A linguaxe dos arquitectos (II) | Stepienybarno

5 (100%) 2 votes

Alvar Aalto en una visita de obra de la Maison Carré, el único edificio del arquitecto construido en Francia.
Alvar Aalto na visita de obra da Maison Carré, o único edificio do arquitecto costruido en Francia | Fonte: Alvar Aalto Museum.

Hoxe, queremos terminar de centrar esta baixada a terra das nosas “celestiais” ideas arquitectónicas. A sinxeleza na linguaxe e o uso e abuso de metáforas para explicar a arquitectura serán a guía para deste pequeno texto.

Carlos Puente lémbranos,

“É ben sabido, que resulta máis fácil usar unha linguaxe complicada para explicar as cousas sinxelas, que explicar con palabras sinxelas o que é complicado.

Polo prestixio que a escuridade, como residuo do poder exercido pola cultura, ostenta fronte á claridade, é mesmo difícil atopar a sinxeleza explicada de maneira sinxela!”

Esta debilidade para falar para que non se entenda, non nace de maneira espontánea, senón que se vai fraguando de maneira progresiva durante os anos de escola. Alí existe unha tendencia case esquizofrenia por contar enrevesadas historias.

Desta maneira, téntase apoiar a idea que leva entre mans, co consecuente perigo de que o proxecto quede convertido nunha historia máis ou menos enxeñosa e complexa, sen nada máis substancioso onde poder fincarlle o dente.

Xa o dicía San Agustín,

“na sinxeleza está a virtude”.

E isto podémolo aplicar á arquitectura e cada paso que damos na vida. Na linguaxe non podía ser diferente, pero coa particularidade que moitas veces crémonos con certo dominio das palabras, e en xeral os arquitectos non estamos especialmente dotados para iso (aínda que a máis dun esta idea parézalle ridícula). Como ben dicía Heidegger

“O home compórtase coma se fose o forjador e o dono da linguaxe, cando é este, e foino sempre, o que é señor do home. Cando esta relación de señorío invístese, o home cae en estrañas maquinaciones”.

En moitas ocasións, será a proxección mediática do proxecto o que faga aparecer unha linguaxe arquitectónica, moitas veces infestado de espectaculares metáforas, que farán as delicias do respectable. Por poñer un dos múltiples exemplos de metáforas a posteriori, podemos rescatar do recordo o proxecto do museo de Cantabria de Tuñón e Mansilla e a asimilación das súas lucernarios ás afastadas montañas cántabras que ven no horizonte. É curioso, que independentemente de que o proxecto estea mellor ou peor, o que pode facer que realmente salga adiante é que sexa entendible e comunicable polo político de quenda.

O que está claro, é que os nosos edificios públicos moitas veces están infestados de excesivas historias, xustificacións e metáforas. E nós preguntámonos, Seica lle importan a quen os habitará toda esta palabrería do arquitecto? Novamente a resposta é que non. Así que o edificio proxectado deberá dialogar en por si co usuario, para ser capaz de emocionar e provocar un mundo realmente habitable nel.

Upps, coóusenos! Sabiamos que ao final iamos caer, e é que xa o di Álvaro Siza, os edificios gústenos ou non, NON dialogan.

Stepienybarno_Agnieszka Stepien e Lorenzo Barnó, arquitectos
Estella, Decembro 2009

Arquivado en: faro, stepienybarno

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,