IniciofaroArquitectura moderna sin movimiento moderno | Aldo G. Facho DedeArquitectura moderna sen...

[:es]Arquitectura moderna sin movimiento moderno | Aldo G. Facho Dede[:gl]Arquitectura moderna sen movemento moderno | Aldo G. Facho Dede[:en]Modern architecture without modern movement | Aldo G. Facho Dede[:]

[:es]

Arquitectura moderna sin movimiento moderno. El caso del Perú.

Dialogando con el arquitecto Ricardo Cárdenas di forma al concepto de que en el Perú se desarrolló la Arquitectura Moderna sin Movimiento Moderno. Esto suena de primera leída cuanto menos incoherente, ¿cómo es posible desvincular la arquitectura del movimiento que le da sustento?, en las líneas que a continuación comparto intentaré esbozar esta hipótesis.

Si bien tenemos siempre vinculada la Arquitectura Moderna al Movimiento Moderno, considero importante revisar el germen específico de cada uno. El Movimiento Moderno surge en Europa como consecuencia de una sumatoria de procesos -sociales, filosóficos, tecnológicos, económicos y estéticos- que evidenciaron la caducidad del sistema proyectual hasta entonces vigente.

Dice Benévolo :

“/…/ las condiciones técnicas, económicas y sociales de las que depende el trabajo de los arquitectos han evolucionado aún más rápidamente, abriendo un nuevo y más grave contraste entre las transformaciones en curso y los modelos culturales utilizados para controlarlas.”

En este sentido podemos entenderlo como una reacción a la vertiginosa evolución que venían dándose en las distintas manifestaciones humanas, todas estas vinculadas a los importantes cambios de la sociedad europea. Si bien el término va a estar generalmente asociado a la arquitectura, no podemos hablar de un Movimiento Moderno sin referirnos a estos procesos.

El Deutscher Werkbund y la Bauhaus

A diferencia de manifestaciones como el Purismo de Jeanertte y Ozenfant o el Futurismo de Marinetti, el Movimiento Moderno no nace rotulado, sino van a ser los críticos de la arquitectura quienes van a crear el término. A criterio de diversos estudiosos su origen está en la Alemania de inicio de siglo:

“Desde 1900 Alemania se halla en el centro de la cultura arquitectónica europea /…/ la falta relativa de antecedentes ha permitido constituir una minoría abierta y progresista de técnicos en economía, de políticos y de artistas situados en posición no polémica contra los poderes establecidos, sino en condición de ocupar algunos puestos directivos de la sociedad en curso de transformación; /…/ Alemania atrae a los mejores ingenieros de toda Europa: Van de Velde de Bélgica, Olbrich de Austria, e incluso durante cierto tiempo, Wright de América.”

(Benévolo 1994)

La organización Alemana más importante de la post-guerra es el Deutscher Werkbund, fundado en 1907 por un grupo de artistas y críticos, asociados con algunos productores.

“La finalidad del Werkbund –dice su estatuto- es ennoblecer el trabajo artesano, relacionándolo con el arte y con la industria. La asociación quiere seleccionar lo mejor del arte, de la industria, de la artesanía y de las fuerzas manuales activas; quiere reunir los esfuerzos y las tendencias hacia el trabajo de calidad; es el lugar de convergencia para todos aquellos que son capaces y desean producir una obra de calidad”

(Pevsner 1972)

En el Werkbund madura, entre 1907 y 1914, la nueva generación de arquitectos alemanes: Gropius, Mies van der Rohe, Taut. Podemos afirmar que la Bauhaus se gesta en el seno de esta institución.

Una nueva arquitectura

En este contexto, una arquitectura basada en el «tipo», es decir en tipologías estéticas, constructivas y funcionales pre-concebidas y catalogadas, perdía vigencia en un contexto de vertiginoso cambio y evolución social y tecnológica. La fundamental influencia de las Vanguardias artísticas y el reenfoque del proceso de diseño desde lo tecnológico, funcional y constructivo van a fundamentar este nuevo sistema proyectual que conocemos como Arquitectura Moderna. El “rigor constructivo” (Piñon 2006) sustituye al “tipo” y la lectura abstracta de los elementos que constituyen la arquitectura permite una infinidad de soluciones fundadas en sus condicionantes específicas.

El Ambiente, el hombre y la tecnología se convierten en protagonistas de esta nueva arquitectura.

Estación de "Desamparados" - Javier Marquina 1912
Estación de «Desamparados» Javier Marquina 1912
Perú en los inicios del S.XX

Pretender analizar nuestra historia a partir de la europea es obviar nuestra capacidad de existir. A inicios del S.XX el Perú se estaba recuperando de la guerra del Pacífico en la que perdió casi la totalidad de su capacidad productiva y parte importante de sus recursos de explotación. Durante el gobierno de Piérola (1895-1899) se pretende renovar la ciudad de Lima abriendo grandes avenidas donde habían calles coloniales, en este proceso se proyectan también edificios públicos y privados que abrazarán la estética neoclásica en vez de la hasta entonces republicana. En esta búsqueda de una imagen de ciudad que represente a esta relativamente nueva sociedad aparece de la mano de un arquitecto polaco –Ricardo Jaxa Malachowski- un estilo que busca dotar de un lenguaje “peruano” al neoclásico europeo: el Neo-colonial o Neo-peruano (1921).

Palacio Arzobispal en Lima - R. Malachowski 1921
Palacio Arzobispal en Lima – R. Malachowski 1921

La arquitectura de las décadas siguientes va a ir en esta búsqueda, apareciendo diferentes combinaciones de elementos ornamentales pre-hispánicos e hispánicos sobre bases académicas, mientras que en la Escuela de Ingenieros se seguía enseñando con el sistema Beaux Arts francés.

En este contexto de promiscuidad estética y desorientación académica, surge un personaje poco revisado pero de vital importancia para la evolución de nuestra arquitectura: “Cartucho” Miro Quesada. Formado en el Perú pero sobre todo auto-didacta resume sus pensamientos en el libro “Espacio en el Tiempo” (1945), en el que fundamenta la necesidad de reorientar la arquitectura local en el pensamiento Moderno. Entiende lo “universal” como el Ambiente y el Hombre, de aquí la posibilidad de ser global y específico a la vez. Los matices locales aparecen como la respuesta a cada situación particular nutridos de historia, pero no a modo de ornamentos, sino como análisis de la experiencia.

Unidad Vecinal "Matute" 1952
Unidad Vecinal «Matute» 1952

Los jóvenes estudiantes de arquitectura de la Escuela de Ingenieros (1940-1945) abrazan este libro como el fundamento de la arquitectura que consideran es vigente con su sociedad. La Agrupación Espacio se funda con el objetivo de difundir y consolidar esta arquitectura y consigue en pocos años revolucionar el oficio y enseñanza local.

Entonces tenemos una Arquitectura Moderna sin un Movimiento Moderno. Van a pasar casi cuarenta años desde la experiencia europea para que la sociedad peruana re-signifique esta arquitectura y vea en ella el camino a desarrollar una arquitectura independiente de procesos y estéticas foráneas.

Casa D'Onofrio 1949
Casa D’Onofrio 1949

Luego de este profundo análisis que he resumido, pude comprender la evolución de arquitectos como Córdova, Williams, Agurto, Wakeham, entre otros. Al principio les cuestioné su “involución” en estéticas menos “puras” que sus primeros proyectos modernos, llegué a descartar proyectos por considerarlos marginales a la modernidad. Estaba equivocado, había restringido lo universal a ciertas pautas estéticas y había obviado el desarrollo de su arquitectura desde un profundo análisis del Ambiente y el Hombre. Las casas producto de la investigación con ladrillo y tipologías costeñas de Córdova son más legítimas en su Modernidad que el austero Club Internacional de Tiro Nº14 «Arequipa» o la misma Escuela Naval.

Reoriento con esto mi mirada a al arquitectura Peruana y en general a la arquitectura, sustituyendo esa primer mirada de “catálogo” por otra mucho más aguda y abierta.

Club Internacional de Tiro Nº14 "Arequipa" 1946
Club Internacional de Tiro Nº14 «Arequipa» 1946

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto Autor del Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad
Lima · octubre 2012

Nota: Artículo originalmente publicado el 22/03/2010 y actualizado el 24/10/2012

Bibliografía:
– N. Pevsner “Pioneros del diseño moderno: de William Morris a Walter Gropius”. (1936) Ediciones Infinito, Buenos Aires 1972.
– L. Benévolo “Historia de la Arquitectura Moderna”. 7º Edición. Editora Gustavo Pili S.A. Barcelona, España 1994.
– L. Miro Quesada “Espacio en el Tiempo”. Compañía de Impresiones y Publicidad. Lima – Perú 1945.
– H. Piñon, «Teoría del Proyecto». Edicions UPC – ETSAB. Barcelona, España – 2006.

