[:es]
En este camino emprendido ya hace un tiempo en la sección Baliza, nos lleva a hacer un alto en Zaragoza, para charlar con la arquitecta María Tejel (ETSAB 2009) y el diseñador Daniel Hernández. Estos jóvenes autónomos se lanzaron a compatibilizar sus trabajos con la oportunidad de crear MyRetrobox, un proyecto para luchar contras ese incansable y implacable adversario, el tiempo, contra que el que el ser humano lucha desde que tiene conciencia de él.
“Una cápsula del tiempo es un recipiente metálico hermético, sellado o lacrado que tiene como objetivo guardar todo lo que contiene en su interior para enviarlo directamente al futuro. En su interior puede albergar desde mensajes e imágenes hasta cualquier tipo de objetos que hablan de la época en la que se prepara la cápsula.”
En MyRetrobox se dedican a diseñar, crear y distribuir cápsulas del tiempo en las que preservar las vivencias de momentos clave en la vida de las personas para volverlos a disfrutar en el futuro. Son cajas de recuerdos personalizadas en las que se pueden guardar a buen recaudo los mejores recuerdos de momentos tan importantes como un nacimiento, una boda o cumpleaños especial para enviarlas directamente al futuro.
Además, tratan de poner en valor el papel como soporte ideal para preservar los recuerdos: los soportes informáticos quedan obsoletos rápidamente, sin embargo,
¡el papel es para siempre!
Sin más tiempo que perder, os dejamos con la charla mantenida con María y Daniel.

Si María Tejel abriese una de tus cápsulas del tiempo, ¿habría cambiado mucho? ¿Cómo se definiría María Tejel actualmente?
Si ahora mismo abriera una cápsula del tiempo cerrada por mí misma en el pasado seguro que encontraría bastantes cambios. Dependiendo de la época en la que la hubiera cerrado (infancia, adolescencia, etapa universitaria…) los cambios irían en uno u otro sentido, pero creo que sería lo normal, puesto que conforme crecemos vamos evolucionando. Seguramente serían cambios en cuanto a las expectativas de futuro, algunos círculos, algunos gustos, en ciertas formas de pensar… pero creo que no me notaría cambiada en lo básico: valores y personalidad.
Me definiría como una mujer inquieta, creativa y emprendedora. Soy bastante perfeccionista y muy trabajadora. También un tanto despistada, ¡cada vez más! Enamorada del diseño, la arquitectura y los objetos vintage que conservan su encanto de antaño. Me apasiona viajar, descubrir otras culturas y, sobretodo, coleccionar buenos momentos que se conviertan en recuerdos para el futuro.
¿Cómo, cuándo y por qué surge MyRetrobox?
MyRetrobox es un proyecto que he desarrollado junto a mi marido, Daniel Hernández. Él se dedica al diseño web y al marketing online. Antes de empezar a trabajar en MyRetrobox ambos teníamos nuestra actividad como autónomos en nuestros respectivos campos, él como diseñador y yo como arquitecta.
Debido a la crisis económica que afectaba especialmente a nuestros sectores y a nuestra situación personal, decidimos emprender un proyecto propio que pudiéramos (al menos en un principio) compatibilizar con nuestras profesiones. Le dimos muchas vueltas durante varios meses, sin embargo, no acabábamos de dar con una idea que nos motivara lo suficiente para ir a por ella.
Finalmente, una noche de 2012 decidimos que era el día de encontrar algo firme a partir de lo que empezar trabajar. Pensando en qué podíamos y sabíamos hacer llegamos a la conclusión de que una tienda online se adaptaba muy bien a nuestra situación y conocimientos. Después, hicimos una tormenta de ideas durante varias horas pensando en qué podríamos vender y hacia qué público nos dirigiríamos. Y finalmente, a las tantas de la madrugada llegamos a una idea que nos entusiasmó: diseñar cápsulas del tiempo para bebés.
El día siguiente comenzamos a darle forma a la idea, a buscar proveedores, a diseñar el producto, a crear la página web… y finalmente, seis meses después, pusimos a la venta la primera Baby Retrobox.
Desde ese día hemos ido creciendo poquito a poco y lanzando nuevos productos: la Peque Retrobox, para niños y niñas de entre 5 y 11 años o por su Primera Comunión, la Retrobox Sí Quiero para parejas que van a casarse, la Retrobx Cumpleaños Feliz para adultos que cumplen alguna edad especial (los 18, los 30, los 40…) y la Retrobox Feliz Aniversario, para parejas que celebran sus bodas de oro o de plata.
¿Te encontraste con muchas dificultades? ¿Cuáles fueron las más problemáticas?
Nos encontramos con algunas dificultades, en su mayoría derivadas de la falta de tiempo y la limitación del presupuesto. Al decidir compatibilizarlo con nuestras profesiones, no disponíamos de todo el tiempo necesario para crear y hacer crecer la empresa a la velocidad que nos hubiera gustado. Tuvimos que aprender a organizarnos y optimizar nuestro tiempo, pero aún así esta circunstancia nos hizo avanzar mucho más despacio de lo habitual e hizo que a día de hoy todavía tengamos ideas paradas en la mesa desde hace años.
Al mismo tiempo, decidimos crear la empresa únicamente con recursos propios y sin endeudarnos, por lo que inicialmente tuvimos que asumir nosotros todas las tareas, incluso aquellas en las que no éramos expertos. Esto hizo que se viera afectada la calidad de algunas áreas. Poco a poco hemos podido ir invirtiendo los beneficios para contar con otros profesionales en aquellas áreas en las que más lo necesitábamos para ir mejorando la calidad de los productos y servicios.
Otra dificultad que nos hemos encontrado desde el principio y que a día de hoy seguimos notando es lo complicado que resulta darse a conocer en Internet sin un gran presupuesto. Aunque vendiendo online puedes acceder clientes en todo el mundo y tu tienda está abierta las 24 horas del día, la competencia también es mucho mayor y si te limitas a colgar la web en Internet nadie la ve. Llegar a los clientes es una carrera de fondo y supone un constante esfuerzo en marketing y redes sociales.
¿Cómo detectaste la necesidad de este servicio?
El mercado de los regalos para bebés está bastante saturado de empresas y opciones y la competencia es alta. Sin embargo, pensamos que siempre tiene hueco para las ideas originales y que aportan algo novedoso, porque entre tantas opciones todos buscamos “algo más” cuando hemos de hacer un regalo a un bebé, en una boda o en un acontecimiento especial.
Con las MyRetrobox damos la posibilidad de hacer un regalo diferente. Nuestras cápsulas del tiempo son un producto original, personalizado y emotivo que reúne en poco espacio diseño, actualidad, sentimientos, relaciones personales, emociones, recuerdos… Y además, es un regalo que dura para toda la vida. Conquistan en segundos al receptor del regalo, porque al fin y al cabo, estamos hechos de emociones.

¿Cómo es el día a día en MyRetrobox?
Actualmente ambos estamos dedicados en exclusiva a MyRetrobox, por lo que en los últimos meses hemos podido estructurar el trabajo y dividir las tareas que realiza cada uno, si bien hay muchas que todavía realizamos entre los dos. Dani se encarga de la página web, el posicionamiento online y el marketing, mientras que yo me encargo de la gestión del stock y búsqueda de proveedores, el contenido del blog y el diseño de algunos productos.
Entre los dos preparamos los pedidos a diario, pensamos y desarrollamos los nuevos productos y llevamos la atención al cliente.
Además, en 2018 hemos incorporado al equipo un diseñador e ilustrador que nos está ayudando a sacar adelante nuevas ideas y productos que irán viendo la luz a lo largo de este año.
¿Cómo es el proceso de diseño, desarrollo y comercialización en MyRetrobox?
Cada vez que decidimos diseñar un nuevo producto seguimos un proceso similar. En primer lugar, hacemos una lluvia de ideas sobre cuál será el público y la utilidad de dicho producto y qué elementos podría contener. Casi al mismo tiempo, solicitamos presupuestos para comprobar si el contenido nos entra en precio con la calidad que consideramos imprescindible.
En caso de que lo consideremos óptimo para seguir adelante con él, comenzamos a pensar en su diseño, colores, materiales, ilustraciones… así como a buscar algunos referentes como punto de partida. Normalmente éste es el proceso que más se dilata en el tiempo, ya que tardamos varios meses en llegar a un producto que nos entusiasme tanto en diseño como en calidad.
Una vez tenemos listo el producto, lo fotografiamos y hacemos algún vídeo para enseñarlo en la web de forma óptima. Por último, una vez fotografiado, añadimos el producto en nuestra página web y comenzamos las tareas de marketing y difusión del mismo.
¿Has delegado funciones y te has centrado en partes concretas dentro de MyRetrobox?
Como comentaba anteriormente, aunque al principio fuimos nosotros dos los que nos encargamos de todas las funciones, poco a poco hemos ido delegando tareas y contratando algunos servicios. Es imposible ser un experto en todos los ámbitos que conllevan la gestión de una empresa, por lo que es importante contar con especialistas en los sectores que no dominas.
Por ejemplo, aunque al comenzar fotografiábamos nosotros mismos los productos, en que nos fue posible empezamos a acudir al estudio de una fotógrafa profesional para hacerlas. En el caso de un comercio electrónico los clientes no pueden tocar el producto al hacer la compra, por lo que es importantísimo que las fotografías enseñen el producto tal como es y sin engañar al comprador, así que esta mejora fue fundamental para nosotros.
¿Cuál fue (o será) el momento crítico una vez comenzado MyRetrobox?
Aunque poner en marcha una empresa siempre resulta complicado, nosotros tuvimos la suerte de que el producto tuvo muy buena acogida desde el primer momento y el lanzamiento inicial fue relativamente sencillo.
Sin embargo, el momento crítico ha venido después, a la hora de tomar las decisiones oportunas para hacer crecer la empresa. Una vez testado el producto y el modelo de negocio, nos está resultando realmente difícil elegir las mejores decisiones para que la empresa crezca de una forma sostenible, siendo sensatos económicamente pero al mismo tiempo tratando de no dormirnos o ser sobrepasados por la competencia.

¿Cuáles son vuestras referencias?
No tenemos una referencia concreta, pero sí que tratamos de evitar fijarnos en grandes empresas que poco tienen que ver con nuestro modelo y tamaño de negocio y sin embargo siempre nos ponen como ejemplo en libros y conferencias.
Preferimos compartir experiencias en persona o a través de las redes sociales con otros pequeños emprendedores (en muchos casos, también pareja) y con empresas de tamaño y filosofía similar a la nuestra.
¿A qué segmento de clientes te diriges? ¿Cuáles son los encargos más demandados?
Dado que nuestros productos están destinados a eventos y personas muy diversas, desde bebés hasta parejas que celebran sus bodas de oro, ya no tenemos un tipo de cliente, sino que son personas de distintas edades y perfil. Eso sí, casi siempre son personas que están habituadas con el uso de internet y las redes sociales.
Nuestros clientes suelen ser hombres y mujeres a los que les surge la necesidad de hacer un regalo en un momento especial y que buscan algo diferente para la ocasión. Principalmente recibimos encargos de MyRetrobox para regalar a bebés por su nacimiento, primer cumpleaños o bautizo, para niños y niñas por su cumpleaños o primera comunión, y para regalar a adultos en su boda, aniversario o cumpleaños redondo.
¿Cómo y para qué utilizas las “nuevas tecnologías”? ¿La “red” ha facilitado tu labor?
Por el momento, en MyRetrobox vendemos únicamente a través de nuestra página web, por lo que la red y las nuevas tecnologías lo son todo para nosotros. Internet y las redes sociales nos han supuesto la oportunidad de llegar a nuestros clientes sin una gran inversión económica, aunque con un gran esfuerzo de tiempo y creatividad.
Además, debido a la expansión de los smartphones nuestros clientes realizan su compra en cualquier momento y lugar y gracias a algunas aplicaciones como WhatsApp o los chats online hemos podido optimizar nuestro servicio de atención al cliente.

¿Compaginas o complementas esta actividad con otras labores o en otros campos?
Desde que comenzamos nuestra andadura con MyRetrobox en el año 2012 ha ido cambiando mi situación. En un principio la compaginaba con un trabajo a jornada completa como arquitecta, que más tarde pasó a ser a media jornada. Después lo estuve compaginando con trabajos por cuenta propia en el ámbito de la arquitectura y actualmente lo compagino con colaboraciones puntuales en estudios de arquitectura.
Trato de no dejar pasar las oportunidades laborales que me surgen como arquitecta, pero no sin antes valorar cual es la situación de MyRetrobox en ese momento y si podemos permitirnos mi ausencia para desarrollar otros trabajos.
La arquitectura, tiene abiertos muchos frentes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedad laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), ¿no serán demasiados para la polarización existente dentro de la misma?
Efectivamente, actualmente la arquitectura tiene muchos frentes abiertos, pero sin duda creo que dar respuesta a todos ellos es imprescindible para adecuar la profesión a los nuevos tiempos. Debido a todos los factores que indicáis, la situación ha cambiado mucho en los últimos años y resulta complicado reconducirla.
Sin embargo, no por ello debemos quedarnos parados lamentándonos, sino que hemos de adaptarnos a todos estos cambios y tomarlos como una oportunidad de transformación hacia un futuro mejor para la profesión.
¿Cómo veis el futuro de la arquitectura? ¿Y el de la profesión?
Creo que tanto la arquitectura como la profesión de arquitecto ya no van a volver a ser lo que fueron en su día pero, como decía anteriormente, no debemos tomarnos esto como algo malo sino como una oportunidad para transformarla en algo mejor.
En las últimas décadas, la obra nueva ha sido la gran protagonista porque teníamos, como quien dice,
“un país por construir”.
Sin embargo, ahora la mayoría de poblaciones o barrios ya cuentan con su centro cívico, su centro de salud, su pabellón de deportes, su escuela… además de las miles de viviendas que se han proyectado y construido.
Por esto, considero que el futuro de la arquitectura pasa por dar protagonismo a otros campos que hasta ahora estaban en segundo plano, como es el caso de la restauración o de la restauración sostenible.
Por otra parte, muchos arquitectos tendremos que adaptarnos a los nuevos roles que están surgiendo y que van más allá del arquitecto tradicional que conocíamos hasta ahora.
¿Qué mejoras crees que son fundamentales y que deberían ser puestas en marcha de forma inmediata?
En mi opinión, es fundamental apostar por la tecnología de una manera más firme que lo que se ha hecho hasta ahora, empezando por lo que nos enseñan en la propia Universidad. La metodología BIM, Internet de las cosas, la realidad aumentada… el mundo avanza rápidamente y nuestra profesión parece no avanzar tan rápido como debería, o al menos no estar aprovechando todas las ventajas que la tecnología puede ofrecerle.

Como “emprendedora” ¿qué opinas de los arquitectos que “abren y/o recuperan” nuevos campos y/o enfoques de la profesión?
El hecho de que algunos arquitectos sean capaces de reinventarse y de ver más allá de la vía del arquitecto tradicional me parece una opción digna de admirar. Creo que encontrar y tener éxito con un camino diferente no es una tarea sencilla y con su ejemplo ayudan a ampliar horizontes a los arquitectos o estudiantes que se encuentran tratando de encontrar su lugar en la profesión.
¿Estáis contentos con la trayectoria realizada hasta ahora? ¿Qué proyectos de futuro te(os) esperan?
Sí, estamos muy satisfechos con todo lo que hemos logrado hasta ahora. Para el futuro a corto y medio plazo tenemos muchas ideas para nuevos productos que diseñar y lanzar al mercado, por lo que creemos que nuestra empresa todavía tiene mucho camino por recorrer. Si bien es cierto que en algún momento me gustaría regresar a trabajar como arquitecta, creo que todavía me queda mucho que ofrecer a MyRetrobox.
Para acabar, ¿qué les aconsejaríais a los actuales estudiantes y futuros profesionales de arquitectura?
La arquitectura es una carrera muy vocacional, por lo que si han decidido estudiar arquitectura porque es a lo que realmente desean dedicarse, les diría que no se rindan ni desanimen por la situación actual de la profesión. Aunque les cueste, tarde o temprano encontrarán su lugar dentro de ella.
Sin embargo, deben mantener los ojos y la mente abierta y posiblemente tengan que estar dispuestos a alejarse de la figura que tradicionalmente han conocido del arquitecto. En la carrera nos dan una formación muy versátil y adquirimos gran capacidad de trabajo, por lo que deben aprovechar las aptitudes adquiridas para encontrar el lugar en el que se encuentren verdaderamente cómodos.
Y por supuesto, que disfruten de sus días como estudiantes. Con la vorágine de entregas y noches sin dormir quedan pocos momentos para disfrutar de la carrera, sin embargo son días que años después se recuerdan con mucha ternura.
María Tejel · MyRetrobox, cápsulas del tiempo
mayo, 2018
Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a María su tiempo y predisposición con este pequeño espacio.
[:gl]
Neste camiño emprendido xa hai un tempo na sección Baliza, lévanos a facer un alto en Zaragoza, para charlar coa arquitecta María Tejel (ETSAB 2009) e o deseñador Daniel Hernández. Estes mozos autónomos lanzáronse a compatibilizar os seus traballos coa oportunidade de crear MyRetrobox, un proxecto para loitar contras ese incansable e implacable adversario, o tempo, contra que o que o ser humano loita desde que ten conciencia del.
En este camino emprendido ya hace un tiempo en la sección Baliza, nos lleva a hacer un alto en Zaragoza, para charlar con la arquitecta María Tejel (ETSAB 2009) y el diseñador Daniel Hernández. Estos jóvenes autónomos se lanzaron a compatibilizar sus trabajos con la oportunidad de crear MyRetrobox, un proyecto para luchar contras ese incansable y implacable adversario, el tiempo, contra que el que el ser humano lucha desde que tiene conciencia de él.
“Unha cápsula do tempo é un recipiente metálico hermético, selado ou lacrado que ten como obxectivo gardar todo o que contén no seu interior para envialo directamente ao futuro. No seu interior pode albergar desde mensaxes e imaxes ata calquera tipo de obxectos que falan da época na que se prepara a cápsula.”
En MyRetrobox dedícanse a deseñar, crear e distribuír cápsulas do tempo nas que preservar as vivencias de momentos clave na vida das persoas para volvelos a gozar no futuro. Son caixas de recordos personalizadas nas que se poden gardar a recado os mellores recordos de momentos tan importantes como un nacemento, unha voda ou aniversarios especial para envialas directamente ao futuro.
Ademais, tratan de poñer en valor o papel como soporte ideal para preservar os recordos: os soportes informáticos quedan obsoletos rapidamente, con todo,
o papel é para sempre!
Sen máis tempo que perder, deixámosvos coa charla mantida con María e Daniel.

Se María Tejel abrise unha das túas cápsulas do tempo, cambiaría moito? Como se definiría María Tejel actualmente?
Se agora mesmo abrise unha cápsula do tempo pechada por min mesma no pasado seguro que atoparía bastantes cambios. Dependendo da época na que a pechase (infancia, adolescencia, etapa universitaria…) os cambios irían nun ou outro sentido, pero creo que sería o normal, debido a que conforme crecemos imos evolucionando. Seguramente serían cambios en canto ás expectativas de futuro, algúns círculos, algúns gustos, en certas formas de pensar… pero creo que non me notaría cambiada no básico: valores e personalidade.
Definiríame como unha muller inquieta, creativa e emprendedora. Son bastante perfeccionista e moi traballadora. Tamén un tanto despistada, cada vez máis! Namorada do deseño, a arquitectura e os obxectos vintage que conservan o seu encanto de outrora. Apaixóname viaxar, descubrir outras culturas e, abrigo, coleccionar bos momentos que se convertan en recordos para o futuro.
Como, cando e por que xorde MyRetrobox?
MyRetrobox é un proxecto que desenvolvín xunto ao meu marido, Daniel Hernández. El dedícase ao deseño web e ao márketing online. Antes de empezar a traballar en MyRetrobox ambos tiñamos a nosa actividade como autónomos nos nosos respectivos campos, el como deseñador e eu como arquitecta.
Debido á crise económica que afectaba especialmente aos nosos sectores e á nosa situación persoal, decidimos emprender un proxecto propio que puidésemos (polo menos nun principio) compatibilizar coas nosas profesións. Démoslle moitas voltas durante varios meses, con todo, non acababamos de dar cunha idea que nos motivase o suficiente para ir a por ela.
Finalmente, unha noite de 2012 decidimos que era o día de atopar algo firme a partir do que empezar traballar. Pensando en que podiamos e sabiamos facer chegamos á conclusión de que unha tenda online adaptábase moi ben á nosa situación e coñecementos. Despois, fixemos unha tormenta de ideas durante varias horas pensando en que poderiamos vender e cara a que público dirixiriámonos/dirixiriámosnos. E finalmente, ás tantas da madrugada chegamos a unha idea que nos entusiasmou: deseñar cápsulas do tempo para bebés.
O día seguinte comezamos a darlle forma á idea, a buscar provedores, a deseñar o produto, a crear a páxina web… e finalmente, seis meses despois, puxemos á venda a primeira Baby Retrobox.
Desde ese día fomos crecendo pouquiño a pouco e lanzando novos produtos: péquea Retrobox, para nenos e nenas de entre 5 e 11 anos ou pola súa Primeira Comuñón, a Retrobox Si Quero para parellas que van casar, a Retrobx Aniversarios Felices para adultos que cumpren algunha idade especial (os 18, os 30, os 40…) e a Retrobox Feliz Aniversario, para parellas que celebran as súas vodas de ouro ou de prata.
Atopáchesche con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?
Atopámonos con algunhas dificultades, na súa maioría derivadas da falta de tempo e a limitación do orzamento. Ao decidir compatibilizalo coas nosas profesións, non dispoñiamos de todo o tempo necesario para crear e facer crecer a empresa á velocidade que nos gustase. Tivemos que aprender a organizarnos e optimizar o noso tempo, pero aínda así esta circunstancia fíxonos avanzar moito máis amodo do habitual e fixo que a día de hoxe aínda teñamos ideas paradas na mesa desde hai anos.
Ao mesmo tempo, decidimos crear a empresa unicamente con recursos propios e sen endebedarnos, polo que inicialmente tivemos que asumir nós todas as tarefas, incluso aquelas en as que non eramos expertos. Isto fixo que se vise afectada a calidade dalgunhas áreas. Aos poucos puidemos ir investindo os beneficios para contar con outros profesionais naquelas áreas nas que máis o necesitabamos para ir mellorando a calidade dos produtos e servizos.
Outra dificultade que nos atopamos desde o principio e que a día de hoxe seguimos notando é o complicado que resulta darse a coñecer na internet sen un gran orzamento. Aínda que vendendo online podes acceder clientes en todo o mundo e a túa tenda está aberta as 24 horas do día, a competencia tamén é moito maior e se te limitas a colgar a web na internet ninguén a ve. Chegar aos clientes é unha carreira de fondo e supón un constante esforzo en márketing e redes sociais.
Como detectaches a necesidade deste servizo?
O mercado dos agasallos para bebés está bastante saturado de empresas e opcións e a competencia é alta. Con todo, pensamos que sempre ten oco para as ideas orixinais e que achegan algo novo, porque entre tantas opcións todos buscamos “algo máis” cando habemos de facer un agasallo a un bebé, nunha voda ou nun acontecemento especial.
Coas MyRetrobox damos a posibilidade de facer un agasallo diferente. As nosas cápsulas do tempo son un produto orixinal, personalizado e emotivo que reúne en pouco espazo deseño, actualidade, sentimentos, relacións persoais, emocións, recordos… E ademais, é un agasallo que dura para toda a vida. Conquistan en segundos ao receptor do agasallo, porque á fin e ao cabo, estamos feitos de emocións.

Como é o día a día en MyRetrobox?
Actualmente ambos estamos dedicados en exclusiva a MyRetrobox, polo que nos últimos meses puidemos estruturar o traballo e dividir as tarefas que realiza cada un, aínda que hai moitas que aínda realizamos entre os dous. Dani encárgase da páxina web, o posicionamento online e o márketing, mentres que eu encárgome da xestión do stock e procura de provedores, o contido do blogue e o deseño dalgúns produtos.
Entre os dous preparamos os pedidos a diario, pensamos e desenvolvemos os novos produtos e levamos a atención ao cliente.
Ademais, en 2018 incorporamos ao equipo un deseñador e ilustrador que nos está axudando a sacar adiante novas ideas e produtos que irán vendo a luz ao longo deste ano.
Como é o proceso de deseño, desenvolvemento e comercialización en MyRetrobox?
Cada vez que decidimos deseñar un novo produto seguimos un proceso similar. En primeiro lugar, facemos unha choiva de ideas sobre cal será o público e a utilidade do devandito produto e que elementos podería conter. Case ao mesmo tempo, solicitamos orzamentos para comprobar se o contido éntranos en prezo coa calidade que consideramos imprescindible.
No caso de que o consideremos óptimo para seguir adiante con el, comezamos a pensar no seu deseño, cores, materiais, ilustracións… así como a buscar algúns referentes como punto de partida. Normalmente este é o proceso que máis se dilata no tempo, xa que tardamos varios meses en chegar a un produto que nos entusiasme tanto en deseño como en calidade.
Unha vez temos listo o produto, fotografámolo e facemos algún vídeo para ensinalo na web de forma óptima. Por último, unha vez fotografado, engadimos o produto na nosa páxina web e comezamos as tarefas de márketing e difusión do mesmo.
Delegaches funcións e centráchesche en partes concretas dentro de MyRetrobox?
Como comentaba anteriormente, aínda que ao principio fomos nós dous os que nos encargamos de todas as funcións, aos poucos fomos delegando tarefas e contratando algúns servizos. É imposible ser un experto en todos os ámbitos que levan a xestión dunha empresa, polo que é importante contar con especialistas nos sectores que non dominas.
Por exemplo, aínda que ao comezar fotografabamos nós mesmos os produtos, en que nos foi posible empezamos a acudir ao estudo dunha fotógrafa profesional para facelas. No caso dun comercio electrónico os clientes non poden tocar o produto ao facer a compra, polo que é importantísimo que as fotografías ensinen o produto tal como é e sen enganar ao comprador, así que esta mellora foi fundamental para nós.
Cal foi (ou será) o momento crítico unha vez comezado MyRetrobox?
Aínda que poñer en marcha unha empresa sempre resulta complicado, nós tivemos a sorte de que o produto tivo moi boa acollida desde o primeiro momento e o lanzamento inicial foi relativamente sinxelo.
Con todo, o momento crítico ha vindo despois, á hora de tomar as decisións oportunas para facer crecer a empresa. Unha vez testado o produto e o modelo de negocio, está a resultarnos realmente difícil elixir as mellores decisións para que a empresa creza dunha forma sustentable, sendo sensatos economicamente pero ao mesmo tempo tratando de non durmirnos ou ser excedidos pola competencia.

Cales son as vosas referencias?
Non temos unha referencia concreta, pero si que tratamos de evitar fixarnos en grandes empresas que pouco teñen que ver co noso modelo e tamaño de negocio e con todo sempre nos poñen como exemplo en libros e conferencias.
Preferimos compartir experiencias en persoa ou a través das redes sociais con outros pequenos emprendedores (en moitos casos, tamén parella) e con empresas de tamaño e filosofía similar á nosa.
A que segmento de clientes diríxesche? Cales son os encargos máis demandados?
Dado que os nosos produtos están destinados a eventos e persoas moi diversas, desde bebés ata parellas que celebran as súas vodas de ouro, xa non temos un tipo de cliente, senón que son persoas de distintas idades e perfil. Iso si, case sempre son persoas que están habituadas co uso da internet e as redes sociais.
Os nosos clientes adoitan ser homes e mulleres aos que lles xorde a necesidade de facer un agasallo nun momento especial e que buscan algo diferente para a ocasión. Principalmente recibimos encargos de MyRetrobox para regalar a bebés polo seu nacemento, primeiros aniversarios ou bautizo, para nenos e nenas polos seus aniversarios ou primeira comuñón, e para regalar a adultos na súa voda, aniversario ou aniversarios redondo.
Como e para que utilizas as “novas tecnoloxías”? A “rede” facilitou o teu labor?
Polo momento, en MyRetrobox vendemos unicamente a través da nosa páxina web, polo que a rede e as novas tecnoloxías sono todo para nós. Internet e as redes sociais supuxéronnos a oportunidade de chegar aos nosos clientes sen un gran investimento económico, aínda que cun gran esforzo de tempo e creatividade.
Ademais, debido á expansión dos smartphones os nosos clientes realizan a súa compra en calquera momento e lugar e grazas a algunhas aplicacións como WhatsApp ou os chats online puidemos optimizar o noso servizo de atención ao cliente.

Compaxinas ou complementas esta actividade con outros labores ou noutros campos?
Desde que comezamos a nosa andaina con MyRetrobox no ano 2012 foi cambiando a miña situación. Nun principio compaxinábaa cun traballo a xornada completa como arquitecta, que máis tarde pasou a ser a media xornada. Despois estíveno compaxinando con traballos por conta propia no ámbito da arquitectura e actualmente compaxínoo con colaboracións puntuais en estudos de arquitectura.
Trato de non deixar pasar as oportunidades laborais que me xorden como arquitecta, pero non sen antes valorar cal é a situación de MyRetrobox nese momento e se podemos permitirnos a miña ausencia para desenvolver outros traballos.
A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla ( LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma?
Efectivamente, actualmente a arquitectura ten moitas frontes abertas, pero sen dúbida creo que dar resposta a todos eles é imprescindible para adecuar a profesión aos novos tempos. Debido a todos os factores que indicades, a situación cambiou moito nos últimos anos e resulta complicado reconducila.
Con todo, non por iso debemos quedarnos parados lamentándonos, senón que habemos de adaptarnos a todos estes cambios e tomalos como unha oportunidade de transformación cara a un futuro mellor para a profesión.
Como vedes o futuro da arquitectura? E o da profesión?
Creo que tanto a arquitectura como a profesión de arquitecto xa non van volver a ser o que foron no seu día pero, como dicía anteriormente, non debemos tomarnos isto como algo malo senón como unha oportunidade para transformala en algo mellor.
Nas últimas décadas, a obra nova foi a gran protagonista porque tiñamos, como quen di,
“un país por construír”.
Con todo, agora a maioría de poboacións ou barrios xa contan co seu centro cívico, o seu centro de saúde, o seu pavillón de deportes, a súa escola… ademais das miles de vivendas que se proxectaron e construído.
Por isto, considero que o futuro da arquitectura pasa por dar protagonismo a outros campos que ata agora estaban en segundo plano, como é o caso da restauración ou da restauración sustentable.
Por outra banda, moitos arquitectos teremos que adaptarnos aos novos roles que están a xurdir e que van máis aló do arquitecto tradicional que coñeciamos ata agora.
Que melloras crees que son fundamentais e que deberían ser postas en marcha de forma inmediata?
Na miña opinión, é fundamental apostar pola tecnoloxía dunha maneira máis firme que o que se fixo ata agora, empezando polo que nos ensinan na propia Universidade. A metodoloxía BIM, Internet das cousas, a realidade aumentada… o mundo avanza rapidamente e a nosa profesión parece non avanzar tan rápido como debería, ou polo menos non estar a aproveitar todas as vantaxes que a tecnoloxía pode ofrecerlle.

Como “emprendedora” que opinas dos arquitectos que “abren e/ou recuperan” novos campos e/ou enfoques da profesión?
O feito de que algúns arquitectos sexan capaces de reinventarse e de ver máis aló da vía do arquitecto tradicional paréceme unha opción digna de admirar. Creo que atopar e ter éxito cun camiño diferente non é unha tarefa sinxela e co seu exemplo axudan a ampliar horizontes aos arquitectos ou estudantes que se atopan tratando de atopar o seu lugar na profesión.
Estades contentos coa traxectoria realizada ata agora? Que proxectos de futuro che(vos) esperan?
Si, estamos moi satisfeitos con todo o que logramos ata agora. Para o futuro a curto e medio prazo temos moitas ideas para novos produtos que deseñar e lanzar ao mercado, polo que cremos que a nosa empresa aínda ten moito camiño por percorrer. Aínda que é certo que nalgún momento gustaríame regresar a traballar como arquitecta, creo que aínda me queda moito que ofrecer a MyRetrobox.
Para acabar, que lles aconsellariades aos actuais estudantes e futuros profesionais de arquitectura?
A arquitectura é unha carreira moi vocacional, polo que se decidiron estudar arquitectura porque é ao que realmente desexan dedicarse, diríalles que non se rendan nin desanimen pola situación actual da profesión. Aínda que lles custe, tarde ou cedo atoparán o seu lugar dentro dela.
Con todo, deben manter os ollos e a mente aberta e posiblemente teñan que estar dispostos a afastarse da figura que tradicionalmente coñeceron do arquitecto. Na carreira dannos unha formación moi versátil e adquirimos gran capacidade de traballo, polo que deben aproveitar as aptitudes adquiridas para atopar o lugar no que se atopen verdadeiramente cómodos.
E por suposto, que gocen dos seus días como estudantes. Co vórtice de entregas e noites sen durmir quedan poucos momentos para gozar da carreira, con todo son días que anos despois lémbranse con moita tenrura.
María Tejel · MyRetrobox, cápsulas do tempo
maio, 2018
Entrevista realizada por Ana Barreiro Branco e Alberto Alonso Oro. Agradecer a María o seu tempo e predisposición con este pequeno espazo.
[:en]
On this road, which started some time ago in the Baliza section, it takes us to a stop in Zaragoza, to chat with the architect María Tejel (ETSAB 2009) and the designer Daniel Hernández. These young freelancers began to combine their work with the opportunity to create MyRetrobox,, a project to fight against that tireless and relentless adversary, time, against which the human being struggles since he is aware of it.
“A Time capsule is a sealed, sealed or sealed metallic container that aims to store everything inside it to send it directly into the future. In its interior it can house from messages and images to any type of objects that speak of the time in which the capsule is prepared.”
In MyRetrobox are dedicated to design, create and distribute time capsules in which to preserve the experiences of key moments in the lives of people to enjoy them again in the future. They are boxes of personalized souvenirs in which the best memories of important moments such as a birth, a wedding or a special birthday can be kept safely for direct delivery to the future.
In addition, they try to put value on paper as an ideal support to preserve memories: computer media are quickly obsolete, however,
the paper is forever!
With no more time to lose, we leave you with the talk with María and Daniel.

If María Tejel opened one of your time capsules, would it have changed much? How would María Tejel define herself now?
If right now I opened a time capsule closed by myself in the past, I would surely find many changes. Depending on the time in which it had closed (childhood, adolescence, university stage …) the changes would go in one direction or another, but I think it would be normal, since as we grow we are evolving. Surely they would be changes in terms of future expectations, some circles, some tastes, in certain ways of thinking … but I think I would not notice changed in the basics: values and personality.
I would define myself as a restless, creative and enterprising woman. I’m a perfectionist and a hard worker. Also a little confused, more and more! In love with design, architecture and vintage objects that retain their charm of yesteryear. I love to travel, discover other cultures and, above all, collect good moments that become memories for the future.
How, when and why does MyRetrobox arise?
MyRetrobox is a project that I developed together with my husband, Daniel Hernández. He is dedicated to web design and online marketing. Before starting to work at MyRetrobox, we both had our activity as freelancers in our respective fields, he as a designer and I as an architect.
Due to the economic crisis that especially affected our sectors and our personal situation, we decided to undertake a project of our own that we could (at least initially) make compatible with our professions. We gave it many laps for several months, however, we had not come up with an idea that motivated us enough to go for it.
Finally, one night in 2012 we decided it was the day to find something firm from what to start working. Thinking about what we could and knew how to do, we came to the conclusion that an online store adapted very well to our situation and knowledge. Then, we brainstormed for several hours thinking about what we could sell and to which audience we would go. And finally, at the early hours of the morning we came up with an idea that excited us: design time capsules for babies.
The next day we began to shape the idea, to look for suppliers, to design the product, to create the website … and finally, six months later, we put the first Baby Retrobox on sale.
Since that day we have been growing little by little and launching new products: the Peque Retrobox, for boys and girls between 5 and 11 years old or for their First Communion, the Retrobox Yes I want for couples that are going to get married, the Happy Birthday Retrobx for adults who meet some special age (18, 30, 40 …) and the Happy Anniversary Retrobox, for couples celebrating their golden or silver wedding
Did you encounter many difficulties? Which were the most problematic?
We have some difficulties, mostly derived from the lack of time and budget limitation. When deciding to make it compatible with our professions, we did not have all the time necessary to create and grow the company at the speed we would have liked. We had to learn to organize and optimize our time, but still this circumstance made us move much slower than usual and made that today we still have ideas stopped at the table for years.
At the same time, we decided to create the company only with our own resources and without getting into debt, so initially we had to take on all the tasks, even those in which we were not experts. This caused the quality of some areas to be affected. Little by little we have been able to invest the benefits to have other professionals in those areas where we needed it the most to improve the quality of the products and services.
Another difficulty that we have encountered since the beginning and that we still notice today is how complicated it is to make yourself known on the Internet without a big budget. Although selling online you can access customers around the world and your store is open 24 hours a day, the competition is also much higher and if you just hang up the web on the Internet nobody sees it. Reaching customers is a long career and involves a constant effort in marketing and social networks.
How did you detect the need for this service?
The market for baby gifts is quite saturated with companies and options and competition is high. However, we think that it always has room for original ideas and that they bring something new, because among so many options we all look for “something else” when we have to make a gift to a baby, in a wedding or in a special event.
With the MyRetrobox we give the possibility of making a different gift. Our time capsules are an original, personalized and emotional product that brings together design, current events, feelings, personal relationships, emotions, memories … In addition, it is a gift that lasts for a lifetime. They conquer in seconds the recipient of the gift, because after all, we are made of emotions.

How is the day to day in MyRetrobox?
Currently we are both dedicated exclusively to MyRetrobox, so in recent months we have been able to structure the work and divide the tasks performed by each one, although there are many that we still carry out between the two. Dani is responsible for the website, online positioning and marketing, while I’m in charge of stock management and supplier search, blog content and the design of some products.
Between the two of us we prepare the orders daily, we think and develop the new products and take the customer service.
In addition, in 2018 we have incorporated to the team a designer and illustrator who is helping us to take forward new ideas and products that will be seen throughout this year.
How is the design, development and marketing process in MyRetrobox?
We follow a similar process every time we decide to design a new product. First, we brainstorm about what the audience will be and the usefulness of that product and what elements it might contain. Almost at the same time, we request budgets to check if the content enters into price with the quality that we consider essential.
In case we consider it optimal to continue with it, we begin to think about its design, colors, materials, illustrations … as well as to look for some references as a starting point. Normally this is the process that most dilates in time, since it took several months to reach a product that excites us both in design and quality.
Once we have the product ready, we photograph it and make a video to show it on the web in an optimal way. Finally, once photographed, we add the product to our website and start marketing and dissemination tasks.
Have you delegated functions and focused on specific parts of MyRetrobox?
As I mentioned before, although at first we were the two of us who took care of all the functions, little by little we have been delegating tasks and hiring some services. It is impossible to be an expert in all areas that involve the management of a company, so it is important to have specialists in the sectors that you do not master.
For example, although at the beginning we photographed the products ourselves, where we could, we started to go to the studio of a professional photographer to do them. In the case of an electronic commerce customers can not touch the product when making the purchase, so it is very important that the photographs show the product as it is and without deceiving the buyer, so this improvement was fundamental for us.
What was (or will be) the critical moment once MyRetrobox has started?
Although starting a business is always complicated, we were lucky that the product was very well received from the start and the initial launch was relatively simple.
However, the critical moment has come later, when making the opportune decisions to grow the company. Once the product and the business model have been tested, it is really difficult for us to choose the best decisions for the company to grow in a sustainable way, being economically sensible but at the same time trying not to fall asleep or be overtaken by the competition.

What are your references?
We do not have a specific reference, but we do try to avoid looking at large companies that have little to do with our business model and size and yet always set us as an example in books and conferences.
We prefer to share experiences in person or through social networks with other small entrepreneurs (in many cases, also a couple) and with companies of similar size and philosophy to ours.
Which customer segment do you address? What are the most demanded orders?
Since our products are destined to very diverse events and people, from babies to couples celebrating their golden wedding, we no longer have a type of client, but are people of different ages and profiles. Of course, almost always are people who are used to the use of the internet and social networks.
Our clients are usually men and women who have the need to make a gift at a special time and who are looking for something different for the occasion. We mainly receive orders from MyRetrobox to give babies for their birth, first birthday or baptism, for boys and girls for their birthday or first communion, and to give to adults at their wedding, anniversary or round birthday.
How and for what do you use the “new technologies”? Has the “network” facilitated your work?
For the moment, in MyRetrobox we only sell through our website, so the network and new technologies are everything for us. Internet and social networks have given us the opportunity to reach our customers without a large economic investment, although with a great effort of time and creativity.
In addition, due to the expansion of smartphones our customers make their purchase at any time and place and thanks to some applications such as WhatsApp or online chats we have been able to optimize our customer service.

Do you combine or complement this activity with other tasks or in other fields?
Since we started our journey with MyRetrobox in 2012, my situation has changed. Initially, she combined it with a full-time job as an architect, which later became part-time. Later I was combining it with self-employed works in the field of architecture and now I combine it with specific collaborations in architecture studies.
I try not to miss the job opportunities that arise as an architect, but not without first assessing the situation of MyRetrobox at that time and if we can afford my absence to develop other jobs.
The architecture, has many battle fronts open (LSP, Bologna, unemployment, job precariousness, COAs, ETSAs, emigration, communication, etc.), will not they be too many for the existing polarization within it?
Actually, architecture today has many open fronts, but I certainly believe that responding to all of them is essential to adapt the profession to new times. Due to all the factors that you indicate, the situation has changed a lot in recent years and it is difficult to redirect it.
However, this does not mean that we should remain standing and mourn, but that we have to adapt to all these changes and take them as an opportunity for transformation towards a better future for the profession.
How do you see the future of architecture? And the one of the profession?
I think both architecture and the profession of architect are no longer going to be what they were in their day but, as I said before, we should not take this as something bad but as an opportunity to transform it into something better.
EIn the last decades, the new work has been the great protagonist because we had, as one says,
“A country to be built”.
However, now most towns or neighborhoods already have their civic center, health center, sports hall, school … in addition to the thousands of homes that have been designed and built.
For this reason, I believe that the future of architecture is to give prominence to other fields that until now were in the background, as is the case of restoration or sustainable restoration.
On the other hand, many architects will have to adapt to the new roles that are emerging and that go beyond the traditional architect we knew until now.
What improvements do you think are fundamental and should be implemented immediately?
In my opinion, it is fundamental to bet on technology in a firmer way than what has been done so far, starting with what they teach us in the University itself. The BIM methodology, Internet of things, augmented reality … the world is moving fast and our profession seems not to move as fast as it should, or at least not taking advantage of all the advantages that technology can offer.

As an “entrepreneur”, what do you think of architects who “open and / or recover” new fields and / or approaches to the profession?
The fact that some architects are able to reinvent themselves and see beyond the path of the traditional architect seems to me an option worthy of admiration. I believe that finding and succeeding with a different path is not a simple task and with their example they help broaden horizons for architects or students who are trying to find their place in the profession.
Are you happy with the trajectory made so far? What future projects do you expect?
Yes, we are very satisfied with everything we have achieved so far. For the future in the short and medium term we have many ideas for new products to design and launch to the market, so we believe that our company still has a long way to go. While it is true that at some point I would like to return to work as an architect, I think I still have a lot to offer MyRetrobox.
To finish, what would you advise current students and future architecture professionals?
Architecture is a very vocational career, so if you have decided to study architecture because it is what you really want to dedicate yourself to, I would tell you not to surrender or discourage yourself because of the current situation of the profession. Even if it costs them, sooner or later they will find their place in it.
However, they should keep their eyes and mind open and possibly have to be willing to move away from the figure they have traditionally known of the architect. In the race they give us a very versatile training and we acquire a great capacity for work, so they must take advantage of the skills acquired to find the place where they are truly comfortable.
And of course, enjoy your days as students. With the maelstrom of deliveries and sleepless nights there are few moments to enjoy the race, however these are days that years later are remembered with much tenderness.
María Tejel · MyRetrobox, time capsules
may, 2018
Interview by Ana Barreiro Blanco and Alberto Alonso Oro. Thank María for her time and predisposition with this small space.
[:]




