[:es]
El domingo 12 de octubre de 1924, el trasatlántico alemán Deutschland atracó en un muelle del West Side de Manhattan, entre sus pasajeros estaban el arquitecto Erich Mendelsohn y los cineastas Erich Pommer y Fritz Lang, al parecer, este último anotó en su diario que había visto
«una calle, iluminada, como si fuese de día, por neones, todos ellos agresivos, cambiando constantemente, encendiéndose y apagándose, espirales gigantes, inmensos rótulos publicitarios».
Años después, Lang reflexionaba sobre esta visión:
«todo ello, entonces, era completamente nuevo y casi mágico para el visitante europeo. La impresión que me hizo me dio una primera intuición de la ciudad futura»
y además escribió:
«los rascacielos casi parecían no tener gravedad, como una gran capa lujosa que cuelga del cielo para deslumbrarnos, para turbarnos, para hipnotizarnos. De noche la ciudad tenía una impresión de vida irreal; vivía como viven las ilusiones».
Las fotografías que tomó muestran una ciudad iluminada, un efecto que además multiplicó al realizar dobles exposiciones, y confesó:
«la vista de Nueva York de noche es un faro de belleza suficientemente vigoroso para ser la atracción principal de una película… Hay destellos de rojo y azul y blanco reluciente, verde chillón… calles llenas de luces móviles, cambiantes, espirales, y en lo alto sobre los coches y trenes elevados, los rascacielos aparecen en azul y oro, blanco y púrpura, y todavía más altos hay anuncios eclipsando a las estrellas con su luz»
y mucho tiempo después Lang declaró:
«allí concebí Metrópolis».
En el folleto de un DVD de Metrópolis, editado por la fundación arquia, escribí sobre las impresiones de Lang que
«una ciudad contemporánea, aunque desconocida para él, le asombra tanto que imagina la gran urbe del porvenir. El europeo cae fascinado ante Nueva York, como le podía haber sucedido a un indígena africano ante al Berlín donde por aquel entonces vivía Lang»
y desde entonces tenía claro que realmente,
«si Fritz Lang concibió algo en Nueva York fue el aspecto que habría de tener la ciudad de su próxima película, ya que en junio de 1924 él y su esposa, Thea Von Harbou, ya habían terminado el guión de Metrópolis».
Gracias a Patrick MacGiligan y su libro Fritz Lang: The Nature of the Beast, se sabe que Lang era, por decirlo sin herir susceptibilidades, un fantasioso y que, por ejemplo, la famosa aventura de su apresurada huida de la Alemania nazi, tras entrevistarse con Goebbels, es completamente falsa. Teniendo esto en cuenta cabría preguntarse si también sería falsa su afirmación de que concibió Metrópolis cuando contempló Nueva York.
En las revistas estadounidenses de la época dedicadas al cine, se publicaron bastantes noticias sobre el viaje de Lang y Erich Pommer. El único indicio que se ha encontrado por ahora, es una columna que se publicó en la primera página del Film Daily el 14 de octubre, en la que se dice que
«Lang esta todavía tremendamente impresionado con Nueva York. Su barco atracó por la noche, permitiéndole una vista de la ciudad desde el puerto. El recuerdo todavía persiste. Su nueva película será «La metrópolis» [sic] y por eso está ansioso por tener a Nueva York como fondo».
Esta nota no puede justificar lo dicho por Lang, sobre todo, porque su afirmación es muy subjetiva, pero sí hace pensar que desde entonces el director estaba creando otra leyenda que ha trascendido.
Un último apunte. En todo esta «concepción arquitectónica» de Metrópolis se olvida a su creador real -o al menos uno de ellos con Otto Hunte y Karl Vollbrecht-, al estupendo escenógrafo cinematográfico Erich Kettelhut, cuyos dibujos han sobrevivido y podían verse en el Filmmuseum Berlin, aunque también cabía preguntarse si los hizo antes del rodaje de la película o después, lo que es completamente esencial para valorar su importancia en el aspecto visual de Metrópolis.
Jorge Gorostiza, Doctor arquitecto. Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, septiembre 2017
[:gl]
O domingo 12 de outubro de 1924, o transatlántico alemán Deutschland atracou nun peirao do West Side de Manhattan, entre os seus pasaxeiros estaban o arquitecto Erich Mendelsohn e os cineastas Erich Pommer e Fritz Lang, ao parecer, este último anotou no seu diario que vira
«unha rúa, iluminada, coma se fose de día, por neones, todos eles agresivos, cambiando constantemente, acendéndose e apagándose, espirais xigantes, inmensos rótulos publicitarios».
Anos despois, Langre flexionaba sobre esta visión:
«todo iso, entón, era completamente novo e case máxico para o visitante europeo. A impresión que me fixo deume unha primeira intuición da cidade futura»
e ademais escribiu:
«os rañaceos case parecían non ter gravidade, como unha gran capa luxosa que colga do ceo para cegarnos, para turbarnos, para hipnotizarnos. De noite a cidade tiña unha impresión de vida irreal; vivía como viven as ilusións».
As fotografías que tomou mostran unha cidade iluminada, un efecto que ademais multiplicou ao realizar dobres exposicións, e confesou:
«a vista de Nova York de noite é un faro de beleza suficientemente vigoroso para ser a atracción principal dunha película.. Hai escintileos de vermello e azul e branco relucente, verde chillón… rúas cheas de luces móbiles, cambiantes, espirais, e no alto sobre os coches e trens elevados, os rañaceos aparecen en azul e ouro, branco e púrpura, e aínda máis altos hai anuncios eclipsando ás estrelas coa súa luz»
e moito tempo despois Lang declarou:
«alí concebín Metrópolis».
No folleto dun DVD de Metrópolis, editado pola fundación arquia, escribín sobre as impresións de Lang que
«unha cidade contemporánea, aínda que descoñecida para el, asómbralle tanto que imaxina a gran urbe do porvir. O europeo cae fascinado ante Nova York, como lle podía suceder a un indíxena africano ante ao Berlín onde por aquel entón vivía Lang»
e desde entón tiña claro que realmente,
«se Fritz Lang concibiu algo en Nova York foi o aspecto que habería de ter a cidade da súa próxima película, xa que en xuño de 1924 el e a súa esposa, Thea Von Harbou, xa terminaran o guión de Metrópoles».
Grazas a Patrick MacGiligan e o seu libro Fritz Lang: The Nature of the Beast, sábese que Lang era, por dicilo sen ferir susceptibilidades, un fantasioso e que, por exemplo, a famosa aventura da súa apresurada fuxida da Alemaña nazi, tras entrevistarse con Goebbels, é completamente falsa. Tendo isto en conta cabería preguntarse se tamén sería falsa a súa afirmación de que concibiu Metrópolis cando contemplou Nova York.
Nas revistas estadounidenses da época dedicadas ao cinema, publicáronse bastantes noticias sobre a viaxe de Lang e Erich Pommer. O único indicio que se atopou por agora, é unha columna que se publicou na primeira páxina do Filme Daily o 14 de outubro, na que se di que
«Lang esta aínda tremendamente impresionado con Nova York. O seu barco atracou pola noite, permitíndolle unha vista da cidade desde o porto. O recordo aínda persiste. A súa nova película será «A metrópoles» [sic] e por iso está ansioso por ter a Nova York como fondo».
Esta nota non pode xustificar o devandito por Lang, sobre todo, porque a súa afirmación é moi subxectiva, pero si fai pensar que desde entón o director estaba a crear outra lenda que transcendeu.
Un último apuntamento. En todo esta «concepción arquitectónica» de Metrópolis esquécese ao seu creador real -ou polo menos un deles con Otto Hunte e Karl Vollbrecht-,, ao estupendo escenógrafo cinematográfico Erich Kettelhut, cuxos debuxos sobreviviron e podían verse no Filmmuseum Berlin, aínda que tamén cabía preguntarse se os fixo antes da rodaxe da película ou despois, o que é completamente esencial para valorar a súa importancia no aspecto visual de Metrópolis.
Jorge Gorostiza, Doutor arquitecto. Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, setembro 2017
[:en]
On Sunday, the 12th of October, 1924, the Deutschland German transatlantic moored in a wharf of the West Side of Manhattan, between his passengers they were the Erich Mendelsohn architect and the filmmakers Erich Pommer and Fritz Lang, , apparently, it annotated the latter in his diary that it had seen
«a street, illuminated, as if it was by day, for neons, all of them aggressive, changing constant, igniting and going out, giant spirals, immense advertising labels».
Some years later, Lang was thinking about this vision:
«all this, then, was completely new and almost magic for the European visitor. The impression that made me gave to me the first intuition of the future city»
And in addition he wrote:
«the skyscrapers almost seemed not to have gravity, as a great luxurious cap that hangs of the sky to dazzle ourselves, to get embarrassed, to hypnotize ourselves. By night the city had an impression of unreal life; it was living since the illusions live».
The photographies that it took show an illuminated city, an effect that in addition it multiplied on having realized double exhibitions, and he confessed:
«the sight of New York by night is a sufficiently vigorous beacon of beauty to be the principal attraction of a movie… There are sparkles of red and blue and shining white, green shrillly… streets full of mobile, changeable lights, spirals, and in the high thing on the cars and high trains, the skyscrapers appear in blue and gold, white and purple, and even higher there are announcements eclipsing to the stars with his light»
And a lot of time later Lang declared:
«there I conceived Metropolis».
In the leaflet of a DVD of Metropolis, edited by the arquia foundation, I wrote on Lang’s impressions that
«a contemporary city, though stranger for him, amazes him so much that imagines the great city of the future. The European falls down fascinated before New York, since it could to an African aborigen have happened before to the Berlin where in those days Lang was living»
and since then it had clear that really,
«If Fritz Lang conceived something in New York was the aspect that should have the city of his next movie, since in June, 1924 he and his wife, Thea Von Harbou, already had finished the script of Metropolis».
Thanks to Patrick MacGiligan and his book Fritz Lang: The Nature of the Beast, knows that Lang was, for saying it without hurting susceptibilities, the prone to fantasizing one and that, for example, the famous adventure of his hurried flight of the Germany Nazi, after meeting Goebbels, is completely false. Having this in goatish account to wonder if also there would be false his affirmation of which he conceived Metropolis when he contemplated New York.
In the American magazines of the epoch dedicated to the cinema, enough news was published on the trip of Lang and Erich Pommer. The only indication that one has found for the present, is a column that was published in the first page of the Film Daily on October 14, in that is said that
En las revistas estadounidenses de la época dedicadas al cine, se publicaron bastantes noticias sobre el viaje de Lang y Erich Pommer. El único indicio que se ha encontrado por ahora, es una columna que se publicó en la primera página del Film Daily el 14 de octubre, en la que se dice que
«This Lang still tremendously impressed with New York. His ship moored in the night, allowing him a sight of the city from the port. The recollection still persists. His new movie will be «The metropolis» [sic] and because of it it is eager to take New York as a bottom».
This note cannot justify said by Lang, especially, because his affirmation is very subjective, but yes it makes think that since then the director was creating another legend that has come out.
A last note. In quite this » architectural conception » of Metropolis one forgets his royal creator – or at least one of them with Otto Hunte and Karl Vollbrecht-, to the marvellous cinematographic set designer Erich Kettelhut, whose drawings have survived and they could turn in the Filmmuseum Berlin, though also it was necessary to ask him if it did them before the filming of the movie or later, which is completely essential to value his importance for the visual aspect of Metrópolis.
Jorge Gorostiza, PhD architect. Author of the blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, september 2017
[:]




