazo rápido a la prensa actual española es fácil localizar columnas periódicas dedicadas a la crítica de cine, moda, música o arte, pero, salvo contadas excepciones, la difusión de la labor de los arquitectos se limita a alguna sonada inauguración o a algún —no menos sonado— escándalo inmobiliario. Si bien es cierto que, de unos años a esta parte, los suplementos culturales de la mayor parte de los periódicos tienen una sección dedicada a este asunto, la buena arquitectura, medida, sensata y responsable —que la hay— resulta difícil de encontrar entre noticias que tendrían mejor acomodo en las páginas de sucesos o en las de prensa del corazón.

Por otra parte, también existe la creencia de que el arquitecto no considera la opinión que sobre la arquitectura tienen los ‘no iniciados’. Buena muestra de ello es el poco interés que siempre ha mostrado el colectivo por difundir su trabajo entre el público más generalista. Demasiado a menudo los arquitectos nos servimos de un lenguaje deliberadamente críptico, aprendido y asimilado ya en las aulas que, aunque puede entenderse por una gran parte de la profesión —y aún esto es discutible—, resulta, cuanto menos, complicado de entender para el resto de la población.

Si a día de hoy se abre cualquier revista especializada, pueden localizarse descripciones como la que sigue, referidas al proyecto de un edificio de viviendas en el centro de Madrid:

«El futuro claustro resultante, o plaza interior, anticipa y promete la felicidad de una fusión morfológica, con el fin de compartir lo mejor: el alma colectiva y arbolada de la manzana. Ese alma aventada y fresca (ya que mira y respira por los huecos de doble escala a la calle) constituirá un espacio panóptico y fluyente que convertirá lo que era simple patio en una homotecia invertida y ampliada de la vivienda de doble rostro»

Este texto, que podría resultar poético y evocador para muchos, no parece, sin embargo, demasiado asequible para un lector que pretenda comprender y apreciar lo que, por otra parte, es un magnífico proyecto de arquitectura. Así que, ¿dónde radica realmente la distancia entre los arquitectos y la sociedad? Por una parte, parece que la arquitectura como tal no interesa y, por otra, se diría que los propios profesionales nos empeñamos en alejarla de la comprensión de la gente.

Este artículo de Fisac da mucho más de lo que promete en su titular. Habla de acercar la arquitectura a la gente, de tenerles en cuenta a la hora de diseñar las ciudades en las que van a vivir, de abandonar este florido ensimismamiento que nos ha convertido en ese agente incomprensible del que ahora renegamos. Habla de que, a fin de cuentas, no deberíamos estar encantados de haber inventado el frigorífico, sin pensar en que quizá, sólo quizá, la gente preferiría seguir usando el botijo.

Alberto Ruiz. Arquitecto, docente e investigador.
Madrid. Octubre 2016.

Notas:

1. «El urbanismo y las amas de casa». Este artículo apareció en la edición del día 24 de enero de 1959 en la revista Blanco y Negro.

[:gl]

blanco-y-negro-24-01-1959

En 1959 o concepto de corrección política aínda estaba por inventarse, así que aínda era posible que un xornal de tirada nacional, neste caso Branco r Negro —suplemento cultural de ABC— publicase un artigo con este rotundo encabezado.1 O artigo cumpría todas as premisas para chamar a atención: titular polémico, composición gráfica rechamante e, sobre todo, asinante de recoñecido prestixio; neste caso, Miguel Fisac.

Esta profesión quéixase regularmente de que a sociedade ten unha imaxe distorsionada do labor dos arquitectos. Identifícasenos co tópico do profesional caprichoso e pago de si mesmo, que resulta máis un estorbo que un axente útil no proceso de construción da cidade. Nunha ollada rápida á prensa actual española é fácil localizar columnas periódicas dedicadas á crítica de cinema, moda, música ou arte, pero, salvo contadas excepcións, a difusión do labor dos arquitectos limítase a algunha soada inauguración ou a algún —non menos soado— escándalo inmobiliario. Aínda que é certo que, duns anos a esta parte, os suplementos culturais da maior parte dos xornais teñen unha sección dedicada a este asunto, a boa arquitectura, medida, sensata e responsable —que a hai— resulta difícil de atopar entre noticias que terían mellor acomodo nas páxinas de sucesos ou nas de prensa do corazón.

