Inicioartículosmicro Urbanismo | Íñigo García Odiagamicro Urbanismo | Íñigo García Odiagamicro Urbanismo...

micro Urbanismo | Íñigo García Odiagamicro Urbanismo | Íñigo García Odiagamicro Urbanismo | Íñigo García Odiaga

medellin+arquitectura+architects+00
CAI Centros de Atención Inmediata

A menudo cuando pensamos en urbanismo, visualizamos grandes operaciones inmobiliarias de transformación de la ciudad. Las ciudades europeas parecen moverse al ritmo que marca la construcción de nuevos barrios, de nuevos desarrollos que en ocasiones han llegado a duplicar la ciudad existente.

Esta metodología urbana, además de poco recomendable, se demuestra totalmente inútil cuando se trata de rehabilitar, de transformar grandes áreas degradadas, ya que el volumen económico necesario para poder actuar anula ya de arranque cualquier posible actuación. ¿Cómo es posible entonces abordar la regeneración urbana de una favela, o de toda la periferia de una ciudad como Medellín?

La ciudad colombiana de Medellín lideraba hasta hace pocos años el ranking de las ciudades más violentas de Latinoamérica, y su imagen se asociaba a una periferia urbana caótica, sin presencia del estado, con grandes índices de inseguridad y sin ninguna cohesión social.

medellin+arquitectura+architects+02
CAI Centros de Atención Inmediata

En el año 2004 se fundó la EDU, empresa de desarrollo urbano municipal, que sería la encargada de plantear y desarrollar un nuevo modelo de ciudad. Su respuesta no se hizo esperar y una de sus primeras intervenciones fue la construcción de el llamado metrocable, un teleférico que hace las veces de un metro urbano sobrevolando los tejados de la escarpada periferia norte de la ciudad. Las estaciones incorporaban además pequeños espacios públicos y pequeños equipamientos comunitarios, tales como guarderías, gimnasios, una biblioteca o un museo.

Esta intervención ligada al transporte público y que poco tiene que ver con el desarrollo inmobiliario de grandes barrios, transformó radicalmente todo esa área de la ciudad. De alguna manera ese proyecto que actuaba como una acupuntura urbana de pequeñas intervenciones, fue capaz de transformar un lugar residual en urbano.

Mediante estas intervenciones micro la ciudad se reinventa, el estado, el ayuntamiento y los servicios aparecen de repente en barrios olvidados, dando servicio y generando una voluntad de cambio social y una nueva actitud en el vecindario. Este modelo de urbanismo caracterizado por las intervenciones puntuales capaces de transformar entornos urbanos ya es hoy caso de estudio en múltiples escuelas y es conocido como el Modelo Medellín.

medellin+arquitectura+architects+03
CAI Centros de Atención Inmediata

En Medellín, temas como la integración, la movilidad, la gobernanza, o la reducción de la pobreza y la violencia se han tratado desde lo urbano y no desde lo burocrático, lo policial o lo judicial.

El Modelo Medellín, así como lo fue el efecto Guggenheim para Bilbao, ha sido capaz de transformar mediante el uso de la arquitectura un escenario de crisis, en un espacio de oportunidad, convirtiendo barrios antes degradados en espacios atractivos incluso para el turismo, lo que ha supuesto la llegada de inversiones y de nuevas economías.

Tal vez, la particularidad de este sistema radique en el modo en que un pequeño edificio ha sido capaz de extender un nuevo modelo en todo un barrio.

Estas arquitecturas, han conllevado una inversión física que se ha complementado con programas sociales  y con políticas integrales de seguridad y convivencia que buscan una transformación integral de la ciudad. De esta manera estos faros son un referente constante para los ciudadanos en territorios casi olvidados que requieren una gran labor de apoyo a los más marginados de la sociedad.

medellin+arquitectura+architects+04
CAI Centros de Atención Inmediata

Arquitectónicamente los edificios se componen de un elemento reconocible en la distancia, un torreón que evoca la protección y se convierte en referente del barrio, en pocas palabras un hito que destaca el punto de seguridad ciudadana más cercano, sobresaliendo como una marca en el paisaje.

Estos equipamientos que brindan servicio 24 horas al día, se comportan como espacios amables, abiertos al público, llenos de colorido y vida, ofreciéndose como llamativos reclamos hacia el ciudadano. Por la noche se tornan en referentes urbano de luz, gracias a unos reflectores que iluminan el cielo determinando la ubicación del edificio más cercano y propiciando un ámbito iluminado y de seguridad.

Los 9 edificios, por su estratégica localización en el territorio de la ciudad, son referentes en las laderas de Medellín a través de la luz, y por lo tanto introducen en la cartografía de la ciudad barrios a los que antes la ciudad nunca había llegado. Por lo tanto más allá de su valor como arquitecturas, podemos calificar a estos edificios de enlaces entre los ciudadanos y su pertenencia a la comunidad y es ahí donde radica su valor urbano.

Los resultados están ahí y son los que avalan este urbanismo construido con pequeñas piezas de arquitectura, con pequeñas intervenciones de micro cirugía, con pequeños cambios que generan grandes transformaciones. Ya hace tiempo que Medellín dejo de liderar la dudosa lista de las ciudades más violentas de Latinoamérica, y su turismo e interés cultural se han multiplicado en los últimos años.

íñigo garcía odiaga. arquitecto
san sebastián. junio 2012

Artículo publicado 2012.06.03 _  ZAZPIKA

Often when we think about urbanism, we visualize big real-estate operations of transformation of the city. The European cities seem to move to the pace that marks the construction of new neighborhoods, of new developments that in occasions have managed to duplicate the existing city. This urban methodology, besides slightly advisable, is demonstrated totally uselessly when it is a question of rehabilitating, to transforming big degraded areas, since the economic volume necessary to be able to act annuls already of take-off any possible action. How is it possible at the time to approach the urban regeneration of a favela, or of the whole periphery of a city as Medellin?

medellin+arquitectura+architects+00
CAI Centers of Immediate Attention

The Colombian city of Medellin was leading until a few years ago the ranking of the most violent cities of Latin America, and his image was associating to an urban chaotic periphery, without presence of the condition, with big indexes of insecurity and without any social cohesion.

This urban methodology, besides slightly advisable, is demonstrated totally uselessly when it is a question of rehabilitating, to transforming big degraded areas, since the economic volume necessary to be able to act annuls already of take-off any possible action. How is it possible at the time to approach the urban regeneration of a favela, or of the whole periphery of a city as Medellin?

The Colombian city of Medellin was leading until a few years ago the ranking of the most violent cities of Latin America, and his image was associating to an urban chaotic periphery, without presence of the condition, with big indexes of insecurity and without any social cohesion.

medellin+arquitectura+architects+02
CAI Centers of Immediate Attention

In the year 2004 there was founded the EDU, company of urban municipal development, which would be the manager of a new model of city considers and to develop. His response was not made wait and one of his first interventions was the construction of the so called metrocable, a teleférico that does the times of an urban meter overflying the roofs of the steep north periphery of the city. The stations were incorporating in addition small public spaces and small community, such equipments as day-care centers, gymnasia, a library or a museum.

This intervention tied to the public transport and that little has to see with the property development of big neighborhoods, transformed radically quite this area of the city. Somehow this project that was acting as an urban acupuncture of small interventions, was capable of transforming a residual place in urban.

By means of these interventions mike the city is reinvented, the condition, the town hall and the services appear suddenly in forgotten neighborhoods, giving service and generating a will of social change and a new attitude in the neighborhood. This model of urbanism characterized by the punctual interventions capable of transforming urban environments already is today a case of study in multiple schools and Medellin is known as the Model.

medellin+arquitectura+architects+03
CAI Centers of Immediate Attention

In Medellin, topics like the integration, the mobility, the governance, or the reduction of the poverty and the violence have treated each other from the urban thing and not from the bureaucratic thing, the police thing or the judicial thing.

The Model Medellin, as well as it it was the effect Guggenheim for Bilbao, it has been capable of transforming by means of the use of the architecture a scene of crisis, in a space of opportunity, turning neighborhoods before degraded in attractive spaces even for the tourism, which has supposed the arrival of investments and of new economies.

Maybe, the particularity of this system takes root in the way in which a small building has been capable of extending a new model in the whole neighborhood.

These architectures, they have carried a physical investment that has complemented itself with social programs and with integral policies of safety and conviviality that look for an integral transformation of the city. Hereby these beacons are a constant modal for the citizens in almost forgotten territories that more underprivileged persons of the company need a great labor of support to.

medellin+arquitectura+architects+04
CAI Centers of Immediate Attention

Architectonically the buildings consist of a recognizable element in the distance, a tower that evokes the protection and turns into modal of the neighborhood, briefly a milestone that emphasizes the nearest point of civil safety, standing out as a brand in the landscape.

These equipments that offer service 24 hours a day, behave as nice spaces opened the public, abundances of color and life, offering as showy claims towards the citizen. In the night they return in modals urban of light, thanks to a few reflectors that illuminate the sky determining the location of the nearest building and propitiating an illuminated area and of safety.

9 buildings, for his strategic location in the territory of the city, are relating in the hillsides of Medellin across the light, and therefore they introduce in the cartography of the city neighborhoods to which before the city had never come. Therefore beyond his value as architectures, we can qualify to these buildings of links between the citizens and his belonging to the community and it is there where it takes root in his urban value.

The results are there and are those who support this urbanism constructed with small pieces of architecture, with small interventions of mike surgery, with small changes that generate big transformations. Already some time ago that Medellin I stop leading the doubtful list of the most violent cities of Latin America, and his tourism and cultural interest have multiplied in the last years.

íñigo garcía odiaga. architect
san sebastián. juny 2012

Article is publicadoshed in 2012.06.03 _ ZAZPIKA

A miúdo cando pensamos en urbanismo, visualizamos grandes operacións inmobiliarias de transformación da cidade. As cidades europeas parecen moverse ao ritmo que marca a construción de novos barrios, de novos desenvolvementos que en ocasións chegaron a duplicar a cidade existente. Esta metodoloxía urbana, ademais de pouco recomendable, demóstrase totalmente inútil cando se trata de rehabilitar, de transformar grandes áreas degradadas, xa que o volume económico necesario para poder actuar anula xa de arranque calquera posible actuación. Como é posible entón abordar a regeneración urbana dunha favela, ou de toda a periferia dunha cidade como Medellín?

medellin+arquitectura+architects+00
CAI Centros de Atención Inmediata

A miúdo cando pensamos en urbanismo, visualizamos grandes operacións inmobiliarias de transformación da cidade. As cidades europeas parecen moverse ao ritmo que marca a construción de novos barrios, de novos desenvolvementos que en ocasións chegaron a duplicar a cidade existente.

Esta metodoloxía urbana, ademais de pouco recomendable, demóstrase totalmente inútil cando se trata de rehabilitar, de transformar grandes áreas degradadas, xa que o volume económico necesario para poder actuar anula xa de arranque calquera posible actuación. Como é posible entón abordar a rexeneración urbana dunha favela, ou de toda a periferia dunha cidade como Medellín?

A cidade colombiana de Medellín lideraba ata hai poucos anos o ranking das cidades máis violentas de Latinoamérica, e a súa imaxe asociábase a unha periferia urbana caótica, sen presenza do estado, con grandes índices de inseguridade e sen ningunha cohesión social.

medellin+arquitectura+architects+02
CAI Centros de Atención Inmediata

No ano 2004 fundouse a EDU, empresa de desenvolvemento urbano municipal, que sería a encargada de formular e desenvolver un novo modelo de cidade. A súa resposta non se fixo esperar e unha das súas primeiras intervencións foi a construción do chamado metrocable, un teleférico que hai as veces dun metro urbano sobrevoando os tellados da escarpada periferia norte da cidade. As estacións incorporaban ademais pequenos espazos públicos e pequenos equipamentos comunitarios, tales como gardarías, ximnasios, unha biblioteca ou un museo.

Esta intervención ligada ao transporte público e que pouco ten que ver co desenvolvemento inmobiliario de grandes barrios, transformou radicalmente todo esa área da cidade. Dalgún xeito ese proxecto que actuaba como unha acupuntura urbana de pequenas intervencións, foi capaz de transformar un lugar residual en urbano.

Mediante estas intervencións micro a cidade reinvéntase, o estado, o concello e os servizos aparecen de súpeto en barrios esquecidos, dando servizo e xerando unha vontade de cambio social e unha nova actitude na veciñanza. Este modelo de urbanismo caracterizado polas intervencións puntuais capaces de transformar ámbitos urbanos xa é hoxe caso de estudo en múltiples escolas e é coñecido como o Modelo Medellín.

medellin+arquitectura+architects+03
CAI Centros de Atención Inmediata

En Medellín, temas como a integración, a mobilidade, o goberno, ou a redución da pobreza e a violencia tratáronse dende o urbano e non dende o burocrático, o policial ou o xudicial.

O Modelo Medellín, así como o foi o efecto Guggenheim para Bilbao, foi capaz de transformar mediante o uso da arquitectura un escenario de crise, nun espazo de oportunidade, convertendo barrios antes degradados en espazos atractivos mesmo para o turismo, o que supuxo a chegada de investimentos e de novas economías.

Talvez, a particularidade deste sistema radique no modo en que un pequeno edificio foi capaz de estender un novo modelo en todo un barrio.

Estas arquitecturas, levaron consigo un investimento físico que se complementou con programas sociais e con políticas integrais de seguridade e convivencia que buscan unha transformación integral da cidade. Deste xeito estes faros son un referente constante para os cidadáns en territorios case esquecidos que requiren un gran labor de apoio aos máis marxinados da sociedade.

medellin+arquitectura+architects+04
CAI Centros de Atención Inmediata

Arquitectonicamente os edificios compóñense dun elemento recoñecible na distancia, unha torre grande que evoca a protección e se converte en referente do barrio, en poucas palabras un fito que destaca o punto de seguridade cidadá máis próximo, sobresaíndo como unha marca na paisaxe.

Estes equipamentos que brindan servizo 24 horas ao día, compórtanse como espazos amables, abertos ao público, cheos de colorido e vida, ofrecéndose como rechamantes reclamos cara ao cidadán. Pola noite tórnanse en referentes urbano de luz, grazas a uns reflectores que iluminan o ceo determinando a situación do edificio máis próximo e propiciando un ámbito iluminado e de seguridade.

Os 9 edificios, pola súa estratéxica localización no territorio da cidade, son referentes nas abas de Medellín a través da luz, e polo tanto introducen na cartografía da cidade barrios aos que antes a cidade nunca chegara. Polo tanto máis alá do seu valor como arquitecturas, podemos cualificar a estes edificios de enlaces entre os cidadáns e a súa pertenza á comunidade e é aí onde radica o seu valor urbano.

Os resultados están aí e son os que avalan este urbanismo construído con pequenas pezas de arquitectura, con pequenas intervencións de micro cirurxía, con pequenos cambios que xeran grandes transformacións. Xa hai tempo que Medellín deixo de liderar a dubidosa lista das cidades máis violentas de Latinoamérica, e o seu turismo e interese cultural multiplicáronse nos últimos anos.

íñigo garcía odiaga. arquitecto
san sebastián. xuño 2012

Artigo publicado 2012.06.03 _ ZAZPIKA

Íñigo García Odiaga
Íñigo García Odiagahttp://vaumm.com/
Doctor Arquitecto y profesor asociado de Proyectos Arquitectónicos, ETSASS. Editor de NOMU. 1/5 del estudio de arquitectura VAUMM. Vivo en Donosti.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR

3 COMENTARIOS

0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
3 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS