[:es]
Sonia Sanz Gavián y Enrique Padial Hidalgo cursaron sus estudios de Arquitectura en Madrid y desde hace más de una década, dirigen su propio Estudio de Arquitectura, “Estudio Padial Gavián.Arquitectura y Urbanismo,S.L” y Carlos Rincón Pérez, Arquitecto Técnico, ha ido colaborando, cada vez con más asiduidad.
¿Cuál ha sido vuestra formación y trayectoria profesional previa a Arquirutas?
Enrique Padial Hidalgo (44 años) y Sonia Sanz Gavián (40 años) cursaron sus estudios de Arquitectura en Madrid y desde 1996 dirigen su propio Estudio de Arquitectura, “Estudio Padial Gavián. Arquitectura y Urbanismo,S.L”, con el que Carlos Rincón Pérez (45 años), Arquitecto Técnico, ha ido colaborando, cada vez con más asiduidad, desde que se conocieron a comienzos de la década pasada.
El Estudio Padial Gavián se ha caracterizado por realizar proyectos encargados por clientes privados y por la participación en numerosos concursos de Arquitectura, nunca de licitación, de los que han ganado algunos de ellos, siendo el 95% de su obra, proyectos de obra nueva, aunque en ocasiones excepcionales se han llevado a cabo proyectos de ampliación, acondicionamiento y reforma.
Quizás el hecho de habernos mantenido al margen de las grandes promociones que se han realizado en nuestro país años atrás, así como de las tentaciones de convertirnos en arquitectos-promotores-constructores a la que sucumbieron tantos de nuestros compañeros, han hecho que nuestro Estudio, a día de hoy,siga teniendo trabajo.No tanto como antes,ya que la convocatoria de concursos de Arquitectura cada vez son más inexistentes y si antes era difícil ganarlos, en estas condiciones, ni te planteas concursar, ya que en muchos de ellos, las garantías del mismo son escasas, el número de inscritos es abrumadora y el objeto del concurso, en la mayoría de los casos de poco interés…pero sigue quedando el cliente privado. Bien es cierto que los encargos se realizan con mucha cautela y están impreganados de las inseguridades que produce la incertidumbre económica en la que trístemente está sumergida nuestro País, pero a pesar de todo, se sigue encargando.
¿Os planteasteis en algún momento, presente, pasado o futuro, buscar trabajo en el extranjero?
Si. Rotundamente sí, ya que a principios de 2011, a pesar de tener varias obras en marcha y estar redactando algunos proyectos en el Estudio, comenzábamos a recibir las primeras llamadas de otros amigos arquitectos que nos solicitaban trabajo ya que en los diferentes Estudios en los que estuvieron trabajando, o no podían mantener sus contratos o bien, lamentablemente estaban condenados al cierre y lógicamente tenían que prescindir de ellos.
Esta situación que inicialmente era esporádica, con el transcurrir de los primeros meses de aquel 2011 fue haciéndose cada vez más constante, y lo que inicialmente fueron llamadas de amigos, se fueron alternando con más llamadas y cientos de mails de arquitectos, amigos o no, que solicitaban trabajo en nuestro Estudio o en cualquier otro del que pudiéramos tener conocimiento que necesitaban a Arquitectos, Ingenieros o Aparejadores, y a todo ésto se sumaba el ver como Estudios, para nosotros consagrados, echaban el cierre y cómo comenzaban a caer grandes empresas y constructoras, con algunas de las cuáles habíamos trabajado en alguna de nuestras obras, … Es entonces cuando preocupado y temeroso te planteas :
¿Y nosotros, hasta cuándo vamos a aguantar…?
Comenzamos a barajar varias posibilidades por si todo se venía abajo, ya que somos de la opción de que hay que tener la posible solución buscada antes de que comience a entrar agua en el barco, ya que si tratamos de comenzar a buscarla cuando éste está inundado, raramente es buena la opción barajada como alternativa, puesto que la angustia de la situación y las prisas en el hacer las cosas a veces, creémos, nos llevan a agarrarnos a un clavo ardiendo.
Entre las posibilidades que barajamos la que más fuerza cobró fue la de abandonar España y trasladarnos a la Costa Oeste de Estados Unidos, tratando de buscar hasta que llegara el momento de emigrar, algunos contactos profesionales que nos permitieran ir trabajando allí, pero siempre con el objetivo, tan pronto como fuera posible, de instalar allí nuestro Estudio, defender el concepto de Arquitectura en el que creemos y que proyectamos y abrir nuevo mercado en el continente americano.
¿Qué os llevó a poner en marcha este proyecto?
Ante todas estas reflexiones y la posibilidad de emigrar había una serie de factores que inclinaban la balanza al lado contrario de donde debe inclinarse todo el peso del emprendimiento -que entendemos que ha de estar al 100% en el mismo lado- pero que por razones, principalmente de edad, tenemos una serie de lazos: mujeres, marido e hijos, a lo que hemos de sumar al equipo formado durante años en el Estudio y que se encuentra en la misma situación familiar que hace que, tomar una decisión tan aparentemente fácil, no lo sea, ya que no es fácil trasladar a otro País en busca, inicialmente, de una aventura incierta, a esta pequeña familia que entendemos que somos en el Estudio.
