(3)Aula(s)+plataforma
La madera es sin duda la protagonista en este centro proyectado para ofrecer un servicio público flexible en la localidad coruñesa de Teo. La propuesta de los arquitectos busca optimizar los costes de construcción y controlar los generados por el mantenimiento. Es por ello que se opta por un sistema constructivo en madera autóctona (principalmente pino pinaster) tanto para la estructura, como para los revestimientos y mobiliario.
Disgregación y agregación
El Centro socio-cultural de Teo (A Coruña) se incorpora al conjunto del Parque de los Los Tilos con la perspectiva de dar cabida a diversas actividades de carácter socio-cultural.
El proyecto busca, como una de las premisas de partida, la regeneración y recuperación del ámbito en el que se implanta: un cruce de caminos peatonales en la parte menos cuidada de un parque suburbano.
En esa voluntad de integración en el entorno, de minimizar su presencia y responder a un programa cambiante, el edificio propuesto por los arquitectos se disgrega en tres cuerpos de distinto tamaño: cuerpos compactos al exterior y que al interior se resuelven con espacios amplios y versátiles, cálidos, acogedores y luminosos, en los que la madera es sin duda la gran protagonista.
La relación entre los tres volúmenes planteados se aglutina en torno a una pequeña plaza común, ligeramente elevada respecto al suelo. Una plaza que quiere ser otro aula al aire libre que recoge y distribuye accesos y relaciones.
El edificio está construido con materiales de bajo coste de fabricación, construcción y mantenimiento; maderas autóctonas (pino pinaster fundamentalmente) con su envejecimiento como factor de integración en sí mismo, de gran versatilidad y mínima conservación, empleadas en fachadas, cubiertas, acabados y pavimentos.
El sistema estructural principal es asimismo de madera laminada y se separa del suelo gracias a un zócalo de hormigón de traza libre e independiente del entramado que soporta. Éste se complementa con elementos lineales de acero galvanizado en caliente hasta la cota de la plaza elevada.
A partir de este punto se formaliza una estructura de pino-abeto laminado que comienza a evidenciar el carácter seriado del proyecto y que hace las veces de estructura principal y de subestructura de los distintos revestimientos de contrachapado y tablero alistonado.
Racionalidad en la construcción
La vida útil de un centro publico está condicionada por numerosos factores, de los cuales los arquitectos incorporaron al diseño los que dependen de la arquitectura.
Es por ello que, desde el principio, buscaron una solución optimizada en términos de eficiencia material, energía y coste.
El sistema elegido representa una solución genérica adaptada a las necesidades locales, respondiendo con naturalidad a las necesidades de explotación del cliente. Se trataba de aprovechar las cualidades intrínsecas de la madera tanto como material de acabado como de elemento constructivo industrializado, en todas las fases de construcción, caracterizando asimismo el espacio público resultante.
En resumen se ha optado por optimizar los costes de construcción controlando los generados por el mantenimiento.
Otro importante factor de equilibrio en los costes de mantenimiento se genera, bien por un uso continuado del edifico, bien por una compartimentación de los espacios para adaptarse al tamaño de uso que sea necesario en cada momento. Se da respuesta a los dos casos con un programa fragmentado en varias piezas de distinta superficie, parcialmente ciegos en un marco de vidrio térmicamente controlado. Cada parte del conjunto es independiente y puede funcionar de modo autónomo. Se complementa con un núcleo de instalaciones y equipos técnicos independientes.
Todos estos criterios de optimización se complementan con un uso específico y arquitectónico de las técnicas de sostenibilidad y de las energías llamadas alternativas (biomasa).
Los sistemas pasivos están recogidos en la propia forma del edificio: compacta y protegida en si misma (factor de forma: rectangular), pérgolas, celosías. Inercia especifica de los cerramientos, adaptada al tipo y uso del edificio.
La orientación (usando adecuadamente los paños ciegos y abiertos), en el uso de las sombras y el control lumínico de los huecos que se practiquen, y sobre todo en el control de las corrientes de aire que puedan ayudar a regular de manera natural el clima interior. Laplantación de arbolado autóctono con especies elegidas de acuerdo con las condiciones climáticas y edáficas de la zona.
El planteamiento prioriza el uso de estándares habituales de construcción racional, partiendo de un tablero de pino pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m que sirve de base para la modulación de fachadas, techos y pavimentos, asumiendo sus características constructivas y disponiendo juntas abiertas que permiten absorber las variaciones dimensionales estacionales de este material.
