[:es]
El bueno, el feo y el malo
Thomas De Quincey, insólito pensador y escritor inglés del siglo XVIII, en su ensayo Del asesinato considerado como una de las bellas artes nos deja un famoso y agradable recordatorio que da que pensar, dice así “uno empieza por permitirse un asesinato, pronto no le dará importancia al robar, del robo pasa a la bebida y a la inobservancia del día del Señor, y se acaba por faltar a la buena educación y por dejar las cosas para el día siguiente”. Si es que hay para todo, uno comienza matando y acaba por no dar los buenos días. Degradación pura…
Quincey, con su sutil y macabro humor, aúna la filosofía estética y la moral planteando por medio del relato de una sucesión de crímenes horripilantes, muy a la moda victoriana, la relación entre ambas. Subyace de fondo la conclusión de que el placer contemplativo es más estético que moral y que lo bello no ha de coincidir necesariamente con lo bueno.[1] La fascinación estética que conlleva la visión del horror, de lo feo, nos devuelve a la incómoda sensación moral sobre lo que está bien y lo que está mal. En Frankenstein o el moderno Prometeo de Mary W. Shelley, joya gótica de la era victoriana, el monstruo convierte sus aparentemente bien intencionados y torpes actos en malos por su propia fealdad, su búsqueda de la pureza, o de la verdad, le lleva a un camino sin salida porque su imagen, a la vista de los que le rodean, no puede albergar bien alguno y no esperan de él otra cosa que no sea maldad, abocándole al fina a ella.
Partiendo del otro extremo estético, de lo bello, encontramos en el Banquete de Platón, a quien conviene recurrir de vez en cuando por aquello de ir al origen de las cosas, lo siguiente “la belleza es el esplendor de la verdad”. Belleza y verdad, y por extensión la justicia, son términos equiparables para los griegos, que en la búsqueda de la verdad de las cosas hallan en la belleza el camino. No debemos olvidarnos tampoco, hablando de la estética de lo bello al Hegel del tratado Estética, en el que asocia la belleza a la idea de lo bello, y continúa “…si decimos que la belleza es la idea, es porque belleza y verdad son idénticas”. Belleza y verdad parecen ir de la mano, de lo que entonces deducimos que lo feo es falso…
La fascinación estética, ya sea a través de lo feo o de lo bello, busca encontrar la verdad de las cosas, su verdad cruda y última y hace replantearse el camino moral para conseguirla. Mies halló en Santo Tomás de Aquino su búsqueda de la verdad de las cosas y la “redujo” constructiva y estructuralmente hasta hallar la expresión mínima, o básica, de las mismas, al igual que hizo con el espacio. Encontró la belleza de la arquitectura a través de la verdad. Más adelante llegaron otros y la banalizaron, la comercializaron y hasta la convirtieron en moda perseguida por los suplementos dominicales. Como antes dije, degradación pura…
La persecución de lo bello, y bellezas hay muchas pero verdades pocas, consume más tiempo del que debería en algunas labores arquitectónicas actuales, y aún consiguiéndola, aparentemente, la deja vacía en su interior, en su ser, quedando pues sin verdad. No puedo evitar pensar que son ocasiones perdidas. Pero no siendo la arquitectura la única actividad sufridora de tal mal, si es la más permanente y visible y por ello debería ser la más responsable de la calidad que ofrece, o debería decir cualidad. En cualquier caso la responsabilidad va en cada uno.
Ya no tendemos a asociar belleza y verdad y ya no hay canon de belleza patrón con el que contrastar nuestras creaciones, como ese metro de platino e iridio que tienen en París, la Ville Lumière, más luz… a lo mejor no hace falta y seguro que no hace falta, pero eso no significa que no se deba buscar alguna que otra verdad y encontrar en ella lo que nos hace falta. Hay que elegir el camino a seguir.
Quizás por asociación de ideas entre lo que está bien y lo que está mal, o sobre los caminos para conseguir ambos (pues ha de haber gente para todo), me acuerdo ahora de El malvado Carabel, novela del coruñés Wenceslao Fernández Flórez llevada al cine por un inmenso Fernando Fernán Gómez en estado de gracia, que la dirigió y protagonizó en 1956; Amaro Carabel, harto de ver como su vida de honestidad y bondad no le lleva a ningún sitio de provecho decide armarse de valor para hacerse malvado y dedicarse al crimen, pensando que así podrá al fin alcanzar sus sueños. Pero el camino del malo no es el que pensaba y, al contrario de lo que le ocurría al Frankenstein de Shelley, sus actos abocan siempre a un final frustrante para sus intenciones criminales y acaba por hacer más bien que mal. También los hay que empeñándose en hacer mal las cosas lo consiguen. Más degradación…
Desde Carabel hasta Mies, pasando por Platón y Hegel, Santo Tomás y Frankenstein y el bueno de Quincey (todo vía Paris), llegamos a la conclusión de que los caminos del Señor son inescrutables y quizás, solo quizás, pensamos con Machado que el camino se hace al andar, pero también es cierto que se dice que el hombre es el único animal que tropieza dos ves en la misma piedra. El arquitecto hasta tres…
jorge meijide . arquitecto
a coruña. febrero de 2013
Notas:
[1] Del asesinato considerado como una de las bellas artes, Thomas de Quincey, Ed. Valdemar, 2004.[:gl]
O bo, o feo e o malo
Thomas De Quincey, insólito pensador e escritor inglés do século XVIII, no seu ensaio Do asasinato considerado como unha das belas artes déixanos un famoso e agradable recordatorio que dá que pensar, di así “un empeza por permitirse un asasinato, pronto non lle dará importancia ao roubar, do roubo pasa á bebida e á inobservancia do día do Señor, e acábase por faltar á boa educación e por deixar as cousas para o día seguinte”. Si é que hai para todo, un comeza matando e acaba por non dar os bos días. Degradación pura…
Quincey, co seu sutil e macabro humor, aúna a filosofía estética e a moral suscitando por medio do relato dunha sucesión de crimes horripilantes, moi á moda victoriana, a relación entre ambas. Subyace de fondo a conclusión de que o pracer contemplativo é máis estético que moral e que o belo non ha de coincidir necesariamente co bo.[1] A fascinación estética que conlleva a visión do horror, do feo, devólvenos á incómoda sensación moral sobre o que está ben e o que está mal. En Frankenstein ou o moderno Prometeo de Mary W. Shelley, xoia gótica da era victoriana, o monstro converte os seus aparentemente ben intencionados e torpes actos en malos pola súa propia fealdad, a súa procura da pureza, ou da verdade, lévalle a un camiño sen saída porque a súa imaxe, á vista dos que lle rodean, non pode albergar ben algún e non esperan del outra cousa que non sexa maldade, abocándole ao fina a ela.
Partindo do outro extremo estético, do belo, atopamos no Banquete de Platón, a quen convén recorrer de cando en vez por aquilo de ir á orixe das cousas, o seguinte “a beleza é o esplendor da verdade”. Beleza e verdade, e por extensión a xustiza, son términos equiparables para os gregos, que na procura da verdade das cousas achan na beleza o camiño. Non debemos esquecernos tampouco, falando da estética do belo ao Hegel do tratado Estética, no que asocia a beleza á idea do belo, e continúa “…si dicimos que a beleza é a idea, é porque beleza e verdade son idénticas”. Beleza e verdade parecen ir da man, do que entón deducimos que o feo é falso…
A fascinación estética, xa sexa a través do feo ou do belo, busca atopar a verdade das cousas, a súa verdade crúa e última e fai reformularse o camiño moral para conseguila. Mies achou en Santo Tomás de Aquino a súa procura da verdade das cousas e reduciuna” constructiva e estructuralmente ata achar a expresión mínima, ou básica, das mesmas, do mesmo xeito que fixo co espazo. Atopou a beleza da arquitectura a través da verdade. Máis adiante chegaron outros e a banalizaron, comercializárona e ata a converteron en moda perseguida polos suplementos dominicales. Como antes dixen, degradación pura…
A persecución do belo, e belezas hai moitas pero verdades poucas, consome máis tempo do que debería nalgúns labores arquitectónicas actuais, e aínda conseguíndoa, aparentemente, déixaa baleira no seu interior, no seu ser, quedando pois sen verdade. Non podo evitar pensar que son ocasións perdidas. Pero non sendo a arquitectura a única actividade sufridora de tal mal, si é a máis permanente e visible e por iso debería ser a máis responsable da calidade que ofrece, ou debería dicir calidade. En calquera caso a responsabilidade vai en cada un.
Xa non tendemos a asociar beleza e verdade e xa non hai canon de beleza patrón co que contrastar as nosas creacións, como ese metro de platino e iridio que teñen en Parides, a Ville Lumière, máis luz… se cadra non fai falta e seguro que non fai falta, pero iso non significa que non se deba buscar algunha que outra verdade e atopar nela o que nos fai falta. Hai que elixir o camiño a seguir.
Quizais por asociación de ideas entre o que está ben e o que está mal, ou sobre os camiños para conseguir ambos (pois ha de haber xente para todo), acórdome agora de O malvado Carabel, novela do coruñés Wenceslao Fernández Flórez levada ao cine por un inmenso Fernando Fernán Gómez en estado de graza, que a dirixiu e protagonizó en 1956; Amaro Carabel, farto de ver como a súa vida de honestidade e bondade non lle leva a ningún sitio de provecho decide armarse de valor para facerse malvado e dedicarse ao crime, pensando que así poderá ao fin alcanzar os seus soños. Pero o camiño do malo non é o que pensaba e, ao contrario do que lle ocorría ao Frankenstein de Shelley, os seus actos abocan sempre a un final frustrante para as súas intencións criminais e acaba por facer máis ben que mal. Tamén os hai que empeñándose en facer mal as cousas conségueno. Máis degradación…
Desde Carabel ata Mies, pasando por Platón e Hegel, Santo Tomás e Frankenstein e o bo de Quincey (todo vía Paris), chegamos á conclusión de que os camiños do Señor son inescrutables e quizais, só quizais, pensamos con Machado que o camiño faise ao andar, pero tamén é certo que se di que o home é o único animal que tropeza dous ves na mesma pedra. O arquitecto ata tres…
jorge meijide . arquitecto
a coruña. febreiro de 2013
Notas:
[1] Do asasinato considerado como unha das belas artes, Thomas de Quincey, Ed. Valdemar, 2004.[:en]
The good, the bad and the ugly
Thomas De Quincey, unusual thinker and englishman writer of the 18th century, in his test Of The murder considered since one of the fine arts leaves us a famous and agreeable follow-up that gives that to think, he says this way «it begins one for a murder be allowing, soon it will not give him importance on having stolen, from the theft it goes on to the drink and to the nonobservance of the day of the Gentleman, and is ended for being absent to the good education and for leaving the things for the following day». If it is that it is for everything, one starts by killing and finishes for not saying good morning. Pure degradation…
Quincey, with his subtle and macabre humor, aúna the aesthetic philosophy and the morality raising by means of the statement of a succession of horrifying crimes, very to the Victorian mode, the relation between both. There sublies of bottom the conclusion of which the contemplative pleasure is more aesthetic than moral and which the beautiful thing does not have to coincide necessarily with the good thing.[1] The aesthetic fascination that carries the vision of the horror, of the ugly thing, returns to us to the inconvinient moral sensation on what it is nice and what it are bad. In Frankenstein or the modern Prometeo by Mary W. Shelley, Gothic jewel of the Victorian age, the monster turns his seemingly well meaningful and awkward acts into villains for his own unsightliness, his search of the purity, or of the truth, takes him to a way without exit because his image, in view of those that they him surround, cannot shelter any good and do not expect from him for another thing that is not an evilness, him leading to it dies to her.
Departing from another aesthetic end, from the beautiful thing, we find in Plato’s Banquet, it suits for whom to resort occasionally for that one of going to the origin of the things, following «the beauty is the brilliance of the truth». Beauty and truth, and for extension the justice, are comparable terms for the Greeks, who in the search of the truth of the things find in the beauty the way. We must not also forget, speaking about the aesthetics of the beautiful thing to the Hegel of the agreement Aesthetics, in that it associates the beauty with the idea of the beautiful thing, and continues «… if we say that the beauty is the idea, it is because beauty and truth are identical». Beauty and truth seem to go of the hand, of what at the time we deduce that the ugly thing is false…
The aesthetic fascination, already be across the ugly thing or the beautiful thing, it seeks to find the truth of the things, his raw and last truth and one makes restate the moral way to obtain it. Grain found in St Thomas Aquinas his search of the truth of the things and «reduced» it constructivly and structurally up to finding the minimal, or basic expression, of the same ones, as it did with the space. He found the beauty of the architecture across the truth. Hereinafter others came and trivialized it, commercialized it and even they her turned in mode chased by the Sunday supplements. As before charm, pure degradation…
The pursuit of the beautiful thing, and beauties there are many but truths few ones, consume more time of the one that should in some architectural current labors, and still obtaining it, seemingly, it makes her empty in his interior, in his being, staying so without truth. I cannot avoid think that they are lost occasions. But not being the architecture the only suffering activity of such an evil, if it is the most permanent and visible and for it it should be the most responsible for the quality that offers, or should say quality. In any case the responsibility goes in each one.
Already we do not tend to associate beauty and truth and already there is no canon of beauty boss with whom to confirm our creations, as this meter of platinum and iridium that they have in Paris, the Ville Lumière, more light … probably it is not necessary to have and insurance that does not need, but it does not mean that should not look for anyone that another truth and to find in her what we need. It is necessary to choose the way to continuing.
Probably for association of ideas between what it is nice and what it are bad, or on the ways to obtain both (since there have to be people for everything), I agree myself now of The wicked Carabel, novel of the native of Corunna Wenceslao Fernandez Flórez led to the cinema for an immense Fernando Fernán Gómez in state of grace, that it directed and led it in 1956; Amaro Carabel, I satiate of seeing as his life of honesty and kindness it does not take him to any site of profit decides to arm with value to become wicked and to devote to the crime, thinking that like that will be able to the end to reach his dreams. But the way of the villain is not the one that was thinking and, unlike what it happened to the Frankenstein de Shelley, his acts lead always to a frustrating end for his criminal intentions and it finishes for doing rather that badly. Also them there is that pledging in doing badly the things they obtain it. More degradation …
From Carabel up to Grain, happening for Plato and Hegel, Saint Thomas and Frankenstein and the Quincey’s good one (quite route Paris), we come to the conclusion of that the ways of the Gentleman are inscrutable and probably, only probably, we think with Machado that the way does to itself on having walked, but also it is true that it is said that the man is the animal only one that stumbles two you see in the same stone. The architect up to three …
jorge meijide . architect
a coruña. february 2013
Notes:
[1] Del asesinato considerado como una de las bellas artes, Thomas de Quincey, Ed. Valdemar, 2004.[:]




