Arquitectura Rural | Íñigo García Odiaga

5 (100%) 1 vote[s]

Detalle Capilla de San Benedicto en Sumvitg, 1988, Peter Zumthor | Fotografía: Rory Hyde

Existe a idea xeneralizada de que a arquitectura contemporánea esta ligada inevitablemente ao urbano e por tanto á densidade da gran cidade. Con todo en territorios ou sociedades de vida intimamente ligada ao campo, a paisaxe ou en definitiva a natureza, a arquitectura moderna abriuse paso na contorna rural.

As regras son outras, de maior axuste, de maior precisión, pero o resultado de implantar arquitecturas contemporáneas en lugares que parecían estancados no tempo esperta un gran interese.

Os proxectos propostos nese tipo de contornas, seguen de forma sistemática unha metodoloxía peculiar, un método que persegue o equilibrio entre unhas edificacións de marcado carácter vangardista pero que ao mesmo tempo adoptan os condicionantes do chan no que se asintan. Deste xeito a arquitectura contemporánea propón unha sorte de continuidade co lugar, coa súa paisaxe ou mesmo coa súa construción.

Quizáis o traballo dos arquitectos suízos sexa o que mellor exemplificou esta forma de achegarse á paisaxe rural dende a óptica da vangarda. Durante máis dunha década varias xeracións de arquitectos do país do Alpes tiveron que traballar estes modelos de equilibrio entre a tradición e o actual. Hai que ter en conta o valor do ámbito rural e da paisaxe que esta rexión de europea outorga ao seu territorio, clave dende o punto de vista ambiental pero tamén dende a visión da economía turística do país.

Capela de San Benedicto en Sumvitg, 1988, Peter Zumthor | Fotografía: clemsoningenoa.wordpress.com

Un dos máximos expoñentes da arquitectura suíza, o premio Pritzker Peter Zumthor, construíu en 1988 a capela de San Benedicto en Sumvitg nun val alpino dos Grisones suízos.

O abade e os monxes do mosteiro de Disentis decidiron que a construción debía ser contemporánea, a xeito de legado para as xeracións futuras, e como unha mostra da continuidade temporal das construcións. Se o mosteiro fora ampliando segundo o estilo da época, medieval, renacentista e logo barroco, a construción actual debía corresponder á vangarda arquitectónica.

A estrutura portante do edificio, a estrutura da cuberta, o rematado do chan e mesmo o mobiliario interior, así como a porta de acceso son unha lección de construción en madeira. Coa linguaxe contemporánea da madeira laminada, pero tratada tecnoloxicamente coas técnicas tradicionais locais, Zumthor volve facer honra á identidade e á filosofía local. Todos os nós se resolven con ensambladuras tradicionais, caixa e espiga, aproveitando a exquisitez deste sistema de fixación para reforzar a linguaxe limpa da súa proposta contemporánea.

Mediante esta materialidade constrúese un espazo interior sensible ao contexto e calmado, sen estridencias, axeitado á función relixiosa para a que foi proxectado e adecuado tamén ao pensamento teórico do seu autor.

Establo, de Local Architecture | Fotografía: Milo Keller

A condición material deste edificio, e doutros realizados por Peter Zumthor, outorga á materia condicionantes que superan os límites normativos, de comportamento técnico ou mesmo os valores estéticos, para aspirar a comprendelos como valores culturais do contexto no que van ser usados.

O recubrimento exterior de tejuelas de alerce, é sen dúbida o elemento máis rechamante do edificio proposto polo arquitecto suízo. A construción da fachada é de novo unha relectura do vernáculo, a fachada ventilada contemporánea resólvese como as cubertas das casas tradicionais da rexión, que pode verse ademais dende o acceso á igrexa, establecendo unha relación directa coa construción do lugar. A súa materialización refírese á construción tradicional suíza de cubertas a base de escamas de madeira, onde o tradicional e o contemporáneo se tocan unha vez máis levando a construción e a utilización do material ao social e cultural.

Establo, de Local Architecture | Fotografía: Milo Keller

Dúas xeracións despois o novo estudo Local Architecture, segue formulando unha arquitectura que como o seu propio nome indica pretende ser do lugar e ademais contemporánea. Dous dos seus pequenos proxectos son doadamente trasladables mesmo ao noso propio ámbito rural. Un corte para 30 vacas en ou un pavillón para o aparcadoiro dun tractor. O primeiro adopta a xeometría clara e rotunda dos pavillóns agrarios de montaña, para con materiais do lugar como a madeira e outros contemporáneos como o policarbonato ofrecer un volume limpo e luminoso en total sintonía co lugar.

O segundo un pequeno pavillón para os labores de mantemento e almacenaxe de todo o relacionado co tractor e os seus accesorios mecánicos, preséntase en continuidade co edificio da granxa onde viven os seus propietarios. O novo engadido xoga de novo con estas regras entre o tradicional e o moderno, resolvendo a súa materialidade con cinc e madeira laminada, claramente actuais e a súa forma mediante a similitude a outros elementos engadidos ou superpostos tan característicos da actividade agrícola.

Pequeno pavillón para os labores de mantemento, de Local Architecture | Fotografía: Pixy Form

Tan falso como que a arquitectura contemporánea é urbanita é a idea de que no rural se debe de seguir os estilos tradicionais, nunha sorte de imitación sen escrúpulos que conduce ao naif. Estes exemplos así demóstrano, e son claramente aplicables nos pobos rurais do noso ámbito próximo. A arquitectura de vangarda ten o seu espazo no rural, un mundo rural, que se quere vivir no contemporáneo debe tamén aceptar os beneficios que a pode obter das novas formulacións arquitectónicas.

íñigo garcía odiaga. arquitecto

san sebastián. outubro 2011

Artigo publicado en ZAZPIKA 23.10.2011

Íñigo García Odiaga

Arquitecto. Editor de NOMU. 1/5 del estudio de arquitectura VAUMM. Vivo en Donosti.

follow me

Arquivado en: faro, Íñigo García Odiaga

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,