Fermín G. Blanco · Proxecto didáctico | Sistema Lupo

Fermín G. Blanco, sistema Lupo

Lupo é unha ferramenta didáctica desenvolvida por un grupo de profesionais interesados na educación. O equipo que forma Sistema Lupo é heteroxéneo e sempre está aberto a novas colaboracións.

Lupo xorde ligado a unha patente ideada polo arquitecto Fermin Blanco, é un sistema de construción baseado nun set de sete pezas proporcionais entre se que permiten infinidade de aparellos. En función do material e da escala, lupo adopta unhas características ou outras.

¿Cal foi a túa formación e a túa traxectoria profesional previa a Sistema Lupo?

Sempre me interesou a construción, cando rematas a carreira de arquitectura, tes un baleiro no estómago, unha sensación de vertixe para facer fronte a un proxecto de “verdade”. Eu polo menos así experimenteino e falando con outros compañeiros e agora cos alumnos de fin de carreira que rematan os seus estudos me trasmiten a mesma sensación.

A miña primeira experiencia profesional foi excelente, porque tiven a posibilidade de ser guiado por un mestre. Entrei no estudo de Manolo Gallego sen padecer unha soa obra e encontreime compartindo horas e horas de traballo cun profesional que me transmitía todas ou polo menos parte das súas dúbidas… Eso para a miña era unha experiencia sorprendente, eu estaba cheo de dúbidas pero Como aquel home coa súa traxectoria e os seus coñecementos podía ter tantas dúbidas ante un proxecto? Acompañei a Manolo durante tres inesquecibles anos, aprendendo a dubidar nunha fase formativa continua que hoxe chamariamos Master, supoño.

Ao tempo realicei os meus cursos de terceiro ciclo e iniciei a miña tese doutoral, durante eses anos asistín en persoa á defensa da cátedra de Manolo onde se trataron temas, algúns dos cales eu aínda non alcanzaba a entender, creo que aínda me faltan uns centos de libros por ler para poder interpretar algunha parte teórica dese documento. Durante eses anos aprendín moito sobre o material, o proceso, a construción…, todas esas cousas que agora trato de explicar nas miñas clases de construción. Pero sobre todo axudoume a entender que a formación e a dúbida é algo que nos acompañará ao longo de toda a nosa traxectoria persoal e profesional. E tamén e non menos importante que existen moitas maneiras de desenvolver a profesión pero só algunhas son éticas.

No ano 2006 abrín as portas do meu propio estudo profesional, rodeeime de xente boa e profesional e comecei a facer asistencias técnicas a diferentes organismos e empresas, organicei exposicións, rematei a miña tese doutoral e comecei a impartir conferencias e cursos en diferentes universidades, museos e colexios profesionais. Entre medias patentei o sistema Lupo como ferramenta didáctica para facer o que realmente me gusta que é aprender ensinando.

¿Formulácheste nalgún momento, presente, pasado ou futuro, buscar traballo no estranxeiro?

Como me estou a referir a momentos concatenados no tempo onde realmente non nos marcabamos obxectivos senón que faciamos e faciamos… Y uns proxectos levábannos a outros. Realmente só faciamos incursións profesionais no estranxeiro cando os proxectos o requirían pero non pensando en establecer a empresa fóra.

Creo que gran parte da miña xeración se enriqueceu sobre xeito coas visitas ao estranxeiro a través das bolsas de estudo ou intercambio. Gran parte dos meus compañeiros abrían novos destinos nun momento en que dende Europa se potenciaba o intercambio. Considero que esa parte da política europeísta foi un acerto. No meu caso levoume a estar un ano en Lisboa e tamén a participar en proxectos educativos con entidades italianas. Na actualidade a visión panorámica dun mundo sen fronteiras a demais de parecer un anuncio publicitario é unha realidade tan evidente que ninguén pode formularse un futuro sen mirar ao exterior. Nós na actualidade temos unha serie de proxectos didácticos en colaboración con diferentes entidades e empresas estranxeiras como Arup Londres, American Hardwood Export Council, ou o Museo Federico Silva de México.

¿Que levouche a poñer en marcha este proxecto?

Como algún dos meus proxectos, por certo aos que máis cariño lles teño, fíxeno sen mediar encargo. A partir duns traballos que estabamos a desenvolver para museos, principalmente conferencias e exposicións.

Encargáronnos talleres infantís que explicasen os temas que se trataban nas exposicións, nese momento eran temas de postesado, construción de pontes e grandes estruturas. Comezamos facendo eses talleres con caixas de marisco e a partir de aí vimos que necesitabamos un material de gran formato como as caixas pero que fose proporcional nas tres dimensións, como un bloque de construción. Definimos unhas xeometrías e pezas básicas e posteriormente fabricamos no mesmo material (poliestireno PS) diferentes versións ata chegar á que máis nos satisfacía por calidades, posibilidades e tamén o modo de unir as pezas.

Como nos imaxinamos que todo ésto estaría inventado, decidimos desenvolver unha marca para protexernos, por medo a que unha multinacional juguetera puidese denunciarnos por usar unha patente xa existente. Sen embrago o proceso determinou que a idea é orixinal e finalmente se concedeu a Patente propia do sistema lupo. (ES 200902060)

Dende entón o primeiro super lupo deu lugar a diferentes produtos cambiando o material e a escala pero mantendo o carácter experimental e didáctico. Timber lupo, Lupo Plot, Lupo DIY, Lupo Digital…La información sobre cada versión pode verse na web do sistema.

O último deles Lupo Plot, inclúe a cor, e unha fabricación a través de impresoras 3D e bioplásticos de última xeración tipo PLA dentro desa intención de traballar con todo tipo de materiais e técnicas. Cada vez que xeramos un produto asumimos pequenas variacións na forma de encaixar as pezas ou nos cantos para adaptar a forma ás posibilidades de fabricación. As tolerancias non son as mesmas cando se traballa con taboleiros encolamentos e amorodos con control numérico a PS con resistencias de corte ou a cabezais de plástico. Tamén variamos en función da escala do produto as diferenzas entre o Ecolupo ( xoguete pequeno de escala doméstica) e o Timber lupo (encolando madeira para a grande escala) así demóstrano.

Entre medias diferentes talleres axúdannos a seguir crecendo co sistema, investigando nos materiais dun modo didáctico, sen dúbida o proceso é o protagonista nesta historia.

¿Encontrácheste con moitas dificultades na súa posta en marcha?

Lupo xorde como un proxecto de apoio a outros proxectos didácticos por iso nunca se formulou como un proxecto onde a rendibilidade fose o fundamental non obstante se autoxestiona economicamente. Os esforzos para sacar o primeiro produto foron enormes en tempo e dedicación e tamén na relación coas empresas que nos permitiron facer innumerables probas.

Realizamos alianzas de todo tipo con empresas, laboratorios, universidades, enxeñarías… para seguir dando pasos sen ter que achegar cantidades excesivas de diñeiro. Sempre tiñamos a impresión que estabamos a facer algo I+D pero o certo é que nunca recibimos axudas nese sentido, nin tampouco vinculamos a investigación a unha universidade no sentido estrito de “proxecto de investigación universitario” aínda que evidentemente estamos a investigar e tamén estamos a motivar a relación investigación-empresa que tanto se puxo de moda.

Temos claro onde está o coñecemento e tamén onde están as máquinas e que se non hai rendibilidade económica ou polo menos posibilidade de habela, non podemos molestar as empresas. Non facemos patentes para engordar o currículo como se fai en moitas universidades. O obxectivo é crear produtos útiles, explotar as patentes. Fomentar esa transmisión do coñecemento dende os centros de investigación. Alí onde existe coñecemento e máquinas hai unha posibilidade de crear un novo lupo.

¿Estás contento cos obxectivos alcanzados?

Como lupo é un proxecto aberto o sistema segue en desenvolvemento e non teño a sensación de ter alcanzado obxectivo ningún. É certo que hai momentos moi gratificantes que poden considerarse mini obxectivos pero os únicos obxectivos son os didácticos que se formulan ao inicio de cada taller, e eses non sempre se alcanzan.

O equipo didáctico marca eses obxectivos a partir dos retos que plasmamos nos planos, os obxectivos cúmprense ou non e por suposto non sempre están ligados a finalizar a construción ou a que esta se manteña en pé unha vez rematada a sesión. Xeralmente os obxectivos están no proceso a partir dos procesos participativos, non esquezamos que lupo é unha ferramenta para o traballo en grupo.

¿Cres que os arquitectos en España deberiamos abrir novas vías de traballo para saír da casa máis “tradicional” de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?

Bo iso é evidente, en primeiro lugar un arquitecto recén titulado é un titulado superior, ou o que é o mesmo é alguén que demostrou á administración unhas capacidades e aptitudes para a obtención dun nivel de educación superior. Iso dito así dun tirón non asegura nin sequera que saiba facer un bo proxecto pero di outras cousas de quen o posúe. A nosa formación nas Escolas de Arquitectura é moi transversal como sabemos e iso nos capacita para moitos labores, pero tamén debería servirnos para interactuar con acerto co resto de profesionais. A visión tradicional do arquitecto-construtor está en crise pero pódense construír moitas cousas coa lóxica arquitectónica sen ser as construcións tradicionais.

¿Que opinas dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

O perfil é fundamentalmente de xente nova altamente cualificada que ve posibilidades que aquí non se ofrecen, ante esa situación eu creo que ninguén pode acusar a xuventude de non estar a facer o correcto cando deciden irse. Seguramente eu acabe facendo o mesmo…

Fermín G. Blanco · Sistema Lupo

Abril 2013

Entrevista realizada por Ana Barreiro Blanco y Alberto Alonso Oro. Agradecer a Fermín, tanto a súa axuda coma a súa predisposición mostrada con este pequeno espazo.

Alberto Alonso Oro

Arquitecto y editor en veredes, arquitectura y divulgación. Invernalia es un buen lugar. A veces escribo en Fundacion Arquia.

follow me

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,