Se parte de un zócalo curvado de hormigón de 40 cms de altura, separando las cajas de madera del suelo y orientando los distintos accesos a la plataforma central de recepción. Este elemento de hormigón sirve de banco perimetral al conjunto a la vez que de cimentación de los distintos edificios. El resto de la estructura de apoyo se realiza con pórticos atornillados de acero, previamente galvanizados en caliente y montados en obra. Sobre el muro de hormigón se disponen unos elementos de acero galvanizado que reciben la estructura de madera, atornillando el conjunto. No se emplean elementos soldados en obra.
Se emplean remates de cubierta en zinc natural, contras y puertas de acceso también en acero galvanizado en caliente. Cada edificio se monta en obra, previo replanteo en taller, con los elementos estructurales de madera laminada, formando jaulas arriostradas en todos sus planos con tableros de contrachapado fenólico. El orden constructivo se complementa con láminas transpirables, barreras al viento y capas de tableros y rastreles conformando los cerramientos, tabiques y forjados de cubierta y techo.
El elemento principal del proyecto, tablero de pino pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m, se realiza expresa y conjuntamente con la empresa fabricante, trabajando con una humedad especifica, tratamientos de protección impregnados y distintos espesores en función de su uso y exposición. El ancho viene marcado por los patrones estandarizados y el alto permite modulaciones que aprovechen al 100% todo el material. La elección del tipo de tablero viene a su vez marcada por la cercanía del punto de fabricación a la obra (materiales y medios locales para su fácil mantenimiento).
Una construcción de junta seca, atornillada y modulada en varias capas, con espesores medios de aislamiento de 120 mm, sin acabados delicados, calidez al tacto y a la vista. El uso de la madera permite personalizar al máximo los edificios: sillas, taburetes, estanterías, mostrador, escenarios, encimeras de aseos y tiradores de puertas se realizan en pino ( en cada caso con el acabado y agente protector correspondiente).
Las tres cajas minimizan remates y cualquier tipo de elementos sueltos, buscando compacidad y una cierta resistencia a actos externos. Las contras actúan de protector solar a la vez que refuerzan la idea de caja estanca, una vez cerrados. Las puertas de acceso siguen la idea de las contras, apareciendo tal como unas cajas fuertes. Cajas lisas apoyadas.
“La forma no es una cuestión meramente expresiva o arquitectónica”, explican los arquitectos. “Se trataba de trabajar con un sistema versátil capaz de resolver contenedores diáfanos de diversas escalas con un lenguaje constructivo y formal común, generando un espacio público intermedio a modo de nexo entre el parque y las distintas estancias de la edificación”.
Pero en este edificio los productos forestales no sólo se emplean como material de construcción, sino como energía, ya que los arquitectos optaron por el uso de un sistema de producción de calor a partir de una caldera de biomasa procedente de subproductos forestales (pellets), que se centraliza en el mayor de los módulos, con un óptimo poder calorífico y un balance de CO2 neutral.
Obra: Centro sociocultural de Teo, A Coruña
Autores: Ismael Ameneiros Rodríguez y Santiago Rey Conde (Ameneiros Rey | HH arquitectos), con Blanca Carballal Mariño y Jacobo Fernández Malde.
Año: 2010-2011
Colaborador: Daniel Dapena Gregorio
Ubicación: Os Tilos, Teo (A Coruña), Galicia, España
Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages
+ ameneirosrey.com
(3)Classroom(s)+platform
The wood is undoubtedly the protagonist in this center projected to offer a public flexible service in the locality coruñesa of Teo. The offer of the architects seeks to optimize the costs of construction and to control the generated ones for the maintenance. It is for it that is chosen for a constructive system in autochthonous wood (principally pine pinaster) so much for the structure, since for the coatings and furniture.
Disintegration and aggregation
Sociocultural Center in Teo (A Coruña) joins to the set of the The Lindens Park with the perspective to give content to diverse activities of sociocultural character.
The project looks, as one of the premises of item, for the regeneration and recovery of the area in the one that is implanted: a crossing of pedestrian ways in the part least taken care of a suburban park.
In this will of integration in the environment, of minimizing his presence and answering to a changeable program, the building proposed by the architects disintegrates in three bodies of different size: compact bodies on the outside and that to the interior resolve with wide and versatile, hot, cozy and luminous spaces, in which the wood is undoubtedly the great protagonist.
