Influencias no debuxo de Aldo Rossi: matando o pai | Borja López Cotelo

5 (100%) 1 vote

Bosquexos de Aldo Rossi

A miúdo o tempo dilúe a certeza. Aldo Rossi emerxeu na segunda metade do século XX como o home chamado a iluminar unha xeración á sombra da modernidade. Iconoclasta precoz na súa proposta revisionista do urbanismo contemporáneo, moitos creron ver na súa teoría o camiño a seguir na definición dunha nova arquitectura. Os seus postulados sobre o valor do herdado ou a capacidade semiolóxica da forma, a súa crítica ao ‘funcionalismo inxenuo’ ou o seu firme defensa da especificidade da disciplina, seduciron os seus coetáneos coa mesma intensidade que a súa obra construída o condenou ante as novas xeracións.

Pero poucos dubidan aínda hoxe da capacidade de suxestión dos seus debuxos. Os seus edificios transmiten, en ocasións, unha apática distancia con respecto a quen os mira e, noutras, unha case infantil vontade de comunicar as obsesións de quen os concibiu. Rossi legounos o hieratismo do cemiterio de San Cataldo e a inxenuidade formal do Teatro do Mondo.

Os seus debuxos, non obstante, son capaces de evocar visións subtraídas dunha realidade extraordinariamente densa. Debuxaba os seus recordos e desexos, inventariábaos en catálogos de imaxes que chamaba ‘obxetos de afecto’ 1: chemineas industriais, vivendas reducidas a esqueletos extraidas da súa infancia padana, enormes frontóns que recoñecera ao longo da súa vida en teatros ou casetas de praia, piares que suxerían construcións palafíticas do Adriático. Todos reaparecían de xeito obsesivo nos cadernos de Rossi moito antes de materializarse en Gallaratese, Broni ou Segrate.

Estes bosquexos ispen o arquitecto milanés e móstrano como un home permeable a outras artes e outros tempos. Ata os seus planos fíltrase a influencia de Boullée, do mesmo modo que os seus debuxos revelan a súa fascinación pola pintura de De Chirico

Bosquexos de Aldo Rossi

Rossi nunca o aceptou. O único vínculo que recoñecía con Boullée era ser responsable da tradución das suas obras2. Pero as seccións que presentou ao concurso do Cemiterio de Módena, realizadas en 1971, empéñanse en levarlle a contra. É difícil non ver nelas a herdanza das arquitecturas que, dous séculos antes, debuxara Boullée. Só así se entende a súa indefinición construtiva, a súa rotundidade xeométrica ou a solidez das sombras botadas.

Cenotafio de Étienne-Louis Boullée, s.XVIII | Cementerio de Módena, 1972. A. Rossi e G. Braghieri

A pintura sempre fascinara a Aldo Rossi. Na súa ‘Autobiografía Científica’ sinala certas obras de Angelo Morbelli ou Antonello dá Messina como inspiración da súa arquitectura. Pero nesta relación de pintores, o máis rechamante é a omisión de quen parece ter tido unha influencia máis determinante, Giorgio de Chirico.

As súas escenas nas que sombras alongadas e cores intensas suxiren un ocaso permanente, os seus edificios baseados na repetición secuencial de ventás e piares, as súas alteracións da perspectiva afastadas da composición renacentista, parecen ter condicionado o modo de ver o mundo de Rossi e, en última instancia, o seu xeito de facer arquitectura. O vínculo faise aínda máis evidente cando o arquitecto milanés debuxa escenografías poboadas por manequíns, seres inanimados entre o suxeito e o obxecto que caracterizaran a obra de Giorgio de Chirico. Non obstante, Rossi parecía empeñado non só en matar o pai, senón en facelo sen deixar pegadas.

Cuadros de G. de Chirico | Debuxos de Aldo Rossi

Non se distingue no debuxo do arquitecto italiano ningún parentesco con Le Corbusier, coa súa liña dentada herdeira do cubismo. Tampouco cos extraordinarios debuxos de Louis Kahn ou Alvar Aalto, nin coas precisas perspectivas de Mies van der Rohe. A súa vontade de afastamento da ortodoxia moderna parece ter comezado co debuxo. Quizais por iso, nos seus anos de estudante no Politécnico de Milán, o profesor Sabbioni recomendoulle o abandono da carreira3. Rossi non só decidiu seguir, senón que sempre pareceu botar de menos a torpeza deses esbozos inexactos: ‘…hoxe intento recuperar aquela felicidade do debuxo confundido coa impericia e a estupidez…4.

Borja López Cotelo. Doutor arquitecto

A Coruña. febreiro 2011

Notas:

1  Rossi, Aldo ‘La Arquitectura Análoga’, en 2C num.2, 1975. pp. 8-11

2 Rossi, Aldo ‘Autobiografía Científica’, p.24 (Ed. Gustavo Gili, 1981)

3 Rossi, Aldo ‘Autobiografía Científica’, p.50 (Ed. Gustavo Gili, 1981)

4 Rossi, Aldo ‘Autobiografía Científica’, p.50 (Ed. Gustavo Gili, 1981)

Borja López Cotelo

Borja López Cotelo, arquitecto por la ETSAC desde 2007, y doctor por la UdC desde 2013.

follow me

Arquivado en: Borja López Cotelo, faro

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,