[:es]
En 1996, Bernard Tschumi escribe ‘Violence of Architecture’ –un capítulo del libro Architecture and disjunction– en el que presenta a la arquitectura como un elemento en constante tensión: entre el cuerpo que la ocupa el espacio y la geometría que contiene al cuerpo. La disyuntiva de Tschumi hace que el arquitecto deba decidir si se inclina de uno u otro lado o trata de salvaguardar, en la medida de lo posible, el equilibrio entre ambas partes.
Una elipsis es una omisión. Algo que se elimina sin que por ello afecte al significado del conjunto. En el caso de la arquitectura: si esta se posiciona a favor de uno de los lados antes mencionados, limitándose a la construcción de espacios –más o menos bellos– y eludiendo hablar sobre el uso –que no función– está presentado esa elipsis en su narración. Bien es cierto que al proyectar objetos (arquitecturas), imaginamos cómo se puede vivir el espacio. Pero la arquitectura –y el territorio– ofrece muchas posibilidades de las imaginadas. Éste es el punto en el que se sitúa ‘La elipsis arquitectónica’.

Inaugurada el 27 de febrero (2013) en el Centro Cultural Universitario Tlatelolco y curada por Ruth Estevez y Javier Toscano, recoge distintas piezas artísticas que se enfrentan a la arquitectura, pero construyendo unas otras narrativas desde sus mismas herramientas: planos, fotografías, maquetas y mapas… Estos elementos, en otras manos, muestran la arquitectura más allá de sus posibilidades concebidas en origen, desvelando lo no mencionado, descubriendo lo oculto, demostrando nuevas posibilidades más allá de cualquier supuesto funcionalismo.
El acercamiento a la exhibición podría realizarse en torno a dos tiempos –en ocasiones mezclados– situados antes o después de que se realice la arquitectura. El primero, el antes, trabaja con los mecanismos de producción –como la planta arquitectónica– para desarrollar mundos posibles capaces de contar el universo personal del artista o la situación política de un país, tal y como ocurre en Self portrait as a building de Mark Manders o las Heliografías de Luca Frei.

El otro extremo, el después, experimenta la arquitectura una vez levantada, ilustrando aquellas situaciones ocultas u olvidadas por la memoria. Enrique Ježik ajemplifica a la perfección esta búsqueda de un recuerdo silenciado tras los muros al recuperar la fatídica historia del mismo Tlatelolco en 1968; por su parte, ‘White Marble Everyday’ de Clarissa Tossin, descubre el coste real que supone el mantenimiento de los icónicos edificios de Brasilia, y Jordi Colomer construye nuevas formas de recorrer la arquitectura y experimentarla: su Istanbul map descubre en las azoteas una nueva forma de deriva urbana con personajes que no se limitan a aquellos movimientos que damos por sentado en la ciudad. Similar idea recogen las cartografías de Larissa Fassler, marcando los recorridos que realizan en la Plaza de la Concordia personajes marginales como ladrones, vendedores o pandilleros.
Trabajos que ilustran la tensión establecida por Tschumi: la arquitectura no sólo como un hecho estético y acabado, sino como un espacio que puede ser afectado y modificado por el que lo habita. Ahí cabe destacar la mirada de Tania Candiani sobre el uso real que ofrece el espacio doméstico de la habitación moderna (o lo que es lo mismo, la cocina), heredera de un supuesto funcionalismo que medía hasta los movimientos que una persona (mujer) debería hacer. Esos estudios son repetidos ahora ilustrando la tensión del proyecto y la realidad vivida. Una idea que también resume a la perfección la obra de José Jiménez Ortiz: Un mapa no es el territorio.

La exposición además reúne trabajos del colectivo madrileño Democracia, Jimmie Durham, Luca Freii, Mark Manders, Erik Olofsen; Matt Mullican, Esteban Azuela y Anri Sala; completándose con un libro que acompaña la muestra y compila estudios e investigaciones que expanden la exposición en el tiempo y permiten ampliar las ideas presentadas: una invitación a pensar en la vida que el espacio ofrece… u omite.

Pedro Hernández · arquitecto
Ciudad de México. noviembre 2015[:gl]
En 1996, Bernard Tschumi escribe ‘Violence of Architecture’ –un capítulo do libro Architecture and disjunction– no que presenta á arquitectura como un elemento en constante tensión: entre o corpo que a ocupa o espazo e a xeometría que contén ao corpo. A disxuntiva de Tschumi fai que o arquitecto deba decidir se se inclina dun ou outro lado ou trata de salvagardar, na medida do posible, o equilibrio entre ambas as partes.
Unha elipsis é unha omisión. Algo que se elimina sen que por iso afecte o significado do conxunto. No caso da arquitectura: se esta sitúase a favor dun dos lados antes mencionados, limitándose á construción de espazos –máis ou menos belos– e eludindo falar sobre o uso –que non función– está presentado esa elipsis na súa narración. Ben é certo que ao proxectar obxectos (arquitecturas), imaxinamos como se pode vivir o espazo. Pero a arquitectura ?e o territorio? ofrece moitas posibilidades das imaxinadas. Este é o punto no que se sitúa ‘A elipse arquitectónica’.

Inaugurada o 27 de febreiro (2013) no Centro Cultural Universitario Tlatelolco e curada por Ruth Estevez e Javier Toscano, recolle distintas pezas artísticas que se enfrontan á arquitectura, pero construíndo unas outras narrativas desde as súas mesmas ferramentas: planos, fotografías, maquetas e mapas… Estes elementos, noutras mans, mostran a arquitectura máis aló das súas posibilidades concibidas en orixe, desvelando o non mencionado, descubrindo o oculto, demostrando novas posibilidades máis aló de calquera suposto funcionalismo.
O achegamento á exhibición podería realizarse ao redor de dous tempos –en ocasións mesturados– situados antes ou despois de que se realice a arquitectura. O primeiro, o antes, traballa cos mecanismos de produción –como a planta arquitectónica– para desenvolver mundos posibles capaces de contar o universo persoal do artista ou a situación política dun país, tal e como ocorre en Self portrait as a building de Mark Manders ou as Heliografías de Luca Frei.

O outro extremo, o despois, experimenta a arquitectura unha vez levantada, ilustrando aquelas situacións ocultas ou esquecidas pola memoria. Enrique Ježik ajemplifica á perfección esta procura dun recordo silenciado tras os muros ao recuperar a fatídica historia do mesmo Tlatelolco en 1968; pola súa banda, ‘White Marble Everyday’ de Clarissa Tossin, descobre o custo real que supón o mantemento dos icónicos edificios de Brasília, e Jordi Colomer constrúe novas formas de percorrer a arquitectura e experimentala: o seu Istanbul map descobre nas azoteas unha nova forma de deriva urbana con personaxes que non se limitan a aqueles movementos que damos por sentado na cidade. Similar idea recollen as cartografías de Larissa Fassler, marcando os percorridos que realizan na Praza da Concordia personaxes marxinais como ladróns, vendedores ou pandilleros.
Traballos que ilustran a tensión establecida por Tschumi: a arquitectura non só como un feito estético e acabado, senón como un espazo que pode ser afectado e modificado polo que o habita. Aí cabe destacar a mirada de Tania Candiani sobre o uso real que ofrece o espazo doméstico da habitación moderna (ou o que é o mesmo, a cociña), herdeira dun suposto funcionalismo que medía ata os movementos que unha persoa (muller) debería facer. Eses estudos son repetidos agora ilustrando a tensión do proxecto e a realidade vivida. Unha idea que tamén resume á perfección a obra de José Jiménez Ortiz: Un mapa non é o territorio.

A exposición ademais reúne traballos do colectivo madrileño Democracia, Jimmie Durham, Luca Freii, Mark Manders, Erik Olofsen; Matt Mullican, Esteban Azuela e Anri Sala; completándose cun libro que acompaña a mostra e compila estudos e investigacións que expanden a exposición no tempo e permiten ampliar as ideas presentadas: unha invitación para pensar na vida que o espazo ofrece… ou omite.

Pedro Hernández · arquitecto
Ciudad de México. novembro 2015[:en]
In 1996, Bernard Tschumi writes ‘Violence of Architecture’ –a chapter of the book Architecture and disjunction– in the one that he presents to the architecture as an element in constant tension: between the body that occupies the space and the geometry that it contains to the body. Tschumi’s dilemma does that the architect should decide if he inclines of one or another side or tries to safeguard, as far as possible, the balance between both parts.
An ellipsis is an omission. Something that is eliminated without for it it concerns the meaning of the set. In case of the architecture: if this one is positioned in favour of one of the sides before mentioned, limiting itself to the construction of spaces – more or less or less beautiful – and eluding to speak on the use – that not function – is presented this ellipsis in his story. Well it is true that on having projected objects (architectures), we imagine how it is possible to live through the space. But the architecture – and the territory – offers many possibilities of the imagined ones. This one is the point in the one that places ‘The architectural ellipsis’.

Inaugurated on February 27 (2013) in the Cultural University Center Tlatelolco and treated by Ruth Estevez and Javier Toscano, he gathers different artistic pieces that face the architecture, but constructing a few other narratives from the same tools: planes, photographies, models and maps … These elements, in other hands, show the architecture beyond his possibilities conceived in origin, revealing not mentioned, discovering secret, demonstrating new possibilities beyond any supposition funcionalism.
The approximation to the exhibition might be realized concerning two times – in occasions mixed – placed before or after the architecture is realized. The first one, before, works with the mechanisms of production – as the architectural plant – to develop possible worlds capable of counting the personal universe of the artist or the political situation of a country, as it happens in Self portrait as a building by Mark Manders or the Heliografías by Luca Frei.

Another end, later, experiences the architecture once elevated, illustrating those situations secret or forgotten by the memory. Enrique Ježik ajemplifica to the perfection this search of a recollection silenced after the walls on having recovered the fatidical history of the same Tlatelolco in 1968; for your part, ‘White Marble Everyday’ by Clarissa Tossin, discovers the royal cost that the maintenance of the icónicos supposes buildings of Brasilia, and Jordi Colomer constructs new ways of crossing the architecture and to experience it: his Istanbul map discovers in the roofs a new form of urban drift with prominent figures who do not limit themselves to those movements that we give seated in the city. Similar idea they gather Larissa Fassler‘s cartographies, marking the tours that there realize in the Concord Square marginal as thieving, selling prominent figures or racketeers.
Works that illustrate the tension established by Tschumi: the architecture not only as an aesthetic and finished fact, but as a space that can be affected and modified by the one that lives it. There it is necessary to emphasize Tania Candiani‘s look on the royal use that it offers the domestic space of the modern room (or what is the same thing, the kitchen), inheritor of a supposition funcionalismo that was measuring up to the movements that a person (woman) should do. These studies are repeated now illustrating the tension of the project and the lived reality. An idea that also summarizes to the perfection José Jiménez Ortiz’s work: A map is not the territory.

The exhibition in addition assembles works of the colectivo madrileño Democracia, Jimmie Durham, Luca Freii, Mark Manders, Erik Olofsen; Matt Mullican, Esteban Azuela and Anri Sala; being completed by a book that accompanies the sample and compiles studies and investigations that expand the exhibition in the time and allow to extend the presented ideas: an invitation to think about the life that the space offers … or omits.

Pedro Hernández · architect
Ciudad de México. november 2015[:]