[:en]

Modern architecture without modern movement. The case of Peru.

Talking with the architect Ricardo Cárdenas I gave form to the concept of which in Peru the Modern Architecture developed without Modern Movement. This sounds of the first reading less incoherent, how is it possible to detach the architecture of the movement that gives him sustenance?, in the lines that later I share I will try to outline this hypothesis.

Though we have always the Modern Architecture linked to the Modern Movement, I consider important to check the specific germ of each one. The Modern Movement arises in Europe as consequence of a process sumatoria – social, philosophical, technological, economic and aesthetic – that demonstrated the caducity of the system proyectual till then in force.

Benevolent says:

“/…/ the technical, economic and social conditions on which the work of the architects depends have evolved furthermore rapidly, opening the new one and more serious contrast between the transformations in process and the cultural models used to control them.”

In this respect we can understand it as a reaction to the dizzy evolution that they were coming being given in the different human manifestations, all these linked to the important changes of the European company. Though the term is going to be generally associated with the architecture, we cannot speak about a Modern Movement without referring to these processes.

The Deutscher Werkbund and the Bauhaus

Unlike manifestations like the Purism of Jeanertte and Ozenfant or the Futurism of Marinetti, the Modern Movement is not born labelled, but they are going to be the critics of the architecture who are going to create the term. To criterion of diverse experts his origin is in the Germany of beginning of century

“From 1900 Germany is situated in the center of the architectural European culture / … / the relative lack of precedents has allowed to constitute an opened and progressive minority of technical personnel in economy, of politicians and of artists placed in not polemic position against the established power, but in condition to occupy some managerial positions of the company in process of transformation; / … / Germany attracts the best engineers of the whole Europe: They go of Velde of Belgium, Olbrich of Austria, and enclosedly during certain time, Wright of America.”

(Benévolo 1994)

The most important German organization of the postwar is the  Deutscher Werkbund, founded in 1907 by a group of artists and critics, associated with some producers.

“The purpose of the Werkbund – says his statute – is craftsman ennobles the work, relating it to the art and to the industry. The association wants to select the better of the art, of the industry, of the crafts and of the manual active forces; it wants to assemble the efforts and the trends towards the qualit work; it is the place of convergence for all those that are capable and want to produce a qualit work”

(Pevsner 1972)

In the Werkbund it matures, between 1907 and 1914, the new generation of German architects: Gropius, Mies van der Rohe, Taut. We can affirm that the Bauhaus is in preparation in the bosom of this institution.

A new architecture

In this context, an architecture based on the “type”, that is to say in tipologías aesthetic, constructive and functional preconceived and catalogued, was losing force in a context of dizzy change and social and technological evolution. The fundamental influence of the artistic Forefronts and the refocus of the process of design from the technological, functional and constructive thing are going to base this new system proyectual that we know as Modern Architecture. The “constructive rigor” (Piñon 2006) substitutes the “type” and the abstract reading of the elements that constitute the architecture allows an infinity of solutions been founded on his determining specific ones.

The Environment, the man and the technology turn into protagonists of this new architecture.

«Desamparados» Train station – Javier Marquina 1912

Peru in the beginnings of the S.XX

To try to analyze our history from the European is to obviate our aptitude to exist. To beginnings of the S.XX Peru was recovering of the war of the Pacífico in the one that lost almost the totality of his productive capacity and it departs importantly from his resources of exploitation. During the government of Piérola (1895-1899) one tries to renew the city of Lima opening big avenues where there were colonial streets, in this process there are projected also public and private buildings that will embrace the neoclassic aesthetics instead of till then republican. In this search of an image of city that represents to this one relatively new company there appears of the hand of a Polish architect – Ricardo Jaxa Malachowski – a style that seeks to provide with a “Peruvian” language the European neoclassicist: Neo-colonial or Neo-Peruvian (1921).

Palacio Arzobispal in Lima – R. Malachowski 1921

The architecture of the following decades is going to go in this search, appearing different combinations of ornamental pre-Hispanic and Hispanic elements on academic bases, whereas in the Engineers’ School French Beaux Arts continued being taught by the system.

In this context of aesthetic promiscuity and academic disorientation, a little checked personage arises but of vital importance for the evolution of our architecture:“Cartucho” Miró Quesada. Formed in Peru but especially self-taught it summarizes his thoughts in the book “Espacio en el Tiempo” (1945), on that it bases the need to reorientate the local architecture in the Modern thought. He understands the «universal thing» as the Environment and the Man, of here the possibility of being global and specific simultaneously. The local shades appear as the response to every particular situation nourished of history, but not like ornaments, but as analysis of the experience.

Unidad Vecinal «Matute» 1952

The young students of architecture of the Engineers’ School (1940-1945) embrace this book as the foundation of the architecture that they consider it is in force with his company. The Agrupación Espacio is founded with the aim to spread and consolidate this architecture and manages in a few years to revolutionize the trade and local education.

Then we have a Modern Architecture without a Modern Movement. They are going to happen almost forty years from the European experience in order that the Peruvian company re-means this architecture and sees in her the way to developing an architecture independent from processes and foreign aesthetics.

 D’Onofrio House 1949

After this deep analysis that I have summarized, I could understand the architects’ evolution as Córdova, Williams, Agurto, Wakeham, between others. Initially I they questioned his “regression” in aesthetics “less pure” that his first modern projects, I managed to reject projects for considering them to be marginal to the modernity. It was mistaken, had restricted the universal thing to certain aesthetic guidelines and had obviated the development of his architecture from a deep analysis of the Environment and the Man. The houses product of the investigation with brick and tipologías costeñas of Córdova they are more legitimate in his Modernity that the austere Club Internacional de Tiro Nº14 «Arequipa» or the same Naval School.

I reorientate with this my look to to Peruvian arquitectura and in general to the architecture, replacing this firstly look of «catalogue» with other one much sharper and opened.

Club Internacional de Tiro Nº14 «Arequipa» 1946

Aldo G. Facho Dede · Architect  Author of the Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Lima · october 2012

Note: originally published Article 22/03/2010 and updated 24/10/2012

Bibliography:

– N. Pevsner “Pioneros del diseño moderno: de William Morris a Walter Gropius”. (1936) Ediciones Infinito, Buenos Aires 1972.

– L. Benévolo “Historia de la Arquitectura Moderna”. 7º Edición. Editora Gustavo Pili S.A. Barcelona, España 1994.

– L. Miro Quesada “Espacio en el Tiempo”. Compañía de Impresiones y Publicidad. Lima – Perú 1945.

– H. Piñon, «Teoría del Proyecto». Edicions UPC – ETSAB. Barcelona, España – 2006.

[:gl]

Arquitectura moderna sen movemento moderno. O caso do Perú.

Dialogando co arquitecto Ricardo Cárdenas dei forma ao concepto de que no Perú desenvolveuse a Arquitectura Moderna sen Movemento Moderno. Isto soa de primeira lida canto menos incoherente, ¿como é posible desvincular a arquitectura do movemento que lle dá sustento?, nas liñas que a continuación comparto intentarei esbozar esta hipótese.

Aínda que temos sempre vinculada a Arquitectura Moderna ao Movemento Moderno, considero importante revisar o xerme específico de cada un. O Movemento Moderno xorde en Europa como consecuencia dunha sumatoria de procesos -sociais, filosóficos, tecnolóxicos, económicos e estéticos- que evidenciaron a caducidade do sistema proyectual ata entón vixente.

Di Benévolo :

…/as condicións técnicas, económicas e sociais das que depende o traballo dos arquitectos han evolucionado aínda máis rápidamente, abrindo un novo e máis grave contraste entre as transformacións en curso e os modelos culturais utilizados para controlalas.

Neste sentido podemos entendelo como unha reacción á vertiginosa evolución que viñan dándose nas distintas manifestacións humanas, todas estas vinculadas aos importantes cambios da sociedade europea. Aínda que o término vai estar generalmente asociado á arquitectura, non podemos falar dun Movemento Moderno sen referirnos a estes procesos.

O Deutscher Werkbund e a Bauhaus

A diferenza de manifestacións como o Purismo de Jeanertte e Ozenfant ou o Futurismo de Marinetti, o Movemento Moderno non nace rotulado, senón van ser os críticos da arquitectura os que van crear o termo. A criterio de diversos estudosos a súa orixe está na Alemaña de inicio de século:

“Dende 1900 Alemaña áchase no centro da cultura arquitectónica europea /… / a falta relativa de antecedentes permitiu constituír unha minoría aberta e progresista de técnicos en economía, de políticos e de artistas situados en posición non polémica contra os poderes establecidos, senón en condición de ocupar algúns postos directivos da sociedade en curso de transformación; /… / Alemaña atrae aos mellores enxeñeiros de toda Europa: Van de Velde de Bélxica, Olbrich de Austria, e mesmo durante certo tempo, Wright de América. ”

(Benévolo 1994)

A organización Alemá máis importante da post-guerra é o Deutscher Werkbund, fundado en 1907 por un grupo de artistas e críticos, asociados con algúns produtores.

“A finalidade do Werkbund -di o seu estatuto- é ennobrecer o traballo artesán, relacionándoo coa arte e coa industria. A asociación quere seleccionar o mellor da arte, da industria, da artesanía e das forzas manuais activas; quere reunir os esforzos e as tendencias cara ao traballo de calidade; é o lugar de converxencia para todos aqueles que son capaces e desexan producir unha obra de calidade”

(Pevsner 1972)

No Werkbund madura, entre 1907 e 1914, a nova xeración de arquitectos alemáns: Gropius, Cereal van der Rohe, Taut. Podemos afirmar que a Bauhaus se xera no seo desta institución.

Unha nova arquitectura

Neste contexto, unha arquitectura baseada no “tipo”, é dicir en tipoloxías estéticas, construtivas e funcionais pre-concibidas e catalogadas, perdía vixencia nun contexto de vertixinoso cambio e evolución social e tecnolóxica. A fundamental influencia das Vangardas artísticas e o reenfoque do proceso de deseño dende o tecnolóxico, funcional e construtivo van fundamentar este novo sistema proyectual que coñecemos como Arquitectura Moderna. O “rigor construtivo” (Piñon 2006) substitúe o “tipo” e a lectura abstracta dos elementos que constitúen a arquitectura permite unha infinidade de solucións fundadas nos seus condicionantes específicas.

O Ambiente, o home e a tecnoloxía convértense en protagonistas desta nova arquitectura.

Estación de «Desamparados» – Javier Marquina 1912

Perú nos inicios do S.XX

Pretender analizar a nosa historia a partir da europea é obviar a nosa capacidade de existir. A inicios do S.XX o Perú estábase a recuperar da guerra do Pacífico na que perdeu case a totalidade da súa capacidade produtiva e parte importante dos seus recursos de explotación. Durante o goberno de Piérola (1895-1899) preténdese renovar a cidade de Lima abrindo grandes avenidas onde tiñan rúas coloniais, neste proceso proxéctanse tamén edificios públicos e privados que abrazarán a estética neoclásica en vez da ata entón republicana. Nesta busca dunha imaxe de cidade que represente a esta relativamente nova sociedade aparece da man dun arquitecto polaco -Ricardo Jaxa Malachowski- un estilo que busca dotar dunha linguaxe “peruana” o neoclásico europeo: o Neo-colonial ou Neo-peruano (1921).

Palacio Arzobispal en Lima – R. Malachowski 1921

A arquitectura das décadas seguintes vai ir nesta busca, aparecendo diferentes combinacións de elementos ornamentais pre-hispánicos e hispánicos sobre bases académicas, mentres que na Escola de Enxeñeiros se seguía ensinando co sistema Beaux Arts francés.

Neste contexto de promiscuidade estética e desorientación académica, xorde un personaxe pouco revisado pero de vital importancia para a evolución da nosa arquitectura: “Cartucho” Miro Quesada. Formado no Perú pero sobre todo auto-didacta resume os seus pensamentos no libro “Espacio en el Tiempo” (1945), no que fundamenta a necesidade de reorientar a arquitectura local no pensamento Moderno. Entende o “universal” como o Ambiente e o Home, de aquí a posibilidade de ser global e específico á vez. Os matices locais aparecen como a resposta a cada situación particular nutridos de historia, pero non a xeito de ornamentos, senón como análise da experiencia.

