A Gran Vía de Madrid. Breve biografía crítica dunha gran rúa (VI) | Antón Capitel

https://veredes.es/blog/gl/la-gran-via-madrid-breve-biografia-critica-una-gran-calle-v-anton-capitel/

La Sociedad Madrid-París (fundada en 1920) construyó el inmueble con capital francés y español, convirtiéndolo en poco tiempo en un referente de las compras capitalinas.
A Sociedade Madrid-París (fundada en 1920) construíu o inmoble con capital francés e español, converténdoo en pouco tempo nun referente das compras da capital.

O edificio Madrid-París ocupa con especial atractivo unha posición intermedia do tramo segundo e horizontal da Gran Vía, en acéiraa Sur, ou dos números pares. A singularidade do edificio procede sobre todo de ser primeiro un edificio máis baixo (de 7 alturas máis uns torreóns nas esquinas) e de ser, máis adiante, practicamente duplicado, isto é con 5 alturas máis sobre as cinco primitivas. Parece ser que o primeiro proxecto chegou de Francia, produto dun arquitecto descoñecido, e que foi executado polo arqto. madrileño Teodoro de Anasagasti e Algán, coa colaboración do enxeñeiro Maximiliano Jacobson, e de 1920 a 1922. Tratábase dunha disposición comercial (os almacéns “Madrid-París”) situada nos diferentes pisos e ao redor dun patio cuberto

A ampliación, produto do peche dos almacéns e dun cambio de propiedade, foi realizada tamén por Anasagasti entre 1933 e 1934. Engadiulle, en realidade, só 3 pisos, un deles en forma de ático, pero modificou completamente a fachada dos dous pisos do último corpo antigo para unilos cos 3 últimos do novo e outorgar á composición un carácter duplicado, diriamos. Isto é, tomando o feito da ampliación coma se tratásese en efecto dunha duplicación, aínda que, en realidade, non o fose, e concedendo a este feito da duplicación un estatuto compositivo.

O edificio preséntase así #ante a rúa como un edificio dobre, e este xesto concédelle un empaquetado especial, dando á súa escala un interesante acerto, e relacionándoo case directamente con operacións famosas e ben coñecidas dos grandes edificios comerciais de Chicago do final do século XIX. A composición ten así un primeiro piso de carácter basamental, dous corpos superiores de 4 e 3 alturas, separados por unha gran cornixa, e ambos os animados por composicións distintas, pero presididas as dúas por ordes xigantes dun clasicismo simplificado e elegante. A composición coróase por medo dun piso completo e outro menor, que se unifican e fan as veces de corpo de coroación.

Interior del Edificio Madrid-París
Interior do Edificio Madrid-París | Fonte: secretosdemadrid.es

O resultado é bastante atractivo e especialmente relacionado coas cidades estadounidenses, mesmo nunha medida maior e quizá máis cualificada que o edificio da Telefónica. A composición que describimos era bastante propia dos arquitectos da xa aludida “Escola de Chicago”, e foi ridiculizada por Frank Lloyd Wright cando dixo que os arquitectos da cidade proxectaban os edificios en altura poñendo un palacio clásico encima doutro. Quizá o gran xenio estadounidense envexaba aqueles importantes encargos, e é preciso recoñecer que non definiu mal o método propio dos seus antecesores, aínda que tamén é necesario observar que devandito método, aínda que rozase en certo xeito o ridículo, como Wright observou, tamén lograba unha notable eficacia.

O edificio Madrid-París é, de feito, un edificio máis atractivo como volume urbano despois da súa ampliación (ou duplicación), pois antes era un volume relacionado coa arquitectura ecléctica, moito máis anodino. O feito da duplicación, falsa ou non (“poñer un palacio clásico encima de outro”), decidida, brutal e metropolitana, beneficioulle moito no aspecto que estamos a tratar.

De 1933 a 1935, o arquitecto Anasagasti, coa colaboración de Charles Siclis, realizou nunha parte das plantas baixas do edificio, o cinema “Madrid-París”, instalación do tempo do racionalismo especialmente sofisticada e atractiva, e da que temos documentación xa só a través das revistas da época, pois xa non existe. Inmediatamente despois da guerra civil, e aínda que continuou o uso co nome de “Cinema Imperial”, a súa decoración e a súa forma foi modificada para someterse ao cretino gusto ecléctico e provinciano dos vencedores da guerra fratricida. Finalmente, este segundo cinema tamén desapareceu.

Sintetizando, a Gran Vía é unha rúa de altísima vitalidade comercial e popular, e cuxo trazado foi un acerto para definir máis cualificadamente a estrutura urbana da metrópole. Esta dobre condición converteuna nun elemento valiosísimo da capital e cuxa importancia nunca morrerá. A súa condición paisaxística e ambiental, a súa capacidade de ser un “teatro” arquitectónico, representa así, fiel e adecuadamente, esta importancia.

Antonio González-Capitel Martínez · Doutor arquitecto · catedrático en ETSAM
Madrid · xaneiro 2016

Referencias:

– 100 años de Gran Vía. El Mundo.

– Gran Vía. Memoria de Madrid.

Antón Capitel

Es arquitecto y catedrático de Proyectos de la Escuela de Arquitectura de Madrid, fue director de la revista Arquitectura (COAM) de 1981-86 y de 2001-09. Historiador, ensayista y crítico, ha publicado numerosos artículos en revistas españolas y extranjeras sobre arquitectura española e internacional. Entre sus libros destacan diferentes monografías sobre arquitectos.

follow me

Arquivado en: Antón Capitel, artigos

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,