[:es]https://veredes.es/blog/la-frontera-mecanismo-artificial-e-inventado-luis-gil-pita/

La frontera como espacio tensionado que se opone a su tránsito, exige esfuerzo, determinación, cambio formal o fundamental para ser transgredida y superada o habitada de manera temporal o continua. Así, el paso por la frontera o el límite, el salto de un medio a otro implica el descubrimiento de una técnica que haga posible la supervivencia en el otro margen, el cambio, la transformación y adaptación de la vida al sistema vecino o contrario. No es casual que el descubrimiento de Darwin de una teoría que justifica la evolución de las especies, tuviera un punto de parada importante de su reflexión justo en esa línea de borde que marca el paso de la vida en el mar a la que se produce en tierra.
Una línea separadora que marca con su espacio la crisis del cambio en la forma de habitar como lugar (o no lugar) donde la transformación para poder seguir existiendo al otro lado debe producirse. Ese esfuerzo, ese derroche, es uno de los indicadores de que nos movemos en la franja separadora, en los márgenes de mundos cercanos pero separados. Salvar el limite y rebasar esa resistencia implica derrochar energía y reconocer la posibilidad de fracaso a su trasgresión o uso, dependiendo esa lucha fundamentalmente de la intención previa y de la preparación para superarlo.
El plan es la actitud previa, esa estrategia que permite dosificar la energía a emplear para superar el obstáculo. Rebasar, evitar la frontera exige una transformación en la manera de pensar, en la forma de afrontar la vida diaria que se contagia en actitud de la estrategia del atleta que salta un obstáculo. Éste intenta transformar la dinámica común de la carrera mediante la técnica del salto (lo que comúnmente denominamos maña) o mediante el instrumento (la pértiga, la máquina o accesorio que el plan diseña con el objetivo de ayudarse) para evitar el accidente.
La elaborada máquina de guerra tradicional tanto la defensiva como la de ataque nace y depende directamente de la noción de desbordamiento o rotura del limite y de su variación y evolución para la lucha. La defensiva con el objetivo de mantener y desarrollar el obstáculo, la muralla, el fortín, el foso que va creciendo ante la posibilidad de una nueva agresión exterior, empleando geometrías que estudian las variaciones tácticas del enemigo, ampliándose cada vez en nuevos y distintos anillos o dominios. La de ataque como artificio que debe mostrar su capacidad de lucha a través de actuaciones que condensen energía y que generalmente se combinan con una rica movilidad.
Movilidad y rapidez que son inherentes al paso, trasgresión o vida por el límite, donde el Caballo de Troya se convierte en una de las más bellas y sutiles soluciones de quiebra de la frontera que la historia nos ha dado. Se convierte aquí la construcción de un habitáculo contenedor móvil (una primera y circunstancial maquina a habitar), en un arma, en estrategia sopesada, que sirve de refugio a la inteligencia capaz de atravesar una frontera. Se trata el plan como ingenio, donde la máquina se desarrolla como estrategia de lucha al igual que lo puede ser la pértiga para el saltador de altura y donde atravesar significa colarse literalmente, emplear la estrategia y la planificación, la previsión y la anticipación necesarias para salvar un límite inafrontable en otras condiciones.
La energía no es así requerida en el sentido físico de la cantidad y la fuerza como se hace precisa en otros desbordamientos de la frontera, sino en el intelectual, en el engaño analizado y sopesado, una de las pocas formas de atravesar o sobrevivir al límite.
No es casual, ni metafórico, sino más bien propio de la vida en la frontera, que un objeto en este caso contenedor y móvil, como más tarde abordaremos en la descripción de las arquitecturas de la frontera, sea el medio de lucha o de trabajo para eliminar la inaccesibilidad provocada por la noción defensiva o de peligrosidad del límite. La frontera, el espacio del limes, genera sus propias arquitecturas, de polos y significados opuestos y también muchas veces complementarias como los mundos que intentan unir o separar, formas paradójicas que necesitan de una constante estrategia de previsión y alerta que emplea el plan como configuración esencial.
Luis Gil Pita, arquitecto
Santiago de Compostela, Noviembre 2019
La frontera espacio de contacto, encuentro e intercambio | Luis Gil
Capítulo del artículo Alegoría de la frontera y el límite, publicado originalmente en la revista Obradoiro nº34, invierno de 2009.
[:gl]
A fronteira como espazo tensionado que se opón ao seu tránsito, esixe esforzo, determinación, cambio formal ou fundamental para ser transgredida e superada ou habitada de maneira temporal ou continua. Así, o paso pola fronteira ou o límite, o salto dun medio a outro implica o descubrimento dunha técnica que faga posible a supervivencia no outro marxe, o cambio, a transformación e adaptación da vida ao sistema veciño ou contrario. Non é casual que o descubrimento de Darwin dunha teoría que xustifica a evolución das especies, tivese un punto de parada importante da súa reflexión xusto nesa liña de bordo que marca o paso da vida no mar á que se produce en terra.
Unha liña separadora que marca co seu espazo a crise do cambio na forma de habitar como lugar (ou non lugar) onde a transformación para poder seguir existindo alén debe producirse. Ese esforzo, ese malgaste, é un dos indicadores de que nos movemos na franxa separadora, nas marxes de mundos próximos pero separados. Salvar o limite e pasar esa resistencia implica malgastar enerxía e recoñecer a posibilidade de fracaso ao seu trasgresión ou uso, dependendo esa loita fundamentalmente da intención previa e da preparación para superalo.
O plan é a actitude previa, esa estratexia que permite dosificar a enerxía para empregar para superar o obstáculo. Pasar, evitar a fronteira esixe unha transformación na maneira de pensar, na forma de afrontar a vida diaria que se contaxia en actitude da estratexia do atleta que salta un obstáculo. Este tenta transformar a dinámica común da carreira mediante a técnica do salto (o que comunmente denominamos maña) ou mediante o instrumento (a pértega, a máquina ou accesorio que o plan deseña co obxectivo de axudarse) para evitar o accidente.
A elaborada máquina de guerra tradicional tanto a defensiva como a de ataque nace e depende directamente da noción de desbordamento ou rotura do limite e da súa variación e evolución para a loita. A defensiva co obxectivo de manter e desenvolver o obstáculo, a muralla, o fortín, o foso que vai crecendo #ante a posibilidade dunha nova agresión exterior, empregando xeometrías que estudan as variacións tácticas do inimigo, ampliándose cada vez en novos e distintos aneis ou dominios. A de ataque como artificio que debe mostrar a súa capacidade de loita a través de actuacións que condensen enerxía e que xeralmente se combinan cunha rica mobilidade.
Movilidad e rapidez que son inherentes ao paso, trasgresión ou vida polo límite, onde o Cabalo de Troia convértese nunha das máis belas e sutís solucións de quebra da fronteira que a historia nos ha dado. Convértese aquí a construción dun habitáculo contedor móbil (unha primeira e circunstancial maquina a habitar), nunha arma, en estratexia sopesada, que serve de refuxio á intelixencia capaz de atravesar unha fronteira. Trátase o plan como enxeño, onde a máquina desenvólvese como estratexia de loita do mesmo xeito que o pode ser a pértega para o saltador de altura e onde atravesar significa coarse literalmente, empregar a estratexia e a planificación, a previsión e a anticipación necesarias para salvar un límite inafrontable noutras condicións.
A enerxía non é así requirida no sentido físico da cantidade e a forza como se fai precisa noutros desbordamentos da fronteira, senón no intelectual, no engano analizado e sopesado, unha das poucas formas de atravesar ou sobrevivir ao límite.
