InicioartículosCarta abierta a Arturo Pérez Reverte, autor del artículo “Urbanismo de Género...

Carta abierta a Arturo Pérez Reverte, autor del artículo “Urbanismo de Género y Génera” | Cristina García-RosalesCarta abierta a Arturo Pérez Reverte, autor do artigo “Urbanismo de Xénero e Xénera” | Cristina García-RosalesCarta abierta a Arturo Pérez Reverte, autor del artículo “Urbanismo de Género y Génera” | Cristina García-Rosales

Sr. Pérez Reverte: He leído ayer en su blog –de causalidad- el artículo irónico y descalificador para los que  trabajamos en estos temas, que usted titula “Urbanismo de Género y Génera”.

Le escribo en calidad de arquitecta, como experta en género y ciudad y como socia fundadora de la Asociación La Mujer Construye, asociación en la que vengo trabajando desde 1995. Y le escribo para ilustrarlo, ya que usted -además de pedirlo claramente al final de su texto-, creo que confunde, con todo respeto, las churras con las merinas.

Modulor(a)

Verá, el urbanismo de género o, mejor dicho, con perspectiva de género es un concepto del que se lleva hablando en nuestro país desde 1995 por lo menos. Comenzó en Europa, cuando una serie de profesionales de la arquitectura y del planeamiento urbano de distintos países, se reunieron para elaborar un documento que explicase las ideas de las mujeres sobre la cuestión urbana. Este documento, avalado por la Comunidad Europea y por el programa NOW, se llamó “Carta de las Mujeres y de la Ciudad” y sentó unas bases, por otra parte lógicas, que hoy siguen vigentes y que los urbanistas están actualmente tomando en consideración e intentando ponerlas en práctica. Como usted sabrá también, en el planeamiento de las ciudades de los últimos años se han venido haciendo tropelías de toda índole, a favor de un urbanismo especulativo y alejado del deseo de la ciudadanía. Un urbanismo al servicio de los poderosos y que finalmente ha estallado como una burbuja. Así estaba de crecido y de inconsistente.

Como usted también conocerá, por sus viajes y la amplia cultura que se le supone (aunque constatamos que no en ciertas materias), las mujeres hemos sido silenciadas, ninguneadas y apartadas del ámbito público en diversas partes del mundo a lo largo de la historia. Esto es innegable. Ahora queremos participar en el diseño de las ciudades, junto con nuestros compañeros, para crear espacios y lugares que lo sean para todos. Así lo estamos intentando con nuestras aportaciones.

Para resumir, intentaré, en varios puntos, explicarle lo que ha de ser una ciudad diseñada con perspectiva de género.

Habitable y diseñada a escala humana. Parece obvio que estos dos conceptos conformen el primer punto, aunque en muchos casos las ciudades no lo son, al priorizar al automóvil, al ejecutivo o al turista frente a la ciudadanía en general o a  las personas que las usan de manera cotidiana en los parques y las calles, las plazas y otros lugares de encuentro, de compra, educativos, de cultura, de salud  o de ocio. Y son las mujeres las que han tenido una relación más próxima con la ciudad, entre otras cosas, por los múltiples trayectos que realizan, al ser cuidadoras tradicionalmente de niños y de mayores. Su situación es privilegiada debido a la relación íntima y práctica que mantienen con el día a día, por sus experiencias vitales y cuidados, arraigados hábitos de preservación de la vida y otras potencialidades creativas de apego a la realidad que todavía no han encontrado forma de expresarse plenamente en el ámbito de lo público, de lo urbano.

La tejedora de Veron, Remedios Varo

Igualitaria y diversa, incluyendo las diferentes necesidades de los distintos grupos que conforman la ciudadanía. Es decir no sólo contando con los que van en coche, si no con los que van a pie, en bici o en transporte público; no sólo con los que viven en barrios socialmente más elevados, si no los que lo hacen en barrios desfavorecidos. Teniendo en cuenta a los emigrantes, con sus distintas costumbres, a los niños y su manera especial de usar la ciudad, a los mayores y a los distintos grupos de familias emergentes. También a los sin techo. A los comerciantes, peatones, repartidores o manifestantes. A las mujeres y a los hombres con sus diferentes gustos, viajes por la ciudad, dedicaciones o trabajos. No sólo para las mujeres, como se cree equivocadamente al hablar de diseño con perspectiva de género, pero también para ellas. Y con su aportación activa, con su aprobación, como ya se ha dicho.

Porque la igualdad además de ser un principio filosófico y jurídico, aspira a ser  una forma normal de relación entre las personas, un modo de vida y de convivencia social.

Participativa. Es decir, implicando a todos los grupos interesados, para que trabajen y decidan en los asuntos relacionados con el planeamiento, la vivienda y las condiciones de vida, al unir también diferentes profesiones multidisciplinares.  Promoviendo una nueva y revitalizada toma de decisiones democrática, por la inclusión de las mujeres y sus aportaciones. La ciudad como un bien público por definición, pertenece a toda ciudadanía que puede hacer uso de ella sin exclusiones. Con el respeto debido, eso sí, a las demás personas y al medio ambiente.

por Cristina García-Rosales

Accesible. Para los discapacitados, para los que tienen alguna minusvalía, para los bebés que van en sus carritos y los que les conducen, los niños más mayorcitos que caminan con otra dimensión espacial. Las personas mayores con sus dificultades, los visitantes que desconocen los caminos. Una ciudad fácilmente accesible, sin demasiados obstáculos ni molestias, fácil de caminar, favorece a todos los grupos.

Segura. Para que todos los colectivos, entre los cuales las mujeres son las primeras víctimas de la violencia, se sientan sin miedo y tranquilos, ciudadanos de primera categoría.

Sostenible. No solamente desde el punto de vista medioambiental, si no desde el social y económico. En las ciudades, reduciendo los niveles de contaminación ambiental, sonora y lumínica; impulsando medidas para extender el transporte alternativo (bicicletas, vehículos eléctricos, peatonal) y reducir el privado; propiciando el uso de energías alternativas en los edificios (a base de placas solares, por ejemplo); planificando eco-barrios multifuncionales y flexibles que fomenten el encuentro humano y acorten desplazamientos Y por supuesto, con la creación de zonas verdes, plantación de árboles y vegetación que vinculen la vida ciudadana con el medio natural.

Ana Bofill

Lugar para el encuentro. Que la ciudad forme parte de nuestra conciencia colectiva y que nos sea necesaria, no sólo para desplazarnos de un sitio a otro, sino para relacionarnos con los demás y con nosotros mismos de una manera libre. El espacio público, entonces, se puede considerar como un espacio democrático y político, cuyo protagonista es ese ser (nosotros) al que llamamos ciudadano.

Bella. Además de utilizar, en el planeamiento urbano, parámetros económicos, estadísticos, sociológicos o funcionales, es necesario contar  con las emociones, con los sentimientos, con la poesía o con la belleza, como alimento esencial para el espíritu.

Solidaria. Donde sepamos los ciudadanos ayudarnos los unos a los otros. Aprender a conocerse, a aceptarse y a tender y “tejer” redes de aproximación y de encuentro. Con viviendas dignas y accesibles para todos. Esto último es muy importante.

Flexible. Es importante crear barrios que contengan funciones diversas y que eso haga mejorar y reducir los desplazamientos. Actualmente en la Comunidad de Madrid la media de duración del trayecto desde el lugar de residencia al trabajo es hora y media de ida, y otra hora y media de vuelta.

por Cristina García-Rosales

Y finalmente la mujer entiende el diseño de la ciudad como expresión de un sentimiento de amor a la vidaEl amor como una forma inteligente de reconocimiento, de respeto y de aceptación de los otros y de uno mismo, como preocupación por el crecimiento y desarrollo de los que amamos, se hace necesario para la convivencia  urbana en la ciudad. Es lo que se ha dado por llamar “sostenibilidad afectiva”.

Espero que por medio de este texto, que deseo llegue a sus manos, o al menos a sus ojos, como a mí me llegó el suyo, le haga recapacitar sobre el artículo que ayer escribió. Aprovecho la ocasión para desearle un feliz día.

Cristina García-Rosales. arquitecta
madrid. febrero 2012

Mr Perez Reverte: I have read yesterday in his blog – of causality – the ironic article and descalificador for that we are employed at these topics, which you title “Urbanismo de Género y Génera”.

I write to him as arquitecta, as expert in kind and city and since socia founder of the Association The Woman Constructs, association in which I come working from 1995. And I write to him to illustrate it, since you – besides of asking for it clearly at the end of his text-, I believe that it confuses, with all respect, the yearling heifers with the merino ones.

Modulor(a)

It will see, the urbanism of kind or, rather, with perspective of kind it is a concept of the one that removes speaking in our country from 1995 at least. It began in Europe, when a series of professionals of the architecture and of the urban planning of different countries, met to elaborate a document that was explaining the ideas of the women on the urban question. This document supported by the European Community and by the program NOW, was called a “Letter of the Women and of the City” and sat a few bases, on the other hand logics, which today are still in force and which the town planners are taking nowadays in consideration and trying to put them into practice. Since you will know also, in the planning of the cities of last years they have come doing outrages of any nature, in favour of an urbanism speculative and removed from the desire of the citizenship. An urbanism to the service of the powerful ones and that finally has exploded as a bubble. This way it was of grown and of weakly.

Since you also will know, for his trips and the wide culture that one supposes him (though we state that not in certain matters), the women we have been silenced, ninguneadas and isolated from the public area in diverse parts of the world along the history. This is undeniable. Now we want to take part in the design of the cities, together with our companions, to create spaces and places that it are for all. This way we are trying it with our contributions.

To summarize, I will try, in several points, to explain to him what has to be a city designed with perspective of kind.

Inhabitable and designed to human scale. It seems to be obvious that these two concepts shape the first point, though in many cases the cities are not, on having prioritized the car, the executive or the tourist opposite to the citizenship in general or to the persons who use them in a daily way in the parks and the streets, the squares and other places of meeting, of purchase, educational, of culture, of health or of leisure. And they are the women those who have had a more near relation with the city, among other things, as the multiple distances that they realize, to the being cuidadoras traditionally of children and of major. His situation is favoured due to the intimate and practical relation that they support with day after day, for his vital experiences and elegant, deep-rooted habits of preservation of the life and other creative potentials of attachment to the reality that still they have not found way of expressing fullly in the area of the public thing, of the urban thing.

La tejedora de Veron, Remedios Varo

Igalitarian and diverse, including the different needs of the different groups that shape the citizenship. It is to say not only possessing those who go in car, if not with those who go afoot, in bicycle or in public transport; not only with those who live in socially higher neighborhoods, if not those who do it in disadvantaged neighborhoods. Having in it counts the emigrants, with his different customs, to the children and his special way of using the city, to the major ones and to the different groups of emergent families. Also to them without ceiling. To the merchants, pedestrians, assessors or demonstrators. To the women and to the men with his different tastes, trips for the city, dedications or works. Not only for the women, as he believes himself wrongly on having spoken about design with perspective of kind, but also for them. And with his active contribution, with his approval, since already it has been said.

Because the equality beside being a philosophical and juridical beginning, aspires to be a normal form of relation between the persons, a way of life and of social conviviality.

Participative. That is to say, implying to all the interested groups, in order that they work and decide about the matters related to the planning, the housing and the living conditions, on having joined also different multidisciplinary professions. Promoting a new and revitalized democratic capture of decisions, for the incorporation of the women and his contributions. The city like a common good for definition, belongs to any citizenship that can use her without exclusions. With the respect due, it yes, to other persons and to the environment.

by Cristina García-Rosales

Accessible. For the disabled persons, for whom the children have some handicap, for the babies who go in his carts and who lead them, more mayorcitos that walk with another spatial dimension. The major persons with his difficulties, the visitors who do not know the ways. An easily accessible city, without too many obstacles or inconveniences, easy to walk, favors to all the groups.

Sure. In order that all the groups, between which the women are the first victims of the violence, sit down without fear and calm, citizens of the first category.

Sustainable. Not only from the environmental point of view, if not from social and economic. In the cities, reducing the levels of environmental, sonorous and light pollution; stimulating measures to extend the alternative transport (bicycles, electrical vehicles, pedestrian) and to reduce the private one; propitiating the use of alternative energies in the buildings (based on solar plates, for example); planning multifunctional and flexible echo – neighborhood that promote the human meeting and shorten displacements And certainly, with the creation of green spaces, plantation of trees and vegetation that link the civil life with the natural way.

Ana Bofill

Place for the meeting. That the city forms a part of our collective conscience and that us it is necessary, not only to move from a site to other one, but to relate to the others and to us themselves in a free way. The public, at the time space, it is possible to consider to be a democratic and political space, which protagonist is this being (we) whom we are called a citizen.

Beautiful. Beside using, in the urban planning, economic, statistical, sociological or functional parameters, it is necessary to possess the emotions, the feelings, the poetry or the beauty, as essential food for the spirit.

Solidary. Where we can the citizens help some to others. To learn to know, to be accepting and to tending and “weaving” networks of approximation and of meeting. With worthy and accessible housings for all. The above mentioned is very important.

Flex. It is important to create neighborhoods that contain diverse functions and that it makes it improve and reduce the displacements. Nowadays in the Community of Madrid the average of journey time from the place of residence to the work is an hour and a half of going, and another hour and a half of return.

by Cristina García-Rosales

And finally the woman understands the design of the city as expression of a feeling love to the life. The love like an intelligent form of recognition, of respect and of acceptance of others and of one itself, as worry for the growth and development of that we love, it becomes necessary for the urban conviviality in the city. It is what has been given for calling “affective sustainability”.

I hope that by means of this text, that desire comes to his hands, or at least to his eyes, since his came to me, it makes him reflect on the article that yesterday he wrote. I seize the opportunity to wish him a happy day.

Cristina García-Rosales. architect
madrid. february 2012

Sr. Pérez Reverte: lin onte no seu blog –de causalidad- o artigo irónico e descalificador para os que traballamos nestes temas, que vostede titula “Urbanismo de Xénero e Xénera”.

Escríbolle en calidade de arquitecta, como experta en xénero e cidade e como socia fundadora da Asociación A Muller Constrúe, asociación na que veño traballando desde 1995. E escríbolle para ilustralo, xa que vostede -ademais de pedilo claramente ao final do seu texto-, creo que confunde, con todo respecto, as churras coas merinas.

Modulor(a)

Verá, o urbanismo de xénero ou, mellor devandito, con perspectiva de xénero é un concepto do que se leva falando no noso país desde 1995 polo menos. Comezou en Europa, cando unha serie de profesionais da arquitectura e da achaiadura urbana de distintos países, reuníronse para elaborar un documento que explicase as ideas das mulleres sobre a cuestión urbana. Este documento, avalado pola Comunidade Europea e polo programa NOW, chamouse “Carta das Mulleres e da Cidade” e sentou unhas bases, por outra banda lóxicas, que hoxe seguen vigentes e que os urbanistas están actualmente tomando en consideración e intentando poñelas en práctica. Como vostede saberá tamén, na achaiadura das cidades dos últimos anos viñéronse facendo tropelías de toda índole, a favor dun urbanismo especulativo e afastado do desexo da cidadanía. Un urbanismo ao servizo dos poderosos e que finalmente estalou como unha burbulla. Así estaba de crecido e de inconsistente.

Como vostede tamén coñecerá, polas súas viaxes e a ampla cultura que se lle supón (aínda que constatamos que non en certas materias), as mulleres fomos silenciadas, ninguneadas e apartadas do ámbito público en diversas partes do mundo ao longo da historia. Isto é innegable. Agora queremos participar no deseño das cidades, xunto cos nosos compañeiros, para crear espazos e lugares que o sexan para todos. Así o estamos a intentar coas nosas achegas.

Para resumir, intentarei, en varios puntos, explicarlle o que ha de ser unha cidade deseñada con perspectiva de xénero.

Habitable e deseñada a escala humana. Parece obvio que estes dous conceptos conformen o primeiro punto, aínda que en moitos casos as cidades non o son, ao priorizar ao automóbil, ao executivo ou ao turista fronte á cidadanía en xeral ou ás persoas que as usan de xeito cotián nos parques e as rúas, as prazas e outros lugares de encontro, de compra, educativos, de cultura, de saúde ou de ocio. E son as mulleres as que tiveron unha relación máis próxima coa cidade, entre outras cousas, polos múltiples traxectos que realizan, ao ser coidadoras tradicionalmente de nenos e de maiores. A súa situación é privilexiada debido á relación íntima e práctica que manteñen co día a día, polas súas experiencias vitais e coidados, arraigados hábitos de preservación da vida e outras potencialidades creativas de apego á realidade que aínda non encontraron forma de expresarse plenamente no ámbito do público, do urbano.

A telledora de Veron, Remedios Varo

Igualitaria e diversa, incluíndo as diferentes necesidades dos distintos grupos que conforman a cidadanía. É dicir non só contando cos que van en coche, se non cos que van a pé, en bici ou en transporte público; non só cos que viven en barrios socialmente máis elevados, se non os que o fan en barrios desfavorecidos. Tendo en conta os emigrantes, cos seus distintos costumes, aos nenos e o seu xeito especial de usar a cidade, aos maiores e aos distintos grupos de familias emerxentes. Tamén a aqueles sen fogar. Aos comerciantes, peóns, repartidores ou manifestantes. Ás mulleres e aos homes cos seus diferentes gustos, viaxes pola cidade, dedicacións ou traballos. Non só para as mulleres, como se cre equivocadamente ao falar de deseño con perspectiva de xénero, pero tamén para elas. E coa súa achega activa, coa súa aprobación, como xa díxose.

Porque a igualdade ademais de ser un principio filosófico e xurídico, aspira a ser unha forma normal de relación entre as persoas, un modo de vida e de convivencia social.

Participativa. É dicir, implicando a todos os grupos interesados, para que traballen e decidan nos asuntos relacionados co plan, a vivenda e as condicións de vida, ao unir tamén diferentes profesións multidisciplinares. Promovendo unha nova e revitalizada toma de decisións democrática, pola inclusión das mulleres e as súas achegas. A cidade como un ben público por definición, pertence a toda cidadanía que pode facer uso dela sen exclusións. Co respecto debido, iso si, ás demais persoas e ao medio.

por Cristina García-Rosales

Accesible. Para os discapacitados, para os que teñen algunha minusvalía, para os bebés que van nos seus carriños e os que os conducen, os nenos máis maiorciños que camiñan con outra dimensión espacial. As persoas maiores coas súas dificultades, os visitantes que descoñecen os camiños. Unha cidade doadamente accesible, sen demasiados obstáculos nin molestias, doada de camiñar, favorece a todos os grupos.

Segura. Para que todos os colectivos, entre os cales as mulleres son as primeiras vítimas da violencia, se sintan sen medo e tranquilos, cidadáns de primeira categoría.

Sostible. Non soamente dende o punto de vista ambiental, se non dende o social e económico. Nas cidades, reducindo os niveis de contaminación ambiental, sonora e lumínica; impulsando medidas para estender o transporte alternativo (bicicletas, vehículos eléctricos, peonil) e reducir o privado; propiciando o uso de enerxías alternativas nos edificios (a base de placas solares, por exemplo); planificando eco-barrios multifuncionais e flexibles que fomenten o encontro humano e acurten desprazamentos Y por suposto, coa creación de zonas verdes, plantación de árbores e vexetación que vinculen a vida cidadá co medio natural.

Ana Bofill

Lugar para o encontro. Que a cidade forme parte da nosa conciencia colectiva e que nos sexa necesaria, non só para desprazarnos dun sitio a outro, senón para relacionarnos cos demais e connosco mesmos dun xeito libre. O espazo público, entón, pódese considerar como un espazo democrático e político, cuxo protagonista é ese ser (nós) ao que chamamos cidadán.

Bela. Ademais de utilizar, no plan urbano, parámetros económicos, estatísticos, sociolóxicos ou funcionais, é necesario contar coas emocións, cos sentimentos, coa poesía ou coa beleza, como alimento esencial para o espírito.

Solidaria. Onde saibamos os cidadáns axudarnos os uns aos outros. Aprender a coñecerse, a aceptarse e a tender e “tecer” redes de aproximación e de encontro. Con vivendas dignas e accesibles para todos. Isto último é moi importante.

Flexible. É importante crear barrios que conteñan funcións diversas e que iso faga mellorar e reducir os desprazamentos. Actualmente na Comunidade de Madrid a media de duración do traxecto dende o lugar de residencia ao traballo é hora e media de ida, e outra hora e media de volta.

por Cristina García-Rosales

E finalmente a muller entende o deseño da cidade como expresión dun sentimento de amor á vida. O amor como unha forma intelixente de recoñecemento, de respecto e de aceptación dos outros e dun mesmo, como preocupación polo crecemento e desenvolvemento dos que amamos, se fai necesario para a convivencia urbana na cidade. É o que se deu por chamar “sostibilidade afectiva”.

Espero que por medio deste texto, que desexo chegue ás súas mans, ou polo menos aos seus ollos, como a min me chegou o seu, o faga recapacitar sobre o artigo que onte escribiu. Aproveito a ocasión para desexarlle un feliz día.

Cristina García-Rosales. arquitecta
madrid. febreiro 2012

Cristina García-Rosales
Cristina García-Rosaleshttps://arquiplaneo.wixsite.com/arquiplaneo
Soy arquitecta (1980). Mis proyectos son muy diversos. En 1995 fundo el grupo La Mujer Construye, en el que ocupo la Presidencia. Con LMC he realizado diversas actividades, entre ellas la coordinación de Encuentros en Alcalá y Madrid y la edición de libros y catálogos de las exposiciones. He participado en más de 250 conferencias, debates, seminarios y congresos, tanto nacionales como internacionales y he comisariado y diseñado la exposición "Construir desde el Interior”, 75 obras realizadas por mujeres. Estoy escribiendo mi tesis doctoral "Aino Marsio Aalto, arquitecta finlandesa".
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR

1 COMENTARIO

0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
1 Comment
Los más recientes
Los más viejos Los más votados
read more
read more
13 years ago

Great amazing
things here. I¡¦m very satisfied to look your article. Thanks so much and i
am looking forward to contact you.

http://www.wtjohnson.com/

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS