[:es]
Me perdonaréis y en especial a quien en el fondo dedico estas breves palabras, la nada científica aproximación de estas líneas a la “arquitectura escrita” de Carles Martí. Con toda seguridad, su rigor y extremo pudor nunca admitirían un texto como el presente. Aún así, en esta ocasión voy a contradecir al profesor…
Como tantos otros, tuve la breve oportunidad, y gran suerte de encontrar en la figura de Carles Martí la orientación y los consejos como referencia, al comienzo de una investigación y tesis. Fue nuestro primer encuentro una reunión en su estudio de Barcelona, de la que guardo un agradecidísimo recuerdo tanto por lo humano de su atención como por las sinceras opiniones y directo enfoque en torno al tema que yo intentaba presentar a estudio. Hablamos de las pautas y ritmos de este tipo de trabajos, de la amplitud de lo abordable, del extremo peligro de escoger temas genéricos, y ya que este joven arquitecto iba camino de Holanda, por culpa del tema que había escogido, de la traición de J.J.P. Oud al Movimiento Moderno…
Recuerdo, todavía hoy y de manera frecuente todos sus consejos, aunque el más básico, casi un latigazo sotiano, lo tengo presente cada día de práctica profesional y muy especialmente cuando llega la hora de escribir (en concreto, y como excepción, hoy no seguiré su consejo) sobre cuestiones ligadas a la arquitectura. Con todo cariño y atención me recomendó ya que era la hora del inicio del trabajo, conseguir un buen diccionario, quizás el María Moliner, me explicó. Allí entrarás en contacto con la etimología y la semántica, con el lenguaje más breve y básico, denso y conciso de los significados aislados de las palabras, sin contaminación, que hayan de componer los párrafos y sentencias más amplias por venir para organizar las ideas y lo que en realidad se quiere expresar.

En un único disparo, me había puesto en las manos la pista más importante, fiarse del origen y sentido primero de las palabras con las que vamos a trabajar, antes y al mismo tiempo, de estudiar los datos, de investigar los acontecimientos, como diciendo el resto importa, pero ya no tanto, si al comienzo está todo más claro. Carles Martí buscaba en aquella solo aparente obviedad, la de ir a buscar a un diccionario, un redescubrir constante de lo básico, a la manera de Cornelis van Eesteren, que se regalaba como una llamada de atención. Atención dirigida para arrancar con calma y perspectiva centrada en lo realmente importante, las palabras y el pensamiento sosegado… El diccionario como punto de partida, como matemática liberada de la vanidad de la literatura, gramática inicial, caminar antes que correr.
Pasados bastantes años éste -entre otros de sus muchos consejos- sigue igual de vivo, con la única diferencia de que ahora suelo acompañar el uso constante del citado María Moliner, con otro diccionario para mí básico, ya tan importante como el anterior: cualquiera de los textos académicos, científicos o de divulgación firmados y/o prologados por Carles Martí. La obra escrita de Carles Martí es para los estudiantes y arquitectos de las tres últimas décadas sinónimo de calidad, densidad y profunda honestidad. Textos narrados como si fueran todos, pasos unos detrás de otros, esclarecedores y seguros espacios de tránsito por el oficio y los verdaderos temas de fondo y preocupación continua a la tarea del arquitecto.
En un breve repaso a su bibliografía resulta imprescindible la relectura de su clásico “Las variaciones de la identidad” de Ediciones Serbal y también la del cuerpo editorial de la revista 2C, en especial la del ya famoso y tantas veces fotocopiado nº22 de 1985 entorno a “la Línea dura del Racionalismo” que tan bien viene para hacer pie en estos tiempos…

Son también fundamentales cualquiera de las colecciones o publicaciones del Departamento de proyectos arquitectónicos de la UPC, de las que Carles Martí ha sido redactor y en los que aparecen siempre textos y temas escogidos relacionados con lo imperecedero en arquitectura, como reflexión siempre crítica a los problemas de la contemporaneidad que nos ha tocado habitar. De igual forma, tampoco cabría mejor dirección que la suya para la ya amplísima colección Arquitesis de la Fundación Caja de arquitectos.
Para acabar este, somero y sucinto repaso, no podemos dejar de citar el que para una generación de arquitectos -en la búsqueda del perdido oficio- es uno de los textos capitales de la pasada década, el publicado inicialmente en el Circo nº 93 como “La Cimbra y el Arco”. Una condensada y crítica dosis de pensamiento sobre la importancia relativa, secundaria y auxiliar de la inflacionada reflexión en arquitectura, en relación a la verdadera cuestión que debe ocupar al arquitecto, la de la construcción, en su más profundo sentido. Un texto que cruza en diagonal tantas cuestiones de peso, presentándolas casi sin citarlas, que cada una de sus relecturas se vuelve una lección diferente.
Finalmente -a pesar de lo personal de estas palabras- me quedo tranquilo al saber que cada vez que entro en un texto de Carles Martí, lo hago con la total tranquilidad de que allí uno encuentra la radicalidad, la ciencia y la sencillez con la que el María Moliner nos abre y regala cada palabra para luego poder componer el mundo… un mundo seguramente menos importante.
Luis Gil Pita, arquitecto
Santiago de Compostela, enero 2009
Texto publicado originalmente en el blog de la desaparecida biblioteca del COAG.
Bibliografía.
Martí Aris, Carles con Xavier Monteys Edt 2C Construcción de la Ciudad. La linea Dura, El ala radical del racionalismo 1924-34. Barcelona. 1985
Martí Aris, Carles y varios. Las formas de la residencia en la ciudad moderna. Edt E.T.S.A.B. Barcelona 1991.
Martí Aris, Carles. Las variaciones de la identidad. Edt Serbal Barcelona. 1993.
Martí Aris, Carles. Las variaciones de la identidad. Fundación Caja de Arquitectos. 1994.
Martí Aris, Carles Edt DPA. La casa Binuclear según Marcel Breuer. Barcelona. 1997.
Martí Aris, Carles. La cimbra y el arco. Circo nº 93 Edt Emilio muñón, Luis Moreno Mansilla, Madrid. 2002.
Martí Aris, Carles La Cimbra y el arco. Recopilación de artículos. Fundación caja de arquitectos. Barcelona. 2005.
[:gl]
Perdoarédesme e en especial a quen no fondo dedico estas breves palabras, a nada científica aproximación destas liñas á “arquitectura escrita” de Carles Martí. Con toda seguridade, o seu rigor e extremo pudor nunca admitirían un texto como o presente. Aínda así, nesta ocasión vou contradicir ao profesor…
Como tantos outros, tiven a breve oportunidade, e gran sorte de atopar na figura de Carles Martí a orientación e os consellos como referencia, ao comezo dunha investigación e tese. Foi o noso primeiro encontro unha reunión no seu estudo de Barcelona, da que gardo un agradecidísimo recordo tanto polo humano da súa atención como polas sinceras opinións e directo enfoque en torno ao tema que eu tentaba presentar a estudo. Falamos das pautas e ritmos deste tipo de traballos, da amplitude do abordable, do extremo perigo de escoller temas xenéricos, e xa que este novo arquitecto ía camiño de Holanda, por culpa do tema que había escollido, da traizón de J.J.P. Oud ao Movemento Moderno…
Recordo, aínda hoxe e de maneira frecuente todos os seus consellos, aínda que o máis básico, case un lategazo sotiano, téñoo presente cada día de práctica profesional e moi especialmente cando chega a hora de escribir (en concreto, e como excepción, hoxe non seguirei o seu consello) sobre cuestións ligadas á arquitectura. Con todo agarimo e atención recomendoume xa que era a hora do inicio do traballo, conseguir un bo dicionario, quizais o María Moliner, explicoume. Alí entrarás en contacto coa etimoloxía e a semántica, coa linguaxe máis breve e básico, denso e conciso dos significados illados das palabras, sen contaminación, que haxan de compoñer os parágrafos e sentenzas máis amplas por vir para organizar as ideas e o que en realidade quérese expresar.

Nun único disparo, puxérame nas mans a pista máis importante, fiarse da orixe e sentido primeiro das palabras coas que imos traballar, antes e ao mesmo tempo, de estudar os datos, de investigar os acontecementos, como dicindo o resto importa, pero xa non tanto, se ao comezo está todo máis claro. Carles Martí buscaba naquela só aparente obviedad, a de ir buscar a un dicionario, un redescubrir constante do básico, á maneira de Cornelis van Eesteren, que se regalaba como unha chamada de atención. Atención dirixida para arrincar con calma e perspectiva centrada no realmente importante, as palabras e o pensamento sosegado… O dicionario como punto de partida, como matemática liberada da vaidade da literatura, gramática inicial, camiñar antes que correr.
Pasados bastantes anos este -entre outros dos seus moitos consellos- segue igual de vivo, coa única diferenza de que agora adoito acompañar o uso constante da citado María Moliner, con outro dicionario para min básico, xa tan importante como o anterior: calquera dos textos académicos, científicos ou de divulgación asinados e/ou prologados por Carles Martí. A obra escrita de Carles Martí é para os estudantes e arquitectos das tres últimas décadas sinónimo de calidade, densidade e profunda honestidade. Textos narrados coma se fosen todos, pasos uns detrás doutros, esclarecedores e seguros espazos de tránsito polo oficio e os verdadeiros temas de fondo e preocupación continua á tarefa do arquitecto.
Nun breve repaso á súa bibliografía resulta imprescindible a relectura do seu clásico ?As variacións da identidade? de Edicións Serbal e tamén a do corpo editorial darevista 2C, en especial a do xa famoso e tantas veces fotocopiado nº22 de 1985 contorna a “a Liña dura do Racionalismo” que tan ben vén para facer pé nestes tempos…

Son tamén fundamentais calquera das coleccións ou publicacións do Departamento de proxectos arquitectónicos da UPC, das que Carles Martí foi redactor e nos que aparecen sempre textos e temas escollidos relacionados co imperecedero en arquitectura, como reflexión sempre crítica aos problemas da contemporaneidad que nos tocou habitar. De igual forma, tampouco cabería mellor dirección que a súa para a xa amplísima colección Arquitesis da Fundación Caixa de arquitectos.
Para acabar leste, somero e sucinto repaso, non podemos deixar de citar o que para unha xeración de arquitectos -na procura do perdido oficio- é un dos textos capitais da pasada década, o publicado inicialmente no Circo nº 93 como “A Cimbra e o Arco”. Unha condensada e crítica dose de pensamento sobre a importancia relativa, secundaria e auxiliar da inflacionada reflexión en arquitectura, en relación á verdadeira cuestión que debe ocupar ao arquitecto, a da construción, na súa máis profundo sentido. Un texto que cruza en diagonal tantas cuestións de peso, presentándoas case sen citalas, que cada unha dos seus relecturas vólvese unha lección diferente.
Finalmente -a pesar do persoal destas palabras- quedo tranquilo ao saber que cada vez que entro nun texto de Carles Martí, fágoo coa total tranquilidade de que alí un atopa a radicalidad, a ciencia e a sinxeleza coa que o María Moliner ábrenos e regala cada palabra para logo poder compoñer o mundo… un mundo seguramente menos importante.
Luis Gil Pita, arquitecto
Santiago de Compostela, xaneiro 2009
Texto publicado orixinalmente no blogue da desaparecida biblioteca do COAG.
Bibliografía.
Martí Aris, Carles con Xavier Monteys Edt 2C Construcción da Cidade. La linea Dura, El ala radical del racionalismo 1924-34. Barcelona. 1985
Martí Aris, Carles y varios. As formas da residencia na cidade moderna. Edt E.T.S.A.B. Barcelona 1991.
Martí Aris, Carles. As variacións da identidade. Edt Serbal Barcelona. 1993.
Martí Aris, Carles. As variacións da identidade. Fundación Caja de Arquitectos. 1994.
Martí Aris, Carles Edt DPA. A casa Binuclear según Marcel Breuer. Barcelona. 1997.
Martí Aris, Carles. A cimbra e o arco. Circo nº 93 Edt Emilio muñón, Luis Moreno Mansilla, Madrid. 2002.
Martí Aris, Carles A Cimbra e o arco. Recopilación de artículos. Fundación Caixa de arquitectos. Barcelona. 2005.
[:en]
You will excuse me and especially to whom in the bottom I dedicate these brief words, the not scientific at all approximation of these lines to the “written architecture” by Carles Martí. With complete certainty, his rigor and extreme modesty would never admit a text as the present. Nonetheless, in this occasion I am going to contradict the teacher …
As different so many people, I had the brief opportunity, and great luck of finding in Carles Martí’s figure the orientation and the advices as reference, to the beginning of an investigation and thesis. It was our first meeting a meeting in his study of Barcelona, of which I guard an agradecidísimo I remember both for the human of his attention and for the sincere opinions and direct approach concerning the topic that I was trying to present to study. We speak about the guidelines and paces of this type of works, of the extent of the accessible thing, of the extreme danger of choosing generic topics, and since this young person architect was going way of Holland, through the fault of the topic that he had chosen, J.J.P. Oud’s to the Modern Movement …
I remember, still today and in a frequent way all his advices, though the most basic, almost a lash sotiano, I bear in mind it every day of professional practice and very specially when the hour of writing comes (in I make concrete, and as exception, today I will not follow his advice) on questions tied to the architecture. With all fondness and attention it recommended me since it was the hour of the beginning of the work, to obtain a good dictionary, probably María Moliner, made clear to me. There you will enter in touch with the etymology and the semantics, the most brief and basic, dense and concise language of the meanings isolated of the words, without pollution, which the paragraphs and the most wide judgments have to compose for coming to organize the ideas and what actually wants to express.

In the only shot, I had put in the hands on the most important track, to rely on the origin and the first sense of the words with which we are going to work, before and at the same time, of studying the information, of investigating the events, since saying the rest it matters, but already not so much, if to the beginning it is quite clearer. Carles Martí was searching in that one only show off obviedad, her of being going to seek to a dictionary, one to re-discover constant of the basic thing, like Cornelis van Eesteren, which was given as a warning. Attention directed to start calmly and perspective centred on the really important thing, the words and the calm thought … The dictionary as point of item, as mathematics liberated of the pretense of the literature, initial grammar, to travel before that to traverse.
Spent enough years this one – between others of his many advices – is still equal of alive, with the only difference of which now I am in the habit of accompanying the constant use of mentioned Maria Moliner, with another dictionary for basic me, already so importantly as the previous one: any of the academic, scientific texts or of spreading signed and / or prefaced by Carles Martí. Carles Martí’s written work is for the students and architects of last three decades synonymous of quality, density and deep honesty. Narrated texts as if there were they all, steps some behind others, enlightening and sure spaces of traffic for the trade and the real topics of bottom and worry it continues to the task of the architect.
In a brief revision to his bibliography the rereading turns out to be indispensable of his classic “The variations of the identity” of Serbal Editions and also that of the publishing body of the 2C Magazine, especially that of the already famous one and so often photocopied nº22 of 1985 I half-close to “the Line lasts of the Rationalismque tan bien viene para hacer pie en estos tiempos…that so well comes to do foot in these times…

They are also fundamental any of the collections or publications of the Department of architectural projects of the UPC, of which Carles Martí has been an editor and in which there appear always texts and select topics related to the imperishable thing in architecture, as reflection always critical to the problems of the contemporaneousness that we have had to live. Of equal form, neither better goatish direction that his for the already most ample collection Arquitesis of the Caja de arquitectos Foundation.
To finish th, shallow and succinct revision, we cannot stop mentioning the one that for a generation of architects – in the search of the lost trade – is one of the cardinal texts of last decade, the published one initially in the Circo n º 93 as “The Centering and the Arch”. A condensed and critical dose of thought on the relative, secondary and auxiliary importance of the inflacionada reflection in architecture, in relation to the real question that must occupy the architect, that of the construction, in his deeper sense. A text that crosses in diagonal so many questions of weight, them presenting almost without mentioning them, that each of his rereadings turns a different lesson.
Finally – in spite of sorrow of the personal of these words – I remain calm on having known that whenever I enter Carles Martí’s text, I do it with the total tranquility of which there one finds the radicalidad, the science and the simplicity with which María Moliner opens us and gives every word then the world is able to compose … a world surely less importantly.
Luis Gil Pita, architect
Santiago de Compostela, january 2009
Text published originally in the blog of the missing library of the COAG.
Bibliography.
Martí Aris, Carles con Xavier Monteys Edt 2C Construcción de la Ciudad. La linea Dura, El ala radical del racionalismo 1924-34. Barcelona. 1985
Martí Aris, Carles y varios. Las formas de la residencia en la ciudad moderna. Edt E.T.S.A.B. Barcelona 1991.
Martí Aris, Carles. Las variaciones de la identidad. Edt Serbal Barcelona. 1993.
Martí Aris, Carles. Las variaciones de la identidad. Fundación Caja de Arquitectos. 1994.
Martí Aris, Carles Edt DPA. La casa Binuclear según Marcel Breuer. Barcelona. 1997.
Martí Aris, Carles. La cimbra y el arco. Circo nº 93 Edt Emilio muñón, Luis Moreno Mansilla, Madrid. 2002.
Martí Aris, Carles La Cimbra y el arco. Recopilación de artículos. Fundación caja de arquitectos. Barcelona. 2005.
[:]




