O espazo purista | Marcelo Gardinetti

El atelier de la casa del pintor Amédée Ozenfant | Autor: Marcelo Gardineti
O atelier da casa do pintor Amédée Ozenfant | Autor: Marcelo Gardinetti

O atelier da casa do pintor Amédée Ozenfant  construído en 1922 encarna unha síntese do espazo purista que proclama Le Corbusier durante eses anos. Esta vivenda é a primeira que realiza en Paris e nela pon en práctica as súas ideas respecto a a arquitectura dos novos tempos.

Ozenfant e Le Corbusier compartían unha idea plástica narrada entre 1918 e 1924 na revista L’Éspirit Nouveau. Ozenfant foi autor do termo Purismo para identificar o movemento pictórico fundado por ambos e que, moi a pesar de Le Corbusier, tamén rotula as obras de arquitectura realizadas por el na década do 20.

Atelier de la casa del pintor Amadee Ozenfant
O atelier da casa do pintor Amédée Ozenfant

O edificio salienta a simpleza que confire a xeometría pura. Unha fachada deseñada baixo unha estrita orde matemática. Le Corbusier saca de contexto elementos característicos de establecementos fabrís para incorporalos á arquitectura doméstica con novos significados. Para William J. R. Curtis, esta intención expresa unha idea decisiva respecto a a súa arquitectura:

o estudo de Ozenfant era un pequeno fragmento do soño maquinista de Lle Corbusier: un límpido santuario dedicado a L’Espirit Nouveau”.

Os dentes de serra que formaron parte do deseño orixinal da cuberta -agora inexistentes- e nas xanelas moduladas, establecen unha nova discordancia na imaxe da vivenda tradicional. Os planos transparentes colócanse a niveis do muro exterior para adquirir unha imaxe de inxente ingravidez. O contraste entre o deseño plástico da escaleira exterior en forma de cinta arroiada e a ríxida estrutura do volume principal é unha estrataxema que utiliza frecuentemente Lle Corbusier: a conxunción de xeometrías opostas para potenciar por contraste a calidade de ambas.

Atelier de la casa del pintor Amádée Ozenfant
O atelier da casa do pintor Amédée Ozenfant

Tanto as referencias mecánicas como a forma abstracta dunha xeometría pura coinciden cos principios pictóricos puristas que proclamaban na revista. Respecto diso, Frampton, sinala que no taller Ozenfant, Le Corbusier

“traspone por así dicilo, o prototipo Citrohan a un volume cubico único, o taller, ao redor do cal o resto da casa disponse de maneira relativamente incómoda. O taller de dobre altura está iluminado en dous lados adxacentes e por un chasis acristalado no teito. É, de forma manifesta, en oposición ás estancias de vivenda, o espazo purista privilexiado”.2

É efectivamente no atelier situado no piso superior onde a idea maniféstase con maior énfase. O uso de iluminación cenital natural, filtrada por un cielorraso de cristal afumado, permite distribuír a luz de maneira uniforme e confírelle ao local un carácter novo e práctico. A orientación norte e leste dos lados exteriores do terreo facilitan a intención de colocar grandes panos de carpinterías en ambas as caras, simplificando as fontes luminosas. A superposición de ambas as accións consuma unha distribución uniforme da luz natural en todo o espazo.

Atelier de la casa del pintor Amádée Ozenfant
O atelier da casa do pintor Amédée Ozenfant

O deseño das carpinterías responde a esa lóxica industrial proclamada, e aínda que foron realizadas de maneira artesanal, semellan o resultado dunha produción seriada. A escada que conduce ao altillo ratifica esa visión maquinista. Presenta unha evidente similitude coas escaleiras interiores dos barcos, evocación poética á máquina de vapor.

Le Corbusier exterioriza nesta obra a súa avidez por transformar a contorna moderna de maneira racional, mediante formas de carácter universal que expresan o seu gusto pola xeometría e o seu interese polo mundo mecanizado. O espazo purista aquí representado é o comezo dun percorrido que non será lineal, pero que se apoia nalgúns dos conceptos que germinan nesta obra.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata. Arxentina. Setembro 2018

Notas:

1  CURTIS, William J.R., Le Corbusier, ideas e formas, © Blume 1987 páx. 57

FRAMPTON, Kenneth, Le Corbusier, © Akal 2001 páx. 31

Marcelo Gardinetti

No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar.

follow me

Arquivado en: artigos, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,