Unidade Veciñal «Matute» 1952

Os novos estudantes de arquitectura da Escola de Enxeñeiros (1940-1945) abrazan este libro como o fundamento da arquitectura que consideran é vixente coa súa sociedade. A Agrupación Espacio fúndase co obxectivo de difundir e consolidar esta arquitectura e consegue en poucos anos revolucionar o oficio e ensino local.

Entón temos unha Arquitectura Moderna sen un Movemento Moderno. Van pasar case corenta anos dende a experiencia europea para que a sociedade peruana re-signifique esta arquitectura e vexa nela o camiño a desenvolver unha arquitectura independente de procesos e estéticas foráneas.

Casa D’Onofrio 1949

Logo desta profunda análise que resumín, puiden comprender a evolución de arquitectos como Córdova, Williams, Agurto, Wakeham, entre outros. Ao principio cuestioneilles a súa “involución” en estéticas menos “puras” que os seus primeiros proxectos modernos, cheguei a descartar proxectos por consideralos marxinais á modernidade. Estaba equivocado, restrinxira o universal a certas pautas estéticas e obviara o desenvolvemento da súa arquitectura dende unha profunda análise do Ambiente e o Home. As casas produto da investigación con ladrillo e tipoloxías costeiras de Córdova son máis lexítimas na súa Modernidade que o austero Clube Internacional de Tiro Nº14 «Arequipa» o la misma Escuela Naval.

Reoriento con isto a miña mirada a ao arquitectura Peruana e en xeral á arquitectura, substituíndo esa primeiro mirada de “catálogo” por outra moito máis aguda e aberta.

Clube Internacional de Tiro Nº14 «Arequipa» 1946

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto Autor do Blogue Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Lima · outubro 2012

Nota: Artigo orixinalmente publicado o 22/03/2010 e actualizado o 24/10/2012

Bibliografía:

– N. Pevsner “Pioneros del diseño moderno: de William Morris a Walter Gropius”. (1936) Ediciones Infinito, Buenos Aires 1972.

– L. Benévolo “Historia de la Arquitectura Moderna”. 7º Edición. Editora Gustavo Pili S.A. Barcelona, España 1994.

– L. Miro Quesada “Espacio en el Tiempo”. Compañía de Impresiones y Publicidad. Lima – Perú 1945.

– H. Piñon, «Teoría del Proyecto». Edicions UPC – ETSAB. Barcelona, España – 2006.

[:]

Aldo G. Facho Dede
Aldo G. Facho Dedehttp://urbanistas.lat/
Arquitecto urbanista asociado a FD Arquitectos y editor principal de la “Red Latinoamericana de Urbanistas”. Está convencido que nuestras ciudades se deben planificar en base a modelos estratégicos y adaptativos, que partan del reconocimiento de la diversidad del territorio, ambiente y culturas, y sirvan para estimular el desarrollo integral de los talentos de sus ciudadanas y ciudadanos. Aldo cuenta con más de veinte años de experiencia profesional en urbanismo, planificación urbana y arquitectura en Latinoamérica y España, principalmente en el Perú y la Argentina. Ha enfocado su labor docente en aportar a la formación de arquitectos con conciencia social, sensibles con su ciudad y medio ambiente. Además, en alianza con el Comité de Lectura, produce el podcast “Ciudades que Inspiran”. Junto a su esposa intenta formar a sus tres hijos como personas libres y ciudadanos de bien. Arquitecto-Urbanista por la Universidad Nacional de Ingeniería (UNI-FAUA), título homologado en Argentina. Magister en Desarrollo Sustentable por la Universidad de Lanús (UNLA-FLACAM, Argentina). Estudios de Doctorado en la Universidad Politécnica de Cataluña (España). Experiencia profesional en Urbanismo, Planificación Urbana y Arquitectura, desarrollada en las ciudades de Lima-Perú, La Plata-Argentina y Barcelona-España. Ha participado en el desarrollo de proyectos y consultorías para Perú, Argentina, España, México y Brasil. Ha ganado concursos de arquitectura y diseño urbano en Perú y Argentina. Es docente del área de Urbanismo de la USAT y miembro del Consejo Consultivo de la Escuela de Arquitectura de la UDEP. Es socio de FDARQ Urbanismo + Arquitectura y editor del blog HABITAR
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS