On-tuición | Sergio de Miguel


Artis struisvogel leest krant van oppasser, 1951. Imagen de Noske, J.D. Anefo
Artis struisvogel leest krant van oppasser, 1951. Noske, J.D. Anefo

A nosa natureza proporcionounos unha destreza innata. A capacidade de utilizar un tipo de coñecemento profundo, perceptivo e inexplicable, polo que chegamos a entender e imaxinar realidades sen ter que acudir a elaborados razoamentos.

Unha sorte de creatividade instantánea que, mostrándose independente do coñecemento adquirido, aflora secretamente ás veces como unha feliz corazonada e sempre como unha faísca de lucidez. Unha sorprendente capacidade de visión e resposta pola que de maneira instintiva se totalizan e vinculan todo tipo de estímulos.

O noso complexo cerebro non é simétrico. Cos seus dous lados formalmente iguais, actúa con cada hemisferio de maneira totalmente disociada e complementaria. O cerebro esquerdo agrupa a nosa forza racional. Asume e perfecciona o razoamento lóxico, a linguaxe verbal e a capacidade de cálculo.

Almacena e relaciona datos e conceptos, é capaz de comprender e, nun alarde de eficiencia, faculta a expresión. Posibilita, en suma, habitar o mundo a través das ideas. E no outro lado, en paralelo, o cerebro dereito adopta unha actitude integradora para vencer a complexidade.

Céntrase en formar categorías, crear analogías, evocar e combinar todas aquelas imaxes que proceden da memoria. Á vez que procesa e involucra no pensamento a influencia de nosas moitas sensacións e emocións. Desde alí cáptase e emite a comunicación non verbal, cultívase o dominio da memoria visual, elabórase o armazón da linguaxe simbólica. Xestando, con todo iso, a aparición e uso dos nosos máis fondos instintos.

Somos á vez racionais e irracionais. Ordenados e espontáneos. Planificadores e intuitivos. Disciplinados pero libres. E é desde a unificada conexión dos nosos dous cerebros onde reside nosa máis reveladora capacidade de imaxinar, crear e inventar.

Estamos inmersos nunha cultura que premia por encima de todo a razón, a nosa capacidade para establecer relacións entre ideas mediante a ortodoxa acumulación de coñecementos, en claro detrimento de todo aquilo que supoña manexar e propoñer acertos insospeitados, en contra de todas aquelas accións intuitivas que nacen de nosa máis sutil condición humana.

Ademais, demasiadas veces convídasenos a esforzarnos en deducir cal é a única e máis correcta resposta a cada problema. Aquela que quen detenta o poder desexa indisimuladamente que atopemos por encima de calquera risco resolutivo. A consecuencia inmediata destas dinámicas é unha restrición sistemática da expansión individual, a xeneralización dunha absurda desconexión con respecto á propia capacidade de atopar respostas vivas. En numerosas ocasións, polo simple feito de diferir dos automatismos comunmente aceptados, refúgase toda opción non inmediata e imponse un sistemático freo á nosa capacidade creativa.

Se se continúa facendo tanto énfase no desenvolvemento de técnicas e estratexias centradas unicamente no racional, e con triste asiduidade sanciónase a aplicación activa da intuición, o valor das sorpresas eficaces, estarase a destruír nosa máis valiosa arma creativa e propositiva.

Invístense excesivos recursos en formar un mundo cheo de persoas que usan apenas a parte máis evidente dos seus potencial propositivo. Cando o que é verdadeiramente necesario é enxalzar a todos aqueles que son capaces de romper cos hábitos para alcanzar novos e máis elevados niveis de liberdade. De pensar e actuar máis aló do inmediato e convencional.

É certa a máxima que asevera que a sabedoría do ser humano está moi por encima do seu intelecto. É necesario transmitir que a intuición ademais de poder aprenderse, tamén, pódese e debe adestrar. Que tal misión require perder o visceral medo a equivocarse e ter unha decidida actitude de conexión con aqueles procesos intelectuais nos que nada está decidido, actuar coa expectativa de que todo pode ser.

As intuicións son sempre hábiles atallos, activados por unha resolta atención e intención, a través dos cales o cerebro decide máis rápida e acertadamente. Camiños fortuítos de resolución nos que o conmovedor imponse ao razoable, e o inesperado vence ao previsible.

Sergio de Miguel, Doutor arquitecto
Madrid, febreiro 2016
Publicado en Grupo docente e de investigación para a arquitectura Grupo 4! da ETSAM.

Arquivado en: faro, Sergio de Miguel

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,