El Museo Oteiza presenta la exposición “¿Cuándo habrá arquitectura? José Manuel Aizpurua & Joaquín Labayen”, una muestra formada por más de 150 objetos, fotografías, dibujos, planos, documentación y maquetas de algunos de los proyectos más significados realizados por estos dos autores, arquitectos emblemáticos del movimiento racionalista europeo de las primeras décadas del siglo XX.
Muchos de los proyectos arquitectónicos realizados por estos dos autores no se llegaron a construir, pero el Club Náutico de San Sebastián (1929), constituye un hito en la historia de la arquitectura del siglo XX. Esta muestra, comisariada por José Ángel Medina y Santos Bregaña y producida por Koldo Mitxelena Kulturunea, y que ahora se expone en el Museo Oteiza gracias a la colaboración de la Delegación de Navarra del Colegio de Arquitectos Vasco Navarro, con quien el Museo Oteiza ha suscrito un convenio de colaboración y la Mancomunidad Comarca de Pamplona, propone un recorridos por numerosos planos originales, dibujos e imágenes de los proyectos más significativos de los autores, e incluye las maquetas de 6 proyectos no construidos entre 1927 y 1935, en los que colaboraron con otros autores como Lagarde, Aguinaga o Sánchez Arcas.
De este modo, la exposición propone un recorrido a través de un conjunto de piezas que expresan una manera más científica y racional de concebir la arquitectura, que, tras el célebre congreso del CIAM de 1929, permitió construir viviendas más baratas y de mayor dignidad que las construidas hasta entonces con la sencilla aplicación de la máxima de la eficiencia científica y una estrecha colaboración con el mundo de la industria.
En ese contexto, José Manuel Aizpurua redactó en 1930 el manifiesto ¿Cuándo habrá arquitectura?, que da título a esta exposición, en el que concatena una serie de denuncias sobre el panorama constructivo de la época, que suponen todo un manifiesto de las cuestiones que la nueva arquitectura debe solucionar. Desde la primeras palabras del texto –“La arquitectura en España no existe; no hay arquitectos, hay pasteleros”– el donostiarra arremete con rotundidad contra todas aquellas actitudes que él considera perjudiciales para la arquitectura. El argumento más presente tiene que ver con esta idea del arquitecto “pastelero” más preocupado por la composición de sus edificios que por la verdadero espíritu de servicio que debe ocupar al trabajo del arquitecto al tiempo que reclama al “Arquitecto – Arquitecto”. Asimismo, existen una serie de afirmaciones a propósito del servicio y la educación de las “masas” como “la nueva arquitectura es de las masas y viene a ellas para redimirlas”, que remiten a la actualidad e influencia del pensamiento de Ortega y Gasset
Por otro lado, varios elementos vinculan las vidas de Oteiza y de los arquitectos Labayen (1900-1995) y Aizpurua (1902-1936) : su origen guipuzcoano, su interés por los nuevos lenguajes estéticos de inicios del siglo XX, y la convivencia en San Sebastián en los años previos a la Guerra Civil española. Pero Oteiza siempre recordó que sus primeras referencias sobre el arte de vanguardia las conoció a través de las revistas y publicaciones que estos arquitectos manejaban en su estudio de la capital guipuzcoana, que le permitió profundizar en su intuición artística y cultivar su mirada. Así lo relata en su artículo Recuerdo y olvido de José Manuel Aizpurua, publicado en el número monográfico que la revista Nueva Forma dedicó al arquitecto en 1969, en el que Oteiza recuerda que “allí vi por primera vez un Cahiers d’Art y abrí los ojos a lo que pasaba en París”. Esta muestra, pretende ser el reencuentro de los protagonistas de esta historia 78 años después.
¿Cuándo habrá arquitectura? José Manuel Aizpurua & Joaquín Labayen
Una producción de Koldo Mitxelena Kulturunea adaptada por el Museo Oteiza.
Con la colaboración de la Delegación de Navarra del Colegio de Arquitectos Vasco Navarro y la Mancomunidad Comarca de Pamplona
Del 13 de junio al 6 de octubre de 2013
Comisariado y diseño expositivo: José Ángel Medina y Santos Bregaña
O Museo Oteiza presenta a exposición “Cando haberá arquitectura? José Manuel Aizpurua & Joaquín Labayen”, unha mostra formada por máis de 150 obxectos, fotografías, debuxos, planos, documentación e maquetas dalgúns dos proxectos máis significados realizados por estes dous autores, arquitectos emblemáticos do movemento racionalista europeo das primeiras décadas do século XX.
Moitos dos proxectos arquitectónicos realizados por estes dous autores non se chegaron a construír, pero o Club Náutico de San Sebastián (1929), constitúe un fito na historia da arquitectura do século XX. Esta mostra, comisariada por José Anxo Medina e Santos Bregaña e producida por Koldo Mitxelena Kulturunea, e que agora se expón no Museo Oteiza grazas á colaboración da Delegación de Navarra do Colexio de Arquitectos Vasco Navarro, con quen o Museo Oteiza subscribiu un convenio de colaboración e a Mancomunidad Comarca de Pamplona, propón un percorridos por numerosos planos orixinais, debuxos e imaxes dos proxectos máis significativos dos autores, e inclúe as maquetas de 6 proxectos non construídos entre 1927 e 1935, nos que colaboraron con outros autores como Lagarde, Aguinaga ou Sánchez Arcas.
Deste xeito, a exposición propón un percorrido a través dun conxunto de pezas que expresan un xeito máis científico e racional de concibir a arquitectura, que, tralo soado congreso do CIAM de 1929, permitiu construír vivendas máis baratas e de maior dignidade que as construídas ata entón coa sinxela aplicación da máxima da eficiencia científica e unha estreita colaboración co mundo da industria.
Nese contexto, José Manuel Aizpurua redactou en 1930 o manifesto Cando haberá arquitectura?, que dá título a esta exposición, no que concatena unha serie de denuncias sobre o panorama constructivo da época, que supoñen todo un manifesto das cuestións que a nova arquitectura debe solucionar. Desde a primeiras palabras do texto –“A arquitectura en España non existe; non hai arquitectos, hai pasteleros”– o donostiarra arremete con rotundidad contra todas aquelas actitudes que el considera perjudiciales para a arquitectura. O argumento máis presente ten que ver con esta idea do arquitecto “pastelero” máis preocupado pola composición dos seus edificios que pola verdadeiro espírito de servizo que debe ocupar ao traballo do arquitecto á vez que reclama ao “Arquitecto – Arquitecto”. Así mesmo, existen unha serie de afirmacións á mantenta do servizo e a educación das “masas” como “a nova arquitectura é das masas e vén a elas para redimirlas”, que remiten á actualidade e influencia do pensamento de Ortega e Gasset.
Doutra banda, varios elementos vinculan as vidas de Oteiza e dos arquitectos Labayen (1900-1995) e Aizpurua (1902-1936) : a súa orixe guipuzcoano, o seu interese polas novas linguaxes estéticas de inicios do século XX, e a convivencia en San Sebastián nos anos previos á Guerra Civil española. Pero Oteiza sempre recordou que as súas primeiras referencias sobre a arte de vanguardia coñeceunas a través das revistas e publicacións que estes arquitectos manexaban no seu estudo da capital guipuzcoana, que lle permitiu profundar na súa intuición artística e cultivar a súa mirada. Así o relata no seu artigo Recordo e esquecemento de José Manuel Aizpurua, publicado no número monográfico que a revista Nova Forma dedicou ao arquitecto en 1969, no que Oteiza recorda que “alí vin por primeira vez un Cahiers d’Art e abrín os ollos ao que pasaba en Parides”. Esta mostra, pretende ser o reencontro dos protagonistas desta historia 78 anos despois.
¿Cando haberá arquitectura? José Manuel Aizpurua & Joaquín Labayen
Unha produción de Koldo Mitxelena Kulturunea adaptada polo Museo Oteiza.
Coa colaboración da Delegación de Navarra do Colexio de Arquitectos Vasco Navarro e a Mancomunidad Comarca de Pamplona
Do 13 de xuño ao 6 de outubro de 2013
Comisariado e deseño expositivo: José Anxo Medina e Santos Bregaña
The Museum Oteiza presents the exhibition “When there will be architecture? José Manuel Aizpurua & Joaquín Labayen”, a sample formed by more than 150 objects, photographies, drawings, planes, documentation and maquetas of some of the most meant projects realised by these two authors, emblematic architects of the movement racionalista European of the first decades of the 20th century.
Many of the architectural projects realised by these two authors did not arrive to build, but the Nautical Club of San Sebastián (1929), constitutes a milestone in the history of the architecture of the 20th century. This sample, curated by José Ángel Medina and Santos Bregaña and produced by Koldo Mitxelena Kulturunea, and that now exposes in the Museum Oteiza thanks to the collaboration of the Delegation of Navarra of the School of Basque Architects Navarro, with the one who the Museum Oteiza has subscribed an agreement of collaboration and the Mancomunidad Region of Pamplona, proposes some routes by numerous original planes, drawings and images of the most significant projects of the authors, and includes the maquetas of 6 no built projects between 1927 and 1935, in which they collaborated with other authors like Lagarde, Aguinaga or Sánchez Arks.
In this way, the exhibition proposes a route through a group of pieces that express a more scientific way and rational to conceive the architecture, that, after the famous congress of the CIAM of 1929, allowed to build houses cheaper and of greater dignity that the built until then with the simple application of the maximum of the scientific efficiency and a narrow collaboration with the world of the industry.
In this context, José Manuel Aizpurua drafted in 1930 the self-evident When there will be architecture?, that gives title to this exhibition, in which it concatenates a series of complaints on the constructive panorama of the period, that suppose all a self-evident of the questions that the new architecture has to solve. From the first words of the text –“The architecture in Spain does not exist; there are not architects, there is pasteleros”– the donostiarra rushes forward with rotundity against all those attitudes that he considers hurtful for the architecture. The most present argument has to see with this idea of the architect “pastelero” more concerned by the composition of his buildings that by the true spirit of service that has to occupy to the work of the architect to the time that demands to the “Architect – Architect”. Likewise, they exist a series of affirmations apropos the service and the education of the “masses” like “the new architecture is of the masses and comes to them to redeem them”, that remit to the actuality and influence of the thought of Ortega and Gasset.
On the other hand, several elements link the lives of Oteiza and of the architects Labayen (1900-1995) and Aizpurua (1902-1936) : his Gipuzkoan origin, his interest by the new aesthetic languages of starts of the 20th century, and the convivencia in San Sebastián in the previous years to the Spanish Civil War. But Oteiza always remembered that his first references on the art of avant-garde knew them through the magazines and publications that these architects handled in his study of the Gipuzkoan capital, that allowed him deepen in his artistic intuition and cultivate his look. Like this it relates it in his article Remember and forget of José Manuel Aizpurua, published in the monographic number that the New magazine Form devoted to the architect in 1969, in which Oteiza remembers that “there I saw for the first time a Cahiers d’Art and opened the eyes to what happened in Paris”. This sample, pretend to be the reunion of the protagonists of this history 78 years afterwards.
When there will be architecture? José Manuel Aizpurua & Joaquín Labayen
A production of Koldo Mitxelena Kulturunea adapted by the Museum Oteiza.
With the collaboration of the Delegation of Navarra of the School of Basque Architects Navarro and the Mancomunidad Region of Pamplona
Of 13 June to 6 October 2013
Curated and design expositive: José Ángel Medina and Santos Bregaña





