O Gatopardo lee a Stevenson | Jorge Meijide

O Gatopardo lee a Stevenson

Lía o outro día unha entrevista que lle facían a Francisco Jarauta na desaparecida revista Ajoblanco alá polo ano 1999[1]. Nela o filósofo era preguntado polo papel que el cría debían ter as bibliotecas na transmisión da cultura literaria. Jarauta, certeiro como sempre, defendía o papel das mesmas como depositarias dun fondo bibliográfico sólido, en oposición ao gran muestrario de novidades coas que a industria editorial regálanos sen solución de continuidade, e que parece son os grandes e únicos habitantes de moitas das actuais bibliotecas, colonizando as súas mesas e estanterías.

Falaba pois da necesidade de recuperar, de redescubrir, as sólidas bases da literatura fronte á uniformidade, e certa ligereza engado eu, da novidade editorial constante. Unha novidade «que domina sobre a tradición», xerando algo parecido ao aburrimiento dunha vanguardia permanente que avanza, si non corre, sen descanso e sen mirar atrás; e xa que logo con escaso tempo para ser pensada ou reflexionada. A revolución como perpetuum mobile.

Ambas, vanguardia e revolución, recórdanme aquela frase de Il Gattopardo de Lampedusa que Visconti poñía en boca de Burt Lancaster interpretando ao Príncipe de Salina: “Se vogliamo che tutto rimanga come è, bisogna che tutto cambi“; se queremos que todo siga como está, é necesario que todo cambie. Imos, que unha revolución de cando en vez é necesaria para manter o sistema (aínda que presumo que non é iso o que motiva aos “indignados”). Pero Que ocorre si esa revolución tórnase en motivo de si mesma? Cando o simple feito de facer algo diferente de continuo e en carreira constante é obxectivo en si mesmo? Si Lampedusa levantase a cabeza…

A cultura literaria exércese lendo e os máis afortunados, ou dotados para iso, escribindo, creándoa. ¿Quen non creceu cun libro de Stevenson na man?

Os arquitectos, como os escritores, xogamos a compoñer as nosas respectivas obras con elementos herdados, palabras uns, materiais outros; cheos, baleiros e combinacións de ambos nos dous casos. Borges mostrábase convencido de que todas as tramas das novelas escritas, corresponden a uns poucos modelos que unha e outra vez se repiten e transforman ata cegarnos nun infinito numero de variacións. Pode parecer que todas, sen excepción, son “só aparencias dun reducido número de tramas esenciais”[2].

A arquitectura, ou mellor dito a profesión de arquitecto, pasa un mal momento, un impasse, no seu máis estrita definición[3]. Pero, como antes dicía sobre a cultura literaria, a cultura arquitectónica exércese construíndo, pero tamén pensándoa e revisitándola; e por suposto tamén lendo(a).

Non nos queda máis remedio que “aproveitar” o momento para achar un equilibrio entre o xa realizado, a tradición herdada, coa súa historia de erros e acertos, e os camiños por percorrer, a vanguardia; recordando a obviedad de que un foi onte e outro será o mañá, pero ningún dos dous pódese converter nun presente continuo “autocomplacente”. En calquera caso a reflexión debe partir do convencimiento de que unha boa e sa autocrítica é o mellor camiño para achar o rigor necesario para avanzar, aproveitando a ausencia de sensacionalismo e facilidade que estes tempos de crises parécennos brindar.

Recordemos para rematar a Samuel Beckett: “Dá igual. Proba outra vez. Fracasa outra vez. Fracasa mellor”. A arte de Beckett é a arte do fracaso que non un fracaso de arte…

jorge meijide. arquitecto

a coruña. xunio 2012

notas:

[1] Revista mensual “contracultural” Ajoblanco nº107, ano 1999. A revista despídese, por segunda e definitiva vez, ese mesmo ano co número 125.

[2] J.L. Borges. Arte poética. Editorial Crítica. Barcelona, 2001. Conferencia ”A arte de contar historias”.

[3] impasse: voz francesa que significa “situación de difícil ou imposible resolución, ou na que non se produce ningún avance”. Real Academia Española. Dicionario Panhispánico de Dúbidas. Primeira edición (2005).

Arquitecto por la ETSA de A Coruña desde 1991. Colabora en el estudio de Juan Navarro Baldeweg entre 1991 y 1992. Máster de proyectos integrados por la fundación camuñas, madrid 1992. A la vuelta A Coruña se incorpora al estudio de su padre, Carlos E. Meijide Calvo con el que trabaja hasta 2001. Desde 2004 hasta 2009 colabora con los arquitectos Patricia de Marichalar y Fernando Martínez. En el año 2009 forma, junto con Patricia de Marichalar meijidedemarichalar arquitectos.

Desde 2014 trabaja en solitario colaborando con estudios y arquitectos amigos. Es profesor de proyectos arquitectónicos en la Escuela Técnica superior de Arquitectura de A Coruña desde 1997; es tutor de proyecto fin de carrera y ha sido presidente del tribunal de PFC. Colabora con blogs y publicaciones de arquitectura.

follow me

Arquivado en: artigos, Jorge Meijide

Tags: , , , , , , , , ,