Breves notas sobre a galería Trinta de Pablo Tomé arquitecto | Luis Gil Pita

5 (100%) 1 vote

Imaxe parcial da galería Trinta en Virxe da Cerca, Santiago de Compostela. Pablo Tomé. Arquitecto

Imos relatar, nunhas poucas palabras, tan breves que case non usamos máis que as propias pedidas ao seu arquitecto, Pablo Tomé, a calidade e a experiencia arquitectónica da obra da galería de arte contemporánea Trinta na rúa Virxe da Cerca 24, Santiago de Compostela.

Nós só queremos referir cunhas breves notas a actitude do autor da obra, un arquitecto de clara vocación silenciosa, que decidiu hai moitos anos non querer ser visto. Contradicimos, nesta formulación de facer público con palabras o valor do seu traballo, a actitude de Tomé de non querer ser e aparecer, e facémolo porque dende hai bastante tempo lle seguimos a el (e a uns poucos máis) para recoñecer que esa forma de actuar é en parte o argumento que nos impulsa a seguir facendo arquitectura a diario.

Pablo Tomé é sen dúbida, poderiamos dicir, un dos Bartlebys máis importantes do panorama arquitectónico galego, pois fai xa case vinte anos, decidiu traballar veladamente en ducias de proxectos de rehabilitación e adecuación da cidade de Santiago de Compostela, dende a oficina técnica do Consorcio da Cidade Histórica, sen deixar rastro… Esa xeito de non querer estar, esa actitude do velado, produciuse sempre sen ter por obxectivo buscar refuxio na tranquilidade do non ser visto, senón pola contra, arriscando e loitando polo case invisible en proxectos de aparencia menor para a recuperación de espazos comerciais de cota cero e de clara vinculación semipública.

Paradoxo Chestertoniana a de Pablo Tomé, que ao mesmo tempo que o seu pudor e modestia lle impiden preocuparse pola súa proxección persoal, non cella un instante na continua demanda da importancia dos demais, que son a cidadanía, os propietarios destas arquitecturas e os visitantes diarios destes espazos. Sempre lle obsesionou, só hai que repasar os seus cadernos de debuxo expostos en innumerables ocasións, os seus videos e exposicións sobre a cidade, a natureza do que sucedía con e neses comercios, restaurantes, talleres artesanais e galerías nos que a conexión entre a cota cero dos edificios e o espazo público inmediato era o “lugar” da outra xente, os cidadáns, que non eran el. Unha preocupación por estes espazos semipúblicos que ten a mirada afiada dun Lars Arrhenius para traer e transparentar ao público a importancia do interior do espazo encerrado da rúa que son os locais comerciais da cidade, uns ollos que atravesan as paredes da fachada para conseguir o mesmo respecto pola arquitectura no interior deses lugares que pola inmediata escena urbana dunha cidade patrimonio da humanidade.

Detalle da galería Trinta en Virxe da Cerca, Santiago de Compostela. Pablo Tomé. Arquitecto

Da súa obra de 1999 para a Galería Trinta, como diciamos, non hai que relatar moito máis que o que el conta na súa sucinta memoria, pero tamén nada menos, para rematar, que esta actitude construtiva, limpa e sincera, activou e introduciu na Galicia daquel momento, unha forma de entender os espazos expositivos privados das galerías, que demostraba un radicalismo equilibrado e unha neutralidade tensa, dunha importancia e significado arquitectónico parecido ao que poucos anos antes formulara Tony Fretton coas obras da Lisson Gallery en Londres, obtendo de circunstancias e escenas moi pouco favorables artefactos culturais de gran riqueza. A memoria referida do proxecto di que:

As obras a que se refire este expediente (B00-375) proxéctanse no local comercial sito na planta baixa do número 24 da Rúa Virxe dá Cerca, Concello de Santiago de Compostela; o devandito local encóntrase neste momento sen actividade e destinarase a galería de arte.

MARCEL DUCHAMP é o inicio da arte contemporánea. O momento en que nos encontramos.

O tempo entra a formar parte da arte. As artes plásticas xa teñen máis dimensións que tres.

Conscientemente empréganse materiais que antes non se utilizaban. Materiais sobre os que o tempo actúa. Materiais orgánicos como a graxa, ou materiais non visuais como os olores e sons ou a música.

Minerais, vexetais, animais, ou algunha parte destes, son vistos con outro cerebro polo artista contemporáneo.

Deseñar unha galería para este mundo obríganos, tamén, a revisar a arquitectura contemporánea, que nacida a principios de século, se mantén viva.

A NOVA GALERÍA

A galería, obxecto deste proxecto, sitúase no baixo do n.º 24 da Rúa Virxe dá preto. Componse dun pequeno local, ao que se accede directamente dende a rúa e dun semisoto. O pequeno baixo de 30 m² que está 50 cm por enriba da cota da rúa ten unha ventá. O resto do local é un semisoto de 170 m2 con ventá á fachada traseira.

O espazo principal da nova galería é a sala de exposicións que ocupa o espazo de entrada e gran parte do semisoto. Este plano, 2,50m por debaixo da entrada, comunícase co plano de acceso por unha escaleira dun tramo e ancha.

Neste nivel sitúanse o despacho, o oficio, o aseo e o grande almacén.

Será o primeiro uso desta parte do edificio, que construído a principios de século, foi operado hai 13 anos de forma radical demoléndoo todo agás a fachada.

A estrutura é de piares e xáceas de formigón armado.

O concepto formal da galería é de mínima intervención e máxima economía. O pavimento de cemento, o forxado do teito, a estrutura e as instalacións eléctricas vistas.”

Rematamos buscando polos rueiros desta cidade a un Pablo Tomé ao que o único que lle importa na escena que compón a arquitectura, é o do medio do bocadillo, os habitantes, os monos, que diría un bo profesor de Análise de Formas dunha escola de arquitectura…., aquelas cousas, animais e cidadáns que dan escala e sentido ao debuxo, á arquitectura e á vida. É por alí por onde din que transita a diario retratando co seu lapis, os tractores, os nenos, as vacas, os anciáns e os seres en xeral que ilustran a súa mirada e que habitan uns proxectos que constrúe sen ser visto.

Luis Gil Pita. arquitecto

santiago de compostela. xaneiro 2014

Luis Gil Pita

Arquitecto por la ETSA de A Coruña en 1997, desde ese año colabora en el estudio de Manuel Gallego Jorreto hasta 1999. Becado de investigación en Holanda en 2000-1, con un estudio sobre lo fronterizo y liminar en arquitectura, por la Diputación de A Coruña, fue posteriormente Profesor invitado en el área de proyectos de la Facultad de Arquitectura de Guimaráes, Universidade do Minho, del 2001 hasta el 2007. Desde el inicio de su carrera ha publicado asíduamente artículos y ha participado como editor en diferentes publicaciones alrededor de la arquitectura.

follow me

Arquivado en: artigos, Luis Gil Pita

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,