Por outra banda, tamén existe a crenza de que o arquitecto non considera a opinión que sobre a arquitectura teñen os ‘non iniciados’. Boa mostra diso é o pouco interese que sempre mostrou o colectivo por difundir o seu traballo entre o público máis xeneralista. Demasiado a miúdo os arquitectos servímonos dunha linguaxe deliberadamente críptico, aprendido e asimilado xa nas aulas que, aínda que pode entenderse por unha gran parte da profesión —e aínda isto é discutible—, resulta, canto menos, complicado de entender para o resto da poboación.

Se a día de hoxe ábrese calquera revista especializada, poden localizarse descricións como a que segue, referidas ao proxecto dun edificio de vivendas no centro de Madrid:

«O futuro claustro resultante, ou praza interior, anticipa e promete a felicidade dunha fusión morfológica, co fin de compartir o mellor: a alma colectiva e arboredo da mazá. Esa alma aventada e fresca (xa que mira e respira polos ocos de dobre escala á rúa) constituirá un espazo panóptico e fluyente que converterá o que era simple patio nunha homotecia investida e ampliada da vivenda de dobre rostro»

Este texto, que podería resultar poético e evocador para moitos, non parece, con todo, demasiado alcanzable para un lector que pretenda comprender e apreciar o que, por outra banda, é un magnífico proxecto de arquitectura. Así que, onde radica realmente a distancia entre os arquitectos e a sociedade? Por unha banda, parece que a arquitectura como tal non interesa e, por outra, diríase que os propios profesionais empeñámonos en afastala da comprensión da xente.

Este artigo de Fisac dá moito máis do que promete no seu titular. Fala de achegar a arquitectura á xente, de terlles en conta á hora de deseñar as cidades nas que van vivir, de abandonar este florido ensimismamiento que nos converteu nese axente incomprensible do que agora renegamos. Fala de que, a final de contas, non deberiamos estar encantados de inventar o frigorífico, sen pensar en que quizá, só quizá, a xente preferiría seguir usando o botixo.

Alberto Ruiz. Arquitecto, docente e investigador.
Madrid. Outubro 2016.

Notas:

1. «O urbanismo e as amas de casa». Este artigo apareceu na edición do día 24 de xaneiro de 1959 na revista Branco e Negro.

[:en]

blanco-y-negro-24-01-1959

In 1959 the concept of political correction still was for be inventing, so still it was possible that a newspaper of national issue, in this Blanco y Negro -ABC’s cultural supplement- an article was publishing with round this one headline.1 The article was fulfilling all the premises to call the attention: polemic holder, graphical showy and, composition especially, signatory of recognized prestige; in this case, Miguel Fisac.

This profession complains regularly about that the company has an image distorted of the labor of the architects. We are identified by the topic of the capricious and full professional of yes same, that turns out to be more a hindrance than a useful agent in the process of construction of the city. In a rapid glimpse to the current Spanish press it is easy to locate periodic columns dedicated to the critique of cinema, mode, music or art, but, except few exceptions, the diffusion of the labor of the architects limits itself to some famous inauguration or to some – not less famous – real-estate scandal. Though it is true that, of a few years to this part, the cultural supplements of most of the newspapers have a section dedicated to this matter, the good architecture, measured, sensible and responsible – that exists – it turns out difficult to think between news that they would have better arrangement in the pages of events or in those of romance magazines.

On the other hand, also there exists the belief of which the architect does not consider the opinion that on the architecture they have ‘not initiated’. Good sample of it is little interest that always the group has showed to spread his work between the most general public. Too often the architects we are served a deliberately cryptic language, learned and assimilated already in the classrooms that, though it can be understood on a great part of the profession – and still this is debatable-, it turns out to be, less, complicated to deal for the rest of the population.

If a today any specialized magazine is opened, descriptions can be located as the one that is still, recounted to the project of a building of housings in the center of Madrid:

«The future resultant cloister, or interior square, it anticipates and promises the happiness of a morphologic merger, in order to share the better thing: the collective and wooded soul of the apple. This fanned and fresh soul (since it looks and breathes for the hollows of double scale to the street) will constitute a space panóptico and fluyente that will turn what was a simple court in a reversed and extended homotecia of the housing of double face»

This text, which might turn out to be poetical and evocative for many, does not seem to be, nevertheless, too attainable for a reader who tries to understand and to estimate what, on the other hand, is a magnificent project of architecture. So, where does it take root really in the distance between the architects and the company? On one hand, it seems that the architecture as such is not interested and, for other one, it would be said that the own professionals we pledge in removing it from the comprehension of the people.

This Fisac’s article gives much more than it promises in his holder. It speaks of bringing the architecture over to the people, of bearing them in mind at the moment of designing the cities in which they are going to live, of leaving this flowery absorption that has turned us into this incomprehensible agent whom now we renounce. He speaks that, ultimately, we should not be been charmed with of having invented the refrigerator, without thinking that probably, only probably, the people would prefer continuing using the earthenware jar.

Alberto Ruiz. Architect, teacher and investigator.
Madrid. October 2016.

Notes:

1. «The urbanism and the housewives». This article appeared in the edition of January 24, 1959 in Blanco y Negro Magazine.

[:]

Alberto Ruiz Colmenar
Alberto Ruiz Colmenarhttps://arquitecturaconminusculas.wordpress.com/
Doctor arquitecto por la ETSAM, compagina su actividad profesional con la docencia y la investigación. Los artículos son un reflejo de la inquietud, reflexión y pensamiento acerca de la arquitectura.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR

4 COMENTARIOS

0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
4 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados
Alberto Alonso Oro
Alberto Alonso Oro
9 years ago

¡Gracias por la aportación y por compartir el post!

Igma Pacheco-Rivas
Igma Pacheco-Rivas
9 years ago

Hola Aberto,
Creo que el diagnóstico (hace tiempo…) está más que claro: los arquitectos estamos lejos de la gente y la sociedad, pero me asombra este articulo de 1959 ya advirtiéndonos de los mismo. Creo que depurar y simplificar nuestro lenguaje es clave, aunque solo una parte de estrategia para revertir esta situación. Divulgar nuestro trabajo es importante, pero obviamente de manera simple y práctica, mostrando siempre los beneficios de la arquitectura. Lo bueno es que hoy, más que nunca, el acceso a internet nos permite tener un alcance global para acercar la arquitectura a la gente.
Me gustaría compartir contigo y tus lectores un artículo que escribí como invitado en el blog de StepienyBarno, y que me parece se complementa con tu post de hoy.
«Llegar a Todos: Nuestro gran desafío en los próximos años es popularizar la arquitectura». Espero os guste y te animes a compartir vuestra opinión. Saludos!
Ver post: http://bit.ly/2f0LCY5comment image

Alberto Alonso Oro
Alberto Alonso Oro
9 years ago

¡Disiento en la afirmación de que «nadie te toma en serio» José Ramón. Me aventuro a decir que mucha más gente de la que tú crees, no hay más que comprobar las lecturas de tu blog y tus comentarios en las RRSS. Además un poco de humor nunca viene mal porque a veces nos ponemos demasiado serios y trascendentales cuando hablamos de arquitectura. Un abrazo.
P. D. Los que no le leéis, no esperéis más y hacerlo.

José Ramón Hernández
José Ramón Hernández
9 years ago

Sobre cómo nos expresamos los arquitectos, puedo decir por experiencia propia que intento escribir siempre lo más llanamente posible, e incluso con humor, pero con eso consigo que casi nadie me tome en serio.
La gente rimbombante e importante suele escribir, como decía Antonio Machado, «los eventos consuetudinarios que acontecen en la rúa», en vez de «lo que pasa en la calle».
Pero ese «ataque de importancia» le da a mucha gente. Los periodistas deportivos, por ejemplo, son muy dados a ello. «La climatología es adversa» por «hace mal tiempo».
(José Ramón).

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS