Moneo, dende a idea de fachada | Marcelo Gardinetti

Moneo, desde la idea de fachada | ntuliberalarts.net
Moneo, dende a idea de fachada | Fotografía: ntuliberalarts.net

Incorporada a unha trama determinante da identidade local, a intervención de Rafael Moneo para o concello de Murcia logra a súa consonancia contextual mediante a observancia do protagonismo dos edificios que compoñen o corazón histórico da cidade ata alcanzar unha complementación sen fracturas.

A operación de Moneo focalízase en realzar as arquitecturas existentes, desenvolvendo un concepto que non pretende impoñer a superioridade dun edificio sobre outro, senón que explora a relación entre ambos expresando un compromiso de concordancia tácita.

O novo edificio do Concello ocupa un lugar crave na Praza Belluga. Enfróntase á Catedral de Murcia, un edificio deseñado por Jaime Bort e construído entre 1737 e 1764, que é portador dunha fachada de exuberante carácter barroco articulada á maneira dun retablo con grandes columnas corintias para xerar movemento a través das sombras. A catedral e o concello representan o antigo e o novo poder civil. Ambos ocupan extremos opostos dunha praza que ofrece catro fachadas de diferente carácter.

Moneo, desde la idea de fachada | Fotografía: Michael Moran
Moneo, dende a idea de fachada | Fotografía: Michael Moran

Moneo pMoneo propón un edificio virtualmente xerado a partir da idea de fachada, que se establece en función da enmarcación visual das arquitecturas existentes e a forma de relacionarse co centro histórico, pero que tamén expresa a dignidade da institución.1

Desde a praza, o volume compréndese como un estrito prisma regular que retrocede no seu terreo para facilitar a conexión das rúas coa praza. Pero non abre cara a ela, senón a un patio afundido que se atopa no lado dereito nun xesto que parece evitar entrar en competencia coa catedral.

A fachada precisa como ver a cidade desde o edificio. Preserva unha idea renovada de retablo pero establecida a modo de pantalla, para facilitar a contemplación dos feitos históricos enmarcados na secuencia de vans, mediando alegorías que hienden a historia da arquitectura.

Moneo, desde la idea de fachada | Fotografía ntuliberalarts.net
Moneo, dende a idea de fachada | Fotografía: ntuliberalarts.net

O plano de fachada ten o carácter dunha muralla, un perfil favorecido pola textura sedimentaria e a cor amarela fósil das pedras de Hellín. Na súa grafía asume un carácter clásico ao adoptar o concepto tripartito dun basamento denso, un desenvolvemento articulado e un remate lixeiro.

Evitando unha grafía abstracta, a prevalencia da verticalidad vese equilibrada pola progresión asimétrica de rectángulos de diferentes anchos entre de vigas de formigón armado que enmarcan na fachada unha sucesión de bandas horizontais.

Estas perforacións conceden unha dinámica tensionada producida pola articulación de luces e sombras, nun ritmo que lembra o carácter etéreo das columnatas dos teatros romanos e ao Danteum de Terragni.

Moneo, desde la idea de fachada | Fotografía: ntuliberalarts.net
Moneo, dende a idea de fachada | Fotografía: ntuliberalarts.net

O tamaño das aberturas está concibido para teatralizar os monumentos históricos que ten ao redor, mediante unha rítmica rememora as ondulatories deseñadas por Lle Corbusier e Xenakis na La Tourette.2

O balcón adopta un carácter determinante na fachada. Símbolo do poder cívico, está situado á mesma altura que o piso principal do palacio do cardeal, e na súa ventá vese reflectida a silueta da catedral. Posteriormente, cando recibe o encargo de repavimentar a praza completa o traballo contextual poñendo nun plano de igualdade a totalidade dos edificios da praza.3

Moneo pon atención no espazo urbano sen obviar o carácter representativo do seu edificio, para o que asume un rol de espectador que non opaca o protagonismo do resto dos edificios. O seu traballo apontóase nos esquemas tradicionais do oficio arquitectónico, mediando un procedemento distintivo que non entende o contexto como un suceso consumado, senón como un acontecemento que require unha interpretación particular.

Moneo, desde la idea de fachada | Fotografía: ntuliberalarts.net
Moneo, dende a idea de fachada | Fotografía: ntuliberalarts.net

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. decembro 2015

Notas:

1. “Gústame traballar en cidades con carácter propio, sen importar o tamaño. O Concello de Murcia está virtualmente xerado a partir da idea de fachada. O deseño dunha fachada fermosa é unha tarefa que máis pon en proba a un arquitecto… Esta fachada necesitaba expresar a dignidade da institución e de aí dispoñer un balcón principal desde o que as autoridades se asomen á praza ao mesmo nivel que o balcón do palacio do cardeal”. Rafael Moneo, Eloxio da luz

2. “No piso inferior, a sala de seminarios ten panos de vidro en toda a superficie exterior, dividido por montantes verticais de formigón que seguen unha secuencia deseñada por Xenakis. Esta modulación que provén do modulor e de ritmos musicais, nos panos fixos é denominada “ondulatories”, e nos móbiles “aérateurs”. Marcelo Gardinetti, Los atributos de La Tourette.

2. “Deseñando o chan lembrei o aprendido nas prazas de Italia; unha boa Piazza é de cando en cando plana, evita sempre a horizontalidad estrita”. Rafael Moneo, Eloxio da luz.

Marcelo Gardinetti

No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar.

follow me

Arquivado en: faro, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , ,