[:es]https://veredes.es/blog/la-ciudad-de-frontera-luis-gil-pita/

Si el borde, como limite o frontera, sólo se puede abordar mediante la fuerza (la energía en estado puro sin cultivar) o la estrategia unida a su concreción la técnica (el invento que permite actuar engañando a la adversidad), la historia las arquitecturas gestadas en la frontera también se ha concretado en una doble formalización. De esta manera al espacio de liminar y fronterizo sólo consiguen sobrevivir por un lado las construcciones rotundas, de masa, cerradas sobre sí mismas o bien en el extremo opuesto las arquitecturas frágiles, ligeras y que son susceptibles de la movilidad, del cambio rápido y la adaptación flexible.
Unas aportan su masa, su corporeidad y su intención de ser cuerpos inamovibles. Objetos pesados cuya densidad es muestra y prueba irrefutable de su inaccesibilidad. Así se entienden los cubos que fortalecen los lienzos de muralla y en otra escala, las fortalezas en avanzadilla protegiendo la ensenada marítima. De la misma forma los búnqueres de costa que controlan amplias zonas de costa cubriendo con la física del radio de tiro1 el espacio interior del territorio o dominio a proteger. Son todas ellas arquitecturas de frontera, de lucha abierta.
Las otras, las del límite, como obstáculo natural, son las nómadas, las del movimiento circunstancial o constante, arquitecturas que tienen el doble de arquitectura si así pudiésemos hablar, que a los conceptos básicos del recinto y la protección añaden el de la ligereza y la racionalidad en su construcción y desmontaje que hace que sean transportables2 mostrándose de naturaleza dura, pero no rígida. Son flexibles en distintos sentidos, en el físico propiamente dicho, soportando las mismas inclemencias que las construcciones fijas, o las todavía más duras de estos espacios desasosegados que son los límites, y lo son también en el sentido de que admiten la variación y la adaptación del sistema en función del paisaje en que se encuentren. Ser flexibles procurando diferentes opciones es condición imprescindible para sobrevivir en el espacio de confusión y agresión continua liminar.

Arquitecturas del camino se adaptan también a las distintas culturas contemporáneas, como las de casas que se aligeran y se adaptan a la carretera produciendo una optimización que ya era común a las construcciones nómadas clásicas anteriormente descritas. La ligereza que le es propia a priori, a estas arquitecturas, va unida a otras nociones inherentes como la aerodinámica, el almacenamiento y apilamiento.
Cuando hoy en día observamos las más elaboradas arquitecturas nómadas del viaje, las últimas máquinas a habitar que son el tren, el barco y el avión de pasajeros en las que Le corbusier y Buckmister Fuller se inspiraron nos parecen sólo pasos intermedios hacia el quiebro que la inteligencia del caballo de Troya le hizo al límite como barrera artificial.
Luis Gil Pita, arquitecto
Santiago de Compostela, Noviembre 2019
Notas:
1 Ver. Bunker Archéologie de Paul Virilio. Edt Centre Georges Pompidou, Paris 1975
2 Ver. Transportable Enviroments editado por Robert Kronenburg, Londres 1997 y Light-ness, The inevitable renaissance of minimum energy structures, edt 010, Rotterdam 1999.
Dominio doméstico. Frontera y límite como “recinto” | Luis Gil
Capítulo del artículo Alegoría de la frontera y el límite, publicado originalmente en la revista Obradoiro nº34, invierno de 2009.
[:gl]
Se o bordo, como limite ou fronteira, só se pode abordar mediante a forza (a enerxía en estado puro sen cultivar) ou a estratexia unida á súa concreción a técnica (o invento que permite actuar enganando á adversidade), a historia as arquitecturas xestadas na fronteira tamén se concretou nunha dobre formalización. Desta maneira ao espazo de liminar e fronteirizo só conseguen sobrevivir por unha banda as construcións rotundas, de masa, pechadas sobre si mesmas ou ben no extremo oposto as arquitecturas fráxiles, lixeiras e que son susceptibles da mobilidade, do cambio rápido e a adaptación flexible.
Unhas achegan a súa masa, a súa corporeidade e a súa intención de ser corpos inamovibles. Obxectos pesados cuxa densidade é mostra e proba irrefutable da súa inaccesibilidade. Así se entenden os cubos que fortalecen os lenzos de muralla e noutra escala, as fortalezas en avanzada protexendo a enseada marítima. Da mesma forma os búnqueres de costa que controlan amplas zonas de costa cubrindo coa física do radio de tiro1 o espazo interior do territorio ou dominio a protexer. Son todas elas arquitecturas de fronteira, de loita aberta.
As outras, as do límite, como obstáculo natural, son as nómades, as do movemento circunstancial ou constante, arquitecturas que teñen o dobre de arquitectura se así puidésemos falar, que aos conceptos básicos do recinto e a protección engaden o da lixeireza e a racionalidade na súa construción e desmonte que fai que sexan transportables2 mostrándose de natureza dura, pero non ríxida. Son flexibles en distintos sentidos, no físico propiamente devandito, soportando as mesmas inclemencias que as construcións fixas, ou as aínda máis duras destes espazos desasosegados que son os límites, e o son tamén no sentido de que admiten a variación e a adaptación do sistema en función da paisaxe en que se atopen. Ser flexibles procurando diferentes opcións é condición imprescindible para sobrevivir no espazo de confusión e agresión continua liminar.

Arquitecturas do camiño adáptanse tamén ás distintas culturas contemporáneas, como as de casas que se alixeiran e adáptanse á estrada producindo unha optimización que xa era común ás construcións nómades clásicas anteriormente descritas. A lixeireza que lle é propia a priori, a estas arquitecturas, vai unida a outras nocións inherentes como a aerodinámica, o almacenamento e apilamiento.
Cando hoxe en día observamos as máis elaboradas arquitecturas nómades da viaxe, as últimas máquinas a habitar que son o tren, o barco e o avión de pasaxeiros nas que Lle corbusier e Buckmister Fuller inspiráronse parécennos só pasos intermedios cara ao crebo que a intelixencia do cabalo de Troia fíxolle ao límite como barreira artificial.
Luis Gil Pita, arquitecto
Santiago de Compostela, Novembro 2019
Notas:
1 Ver. Bunker Archéologie de Paul Virilio. Edt Centre Georges Pompidou, Paris 1975
2 Ver. Transportable Enviroments editado por Robert Kronenburg, Londres 1997 y Light-ness, The inevitable renaissance of minimum energy structures, edt 010, Rotterdam 1999.
Capítulo do artigo Alegoría da fronteira e o límite, publicado orixinalmente na revista Obradoiro nº34, inverno de 2009.
[:en]
If the edge, as a boundary or border, can only be approached by force (energy in a pure state without cultivating) or the strategy attached to its concretion, the technique (the invention that allows acting to deceive adversity), history architectures gestated at the border it has also materialized in a double formalization. In this way, the border and border space only survive on the one hand the round, mass constructions, closed on themselves or on the opposite end the fragile, light and susceptible architectures that are susceptible to mobility, rapid change and flexible adaptation.
Some contribute their mass, their corporeality and their intention to be immovable bodies. Heavy objects whose density is sample and irrefutable proof of their inaccessibility. This is how we understand the cubes that strengthen the wall canvases and on another scale, the fortresses in advance protecting the maritime cove. In the same way the coast bunkers that control large areas of coast covering with the physics of the firing radius1 the interior space of the territory or domain to be protected. They are all border architectures, open fighting.
The others, those of the limit, as a natural obstacle, are the nomads, those of the circumstantial or constant movement, architectures that have twice the architecture if we could thus speak, that to the basic concepts of the enclosure and the protection add that of lightness and the rationality in its construction and disassembly that makes them transportable2 being of a hard nature, but not rigid. They are flexible in different ways, in the physical itself, withstanding the same inclemencies as the fixed constructions, or the harder ones of these uneasy spaces that are the limits, and they are also in the sense that they admit variation and adaptation of the system depending on the landscape in which they are. Being flexible trying different options is an essential condition to survive in the space of confusion and continuous liminal aggression.

Road architectures are also adapted to different contemporary cultures, such as those of houses that are lightened and adapted to the road producing an optimization that was already common to the classical nomadic constructions described above. The lightness that is proper a priori to these architectures is linked to other inherent notions such as aerodynamics, storage and stacking.
When today we observe the most elaborate nomadic architectures of the trip, the last machines to inhabit that are the train, the ship and the passenger plane on which Le corbusier and Buckmister Fuller were inspired seem only intermediate steps towards the bankruptcy that the Trojan horse intelligence made it to the limit as an artificial barrier.
Luis Gil Pita, architect
Santiago de Compostela, November 2019
Notas:
1 See. Bunker Archéologie de Paul Virilio. Edt Centre Georges Pompidou, Paris 1975
2 See. Transportable Enviroments editado por Robert Kronenburg, Londres 1997 y Light-ness, The inevitable renaissance of minimum energy structures, edt 010, Rotterdam 1999.
Article chapter Allegory of the border and the limit, originally published in the Obradoiro magazine nº34, winter 2009.
[:]




