Necesito un arquitecto. ¿Por que? | Lourdes Bueno-Miguel Villegas


Unha pregunta oportunamente lanzada polo noso admirado Carlos Cámara puxo o dedo na chaga e fíxonos recuperar un debate interno que nos apetecía sacar á luz.

¿Por que a xente prefire un construtor antes que un arquitecto?

Ximnasio do Colexio Maravillas de Madrid, 1962. Alejandro de la Sota

Carlos non formulaba unha dicotomía, daba por feito esta realidade, a xente non quere ter que traballar con arquitectos. Temos unha imaxe pública desastrosa que nos está a xerar unha animadversión cada vez maior por parte dos nosos potenciais clientes.

Esa imaxe en gran parte é culpa nosa, e en gran parte está cargada de mitos.

Imos tratar de puntualizar, apoiados por algunhas das respostas que familiares e amigos non arquitectos deron cando nós mesmos repetimos a pregunta de Carlos. Ídenos perdoar se personalizamos algunhas respostas, pero para iso somos nós os que escribimos…

Non sei que hai un e que fai outro.

Os labores son claros. O construtor xestiona a obra, pon o persoal e os materiais e é o encargado de que os procesos de construción se realicen.

O arquitecto, en equipo co arquitecto técnico ou aparellador é o encargado de dirixir eses procesos construtivos e facer que técnica e normativamente estean ben.

É xeneralizada a frase de construtores de “isto fíxose así toda a vida”. A resposta é doada. Se imos revisar as súas casas “de toda a vida” poderemos ver gretas, desprendementos, humedades, condensacións, etc. Se esas casas “de toda a vida” se fixeron sen proxecto nin supervisión técnica dificilmente poderánselle pedir responsabilidades a ese construtor. O haberá feito “o de toda a vida” e “de toda a vida” as casas se estragan. Falacia tremenda baseada en que non temos axentes responsables nestes procesos fose da normativa. O feito de ter arquitecto e aparellador non é garantía de que non haxa defectos, pero se dá a seguridade de que haberá alguén que se debe facer responsable destes.

O construtor ten moita experiencia.

Hai arquitectos con moita máis experiencia que algúns construtores. A experiencia non é argumento para validade un coñecemento ou capacidade superior a outro. O estudo, a preparación, o traballo pormenorizado fronte a un encargo, non obstante, se. Outra cousa é que o construtor use esa experiencia para quitarlle ferro”” aos temas que ten entre mans. Xeralmente os arquitectos, polo menos nós, traballamos pensando non na casa como obxecto rematado se non en como se vai vivir a casa. Pensamos no noso traballo incorporando o futuro das familias que van vivir nela. Comprobamos por experiencia que os construtores o único tempo que teñen en mente é o do día do final de obra.

O construtor entende TI idea de casa. O arquitecto só a SÚA idea de casa.

Unha das nosas amigas recalcaba o concepto de idea de casa con “a de toda a vida, con reixas e balcóns”. Esa idea de casa ten un trasfondo cultural que vou resumir moi doadamente. En B.U.P. á maioría dos profesores de historia e de historia da arte non lles daba tempo a chegar a explicar a contemporaneiade. Iso provoca un círculo vicioso, no que nos encontramos, polo que a moi pouca xente lle explicaron por que na modernidade se facían as cousas doutro xeito, en arte e en arquitectura. E ollo que non estamos a dicir que a arquitectura sexa unha arte, pero é un traballo visual e plástico. Para nós moito máis próximo ao deseño industrial que á arte. ¿E a que o deseño industrial se evolucionou? Todo o mundo entende que un Audi A3 ou mesmo un SEAT Eivissa non poden seguir sendo como os coches de toda a vida, eses que pasean pola feira tirados por cabalos. Porque ¿mira que son bonitos verdade? Pois seguro que se en Audi se poñen son capaces de poñerlle un motor diesel e quitar os cabalos de diante, e ata sería ecoeficiente. Pero non. O deseño industrial evolucionou nas súas condicións estéticas cara á contemporaneiade. A vivenda particular evolucionou moito menos porque segue sendo demandada directamente por propietarios que cren que saben a casa que necesitan.

Pensar que o arquitecto opón a SÚA idea de casa a TI idea de casa induce a conflitos.

O arquitecto, nós ao menos, non debe traballar por ideas, gustos ou apetencias. Se o fai, malo. Pero se non o fai, o arquitecto se que debe traballar sobre a base dunha cousa que os propietarios nunca poden chegar a ter e é criterio profesional. E cando digo criterio profesional non me refiro a experiencia, se non a capacidade de entender o cliente, avaliar as súas demandas, incorporalas a un proceso complexo como é o da construción e o posterior habitar desa casa e dar a solución máis coherente en toda esa lea. Se os propietarios cren que o arquitecto está a opoñer o seu gusto ao deles, xeralmente equivócanse, os arquitectos están a opoñer o seu criterio profesional ao gusto dos seus propietarios.

E aquí entra a gran frase Pero ao meu gústame así.

Chandal e tacóns, como dicía La Martirio. Un pequeno capricho, que nos permitimos unha vez e que alguén se encarga de recordarnos toda a vida. Iso é o gusto nunha casa. Unha casa non debe depender do gusto, simplemente porque este evoluciona, e non estamos para cambiar de casa como de camisa ¿verdade? Os arquitectos, e volvo a que esta é a nosa postura como profesionais, tratamos de facer casas que sexan case, case, como uns vaqueiros. Que se chos pos cunha camisa e unha americana vas arregladete e se cho pos con camiseta e botíns vas informal. ¿A alguén lle apaixonan os vaqueiros? Pero ¿a que a todo o mundo lle resultan cómodos?. Pois iso. E o exemplo dos vaqueiros de campá ou de cigarro vén ao pelo. Pódente gustar nun momento dado e resultarante fantásticos, pero antes ou despois xa non o verás tan claro. Cunha casa iso non pode pasar.

Pero é que eu só quero unha casa para vivir comodamente.

Pois niso estabamos. Pero é que unha casa para vivir comodamente ten unha complexidade enorme. Igual que uns simples vaqueiros coas súas costuras, os seus remaches, a súa cremalleira ou botóns, o seu peto pequeno, se son en bruto ou lavados á pedra… Unha casa para vivir comodamente é unha complexa armazón de actividades, dimensións, espazos, materiais, cores, estruturas… ¿Compraches uns vaqueiros no mercadillo?¿Compraches uns vaqueiros de marca? A diferenza de calidade é notable. E os dous son de algodón, con dúas perneiras e un botón para pechar ¿verdade? A diferenza está en que o vaqueiro de marca leva detrás un proceso de deseño e control moito máis exhaustivo, ademais da marca ese proceso é o que lle dá a diferenza de prezo.

E falando do prezo. Os honorarios dos arquitectos rara vez superan o 7% do custo total da obra. Para que poidades ter algunha referencia. Hai moitos anos fixemos unha casa cuxa escaleira custou moito máis diñeiro do que nós percibimos como arquitectos. ¡Ah! a porta de entrada da vivenda, ela soa, tamén custou máis.

Lourdes Bueno + Miguel Villegas, arquitectos

Editores en arquitextónica

Sevilla, setembro 2011

Arquitextonica.net es editada desde 2003 desde Sevilla por Lourdes Bueno Garnica y Miguel Villegas Ballesta. Desde hace un tiempo, decidimos sacar nuestra actividad profesional de aquí y trasladarla a villegasbueno arquitectura, así arquitextonica se quedó como nuestro espacio para la investigación, difusión y comunicación. Nos interesa dedicarnos a desarrollar e investigar en proyectos de arquitectura, con dos líneas fundamentales de trabajo.

La de vivienda social, alojamientos residenciales y arquitectura docente, que dirige Lourdes, y la diseño computacional y arquitectura para la sociedad de la información, que dirige Miguel. El trabajo que hemos venido desarrollando en arquitextonica.net desde el 2003 nos ha llevado también a trabajar por y para la difusión de la arquitectura y el diseño en internet, haciendo un énfasis especial en promocionar el talento de nuestro entorno. Lo llamamos #Ser_Red.

En la lista de etiquetas de la columna de la derecha puedes ver un registro más explícito de nuestros intereses. Si te interesa nuestro trabajo, no dudes en ponerte en contacto con nosotros.

follow me

Arquivado en: faro, Lourdes Bueno - Miguel Villegas

Tags: , , , , , , , , , ,