Con la preocupación de qué hacer en caso de que las cosas vinieran mal dadas y con el convencimiento de que salir del País quizás no era la solución idónea, al menos de momento, seguimos barajando posibilidades, tratando de dar respuesta a esa pregunta que nos atormentaba interiormente:
“¿Y si yo no me dedico a la Arquitectura,…a qué puedo dedicarme?”
y en uno de esos días, ya de Junio de 2011, saliendo de una Dirección de Obra, se me vino (Enrique) una frase del genial Francisco Javier Sáenz de Oíza a la cabeza que más o menos decía:
“La mejor Escuela de Arquitectura sería aquella en la que hubiera un autobús en la puerta en la que pusiera: “Viajes”…”
Y tras ésto, nos planteamos :
“¿Y si no pudiéramos seguir trabajando como hasta ahora lo hemos venido haciendo con nuestro Estudio, por qué no aunamos nuestras dos grandes pasiones, la Arquitectura y el Viajar?”
y así nació lo que fue el embrión de arquiRUTAS, que tras año y medio de trabajo se convirtió en una agencia de viajes creada por varios Arquitectos (Enrique, Sonia y Carlos) que nació con la voluntad de dar a conocer a todo tipo de públicos la Arquitectura Contemporánea de un modo cercano, divulgativo, educativo y siempre, ameno.
Para hacer realidad este objetivo, elaboramos una selección de Itinerarios Arquitectónicos que siempre, a excepción de los arquiPASEOS, se realizarán en microbús, desde los más sencillos y de más corta duración, en los que damos a conocer a “pie de edificio” cada una de las obras seleccionadas, hasta los de mayor duración, que comienzan tomando un Café de Bienvenida antes de encaminarnos a visitar interiormente los proyectos que integran cada arquiRUTA y que además, enriqueceremos con un almuerzo en uno de los restaurantes elegidos por nuestro equipo, en los que gastronomía e interiorismo harán a buen seguro, las delicias de nuestros clientes.
Por el carácter internacional con el que nació arquiRUTAS, hemos realizado una compleja selección en la que intervienen muchos factores hasta haber creado un fantástico equipo de arquiGUÍAS que son, Guías Arquitectos y que además podrán realizar los itinerarios ofertados en diferentes idiomas además del español: inglés, francés, alemán, italiano y portugués, lo que nos permite recibir al turismo de las más diferentes nacionalidades.
¿Os encontrasteis con muchas dificultades en su puesta en marcha?
La principal dificultad que nos encontramos fue el negociar con los responsables de cada uno de los edificios que queríamos incluír en nuestras rutas para poder visitarlo y recorrerlo interiormente de una forma continua a lo largo del año, ya que en este País, a diferencia de otros, no hay tradición de mostrar y muchas veces, ni de valorar, la Arquitectura Contemporánea con la que convivimos a diario. Una vez vencido -en casi todos los casos- esta dificultad y dar vueltas de un lado para otro tratando de asesorarnos de cómo qué teníamos que constituirnos en esta nueva empresa, nos encontramos con que para poder funcionar, como lo hacemos actualmente, debíamos constituirnos como Agencia de Viajes y a partir de ahí nos encontramos pisando un mundo inicialmente desconocido para nosotros, el del Turismo…
Como muchas veces decimos, desde el momento en que conocimos que arquiRUTAS sería una Agencia de Viajes, estamos haciendo día a día un auténtico master en turismo, ya que desde la Presentación Oficial que hicimos de nuestra empresa en el espacio de coworking Studio Banana el pasado mes de Septiembre y la acogida que tuvo desde ese día nuestro “producto” por todos los medios de comunicación: prensa escrita y digital, radio y televisión, de ámbitos nacionales e internacionales, arquiRUTAS ha ido evolucionando, adaptándose a las diferentes demandas que hemos ido teniendo para satisfacer a los diferentes sectores que engloban el Turismo Internacional, y a comienzo de año, al igual que en el Estudio contamos con un arquitecto especializado en calcular estructuras y con dos ingenieros que calculan las instalaciones, en arquiRUTAS contratamos a profesionales del turismo que son los que a día de hoy llevan nuestra Consejería y Dirección Comercial, apostamos por tener nuestro propio stand en la Feria Internacional del Turismo que se realiza en Madrid, FITUR 2013 y gracias a estas dos últimas apuestas, arquiRUTAS comenzó a entrar en contacto con el Turismo Profesional Internacional,…Siglas como DMC, MICE u OPC, que nos eran completamente desconocidas son con las que más familiarizados estamos a día de hoy, pues son los responsables del Turismo Receptivo (DMC), Turismo de Incentivos, Reuniones y Eventos (MICE) y de la Organización Internacional de Congresos (OPC) y todo lo que ello representa, ésto es, son los profesionales que mueven el turismo internacional a gran escala en nuestro país y para los que estamos cotizando, cada vez, más asiduamente y con los que seguimos aprendiendo, tambien casi a diario, nuevos aspectos y conceptos de este apasionante mundo del Turismo en el que disfrutamos día a día de la Arquitectura Contemporánea.
¿Estáis contentos con los objetivos alcanzados?
Totalmente.
Han sucedido muchas cosas en muy pocos meses y ante tal intensidad de acontecimientos, una cosa nos va llevando a otra…Es como una carrera de fondo en la que no puedes distraerte ni un sólo minuto y además es, y ésto es lo más importante para nosotros, totalmente apasionante. Cada día disfrutamos más de la Arquitectura y aprendemos más de ella y de ese aprendizaje, en arquiRUTAS, tratamos de compartir esta manera de disfrutar de la Primera de las Bellas Artes, de un modo atractivo, didáctico y ameno con personas procedentes de los más diversos ámbitos culturales y profesionales, muchas veces venidas, desde diferentes partes del mundo.
En apenas ocho meses arquiRUTAS ya ofrece sus destinos en Madrid, Tenerife y la Isla de El Hierro, pero en los próximos meses podremos disfrutar de esta Experiencia Arquitectónica en Granada, Oviedo, Bilbao y Barcelona , además brindaremos la posibilidad de conocer a través de las explicaciones de unos de nuestros magníficos arquiGUÍAS ciudades como Madrid y Tenerife desde El Aire, a bordo de helicópteros; sobrevolaremos y explicaremos algunos ejemplos de la mejor Arquitectura en globo y conoceremos y saborearemos la mejor Arquitectura del Vino que se ha proyectado en la Ribera del Duero y La Rioja.
En el aspecto internacional, estamos preparando una serie de viajes de varios días de duración en los que además de conocer la historia, cultura y mejor gastronomía de diferentes países, también visitaremos interiormente una importante selección de la Arquitectura Contemporánea. Oporto, París, Londres, Milán, Chicago, Berlín y Beijing, son algunos de los destinos en los que actualmente estamos trabajando.
¿Creéis que los arquitectos en España deberíamos seguir abriendo nuevas vías de trabajo para salir de la casilla más “tradicional” de proyectar dada la actual situación de la construcción en nuestro país?
Estamos totalmente convencidos, pero lo bueno es que en España, en las Escuelas de Arquitectura, nos dan una formación técnica y humanística que nos diferencia de otros países y el resultado es que cada uno de nosotros, puede desarrollarse profesionalmente en los más diversos ámbitos de la Arquitectura, aunque tan sólo, en estos años pasados, estas otras disciplinas arquitectónicas las han llevado a cabo muy pocos.
De cualquier modo, lo que si está claro es que el panorama arquitectónico español, durante años, no va a demandar, para proyectar, ni una mínima parte de los profesionales que existen en nuestro País, colectivo que sigue creciendo, año a año, con las numerosas titulaciones procedentes de las numerosas Escuelas de Arquitectura que se han creado en España en las últimas décadas, pero es tal nuestra preparación, no sólo a nivel académico sino a nivel personal, donde el espíritu de trabajo, la constancia, el riesgo, la valentía, la apuesta, el saber ganar y sobre todo, el saber perder y volverse a levantarse, que todos éstos factores nos impregnan de una pátina que ostentamos de un modo natural, a casi todos los que hemos pasado por las aulas de una Escuela de Arquitectura, y con esa pátina además de la formación que todos tenemos, estamos convencidos que somos capaces de hacer con mayor o menor esfuerzo todo lo que nos propongamos y disfrutemos de la Arquitectura, de otro modo, como lo hacemos en arquiRUTAS, como vemos que disfrutan muchos arquitectos que, como se dice ahora, “se han reinventado”, y han creado empresas interesantísimas donde disfrutan, si cabe más que proyectando,de su profesión.
¿Qué opináis de los que se han ido a trabajar al extranjero?
Pues pensamos que si los tres socios de arquiRUTAS actualmente tuviéramos veintitantos años, estuviéramos recién titulados o teniendo más edad, no tuviéramos las ataduras de las que antes hablamos, como es el estar casado, habernos hecho nuestras casas sobre las que pesan importantes hipotecas y tener hijos de corta edad, es decir, si fuéramos completamente libres, sin ningún género de dudas que hubiéramos apostado por abandonar el País y lanzarnos a la aventura de desarrollarnos profesional y personalmente en el extranjero. Si no fuéramos tan libres, que no lo somos, pero no hubiera más remedio, con más o menos “ataduras”, intentaríamos desarrollar nuestro futuro profesional fuera de España, hubiera que renunciar a lo que se renunciase, pero de momento, gracias a Dios, aquella frase de Oíza ha hecho que exista arquiRUTAS, y que dediquemos todo nuestro tiempo y esfuerzo a seguir manteniendo vivo nuestro Estudio y a ver cómo se va materializando, día a día, esta nueva empresa que hace ,casi dos años, tan sólo era un sueño.
Enrique Padial Hidalgo · arquiRUTAS
Julio 2013
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Enrique Padial, Sonia Sanz y Carlos Rincón, por compartir su experencia y por su predisposición con este pequeño espacio.
[:en]
Sonia Sanz Gavián and Enrique Padial Hidalgo dealed his studies of Architecture in Madrid and for more than one decade, they direct his own Study of Architecture, «Padial Gavián Study. Architecture and Urbanism, S.L» and Carlos Rincón Perez, Technical Architect, has been collaborating, every time with more assiduity.
Which has been your formation and professional path before Arquirutas?
Enrique Padial Hidalgo (44 years) and Sonia Sanz Gavián (40 years) dealed his studies of Architecture in Madrid and from 1996 they direct his own Study of Architecture, «Padial Gavián Study. Architecture and Urbanism, S.L», with that Carlos Rincón Perez (45 years), Technical Architect, has been collaborating, every time with more assiduity, since they were known at the beginning of last decade.
The Padial Gavián Study has been characterized for never realizing projects entrusted by private clients and by the participation in numerous contests of Architecture, of bidding, of that they have gained some of them, being 95 % of his work, projects of new work, though in exceptional occasions there have been carried out projects of extension, conditioning and reform.
Probably the fact of having been kept to the margin of the big promotions that have been realized in our country years behind, as well as of the temptations of turning into architects – promotores-constructores to that there succumbed so many of our companions, they have done that our Study, a today, continues having work. Not so much like before, since the summons of contests of Architecture every time they are more non-existent and if before it was difficult to gain them, in these conditions, you consider to compete, since in many of them, the scanty guarantees of the same sound, the number of new recruits is overwhelming and the object of the contest, in most cases of little interest … but continues remaining the private client. Well it is true that the orders realize with great caution and are impreganados of the insecurities that there produces the economic uncertainty in which trístemente our Country is immersed, but regardless, continues taking charge.
Did you appear in some moment, present, past or future, to look for work abroad?
Yes. Roundly yes, since at the beginning of 2011, in spite of having several works in march and being writing some projects in the Study, we began to receive the first calls of other friends architects who were requesting work us since in the different Studies at which they were employed, or they could not support his contracts or, lamentably they were condemned to the closing and logically they had to do without them.
This situation that initially was sporadic, with to pass of the first months of that 2011 was becoming increasingly constant, and what initially they were called of friends, they were alternating with more calls and hundreds of e-mails of architects, friends or not, that were requesting work in our Study or in any other one of which we could have knowledge that they needed to Architects, Engineers or Riggers, and it was adding every ésto to see as Studies, for consecrated us, they were throwing the closing and how they began to fall big companies and construction, with some of which we had been employed at someone of our works, … It Is at the time worried and fearful when you appear: and we, till when are we going to last …?
We begin to shuffle several possibilities for if one was coming everything below, since we are of the option of which it is necessary to have the possible looked solution before it begins to enter water in the ship, since if we try to begin to look for her when this one is flooded, ráramente the option is good shuffled like alternative, since the distress of the situation and the hurries in to make ourselves the things sometimes, creémos, they lead us to taking hold to a nail burning.
Between the possibilities that we shuffle the one that more force received it was her of leaving Éspaña and transladarnos to the Coast West of The United States, trying to search until there was coming the moment to emigrate, some professional contacts that were allowing us to be working there, but always with the aim, so soon as out possibly, of installing there our Study, defending the concept of Architecture in which we believe and which we project and to open new market in the American continent.
What did you lead to starting this project?
Before all these reflections and the possibility of emigrating there was a series of factors that were inclining the scale to the opposite side wherefrom the whole weight of the emprendimiento must incline – that we understand that it has to be to 100 % in the same side – but that for reasons, principally of age, we have a series of bows: women, husband and children, to what we have to add the equipment formed for years in the Study and that is in the same familiar situation that it does who, to take such a seemingly easy decision, it is not, since it is not easy to move to another Country in search, initially, of an uncertain adventure, to this small family that we understand that we are in the Study.
With the worry of what to do in case the things were coming badly given and with the conviction of that to go out of the Country probably was not the suitable solution, at least at the moment, we continue shuffling possibilities, trying to give response to this question that was tormenting us internally: «And if I do not devote myself to the Architecture, … to what I can devote? « And in one of these days, already of June, 2011, going out of a Direction of Work, one came (His) (Enrique) a phrase of the brilliant Francisco Javier Sáenz de Oíza to the head that more or less he was saying:
“The best School of Architecture would be that one in which there was a bus in the door in the one that it was putting: «Trips» …”
And after ésto, we appear: «and if we could not continue working since till now we it have come doing with our Study, why we do not unite our two big passions, the Architecture and traveler?» And this way it was born what was the embryo of arquiRUTAS, that after year and a half of work turned into a travel agency created by several Architects (Enrique, Sonia and Carlos) that it was born with the will to announce to all kinds of public the Contemporary Architecture of a nearby, divulgative, educational way and always, pleasant.
To make real this aim, we elaborate a selection of Architectural Itineraries that always, with the exception of the arquiPASEOS, will be realized in minibus, from the simplest and of more short duration, in that we announce to «building foot» each of the selected works, up to those of major duration, that they start by taking a Coffee of Welcome before intending to visiting internally the projects that every arquiRUTA integrate and that in addition, we will enrich with a lunch in one of the restaurants chosen by our equipment, in which gastronomy and interiorismo will do surely, the delights of our clients..
For the international character with the one that it was born arquiRUTAS, we have realized a complex selection in which they control many factors until a fantastic equipment has created of arquiGUÍAS that are, Architects Guides and that in addition will be able to realize the itineraries offered in different languages besides the Spanish: Englishman, Frenchman, German, Italian and Portuguese, which allows us to receive to the tourism of the most different nationalities.
Did you meet many difficulties in his putting in march?
The principal difficulty that we are was to negotiate with the persons in charge of each one of the buildings that we wanted incluír in our routes to be able to visit and cross it internally of a constant form throughout the year, since in this Country, unlike others, there is no tradition of showing and often, it of valuing, the Contemporary Architecture with which we coexist daily.Once conquered – in almost all the cases – this difficulty and turn of a side for other one trying to take advice itself of how what we us had to constitute in this new company, we meet that to be able to work, since we do it nowadays, we us had to constitute as Travel agency and from there we are treading on a world initially not known for us, that of the Tourism…
As often we say, from the moment in which we knew that arquiRUTAS would be a Travel agency, are doing day after day an authentic master in tourism, since from the Official Presentation that we did of our company in the space of coworking Studio Banana last September and the reception that had from this day our «product» for all the mass media: written and digital press, radio and television, of national and international areas, arquiRUTAS has been evolving, adapting to the different demands that we have been having to satisfy to the different sectors that include the International Tourism, and to the beginning of the year, as in the Study we possess a specialized architect in calculating structures and with two engineers who calculate the facilities, in arquiRUTAS contract professionals of the tourism who are those who a today take our Council and Business management, bet for having our own stand in the International Fair of the Tourism that is realized in Madrid, FITUR 2013 and thanks to these last two bets, arquiRUTAS began to enter in touch with the Professional International Tourism,…Initials like DMC, MICE or OPC, which us were completely unknown are with that more acquainted we are a today, since they are the persons in charge of the Receptive Tourism (DMC), Tourism of Incentives, Meetings and Events (MICE) and of the International Organization of Congresses (OPC) and everything what it represents, ésto it is, they are the professionals who move the international large-scale tourism in our country and for those that we are quoting, every time, more assiduous and with whom we continue learning, also almost daily, new aspects and concepts of this exciting world of the Tourism in which we enjoy day after day the Contemporary Architecture.
Are you satisfied with the reached aims?
Totally.
Many things have happened in a few months and before such an intensity of events, a thing is taking other one to us … Is like a long-distance race in which you can relax not even one only minute and in addition it is, and ésto is the most important thing for us, totally exciting. Every day we enjoy more of the Architecture and learn more of her and of this learning, in arquiRUTAS, try to share this way of enjoying the First one of the Fine arts, an attractive, didactic and pleasant way persons proceeding from the most diverse cultural and professional areas, often come, from different parts of the world.
In only eight months arquiRUTAS already it offers his destinations in Madrid, Tenerife and the Island of The Iron, but in the next months we will be able to enjoy this Architectural Experience in Granada, Oviedo, Bilbao and Barcelona, in addition we will offer the possibility of knowing across the explanations of some of our magnificent arquiGUÍAS cities as Madrid and Tenerife from The Air, on board of helicopters; we will overfly and explain some examples of the best Architecture in globe and will know and savour the best Architecture of the Wine that has been projected in the Bank of the Douro and La Rioja.
In the international aspect, we are preparing a series of trips of several days of duration in which beside knowing the history, culture and better gastronomy of different countries, also we will visit internally an important selection of the Contemporary Architecture. Oporto, Paris, London, Milan, Chicago, Berlin and Beijing, they are some of the destinations at which nowadays we are employed.
Do you believe that the architects in Spain we should continue opening new routes of work to go out of the «most «traditional» cabin of projecting given the current situation of the construction in our country?
We are totally sure, but the good thing is that in Spain, in the Schools of Architecture, they give us a technical and humanistic formation that separates us from other countries and the result is that each of us, can develop professionally in the most diverse areas of the Architecture, though only, in these last years, these other architectural disciplines have carried out them very few ones.
Anyhow, which if it is clear is that the architectural Spanish panorama, for years, is not going to demand, to project, a minim does not even depart from the professionals who exist in our Country, group that continues growing, year a year, with the numerous qualifications proceeding from the numerous Schools of Architecture that have been created in Spain in the last decades, but our preparation is such, not only to academic level but at the personal level, where the spirit of work, the witness, the risk, the valor, the bet, to be able to win and especially, be able to lose and return to raise, that all these factors us impregnate with a patina that we show in a natural way, to almost all that we have happened for the classrooms of a School of Architecture, and with this patina besides the formation that we we all have, we are sure that we are capable of doing with major or minor I strengthen everything what we propose and enjoy of the Architecture, differently, since we do it in arquiRUTAS, since we see that they enjoy many architects that, as it is said now, «they have been reinvented», and the most interesting companies have created where they enjoy, if it fits more that projecting, of his profession.
What do you think of those that they have been going to work abroad?
Since we think that if three partners of arquiRUTAS nowadays we had veintitantos years, we were newly qualified or having more age, we did not have the ties about which before we speak, since it is to be married, to have done our houses to ourselves on those who weigh important mortgages and to have children of short age, that is to say, if we were completely free, without any kind of doubts that we had bet for leaving the Country and to throw to the adventure of professional to develop ourselves and personally abroad. If we were not so free, that we it are not, but there was no any more remedy, with more or less «ties», we would try to develop our professional future out of Spain, it was necessary to resign to what it was resigned, but at the moment, thanks to God, that Oíza’s phrase has done that exists arquiRUTAS, and that we dedicate all our time and effort to continuing keeping our Study alive and to seeing how there is materializing, day after day, this new company that it does, almost two years, just was a dream.
Enrique Padial Hidalgo · arquiRUTAS
Juny 2013
Interview realized by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. Be grateful for Enrique Padial, Sonia Sanz and Carlos Rincón, for sharing his experience and for his predisposition with this small space.
[:gl]
Sonia Sanz Gavián e Enrique Padial Hidalgo cursaron os seus estudos de Arquitectura en Madrid e dende hai máis dunha década, dirixen o seu propio Estudo de Arquitectura, «Estudo Padial Gavián.Arquitectura e Urbanismo,S.L» e Carlos Rincón Pérez, Arquitecto Técnico, foi colaborando, cada vez con máis asiduidade.
¿Cal foi a vosa formación e traxectoria profesional previa a Arquirutas?
Enrique Padial Hidalgo (44 anos) e Sonia Sanz Gavián (40 anos) cursaron os seus estudos de Arquitectura en Madrid e dende 1996 dirixen o seu propio Estudo de Arquitectura, «Estudo Padial Gavián. Arquitectura e Urbanismo,S.L», co que Carlos Rincón Pérez (45 anos), Arquitecto Técnico, foi colaborando, cada vez con máis asiduidade, dende que se coñeceron a comezos da década pasada.
O Estudo Padial Gavián caracterizouse por realizar proxectos encargados por clientes privados e pola participación en numerosos concursos de Arquitectura, nunca de licitación, dos que gañaron algúns deles, sendo o 95% da súa obra, proxectos de obra nova, aínda que en ocasións excepcionais se levaron a cabo proxectos de ampliación, acondicionamento e reforma.
Quizáis o feito de ternos mantido á marxe das grandes promocións que se realizaron no noso país anos atrás, así como das tentacións de converternos en arquitectos-promotores-construtores á que sucumbiron tantos dos nosos compañeiros, fixeron que o noso Estudo, a día de hoy,siga tendo trabajo.No tanto como antes,ya que a convocatoria de concursos de Arquitectura cada vez son máis inexistentes e se antes era difícil gañalos, nestas condicións, nin te formulas concursar, xa que en moitos deles, as garantías deste son escasas,el número de inscritos é abafadora e o obxecto do concurso,en a maioría dos casos de pouco interés…pero segue quedando o cliente privado. Ben é certo que os encargos se realizan con moita cautela e están impreganados das inseguridades que produce a incerteza económica na que trístemente está somerxida o noso País,pero a pesar de todo, séguese encargando.
¿Formulástesvos nalgún momento, presente, pasado ou futuro, buscar traballo no estranxeiro?
Se. Rotundamente si, xa que a principios de 2011, a pesar de ter varias obras en marcha e estar a redactar algúns proxectos no Estudo, comezabamos a recibir as primeiras chamadas doutros amigos arquitectos que nos solicitaban traballo xa que nos diferentes Estudos nos que estiveron a traballar, ou non podían manter os seus contratos ou ben, lamentablemente estaban condenados ao peche e loxicamente tiñan que prescindir deles.
Esta situación que inicialmente era esporádica,con o transcorrer dos primeiros meses daquel 2011 foi facéndose cada vez máis constante, e o que inicialmente foi chamado de amigos, se foron alternando con máis chamadas e centos de correos electrónicos de arquitectos, amigos ou no,que solicitaban traballo no noso Estudo ou en calquera outro do que puidésemos ter coñecemento que necesitaban a Arquitectos, Enxeñeiros ou Aparelladores, e a todo ésto sumábase ver como Estudos, para nós consagrados,echaban o peche e como comezaban a caer grandes empresas e construtoras, con algunhas das cales traballaramos nalgunha das nosas obras,… Es entón cando preocupado e temeroso te formulas: ¿E nós, ata cando imos aguantar…?
Comezamos a barallar varias posibilidades por se todo se caía, xa que somos da opción de que hai que ter a posible solución buscada antes de que comece a entrar auga no barco, xa que se tratamos de comezar a buscala cando este está inundado, ráramente é boa a opción barallada como alternativa, posto que a angustia da situación e as présas en facer as cousas a veces,creémos, nos levan a agarrarnos un cravo ardendo.
Entre as posibilidades que barallamos a que máis forza cobrou foi a de abandonar Éspaña e transladarnos á Costa Oeste de Estados Unidos, tratando de buscar ata que chegase o momento de emigrar, algúns contactos profesionais que nos permitisen ir traballando alí, pero sempre co obxectivo, tan pronto como fose posible, de instalar alí o noso Estudo, defender o concepto de Arquitectura no que cremos e que proxectamos e abrir novo mercado no continente americano.
¿Que vos levou a poñer en marcha este proxecto?
Ante todas estas reflexións e a posibilidade de emigrar había unha serie de factores que inclinaban a balanza ao lado contrario de onde debe inclinarse todo o peso do emprendimiento -que entendemos que ha de estar ao 100% no mesmo lado- pero que por razóns, principalmente de idade, temos unha serie de lazos: mulleres, marido e fillos, ao que habemos de sumar ao equipo formado durante anos no Estudo e que se encontra na mesma situación familiar que fai que, tomar unha decisión tan aparentemente doado, non o sexa, xa que non é doado trasladar outro País en busca, inicialmente, dunha aventura incerta, a esta pequena familia que entendemos que somos no Estudo.
Coa preocupación de que facer en caso de que as cousas viñesen mal dadas e co convencemento de que saír do País quizais non era a solución idónea, polo menos de momento, seguimos barallando posibilidades, tratando de dar resposta a esa pregunta que nos atormentaba interiormente: «¿E se eu non me dedico á Arquitectura,…a que podo dedicarme?» e nun deses días, xa de Xuño de 2011, saíndo dunha Dirección de Obra, véuseme (Enrique) unha frase do xenial Francisco Javier Sáenz de Oíza á cabeza que máis ou menos dicía:
“The best School of Architecture would be that one in which there was a bus in the door in the one that it was putting: «Trips» …”
E tras ésto, formulámonos: «¿E se non puidésemos seguir traballando como ata agora o viñemos facendo co noso Estudo, por que non xuntamos nosas dúas grandes paixóns, a Arquitectura e o Viajar?» e así naceu o que fué o embrión de arquiRUTAS, que tras ano e medio de traballo se converteu nunha axencia de viaxes creada por varios Arquitectos (Enrique, Sonia e Carlos) que naceu coa vontade de dar a coñecer a todo tipo de públicos a Arquitectura Contemporánea dun modo próximo, divulgativo, educativo e sempre, ameno.
Para facer realidade este obxectivo, elaboramos unha selección de Itinerarios Arquitectónicos que sempre, a excepción dos arquiPASEOS, se realizarán en microbús, dende os máis sinxelos e de máis curta duración, nos que damos a coñecer a «pé de edificio» cada unha das obras seleccionadas, ata os de maior duración, que comezan tomando un Café de Benvida antes de encamiñarnos a visitar interiormente os proxectos que integran cada arquiRUTA e que ademais, enriqueceremos cun xantar nun dos restaurantes elixidos polo noso equipo, nos que gastronomía e interiorismo farán bo seguro, as delicias dos nosos clientes.
Polo carácter internacional co que naceu arquiRUTAS, realizamos unha complexa selección na que interveñen moitos factores ata crear un fantástico equipo de arquiGUÍAS que son, Guías Arquitectos e que ademais poderán realizar os itinerarios ofertados en diferentes idiomas ademais do español: inglés, francés, alemán, italiano e portugués, o que nos permite recibir o turismo das máis diferentes nacionalidades.
¿Encontrástesvos con moitas dificultades na súa posta en marcha?
A principal dificultade que nos encontramos fué negociar cos responsables de cada un dos edificios que queriamos incluír nas nosas rutas para poder visitalo e percorrelo interiormente dunha forma continua ao longo do ano, xa que neste País, a diferenza doutros, non hai tradición de mostrar e moitas veces, nin de valorar, a Arquitectura Contemporánea coa que convivimos a diario. Unha vez vencida -en case todos os casos- por esta dificultade e dar voltas dun lado para outro tratando de asesorarnos de como que tiñamos que constituírnos nesta nova empresa, nos encontramos con que para poder funcionar, como o facemos actualmente, debiamos constituírnos como Axencia de Viaxes e a partir de aí nos encontramos pisando un mundo inicialmente descoñecido para nós, o do Turismo…
Como moitas veces dicimos, dende o momento en que coñecemos que arquiRUTAS sería unha Axencia de Viaxes, estamos a facer día a día un auténtico máster en turismo, xa que dende a Presentación Oficial que fixemos da nosa empresa no espazo de coworking Studio Banana o pasado mes de Setembro e a acollida que tivo dende ese día noso «produto» por todos os medios de comunicación: prensa escrita e dixital, raio e televisión, de ámbitos nacionais e internacionais, arquiRUTAS foi evolucionando, adaptándose ás diferentes demandas que fomos tendo para satisfacer aos diferentes sectores que engloban o Turismo Internacional, e a comezo de ano, ao igual que no Estudo contamos cun arquitecto especializado en calcular estruturas e con dous enxeñeiros que calculan as instalacións, en arquiRUTAS contratamos a profesionais do turismo que son os que a día de hoxe levan a nosa Consellaría e Dirección Comercial, apostamos por ter o noso propio posto na Feira Internacional do Turismo que se realiza en Madrid, FITUR 2013 e grazas a estas dúas últimas apostas, arquiRUTAS comezou a entrar en contacto co Turismo Profesional Internacional,…Siglas como DMC, MICE ou OPC, que nos eran completamente descoñecidas son coas que máis familiarizados estamos a día de hoxe, pois son os responsables do Turismo Receptivo (DMC), Turismo de Incentivos, Reunións e Eventos (MICE) e da Organización Internacional de Congresos (OPC) e todo o que iso representa, ésto é, son os profesionais que moven o turismo internacional a grande escala no noso país e para os que estamos a cotizar, cada vez, máis asiduamente e cos que seguimos aprendendo, tambien case a diario, novos aspectos e conceptos deste apaixonante mundo do Turismo no que gozamos día a día da Arquitectura Contemporánea.
¿Estades contentos cos obxectivos alcanzados?
Totalmente.
Sucederon moitas cousas en moi poucos meses e ante tal intensidade de acontecementos, unha cousa vainos levando a otra…Es como unha carreira de fondo na que non podes distraerte nin un só minuto e ademais é, e ésto é o máis importante para nós, totalmente apaixonante. Cada día gozamos máis da Arquitectura e aprendemos máis dela e desa aprendizaxe, en arquiRUTAS, tratamos de compartir este xeito de gozar da Primeira das Belas Artes, dun modo atractivo, didáctico e ameno con persoas procedentes dos máis diversos ámbitos culturais e profesionais, moitas veces vindas, dende diferentes partes do mundo.
En apenas oito meses arquiRUTAS xa ofrece os seus destinos en Madrid, Tenerife e a Isla de El Hierro, pero nos próximos meses poderemos gozar desta Experiencia Arquitectónica en Granada, Oviedo, Bilbao e Barcelona, ademais brindaremos a posibilidade de coñecer a través das explicacións duns dos nosos magníficos arquiGUÍAS cidades como Madrid e Tenerife dende El Aire, a bordo de helicópteros; sobrevoaremos e explicaremos algúns exemplos da mellor Arquitectura en globo e coñeceremos e saborearemos a mellor Arquitectura do Viño que se proxectou na Ribeira do Douro e La Rioja.
No aspecto internacional, estamos a preparar unha serie de viaxes de varios días de duración nos que ademais de coñecer a historia, cultura e mellor gastronomía de diferentes países, tamén visitaremos interiormente unha importante selección da Arquitectura Contemporánea. Porto, París, Londres, Milán, Chicago, Berlín e Beijing, son algúns dos destinos nos que actualmente estamos a traballar.
¿Credes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis «tradicional» de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?
Estamos totalmente convencidos, pero o bo é que en España, nas Escolas de Arquitectura, nos dan unha formación técnica e humanística que nos diferencia doutros países e o resultado é que cada un de nós, pode desenvolverse profesionalmente nos máis diversos ámbitos da Arquitectura, aínda que tan só, nestes anos pasados, estas outras disciplinas arquitectónicas as levaron a cabo moi poucos.
De calquera modo, o que se está claro é que o panorama arquitectónico español, durante anos, non vai a demandar, para proxectar, nin unha mínima parte dos profesionais que existen no noso País, colectivo que segue crecendo, ano a ano, coas numerosas titulacións procedentes das numerosas Escolas de Arquitectura que se crearon en España nas últimas décadas, pero é tal nosa preparación, non só a nivel académico senón a nivel persoal, onde o espírito de traballo, a constancia, o risco, a valentía, a aposta, saber gañar e sobre todo, o saber perder e volver levantarse, que todos estes factores nos impregnan dunha pátina que ostentamos dun modo natural, a case todos os que pasamos polas aulas dunha Escola de Arquitectura, e con esa pátina ademais da formación que todos temos, estamos convencidos que somos capaces de facer con maior ou menor esforzo todo o que nos propoñamos e gocemos da Arquitectura, doutro modo, como o facemos en arquiRUTAS, como vemos que gozan moitos arquitectos que, como se di agora, se reinventaron», e crearon empresas interesantes onde gozan, se cabe máis que proyectando,de a súa profesión.
¿Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?
Pois pensamos que se os tres socios de arquiRUTAS actualmente tivésemos veintitantos anos, estivésemos recén titulados ou tendo máis idade, non tivésemos as ataduras das que antes falamos, como é estar casado, ternos feito as nosas casas sobre as que pesan importantes hipotecas e ter fillos de curta idade, é dicir, se fosemos completamente libres, sen ningún xénero de dúbidas que tivésemos apostado por abandonar o País e lanzarnos á aventura de desenvolvernos profesional e persoalmente no estranxeiro. Se non fosemos tan libres, que non o somos, pero non houbese máis remedio, con máis ou menos «ataduras», intentariamos desenvolver o noso futuro profesional fóra de España, houbese que renunciar ao que se renunciara, pero de momento, grazas a Deus, aquela frase de Oíza fixo que exista arquiRUTAS, e que dediquemos todo o noso tempo e esforzo a seguir mantendo vivo o noso Estudo e a ver como se vai materializando, día a día, esta nova empresa que hai ,casi dous anos, tan só era un sono.
Enrique Padial Hidalgo · arquiRUTAS
Xuño 2013
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco e Alberto Alonso Oro. Agradecer Enrique Padial, Sonia Sanz e Carlos Rincón, por compartir a súa experiencia e pola súa predisposición con este pequeno espazo.
[:]




