IniciofaroLa concertación de Libera y Malaparte | Marcelo GardinettiA concertación de Libera...

La concertación de Libera y Malaparte | Marcelo GardinettiA concertación de Libera e Malaparte | Marcelo GardinettiThe conciliation of Liberates and Malaparte | Marcelo Gardinetti

“Lo que ordena aquí la casa es la autosuficiencia que permite al cielo y la tierra, a los dioses y a los mortales formar una única unidad con las cosas”.1 

Durante la década de 1930, en pleno proceso de consolidación del movimiento moderno, la transformación de la cualidad plástica del objeto de una parte de la producción arquitectónica Europea, fue resultado del interés de algunos arquitectos por la arquitectura vernácula.

La noción de sitio y la integración de la obra con su entorno, que hasta ese entonces resultaba indiferente, empiezan a formar parte de los objetivos de muchos arquitectos de la primera y segunda generación, preconizando una sensibilidad privativa por el lugar. Esta inquietud integradora que también domina la voluntad de Adalberto Libera, hace eclosión durante el diseño de la casa para el escritor Curzio Malaparte.

Combatiente en la primera guerra mundial, Malaparte fue encarcelado por el régimen de Mussolini en la isla de Lipari, y al ser liberado busca un espacio de sosiego donde residir luego del largo exilio transcurrido. Para ello dispone de un terreno ubicado en el promontorio di Capo Massullo, geografía portadora de una belleza deliciosa, que le ofrece a Libera una circunstancia excepcional para indagar la relación entre la arquitectura y su entorno.

El acto trascendental de Libera y Malaparte consiste en establecer un acuerdo de reciprocidad con la naturaleza, que reinterpreta la condición del sitio para promover una nueva relación entre el hombre y el entorno natural. Los atributos arquitectónicos para esta concertación provienen de una mirada a la antigüedad clásica, donde se evoca el rito de la tradición del mundo griego, mediando un plano que urbaniza el área, oculta las funciones de la vida doméstica, y subyuga el enclave como un fondo escénico, ordenando un ejercicio que concreta una nueva valoración.

En tal sentido, la casa resulta una prolongación artificial de la roca, y como tal, se eleva monolítica, revestida en un estuco rojo sin ningún tipo de juntas. Para Francesco Venezia, estos acontecimientos subliman el valor de la casa:

“en esta total indiferencia del espacio superior hacia la residencia subyacente reside la clave para comprender la casa. Ácida y roma por fuera, renuncia a funciones y signos efímeros. Franquea, enlaza, domina. Prolongación artificial del enclave, forma expresiva de un acto de asentamiento primario. Piedra de toque, como el “midi le juste” que separa dos momentos y mide las alternancias cíclicas. Lugar testimonial y por ello lugar del recuerdo.” 2

Para alcanzar la vivienda se debe transitar un sendero que surca los riscos montañosos. El primer contacto con la casa es la singular escalera que evoca la cercana Chiesa dell’Annunziata y la cualidad graduada de la escalinata del Capitolio Romano diseñada por Miguel Ángel. Su forma trapezoidal con el lado menor en la base exagera la dimensión real de la escalera y hace del ascenso el momento del acontecimiento. El visitante es incorporado de manera dinámica, fundando una incertidumbre que se devela al finalizar el escalamiento, donde un muro curvo lo obliga a desplazarse para percibir el paisaje.

En ese suceso, el espectador encuentra el control absoluto del horizonte. La superficie creada permite una relación dominante con el paisaje y anima la concordancia ideal con el mundo natural, una representación más cercana a lo hierático que a lo doméstico.

El exterior no revela en absoluto lo que acontece dentro de la casa. A diferencia de la escalera que conduce a la terraza, el acceso es modesto y no jerarquizado. Una pequeña puerta permite acceder a la sala de estar, resuelta de manera independiente del resto del programa. La sala no revela ningún suceso singular, solo propone un lugar de descanso, con la naturaleza enmarcada en ventanales estratégicamente dispuestos. El resto de las áreas del programa están incrustadas en la roca, habitaciones perforadas por pequeños vanos de iluminación para que en el exterior prevalezca el estuco terracota que reviste el muro de piedra.

La relación entre Libera y Malaparte tuvo un final abrupto y el propietario realizó la mayor parte de la obra con la ayuda de constructores locales. No obstante, la aportación de Adalberto Libera y la voluntad de Curzio Malaparte se mancomunaron para componer el carácter gestual atípico de la vivienda.

La casa no impone condición alguna sobre el sitio; emerge de la piedra, se fusiona y se despliega sobre la roca sin dañar la imagen de la naturaleza. Propone una voluntad compartida que permite mancomunar ambos paisajes en un nuevo escenario enriquecido.

La idea acomete la roca para introducir en ella su arquitectura, y en la misma operación, construye un territorio donde contemplar la agraciada belleza de un entorno infinito.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Mayo 2015

Notas:

 1 HEIDEGGER, citado por L. McDowell en Genero, Identidad y Lugar, Ediciones Cátedra, Madrid, 2000, pp. 111 y 112.

 2 Francesco Venezia, Casa Malaparte, pag. 17

Se desconoce el autor de las fotografías, que se encuentran en libre circulación en la red.

“What arranges here the house is the self-sufficiency that allows the sky and the land, the gods and the mortal ones to form the only unit with the things”.1

During the decade of 1930, in full process of consolidation of the modern movement, the transformation of the plastic quality of the object of a part of the architectural European production, it was a result of the interest of some architects for the vernacular architecture.

The notion of site and the integration of the work with his environment, which up to this then was turning out to be indifferent, start forming a part of the aims of many architects of the first and second generation, praising an exclusive sensibility for the place. This of integration worry that also dominates Adalberto Libera’s will, does appearance during the design of the house for the writer Curzio Malaparte.

Soldier in the first world war, Malaparte was imprisoned by Mussolini’s regime in Lipari’s island, and to the liberated being it looks for a space of quiet where to reside after the long passed exile. For it he has an area located in the promontory I gave Boss Massullo, carrying geography of a delicious beauty, that it offers him to It Liberates an exceptional circumstance to investigate the relation between the architecture and his environment.

The transcendental act of Liberates and Malaparte consists of establishing an agreement of reciprocity with the nature, which reinterprets the condition of the site to promote a new relation between the man and the natural environment. The architectural attributes for this conciliation come from a look to the classic antiquity, where there is evoked the rite of the tradition of the Greek world, happening a plane that urbanizes the area, it conceals the functions of the domestic life, and subdues the enclave as a scenic bottom, arranging an exercise that makes concrete a new valuation.

To this respect, the house turns out to be an artificial prolongation of the rock, and as such, rises monolithic, re-dressed in a red stucco without any type of meetings. For Francesco Venezia, these events sublimate the value of the house:

“In this total nonchalance of the top space towards the underlying residence the key resides to understand the house. Acid and blunt externally, he resigns functions and ephemeral signs. It liberates, connects, dominates. Artificial prolongation of the enclave, expressive form of an act of primary accession. Touchstone, since “midi le juste” that separates two moments and measures the cyclical alternations. Nominal place and for it place of the recollection.” 2

To reach the housing one must travel a path that furrows the mountainous crags. The first contact with the house is the singular stairs that evokes the nearby Chiesa dell’Annunziata and the quality taken the degree as the perron of the Roman Capitol designed by Michael Ángel. His trapezoidal form with the minor side in the base exaggerates the royal dimension of the stairs and does of the ascent the moment of the event. The visitor is incorporated in a dynamic way, founding an uncertainty that devela on having finished the climbing, where a curved wall forces it to move to perceive the landscape.

In this event, the spectator finds the absolute control of the horizon. The created surface allows a dominant relation with the landscape and hierático encourages the ideal conformity with the natural world, a nearest representation to that to the domestic thing.

The exterior does not reveal by no means what happens inside the house. Unlike the stairs that he leads to the terrace, the access is modest and not organized into a hierarchy. A small door allows to accede to the room of being, solved in a way independent from the rest of the program. The room does not reveal any singular, alone event proposes a place of rest, with the nature placed in strategically ready large windows. The rest of the areas of the program are incrusted in the rock, rooms perforated for small vain with lighting in order that in the exterior the stucco prevails terracotta that re-dresses the wall of stone.

The relation between Liberates and Malaparte had an abrupt end and the owner realized most of the work with the help of local builders. Nevertheless, Adalberto Libera’s contribution and Curzio Malaparte’s will combined to compose the character gestual atypical of the housing.

The house does not impose any condition on the site; it emerges of the stone, fuses and despliega on the rock without damaging the image of the nature. He proposes a shared will that allows to unite both landscapes in a new enriched scene.

The idea attacks the rock to introduce in her his architecture, and in the same operation, constructs a territory where to contemplate the attractive beauty of an infinite environment.

Marcelo Gardinetti. Architect
La Plata, Argentina. May 2015

Notas:

1 HEIDEGGER, citado por L. McDowell en Genero, Identidad y Lugar, Ediciones Cátedra, Madrid, 2000, pp. 111 y 112.

2 Francesco Venezia, Casa Malaparte, pag. 17

There is not known the author of the photographies, which are in free traffic in the network.

“O que ordena aquí a casa é a autosuficiencia que permite ao ceo e a terra, aos deuses e aos mortais formar unha única unidade coas cosas”.1

Durante a década de 1930, en pleno proceso de consolidación do movemento moderno, a transformación da calidade plástica do obxecto dunha parte da produción arquitectónica Europea, foi resultado do interese dalgúns arquitectos pola arquitectura vernácula.

A noción de sitio e a integración da obra co seu ámbito, que ata ese entón resultaba indiferente, empezan a formar parte dos obxectivos de moitos arquitectos da primeira e segunda xeración, preconizando unha sensibilidade privativa polo lugar. Esta inquietude integradora que tamén domina a vontade de Adalberto Libera, fai eclosión durante o deseño da casa para o escritor Curzio Malaparte.

Combatente na primeira guerra mundial, Malaparte foi encarcerado polo réxime de Mussolini na illa de Lipari, e ao ser liberado busca un espazo de sosego onde residir logo do longo exilio transcorrido. Para iso dispón dun terreo situado no promontorio dei Capo Massullo, xeografía portadora dunha beleza deliciosa, que lle ofrece a Libera unha circunstancia excepcional para indagar a relación entre a arquitectura e o seu ámbito.

O acto transcendental de Libera e Malaparte consiste en establecer un acordo de reciprocidade coa natureza, que reinterpreta a condición do sitio para promover unha nova relación entre o home e o ámbito natural. Os atributos arquitectónicos para esta concertación proveñen dunha mirada á antigüidade clásica, onde se evoca o rito da tradición do mundo grego, mediando un plano que urbaniza a área, oculta as funcións da vida doméstica, e subxuga o enclave como un fondo escénico, ordenando un exercicio que concreta unha nova valoración.

En tal sentido, a casa resulta unha prolongación artificial da rocha, e como tal, elévase monolítica, revestida nun estuco vermello sen ningún tipo de xuntas. Para Francesco Venezia, estes acontecementos subliman o valor da casa:

“nesta total indiferenza do espazo superior cara á residencia subxacente reside a clave para comprender a casa. Ácida e roma por fóra, renuncia a funcións e signos efémeros. Franquea, enlaza, domina. Prolongación artificial do enclave, forma expresiva dun acto de asentamento primario. Pedra de toque, como o “midi le juste” que separa dous momentos e mide as alternancias cíclicas. Lugar testemuñal e por iso lugar do recordo.” 2

Para alcanzar a vivenda débese transitar un sendeiro que suca os riscos montañosos. O primeiro contacto coa casa é a singular escaleira que evoca a próxima Chiesa dell’Annunziata e a calidade graduada da escalinata do Capitolio Romano deseñada por Miguel Ángel. A súa forma trapezoidal co lado menor na base esaxera a dimensión real da escaleira e fai do ascenso o momento do acontecemento. O visitante é incorporado de xeito dinámico, fundando unha incerteza que se devela ao finalizar o escalamento, onde un muro curvo o obriga a desprazarse para percibir a paisaxe.

Nese suceso, o espectador encontra o control absoluto do horizonte. A superficie creada permite unha relación dominante coa paisaxe e anima a concordancia ideal co mundo natural, unha representación máis próxima ao hierático que ao doméstico.

O exterior non revela en absoluto o que acontece dentro da casa. A diferenza da escaleira que conduce á terraza, o acceso é modesto e non xerarquizado. Unha pequena porta permite acceder á sala de estar, resolta de xeito independente do resto do programa. A sala non revela ningún suceso singular, só propón un lugar de descanso, coa natureza enmarcada en ventanais estratexicamente dispostos. O resto das áreas do programa están incrustadas na rocha, cuartos perforados por pequenos vans de iluminación para que no exterior prevaleza o estuco terracota que reviste o muro de pedra.

A relación entre Libera e Malaparte tivo un final abrupto e o propietario realizou a maior parte da obra coa axuda de construtores locais. Non obstante, a achega de Adalberto Libera e a vontade de Curzio Malaparte mancomunáronse para compoñer o carácter xestual atípico da vivenda.

A casa non impón condición ningunha sobre o sitio; emerxe da pedra, fusiónase e desprégase sobre a rocha sen danar a imaxe da natureza. Propón unha vontade compartida que permite mancomunar ambas as dúas paisaxes nun novo escenario enriquecido.

A idea acomete a rocha para introducir nela a súa arquitectura, e na mesma operación, constrúe un territorio onde contemplar a agraciada beleza dun ámbito infinito.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Maio 2015

Notas:

1 HEIDEGGER, citado por L. McDowell en Genero, Identidad y Lugar, Ediciones Cátedra, Madrid, 2000, pp. 111 y 112.

2 Francesco Venezia, Casa Malaparte, pag. 17

Descoñécese o autor das fotografías, que se encontran en libre circulación na rede.

Marcelo Gardinetti
Marcelo Gardinettihttps://marcelogardinetti.com/
No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar. Arquitecto, - Universidad Nacional de La Plata, La Plata, 1985 - Editor responsable en Tecnne 2012 a la fecha. - Columnista de arquitectura en revistas y sitios web. 2012 a la fecha - Director en estudio de arquitectura, 1985 a la fecha. - Consultor Senior en Proyectos institucionales. 1995 a la fecha - Docente, Universidad Nacional de La Plata, 1985-1990 y 2011-2014 - Coordinador Técnico en Universidad Nacional de Tres de Febrero, 2014 - 2019 - Director en Arquitectura Escolar, Provincia de Buenos Aires, 1991-1996 y 2001-2010 - Representante Técnico, convenio UBA - FETINGRA, años 2020 a la fecha
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS