Maushaus – Jorge Raedó · publicación/revista/educación | Amag! Revista de Arquitectura para Nenos

5 (100%) 1 vote

Hai unhas semanas charlábamos cos directores da revista The AAAA Magazine sobre as “dificultades” de poñer en marcha unha publicación, pero ¿e se lle engadimos que sexa unha revista de arquitectura para nenos? ¿E se o poñemos en marcha dende San Sebastián e Helsinki?

O resultado deste reto é Amag! Revista de Arquitectura para Nenos, un proxecto desenvolvido por por Maushaus (estudo formado polos arquitectos Anabel Varona e Carlos Arruti) e Osa Menor (constituido por Jorge Raedó).

Amag! é a revista de arquitectura para nen@s.

Amag! é un xoguete para cortar, romper, destrozar…

Amag! está formada por artigos: A4 para descargar, imprimir e xogar.

Amag! é para tod@s @s nen@s de 5-10 anos.

Amag! é un Open Educational Resource (OER) para os colegios de tódolo mundo.

Amag! é material de construción, un xogo e unha ferramenta de investigación. @s nen@s aprenden arquitectura xogando coas páxinas da revista.

Dende a súa creación en 2011 colaboraron e participado profesionais e institucións de Finlandia, Suecia, Dinamarca, Alemaña, Italia, España, Portugal, Polonia, Serbia, Croacia, Eslovenia, Reino Unido, Burkina Faso, Exipto, Túnez, Colombia, Perú, Arxentina, Chile, USA, Canadá e Xapón.

A súa difusión internacional propiciou colaboracións con distintas institucións en todo o mundo que axudan á súa difusión en colexios, destacan entidades como ACVIC, Centre d´Arts Contemporànies, Alvar Aalto Museum, Arkitekturmuseet, Arkkitehtuurikeskus, Canadian Centre for Architecture, Laafi, Fundación Museo Jorge Oteiza, Museo de Arquitectura Leopoldo Rother, Museo degli Innocenti e ProxectoTerra.

Sen máis preámbulos deixámosvos coa entrevista a tres bandas e dous países de por medio que tivemos a oportunidade de realizar, con estes “profesores e editores”.

Red OCARA (São Paulo) | Teresa Montserrat (Berlin)

¿Cal foi a vosa formación e traxectoria profesional previa a Amag!?

Jorge Raedó: Estudei karate dos 11 aos 21 anos. Primeiro co mestre Kozo Mizoguchi e logo co mestre Yoshi Hirota. Esta formación é esencial. Agora ensino arte a nenos tal como eu aprendín Karate, que é unha Arte Marcial. É dicir, transmito técnicas e paixón polo oficio.

Estudei tres cursos de arquitectura na Escola Tècnica Superior d´Arquitectura e en La Sapienza cunha bolsa Erasmus. Traballei uns meses co arquitecto Josep Llinàs. Finalmente deixei os estudos de arquitectura e estudei Arte Dramática, especialidade de Dramaturxia e Dirección Escénica no Institut del Teatre de Barcelona.

Traballei dez anos no teatro catalán como director, dramaturgo, figurinista, escenógrafo, iluminador, tradutor e produtor. En 2008 empecei a ensinar arte a nenos e a iso dedícome ata agora.

Maushaus: Nós estudamos na ETSASS. Formámonos sobre todo no estudo Rulot (fundado en 2001), no que aprendemos a profesión sobre todo con ilusión e liberdade, mentres compartiamos esta vida, tamén con outros traballos (no estudo de Pena Ganchegui e Asociados, no caso de Anabel, e impartindo clase de arte, no caso de Carlos), que nos permitían a devandita liberdade, e nos que tamén aprendemos e crecemos, para poder despois facer o que hoxe facemos: Educación de arquitectura e arte para/con nen@s.

En 2009, fundamos Maushaus, deseñando un curso de arquitectura para nenos que se consolidou e creceu en forma de máis cursos, talleres ocasionais, colaboracións con museos e escolas… A todo isto poderiamos engadir a nosa andaina como pais de dúas criaturas, que foi moi ilustrativa, para o coñecemento do mundo da infancia.

¿Cómo xorde Amag!?

Jorge Raedó: Eu tiña a idea de facer unha revista de arquitectura para nenos dende había anos, pero en Barcelona non callou. Foi en 2011 cando coñecín a Maushaus de Donosti e quixeron colaborar. Vímonos en Helsinki onde fixemos reunións con especialistas como Jaana Räsänen e Alexander Reichstein. Aí definimos o nome, a idea dos pdf para descargar e xogar… Estrenamos a revista en xaneiro de 2012.

Maria Auxiliadora School (Lima) | Teresa Montserrat (Berlin)

¿Qué os llevó a abriros camino en el mundo editorial?¿Por qué una revista en “estos tiempos” y enfocada a arquitectura para niños?

Jorge Raedó: A arquitectura do século XX e XXI constrúese na mente de todos a base de revistas, libros e películas. O que nos contan os contos, e as revistas contan contos do que é a arquitectura, é o que ao final creemos como realidade.

Amag! é un recurso educativo gratuíto en internet (Open Educational Resource) cun formato ao que chamamos revista porque se constitúe de artigos-xogos. En 2012, 2013 e 2014 os artigos eran para xogar co papel… é dicir, é unha revista para romper e xogar. En 2015 os artigos son vídeos que propoñen xogos.

O obxectivo é que os mellores especialistas de educación de arquitectura e arte para nenos cheguen a todos os nenos do mundo. Claro, os nenos necesitan conexión a internet.

Amag! Revista de Arquitectura para para Nenos… un xogo para que os nenos desenvolvan habilidades psicomotrices, espaciais e estéticas a través do xogo.

¿Tiñades algunha experiencia previa no mundo editorial?

Jorge Raedó: TTiña experiencia cun Open Educational Resource anterior, o proxecto “¿Qué é Arquitectura?” que consta de vídeos e talleres. Aí vin que o difícil é chegar aos nenos, non crear o contido.

Maushaus: Nós tiñamos experiencia en colaboracións de temas de arquitectura en fancines de filosofía como Revolución Neolítica, de graffiti Palabra e a revista Diversa, realizada polos estudantes da ETSASS.

¿Encontrástesvos con moitas dificultades? ¿Cales foron as máis problemáticas?

Jorge Raedó: O principal problema é a falta de financiamento. Facemos Amag! sen diñeiro. Os dous primeiros anos o Proxecto Terra de Galicia doounos 1500 euros por ano.

Maushaus: Durante este tempo, xurdiron contactos con editoriais xa consolidadas para editar a revista Amag! en papel, pero de momento, dada a ausencia de medios económicos, estas conversacións, non deron o seu froito. Hoxe por hoxe, seguimos, de xeito sostible, coa edición dixital, traballando todos gratuitamente. Todos nós, dirección, edición e articulistas, cremos no proxecto, achegando a nosa experiencia e coñecemento, no mundo da educación de arquitectura e arte para nen@s mediante esta revista, que cremos necesaria. A parte máis reconfortante, é formar parte desta rede que se establece entre todos os colaboradores de todo o planeta, e sobre todo, cando a retroacción se fai visible.

Museo de Arquitectura Leopoldo Rother (Bogotá)

¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?

Jorge Raedó: Estamos contentos coas ganas que teñen profesionais e institucións de todo o mundo en participar na creación de contido. En cambio custa máis que usen o material proposto por Amag!

Maushaus: Sabemos que a revista se utiliza, se le e cremos que inflúe no ámbito dos profesionais que se dedican á educación de arquitectura no ámbito infantil. Non sabemos tan claramente, se chega aos colexios e ás familias. Gustaríanos que esta retroacción fose máis rica. Saber que somos útiles, que a xente goza e aprende co que facemos, é o que máis nos gusta.

¿Que expectativas e proxectos de futuro tedes para Amag!?

Jorge Raedó: Queremos publicar a versión “en papel” de Amag!. Unha caixa cunha selección de artigos de 2012, 13 e 14. Sacarémolo se encontramos financiamento. Tamén queremos publicar máis libros online para nenos sobre arquitectura. Ata agora publicamos “Quero ser arquitecto” de Alberto Campo Baeza.

¿Son rendibles este tipo de iniciativas? ¿Sentídesvos ben remunerados polo labor que realizades?

Jorge Raedó: Este xeito de traballar non xera beneficios porque o produto é gratuíto para o usuario. O único xeito de estar contento sería con financiamento público ou privada que pagase o traballo que nos esixe, e pagar os colaboradores.

A idea de poñer prezo a este tipo de produto educativo é un erro. En moitos países do mundo só o poderían pagar os colexios privados e as familias ricas. A boa educación ten que chegar a todos os nenos procurando igualdade de oportunidades.

Cuartocreciente (Sevilla) | Design Museum – Hanna Kapanen (Helsinki)

¿Compagináis o complementáis esta actividad con otras labores o en otros campos?

Jorge Raedó: Xunto a Amag! fago outros proxectos de educación de arte para nenos. Dende 2011 vivo en Finlandia onde fago óperas con nenos de colexios. Colaboro con museos de varios países. Asesoro varias organizacións como Red OCARA de Latino América. Escribo artigos sobre o meu traballo con nenos na revista online FronteraD.

Maushaus: Nós, traballamos no noso taller-escola cos nenos, en cursos de arquitectura. Tamén asesoramos ao Museo Guggenheim de Bilbao, nos dous cursos de arquitectura que adaptamos para o seu departamento de didáctica. Compaxinamos este labor, con talleres ocasionais e proxectos de urbanismo con nen@s na cidade de San Sebastián. Así mesmo, realizamos colaboracións con artistas, sempre buscando o vínculo, das outras artes, co espazo e a arquitectura.

Levamos un tempo xa, vendo que compaxinar o traballo de educación de arquitectura para nen@s, coa práctica profesional tradicional, é case imposible. Son dúas profesións distintas. Ao noso entender, se queres facer as cousas ben, hai que elixir un camiño. Nós xa eliximos. Hoxe é o día que dicimos a determinados traballos que non. Iso si, como se di, sobrevivimos, que hoxe por hoxe non é pouco, pero ¡cun esforzo infinito!

¿Como vedes o futuro do mundo editorial?

Jorge Raedó: Teño pouca idea da industria editorial. Mentres alguén queira contar cousas aos demais, haberá canles para que a comunicación exista. Serán distintas ás de agora para adaptarse aos ritmos e tecnoloxías das xentes e culturas.

O libro de papel seguirá existindo porque é imbatible como obxecto útil. Pero será minoritario por unha razón simple: nos fogares non hai sitio para gardalos.

O libro e revista dixital é a lóxica evolución. Aínda Que a súa compra e lectura segue sendo pesada. O produto dixital permite materiais audiovisuais e metadatos que o papel non admite.

Kraftkovia (Donosti) | Proces (Belgrade)

¿Considerades que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?

Jorge Raedó: Pola miña traxectoria profesional está claro que estudar arquitectura tivo mediana incidencia.

Maushaus: No noso caso, por suposto. O exercicio da arquitectura, a participación nos concursos, o traballo en equipo e a busca da esencia das cousas para resolver un programa ou un problema complexo, adestrounos definitivamente á hora de deseñar un taller, unha escenografía ou un obxecto. Posteriormente, foron os nen@s, os cales nos ensinaron o resto. Primeiro foron nosas fillas, coas que seguimos aprendendo día a día, e logo os nen@s, que durante estes anos, compartiron as súas horas connosco.

¿Animarías outros arquitectos a seguir os vosos pasos? Que pasos considerades que deberían dar? ¿Como completar os seus estudos? ¿Que outros consellos lles darías?

Jorge Raedó: Aínda que o vento sopra para todos, cada persoa vai un lugar distinto. Se estudan arquitectura en España, irremediablemente deberán tomar vitaminas de Literatura, Arte, Filosofía… ou andarán ás cegas.

Maushaus: Que sigan os seus pasos, a súa traxectoria, a súa situación, que non miren aos lados, que sexan eles mesmos. Ademais dos teus estudos, os teus demais aspectos da túa vida, construíronche. Tes que buscar que é o que che gusta facer, en que cres que es bo e podes achegar. Non tanto como te gustaría verte ou como che vexan os demais, senón de verdade, o que gozas facendo. Así todos, encontraremos o camiño que nos leva a gozar cada un do seu traballo, e sufrir o menos posible. Como dicía Almodóvar:

“Custa moito ser auténtica”.

¿Credes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis “tradicional” de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?

Jorge Raedó: Si, é obvio. Non só porque agora hai unha crise económica e non poden construír, senón porque o arquitecto español está atrapado nun rol moi limitado.

Arkikids (Guatemala) | Maushaus Arquitectura (Donosti)

¿Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

(No caso de Jorge que reside fose, ¿hai información suficiente e doada de localizar para saber como emigrar ao estranxeiro?)

Jorge Raedó: Fun a Finlandia porque unha asociación finlandesa contactou comigo para colaborar. Non sei como se busca traballo no estranxeiro dende España. O único método que coñezo é empezar un proxecto de colaboración con outro país, construír a ponte e logo cruzalo.

Maushaus: Non tivemos esa oportunidade, tentación, liberdade, obriga…, segundo como se mire. Se se ten a posibilidade de completar a profesión ou a educación dun mesmo noutros países, sempre será positivo. Por outra parte, parécenos que é unha pena que os cerebros mellor formados emigren. No noso caso, non foi o camiño elixido. Buscamos na nosa cidade, vías de autosuficiencia, intentando ser o máis globais posibles dende o local.

“Ademáis, no noso caso…, a cabra tira ao monte!”

¿Como vedes o futuro da profesión?

(No caso de Jorge que reside en Finlandia, ¿como se ve a situación dende exterior? ¿Algunha semellanza con Finlandia?)

Jorge Raedó: Dende o exterior España interesa ou non en función da súa economía ou do seu sol. O turismo aínda funciona porque o sol non entrou en crise.

En Finlandia saben pouco da arquitectura española. Agora que a crise tamén os golpeou forte na construción, aumenta o paro e pechan empresas. Ao ser unha profesión que conserva privilexios, por exemplo ao pedir un crédito para comprar unha casa, e grazas ás axudas sociais do Estado, o arquitecto finlandés sofre menos que o español. Coñecín arquitectos novos finlandeses que ao non poder deseñar e construír, obteñen bolsas para facer outras tarefas, por exemplo viaxar polo mundo un ano investigando.

Maushaus: O perigo de mirar ao incerto do futuro, que non existe como tal ata que o construamos, é facer un abandono da perspectiva actual, en busca sempre de algo mellor que nunca parece estar aquí. Nós tratamos de construír unha realidade, sobre a base das nosas experiencias actuais, incorporando aspectos do pasado á nosa experiencia presente. Por dicilo dalgún modo, avanzamos cara a adiante como o remeiro, co futuro de costas, vendo o ronsel do noso pasado para orientarnos.

AVV Creando Futuro (Jerez de la Frontera) | Alexander Reichstein (Helsinki)

Maushaus – Jorge Raedó · publicación/revista/educación | Amag! Revista de Arquitectura para Nenos

Marzo 2015

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer á Anabel, Carlos e Jorge o seu tempo e paciencia pero sobre todo a súa predisposición con este espazo.

Alberto Alonso Oro

Arquitecto y editor en veredes, arquitectura y divulgación. Invernalia es un buen lugar. A veces escribo en Fundacion Arquia.

follow me

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,