El coto de Ximonde es un espacio de gran valor ambiental situado en la ribera del Río Ulla, frontera natural entre las provincias de Coruña y Pontevedra. El coto está íntimamente vinculado al pazo y lugar del mismo nombre. Su historia arranca en el siglo XVI de la mano de la familia Cisneros, descendientes del rey Alfonso XI.
El coto está formado por una serie de elementos más o menos integrados en el paisaje de ribera, una presa de piedra y un antiguo molino, los puestos de pesca en ambos márgenes del río y una pasarela derruida… todo ello objeto de reforma en el presente proyecto.
El objetivo perseguido es integrar todas estas construcciones dentro de un proyecto común que integre los nuevos usos de investigación y divulgación así como poner en valor el entorno natural de todo el ámbito deteriorado por una serie de actuaciones aparentemente inconexas, que en ocasiones distorsionan e interrumpen los senderos de ribera.
El molino/Centro de investigación ictiológica
El molino original se ve alterado por una reforma profunda a mediados del siglo XX que varia su estética y apariencia añadiendo una planta primera en clave regionalista al gusto de la época, con un aparejo de piedra diferente y aleros pronunciados al modo “montañés”.
Se propone una reforma para alojar los servicios de investigación y captación de datos del río al tiempo que se permita la exhibición e interpretación de este trabajo facilitando así su divulgación.
Esto debe realizarse sin ampliación del volumen original, reorganizando las funciones del centro y mejorando la integración ambiental del complejo. Pero sobre todo se proponen una serie de mejoras encaminadas al mantenimiento posterior del centro teniendo presente los niveles de inundación continuada que sufre la zona de modo anual.
La necesidad de intervención en el paisaje preside todo el proyecto. Las necesidades del centro pasan por una actuación fuerte en la ribera del río en torno al canal de alevinaje, las trampas y el laboratorio. Por otro lado se complementa el uso investigador con una exposición de los datos obtenidos para facilitar su interpretación.
Los puestos de pesca
En paralelo a la rehabilitación del antiguo refugio se recuperan los puestos de pesca del coto salmonero en ambas orillas del río. Son muelles de piedra construidos y mantenidos desde antiguo por los pescadores que mantienen su uso en la actualidad sobre todo en la ribera pontevedresa. Todos poseen su nombre y su historia conocida por los ribereños.
La pasarela
La ultima pieza de la intervención en el entorno, sin duda la de mayor impacto, es la pasarela, proyectada en el mismo lugar donde una pre existente fue derribada por una riada en el invierno de 2000.
La pasarela proyectada sigue los siguientes planteamientos:
1-No utilizar apoyos intermedios en el cauce del río, con lo que debe salvarse una luz de unos 55 metros.
Los apoyos no serán ni permanentes, ni temporales durante la obra con lo cual se opta por un sistema de montaje que no afecte al curso del río.
2- La pasarela atirantada responde a la solución estructural que supone un menor impacto visual en el paisaje, y que permite actuar sin una tala indiscriminada de árboles, a base de módulos prefabricados para ensamblar en obra.
3-Acceso adaptado a minusválidos, con un tablero de unos dos metros de ancho y unas rampas de menos de un 8% de pendiente, encajadas en el terreno.
4-Cumplimiento escrupuloso con las normativas de seguridad estructural.
5-Uso de materiales que supongan un mantenimiento reducido para una infraestructura de este tipo al tiempo que aseguren calidades ambientales.
La solución a todas estas premisas se traducen en una pasarela constituida a base de un tablero de chapa de acero con un canto estricto para reducir la presencia de la estructura. Para alcanzar la luz necesaria se complementa con un sistema de atirantamiento, disponiendo unos cordones, los cuales se anclan a unos mástiles que quedan a su vez ocultos entre la vegetación de la ribera. Los vanos laterales de compensación permiten recuperar los senderos adyacentes al río que unen los distintos puestos de pesca, sin verse interrumpidos como en la actualidad por la cimentación de los mástiles.
La cota del tablero se eleva hasta los cuatro metros sobre el camino en su acceso coruñés (cota + 44.00 m), encajando una rampa de acceso en trinchera en la propia topografía, de igual modo incluso de forma más natural se adapta el acceso en la margen opuesta.
Obra: Rehabilitación del coto salmonero de Ximonde
Autor: Fermín G. Blanco
Localización: Coto de Ximonde, Ximonde, Ayuntamiento de Vedra, A Coruña
Colaboradores: Luis Miguel Fernández López, Lino Doporto Framil, Borja Díaz Carro
Ingeniería: TEMHA (estructura pasarela), José Antonio González Meijide, Arturo Antón Casado
Constructora: UTE Hermanos Vigo-Otero SL – Daviña SL, Tragsa, Menasa -estructura de acero-
Presupuesto: Urbanización 150.782e, Refugio 70.030e, Pasarela 513.371e
Fotografía: Alex del Río, Estudio Fermín Blanco
+ ferminblanco.com
http://vimeo.com/62601823#
Ximonde’s estate is a space of great environmental value placed in the bank of the Rio Ulla, natural border between the provinces of Coruña and Pontevedra. The estate is intimately linked to the country house and place of the same name. His history starts in the 16th century of the hand of the family Cisneros, descendants of the king Alfonso XI.
The estate is formed by a series of elements more or less integrated to the landscape of bank, a dam of stone and a former mill, the positions of fishing in both margins of the river and a ruined gangplank … all this I object of reform in the present project.
The chased aim is to integrate all these constructions inside a common project that integrates the new uses of investigation and spreading as well as to put in value the natural environment of the whole area spoilt by a series of seemingly unconnected actions, which in occasions distort and interrupt the paths of bank.
The mill / center of icthyological investigation
The original mill sees altered by a deep reform in the middle of the 20th century that different his aesthetics and appearance adding a plant first in key regionalist to the taste of the epoch, with an apparel of different stone and eaves declared to the «highland» way.
One proposes a reform to lodge the services of investigation and capture of information of the river at the time that there is allowed the exhibition and interpretation of this work facilitating this way his spreading.
This must be realized without extension of the original volume, reorganizing the functions of the center and improving the environmental integration of the complex. But especially they propose a series of improvements directed to the later maintenance of the center bearing in mind the levels of continued flood that suffers the zone of an annual way.
The need of intervention in the landscape presides at the whole project. The needs of the center happen for a strong action in the bank of the river concerning the channel of alevinaje, the traps and the laboratory. On the other hand the investigative use complements itself with an exhibition of the information obtained to facilitate his interpretation.
The positions of fishing
In parallel to the rehabilitation of the former refuge there recover the positions of fishing of the estate salmonero in both shores of the river. They are wharves of stone constructed and supported from ancient for the fishermen who support his use at present especially in the bank pontevedresa. They all possess his name and his history known by the riverside ones.
The gangplank
The last piece of the intervention in the environment, undoubtedly that of major impact, is the gangplank projected in the same place where an existing pre was knocked down by a flood in the winter of 2000.
The projected gangplank follows the following expositions:
1-Not to use intermediate supports in the riverbed of the river, with what there must be saved a light of approximately 55 meters.
The supports will not be not permanent, not temporary during the work with which it is chosen for a system of assembly that does not concern the course of the river.
2- The tightened gangplank answers to the structural solution that supposes a minor visual impact in the landscape, and that allows to act without an indiscriminate felling of trees, based on modules prefabricated to assemble in work.
3-Access adapted to handicapped persons, with a board of approximately two meters of width and a few ramps of less than 8 % of earring, fitted into the area.
4-Scrupulous fulfillment with the regulations of structural safety.
5-Use of materials that suppose a maintenance reduced for an infrastructure of this type at the time that they assure environmental qualities.
The solution into all these premises they are translated in a gangplank constituted based on a board of sheet of steel with a strict singing to reduce the presence of the structure. To reach the necessary light it complements itself with a system of atirantamiento, arranging a few cords, which they anchor to a few masts that remain in turn secret between the vegetation of the bank. The vain wings of compensation allow to recover the adjacent paths to the river that the different positions of fishing join, without turn interrupted like at present for the foundation of the masts.
The level of the board native of Coruña rises up to four meters on the way in his access (level + 44.00 m), fitting a ramp of access into trench into the own topography, in an equal enclosed way of more natural form one adapts the access in the opposite margen.
Work: Rehabilitation of the salmon estate of Ximonde
Author: Fermín G. Blanco
Location: Coto de Ximonde, Ximonde, Vedra town hall, A Coruña
Collaborators: Luis Miguel Fernández López, Lino Doporto Framil, Borja Díaz Carro
Engineering: TEMHA (he structures gangplank), José Antonio González Meijide, Arturo Antón Casado
Construction: UTE Hermanos Vigo-Otero SL – Daviña SL, Tragsa, Menasa -structure of steel-
Budget: Urbanization 150.782e, Shelter 70.030e, Gangplank 513.371e
Photography: Alex del Río, Estudio Fermín Blanco
+ ferminblanco.com
http://vimeo.com/62601823#
O coto de Ximonde é un espazo de gran valor ambiental situado na ribeira do Río Ulla, fronteira natural entre as provincias de Coruña e Pontevedra. O coto está íntimamente vinculado ao pazo e lugar do mesmo nome. A súa historia arrinca no século XVI da man da familia Cisneros, descendentes do rei Alfonso XI.
O coto está formado por unha serie de elementos máis ou menos integrados na paisaxe de ribeira, unha presa de pedra e un antigo molino, os postos de pesca en ambas marxes do río e unha pasarela derruida… todo iso obxecto de reforma no presente proxecto.
O obxectivo perseguido é integrar todas estas construcións dentro dun proxecto común que integre os novos usos de investigación e divulgación así como poñer en valor a contorna natural de todo o ámbito deteriorado por unha serie de actuacións aparentemente inconexas, que en ocasións distorsionan e interrompen os carreiros de ribeira.
O muiñno/Centro de investigación ictiológica
O muiñ orixinal vese alterado por unha reforma profunda a mediados do século XX que varia a súa estética e aparencia engadindo unha planta primeira en clave rexionalista ao gusto da época, cun aparello de pedra diferente e beirados pronunciados ao modo “montañés”.
Proponse unha reforma para aloxar os servizos de investigación e captación de datos do río á vez que se permita a exhibición e interpretación deste traballo facilitando así o seu divulgación.
Isto debe realizarse sen ampliación do volume orixinal, reorganizando as funcións do centro e mellorando a integración ambiental do complexo. Pero sobre todo propóñense unha serie de melloras encamiñadas ao mantemento posterior do centro tendo presente os niveis de inundación continuada que sofre a zona de modo anual.
A necesidade de intervención na paisaxe preside todo o proxecto. As necesidades do centro pasan por unha actuación forte na ribeira do río en torno á canle de alevinaje, as trampas e o laboratorio. Doutra banda se complementa o uso investigador cunha exposición dos datos obtidos para facilitar a súa interpretación.
Os postos de pesca
En paralelo á rehabilitación do antigo refuxio recupéranse os postos de pesca do coto salmoneiro en ambas beiras do río. Son peiraos de pedra construídos e mantidos desde antigo polos pescadores que manteñen o seu uso na actualidade sobre todo na ribeira pontevedresa. Todos posúen o seu nome e a súa historia coñecida polos ribeiregos.
A pasarela
A última peza da intervención na contorna, sen dúbida a de maior impacto, é a pasarela, proxectada no mesmo lugar onde unha pre existente foi derribada por unha riada no inverno de 2000.
A pasarela proxectada segue as seguintes formulacións:
1-Non utilizar apoios intermedios na canle do río, co que debe salvarse unha luz duns 55 metros.
Os apoios non serán nin permanentes, nin temporais durante a obra co cal óptase por un sistema de montaxe que non afecte ao curso do río.
2- A pasarela atirantada responde á solución estructural que supón un menor impacto visual na paisaxe, e que permite actuar sen unha talla indiscriminada de árbores, a base de módulos prefabricados para ensamblar en obra.
3-Acceso adaptado a minusválidos, cun taboleiro duns dous metros de ancho e unhas rampas de menos dun 8% de pendente, encaixadas no terreo.
4-Cumprimento escrupuloso coas normativas de seguridade estructural.
5-Uso de materiais que supoñan un mantemento reducido para unha infraestructura deste tipo á vez que aseguren calidades ambientais.
A solución a todas estas premisas tradúcense nunha pasarela constituída a base dun taboleiro de chapa de aceiro cun canto estrito para reducir a presenza da estrutura. Para alcanzar a luz necesaria se complementa cun sistema de atirantamiento, dispoñendo uns cordóns, os cales ancóranse a uns mástiles que quedan á súa vez ocultos entre a vegetación da ribeira. Os vans laterales de compensación permiten recuperar os carreiros adxacentes ao río que unen os distintos postos de pesca, sen verse interrompidos como na actualidade pola cimentación dos mástiles.
A cota do taboleiro elévase ata os catro metros sobre o camiño no seu acceso coruñés (cota + 44.00 m), encaixando unha rampa de acceso en trinchera na propia topografía, de igual modo ata de forma máis natural adáptase o acceso na marxe oposta.
Obra: Rehabilitación do coto salmoneiro de Ximonde
Autor: Fermín G. Blanco
Localización: Coto de Ximonde, Ximonde, Concello de Vedra, A Coruña
Colaboradores: Luis Miguel Fernández López, Lino Doporto Framil, Borja Díaz Carro
Ingeniería: TEMHA (estructura pasarela), José Antonio González Meijide, Arturo Antón Casado
Constructora: UTE Hermanos Vigo-Otero SL – Daviña SL, Tragsa, Menasa -estructura de acero-
Presuposto: Urbanización 150.782e, Refuxio 70.030e, Pasarela 513.371e
Fotografía: Alex del Río, Estudio Fermín Blanco
+ ferminblanco.com
http://vimeo.com/62601823#































