O oficio do consultor de estruturas (III) | Juan Carlos Arroyo

Canto pesa o seu edificio?

La torre Eiffel: la construcción de un coloso, febrero de 1888 | Fuente: National Geographic
A torre Eiffel: a construción dun coloso, febreiro de 1888 | Fonte: National Geographic

Todos pensamos que a nosa profesión é de moita responsabilidade. Os consultores de estruturas tamén… como non!

Os profesionais temos unha responsabilidade sobre o resultado e por tanto debemos saber o que ten que dar, antes de facer o traballo. Temos que ter ese fusible alerta para que se sae algo raro, digamos ollo!

Que pasaría se o teu consultor de estruturas confundise os kilonewtons e as toneladas? Adxudicaríaslle o proxecto da estrutura?

Xa postulei que o bo profesional, ao meu xuízo, componse de tres ingredientes, recordémoslo conceptos claros, orde de magnitude e coñecemento da tecnoloxía. Do primeiro, do concepto, xa falamos anteriormente, por iso nesta ocasión centrámonos ao segundo deles: a orde de magnitude.

Pódese ser un bo profesional sen ter orde de magnitude?

Ningún bo profesional pode selo se non coñece todos os valores e coeficientes involucrados no seu traballo diario.

O agricultor dunha leira de laranxas debe saber canto custa un quilo de laranxas e canto custan cen (ollo lembremos que o prezo adoita ser unha función non lineal!) e canto custa o transporte ata o almacén e cando é a mellor data de recollida e cantas laranxas recóllense dun naranjo e os naranjos que caben nunha hectárea e que é unha hectárea Imaxinádesvos que un agricultor non saiba cantos naranjos ten ou que superficie de plantación ocupa…?

E vós, arquitectos, enxeñeiros… tedes orde de magnitude?

Nos tribunais de PFC os meus alumnos saben que sempre caen estas preguntas:

– Dígame, Sr. Fernández, canto costa o seu edificio?

– Cantos metros cadrados ten?

– A que prezo está a construír?

Buckminster Fuller, uno de los protagonistas de este post, delante de una de sus cúpulas geodésicas | Fuente: arquine
Buckminster Fuller, un dos protagonistas deste post, diante dunha das súas cúpulas geodésicas | Fonte: arquine

Moitos deles non o saben! Bo, son estudantes… vós iso si o sabedes…Ou deberiades non? O voso traballo e o noso é dunha tremenda responsabilidade por tanto teremos que ter na cabeza todos os datos relevantes.

Lembrade que hai un efecto derivado da autoría que é a responsabilidade de todo canto se asina. O autor debe coñecer a súa obra como ninguén, polo menos ata un certo nivel de detalle, que o xuíz non lle vai a permitir que sexa un nivel mínimo.

Outra pregunta, que tamén uso moito nos PFC, copieilla a D. Richard Buckminster Fuller:

Dime, Norman, canto pesa o teu edificio?…

El oficio del consultor de estructuras (III) Juan Carlos Arroyo Norman Foster
Norman Foster

Que ben quedase Foster co seu amigo Fuller! Pero non o sabía, e a resposta é ben fácil, un edificio baleiro pesa media tonelada por metro cadrado e cheo, unha tonelada. Así que… tantos metros cadrados tantas toneladas.

Un autor ten que saber canto pesa a súa obra, un enxeñeiro de SEAT debe saber canto pesa o seu coche, a un taxista non fai fáltalle, aínda que seguro que o sabe. Un arquitecto, o autor dun edificio, ten que sabelo para decidir que cimentación necesita, para valorar a sustentabilidade da súa construción, para criticalo se pesa moito por estética!

Pero mellor, sigamos facendo preguntas incómodas. Todos sabemos o que é un quilo, pero sabemos que é un newton?

Non vale mirar en Wikipedia, nin facer contas de F=mg; hai que sabelo como te sabes o nome do teu fillo sen pestañear! Un quilo sabemos o que é, nacemos e crecemos con quilos (en realidade dicimos quilo e deberiamos dicir kilopondio, mil unidades de forza do sistema CGS), pero un newton

Un newton son cen gramos, e para que non se nos esqueza debémolo asociar a algo coñecido, cen gramos é a unidade de medida do charcutero, “dáme dous newtons de salchichón” é o novo “dáme douscentos gramos de salchichón”.

Un alumno, un día, deume unha resposta moito máis poética:

– Profe, un newton é unha mazá (debuxo).

– Aos teus pés!

En la charcutería Newton el embutido se pide en newtons | Viñeta de Ed Marks
Na charcutería Newton o embutido se pídese en newtons | Viñeta de Ed Marks

Queda por aclarar outro asunto moi interesante relacionado coa orde de magnitude, que é a precisión. Iso será no próximo post.

E déixovos unhas cantas inquietantes preguntas para responder sobre o voso actual ou próximo proxecto:

Y os dejo unas cuantas inquietantes preguntas para responder sobre vuestro actual o próximo proyecto:

– Cantas zapatas ten o seu edificio?

– E cantos alicerces?

– Que lonxitude ten? Necesita xuntas?

– Canto custa o m2 de forxado?

– Cantos quilos de aceiro/m2?

– Por que elixiu vostede esa estrutura?

– Fixo vostede algo para paliar a frecha activa que fisuró os tabiques?

– Fixo algo para garantir a intraslacionalidad?

– Como resiste os efectos horizontais de vento?

Se es o autor da estrutura, debes sabelo, o xuíz así o vai a considerar.

Lembra, non hai diñeiro para pagar un fallo estrutural, polo menos este humilde consultor de estruturas.

Juan Carlos Arroyo (ingenio.xyz e CALTER enxeñería) doutor enxeñeiro de camiños.
Madrid, Agosto 2017

Arquivado en: artigos, Juan Carlos Arroyo

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,