The relation between three raised volumes agglutinates concerning a small common square, lightly raised with regard to the soil. A square that wants to be other one classroom outdoors that gathers and distributes accesses and relations.
The building is constructed by materials of low manufacturing cost, construction and maintenance; autochthonous wood (pine pinaster fundamentally) with his aging like factor of integration in yes same, of great versatility and minimal conservation, used in fronts, covered, ended and pavements.
The structural principal system is likewise of laminated wood and separates of the soil thanks to a socle of concrete of trace free and independent from the studding that he supports. This one complements himself with linear elements of steel galvanized in warm up to the level of the high square.
From this point there is formalized a structure of laminated pine – fir that begins to demonstrate the character seriado of the project and that does the times of main frame and of substructure of the different coatings of plywood and batten board.
Rationality in the construction
The useful life of a public center is determined by numerous factors, of which the architects incorporated into the design those who depend on the architecture.
It is for it that, from the beginning, they looked for a solution optimized in terms of material efficiency, energy and cost.
The chosen system represents a generic solution adapted to the local needs, answering with naturalness to the needs of exploitation of the client. It was a question of taking advantage of the intrinsic qualities of the wood so much as material of ended like of constructive industrialized element, in all the phases of construction, characterizing likewise the public resultant space.
In short one has chosen to optimize the costs of construction controlling the generated ones for the maintenance.
Another important factor of balance in the costs of maintenance is generated, well for a continued use of I build, well for a compartimentación of the spaces to adapt to the size of use that is necessary in every moment. One gives response to both cases with a program fragmented in several pieces of different surface, partially blind in a glass frame térmicamente controlled. Every part of the set is independent and can work in an autonomous way. It complements itself with a core of facilities and technical independent equipments.
All these criteria of optimization complement each other with a specific and architectural use of the technologies of sustainability and of the so called alternative energies (biomass).
The passive systems are gathered in the own form of the building: compact and protected in if same (shape factor: rectangular), pergolas, lattices. Inertia specifies of the closings, adapted to the type and use of the building.
The orientation (using adequately the blind and opened cloths), in the use of the shades and the light control of the hollows that are practised, and especially in the control of the draughts that could help to regulate in a natural way the interior climate. Laplantación of autochthonous woodland with species chosen of agreement with the climatic conditions and edáficas of the zone.
The exposition prioritizes the use of habitual standards of rational construction, departing from a board of pine pinaster massive alistonado of 0,60 x 1,80 m that uses as base for the modulation of fronts, ceilings and pavements, assuming his constructive characteristics and having you join opened that allow to absorb the dimensional seasonal variations of this material.
It splits of a socle curled of concrete of 40 cms of height, separating the boxes of wood of the soil and orientating the different accesses to the central platform of receipt. This element of concrete uses as bank perimetral to the set simultaneously that of foundation of the different buildings. The rest of the structure of support is realized by porticoes screwed of steel, before galvanized in warm and mounted in work. On the wall of concrete they arrange a few elements of galvanized steel that receive the structure of wood, screwing the set. Elements welded in work are not used.
Auctions of cover are used in natural zinc, cons and doors of access also in steel galvanized in warm. Every building is mounted in work, previous I restate in workshop, with the structural elements of laminated wood, forming cages arriostradas in all his planes with boards of phenolic plywood. The constructive order complements itself with sheets transpirables, barriers to the wind and caps of boards and rastreles shaping the closings, partitions and forged of cover and ceiling.
The principal element of the project, board of pine pinaster massive alistonado of 0,60 x 1,80 m, is realized expresses and together with the manufacturing plant, working with a dampness specifies, protection treatments impregnated and different thicknesses depending on his use and exhibition. The width comes marked by the standardized bosses and the high place allows modulations that take advantage to 100 % of the whole material. The choice of the type of board comes in turn marked by the nearness of the point of manufacture to the work (materials and a half local for his easy maintenance).
A construction of meeting dries, screwed and modulated in several caps, with average thicknesses of isolation of 120 mm, without ended delicate, warmth to the tact and at sight. The use of the wood allows to personalize to the maximum the buildings: chairs, stools, racks, counter, scenes, encimeras of bathrooms and drawers of doors are realized in pine (in every case by the finished one and protective corresponding agent).
Three boxes minimize auctions and any type of free elements, looking for compactness and a certain resistance to external acts. The contras operate of solar protector simultaneously that reinforce the idea of box it suspends, once closed. The doors of access follow the idea of the contras, turning out to be like a few strong boxes. Smooth supported boxes.
«The form is not a merely expressive or architectural question», make clear the architects. «It was a question of working with a versatile system capable of solving diaphanous containers of diverse scales with a constructive and formal common language, generating a public intermediate space like link between the park and the different stays of the building».
But in this building the forest products not only use as material of construction, but as energy, since the architects chose for the use of a system of heat production from a boiler of biomass proceeding from forest by-products (pellets), which is centralized in the major one of the modules, with an ideal heating power and a balance sheet of CO2 neutrally.
Work: Sociocultural Center in Teo, A Coruña
Authors: Ismael Ameneiros Rodríguez and Santiago Rey Conde (Ameneiros Rey | HH arquitectos), with Blanca Carballal Mariño and Jacobo Fernández Malde.
Year: 2010-2011
Collaborator: Daniel Dapena Gregorio
Location: Os Tilos, Teo (A Coruña), Galicia, Spain
Photographies: Héctor Santos-Díez | BISimages
(3)Aula(s)+plataforma
A madeira é sen dúbida a protagonista neste centro proxectado para ofrecer un servizo público flexible na localidade coruñesa de Teo. A proposta dos arquitectos busca optimizar os custos de construción e controlar os xerados polo mantemento. É por iso que se opta por un sistema construtivo en madeira autóctona (principalmente piñeiro pinaster) tanto para a estrutura, coma para os revestimentos e mobiliario.
Disgregación e agregación
O Centro sociocultural de Teo (A Coruña) incorpórase ao conxunto do Parque dos Los Tilos coa perspectiva de dar cabida a diversas actividades de carácter sociocultural.
O proxecto busca, como unha das premisas de partida, a rexeneración e recuperación do ámbito no que se implanta: un cruzamento de camiños peonís na parte menos coidada dun parque suburbano.
Nesa vontade de integración no ámbito, de minimizar a súa presenza e responder a un programa cambiante, o edificio proposto polos arquitectos disgrégase en tres corpos de distinto tamaño: corpos compactos ao exterior e que ao interior resolven con espazos amplos e versátiles, cálidos, acolledores e luminosos, nos que a madeira é sen dúbida a gran protagonista.
A relación entre os tres volumes formulados aglutínase en torno a unha pequena praza común, lixeiramente elevada respecto ao chan. Unha praza que quere ser outro aula ao aire libre que recolle e distribúe accesos e relacións.
O edificio está construído con materiais de baixo custo de fabricación, construción e mantemento; madeiras autóctonas (piñeiro pinaster fundamentalmente) co seu envellecemento como factor de integración en si mesmo, de gran versatilidade e mínima conservación, empregadas en fachadas, cubertas, acabados e pavimentos.
O sistema estrutural principal é así mesmo de madeira laminada e sepárase do chan grazas a un zócolo de formigón de traza libre e independente da armazón que soporta. Este compleméntase con elementos lineais de aceiro galvanizado en quente ata a cota da praza elevada.
A partir deste punto formalízase unha estrutura de piñeiro-abeto laminado que comeza a evidenciar o carácter seriado do proxecto e que hai as veces de estrutura principal e de subestrutura dos distintos revestimentos de contrachapado e taboleiro alistonado.
Racionalidade na construción
A vida útil dun centro publico está condicionada por numerosos factores, dos cales os arquitectos incorporaron ao deseño os que dependen da arquitectura.
É por iso que, dende o principio, buscaron unha solución optimizada en termos de eficiencia material, enerxía e custo.
O sistema elixido representa unha solución xenérica adaptada ás necesidades locais, respondendo con naturalidade ás necesidades de explotación do cliente. Tratábase de aproveitar as calidades intrínsecas da madeira tanto como material de rematado como de elemento construtivo industrializado, en todas as fases de construción, caracterizando así mesmo o espazo público resultante.
En resumo optouse por optimizar os custos de construción controlando os xerados polo mantemento.
Outro importante factor de equilibrio nos custos de mantemento xérase, ben por un uso continuado do edifico, ben por unha compartimentación dos espazos para adaptarse ao tamaño de uso que sexa necesario en cada momento. Dáse resposta aos dous casos cun programa fragmentado en varias pezas de distinta superficie, parcialmente cegos nun marco de vidro termicamente controlado. Cada parte do conxunto é independente e pode funcionar de modo autónomo. Compleméntase cun núcleo de instalacións e equipos técnicos independentes.
Todos estes criterios de optimización compleméntanse cun uso específico e arquitectónico das técnicas de sostibilidade e das enerxías chamadas alternativas (biomasa).
Os sistemas pasivos están recollidos na propia forma do edificio: compacta e protexida en se mesma (factor de forma: rectangular), pérgolas, celosías. Inercia especifica dos cerramentos, adaptada ao tipo e uso do edificio.
A orientación (usando axeitadamente os panos cegos e abertos), no uso das sombras e o control lumínico dos ocos que se practiquen, e sobre todo no control das correntes de aire que poidan axudar a regular de xeito natural o clima interior. Laplantación de arboredo autóctono con especies elixidas de acordo coas condicións climáticas e edáficas da zona.
A formulación prioriza o uso de estándares habituais de construción racional, partindo dun taboleiro de piñeiro pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m que serve de base para a modulación de fachadas, teitos e pavimentos, asumindo as súas características construtivas e dispoñendo xuntas abertas que permiten absorber as variacións dimensionais estacionais deste material.
Pártese dun zócolo curvado de formigón de 40 cms de altura, separando as caixas de madeira do chan e orientando os distintos accesos á plataforma central de recepción. Este elemento de formigón serve de banco perimetral ao conxunto á vez que de cimentación dos distintos edificios. O resto da estrutura de apoio realízase con pórticos aparafusados de aceiro, previamente galvanizados en quente e montados en obra. Sobre o muro de formigón dispóñense uns elementos de aceiro galvanizado que reciben a estrutura de madeira, aparafusando o conxunto. Non se empregan elementos soldados en obra.
Empréganse remates de cuberta en cinc natural, contras e portas de acceso tamén en aceiro galvanizado en quente. Cada edificio móntase en obra, logo de reformulación en taller, cos elementos estruturais de madeira laminada, formando gaiolas arriostradas en todos os seus planos con taboleiros de contrachapado fenólico. A orde construtiva compleméntase con láminas transpirables, barreiras ao vento e capas de taboleiros e listóns conformando os cerramentos, tabiques e forxados de cuberta e teito.
O elemento principal do proxecto, taboleiro de piñeiro pinaster macizo alistonado de 0,60 x 1,80 m, realízase expresa e conxuntamente coa empresa fabricante, traballando cunha humidade especifica, tratamentos de protección impregnados e distintos espesores en función do seu uso e exposición. O ancho vén marcado polos patróns estandarizados e o alto permite modulacións que aproveiten ao 100% todo o material. A elección do tipo de taboleiro vén á súa vez marcada pola proximidade do punto de fabricación á obra (materiais e medios locais para o seu doado mantemento).
Unha construción de xunta seca, aparafusada e modulada en varias capas, con espesores medios de illamento de 120 mm, sen acabados delicados, calidez ao tacto e á vista. O uso da madeira permite personalizar ao máximo os edificios: cadeiras, tallos, estantes, mostrador, escenarios, mesados de aseos e tiradores de portas realízanse en piñeiro ( en cada caso co rematado e axente protector correspondente).
As tres caixas minimizan remates e calquera tipo de elementos soltos, buscando compactidade e certa resistencia a actos externos. As contras actúan de protector solar á vez que reforzan a idea de caixa estanca, unha vez pechados. As portas de acceso seguen a idea das contras, aparecendo tal como unhas caixas fortes. Caixas lisas apoiadas.
«A forma non é unha cuestión meramente expresiva ou arquitectónica», explican os arquitectos. «Tratábase de traballar cun sistema versátil capaz de resolver colectores diáfanos de diversas escalas cunha linguaxe construtiva e formal común, xerando un espazo público intermedio a xeito de nexo entre o parque e as distintas estanzas da edificación».
Pero neste edificio os produtos forestais non só empréganse como material de construción, senón como enerxía, xa que os arquitectos optaron polo uso dun sistema de produción de calor a partir dunha caldeira de biomasa procedente de subprodutos forestais (pellets), que se centraliza no maior dos módulos, cun óptimo poder calirífico e un balance de CO2 neutral.
Obra: Centro sociocultural de Teo, A Coruña
Autores: Ismael Ameneiros Rodríguez e Santiago Rey Conde (Ameneiros Rey | HH arquitectos), con Blanca Carballal Mariño e Jacobo Fernández Malde.
Ano: 2010-2011
Colaborador: Daniel Dapena Gregorio
Emprazamento: Os Tilos, Teo (A Coruña), Galicia, España
Fotografías: Héctor Santos-Díez | BISimages

























