Angela Müller – Marta Parra Casado | Arquitectura de Maternidades

5 (100%) 1 vote

Hai uns meses participamos na xornada, A periferia de la arquitectura,do dentro ciclo “A realidade do arquitecto”, evento que reunía a unha serie de arquitectos que desenvolven a súa actividade nos límites da profesión, tal e como a coñecemos na súa forma ?tradicional?. De todos os periféricos alí reunidos, o que se máis se achega ao exercicio tradicional da arquitectura era o de Marta Parra, de Parra-Müller, que nos expuxo a súa “Arquitectura de maternidades”.

Marta e Ánxela parten dun precepto moi sinxelo pero á vez cheo de intencións e responsabilidade,

“Os espazos para realizar as actividades humanas son deseñados en función da actividade para realizar, do usuario que o goza, dos aspectos estéticos e das posibilidades espaciais, económicas e normativas que lles afectan.”

Tomando este precepto (seica non é o fin último da arquitectura este?) e analizando con crudeza a realidade actual destes espazos, poñen o reto de redeseñar e pensar estes “talleres mecánicos de nais estragadas a piques de dar a luz.”

“A arquitectura como ferramenta para proporcionar a contorna máis adecuada posible, “disfrazando”, “tuneando” os espazos hospitalarios de modo que poidan evocar o seu hábitat íntimo e natural da muller parindo.”

Sen máis vos deixamos coa máis que interesante entrevista que tivemos a oportunidade de realizarlles.

Angela Müller - Marta Parra Casado| Arquitectura de Maternidades
Ánxela Müller – Marta Parra Casado | Arquitectura de Maternidades

Cal foi vosa formación e traxectoria profesional previa “arquitectura de maternidades”?

Ánxela: As dúas estudamos Arquitectura, en diferentes países e universidades. Marta especializouse en colexios durante os seus comezos de traxectoria profesional, e eu estiven sempre entre hoteis e hospitais, tres temas que nos seguen achegando moito para o campo das maternidades agora. Ademais fixen un Máster en Arquitectura, Organización e Xestión de Infraestruturas Hospitalarias.

A nosa labor como activistas para mellorar a atención ao parto e nacemento en España e a nivel europeo, tanto en asociacións de mulleres como involucradas en comités e grupos de traballo no Ministerio de Sanidade, onde seguimos colaborando con representantes de todo tipo de organismos, organizacións de profesionais sanitarias, etc. tamén enriqueceu a nosa formación e traballo.

Que vos levou a poñer en marcha “arquitectura de maternidades”? Por que?

Marta: Formámonos durante anos no tema da atención ao parto ao lado das usuarias e atendendo ás súas demandas. Participamos na elaboración de guías de práctica clínica (GPC) e material divulgativo, e tratamos de manter reunións con todos os axentes participantes na actualización da atención ao parto e nacemento. Foi un proceso natural que axuntaba a nosa paixón coa nosa profesión. Avaliamos o panorama as maternidades hospitalarias en España e tras un empuxón por parte do Ministerio de Sanidade, comezamos a traballar niso.

Ánxela tivo a oportunidade de participar nun proxecto de deseño dun hospital materno- infantil en Austria. Pola miña banda, a través do activismo, alcancei un gran coñecemento en canto ao que demandan as mulleres embarazadas e nais e os profesionais que avogan por este cambio de paradigma. Aos poucos tamén Angela foise introducindo neste mundo.

Atopástesvos con moitas dificultades? Cales foron as máis problemáticas?

Ánxela: Os nosos proxectos son algo máis que arquitectura: funcionan como un motor de cambio, supoñen un enfoque diferente no ámbito asistencial. En moitas ocasións topámonos con reticencias ante o cambio de modelo, que dificultan nun primeiro momento o cambio espacial. Este cambio de mentalidade supón o maior inconveniente, moi por encima de condicionantes económicos ou de índole máis pragmática.

Estades contentas cos obxectivos alcanzados?

Marta: Como dirían no cole:

“Imos aos poucos”,

pero con paso seguro. Todos os proxectos e obras son únicos, feitos con moita implicación e mimo. En ocasións tamén nos encargamos da difusión e comunicación posterior, o cal é un valor engadido para o proxecto. Ademais xa puidemos constatar o impacto positivo das nosas intervencións.

Angela Müller - Marta Parra Casado| Arquitectura de Maternidades
Ánxela Müller – Marta Parra Casado | Arquitectura de Maternidades | Charla en Arquitangentes

Que expectativas e proxectos de futuro tedes para “arquitectura de maternidades”?

Marta: O noso próximo obxectivo é facer un proxecto ou reforma, que englobe desde a localización xeral das áreas relacionadas coa Maternidade, ata o máis pequeno detalle de cada estancia, sempre pensando nas necesidades de de a muller e do bebé. Soñamos con que as UCIs neonatales teñan o espazo e calidade ambiental suficiente para que os pais e familiares poidan estar a gusto durante toda a súa estancia, protexendo desde o espazo un momento tan vulnerable. Soñamos ademais con todas as mulleres e os seus bebés dando a luz e nacendo en espazos que lles proporcionen o ambiente de paz que necesitan. Desde a arquitectura tentamos xerar as condicións ambientais que o faciliten.

E ademais, o noso traballo e proxectos son exportables a outros países, onde xa xurdiron estas demandas sociais.

Son rendibles este tipo de iniciativas? Sentides ben remunerados polo labor que realizades?

Marta: O valor engadido dun proxecto integral fronte a unha actuación bienintencionada non profesional é enorme. Humanizar os espazos é algo máis que pintar de azul turquesa unha habitación e poñer unha cadeira de parto. Implica coñecer as necesidades fisiológicas e os recursos arquitectónicos para xerar un espazo que as mulleres fagan seu durante o parto, e onde atopen todo o que necesitan.

Co fácil que resulta de explicar, e o difícil que é ás veces de entender… e de valorar. Desgraciadamente, creo que é un obstáculo bastante común na nosa profesión.

Compaxinades ou complementades esta actividade con outros labores ou noutros campos?

Angela: Marta traballa tamén no estudo Virai Arquitectos, compaxinando ambos os proxectos. Por suposto, seguimos colaborando no noso particular

“activismo dos bos partos”.

E ambas temos tres fillos, así que non nos aburrimos… ultimamente tentamos conciliar máis, mesmo nos levamos os nenos a algunha viaxe, ou a charlas que damos.

Como vedes o futuro neste campo?

Marta: Humanizar os espazos de parto para normalizar o modo de nacer é unha parte máis da recuperación do corazón que nos deixamos en moitos ámbitos, ao aparecer a tecnoloxía no século XX.

E agora, a humanización da Sanidade, da Educación, de todos os ámbitos da vida é un camiño emprendido, e cremos que xa non hai marcha atrás. A arquitectura saudable é un reto ao que a sociedade está a empezar a valorar.

Angela Müller - Marta Parra Casado| Arquitectura de Maternidades | Charla en Arquitangentes
Angela Müller – Marta Parra Casado | Arquitectura de Maternidades | Charla en Arquitangentes

Considerades que estudar Arquitectura foi un pasaporte fundamental para chegar ao voso traballo actual?

Ánxela: Sen dúbida, a nosa base segue sendo o traballo tradicional de arquitectura, todo o que aprendemos dunha ou outra maneira na carreira sobre a linguaxe espacial, os materiais, o modo de desenvolver un proxecto… aínda que a formación posterior segue sendo fundamental, sobre todo neste ámbito tan esquecido.

Animarías a outros arquitectos para seguir os vosos pasos? Que pasos considerades que deberían dar? Como completar os seus estudos? Que outros consellos lles daríalles?

Marta: Completar os estudos, sempre. Seguir aprendendo todos os días algo, con todos os sentidos. Queremos convidar a todos os estudantes e arquitectos/as a que escoiten a paixón que cada un leva dentro e atrévanse a seguila.

A cada persoa móvelle un campo, unha idea, unha necesidade, un tema. Agarrémonos a ela con forza para sacar adiante aquilo que só nós podemos facer. Esa paixón é a que fará que superemos os obstáculos, e renovará as nosas ganas de volver empezar cada día. Hai un proxecto vital dentro de cada un, e a arquitectura pode axudar a desenvolvelo.

Creedes que os arquitectos en España deberiamos seguir abrindo novas vías de traballo para saír da casa máis “tradicional” de proxectar dada a actual situación da construción no noso país?

Marta: Si, sen dúbida. Os arquitectos/as temos unha formación moi polivalente e estamos capacitados para desempeñar moitas máis funcións das que ata agora foron as máis habituais.

Angela Müller - Marta Parra Casado| Arquitectura de Maternidades
Ánxela Müller – Marta Parra Casado | Arquitectura de Maternidades | Proxecto AMA: Unidade de Parto Hospital HM Novo Belén, Madrid. 2013 | Fotografía: David Frutos

Que opinades dos que se foron a traballar ao estranxeiro?

Ánxela: O peor que podemos facer ante unha situación adversa é quedarnos paralizados. Se temos que emigrar para avanzar na nosa profesión ou asegurar un futuro aos nosos fillos, adiante. Un cambio de casa é sempre unha renuncia polo que deixas, pero supón novos retos e oportunidades. Eu deixei o meu país para virme a España por amor, e é certo que ás veces boto moito de menos á miña familia, a miña contorna, mesmo tan triviais como a comida ou a neve, pero aquí formei a miña familia, coñecín grandes amigos e desenvolvemento a miña vida laboral da que gozo moito.

A arquitectura, ten abertos moitas frontes de batalla (LSP, Bolonia, paro, precariedade laboral, COAs, ETSAs, emigración, comunicación, etc), non serán demasiados para a polarización existente dentro da mesma?

Se estamos preparados para algo, é para aguantar a presión. Para integrar distintos elementos ou factores nun mesmo conxunto. E facelo de maneira armoniosa.

Como vedes o futuro da profesión?

Cremos que hai tantos camiños para desenvolvernos como arquitectas/vos, como persoas somos e capacidades temos. Encasillarnos en dous ou tres roles exclusivamente só pode servir para que moita xente quede no camiño.

Abrir as nosas mentes, vernos reflectidos noutros campos e profesionais, abandonar o victimismo, aprender de quen está agora conseguindo o que queremos, etc. é o camiño para que a flexibilidade que aprendemos nas escolas divórciese para sempre do ego, e déixenos libres para perseguir das nosas ideas, proxectos e paixóns.

Angela Müller - Marta Parra Casado| Arquitectura de Maternidades
Ánxela Müller – Marta Parra Casado | Arquitectura de Maternidades | Nova UTPR no Hospital de Xetafe, Madrid

Angela Müller – Marta Parra Casado | Arquitectura de Maternidades
Xaneiro 2016

Entrevista realizada por Ana Barreiro Branco e Alberto Alonso Ouro. Agradecer a Ánxela e Marta o seu tempo e predisposición con este espazo

Alberto Alonso Oro

Arquitecto y editor en veredes, arquitectura y divulgación. Invernalia es un buen lugar. A veces escribo en Fundacion Arquia.

follow me

Arquivado en: Alberto Alonso Oro, Ana Barreiro Blanco, baliza

Tags: , , , , , , , , , , , , ,