Non é casual, nin metafórico, senón máis ben propio da vida na fronteira, que un obxecto neste caso contedor e móbil, como máis tarde abordaremos na descrición das arquitecturas da fronteira, sexa o medio de loita ou de traballo para eliminar a inaccesibilidade provocada pola noción defensiva ou de perigo do límite. A fronteira, o espazo do limes, xera as súas propias arquitecturas, de polos e significados opostos e tamén moitas veces complementarias como os mundos que tentan unir ou separar, formas paradoxais que necesitan dunha constante estratexia de previsión e alerta que emprega o plan como configuración esencial.
Luis Gil Pita, arquitecto
Santiago de Compostela, Novembro 2019
Capítulo do artigo Alegoría da fronteira e o límite, publicado orixinalmente na revista Obradoiro nº34, inverno de 2009.
[:en]
The border as a tense space that opposes its transit, requires effort, determination, formal or fundamental change to be transgressed and overcome or inhabited temporarily or continuously. Thus, the passage through the border or the limit, the jump from one medium to another implies the discovery of a technique that makes possible the survival in the other margin, the change, the transformation and adaptation of life to the neighboring or opposite system. It is no accident that Darwin’s discovery of a theory that justifies the evolution of the species, had an important stopping point of his reflection right on that edge line that marks the passage of life in the sea to which it occurs in land.
A separating line that marks with its space the crisis of change in the way of living as a place (or not a place) where the transformation to be able to continue existing on the other side must occur. That effort, that waste, is one of the indicators that we move in the separating strip, in the margins of nearby but separated worlds. Saving the limit and exceeding that resistance implies wasting energy and recognizing the possibility of failure to transgress or use, depending on that struggle fundamentally on the previous intention and the preparation to overcome it.
The plan is the previous attitude, that strategy that allows dosing the energy to be used to overcome the obstacle. Overcoming, avoiding the border requires a transformation in the way of thinking, in the way of facing the daily life that is spread in an attitude of the athlete’s strategy that jumps an obstacle. This one tries to transform the common dynamics of the race by means of the technique of the jump (what commonly we call maña) or by means of the instrument (the pole, the machine or accessory that the plan designs with the objective of helping itself) to avoid the accident.
The elaborate traditional war machine, both defensive and attacking, is born and depends directly on the notion of overflow or breakage of the limit and its variation and evolution for the fight. The defense with the objective of maintaining and developing the obstacle, the wall, the fort, the moat that is growing before the possibility of a new external aggression, using geometries that study the enemy’s tactical variations, expanding each time in new and different rings or domains The attack as an artifice that must show its ability to fight through actions that condense energy and that are generally combined with rich mobility.
Mobility and speed that are inherent to the passage, transgression or life by the limit, where the Trojan Horse becomes one of the most beautiful and subtle bankruptcy solutions of the border that history has given us. The construction of a mobile container cabin (a first and circumstantial machine to inhabit) is converted here, into a weapon, in a weighted strategy, which serves as a refuge for intelligence capable of crossing a border. The plan is treated as ingenuity, where the machine is developed as a fighting strategy just as the pole can be for the high jumper and where crossing means literally sneaking in, using the strategy and planning, forecasting and anticipation necessary to save an unfrontable limit in other conditions.
Energy is thus not required in the physical sense of quantity and force as is necessary in other border overflows, but in the intellectual, in the analyzed and weighted deception, one of the few ways to cross or survive the limit.
It is not casual, or metaphorical, but rather typical of life on the border, that an object in this case container and mobile, as we will later address in the description of the architectures of the border, be the means of struggle or work to eliminate the inaccessibility caused by the defensive or dangerous notion of the limit. The border, the space of limes, generates its own architectures, of opposite poles and meanings and also often complementary as the worlds that try to join or separate, paradoxical forms that need a constant forecasting and alert strategy that uses the plan as a configuration essential.
Luis Gil Pita, architect
Santiago de Compostela, November 2019
Article chapter Allegory of the border and the limit, originally published in the Obradoiro magazine nº34, winter 2009.
[:]




