Entrevista con Cruz e Ortiz

“Cruz y Ortiz 1/200...1/2000” en Museo ICO
“Cruz e Ortiz 1/200…1/2000” no Museo ICO

“O obxectivo principal do Museo ICO é difundir a mellor arquitectura contemporánea, tanto española como internacional. Este ano viaxamos desde Olot a Sevilla para ofrecer unha perspectiva máis ampla da nosa arquitectura. Así, tras RCR Arquitectes, é unha honra poder contar agora con Antonio Cruz e Antonio Ortiz.”

Mónica de Linos, Directora da Fundación ICO.

“Compartir mesa cos proxectistas”.

A singularidade da exposición retrospectiva titulada Cruz e Ortiz 1/200…1/2000 da obra do estudo Cruz e Ortiz Arquitectos poderíase definir claramente con este título, representado nas palabras do comisario da exposición Jesús Ulargui Agurruza, arquitecto e profesor de Proxectos da ETSAM desde 1993.

A observación no proceso do pensamento proyectual emerxe a medida que se percorren as mesas co material exposto, posto que nos atopamos con maquetas de dúas escalas diferentes; 1:200, escala que nos convida a achegarnos, e percorrer visualmente o espazo interior dunha obra ou ben a 1:2000, escala que nos pon de manifesto unha idea ou fío condutor na execución dun proxecto coa síntese como aliada.

“A súa arquitectura caracterízase polo rigor, a sobriedade e a preocupación polo proceso construtivo, características que fan á súa obra merecedora dunha mirada detallada”.

Mónica de Linos, Directora da Fundación ICO.

Forman parte das mesas alongadas onde se exhiben os 50 proxectos do estudo ao longo de máis de 40 anos de traxectoria profesional, os esbozos a man alzada e os planos representativos de cada un dos proxectos ou obras. A participación dos esbozos tamén sosterá e avalará o título co que iniciabamos este breve comentario.

Antonio Cruz - Mónica de Linos - Jesús Ulargui Agurruza - Antonio Ortiz. En la parte posterior podemos observar la fotografía del patio de las Viviendas en calle Doña María Coronel enSevilla, cuyo autor es José Manuel Ballester, Premio Nacional de Fotografía 2010.
Antonio Cruz – Mónica de Liños – Jesús Ulargui Agurruza – Antonio Ortiz. Na parte posterior podemos observar a fotografía do patio das Vivendas en rúa Dona María Coronel en Sevilla, cuxo autor é José Manuel Ballester, Premio Nacional de Fotografía 2010.

Durante a rolda de prensa Mónica de Liños puxo especial énfase en dous proxectos de interese para o Museo ICO:

The Rijksmuseum, polo exercicio de reflexión do que un museo debe ser.

Estadio do Atlético de Madrid, pola intervención do estudo na historia urbanística de Madrid.

Mesa expositiva en “Cruz y Ortiz 1/200...1/2000”
Mesa expositiva na exposición “Cruz e Ortiz 1/200…1/2000”.

Doutra banda, Jesús Ulargui Agurruza explicounos as 4 ferramentas fundamentais que comprobaremos ao longo da exhibición;

1. A transformación da sala nunha única unidade atravesada por mesas, iluminadas e preparadas para expoñer as pezas de idéntica maneira.

Estadio del Atlético de Madrid. Exposición “Cruz y Ortiz 1/200...1/2000”
Estadio do Atlético de Madrid. Exposición “Cruz e Ortiz 1/200…1/2000”.

2. Metodoloxía de traballo baseada en esbozo e maquetas, cuxa intención é compartir mesa cos proyectistas. As maquetas en dúas únicas escalas 1:200 / 1:2000 para pasar do pequeno ao grande nun exercicio de síntese único.

The Rijksmuseum, Amsterdam.
The Rijksmuseum, Amsterdam. Exposición “Cruz e Ortiz 1/200…1/2000”.

3. 16 vídeos nunha visita guiada polos edificios a cargo dos propios arquitectos.

4. Un catálogo de carácter pechado con 12 obras do estudo que tamén forman parte das 50 que se exhiben na exposición.

Exposición del catálogo titulado "Cruz y Ortiz 12 edificios-12 textos"
Exposición do catálogo titulado “Cruz e Ortiz 12 edificios / 12 textos“.

O catálogo titulado “Cruz e Ortiz 12 edificios / 12 textos”, conforma segundo palabras de Antonio Cruz:

“un único corpo de pensamento que xorde a partir da selección de 12 edificios representativos e os seus respectivos comentarios derivados da opinión dos 12 arquitectos seleccionados especialmente polo estudo para comentar cada un dos proxectos.”

Sen máis preámbulos compartimos a pequena charla que tivemos a oportunidade de realizar ambos os arquitectos no Museo ICO de Madrid.

Por que introducir o tema da escala no enfoque expositivo?

Antonio Ortiz: Os arquitectos coñecemos ben ese tránsito que se produce mediante o uso de escalas progresivamente maiores. Nel se parte dun principio moitas veces intuitivo ata alcanzar a precisión e exactitude que un documento técnico esixe.

O museo dividiuse en tres espazos expositivos e dúas zonas de proxección. Por que esta formulación?

Antonio Ortiz: Non nos cabe dúbida da fascinación que as reproducións a escala da realidade producen en quen as contempla. Algo diso preténdese alcanzar a través da profusión de maquetas expostas e subliñar desde o mesmo título da exposición. Quíxose así atopar unha solución para algo no que todos os arquitectos coincidimos: unha exposición de arquitectura non é algo fácil de facer.

Tras máis tres décadas de exercicio profesional, que vai atoparse o espectador nesta nova exposición?

Cruz y Ortiz Arquitectos: Hai xa anos que realizamos unhas primeiras exposicións chamámolas “Arquitectura de Síntese”– nas que utilizamos tamén as maquetas para ilustrar o que acabamos de explicar. A presente exposición sería, por tanto, unha intensificación das anteriores. E o seu título –máis aséptico e menos pretencioso, 1/200…1/2000– é o recoñecemento da innegable capacidade de suxestión do reducido.

Distribuídas e situadas colocadas en lugares estratéxicos na exposición atopámonos fotografías de José Manuel Ballester, Premio Nacional de Fotografía 2010, que dan magnitude e beleza á mesma.

Antonio Ortiz: A colaboración de José Manuel Ballester, con cinco das súas fotografías hai que entendela como un xesto de xenerosidade e amizade pola súa banda ao aceptar un papel subsidiario que non é habitual nel. Estas fotos en grandes formatos acentúan sen ilustrar certos momentos da exposición.

Cruz y Ortiz. Edificio de viviendas de la calle Doña María Coronel
Cruz e Ortiz. Edificio de vivendas da rúa Dona María Coronel | Fotografía: José Manuel Ballester

Nas súas charlas ou conferencias afirman que o “edificio debe explicarse desde si mesmo”. Pero como e cando se orixina o proxecto? É un momento individual ou colectivo? Como se desenvolve posteriormente para chegar a ese concepto?

Antonio Cruz: Antonio Cruz: O proxecto de arquitectura orixínase a partir dunha conversación, do diálogo co meu socio, da análise minuciosa dos compoñentes, non xorde como idea brillante nun instante, senón a partir do estudo e o entendemento.

Cal é o fío conductor que cosen todas as súas obras?

Antonio Cruz: Non o sei ben, ás veces un pensa que estas preguntas débenas contestar os críticos non os propios autores das obras, eu creo que hai un fío condutor que é a resposta ás necesidades de cada problema que recibimos. O fío condutor sería precisamente o NON fío condutor. É dicir, considerar que cada problema ou encargo que chega ao estudo é un problema novo ou distinto, e que hai que analizar cal é a oportunidade que se esconde detrás dese encargo. Descubrir a oportunidade que brinda o encargo é moi importante, e a análise da situación podería ser o fío condutor, por exemplo podemos traballar cos materiais, coa estrutura, podemos traballar coa función, ir descubrindo isto sería o fío condutor que cose todas as obras.

Moitas veces dise que o problema esconde a solución.

Antonio Cruz: Exactamente, tratar de facer dos problemas, virtudes.

catálogo titulado "Cruz y Ortiz 12 edificios / 12 textos".
Catálogo titulado “Cruz e Ortiz 12 edificios / 12 textos”.

Esta crise puxo de manifesto que existen outros modelos de arquitectos, dada a súa dilatada experiencia profesional e docente, que percorrido cre que teñen? Deberíase adaptar o modelo docente ás novas necesidades?

Antonio Cruz: O modelo docente debe adaptarse en efecto, non se que comentario podería facer sobre esta pregunta…evidentemente o tipo de docencia que hai en España é bastante distinta á que atopamos noutros países, é unha docencia moi técnica, onde o arquitecto recibe unha gran formación técnica, e isto ten a súa vantaxe e os seus inconvenientes, o arquitecto español domina a técnica ou polo menos ten coñecementos desta técnica, pero doutra banda tamén é verdade que moitas veces saen os arquitectos cunha baixa formación plástica ou unha baixa formación nos problemas da forma e están máis adestrados nos problemas técnicos que nos formais, e isto seguramente en España tería que mellorarse.

Que aconsellarían aos actuais estudantes e futuros profesionais de arquitectura?

Antonio Cruz: Que teñan calma, que teñan moita calma, que fuxan dos camiños rápidos e fáciles, que se dean conta que esta é unha actividade que esixe moito coñecemento, moita calma e moita apreciación dos distintos problemas aos que se van a enfrontar e que non teñan présa.

A exposición “Cruz e Ortiz 1/200…1/2000” dende o 5 de outubro de 2016 ata o 22 de xaneiro de 2017, o Museo ICO. Por último agradecer tanto a Antonio Cruz e Antonio Ortiz como ao Museo ICO a súa predisposición con este espazo.

Entrevista realizada por Paz Molinari e Alberto Alonso Oro para veredes.

Alberto Alonso Oro

Arquitecto y editor en veredes, arquitectura y divulgación. Invernalia es un buen lugar. A veces escribo en Fundacion Arquia.

follow me

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, artigos

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,